De opkomst van online (streaming) muziekdiensten, de teloorgang van klassieke radio?

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De opkomst van online (streaming) muziekdiensten, de teloorgang van klassieke radio?"

Transcriptie

1 KU LEUVEN FACULTEIT SOCIALE WETENSCHAPPEN MASTER OF SCIENCE IN DE COMMUNICATIEWETENSCHAPPEN De opkomst van online (streaming) muziekdiensten, de teloorgang van klassieke radio? Een kwantitatieve studie bij universiteitsstudenten Promotor: Prof. D. De Grooff MASTERPROEF Aangeboden tot het verkrijgen van de graad van Master of Science in de Communicatiewetenschappen Door Stijn DIDDEN Academiejaar

2 Inhoudsopgave MASTER OF SCIENCE IN DE COMMUNICATIEWETENSCHAPPEN... 1 Voorwoord... 4 Abstract Literatuurstudie Radio Geschiedenis van de radio Het huidige radiolandschap in Vlaanderen Onder druk van nieuwe concurrenten Het einde van een massamedium? Online streaming De opkomst van online streaming Definitie online streaming Spotify Businessmodellen Uses & Gratifications Algemene framewerk Motivaties voor en tegen radiogebruik Alternatieven voor radio Onderzoek Onderzoeksvragen Methoden Procedure Meetinstrumenten Resultaten Mediagebruik Demografische variabelen Motivaties voor online streaming en radio Context Inkomsten genereren Discussie RQ1: Luisteren personen die online streamen minder naar radio? RQ2: Zijn demografische variabelen gerelateerd aan het gebruik van online streaming? RQ3: Wat zijn de redenen om online streaming te gebruiken? RQ4: In welke context wordt online streaming/radio gebruikt? RQ5: Hoe kunnen online streamingdiensten het best aan hun inkomsten komen? 49 2

3 2.4.6 Besluit: Wat is de invloed van online streaming op radiogebruik? Aanbevelingen Limitaties Bibliografie

4 Voorwoord Deze thesis was voor mij persoonlijk een ideale manier om twee dingen die mij enorm interesseren met elkaar te verbinden, namelijk hoe mensen omgaan met mediavormen en muziek. Ik was dan ook blij dat ik al na het schrijven van mijn eerste motivatiebrief dit thema toegewezen kreeg. Natuurlijk heb ik gedurende de afgelopen maanden hulp van verschillende personen gehad. In de eerste plaats zou ik dan ook mijn promotor, professor De Grooff, willen bedanken. Professor De Grooff was, ondanks dat hij nog andere thesissen begeleidt, steeds bereid feedback te geven op mijn werk en gaf mij alle vertrouwen in alles wat ik deed om deze thesis te maken. Daarnaast zou ik ook alle respondenten, en dan vooral de personen die mij toelieten lid te worden van verschillende online communities van studenten aan de KULeuven, willen bedanken. Elk van hen heeft persoonlijk bijgedragen tot de conclusies die in dit onderzoek gevonden werden. Ik wil ook mijn ouders bedanken, die mij de afgelopen jaren steeds hebben gesteund in mijn studies. Zowel bij goede momenten als bij mindere momenten in mijn jaren als student stonden zij altijd klaar voor mij. Daarnaast zijn er nog vele mensen die, al dan niet onbewust, hebben meegeholpen aan deze thesis, of alleszins mij toch steun hebben gegeven in momenten dat ik het niet meer zag zitten door steeds interesse te tonen in mijn werk of voor de nodige ontspanning te zorgen. Aan iedereen die er de laatste maanden voor mij stond: van harte bedankt! Stijn Didden 4

5 Abstract Uit voorgaand onderzoek blijkt dat nieuwe mediavormen doorgaans eerder door een jonger publiek worden geadopteerd. Dit proces volgt steeds een bepaald patroon, wat wordt beschreven in de Media- Adoptietheorie van Winston. Door de opkomst van steeds nieuwere vormen van nieuwsconsumptie was het dus de vraag of dit ook geld voor dit soort media. In de huidige studie, een online survey bij studenten aan de KULeuven, werd dan ook onderzoek gedaan naar de relatie tussen traditionele radio en online streaming. Dit werd zowel vanuit het perspectief van de Media-Adoptietheorie als vanuit het Uses & Gratificationsperspectief gedaan. Uit de resultaten blijkt dat radio nog steeds ingebakken zit in het dagelijks leven en vooral voor nieuws wordt gebruikt. Online streaming wordt dan weer omwille van zijn interactief en persoonlijk karakter gebruikt. De motivaties voor beide media blijken elk te passen in het eerder genoemde patroon voor media-adoptie. 5

6 1. Literatuurstudie De literatuurstudie heeft een tweeledig doel. Langs de ene kant geeft het een overzicht van het bestaande onderzoek rond radio en online streaming. Langs de andere kant zorgt het ook voor een basis waar het huidige onderzoek op kan verder bouwen. In het onderstaande literatuuroverzicht worden zowel de beide media in kwestie, radio en online streaming, als de huidige kennis over de redenen om nieuwe media te adopteren aangehaald. 1.1 Radio Radio is voor een lange tijd de belangrijkste muziekmedia, met mechanische dragers als enige concurrent. Toch heeft de opeenvolging van nieuwe media ervoor gezorgd dat radio niet meer het medium is waar het hele gezin ter ontspanning voor gaat samen zitten. Om de invloed van de nieuwste, vaak digitale, mediavormen te begrijpen is het nodig om de voorgeschiedenis te kennen. Door het verleden van de radio en het huidige status quo te begrijpen, zou het makkelijker moeten zijn om ook het eventuele succes van deze nieuwe media te kunnen plaatsen Geschiedenis van de radio Aan het einde van de 19 e eeuw, onder meer door de bijdrage van toenmalig vooraanstaande wetenschappers als Hertz, Lodge en Hughes, is alle technologie klaar om geluid zonder tussenkomst van een kabel door te sturen. Toch zal het ruim een decennium duren eer men weet hoe men deze technologie het best gebruikt. Het is Marconi, die hierdoor soms onterecht wordt aanzien als de enige uitvinder van de radio, die het gebruik van radiogolven voor de scheepsvaart introduceert. Voor een lange periode zal radio de plek innemen van telegrafie op schepen maar verder geen toepassingen kennen. (Winston, 2000, p ). Pas na de Eerste Wereldoorlog wordt radio gebruikt zoals men het nu kent. Het is David Sarnoff die radio als een potentiële music box voor elk huis omschrijft. Dit is een radicaal nieuw inzicht in het gebruik van radiogolven die voordien enkel als communicatiemiddel werden aanzien. Door de opkomst van de geïndustrialiseerde massacultuur wint de radio razendsnel aan populariteit, iets wat ook wordt gesteund door de industrie die hier een goed advertentiemedium in ziet. Voor het eerst in de geschiedenis wordt zo op grote schaal entertainment binnenin de huiskamer geconsumeerd (Winston, 2000, p ). Van alle opkomende radiostations is het interessant om erop te wijzen dat de eerste grote speler in Groot-Brittannië de BBC is, die in 1920 al voor het eerst uitzendt (Crisell, 2002, p. 6

7 123). Voluit staat BBC voor British Broadcasting Corporation. Het gaat dus niet om een commissie, maar om een commercieel station. Dit is illustratief voor hoe verschillende overheden in het begin niet weten of dit een publieke aangelegenheid moet worden of dat dit een industrie is voor private bedrijven (Winston, 2000, p. 83). Radio blijft vervolgens het belangrijkste massamedium tot aan de introductie van de televisie in de jaren De intrede van dit nieuwe medium zorgt ervoor dat er een andere grote speler is inzake massa-entertainment. Vanaf dan krijgt radio een andere plek in het mediagebruik van het publiek toegediend. Het zal dan vooral als achtergrondgeluid worden gebruikt en zal overal gebruikt worden. Het verliest dus zijn centrale rol in de huiskamer aan de televisie. Het gaat zelfs zo ver dat televisie, sinds de opkomst van MTV in de jaren 80, een nog grotere concurrent wordt door in te spelen op de muziekconsumptie van het grote publiek (Crisell, 2002, p ). In de daaropvolgende decennia verandert er niet veel meer aan het radiogebeuren zoals we het nu kennen. De belangrijkste vernieuwing tussen de jaren 60 en de start van de 21 e eeuw is dan de verdere expansie van onafhankelijke radiozenders in Europa, nadat vele Europese landen jarenlang met hun openbare omroep moesten opboksen tegen allerlei piraatzenders (Crisell, 2002, p. 122) Het huidige radiolandschap in Vlaanderen Wat Vlaanderen betreft is er een verdeeld radiolandschap. Er zijn zowel regionale, private radiostations als een openbare omroep. Het onderscheid tussen beide wordt vastgelegd in het Mediadecreet uit 2009, met enkele aanpassingen (Departement Cultuur, Jeugd, Sport en Media, 2009). De stations van de openbare omroep in Vlaanderen vallen alle samen onder de noemer van de VRT. Daarnaast zijn er ook particuliere stations zoals Joe FM, Q-Music, Radio Minerva, Nostalgie,. De belangrijkste radiostations zijn echter wel ondergebracht in een groter mediabedrijf. Zo maken Radio 1, Radio 2, Klara, Studio Brussel en MNM deel uit van de VRT en zijn Q-Music en Joe FM een deel van VMMA, dezelfde mediagroep die ook op de televisie concurreert met de VRT door het bezitten van onder andere VTM en 2BE. De achtste belangrijkste zender, Nostalgie, behoort tot de Vlaanderen Één NV. Daarnaast zijn er in Vlaanderen ook nog 289 lokale erkende radio-omroepen in de ether. Ook online is er sprake van een radioaanbod. In Vlaanderen zijn er 28 aangemelde internetradioorganisaties (KPMG, 2013). Uit de luistercijfers van de VRT blijkt dat de stations van de openbare omroep samen de meerderheid van de luisteraars hebben in de periode van april tot juni De gemiddelde luisterduur per dag (van 05u00 tot 17u00) voor de grootste radiostations (Radio 1, Radio 2, Studio Brussel, Klara, MNM, Q- Music, Joe FM en Nostalgie) bedroeg in deze periode 195 minuten. Qua internetaanbod blijkt dat er dagelijks gemiddeld luisteraars per dag waren voor de internetvariant van de openbare omroep, de populairste zenders hier waren Studio Brussel en Radio 1. Concreet betekent dit dat 58,1% van de 7

8 beluisterde internetradio in Vlaanderen over een zender van de VRT gaat. Vooral bij de categorieën van 12 tot 24 jaar (65,9%) en van 25 tot 44 (60,9%) is de VRT online populair (VRT, 2013). Toch blijft internetradio een beperkt bereik hebben in Vlaanderen. Wat betreft absolute cijfers vinden we bij de populairste zenders online, Studio Brussel en Radio 1, dat het hier slechts om een marginaal deel van het publiek gaat. Studio Brussel bereikt dagelijks gemiddeld luisteraars, amper daarvan gebruiken hiervoor het internet. Van de luisteraars van Radio 1 luistert er amper hiervan via internet (VRT, 2013). Al moet er bij deze cijfers wel worden vermeld dat het om luistercijfers van de periode april tot juni 2013 gaat en om cijfers over internetradio van het jaar Toch maakt dit het voorlopig povere aandeel van internetradio bij de openbare omroep duidelijk. Zoals Crisell al opperde is het publiek van internetradio zeer verdeeld en niet altijd even groot. Toch heeft deze vorm van radio het potentieel om interactief te zijn met zijn publiek, iets wat voor traditionele radio tot op zekere hoogte uitgesloten is (Crisell, 2002, p. 122) Onder druk van nieuwe concurrenten Over de jaren heen wordt duidelijk dat niet enkel televisie ervoor zorgt dat de radio-industrie een deel van de macht, die ze voor WO2 had, verliest. Ook andere media proberen te concurreren met radio. In tegenstelling tot televisie, dat ook beeld brengt, zijn deze nieuwe spelers wel enkel gefocust op het verspreiden van audio. In 2011 gebruikte maar liefst 83,7% van de Vlaamse jongeren nieuwe mediavormen om muziek te luisteren en 37,3% om muziek te kopiëren (Schuurman, Courtois & De Marez, 2011) Algemene Trend: Internet Van alle technologische vooruitgangen in de afgelopen decennia is het internet degene die de meeste alternatieven voor muziekconsumptie produceert. Door het digitale karakter van dit medium ontstaan er verschillende nieuwe manieren om muziek te beluisteren. De belangrijkste hierin zijn: podcasts, online streaming, internetradio en Mp3-spelers. Hoewel deze laatste niet per se het internet nodig heeft, gebeurt de verspreiding van dit soort bestanden toch vooral online. De opkomst van deze nieuwe muziekaanbieders heeft dan ook een grote invloed op traditionele radio. Bij Amerikaanse tieners werd er tussen 1996 en 2008 een daling van 20% vastgesteld wat betreft het radiogebruik in termen van luisterduur. De reden hiervoor is vooral toe te schrijven aan de opkomst van digitale, on-demand, interactieve media zoals Mp3-spelers, blogs, social network sites, (Pavlik, 2008, p ). Dit is een opvallende daling aangezien radio, een medium dat al sinds het interbellum populair is, op minder dan een generatie tijd één vijfde van haar luisteraars verliest als direct gevolg van nieuwe media. Ook de jaarlijkse Arbitronstudies vinden in 2007 een daling in luisterduur die te wijten was aan de opkomst van andere digitale media. De conclusie uit deze studie 8

9 stelde dat een jonger publiek minder radio luistert vanaf het moment dat andere technologieën geadopteerd worden (Arbitron, 2007). Het succes van online muziek gaat zelfs zo ver dat mensen bereid zijn om hiervoor te betalen, zelfs meer dan de aangewezen prijs (Regner & Barria, 2009). Deze bereidheid tot betalen zet enkel meer druk op traditionele radio. Deze nieuwe media kenmerken zich vooral doordat ze onder andere alledaags in het gebruik zijn, een convergent karakter hebben en een wereldwijd netwerk omvatten (Jenkins, 2006). Dit convergent karakter zorgt er onder meer voor dat ondanks dat een bepaald publiek over de hele wereld verdeeld is, er nog steeds een kans is dat de leden ervan mekaar vinden. De internetradiostations hebben dan bijvoorbeeld het voordeel van interactiviteit om vast publiek te vormen (Crisell, 2002, pp. 122). Zoals al werd voorspeld in 2001, brengen deze technologieën nieuwe uitdagingen voor zowel de platenindustrie als de radio-industrie. Dit zal onder meer zorgen voor een gefragmenteerd publiek en nieuwe competitieve vereisten (Evans & Smethers, 2001). Met andere woorden, de opkomst van deze nieuwe media zorgt voor een andere invulling van wat het publiek ervan verwacht. Meer zelfs, deze media zullen zich niet altijd richten op het publiek, maar op een publiek Voorbeeldcase: Mp3 s Van de verschillende digitale, online muziekmedia zijn Mp3 s voorlopig een van de succesvolste. Zoals al aangegeven, zijn dit soort media verantwoordelijk voor de immense daling in radiogebruik bij Amerikaanse jongeren (Pavlik, 2008). Het is dan ook belangrijk om te begrijpen waarom dit een bedreiging vormt voor traditionele radio. Mp3 s zijn muziekbestanden die zowel via de computer als via mobiele dragers afgespeeld kunnen worden. Het gebruik van Mp3 s wordt door studenten als vervanging voor traditionele radio aanzien (Ferguson, Clark & Reardon, 2007). Dit zorgt dus rechtstreeks voor het minder gebruiken van traditionele radio. De redenen voor het gebruiken van MP3-spelers hangt af van persoonlijke voorkeuren, maar de belangrijkste factoren zijn entertainment en concentration. Met dit laatste wordt bedoeld dat Mp3 s worden gebruikt tijdens het beoefenen van een andere taak, puur als achtergrondopvulling (Zeng, 2011). Ook dit is problematisch voor traditionele radio aangezien al aangehaald werd dat dit, sinds de opkomst van de televisie, twee belangrijke functies van radio geworden zijn (Crisell, 2002, p ) Andere (offline) radiovormen 9

10 De belangrijkste offline concurrenten van traditionele radio zijn veelal spin-offs van het originele concept van radio. Deze vormen proberen een verbeterde radiovorm te geven omdat ze bijvoorbeeld digitale signalen - DAB-radio - of signalen via satelliet satellietradio doorsturen. Andere vormen proberen een verbeterde kwaliteit te brengen in vergelijking met traditionele AM/FM-radio. Van deze vormen is HD-Radio de bekendste vorm. De reden om over te schakelen van traditionele radio naar een van deze nieuwe vormen is vooral de grote ontevredenheid over de inhoud van die eerste categorie. De eerste gebruikers van satellietradio werden vooral aangetrokken door de specifieke programmatie voor bepaalde niches van het grote publiek die niet aan bod komen op traditionele radio (Book & Grady, 2005). Een kwart van de eerste gebruikers van satellietradio gaven dan ook aan dat hun negatieve percepties aan de basis lagen voor hun overstap. De luisteraars die dit medium later adopteerden waren dan weer minder ontevreden over traditionele radio (Book & Grady, 2005). Dat content de belangrijkste reden is om traditionele radio te verlaten blijkt ook uit het feit dat luisteraars van satellietradio de verhoogde kwaliteit van HD-Radio erkenden, maar toch bij satellietradio bleven omdat deze meer aan hun inhoudelijke noden voorzag (Book & Grady, 2005). De adoptie van satellietradio vertoonde geen correlatie met leeftijd, jongere gebruikers adopteerden dit medium dus niet sneller dan oudere. Wel was er een negatieve correlatie tussen leeftijd en de attitude en evaluatie van het adopteren van satellietradio. Dit betekent dus dat jongere luisteraars meer open staan voor het eventueel adopteren van een nieuw medium (Lin, 2010). Dit komt overeen met de algemene adoptietrend van nieuwe mobiele, on-demand technologie, waarbij jongeren een betere attitude hebben ten opzichte van nieuwe media (Rose & Lenski, 2007). Toch lijkt het gebruik van deze nieuwe offline radiovormen beperkt. De reden waarom een medium succesvol is of niet hangt af van de bestaande sociale behoeftes enerzijds en van onderdrukkende factoren anderzijds (Winston, 2000, p. 1-15). Er kan gesuggereerd worden dat deze vernieuwingen van traditionele radio langs de ene kant niet voldaan hebben aan de behoeftes die de vernieuwde digitale samenleving wenst en langs de andere kant niet kon doorbreken door de opkomst van andere, populairdere muziekmedia van diezelfde digitale wereld Het einde van een massamedium? De druk van nieuwe media zorgt ervoor dat radio zijn krachtige positie in de muziekconsumptie van het grote publiek aan het verliezen is. Net zoals bij de gedrukte pers wordt er gevreesd voor de toekomst van traditionele radio als een massamedium. Uit een onderzoek van 2008, met focusgroepen bestaande uit mensen van de radio-industrie, bleek al dat er geen consensus is over hoe radio er in 2015 zou moeten uitzien (Ala-Fossi, Lax, O Neill, Jauert & Shaw, 2008). Momenteel zijn we korter bij 2015 dan bij 2008 en lijken de doemscenario s uit dit onderzoek (nog) niet waar te zijn. 10

11 De fase waar zowel gedrukte pers als radio zich in bevindt is te plaatsen in een veel breder maatschappelijk perspectief. Zoals Van Dijk stelt, is het begrip massamaatschappij of massacultuur aan het wegvallen (Van Dijk, p. 191). Dit leidt tot een massa die actiever en minder anoniem is en een samenleving die gebaseerd is op mediacommunicatie (Van Dijk, p. 194). Dit betekent dat er een grotere nood is aan interactieve media en media die zich niet beperkt tot bepaalde geografische grenzen om nieuwe gemeenschappen of communities te vormen. Zowel qua interactiviteit als qua bereik van het juiste publiek moet radio de duimen leggen tegen de diensten die Web 2.0 bevat. De term die hierbij hoort is demassificatie. Demassificatie is de mate waarin de mediagebruiker zelf keuzes kan maken over het medium (Williams, Rice & Rogers, 1988), door bijvoorbeeld zelf de content te kiezen zoals bij online streaming. Het bepaalt uit welke diverse media een gebruiker kan kiezen en waarbij die vervolgens zelf dingen kan delen, opslaan of verzenden. Voor auditieve media betekent dit dat, eens de muziek gedigitaliseerd is, men controle kan hebben over dit bestand en het eventueel kan manipuleren (Chamberlin, 1994). Aangezien radio het niet mogelijk maakt om zelf veel keuzes te maken over de inhoud, betekent dit dat radio niet thuishoort in dit nieuwe gepersonaliseerde, online medialandschap. Toch dient er hier een kleine nuance te worden gemaakt. Hoewel nieuwe mediavormen bereik bij het grote publiek hebben, wilt dit niet zeggen dat radio compleet verleden tijd is. Getuige hiervan zijn de eerder genoemde luistercijfers (VRT, 2013) in vergelijking met de kijk- of leescijfers van andere traditionele media en nieuwe, digitale media. Zo heeft radio nog steeds zijn plek in het dagelijks leven van een groot deel van het publiek, vooral dan voor het gebruik in de wagen dat gestegen is doordat mensen meer en langer naar het werk pendelen dan vroeger (Ebenkamp, 2007). 1.2 Online streaming Het streamen van muziek is een vorm van muziekmedia die past in Web 2.0. Door de druk die de radio- en muziekindustrie ondervinden van online concurrenten is er dan ook nood aan een beter begrip van dit soort muziekconsumptie. Ook de media wijzen op het potentieel dat online streaming kan hebben, toch ontbreekt het voor het huidig onderzoek nog aan een concrete definitie van wat online streaming precies inhoudt. In dit hoofdstuk wordt er ingegaan op zowel de media-aandacht dat het krijgt als de begripsbepaling. Er wordt vervolgens dieper ingegaan op de belangrijkste speler, Spotify, en de businessmodellen die online streaming financieel mogelijk proberen te houden De opkomst van online streaming Hoewel digitale downloads in 2013 nog steeds de belangrijkste online bron van inkomsten zijn voor de muziekindustrie, winnen online streamingmodellen meer en meer aan belang (Thomes, 2013). 11

12 Terwijl andere nieuwe radiovormen zoals HD Radio van de radar verdwijnen, blijft het aantal gebruikers van streamingdiensten enorm hard groeien (Anderson, 2013). Dit blijkt ook het geval te zijn voor de Belgische markt. In 2012 is on demand muziek en video op een jaar tijd gestegen met respectievelijk 30,2% en 45,6%. De Belgian Entertainment Association suggereert hierover in de pers dat hierdoor het aantal illegale downloads in België is gedaald (Belgian Entertainment Association, ). Meer dan eens word online streaming als het nieuwe paradepaardje van de industrie aanzien. Zo bericht Het Laatste Nieuws in augustus 2013 dat dankzij online streamingdiensten zoals Spotify en Deezer de omzet van de Nederlandse muziekindustrie voor het eerst in 12 jaar terug is gestegen (HLN, ). Voor de Belgische markt betekende dit een stijging in omzet van maar liefst 40% in De belangrijkste spelers op de Belgische markt zijn Spotify, dat ondanks zijn intrede 2011, in 2012 al een stijging van 108% aan raadplegingen had, en Deezer, dat samenwerkt met Belgacom, in diezelfde periode een stijging van 234% in gebruik waarnam (Digimedia, ). De absolute resultaten blijven echter wel achterwege en zullen dan ook een reden vormen voor het huidige onderzoek. Toch zal het aandeel van online streaming in de muziekconsumptie niet miniem zijn. In de Verenigde Staten werd er in 2007 al gevonden dat 53% van de 18 tot 24-jarigen streaming media gebruiken (Albarran, Anderson, Bejar, Bussart, Daggett, Gibson, Gorman, Greer, Guo, Horst, Khalaf, Lay, Mccracken, Mott & Way, 2007). Er mag verwacht worden dat, aangezien de Verenigde Staten meestal een voortrekkersrol hebben, er ondertussen in België vergelijkbare cijfers kunnen worden. De stijging in gebruik is vooral te verwachten bij een jonger publiek, dat sneller nieuwe media adopteert (Arbitron, 2007), aangezien zij deze media gewoonweg als een vervanger voor radio aanzien (Arbitron, 2004). Het succes van online streaming is andere belangrijke actoren niet ontgaan. Youtube is de bekendste streamingdienst in de wereld, maar focust zich niet puur op muziek, wat wel de focus is in het huidige onderzoek. In 2013 kondigde het aan om ook met betalende muziekvideo s te starten, in een poging om zijn graantje mee te pikken van het opkomend succes van muziek-streamingdiensten (HLN, ). Ook de politiek moet anticiperen op de ontwikkelingen in de muziekindustrie. De EU beslist zo om in datzelfde jaar het juridisch mogelijk te maken om auteursrechtenorganisaties grensoverschrijdend te werken. Hierdoor is het voor streamingdiensten makkelijker om in heel Europa in een keer een licentie te krijgen en is er een grotere transparantie wat betreft de royalty s voor de artiesten. In de media wordt dit geïnterpreteerd als een grote stap voor online streamingdiensten, met veelzeggende krantenkoppen EU geeft boost aan online muziekdiensten tot gevolg (HLN, ). Toch zijn niet alle artiesten gewonnen voor de voordelen van online streaming. Volgens Thom York, frontman van Radiohead, blijft via streaming de macht nog steeds in handen van de industrie in plaats van de artiesten (Dredge, ).De kritiek van York is symptomatisch voor de druk die op de huidige muziekindustrie staat. Het internet heeft er niet alleen voor gezorgd dat er nieuwe markten 12

13 werden aangeboord, maar ook dat er nieuwe uitdagingen kwamen (Evans & Smethers, 2001). Het blijft dan maar de vraag of online streaming deze nieuwe uitdagingen kan overwinnen in plaats van er meer te creëren. Voorlopig lijkt het alleszins het voordeel van de twijfel te krijgen Definitie online streaming Voor het huidige onderzoek is het van groot belang om het begrip online streaming duidelijk af te bakenen. De definitie moet duidelijk maken dat het om muziekconsumptie gaat die zich enerzijds afzet tegen de principes van traditionele radio en anderzijds niet vereenzelvigd mag worden met andere nieuwe muziekmedia. Allereerst moet worden uitgegaan dat online streaming een voorbeeld is van demassificatie (Williams et al., 1988). Er moet dus gewezen worden op het interactieve karakter van dit digitaal medium. Vooral omdat de muziek gedigitaliseerd is, is het mogelijk voor de gebruiker om zo veel controle erover uit te oefenen (Chamberlin, 1994). Interactiviteit is daarmee een groot surplus in verhouding met de one-way traditionele vorm van radio (Ren & Chan-Olmsted, 2004). Er wordt om te beginnen uitgegaan van de definitie van Coats, Feeman, Given en Rafter (2000) die online streaming in het algemeen definieert: Online streaming is de rechtstreekse online distributie van muziek of video waarbij geen permanente kopie wordt gecreëerd in het systeem van de persoon die download. (Coats, Feeman, Given & Rafter, 2000) Het positieve aan deze definitie is dat het wijst op het feit dat het om een online distributie van muziek kan gaan. Daarnaast is de notie dat er geen kopie wordt gemaakt ook typerend voor online streaming. Dit medium maakt het, in tegenstelling tot andere media, mogelijk om muziek te beluisteren zonder deze te moeten downloaden en vervolgens op te slaan op een harde schijf (Vrijens, 2013, p. 19). Voor het huidige onderzoek zal de definitie zich echter beperken tot het streamen van muziek. Daarom dat in dit onderzoek de volgende definitie van online streaming zal worden gehanteerd: Online streaming van muziek is de online distributie van muziek waarbij er geen permanente kopie wordt gecreëerd op het toestel van de gebruiker. Deze definitie verwijst ook nu nog naar online distributie, wat impliceert dat dit digitaal gebeurt. Daarmee komt het overeen met Chamberlins concept van muziekconsumptie in tijden van demassificatie. Deze definitie brengt met zich mee dat populaire streamingdiensten zoals Deezer, Spotify, Simfy en andere passen in een welbepaald concept dat gebruikt kan worden voor onderzoek. 13

14 Ze verschilt amper van de definitie van Coats, Feeman, Given & Rafter (2000), maar dat is omdat hun definitie al een duidelijke, hanteerbare beschrijving van online streaming is. Een moeilijk geval voor deze definitie is de positie van Youtube. Strikt genomen voldoet deze aan de beschrijving van online streaming, maar doordat de focus van deze dienst niet enkel op muziek ligt, kan men moeilijk spreken van een muziek-streamingdienst pur sang. Het wordt nu duidelijk dat het om een relatief nieuw fenomeen gaat en past in de visie van wat Henry Jenkins definieert als New Media. Het is innovatief doordat het op een nieuwe manier muziek aanbied. Het is convergent want de afstand tussen industrie en consumer verkleint. Het is alledaags in zijn gebruik. Mensen kunnen het aanpassen naar eigen smaak, wat Jenkins appropriative noemt. Online streaming vindt plaats in een netwerk, dat netwerk is op zijn beurt dan weer globaal. Het is ongelijk aangezien het verschillende niveaus van participatie toelaat. En ten slotte is het ook generationeel, jongere generaties werken er doorgaans beter en natuurlijker mee dan oudere (Jenkins, ). Dit laatste punt zal ook de reden zijn waarom de focus van het onderzoek bij een jonger publiek, studenten, ligt. Maar dit zal verder uitgewerkt worden in het hoofdstuk Methoden Spotify Zoals reeds vermeld is de groei van online streaming in België vooral te danken aan de groei van Spotify en Deezer. Beide werken met een gelijkaardig systeem en zijn sinds 2011 beschikbaar op de Belgische markt. De focus hier ligt op Spotify omdat deze al sinds zijn intrede het populairst in gebruik is met al gebruikers in de eerste drie maanden na de lancering (Deckmyn, ). Hoewel de dienst pas in 2006 werd opgericht, werd het bereik in 2010 tussen de 7 miljoen (Kreitz & Niemela, ) en de 10 miljoen (Geere, ) gebruikers geschat. De dienst was op dat moment slechts in zes Europese landen beschikbaar. Men kan dan suggereren dat het gebruik van Spotify typerend kan zijn voor het gebruik van andere streamingdiensten. De streaming bij Spotify gebeurt via een combinatie van een client-server protocol en een peer-to-peer protocol (Kreitz & Niemela, 2010). Concreet betekent dit dat de muziek in de eerste plaats wordt aangeboden door Spotify zelf en kan worden gedownload op het online profiel van de gebruiker. Dit gebeurt, in lijn met de definitie van online streaming, zonder dat er een kopie komt op het apparaat van de gebruiker. Het peer-to-peer protocol houdt in dat gebruikers kunnen interageren en elkaar muziek kunnen aanbieden, playlists kunnen toesturen, enz. Het aanmaken van playlists is een van de belangrijkste functies van Spotify. In tegenstelling tot sommige andere streamingdiensten, zoals Last fm, is Spotify geen radio service met een vastgelegde afspeellijst. Op Spotify kan de gebruiker zelf 14

15 kiezen welke liedjes hij beluistert. Door op deze manier met playlists te werken is het mogelijk om muziekvoorkeuren te delen met anderen (Haupt, 2012). Het is dit soort van interactiviteit en deze vorm van personalisering die ook in Jenkins visie typisch zijn voor Web 2.0 (Jenkins, 2006). De integratie van Spotify is tamelijk vlot verlopen. Er wordt dan ook verwacht dat het gebruik enkel zal toenemen, zeker als de dienst zich voorziet van een nog verbeterde werking qua peer-to-peer liedjes delen (Kreitz & Niemela, 2010). In Nederland werd al gevonden dat Spotify dagelijks volgens bepaalde patronen, afhankelijk van de gebruiker, wordt gebruikt. Zo hebben de gebruikers hun vaste momenten om de dienst te gebruiken en zijn er vaste patronen te vinden in de duur van het gebruik en de hoeveelheid opnieuw gespeelde liedjes (Zhang, Kreitz, Isaksson, Ubillos, Urdaneta & Epema, 2013). Ook is er een verschil tussen het luistergedrag bij reeds gedownloade tracks en bij nieuwe tracks wat betreft connecties maken en hun levensduur. Bij deze laatste categorie valt dan logisch gezien een burst van nieuwe connecties vast te stellen (Ellis, Strowes & Perkins, 2011, p ). Maar misschien is Spotify niet de grote redding voor de muziekindustrie. In thuisland Zweden verloopt bijna drie kwart van de muziekverkoop via streamingdiensten. Toch blijkt dat Spotify en andere aanbieders van streamingdiensten bijna continu zware verliezen lijden, ondanks hun populariteit (Feys, ). De vraag blijft dan hoelang deze diensten nog kunnen blijven bestaan en hoe er wel succesvol kan worden ingespeeld op de vraag en aanbod van zowel het publiek als de muziekindustrie Businessmodellen Online streamingdiensten kampen momenteel dus met het probleem dat het zeer moeilijk is om ook financieel succesvol te zijn. Ondanks de vlotte verspreiding en de hoge populariteit is het ook noodzakelijk om uit de kosten te geraken. Voorlopig is dit dus (nog) niet het geval. Net zoals de radioindustrie onzeker was/is over hun toekomst door de intrede van online media (Ala-fossi, Lax, O neill, Jauert & Shaw, 2008), weten de online streamingdiensten niet welk businessmodel hen op lange termijn in leven kan houden. De nieuwe technologische mogelijkheden voor muziekconsumptie betekenen dan ook een verdere fragmentatie en nieuwere competitieve eisen van het publiek (Evans & Smethers, 2001). Het belangrijkste om te onthouden voor de online streamingdiensten is dat er uit onderzoek wel blijkt dat mensen bereid zijn om op het internet voor hun muziek te betalen (Regner & Barria, 2009). Het meest gebruikte businessmodel bij online streamingdiensten is het two-tier freemium model, waarbij er twee types van financiering zijn die de gebruiker zelf kan kiezen. De eerste manier is de mogelijkheid om de dienst gratis te gebruiken, maar waar er sprake is van advertenties. De tweede manier van gebruik vereist het betalen van een, meestal maandelijks, vast bedrag waardoor de dienst 15

16 vrij van reclame werkt en er eventueel de mogelijkheid is voor extra diensten zoals een onbeperkte toegang tot de catalogus of de mogelijkheid om mobiele applicaties te gebruiken (Thomes, 2013). Ook Spotify werkt ongeveer via dit model van zowel gratis als subscription-based gebruik. De eerste zes maanden is het mogelijk om de dienst gratis en ongelimiteerd te gebruiken. Na deze periode zal het gebruik gelimiteerd worden om zo de gebruiker te overhalen om naar een betalend systeem over te stappen. De goedkoopste optie is dan de unlimited service waarbij er ongelimiteerd naar muziek geluisterd kan worden, zonder reclame. Als de gebruiker iets meer betaalt, een premium service, krijgt hij nog meer voordelen zoals onder andere een verhoogde kwaliteit, offline playlists en de mogelijkheid om Spotify op een mobiel toestel te gebruiken (Haupt, 2012). Hoewel online streaming een effectief wapen kan zijn tegen digitale piraterij, moet men toch nadenken hoe men op een passende manier advertenties kan inzetten om dit allemaal betaalbaar te houden. De manier waarop de online streamingdiensten met reclame omgaan, zal een belangrijke factor zijn in het eventuele succes van deze diensten. Bij het online streamen van televisie wordt reclame als iets hinderlijk beschouwd. Zelfs een hogere entertainmentwaarde van de advertenties kunnen hier niet zorgen voor een betere attitude omtrent de advertenties (Logan, 2012). De vraag blijft of dit enkel voor online streaming televisie is of dat dit ook voor het online streamen van muziek het geval is. Als gebruikers wel tolerant tegenover advertenties staan, dan haalt de monopolist (in dit geval Spotify, die een overmacht heeft in het medium) er het meeste voordeel uit om de prijs van het abonnement op te drijven. Op deze manier boost de dienst de vraag naar een reclamegesteunde service (Thomes, 2013). Hoewel dit een effectieve manier van financiering lijkt te zijn, moet men toch eerst duidelijkheid hebben of de gebruiker inderdaad met advertenties om kan. 1.3 Uses & Gratifications Elk medium heeft zijn redenen waarom het gebruikt wordt en elk van deze redenen kan uniek zijn voor een welbepaald medium. Het zal dan ook een belangrijke taak voor dit onderzoek zijn om te begrijpen waarom mensen al dan niet aan online streaming doen. Om de belangrijkste achterliggende redenen voor online streaming te weten, kan men zich baseren op een al bestaand framework, meer bepaald het Uses & Gratifications-perspectief, opgesteld door Katz. Volgens dit perspectief wordt media gebruikt door individuen om aan specifieke noden te voldoen, het helpt om een beter begrip te hebben over individuele motieven wat betreft mediagedrag en het identificeert de functies of gevolgen die voortkomen uit de behoeftes, motivaties en gedrag van de gebruiker (Katz & Blumler, 1974) Algemene framewerk 16

17 Zoals Katz stelt in zijn Uses & Gratifications-perspectief, hangt de keuze voor een bepaald medium af van persoonlijke voorkeuren en motivaties. Het is dan ook belangrijk om te begrijpen dat onze mediakeuze niet puur economisch of technologisch van aard is, maar dat deze keuze afhankelijk is van onze technologische verbeeldingskracht, de mate en manier waarop we een medium willen gebruiken (Lister, Dovey, giddings, Grant & Kelly, 2003, p. 68). Het eventuele succes van een nieuw medium zal dus te begrijpen zijn aan de hand van de motivaties en behoeftes waaraan het voldoet. Dit wijst op het belang van het onderzoek naar de Uses & Gratifications van elk nieuwe massacommunicatietheorie (Ruggiero, 2000). Volgens de media dependency theory is het gebruik van media dan ook afhankelijk van de interrelaties tussen het medium, het publiek en de samenleving (DeFleur & Ball-Rokeach, 1982). Dit betekent dat de keuze voor een bepaald medium sociaal en/of persoonlijk bepaald wordt. In zijn adoptiemodel stelt Winston dan ook dat het gebruik en succes van een medium afhangt van de sociale behoeftes op dat moment. Voor de doorbraak van radio was de sociale behoefte dan bijvoorbeeld de nood aan draadloze communicatie in de scheepsvaart en later de opkomst van de geïndustrialiseerde massacultuur (Winston, 2000, p ). Dit inzicht om radiogolven als communicatiemiddel te zien zijn dan een voorbeeld van deze technologische verbeeldingskracht die probeert te voldoen aan sociale behoeftes. Dit framewerk stelt dan ook dat deze factoren bepalen hoe we denken over nieuwe of al bestaande technologieën (Lister et al., 2003, p. 68). Met de opkomst van online media zijn ook de sociale behoeftes waaraan een medium moet voldoen veranderd. De huidige modellen omtrent de keuze en het gebruik van een medium zal concepten zoals interactiviteit, demassificatie, hypertextualiteit en asychroniteit moeten bevatten (Ruggiero, 2000). Puur technologisch gezien zijn deze termen van toepassing op online streaming. Het huidige onderzoek zal echter moeten uitwijzen of het publiek dit ook op deze manier percipieert en het daarom gebruikt. De mate waarin deze concepten worden toegeschreven door het publiek zal samenhangen met het eventuele succes ervan. Natuurlijk is er al onderzoek gedaan naar de uses en gratifications bij radio, online radio en andere vormen van muziekconsumptie. Toch is het nog steeds aangewezen om, zoals in deze studie, specifiek onderzoek te doen naar online streaming en om dit in een Vlaamse context te doen Motivaties voor en tegen radiogebruik Om te verklaren waarom iemand radio boven online streaming verkiest, of omgekeerd, is het nodig om de redenen om beide media te gebruiken in kaart te brengen. Net zoals in zijn beginjaren wordt radiogedrag of de keuze om radio te luisteren sterk bepaald door de nood aan informatie of door de nood aan ontspanning, met de eerste als beste verklaring (Rosales, 2013). Radio wordt dan ook enkel als nuttig bestempeld in specifieke situaties, zoals in de wagen, en als bron voor informatie en 17

18 nieuwsfeiten (Albarran et al., 2007). Dit werd ook gevonden in de studie van Ebenkamp, waar meer mensen naar de radio luisterden door onder andere de verhoging van het aantal pendelaars (Ebenkamp, 2007). Radio in de 21 e eeuw betekent dus vooral informatieverspreiding en niet zozeer ontspanning. Zoals al gezegd ondervindt radio druk van andere media. Vooral een jonger publiek lijkt af te stappen van het gebruik van traditionele radio. De reden hiervoor is dat deze groep online meer diversiteit vindt dan op de traditionele radio, wat dan weer leidt tot de adoptie van andere muziekmedia (Lin, 2006). De negatieve percepties rond radio, en dus de redenen om het niet meer te gebruiken, zijn te veel reclameonderbrekingen, te weinig variëteit in de muziek en te veel consolidering met de muziekindustrie, waardoor alle radiostations op elkaar lijken (Albarran et al., 2007) Alternatieven voor radio De toenemende concurrentie voor muziekmedia, onder andere door Web 2.0, zorgt ervoor dat er media zijn die beter inspelen op bepaalde behoeftes van het publiek. In het algemeen kan men vaststellen dat de keuze voor een nieuw medium vooral afhankelijk is van de tekortkomingen van traditionele radio. De enigste belangrijke nieuwe speler in de muziekmedia die niet teert op online technologieën is satellietradio. Hoewel het gebruik ervan nooit een groot succes was, is het toch belangrijk te snappen waarom mensen hier toch voor kozen. Het is vooral het aanbod dat satellietradio aantrekkelijk maakt. Jongere luisteraars die regelmatig van kanaal verwisselden om hun luisterervaring te verbeteren, zochten naar een grotere diversiteit in het muziekaanbod en waren vervolgens meer geïntereseerd in het adopteren van satellietradio (Lin, 2006). De luisteraars van satellietradio kozen vooral voor dit medium omwille van de niche-programmering van diens zenders (Book & Grady, 2005). Dit lijkt overeen te stemmen met de bevindingen van Albarran et al., die stelde dat het gebrek aan diversiteit in muziek een negatief punt van traditionele radio is (Albarran et al., 2007). Muziekconsumptie in Web 2.0 betekent een compleet andere manier van muziek beluisteren. Met het concept demassificatie (Chamberlin, 1994; Williams et al., 1988) is al duidelijk gemaakt dat deze individuele media verschillen van traditionele media zoals radio. Het is vooral een jonger publiek dat zich tot deze media wendt (Lin, 2006). Het internet is dan ook niet enkel een sociaal medium. De motivaties om het te gebruiken zijn zowel ontspanning, informatie zoeken, monetaire redenen (want het is meestal gratis) als kwestie van gewoonte (Larose & Eastin, 2004). Daarnaast kan men ook stellen dat bijvoorbeeld online streaming een sociale netwerksite is. Daarvoor gelden dan weer andere uses & gratifications, namelijk behoren tot een community, interactie, hedonisme en zelfvertrouwen (Pai & Arnott, 2013). In wat volgt zullen de motivaties voor de belangrijkste muziekmedia in dit Web 2.0 kort worden overlopen. 18

19 De online toepassing die het meest op traditionele radio lijkt is internetradio. Internetradio wordt door de meeste internetgebruikers dan ook gezien als een andere vorm van radio, niet een compleet ander medium (Arbitron, 2004). Het grote verschil tussen zenders die enkel online te vinden zijn en zenders van traditionele radio die online streamen is de content. 72% van de internetstations brachten nietmainstream muziek, terwijl slechts 28% van de online streams van traditionele zenders dit deed (Ren & Chan-olmsted, 2004). Dit is een belangrijke bevinding met het oog op de negatieve percepties rond de magere diversiteit op traditionele radio (Albarran et al., 2007). Het grote voordeel voor internetradio is dat traditionele radio vooral als nieuwsbron wordt aanzien, maar informatievergaring is ook een van de belangrijkste redenen om online te gaan. Internetradio kan dus een verbeterde rol spelen in het voorzien van nieuws en andere informatie (Bentley, 2012). Een van de populairste online muziekmedia zijn Mp3 s. In 2007 had al meer dan de helft van de Amerikaanse jongeren een draagbare speler voor dit soort bestanden (Ferguson, Greer & Reardon, 2007). Mp3 spelers worden vooral gebruikt om verveling en eenzaamheid tegen te gaan in de vorm van entertainment (Ferguson et al., 2007). De grootste voorspellers voor het gebruik van Mp3 s zijn de variabelen entertainment en concentratie. Deze laatste is bijna uniek voor Mp3-spelers en houdt in dat men Mp3 s gebruikt tijdens het uitvoeren van andere taken (Zeng, 2011), dus bijvoorbeeld tijdens het joggen of huiswerk maken. Mp3 s scoren goed op verschillende gratifications voor het gebruik van muziekmedia. Ze scoren zelfs beter dan traditionele radio in het voldoen van bepaalde behoeften van de luisteraar. De enige uitzondering hierin is het voorzien van informatie en nieuws, waar Mp3 s niet aan kunnen voldoen (Albarran et al., 2007). En dan is er nog het voor deze studie belangrijkste medium: online streaming. Hierover is nog niet veel onderzoek bekend, wat het doel van deze studie verklaart. Er werd gevonden dat gewoonte een belangrijke factor is in het online streamen. Zo zijn er dagelijkse patronen en favoriete momenten om te streamen waar te nemen in het streamgedrag van de gebruiker (Zhang, Kreitz, Isaksson, Ubillos, Urdaneta & Epema, 2013). De belangrijkste bevinding is dat online streaming, net zoals Mp3 s, tegemoetkomt aan dezelfde noden en motivaties als traditionele radio (Albarran et al., 2007). Dit zou een rechtstreekse verklaring kunnen zijn waarom online streaming een invloed zou kunnen hebben op het luistergedrag voor radio. Men kan hier concluderen dat de context die het internet schept voor muziek te beluisteren radiogebruik onder druk zet. Nieuwe media voorzien de gebruiker niet enkel in het bevredigen van diens behoeften, het doet dit ook op een geheel nieuwe en persoonlijke manier. De flexibiliteit en de mogelijkheid om muziek te kiezen zorgen ervoor dat jonge consumenten slechts voor beperkte gelegenheden voor traditionele radio kiezen (Albarran et al., 2007). De evolutie van nieuwe media 19

20 blijft verdergaan en lijkt traditionele radio ook te bedreigen wat betreft nieuws en informatieverspreiding. Nu bezitten de nieuwste autoradio s immers ook de mogelijkheid om een mp3-speler op aan te sluiten en is er door het toenemend aantal mobiele media een verhoogd potentieel om altijd en overal op de hoogte te zijn van het laatste nieuws. Dit laatste punt moet echter genuanceerd worden. Online nieuws heeft vooralsnog niet gezorgd voor dramatische gevolgen voor traditionele nieuwsconsumptie (Mitchelstein & Boczowski, 2010). Multiplatforme nieuwsconsumptie is voorlopig nog beperkt voor de meeste mensen en worden niet altijd als nieuwswaardig gepercipieerd (Chyi & Chadha, 2012). Er kan voorlopig al gesuggereerd worden dat traditionele radio zijn functie als informatieverstrekkend medium meer kan uitspelen om een Unique Selling Point te creëren en zo publiek aan te blijven trekken. 20

21 2. Onderzoek Het onderzoeksgedeelte van deze studie probeert de kennis uit de literatuurstudie om te zetten in een valabel onderzoek rond het huidige thema. Door zelf de relatie tussen radio en streaming te onderzoeken kunnen er nieuwe inzichten onstaan over dit thema. Het zal dan ook van belang zijn om de gevonden resultaten in het juiste perspectief te zien en zo de studies uit de literatuurstudie te bevestigen of tegen te spreken. 2.1 Onderzoeksvragen Om een onderzoek gestructureerd te laten verlopen, is er nood aan een abstracte, algemene vraagstelling die eventueel beantwoord kan worden aan de hand van enkele deelvragen (Waege, 2008, pp ). De hoofdvraag in deze studie luidt: RQ: Wat is de invloed van online streaming op radiogebruik? Deze onderzoeksvraag is veel te abstract om rechtstreeks te beantwoorden. Daarom is het van belang duidelijke deelvragen te stellen. De deelvragen in deze studie horen dan ook nog eens te passen in een breder onderzoekskader, namelijk het eerder genoemde Uses & Gratifications-perspectief. In wat volgt is een overzicht van de onderzoeksvragen die de leidraad zullen vormen voor dit onderzoek. De concrete bevraging en meetinstrumenten zullen terug te vinden zijn in het hoofdstuk Methoden. Allereerst kan er gekeken worden naar het gebruik van elk medium. Door deze te meten kan er bijvoorbeeld worden nagegaan of er een verschil is in radiogebruik tussen personen die wel of niet aan online streaming doen. Zoals er voorheen al werd vastgesteld bij de invloed van andere media op radiogebruik (Arbitron, 2004; Arbitron, 2007; Pavlik, 2008), wordt er verwacht dat online streaming zorgt voor het minder beluisteren van radio. De bijhorende onderzoeksvraag hier is: RQ1: Luisteren personen die online streamen minder naar de radio? Naast luisterduur is het nagaan van demografische variabelen ook een interessante vraag om een beter beeld te schetsen van wie er deze media gebruikt. Zoals Lin (2010) al aantoonde zijn variabelen zoals geslacht en leeftijd belangrijke factoren in de (evaluatie van de) adoptie van nieuwe media. Ook sociaal-economische status werd in het verleden al als belangrijke variabele in mediagebruik genoemd 21

22 (Roe, 2000). Daarom dat de tweede onderzoeksvraag uit deze studie dieper ingaat op de samenhang tussen enerzijds het antwoord op RQ1 en anderzijds de invloed van demografische variabelen: RQ2: Zijn demografische variabelen gerelateerd aan het gebruik van online streaming? De onderzoeksvragen die gebruikt worden in deze studie zullen steeds specifieker peilen naar een aspect dat de hoofdvraag moet beantwoorden. In de derde onderzoeksvraag wordt het duidelijk dat in deze studie wordt gevraagd naar de Uses & Gratifications van dit medium. Deze vraag zal proberen om een beeld te scheppen van de achterliggende redenen om aan online streaming te doen of om radio te luisteren. Deze derde onderzoeksvraag luidt: RQ3: Wat zijn de redenen om online streaming te gebruiken? Hiervoor wordt er zowel gekeken naar de U&G van internet in het algemeen, zoals onder andere interactiviteit en het behoren tot een groep (Ruggiero, 2000; Larose & Eastin, 2004), als naar redenen die voortkomen uit eerder onderzoek rond online streaming (Albarran et al., 2007). In de literatuurstudie wordt er ook verwezen naar de begrippen domestication en diffusion. Volgens het diffusionperspectief zijn early adopters vaak in het bezit van andere communicatietechnologieën (Lin, 1988). Dit wordt al nagegaan in de eerste onderzoeksvraag. De vierde onderzoeksvraag zal dan weer kijken naar de domestication van online streaming. Naast de redenen om online streaming te gebruiken, vraagt deze studie dus ook naar de context waarin dit medium (en eventueel andere media) gebruikt worden. Volgens Lin (2006) heeft de adoptie van een nieuw medium niets te maken met luisterduur - wat in de eerste onderzoeksvraag wordt bevraagd -, de locatie van het mediagebruik of listening orientation. Toch kan het interessant zijn om wel naar de context van online streaming te vragen om zo een breder beeld te krijgen van hoe dit medium wordt gebruikt in vergelijking met radio. Niet alleen de locatie, maar ook het eventueel gelijktijdig gebruik van andere media kan inzicht geven in hoe men online streaming ervaart. De vierde onderzoeksvraag in deze studie wordt dan: RQ4: In welke context wordt online streaming/radio gebruikt? Ten slotte kan het vanuit businessperspectief interessant zijn om te weten hoe men hier het best op inspeelt. De laatste onderzoeksvraag gaat proberen een aanzet te geven voor eventuele businessmodellen door in te gaan op het financiële aspect van de gebruiker en het gebruik van reclame. RQ5: Hoe kunnen online streamingdiensten het best aan hun inkomsten komen? 22

23 In het volgende deel, de methodensectie, zal uitgelegd worden hoe deze studie bovenstaande onderzoeksvragen operationeel maakt voor het onderzoek. 2.2 Methoden Deze methodesectie probeert een duidelijker beeld te scheppen van de context waarin dit onderzoek werd gevoerd. Door een beschrijving van de procedure en de meetinstrumenten te geven zullen zowel de sterktes als de limitaties van het onderzoek duidelijk worden gemaakt. Daarnaast heeft het ook tot doel om de gemaakte keuzes in het uiteindelijke onderzoek te verdedigen Procedure De studie omvat een online survey die werd verzonden via de Facebook-communities voor studenten van de KULeuven. Deze communities zijn gesloten groepen met studenten op basis van hun huidige studierichting, al kan iedereen natuurlijk aanvragen om lid van dergelijke groep te worden. In deze groepen werd steeds een bericht gepost waarin werd uitgelegd dat het om een thesisonderzoek gaat en de bijhorende link naar de online survey. Dit weerhield enkele individuen die niet aan de KULeuven studeren er niet van om de survey ook in te vullen. Deze antwoorden werden echter niet in de uiteindelijke analyse opgenomen. De survey liep van 4 maart 2014 tot 27 maart 2014 en werd ingevuld door 875 personen, van wie 645 de survey volledig invulden. Enkel de volledig ingevulde surveys werden geanalyseerd, de overige werden uit de database gelaten. De analyse gebeurde anoniem, dit werd ook aan de respondenten op voorhand duidelijk gemaakt. Voor dit onderzoek werd er gebruikt gemaakt van de software SPSS om alle analyses uit te voeren. De steekproefpopulatie bestond voor 68.8% uit vrouwen. Er is dus een overrepresentatie van deze groep. Het zal daarom belangrijk zijn om eventuele verschillen in online streaming op basis van geslacht te vinden. 96.4% van de respondenten was ook tussen de 18 en de 25 jaar. De grootste leeftijdsgroepen waren de 21-jarigen (19.2%), de 22-jarigen (19.8%) en de 24-jarigen (18.4%). Wat betreft de studierichtingen werd er gevraagd naar de faculteit waaraan men studeerde. De faculteiten Psychologie en Pedagogische Wetenschappen (22.5%), Sociale Wetenschappen (21.1%), Ingenieurswetenschappen (15.8%) en Rechtsgeleerdheid (15.3%) waren het best vertegenwoordigd in de survey. De grootste twee groepen trekken traditioneel meer vrouwen aan in vergelijking met bijvoorbeeld de faculteit Ingenieurswetenschappen, dit kan de reden zijn waarom er meer vrouwen dan mannen de survey ingevuld hebben. 23

24 2.2.2 Meetinstrumenten De vragen die in de online survey gesteld werden, hadden elk tot doel om een antwoord te kunnen geven op de onderzoeksvraag. Elk van deze vragen zal ofwel rechtstreeks ofwel onrechtstreeks een bijdrage leveren aan het algemene beeld van online streaming dat deze studie beoogd te hebben. Een beter begrip van de gebruikte meetinstrumenten zal dan ook zorgen voor een correctere interpretatie van de uiteindelijke onderzoeksresultaten. In wat volgt is een overzicht van de belangrijkste soorten variabelen in hun relatie tot de onderzoeksvragen en de manier waarop ze bevraagd werden in de uiteindelijke enquête. De gebruikte variabelen en vragen zullen in zekere mate overeenstemmen met het onderzoek van Albarran et al. (2007), aangezien hun onderzoeksvragen in grote mate overeenstemmen met die in dit onderzoek en omdat zo de resultaten van beide studies beter vergeleken kunnen worden Mediagebruik In het begin van de enquête werden de respondenten bevraagd naar welk soort media ze gebruiken. Deze groep variabelen sluit aan bij RQ1 en bevat twee vragen: één over de hoeveelheid en één over de beschikbaarheid van media. Beiden peilden dus niet enkel naar online streaming, maar ook naar radio, Mp3 s, televisie, internet en gedrukte pers. Op deze manier zal er een betere vergelijking mogelijk gemaakt worden tussen de media onderling. - Beschikbaarheid van een medium Allereerst is het voor de vraagstelling in dit onderzoek belangrijk om te weten over welke media de respondenten beschikken. Dit werd bevraagd door respondenten uit een lijst van mediavormen te laten aanduiden welke media ze hebben/gebruiken. De manier van bevragen is gedeeltelijk geïnspireerd door het onderzoek van Albarran et al. (2007), maar verschilt op sommige punten doordat niet alle variabelen in hun tabel interessant lijken te zijn voor deze studie (zoals de variabelen Subscribe to Satellite Radio ). De gebruikte variabelen in de survey zijn: radio, tv (kabel of satelliet), internet via pc, laptop of tablet, Mobiele telefoon of Smartphone. Daarnaast werd er ook specifieker gevraagd naar de manier van muziekconsumptie door de respondent via de volgende variabelen: radio, online versie van analoge radiozender, online streaming, MP3 s, internetradio (online radio) en podcasts. Op deze manier kan er zowel de vergelijking worden gemaakt tussen de media onderling als tussen de vormen van online muziekconsumptie onderling. De reden waarom er bij deze categorie niet gevraagd werd naar het tijdsbestek, zoals in de 24

25 volgende vraag, is omdat de variabele Mp3 s niets zegt over de tijd dat er effectief naar geluisterd wordt. - Hoeveelheid/duur Daarnaast is de tijdsduur van elk medium ook van belang. Deze wordt hier gevraagd in de vorm van een Likert-schaal met de opties: 0uur/dag, 0-1u/dag, 1-2u/dag, 2-4u/dag en meer dan 4u/dag. Dit past in wat Vandewater en Lee (2009) global estimates noemen. Likert-schalen zijn gemakkelijk in gebruik en worden veelal toegepast in andere studies (Vandewater & Lee, 2009). Toch moet men hier al wijzen op de zwaktes van deze methoden. Zo stellen Robinson & Godbey (1997) dat dit veronderstelt dat een respondent actief naar het antwoord moet zoeken in zijn geheugen, dat hij vervolgens het totale gebruik kan optellen en dat hij in zijn antwoord vrij staat van eventuele sociale normen omtrent zijn mediagebruik. Voor de huidige studie dienen de mogelijke antwoorden eerder als beschrijvende variabelen, waarbij er kan geargumenteerd worden dat de kritiek van Robinson & Godbey niet helemaal van toepassing is in deze studie. Deze Likert-schaal heeft vooral tot doel om algemene verschillen tussen de media waar te nemen, niet om uitspraak te doen op individueel niveau. Op deze manier is het dan ook niet mogelijk om een eventuele causale relatie tussen radiogebruik en online streaming te vinden wegens het achterblijven van informatie over mediagebruik op twee vastgelegde momenten in de tijd. Het is goed mogelijk dat een eventuele daling in radiogebruik een andere oorzaak heeft of een stijging in online streaming het gevolg is van een andere evolutie. Het is echter wel mogelijk om te vast te stellen of de nodige condities voor deze causaliteit van toepassing zijn, namelijk dat online streaming inderdaad samenhangt met het mindere gebruik van radio Demografische variabelen Het meten van demografische factoren wordt in nagenoeg elke survey gedaan. Wat betreft de vooropgestelde onderzoeksvragen, hebben deze variabelen vooral toepassing op RQ2. Hoewel alle onderzoeksvragen natuurlijk een gemeenschappelijk beeld trachten te vormen. In de huidige studie werd er naar 3 demografische variabelen gepeild: geslacht, leeftijd en sociaal-economische status (SES). - Geslacht en leeftijd 25

26 Zowel geslacht als leeftijd zijn standaardvariabelen in zowat elk sociaal-wetenschappelijk onderzoek. Beide vragen werden pas op het einde van de enquête gesteld. De reden is, zoals Billiet (2008, pp. 234) stelt, dat de respondent geen vrees heeft voor het verlies van zijn anonimiteit tijdens het invullen van de enquête als deze vragen als laatste worden gesteld. Beide variabelen werden bevraagd door de respondent hun geslacht en hun geboortejaar te kiezen uit een lijst. De reden waarom de respondent bij leeftijd niet zelf iets kon invullen is om de analyse te vergemakkelijken en bias meer uit de weg te gaan. Natuurlijk zal de verdeling op basis van leeftijd in de studie niet dezelfde zijn als deze bij de gehele bevolking aangezien het hier enkel om studenten ging. Toch is dit niet noodzakelijk problematisch aangezien in voorgaande hoofdstukken al is aangegeven dat deze groep geschikt kan zijn om als early adopters van een nieuw medium te worden beschouwd. De kans is dus groot dat er geen effecten van leeftijd worden gevonden, door de beperkte range van de steekproefpopulatie die verwacht wordt. - Sociaal-economische status Sociaal-economische status is een complexe variabele die moeilijk te vatten is in één antwoord. Toch werd er in deze studie met slechts één vraag gepeild naar SES. Het antwoord op deze vraag zal niet rechtstreeks overeenstemmen met de SES van de respondent, maar zal wel een grote indicatie zijn voor deze variabele. SES werd in dit onderzoek beschreven aan de hand van de variabele opleidingsniveau. Aangezien het in deze studie om studenten ging, heeft het weinig zin om het opleidingsniveau van de respondenten met elkaar te vergelijken. Daarom dat er in deze studie gekozen werd om het opleidingsniveau van een van de ouders als indicator voor SES te beschouwen. Hoewel het mogelijk is om SES ook op andere manieren te meten (Gallo & Matthews, 2003), werd het opleidingsniveau van zowel de vader als de moeder reeds in verschillende andere onderzoeken gebruikt (Hansson & Gustafsson, 2013; Legleye, Beck, Khlat, Peretti-Watel & Chau, 2012; Tucker- Drob & Briley, 2012). De Hollingshead Four Factor Index of Social Status (Hollingshead, 1975) probeert bijvoorbeeld zoveel mogelijk aspecten van SES op te nemen en bevat de vier factoren education, occupation, sex en marital status. Aangezien de steekproefpopulatie studenten zijn, kan geargumenteerd worden dat occupation en marital status minder van belang zijn. Sex werd in de huidige studie dan weer als een aparte demografische variabele gezien. Wat dan overblijft van Hollingsheads model is de factor education. Zoals al blijkt uit Callahan & Eyberg (2010) is het ook mogelijk om een uitspraak te doen over de SES van een gezin aan de hand van het opleidingsniveau van het gezinshoofd. Om de SES van de studenten uit deze studie te meten werd dus gevraagd naar het opleidingsniveau van het gezinshoofd. Deze beslissing is te staven door het feit dat er in voorgaand onderzoek al correlaties werden gevonden tussen het ouderlijk opleidingsniveau op het mediagebruik van adolescenten (Roe, 2000). Er mag dan verwacht worden dat het mediagebruik van adolescenten nog steeds een invloed heeft op hun latere mediagebruik. 26

27 Concreet betekent dit dat het opleidingsniveau van een ouder, voor een student die zijn domicilie nog in zijn ouderlijk huis heeft, en het opleidingsniveau van de partner of student zelf, in het geval de student zelfstandig woont en niet meer afhankelijk is van zijn/haar ouders, in deze studie gold als indicator voor SES Motivaties Zoals reeds is aangehaald, zal dit onderzoek in bepaalde mate overeenstemmen met het werk van Albarran et al. (2007). Ook voor de vraag naar de Uses & Gratifications is dit het geval. Om de redenen voor het gebruik van online streaming of radio te weten te komen werd er gebruikt gemaakt van een Likert-schaal. De respondent moest voor verschillende stellingen aangeven of hij het hiermee helemaal oneens, oneens, noch eens, noch oneens, eens of helemaal eens is. Net zoals bij Albarran et al. (2007) kan er dan vervolgens vergelijkingen worden gemaakt tussen de twee mediavormen op elke stelling afzonderlijk. De gegeven stellingen komen ook deels overeen met het werk van Albarran et al. (2007). Deze begonnen allemaal met de zin Ik gebruik dit medium. De stellingen waren: omdat er meer variatie in de muziek zit, om tijd te verdrijven, omdat ik er controle heb over mijn luisterervaring, om te ontspannen, voor entertainment, om mijn zorgen te vergeten, voor nieuws en informatie, als achtergrondopvulling, om tijd op te vullen, omdat het mij het meeste waar voor mijn geld geeft, omdat het gratis is, omdat anderen (vrienden, familie, ) dit medium ook gebruiken, ik bepaal wat er gespeeld wordt, het makkelijk in gebruik is, omdat ik dit altijd doe, omdat ik dit medium al vaker gebruikt heb, ik geen last heb van reclame. Na deze Likert-schaal zal er ook nog de mogelijkheid gegeven worden aan de respondent om een eventuele reden/motivatie die niet in de bovenstaande lijst staat te geven bij het vakje Andere Context Om eventueel een dieper inzicht te krijgen in de uses & gratifications van de gebruiker is er ook nood aan enige kennis over de context van het mediagebruik. De context bestaat voor deze studie uit de locatie van de mediaconsumptie en het eventueel gelijktijdig gebruik van verschillende media. - Locatie De locatie van het mediagebruik voor radio en online streaming werd elk apart bevraagd aan de hand van een Likert-schaal ( Ik luister naar radio/online streaming ). De keuzemogelijkheden hier waren: thuis, op het werk, in de auto, bij vrienden, tijdens het werk/studeren en tijdens een 27

28 ontspannende activiteit (sport, lezen, ). De respondent had de mogelijkheid om elk van deze opties aan te vinken en om eventueel een andere locatie in te vullen bij het vakje Andere. - Gelijktijdig gebruik Om te weten of de respondent bepaalde mediavormen combineert werd er gebruik gemaakt van twee vragen met meerdere antwoordmogelijkheden. Zowel voor radiogebruik als voor online streaming wordt er gevraagd of deze media gelijktijdig met andere media worden gebruikt. Die media waarnaar er hier wordt gepeild zijn: televisie, Mp3/gedownloade muziek, gedrukte pers en online pers Betalingsbereidheid Voor RQ5 werd er zowel naar de bereidheid tot betalen als naar de eventuele irritatie rond reclame gepeild. Beide aspecten zullen geen concreet beeld scheppen voor de industrie, maar wellicht wel een indicatie geven over hoe de gebruiker dit medium percipieert. Daarnaast kan er ook een vergelijking worden getrokken met enkele variabelen uit de uses & gratifications-vraag. Bij de bereidheid tot betalen werd simpelweg gevraagd naar het bedrag (in euro) per maand dat men eventueel voor online streaming of radio zou willen betalen. Bij reclame werd er enkel gevraagd naar de aanwezigheid van irritatie bij de soorten reclames. Respondenten konden dan concreet aangeven of volgende soorten reclames hun storen: reclameblok op de radio, reclameblok bij online streaming, reclame in de vorm van een online banner en pop-ups. 2.3 Resultaten In de resultatensectie zal er een analyse worden gedaan voor elke groep vragen die uiteindelijk tot een algemener beeld van de relatie tussen online streaming en traditionele radio moeten leiden. In dit deel zal er echter nog geen link met literatuur of theorieën worden gelegd, dat is terug te vinden in het volgende deel, namelijk de discussie. In de resultaten zullen p-waardes die lager zijn dan 0.05 als significant worden aanzien Mediagebruik Om een goed idee te krijgen van hoe media worden gebruikt moet er natuurlijk eerst geweten zijn hoe ver deze verspreid zijn. Bij de respondenten beschikt het merendeel over internet (99.4%), radio 28

29 (86,2%), televisie (78,3%) en een mobiel toestel zoals een gewone mobiele telefoon (67.3%) of een smartphone (58.4%). 0.3% gaf aan over geen van deze opgegeven media te beschikken. Het is niet verwonderlijk dat bijna iedereen over internet beschikt aangezien de survey enkel online in te vullen was. Deze cijfers zijn belangrijk om te weten aangezien de toegang tot internet en een radiotoestel het mogelijk maken om respectievelijk aan online streaming te doen of naar traditionele radio te luisteren. Het hebben van een medium hangt ook samen met het bezitten van andere media. Zo bleek radio significant te correleren met tv (p < 0.001, r = 0.324), internet (p < 0.001, r = 0.140) en mobiele telefoon (p < 0.05, r = 0.104). Buiten radio werden ook nog correlaties gevonden tussen het hebben van een televisie en internet (p < 0.05, r = 0.102) en tussen mobiele telefoons en smartphones (p < 0.001, r = ). Deze laatste correlatie is onmiddellijk ook de enige negatieve die als significant bestempeld kan worden Muziekconsumptie De vraag is dan of het bezitten van deze toestellen samenhangt met de manier waarop iemand naar muziek luistert. Allereerst moet er worden gewezen op de mogelijke manieren waarop de respondenten muziek consumeerden. Online streaming werd het meeste gedaan (82.5%), gevolgd door Mp3 s/gedownloade muziek (81.6%) en radio (76.7%); Slechts een minderheid gebruikte podcasts (5.4%), internetradio (8.4%) en online radio (36.3%). Het verschil in deze laatste twee is dat internetradio geen equivalent heeft op traditionele radio, terwijl online radio de online vorm is van een bestaande radiozender uit de ether. De respondenten konden ook andere manieren van muziekconsumptie aangeven. De grootste groep hierin (4.6%) gaf aan mechanische dragers zoals cd s of vinylplaten te gebruiken. 5 respondenten (0.9%) vulde hier ook YouTube in. Volgens de definitie van online streaming in dit onderzoek bevindt YouTube zich in een grijze zone maar het wordt voor de analyse niet als online streaming beschouwd. 0.5% gaf aan niet naar muziek te luisteren. Niet enkel het bezitten van toestellen blijkt te correleren, ook de manieren van muziekconsumptie blijken een significante samenhang te vertonen. Radio correleert significant met online radio (p < 0.001, r = 0.171) en met podcasts (p < 0.05, r = ). Online streaming correleert enkel met online radio (p < 0.001, r = 0.153). Verder werden er ook nog significante verbanden gevonden tussen online radio en Mp3 s (p < 0.05, r = ), online radio en internetradio (p < 0.05, r = 0.121), Mp3 s en podcasts (p < 0.05, r = 0.079) en tussen interneteradio en podcasts (p < 0.001, r = 0.150). Maakt het dan uit hoeveel manieren iemand gebruik om muziek te beluisteren? Met andere woorden, zijn er bepaalde media die vaker worden gebruikt door personen die ook andere manieren van muziekconsumptie gebruiken? Hiervoor werd de variabele Totaal beschikbaar aangemaakt, wat het totaal aantal media dat men gebruikt om muziek te beluisteren is. Deze variabele bleek enkel significant te correleren met radio (p < 0.001, r = 0.301) en het niet luisteren naar muziek (p < 0.05, r = ). 29

30 Belangrijker is misschien om ook te kijken naar welke toestellen/media voorhanden zijn. Het bezitten van een radiotoestel hangt samen met het luisteren naar radio (p < 0.05, r = 0.514) en online radio (p < 0.05, r = 0.106). Het beschikken over internet, wat bijna iedereen deed, correleert met online streaming (p < 0.05, r = 0.119). Smartphonegebruikers blijken hun muziek dan weer meer via online streaming (p < 0.05, r = 0.083) en internetradio (p < 0.05, r = 0.084) te beluisteren, terwijl het bezit van een mobiele telefoon met niets samen hing. Ook het hebben van een televisietoestel voorspelt niet hoe men media gebruikt Luisterduur Er kan niet alleen gekeken worden naar de manier waarop men muziek op een bepaalde manier consumeert, er kan ook gekeken worden naar hoelang men gemiddeld een bepaald medium gebruikt. Is er dus een verschil of een correlatie tussen online streaming en radiogebruik, in termen van luisterduur, rekening houdend met het feit of iemand over deze media beschikt. Voor de analyse werd er een lineaire regressie gedaan met de resultaten uit een vijf-puntenschaal voor de media radio, televisie, internet, mobiele telefoon en smartphone. De waarde 0 betekende dat men dit medium niet gebruikt. Waarde 1 betekent gemiddeld tussen 0 en 1 uur per dag, 2 tussen 1 en 2 uur/dag, 3, tussen 2 en 4 uur/dag en 4 betekent meer dan 4 uur/dag. Respondenten konden ook aangeven of dit niet van toepassing was, dus dat men niet over het medium beschikt, deze groep werd uit de analyse geweerd. Samenhang in luisterduur tussen mediakanalen Radio TV Internet GSM Smartphone Radio 1,000,138,092,127,078 TV,138 1,000,038,186,186 Pearson Correlation Internet,092,038 1,000,335,289 GSM,127,186,335 1,000,381 Smartphone,078,186,289,381 1,000 Radio.,007,052,013,087 TV,007.,253,001,001 Sig. (1-tailed) Internet,052,253.,000,000 GSM,013,001,000.,000 Smartphone,087,001,000,000. N Radio

31 TV Internet GSM Smartphone Qua gebruik werd er enkel een samenhang gevonden voor internet en mobiele telefoon (p < 0.001, r = 0.335) en internet en smartphonegebruik (p < 0.001, r = 0.289). Voor de rest betekende het gebruik van een bepaald medium niet dat een ander meer of minder werd gebruikt. Als er wordt rekening gehouden met of men over een medium beschikt, blijkt er echter helemaal niets met elkaar te correleren qua luisterduur. Is er dan een verschil in luisterduur voor radio tussen respondenten die online streamen en die niet online streamen. In de survey was het enkel mogelijk om aan te geven of men online streamde, niet hoeveel of hoelang men dit deed. De enige waarden voor streaming zijn dan 0 of 1, wat online streaming tot een dummyvariabele maakt. De correlatie tussen online streaming en luisterduur bij radio bedraagt 0.238, dit was echter niet significant. Online streaming heeft dus geen invloed op hoelang iemand naar radio luistert Demografische variabelen Een volgend belangrijk deel zijn de vragen naar de demografische variabelen geslacht, leeftijd en sociaal-economische status. Deze resultaten kunnen rechtstreeks gelinkt worden aan de tweede onderzoeksvraag van dit onderzoek. Net zoals in het voorgaande deel over mediagebruik zullen alle vormen van muziekconsumptie hier geanalyseerd worden. Toch blijft de focus ook hier bij de verschillen tussen online streaming en traditionele radio Geslacht Zoals al reeds vermeld is er een grote overrepresentatie van vrouwen in het huidige onderzoek. 31.2% van de respondenten waren mannen, tegenover 68.8% vrouwen. Een invloed van geslacht op muziekconsumptie kan dus een grote weerklank hebben op de rest van de resultaten. Samenhang tussen geslacht en het gebruik van online streaming Online streaming Geslacht Online streaming 1,000,002 Pearson Correlation Geslacht,002 1,000 Sig. (1-tailed) Online streaming.,481 31

32 Geslacht,481. N Online streaming Geslacht Samenhang tussen geslacht en het gebruik van radio Radio Geslacht Pearson Correlation Radio 1,000 -,200 Geslacht -,200 1,000 Sig. (1-tailed) Radio.,000 Geslacht,000. N Radio Geslacht Geslacht blijkt alvast niet samen te hangen met het gebruik van online streaming (p = 0.481, r = 0.002). Voor radio is dit echter anders. Er is geen verschil tussen mannen en vrouwen wat betreft het hebben van een radiotoestel (p = 0.097, r = ), er is wel een verschil voor het gebruik op zich. Uit de resultaten van de survey blijkt dat er een significante relatie is tussen geslacht en het gebruiken van radio (p < 0.001, r = ) en tussen geslacht en luisterduur (p < 0.001, r = ). Vrouwen gebruiken radio dus meer en langer dan mannen. Toch is het effect hiervan miniem. Wanneer er een model wordt opgesteld blijkt dat radiogebruik voor slechts 4% kan verklaren waarom men online streamt (R² = 0.039) en verklaart luisterduur amper 2.3% van online streaming (R² = 0.023), dit is zeer klein en verklaart dus amper iets. Verder correleert geslacht nog met online radio (p < 0.001, r = ), muziekdownloads zoals Mp3 s (p < 0.001, r = 0.147) en podcasts (p < 0.001, r = 0.134) en internetradio (p < 0.05, r = 0.075). Het niet beluisteren van muziek hangt dan weer niet af van geslacht (p = 0.122, r = ). Is er dan ook een verband tussen geslacht en het totaal aantal manieren waarop iemand naar muziek luistert? Hiervoor werd een nieuwe variabele aangemaakt, namelijk Aantal muziekmedia, die de som is van alle vormen van muziekconsumptie per persoon, de optie geen muziek, buiten beschouwing gelaten. Het antwoord blijkt negatief te zijn. De verschillende manieren van muziekconsumptie door een respondent kan niet verklaard worden aan de hand van geslacht (p = 0.094, r = ) Leeftijd Leeftijd is een variabele die bijna altijd bevraagd wordt in sociaalwetenschappelijk onderzoek. In de huidige studie werd er gevraagd naar het geboortejaar. SPSS heeft er echter voor gezorgd dat in de 32

33 dataset automatisch de leeftijd van de respondenten staat en niet het geboortejaar, wat het eenvoudiger maakt om te analyseren. Samenhang tussen leeftijd en het gebruik van online streaming Online streaming Leeftijd Pearson Correlation Sig. (1-tailed) N Online streaming 1,000,039 Leeftijd,039 1,000 Online streaming.,163 Leeftijd,163. Online streaming Leeftijd Samenhang tussen leeftijd en het gebruik van radio Pearson Correlation Sig. (1-tailed) N Radio Leeftijd Radio 1,000 -,084 Leeftijd -,084 1,000 Radio.,017 Leeftijd,017. Radio Leeftijd Net als bij geslacht werd er geen correlatie gevonden tussen leeftijd en online streaming (p = 0.163, r = 0.039). Voor radio was dit wel weer het geval. Ditmaal werd er een correlatie gevonden met het gebruiken van radio (p < 0.05, r = ) en met luisterduur (p < 0.05, r = ). Het beschikken over een radiotoestel kon niet in verband worden gebracht met leeftijd (p = 0.077, r = ). Bij de andere vormen van muziekconsumptie bleek leeftijd ook te correleren. Er werden significante correlaties gevonden met online radio (p < 0.05, r = ), met internetradio (p < 0.05, r = 0.071) en 33

34 met podcasts (p < 0.05, r = 0.099). Enkel tussen leeftijd en Mp3 s werd geen significant verband gevonden (p = 0.350, r = ). Het niet luisteren van muziek is ook afhankelijk van de leeftijd van de respondent (p < 0.001, r = 0.286). Het totaal aantal manieren van muziekconsumptie, weer met de variabele Aantal muziekmedia, kan niet voorspeld worden aan de hand van de leeftijd (p = 0.224, r = ). Jongere mensen gebruiken dus niet meer muziekmedia dan ouderen of omgekeerd Sociaal-economische status Om de sociaal-economische status te meten werd er gepeild naar het opleidingsniveau van het gezinshoofd. De reden hiervoor is terug te vinden in de methodesectie. Concreet betekent dit dat er vijf groepen van sociale klasse bestaan. Een waarde 1 wilt zeggen dat het opleidingsniveau van het gezinshoofd zich beperkt tot het hebben van geen diploma of enkel het diploma lager onderwijs. Waarde 2 staat voor een diploma secundair onderwijs, 3 voor een technische gespecialiseerde training na het secundair onderwijs, 4 voor een diploma hogeschool of universiteit en waarde 5 staat voor het behalen van een postgraduaat. Samenhang tussen SES en gebruik van online streaming Online streaming SES Pearson Correlation Sig. (1-tailed) N Online streaming 1,000,091 SES,091 1,000 Online streaming.,010 SES,010. Online streaming SES Samenhang tussen SES en gebruik van radio Radio SES Pearson Correlation Sig. (1-tailed) N Radio 1,000 -,053 SES -,053 1,000 Radio.,090 SES,090. Radio SES In tegenstelling tot de andere demografische variabelen werd er voor sociaal-economische status wel een correlatie gevonden met online streaming en geen correlatie met radio. Maar net zoals de vorige 34

35 correlaties bedraagt het hier slechts een kleine correlatie met online streaming (p < 0.05, r = 0.091). SES voorspelt het bezit van een radiotoestel (p = 0.295, r = ), radiogebruik (p = 0.090, r = ) of luisterduur voor radio (p = 0.111, r = ) niet. Ook de andere vormen van muziekmedia blijken niet samen te hangen met het opleidingsniveau van het gezinshoofd, oftewel de sociaaleconomische status van de respondent. Dit geldt voor online radio (p = 0.175, r = ), muziekdownloads (p = 0.152, r = 0.041), internetradio (p = 0.238, r = ) en podcasts (p = 0.379, r = 0.012). Het niet luisteren naar muziek werd ook niet voorspeld aan de hand van de sociaaleconomische status (p = 0.084, r = ) Motivaties voor online streaming en radio De belangrijkste resultaten voor dit onderzoek bevinden zich onder deze titel. Bij de vraag naar de motivaties voor het gebruik van zowel radio als online streaming kan er een concreet beeld worden gegeven van de achterliggende redenen voor het gebruik van deze media. Deze vraag peilt dus expliciet naar het Uses & Gratifications-perspectief waar dit onderzoek is rond gebouwd. De motivaties werden bevraagd aan de hand van een vijf-puntenschaal, gaande van een waarde 1 voor helemaal oneens tot waarde 5 voor helemaal eens. De respondenten hadden ook de mogelijkheid om te kiezen voor de optie niet van toepassing als men niet online streamde/naar radio luisterde. Deze optie werd in de analyse opgegeven als missing en zal bijgevolg dus niet worden opgenomen in de onderstaande resultaten Motivaties voor online streaming Bij online streaming vallen er hoge scores, scores die gemiddeld hoger zijn dan 4, te noteren voor de variabelen controle over de luisterervaring, ontspannen, bepalen wat er gespeeld wordt, entertainment, makkelijk in gebruik en gratis. Er vallen nergens zeer lage scores, scores die gemiddeld lager liggen dan 2, waar te nemen. Online streaming scoort het slechts op nieuws en info (mean = 2.60) en zorgen vergeten (mean = 2.99). Dit zijn de enige motivaties waar online streaming niet aan de helft van de vijf-puntenschaal, een waarde van 3 dus, raakt. Motivaties voor online streaming N Range Min. Max. Mean Std. Deviation Altijd doe ,43 1,068 Meer variatie ,64 1,095 Tijd verdrijven ,34 1,101 Controle over de luisterervaring ,10,997 Ontspannen ,44,639 35

36 Bepalen wat er gespeeld wordt ,46,771 Zorgen vergeten ,99 1,116 Nieuws en info ,60 1,202 Achtergrondopvulling ,92,955 Tijd opvullen ,02 1,079 Meeste waar voor mijn geld ,81 1,100 Vaker gebruikt ,66,927 Anderen gebruiken dit ook ,77 1,103 Entertainment ,14,732 Makkelijk in gebruik ,35,682 Gratis ,32,807 Geen last van reclame ,01 1,347 Valid N (listwise) 447 Er kan vervolgens een factoranalyse worden gedaan om zo een poging te doen om het aantal motivaties te reduceren op een logische en statistische manier. De factoranalyse voor de motivaties voor online streaming in deze studie werd alvast op een betrouwbare manier uitgevoerd (KMO = 0.811, p < 0.001). Uit deze factoranalyse blijkt dat er 3 factoren kunnen worden opgesteld. Deze zullen samen voor 50,257% het gebruik van online streaming verklaren. De eerste factor die onderscheiden kan worden betreft variabelen die allemaal gaan over de controle over de inhoud. Concreet bestaat deze factor uit de variabelen bepalen wat er gespeeld wordt, ontspannen, controle over de luisterervaring en makkelijk in gebruik. Deze factor (Cronbach s Alpha = 0.655) blijkt echter niet bruikbaar te zijn nadat blijkt dat er een te groot verschil is tussen de waarden bij Cronbach s Alpha if Item Deleted. Ook de tweede factor (Cronbach s Alpha = 0.636) kampt met hetzelfde probleem waarom het niet aangewezen is om deze factor te gebruiken in de analyse. Deze factor zou opgebouwd zijn uit de variabelen vaker gebruikt, anderen gebruiken dit ook en altijd doe. De derde factor (Cronbach s Alpha = 0.746) bevat de variabelen tijd verdrijven en tijd opvullen en blijkt wel bruikbaar voor analyse. Deze factor werd dan ook aangemaakt in de database onder de naam Verveling. Samen met deze nieuwe factor werd er ook gekeken naar eventuele correlaties tussen het gebruik van online streaming en de mogelijke motivaties. Hieruit blijkt dat online streaming significant correleert met enkele redenen tot gebruik, meer bepaald met: bepalen wat er gespeeld wordt (p < 0.001, r = 0.144), vaker gebruikt (p < 0.001, r = 0.144), makkelijk in gebruik (p < 0.001, r = 0.181), altijd doe (p < 0.05, r = 0.125) en gratis ( p < 0.05, r = 0.113). De nieuwe opgemaakte variabele correleert 36

37 niet significant met online streaming. Wanneer deze vijf variabelen in een model worden gezet blijkt dat ze echter maar voor een klein deel online streaming voorspellen (R² = 0.031, p < 0.05) Motivaties voor radio Radio scoort goed voor nieuws en info, achtergrondopvulling en makkelijk in gebruik, voor elk van deze motivaties scoort het gemiddeld meer dan 4. Voor bepalen wat er gespeeld wordt en geen last van reclame zijn de scores dan weer gemiddeld onder 2, wat betekent dat radio hierop zeer slecht scoort. Motivaties voor radio N Min. Max. Mean Std. Deviation Variance Meer variatie ,42 1,117 1,247 Tijd verdrijven ,26 1,124 1,264 Controle over de luisterervaring ,14,861,742 Ontspannen ,83,889,790 Bepalen wat er gespeeld wordt ,74,753,567 Zorgen vergeten ,59 1,108 1,227 Niews en info ,25,821,673 Achtergrondopvulling ,24,780,608 Tijd opvullen ,03 1,155 1,333 Meeste waar voor mijn geld ,49,942,887 Vaker gebruikt ,69,934,873 Anderen gebruiken dit ook ,30 1,187 1,410 Entertainment ,83,912,832 Makkelijk in gebruik ,14,756,572 Altijd doe ,32 1,031 1,063 gratis ,92,933,870 Geen last van reclame ,89,800,640 Valid N (listwise)

38 Ook voor radio werd er een factoranalyse gedaan (KMO = 0.827, p < 0.001). Uit de eigenvalues blijkt dat er idealiter 4 factoren kunnen worden opgemaakt, deze zouden voor % verklaren waarom iemand naar radio luistert. De eerste factor (Cronbach s Alpha = 0.770) bevat de variabelen entertainment, makkelijk in gebruik, gratis, meer variatie, ontspannen, altijd doe en achtergrondopvulling en hebben vooral betrekking op alledaags gebruik. Deze factor werd uiteindelijk aangemaakt in de database onder de naam Alledaags gebruik. De tweede factor (Cronbach s Alpha = 0.669) is echter niet betrouwbaar genoeg voor verdere analyses doordat er te veel verschillen waar te nemen zijn bij Cronbach s Alpha if Item Deleted. Deze factor zou uit de variabelen bepalen wat er gespeeld wordt, controle over de luisterervaring en geen last van reclame hebben bestaan. Ook de derde factor (Cronbach s Alpha = 0.702) wordt niet aangemaakt omwille van dezelfde reden. Deze zou de variabelen tijd opvullen, zorgen vergeten en tijd verdrijven bevatten. De vierde factor zou bestaan hebben uit de overige variabelen en werd ook niet aangemaakt omwille van het gebrek aan logische samenhang tussen de variabelen. Bij de regressieanalyse van alle variabelen, inclusief deze laatst aangemaakte factor Alledaags gebruik, blijken er correlaties te zijn met radio. Het bezitten van een radiotoestel correleert significant met Alledaags gebruik (p < 0.05, r = 0.128). Het gebruiken van radio voor muziekconsumptie correleert dan weer met meerdere redenen, namelijk: tijd verdrijven (p < 0.05, r = 0.125), zorgen vergeten (p < 0.05, r = 0.120), vaker gebruikt (p< 0.05, r = 0.134) en, weer, Alledaags gebruik (p < 0.001, r = 0.305). Deze laatste variabele blijkt ook 8.4% van het radiogebruik te voorspellen (R² = 0.084, p < 0.001). Luisterduur bij radio kon dan weer in verband worden gebracht met zorgen vergeten (p < 0.05, r = 0.127), nieuws en info (p < 0.001, r = 0.183), vaker gebruikt (p < 0.001, r = 0.156) en, nogmaals, Alledaags gebruik (p < 0.001, r = 0.342). Alledaags gebruik blijkt ook voor een groot deel luisterduur te voorspellen (R² = 0.126, p < 0.001) Verschil in motivaties voor radio tussen streamers en niet-streamers Een stap verder dan gewoon de gemiddelde scores voor de verschillende motivaties is kijken of er een verschil is in motivatie om radio te gebruiken tussen niet-streamers en online streamers. Aangezien radio en online streaming twee verschillende media zijn met elk hun eigen potentieel en mogelijkheden, kan men denken dat mensen die wel online streamen radio voor totaal andere redenen gebruiken dan wie niet online streamt. Hiervoor werd er voor elke motivatie een independent t-test gedaan met online streaming als onafhankelijke variabele en de motivaties voor radiogebruik als afhankelijke. De uitkomst berekende dus de verschillen in gemiddelden tussen streamers en nonstreamers. Tegen de verwachtingen in was er nergens een significant verschil tussen online streamers en niet-streamers wat betreft radiogebruik. Er werd enkel een significant verschil waargenomen bij 38

39 ontspannen (p < 0.05, mean diffference = 0.222). Mensen die streamen gebruiken radio dus meer als middel ter ontspanning. Er werd verder nergens een significant verschil waargenomen, hoewel er een t-test werd gedaan bij alle variabelen apart. Deze overige, niet-correlerende variabelen zijn: meer variantie (p = 0.865, mean difference = ), tijd verdrijven (p = 0.511, mean difference = ), controle over de luisterervaring (p = 0.798, mean difference = ), bepalen wat er gespeeld wordt (p = 0.538, mean difference = ), zorgen vergeten (p = 0.099, mean difference = 0.213), nieuws en info (p = 0.753, mean difference = 0.029), achtergrondopvulling (p = 0.664, mean difference = 0.038), tijd opvullen (p = 0.385, mean difference = ), meeste waar voor mijn geld (p = 0.621, mean difference = ), vaker gebruikt (p = 0.086, mean difference = 0.184), anderen gebruiken dit ook (p = 0.214, mean difference = ), entertainment (p = 0.195, mean difference = 0.136), makkelijk in gebruik (p = 0.144, mean difference = 0.127), altijd doe (p = 0.189, mean difference = 0.154), gratis (p = 0.056, mean difference = 0.205) en geen last van reclame (p = 0.952, mean difference = 0.006). Bovenstaande t-test rapporteren enkel het verschil in gemiddelden. Om het echte verschil per respondent waar te nemen werden er voor elk paar van variabelen een nieuwe variabele aangemaakt. Een negatieve score voor een variabele betekent dat dit meer van toepassing is voor online streaming dan voor radio. Vervolgens wordt er gekeken naar de gemiddelde waarde voor deze nieuwe variabelen. Aangezien de range van de antwoorden 4 is, kan men een gemiddelde waarde van meer dan 1.5 of minder dan -1.5 beschouwen als een groot verschil. Verschil in motivatie tussen radio en online streaming N Mean Meer variatie 491 -,2627 Tijd verdrijven 498 -,0582 Controle over de 492-1,9451 luisterervaring Ontspannen 503 -,6620 Bepalen wat er gespeeld 485-2,6907 wordt Zorgen vergeten 482 -,4398 Nieuws en info 482 1,6618 Achtergrondopvulling 498,2751 Tijd opvullen 494,0344 Meeste waar voor mijn geld 437 -,3021 Vaker gebruikt 493,

40 Anderen gebruiken dit ook 482,4959 Entertainment 500 -,3480 Makkelijk in gebruik 500 -,2400 Altijd doe 492 -,1280 Gratis 492 -,4593 Geen last van reclame 487-1,1540 Valid N (listwise) 377 Uit bovenstaande tabel blijkt dat controle over het luistergedrag ( ), bepalen wat er gespeeld wordt ( ) nieuws en informatie (1.6618) en geen last van reclame ( ) de grootste waarden vertonen. Dit zijn dus de voornaamste redenen waarom men radio luistert/online streamt Context De context van het luistergedrag werd opgesplitst in twee facetten. Enerzijds werd er gekeken naar de locatie van het gebruik. Onder locatie wordt zowel de plaats als de eventuele activiteiten tijdens het luisteren bedoeld. Anderzijds is er het gelijktijdig gebruik. Hier werd nagegaan of de respondenten tijdens het online streamen/radio luisteren ook gebruik maakten van andere media. In wat volgt zal dan ook dezelfde opdeling gebruikt worden Locatie Voor locatie konden respondenten kiezen tussen verschillende opties waar ze radio luisterden of waar ze online streamde. Er was hier ook de mogelijkheid om andere plekken dan degene die werden voorgesteld in te vullen. Radio werd vooral in de thuissituatie (65.1%) en in de wagen (88.8%) gebruikt. Doorgaans wordt het niet in de andere voorgestelde locaties gebruikt. Slechts 19.7% luistert radio als ze bij vrienden vertoeven, 29.0% luistert tijdens het werk of studeren en 30.1% tijdens een ontspannende activiteit. Bij de optie om nog andere momenten in te vullen zijn er twee grote categorieën: bij het opstaan (2.4%) en tijdens het koken en eten (2.7%). Online streaming daarentegen werd wel op verschillende plekken gedaan. 77.8% van de respondenten die online streamen doen dit thuis. Bij de optie andere vulde 0.8% hun kot in als locatie, wat eigenlijk ook als een thuissituatie kan worden beschouwd. Ongeveer de helft streamt ook nog als ze bij vrienden zijn (46.0%), als ze werken/studeren (53.0%) en tijdens een ontspannende activiteit (46.7%). Het grootste verschil met radio was dan weer te vinden bij het gebruik in de wagen. Online streaming werd door slechts 5.1% van de respondenten in de auto gedaan. 40

41 Gelijktijdig gebruik van media Naast locatie werd er ook gekeken naar het gelijktijdig gebruik van verschillende media. De media die hier bevraagd werden, werden voor zowel radio als online streaming gevraagd en zijn: televisie, gedrukte pers, online pers en Mp3 s. Als men naar de radio luistert, maakt men doorgaans geen gebruik van andere auditieve media zoals televisie en Mp3 s. Slechts 4.3% keek televisie wanneer de radio op stond en slechts 5.1% gebruikte in dergelijke situatie gedownloade muziek. De consumptie van pers ging in de meerderheid van de gevallen dan weer wel samen met radiogebruik. Tijdens het luisteren naar de radio wordt door 57.4% van de respondenten gedrukte pers zoals kranten en magazines gelezen. 59.1% bekijkt de online persdiensten tijdens het luisteren naar de radio. Een gelijkaardige bevinding als bij radio werd ook bij online streaming gevonden. Tijdens het luisteren naar gestreamde muziek luistert men doorgaans niet naar andere muziekmedia zoals gedownloade muziek of televisie. 10.5% heeft soms zowel een streamingdienst als televisie opstaan, terwijl 11.0% van de respondenten tijdens het streamen van muziek ook Mp3 s beluistert. Ook hier werden de vormen van pers vaker gebruikt dan televisie en Mp3 s, al is hier ook een verschil met radio. In tegenstelling tot bij radio is er wel een groot verschil merkbaar tussen online en gedrukte pers wat betreft het gelijktijdig gebruiken van online streamingdiensten. 41.7%, dus minder dan de helft, van de respondenten gebruikt gedrukte pers wel eens tezamen met online streaming. 64.7% daarentegen, gebruikt online streaming samen met online pers. Net als bij radio werd gevraagd naar online streaming werd bij online streaming ook gevraagd naar gelijktijdig radiogebruik. Bij de vraag of men radio tegelijk met online streamingdiensten gebruikt antwoordde 4.7% positief. Bij de vraag of men tijdens het online streamen van muziek ook naar radio luistert, antwoordde dan weer 2.3% van wel. Hoewel beide eigenlijk hetzelfde bevragen, is er een klein verschil waarneembaar. Dit verschil kan te wijten zijn aan bias tijdens het invullen van de survey Inkomsten genereren De laatste groep vragen die gesteld werden in de online survey hebben een meer zakelijk karakter. Hier was het de bedoeling inzicht te krijgen in de eventuele manieren waarop een streamindienst zijn service kan blijven aanbieden zonder financieel in moeilijkheden te komen. Omdat de meeste online streamindiensten kiezen tussen een reclame-ondersteund en/of een door de gebruiker betalend businessmodel werd er zowel naar de betaalbereidheid van de respondent als de negatieve percepties van reclame gepeild Betaalbereidheid 41

42 De betaalbereidheid beschrijft het bedrag dat de respondenten bereid zijn maandelijks te betalen voor het medium. Het betekent dus niet het effectieve bedrag dat ze hiervoor betalen. Deze vraag werd zowel voor radio als voor online streaming gevraagd en voor beide konden de respondenten zelf een maandelijks bedrag invullen. Bij beide werd er door een respondent een bedrag van meer dan duizend miljard euro ingevuld, dit werd dan ook niet opgenomen in de analyse. Betaalbereidheid voor radio en online streaming Pair 1 Mean N Std. Deviation Std. Error Mean Radio 2, ,264,286 Online streaming 3, ,975,314 Bij radio geeft 65.4% aan niets te willen betalen. Ook voor online streaming wil de meerderheid van de respondenten liever niets betalen, 54.1% gaf namelijk aan 0 euro maandelijks te willen betalen voor het gebruiken van deze service. De overige bevindingen zijn ook vergelijkbaar. 31.1% van de respondenten gaf aan tussen 1 en 10 euro maandelijks te willen betalen. Voor online streaming was dit 41.5%, iets meer dus. Het gemiddeld gedrag dat men wou betalen voor radio was 2.64 euro/maand, voor online streaming bedroeg dit gemiddeld iets meer, namelijk 3.68 euro per maand. Het verschil tussen beide gemiddelden is echter wel significant (p < 0.05, mean difference = ), mensen zijn doorgaans dus bereid om meer voor online streaming te betalen dan voor radio Reclame Bij reclame werd er gevraagd naar of men een bepaald soort van reclame als storend ervaart. De bevraagde types van reclame zijn: reclameblokken op de radio, reclameblokken bij online streaming, online banners en popups. Daarnaast kon de respondent zelf nog een ander type reclame wat hem stoort invullen. Reclameblokken op de radio werden door 61.7% van de respondenten als storend ervaren en banners door 51.9% van de respondenten. De reclame die bij het meeste personen ergernis oproept zijn popups (76.3%). Reclameblokken bij online streaming komen echter ook in de buurt van dit percentage met 71.9%. Toch houdt deze vraag geen rekening met het mediagebruik van de respondent. Als er dan vervolgens een regressieanalyse wordt gedaan van het storend vinden van dit soort reclameblokken bij mensen die online streamen, dan kan men wijzen op een significante samenhang (p < 0.001, r = 0.248). Bij mensen die streamen worden reclameblokken bij het online streamen meer als storend 42

43 ervaren dan bij mensen die niet streamen. Dit verschil is logisch en is terug te vinden in onderstaande grafiek. Een score 0 betekent op de x-as dat men dit soort reclame niet storend vindt, een score 1 als wel storend. Een score 0 bij online streaming betekent dat men niet streamt, een 1 dat men wel streamt. Terwijl het aantal respondenten dat dit irritant vindt bij niet-streamers amper verschilt van het aantal dat dit niet irritant vindt, is er bij streamers wel een duidelijk verschil waar te nemen. 2.4 Discussie De resultaten uit het onderzoek zijn natuurlijk nutteloos zonder de juiste duiding. In deze discussiesectie zal de link gelegd worden tussen de uit de analyse gevonden resultaten enerzijds en de literatuurstudie anderzijds. De resultaten zullen geïnterpreteerd worden met als doel het beantwoorden van de oorspronkelijke onderzoeksvragen. Uiteindelijk zal dit tot een algemene conclusie leiden die de hoofdvraag van dit onderzoek beantwoord: wat is de invloed van online streaming op het gebruik van radio? RQ1: Luisteren personen die online streamen minder naar radio? De eerste onderzoeksvraag die beantwoord wordt gaat over het gebruik van media en muziekconsumptie. Het is logisch dat wanneer men de invloed van online streaming op radio wilt onderzoeken, men ook moet kijken naar het algemeen mediagebruik en de media die voorhanden zijn. De eerste belangrijke bevinding steunt de conclusies die Lin (1988) al trok. Het hebben van een medium correleert vaak met het hebben van andere media. De meeste personen beschikken dus over meer dan een medium, wat maakt dat er ook meerdere vormen van mediaconsumptie per persoon mogelijk zijn. 43

Mediarepertoire. Mediagebruik in Vlaanderen. 1. Mediatoestellen. 2. Media inhoud. Ike Picone & Alexander Deweppe SMIT VUB. 3. Online activiteiten

Mediarepertoire. Mediagebruik in Vlaanderen. 1. Mediatoestellen. 2. Media inhoud. Ike Picone & Alexander Deweppe SMIT VUB. 3. Online activiteiten 1. Mediatoestellen Mediarepertoire Mediagebruik in Vlaanderen. Media inhoud Ike Picone & Alexander Deweppe SMIT VUB. Online activiteiten 4. Nieuwsrepertoire 1 Mediatoestellen in Vlaanderen 1 Mediatoestellen

Nadere informatie

2009 Radioplatforms en Radio via internet

2009 Radioplatforms en Radio via internet 2009 Radioplatforms en Radio via internet Onderzoek naar het gebruik van radioplatforms en radio luisteren via internet Leendert van Meerem, Intomart GfK Inleiding 2 Onderzoek uitgevoerd door: Intomart

Nadere informatie

ONMEDIA. E-newsletter 13 maart 2013

ONMEDIA. E-newsletter 13 maart 2013 Adrem Flash ONMEDIA Op 14 februari 2013 is golf 2012-3 van de CIM Radiostudie verschenen. De studie dekt het radio luisteren van het tweede semester van 2012. Met uitzondering van de introductie van de

Nadere informatie

Adrem Flash. E-newsletter 11 september 2015

Adrem Flash. E-newsletter 11 september 2015 Adrem Flash ONMEDIA Op 20 augustus 2015 verscheen Golf 2015-2 van de CIM Radio-studie. De studie dekt het luisteren in het tweede trimester van 2015. Structuur van de studie: herhaling De radiostudie is

Nadere informatie

Rob van Stuivenberg. 23 januari 2005

Rob van Stuivenberg. 23 januari 2005 Young Votes KLO Informatie & advies Rob van Stuivenberg 23 januari 2005 Onderzoeksverantwoording Young Votes uitgevoerd door De Vos en Jansen uit Nijmegen Online onderzoek onder 520 jongeren van 15-34

Nadere informatie

Adrem Flash. E-newsletter 8 juni 2015

Adrem Flash. E-newsletter 8 juni 2015 Adrem Flash ONMEDIA Op 21 mei 2015 verscheen golf 2015-1 van de CIM Radio-studie. De golf dekt het luisteren tijdens het eerste trimester van 2015. Structuur van de studie: herhaling De radiostudie is

Nadere informatie

Adrem Flash. E-newsletter 19 februari 2016

Adrem Flash. E-newsletter 19 februari 2016 Adrem Flash ONMEDIA E-newsletter 19 februari 2016 Op 11 februari 2016 verscheen Golf 2015-3 van de CIM Radio-studie. De studie dekt het luisteren in het tweede semester van 2015. Structuur van de studie:

Nadere informatie

Mediagebruik in Vlaanderen. Ike Picone & Alexander Deweppe SMIT-VUB

Mediagebruik in Vlaanderen. Ike Picone & Alexander Deweppe SMIT-VUB Mediagebruik in Vlaanderen Ike Picone & Alexander Deweppe SMIT-VUB 1. Mediatoestellen Mediarepertoire 2. Media-inhoud 3. Online activiteiten 4. Nieuwsrepertoire 1 Mediatoestellen in Vlaanderen 98% 89%

Nadere informatie

CIM Radio 2013W2. CIM-luistercijfers april-juni 2013 2013W2. Resultaten van de 2 de golf van 2013

CIM Radio 2013W2. CIM-luistercijfers april-juni 2013 2013W2. Resultaten van de 2 de golf van 2013 CIM-luistercijfers april-juni 2013 2013W2 CIM Radio 2013W2 Radio, met zijn hoog dagbereik en lange luisterduur, blijft een medium dat het goed blijft doen. De evoluties van CIM radiogolf tot radiogolf

Nadere informatie

2009 Radioplatforms en Radio via internet

2009 Radioplatforms en Radio via internet 2009 Radioplatforms en Radio via internet Onderzoek naar het gebruik van radioplatforms en radio luisteren via internet Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 Resultaten Bezit en gebruik platforms Beoordeling en

Nadere informatie

De kwalitatieve aspecten van internetradio. Management Summary T.b.v. RAB Amstelveen. Uitgevoerd door: Intomart GfK bv

De kwalitatieve aspecten van internetradio. Management Summary T.b.v. RAB Amstelveen. Uitgevoerd door: Intomart GfK bv De kwalitatieve aspecten van internetradio Management Summary T.b.v. RAB Amstelveen Uitgevoerd door: Intomart GfK bv Uw contact: Inge Monsees Tel.: +31 (0)35-6258411 / Fax: +31 (0)35-6246532 E-mail: inge.monsees@intomartgfk.nl

Nadere informatie

2011 Radioplatforms en Radio via internet. Onderzoek naar het gebruik van radioplatforms en radio luisteren via internet

2011 Radioplatforms en Radio via internet. Onderzoek naar het gebruik van radioplatforms en radio luisteren via internet 2011 Radioplatforms en Radio via internet Onderzoek naar het gebruik van radioplatforms en radio luisteren via internet Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 Resultaten Bezit en gebruik platforms Beoordeling en

Nadere informatie

CIM Radio 2012W1. luistercijfers januari-maart 2012 2012W1. Eerste radioresultaten van 2012

CIM Radio 2012W1. luistercijfers januari-maart 2012 2012W1. Eerste radioresultaten van 2012 CIM-luistercijfers januari-maart 2012 2012W1 CIM 012W1 Naar aanleiding van de release van de CIM-radioresultaten maakten we een toegankelijker document dat onze CIM-brochure vervangt. We zijn van plan

Nadere informatie

Internet Radio. Intomart GfK. GfK. Growth from Knowledge. Leendert van Meerem

Internet Radio. Intomart GfK. GfK. Growth from Knowledge. Leendert van Meerem GfK. Growth from Knowledge Internet Radio Leendert van Meerem Radio, het oudste elektronische medium 2 - Gestart, 100 jaar geleden op de Amplitude Modulatie : AM - Voor de oorlog al krakend met de Korte

Nadere informatie

Inleiding. Oorsprong gebruiksbeperkingen

Inleiding. Oorsprong gebruiksbeperkingen Toelichting Inleiding Op 31 augustus 2017 lopen de vergunningen af die de Minister van Economische Zaken heeft verleend voor commerciële radio-omroepen. Het gaat om vergunningen voor gebruik van het spectrum

Nadere informatie

CIM-luistercijfers september-december 2012

CIM-luistercijfers september-december 2012 CIM-luistercijfers september-december CIM Radio Ziehier een nieuwe CIM-analyse waarin we de gezondheid van radio bij de Vlaming en bij de jongeren blijven opvolgen, evenals het luisteren via internet.

Nadere informatie

1. Luister je naar de radio?

1. Luister je naar de radio? Muziek In hoeverre ben je het (on)eens met de volgende stellingen? 10 95% 1. Luister je naar de radio? (n=538) 9 8 7 6 5 4 3 2 1 5% Ja Nee Weet niet Toelichting: Ja Alleen naar muziek De hele dag door...3fm

Nadere informatie

CIM Radio 2013W1. CIM-luistercijfers jan-mrt W1. Resultaten van de 1 ste golf van 2013

CIM Radio 2013W1. CIM-luistercijfers jan-mrt W1. Resultaten van de 1 ste golf van 2013 CIM-luistercijfers jan-mrt 2013 2013 CIM Radio 2013 Begin juni 2013 was er heel wat te doen over de manier waarop jongeren vandaag naar de radio luisteren. Zo zouden veel van hen via de computer en het

Nadere informatie

Een stand van zaken van ICT in België in 2012

Een stand van zaken van ICT in België in 2012 Een stand van zaken van ICT in België in 2012 Brussel, 20 november 2012 De FOD Economie geeft elk jaar een globale barometer van de informatie- en telecommunicatiemaatschappij uit. Dit persbericht geeft

Nadere informatie

CONCEPT DESIGN GELUID

CONCEPT DESIGN GELUID CONCEPT DESIGN GELUID GELUID CONCEPT 1 PRESENTATIE Music Explorer 1 PROBLEEM Video en audio streaming services ( YouTube, Spotify, Pandora enz.) hebben een vernieuwende manier nodig om hun bezoekers kennis

Nadere informatie

ONLINE RADIO BEREIKSONDERZOEK

ONLINE RADIO BEREIKSONDERZOEK ONLINE RADIO BEREIKSONDERZOEK 2016 Opzet conform NLO bereiksmeting Radio luistergedrag december 2015 Online radio bereiksonderzoek 2016 Gemiddeld Nederland 18+ (N=2.054) In opdracht van OMS heeft MeMo²

Nadere informatie

Zoals gebruikelijk ronden we af met de marktaandelen op 12+ en mediaplanningdoelgroepen. Veel leesplezier.

Zoals gebruikelijk ronden we af met de marktaandelen op 12+ en mediaplanningdoelgroepen. Veel leesplezier. CIM-luistercijfers april-juni 2014 2014 CIM Radio 2014 Ziehier een nieuwe CIM-analyse over het medium radio. De 2 de golf van elk jaar zet over het algemeen een iets lagere performance neer en dat is in

Nadere informatie

Radio: Still going strong? Radio: Still going strong?

Radio: Still going strong? Radio: Still going strong? Ieder jaar weer worden er voor het Continu Luisteronderzoek ongeveer 17. personen geworven, een mooie landelijke representatieve steekproef. Ruim tweederde van deze personen wordt telefonisch een korte

Nadere informatie

Experiment NPO Soul & Jazz via analoge kabel

Experiment NPO Soul & Jazz via analoge kabel Experiment NPO Soul & Jazz via analoge kabel Korte omschrijving experiment De NPO start op 1 januari 2016 een experiment op het gebied van distributie van een van zijn subkanalen, te weten NPO Soul & Jazz.

Nadere informatie

Tarieven voor radio-omroepen en het online aanbieden van radioprogramma s

Tarieven voor radio-omroepen en het online aanbieden van radioprogramma s Tarieven voor radio-omroepen en het online aanbieden van radioprogramma s 2015 Inhoudstafel INHOUDSTAFEL. 2 EEN TOELATING VERKRIJGEN. 3 CONTACT OPNEMEN 3 ALGEMENE PRINCIPES 4 FM - UITZENDINGEN van landelijke,

Nadere informatie

Bereiksonderzoek Lokale omroep

Bereiksonderzoek Lokale omroep BRAND REALITY Bereiksonderzoek Lokale omroep DVJ Insights consultant research expert Inhoud: achtergrond onderzoek Resultaten Televisie Resultaten Radio Resultaten Website conclusies 2 ACHTERGROND - DOELSTELLINGEN

Nadere informatie

AUDIO DISTRIBUTIE ONDERZOEK. GfK 2015 NLO Distributieonderzoek 11 augustus 2015

AUDIO DISTRIBUTIE ONDERZOEK. GfK 2015 NLO Distributieonderzoek 11 augustus 2015 AUDIO DISTRIBUTIE ONDERZOEK 37339 2015 1 Inhoudsopgave 1 2 3 Aanleiding, onderzoeksdoelstelling en opzet Onderzoeksresultaten Bezit en gebruik apparaten Radio via internet Gebruik online muziekdiensten

Nadere informatie

Bediende in de logistieke sector: kansen voor vrouwen?

Bediende in de logistieke sector: kansen voor vrouwen? Bediende in de logistieke sector: kansen voor vrouwen? Welke percepties leven er bij werknemers en studenten omtrent de logistieke sector? Lynn De Bock en Valerie Smid trachten in hun gezamenlijke masterproef

Nadere informatie

Tarieven voor radio-omroepen en het online aanbieden van radioprogramma s

Tarieven voor radio-omroepen en het online aanbieden van radioprogramma s Tarieven voor radio-omroepen en het online aanbieden van radioprogramma s 2016 Inhoudstafel INHOUDSTAFEL. 2 EEN TOELATING VERKRIJGEN. 3 CONTACT OPNEMEN 3 ALGEMENE PRINCIPES 4 FM - UITZENDINGEN van landelijke,

Nadere informatie

Tarieven voor. het online aanbieden van radioprogramma s

Tarieven voor. het online aanbieden van radioprogramma s Tarieven voor radio-omroepen omroepen en het online aanbieden van radioprogramma s 2014 Inhoudstafel INHOUDSTAFEL. 2 EEN TOELATING VERKRIJGEN. 3 CONTACT OPNEMEN 3 ALGEMENE PRINCIPES 4 FM - UITZENDINGEN

Nadere informatie

Youth Today: hoe communiceer je best naar jongeren toe?

Youth Today: hoe communiceer je best naar jongeren toe? Youth Today: hoe communiceer je best naar jongeren toe? Wat betekent het om jong te zijn in 2015? Waarin verschillen de jongeren van vandaag met die van het vorige decennium? Één constante: jongeren leven

Nadere informatie

DE JEUGD AAN DE KNOPPEN

DE JEUGD AAN DE KNOPPEN Permissie entertainment: DE JEUGD AAN DE KNOPPEN Den Haag Telecom 2004: Kids & Telecom Jan-Willem Brüggenwirth Algemeen Directeur Radio 538 & Juize.FM HET NEDERLANDSE RADIOLANDSCHAP SINDS JUNI 2003 combinatie

Nadere informatie

HOOFDSTUK 6 Samenvattende conclusies

HOOFDSTUK 6 Samenvattende conclusies 6 pagina 97 HOOFDSTUK 6 Samenvattende conclusies 6.1 Nieuws 6.1.1 Content: Zijn jongeren in nieuws geïnteresseerd? 6.1.2 Waarde: Is nieuws volgen belangrijk? 6.1.3 Oordeel: Hoe beoordelen jongeren nieuws?

Nadere informatie

Evolutie in mediagebruik: Back to the future? Dimitri Schuurman Ike Picone IBBT - Digital Society

Evolutie in mediagebruik: Back to the future? Dimitri Schuurman Ike Picone IBBT - Digital Society Evolutie in mediagebruik: Back to the future? Dimitri Schuurman Ike Picone IBBT - Digital Society Outline 1. De Vlaamse mediamix in cijfers What s in a buzz? 2. Hoe de evoluties in de mediamix begrijpen

Nadere informatie

nr. 265 van WILFRIED VANDAELE datum: 14 juli 2015 aan SVEN GATZ Media - Ontwikkelingen commerciële communicatie

nr. 265 van WILFRIED VANDAELE datum: 14 juli 2015 aan SVEN GATZ Media - Ontwikkelingen commerciële communicatie SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 265 van WILFRIED VANDAELE datum: 14 juli 2015 aan SVEN GATZ VLAAMS MINISTER VAN CULTUUR, MEDIA, JEUGD EN BRUSSEL Media - Ontwikkelingen commerciële communicatie De doorbraak van

Nadere informatie

Nieuw relatiemanagement- SCRM. Bestaande communities. Doelstellingen en strategie

Nieuw relatiemanagement- SCRM. Bestaande communities. Doelstellingen en strategie Nieuw relatiemanagement- SCRM 1 Social media audit Bestaande communities Doelgroep Doelstellingen en strategie Bestaande online communities Op welke social Media is het bedrijf Proximus reeds aanwezig?

Nadere informatie

WHITEPAPER HOME DECO VROUWEN TOT 35 ZIJN VOORLOPERS OP HET GEBIED 66% VAN NEDERLANDERS STAAT OPEN

WHITEPAPER HOME DECO VROUWEN TOT 35 ZIJN VOORLOPERS OP HET GEBIED 66% VAN NEDERLANDERS STAAT OPEN WHITEPAPER HOME DECO 66% VAN NEDERLANDERS STAAT OPEN VOOR VROUWEN TOT 35 ZIJN VOORLOPERS OP HET GEBIED VAN Nederlanders houden zich graag bezig met het inrichten van hun huis. Vrouwen hebben meer interesse

Nadere informatie

Wegwijzer: Een geschikt medium kiezen

Wegwijzer: Een geschikt medium kiezen Wegwijzer: Een geschikt medium kiezen Vandaag de dag heb je verschillende media ter beschikking om je doelgroep te bereiken. Maar welk medium kies je? Dat hangt af van je doel, doelgroep en de context

Nadere informatie

Goede middag. Zo als belooft gaan we het hebben over de Smart TV. Maar laten we eerst eens onderzoeken welke plaats de Smart TV inneemt.

Goede middag. Zo als belooft gaan we het hebben over de Smart TV. Maar laten we eerst eens onderzoeken welke plaats de Smart TV inneemt. Goede middag. Zo als belooft gaan we het hebben over de Smart TV. Maar laten we eerst eens onderzoeken welke plaats de Smart TV inneemt. Zelf had ik mij al een voorstelling gemaakt van een SmartTV. Dat

Nadere informatie

WHITEPAPER FASHION 22% VAN NEDERLANDERS IS VOORLOPER OP HET GEBIED VAN KLEDING 75% VAN NEDERLANDERS STAAT OPEN VOOR NIEUWE AANBIEDERS VAN KLEDING

WHITEPAPER FASHION 22% VAN NEDERLANDERS IS VOORLOPER OP HET GEBIED VAN KLEDING 75% VAN NEDERLANDERS STAAT OPEN VOOR NIEUWE AANBIEDERS VAN KLEDING WHITEPAPER FASHION 75% VAN NEDERLANDERS STAAT OPEN VOOR NIEUWE AANBIEDERS VAN KLEDING 22% VAN NEDERLANDERS IS VOORLOPER OP HET GEBIED VAN KLEDING Vooral vrouwen zijn geïnteresseerd in kleding. Zij zoeken

Nadere informatie

babbel 2012 zal herinnerd worden als het jaar dat mobiliteit een belangrijk onderdeel van onze langetermijnstrategie werd.

babbel 2012 zal herinnerd worden als het jaar dat mobiliteit een belangrijk onderdeel van onze langetermijnstrategie werd. Tijd voor n babbel 2012 zal herinnerd worden als het jaar dat mobiliteit een belangrijk onderdeel van onze langetermijnstrategie werd. 50 Telenet Jaarverslag 2012 Markt en activiteiten Telefonie Telefonie

Nadere informatie

Bereiksonderzoek RTV Stichtse vecht

Bereiksonderzoek RTV Stichtse vecht BRAND REALITY Bereiksonderzoek RTV Stichtse vecht April 2015 Ronald Jansen - Leon Pouwels Inhoud: achtergrond onderzoek Resultaten Televisie Resultaten Radio Resultaten Website Resultaten extra vragen

Nadere informatie

Radiogebruik van Leuvense Studenten

Radiogebruik van Leuvense Studenten KATHOLIEKE UNIVERSITEIT LEUVEN FACULTEIT SOCIALE WETENSCHAPPEN MASTER OF SCIENCE IN DE COMMUNICATIEWETENSCHAPPEN Radiogebruik van Leuvense Studenten Een Uses & Gratifications-benadering Promotor : Prof.

Nadere informatie

Internetmuziekdienst Spotify groeit snel; er zijn al meer dan 10 miljoen gebruikers in de zeven aangesloten landen. Wat kun je er wel en niet mee?

Internetmuziekdienst Spotify groeit snel; er zijn al meer dan 10 miljoen gebruikers in de zeven aangesloten landen. Wat kun je er wel en niet mee? Wat is Spotify Internetmuziekdienst Spotify groeit snel; er zijn al meer dan 10 miljoen gebruikers in de zeven aangesloten landen. Wat kun je er wel en niet mee? L egaal Spotify is een legale online muziekdienst.

Nadere informatie

M201107. Mix and Match. Het gebruik van digitale media in het MKB. drs. R van der Poel

M201107. Mix and Match. Het gebruik van digitale media in het MKB. drs. R van der Poel M201107 Mix and Match Het gebruik van digitale media in het MKB drs. R van der Poel Zoetermeer, maart 2011 Mix and Match Ondernemers moeten goed voor ogen houden welke doelstellingen zij met digitale media

Nadere informatie

Nieuwsmonitor 6 in de media

Nieuwsmonitor 6 in de media Nieuwsmonitor 6 in de media Juni 2011 Nieuws - Europa kent geen watchdog ANTWERPEN/BRUSSEL - Het Europese beleidsniveau krijgt in de Vlaamse TV-journaals gemiddeld een half uur aandacht per maand. Dat

Nadere informatie

ONDERZOEKSRAPPORT CONTENT MARKETING EEN ONDERZOEK NAAR DE BEHOEFTE VAN HET MKB IN REGIO TWENTE AAN HET TOEPASSEN VAN CONTENT MARKETING

ONDERZOEKSRAPPORT CONTENT MARKETING EEN ONDERZOEK NAAR DE BEHOEFTE VAN HET MKB IN REGIO TWENTE AAN HET TOEPASSEN VAN CONTENT MARKETING ONDERZOEKSRAPPORT CONTENT MARKETING EEN ONDERZOEK NAAR DE BEHOEFTE VAN HET MKB IN REGIO TWENTE AAN HET TOEPASSEN VAN CONTENT MARKETING VOORWOORD Content marketing is uitgegroeid tot één van de meest populaire

Nadere informatie

Ondernemerschap in Vlaanderen: een vergelijkende, internationale studie

Ondernemerschap in Vlaanderen: een vergelijkende, internationale studie Ondernemerschap in Vlaanderen: een vergelijkende, internationale studie De Global Entrepreneurship Monitor (GEM) is een jaarlijks onderzoek dat een beeld geeft van de ondernemingsgraad van een land. GEM

Nadere informatie

Pagina 1 van 5. Maart 2014. Q & A Elektronisch meten Inzichten, reclamebereik en ambitie NLO voor de toekomst

Pagina 1 van 5. Maart 2014. Q & A Elektronisch meten Inzichten, reclamebereik en ambitie NLO voor de toekomst Maart 2014 Q & A Elektronisch meten Inzichten, reclamebereik en ambitie NLO voor de toekomst Het NLO is continu bezig met het verbeteren en het verder professionaliseren van het Nationaal LuisterOnderzoek,

Nadere informatie

De houding van de belgen tegenover reclame en media in 2015

De houding van de belgen tegenover reclame en media in 2015 De houding van de belgen tegenover reclame en media in 2015 Hoe staan Belgen tegenover reclame in de verschillende media? Valt ze altijd in de smaak, wordt ze creatief, informatief, doeltreffend bevonden?

Nadere informatie

Rapportage. Onderzoek: mediawijsheid onder ouders en kinderen

Rapportage. Onderzoek: mediawijsheid onder ouders en kinderen Rapportage Onderzoek: mediawijsheid onder ouders en kinderen In opdracht van: Mediawijzer.net Datum: 22 november 2013 Auteurs: Marieke Gaus & Marvin Brandon Index Achtergrond van het onderzoek 3 Conclusies

Nadere informatie

To read or not to read

To read or not to read To read or not to read Een onderzoek naar nieuwsconsumptie in Nederland Mijke Slot (TNO) Fleur Munniks de Jongh Luchsinger (EUR) 3D Academy bijeenkomst 18 maart 2011 Inhoud Inleiding Theorieën over nieuwsconsumptie:

Nadere informatie

Onderzoek Jij en de Media

Onderzoek Jij en de Media Onderzoek Jij en de Media Doel: Inzicht in actueel online en offline mediagedrag- en gebruik Methode: Metend onderzoek Online datacollectie via onderzoekspanel newrulez JeugdMediaPanel en de community

Nadere informatie

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s In een globaliserende economie moeten regio s en ondernemingen internationaal concurreren. Internationalisatie draagt bij tot de economische

Nadere informatie

Gebruikershandleiding Nokia Music

Gebruikershandleiding Nokia Music Gebruikershandleiding Nokia Music Uitgave 1.0 NL Nokia Music Met Nokia Music op uw Windows Phone kunt u tracks downloaden op uw telefoon en uw compatibele computer. Veeg op het startscherm naar links en

Nadere informatie

Samenvatting onderzoek Muziek en Werk

Samenvatting onderzoek Muziek en Werk Samenvatting onderzoek Muziek en Werk In opdracht van Randstad zijn er twee onderzoeken uitgevoerd door R2Research. Met het eerste onderzoek is het fundament gelegd voor de link tussen Werk en Muziek.

Nadere informatie

PERSBERICHT CIM 22/04/2015

PERSBERICHT CIM 22/04/2015 PERSBERICHT CIM 22/04/2015 Nieuwe CIM studie over kijkgedrag op nieuwe schermen Belgen keken nooit eerder zoveel naar TV-content Het CIM, verantwoordelijk voor kijkcijferstudies in België, volgt sinds

Nadere informatie

West-Europese krantensites komen terug op betaalstrategieën

West-Europese krantensites komen terug op betaalstrategieën VUB-onderzoek in het kader van FLEET (FLEmisch E-publishing Trends): West-Europese krantensites komen terug op betaalstrategieën In 2007 veranderden een aantal internationaal toonaangevende kranten hun

Nadere informatie

Banken en verzekeraars zijn niet onderscheidend genoeg

Banken en verzekeraars zijn niet onderscheidend genoeg Banken en verzekeraars zijn niet onderscheidend genoeg Werk aan de winkel wat betreft openheid, onderscheidingsvermogen en communicatiekanalen from Accenture and Microsoft 1 Werk aan de winkel wat betreft

Nadere informatie

Een benchmark van de communicatiefunctie onder 13 organisaties

Een benchmark van de communicatiefunctie onder 13 organisaties Een benchmark van de communicatiefunctie onder 13 organisaties Robert Wester Angela Liebregts Alexandra Schippers april 2015 1 Onderzoeksaanpak Dataverzameling en analyse Voor de deelnemers aan de benchmark

Nadere informatie

Diesel Online. Ex a m e n o p d r a c h t. Stijn Verbruggen Bachelor Na Bachelor Advanced Business Management. Interactieve Communicatie

Diesel Online. Ex a m e n o p d r a c h t. Stijn Verbruggen Bachelor Na Bachelor Advanced Business Management. Interactieve Communicatie Ex a m e n o p d r a c h t Interactieve Communicatie Diesel Online Stijn Verbruggen Bachelor Na Bachelor Advanced Business Management Interactieve Communicatie De heer Jesse Wynants I n l e i d i n g Het

Nadere informatie

ROI Driven Internet Marketing. Yonego Affiliate Enquête 2012. Resultaten

ROI Driven Internet Marketing. Yonego Affiliate Enquête 2012. Resultaten ROI Driven Internet Marketing Yonego Affiliate Enquête 2012 Resultaten Maart 2013 INHOUDSOPGAVE INLEIDING... 3 SAMENVATTING... 4 VRAAG 1 SINDS WANNEER BENT U ACTIEF ALS AFFILIATE?... 6 VRAAG 2 HOEVEEL

Nadere informatie

Thuis het beste beeld en geluid?

Thuis het beste beeld en geluid? www.hcc.nl/home-entertainment Syllabus home entertainment Thuis het beste beeld en geluid? Deze syllabus geeft achtergrondinformatie over de lezing home entertainment. De onderwerpen die aan bod komen

Nadere informatie

Doelstelling. Presentatie onderzoek. CASINO SPELERS VAN DE TOEKOMST Holland Casino als marktspeler in de transformerende gokwereld.

Doelstelling. Presentatie onderzoek. CASINO SPELERS VAN DE TOEKOMST Holland Casino als marktspeler in de transformerende gokwereld. Presentatie onderzoek CASINO SPELERS VAN DE TOEKOMST Holland Casino als marktspeler in de transformerende gokwereld Wie zijn wij Programma Inleiding Wat is holland casino Holland Casino is de enige legale

Nadere informatie

Media:Tijd 2014 Een nader blik op het scherm

Media:Tijd 2014 Een nader blik op het scherm Media:Tijd 2014 Een nader blik op het scherm INHOUD: - Inleiding - Een gemiddelde dag - Tijd verdeeld over media - De mannen versus de vrouwen - De jongeren versus de ouderen - Multi versus single tasking

Nadere informatie

Samenvatting. Clay Shirky Iedereen Hoofdstuk 4 Eerst publiceren, dan filteren. Esther Wieringa - 0817367 Kelly van de Sande 0817383 CMD2B

Samenvatting. Clay Shirky Iedereen Hoofdstuk 4 Eerst publiceren, dan filteren. Esther Wieringa - 0817367 Kelly van de Sande 0817383 CMD2B Samenvatting Clay Shirky Iedereen Hoofdstuk 4 Eerst publiceren, dan filteren Esther Wieringa - 0817367 Kelly van de Sande 0817383 CMD2B Deze samenvatting gaat over hoofdstuk 4; eerst publiceren dan filteren,

Nadere informatie

De kracht van een sociale organisatie

De kracht van een sociale organisatie De kracht van een sociale organisatie De toegevoegde waarde van zakelijke sociale oplossingen Maarten Verstraeten. www.netvlies.nl Prinsenkade 7 T 076 530 25 25 E mverstraeten@netvlies.nl 4811 VB Breda

Nadere informatie

Briefing V1. interactieve content

Briefing V1. interactieve content Briefing V1 interactieve content Marianne Meijers m.b.meijer-meijers@hva.nl Wat is interactieve Content?. Definitie Interactieve content is de inhoudelijke bijdrage van een medium die bestaat uit tekst,

Nadere informatie

Olon onderzoek lokale media landelijk. 2 april 2014 Sandra van Laar en Dirk Pieterse

Olon onderzoek lokale media landelijk. 2 april 2014 Sandra van Laar en Dirk Pieterse Olon onderzoek lokale media landelijk 2 april 2014 Sandra van Laar en Dirk Pieterse Inhoud Inleiding & Definities Samenvatting Achtergrond Lokale nieuwsvoorziening & Informatiebehoefte Bekendheid (van

Nadere informatie

s t u d i e Jongeren en media Jongeren en media November 2011

s t u d i e Jongeren en media Jongeren en media November 2011 Jongeren en media Jongeren en media s t u d i e November 2011 Agenda 1. Doelstellingen 2. Methodologie 3. Media-uitrusting (thuis, in eigen kamer) 4. Kijkgedrag (individueel of sociaal gebeuren) 5. Ouderlijk

Nadere informatie

Verslag 10 december 2014

Verslag 10 december 2014 Verslag 10 december 2014 Op 10 december vond, in Het Communicatiehuis te Gent, de eerste vergadering van de gebruikersgroep plaats. Er waren 25 bedrijven aanwezig. Voorstelling IWT De heer Filip Van Isacker

Nadere informatie

Cloud Computing. Definitie. Cloud Computing

Cloud Computing. Definitie. Cloud Computing Cloud Computing Definitie In de recente literatuur rond Cloud Computing zijn enorm veel definities te vinden die het begrip allemaal op een verschillende manier omschrijven. Door deze diversiteit zijn

Nadere informatie

EU Kids Online onderzoek Gelijkenissen en verschillen tussen jongens en meisjes in online activiteiten en digitale vaardigheden

EU Kids Online onderzoek Gelijkenissen en verschillen tussen jongens en meisjes in online activiteiten en digitale vaardigheden EU Kids Online onderzoek Gelijkenissen en verschillen tussen jongens en meisjes in online activiteiten en digitale vaardigheden Sofie Vandoninck Studiedag Kids Online 8 februari 2012, Leuven Jongens en

Nadere informatie

RADIOPLATFORMS 2013 Onderzoek naar het gebruik van radioplatforms

RADIOPLATFORMS 2013 Onderzoek naar het gebruik van radioplatforms RADIOPLATFORMS 2013 Onderzoek naar het gebruik van radioplatforms Mei 2013 Judith Dudok 31923 Intomart GfK 2012 31923 RAB Radioplatforms 2013 Mei 2013 1 INHOUDSOPGAVE 1. Doelstelling en opzet 2. Management

Nadere informatie

18 december 2012. Social Media Onderzoek. MKB Nederland

18 december 2012. Social Media Onderzoek. MKB Nederland 18 december 2012 Social Media Onderzoek MKB Nederland 1. Inleiding Er wordt al jaren veel gesproken en geschreven over social media. Niet alleen in kranten en tijdschriften, maar ook op tv en het internet.

Nadere informatie

VMBO praktische leerweg VMBO theoretische leerweg HAVO VWO

VMBO praktische leerweg VMBO theoretische leerweg HAVO VWO Page of 7 Enquête voortgezet onderwijs Deze vragenlijst bestaat uit vijf delen, A t/m E. Er zijn in totaal 9 vragen. A. Over jezelf Dit onderdeel bestaat uit zeven vragen. Hoe oud ben je? In welke klas

Nadere informatie

Muziek downloaden MP3 WMA Liedjes of albums? Collectie Waar?

Muziek downloaden MP3 WMA Liedjes of albums? Collectie Waar? Muziek downloaden Muziek downloaden kan op verschillende manieren en bij verschillende diensten. Op deze pagina leggen we uit wat de mogelijkheden zijn. Formaten Verschillende download diensten bieden

Nadere informatie

Media voor en door jongeren

Media voor en door jongeren ThesisTools Maak en verspreid gratis je online enquete op www.thesistools.com Media voor en door jongeren Dit is een enquête voor jongeren van de leeftijd 12 tot 18 jaar. Aan de hand van deze enquête willen

Nadere informatie

1 Keynote Guido van Nispen 29/01/2015 Partner in nieuws

1 Keynote Guido van Nispen 29/01/2015 Partner in nieuws 1 Keynote Guido van Nispen 29/01/2015 Partner in nieuws Beste relatie, Namens directie, Commissarissen en Aandeelhouder van het ANP willen wij u hierbij een digitale herinnering aanbieden van de lunch

Nadere informatie

#SMING12 IMPACT SOCIAL MEDIA 2012

#SMING12 IMPACT SOCIAL MEDIA 2012 #SMING12 IMPACT SOCIAL MEDIA 2012 2 OVER DIT ONDERZOEK Berichten op online en social media over financiële instellingen nemen toe. Ook ING heeft de afgelopen jaren de online buzz rond het merk sterk zien

Nadere informatie

Evaluatie Nieuwsbrief Duurzame Mobiliteit

Evaluatie Nieuwsbrief Duurzame Mobiliteit Evaluatie Nieuwsbrief Duurzame Mobiliteit De Nieuwsbrief Duurzame Mobiliteit bestaat 1 jaar. In dat jaar verschenen 20 edities van onze nieuwsbrief. Tijd om eens te zien wat we kunnen verbeteren aan het

Nadere informatie

Hoe wordt KPN Top of Mind bij jonge mensen die gaan verhuizen?

Hoe wordt KPN Top of Mind bij jonge mensen die gaan verhuizen? Hoe wordt KPN Top of Mind bij jonge mensen die gaan verhuizen? Prijzengeld: 5000,- Deadline: 21 februari 2010 Introductie KPN is de toonaangevende leverancier van telecommunicatie- en ICT-diensten in Nederland

Nadere informatie

RAPPORT ONDERZOEK DIGITEENS

RAPPORT ONDERZOEK DIGITEENS RAPPORT ONDERZOEK DIGITEENS Beste leerlingen, Enkele maanden geleden namen jullie deel aan het Digiteens onderzoek over jongeren, media en de digitale wereld. Dit onderzoek ging uit van de School voor

Nadere informatie

Serious gaming in het basisonderwijs Adviesnota

Serious gaming in het basisonderwijs Adviesnota 2012 Serious gaming in het basisonderwijs Adviesnota Carolien Popken SAB Schoolvereniging Aerdenhout- Bentveld 14-6-2012 Inhoudsopgave Inleiding... 3 Onderzoek... 4 Voorwoord... 4 Antwoord op de deelvragen

Nadere informatie

Beknopte handleiding voor de PLEXTALK Linio Pocket online speler

Beknopte handleiding voor de PLEXTALK Linio Pocket online speler Beknopte handleiding voor de PLEXTALK Linio Pocket online speler Het plaatsen van de batterij in de Linio Pocket 1. Draai de Linio Pocket om. Vergewis u ervan dat de 2 gemarkeerde punten naar boven wijzen.

Nadere informatie

Een exploratieve studie naar de relatie tussen geïntegreerd STEM-onderwijs en STEM-vaardigheden op secundair niveau

Een exploratieve studie naar de relatie tussen geïntegreerd STEM-onderwijs en STEM-vaardigheden op secundair niveau Een exploratieve studie naar de relatie tussen geïntegreerd STEM-onderwijs en STEM-vaardigheden op secundair niveau dr. H. Knipprath ing. J. De Meester STEM Science Engineering Technology Mathematics 2

Nadere informatie

Multi-Screen Consument

Multi-Screen Consument Multi-Screen Consument Multiscreen: wat weten we al? What s on their Screens, what s on their minds? Multiscreen consumer research Microsoft Advertising USA EIAA Multi-Screeners Report Pan europees onderzoek

Nadere informatie

Meting september 2013

Meting september 2013 Meting september 2013 Het Nederlandse Donateurspanel van WWAV wordt mede mogelijk gemaakt door het CBF en is uitgevoerd door Peil.nl Donateursvertrouwen daalt in tegenstelling tot consumentenvertrouwen

Nadere informatie

Gender: de ideale mix

Gender: de ideale mix Inleiding 'Zou de financiële crisis even hard hebben toegeslaan als de Lehman Brothers de Lehman Sisters waren geweest?' The Economist wijdde er vorige maand een artikel aan: de toename van vrouwen in

Nadere informatie

Audio Domotica. Bjorn Berkvens! Maurice Appelhof! Thom Snippe

Audio Domotica. Bjorn Berkvens! Maurice Appelhof! Thom Snippe 1 Audio Domotica Bjorn Berkvens! Maurice Appelhof! Thom Snippe 2 1857: Fonautograaf 1850 1860 1870 1880 1890 1900 3 1878: Fonograaf 1857: Fonautograaf 1850 1860 1870 1880 1890 1900 4 1886: Grafofoon 1878:

Nadere informatie

De CBC, Canadian Broadcasting Corporation

De CBC, Canadian Broadcasting Corporation De CBC, Canadian Broadcasting Corporation In praktisch elk land ter wereld is er één of zijn er meerdere organisaties die zich verantwoordelijk stellen voor de organisatie van de publieke radio en televisie.

Nadere informatie

Digitale muzieklicenties FAIR PLAY MUSIC

Digitale muzieklicenties FAIR PLAY MUSIC Digitale muzieklicenties FAIR PLAY MUSIC MUZIEK VERDIENT FAIR PLAY Steeds meer mensen en bedrijven hebben een website die ze aankleden met muziek. Muziek zorgt namelijk voor de juiste sfeer. Veel sites

Nadere informatie

Hoi! @sophietjes About Het plan 1. De toekomst van het internet. 2. Hoe jongeren bereiken online? Wat spreekt ze aan? Trends enzo. 3. Samengevat Maar eerst een vraagje Bron De toekomst van het internet

Nadere informatie

Nationaal Studentenonderzoek 2008. Stageplaza.nl

Nationaal Studentenonderzoek 2008. Stageplaza.nl Nationaal Studentenonderzoek 2008 Stageplaza.nl Gepubliceerd door: S. Icke & B. Rooijendijk De Ruyterkade 106 II 1011 AB Amsterdam Tel : 020 422 33 22 Fax : 020 422 20 22 I : www.stageplaza.nl Maart 2008

Nadere informatie

Uw digitale televisie in 1-2-3

Uw digitale televisie in 1-2-3 s Uw digitale televisie in 1-2-3 http://www.televisie-123-gids.be In samenwerking met : Inhoudsopgave Inhoudsopgave...2 Uw digitale televisie in 123...3 STAP 1: Wat u moet weten...4 1. Wat?...4 2. Waarom?...4

Nadere informatie

One Style Fits All? A Study on the Content, Effects, and Origins of Follower Expectations of Ethical Leadership

One Style Fits All? A Study on the Content, Effects, and Origins of Follower Expectations of Ethical Leadership One Style Fits All? A Study on the Content, Effects, and Origins of Follower Expectations of Ethical Leadership Samenvatting proefschrift Leonie Heres MSc. www.leonieheres.com l.heres@fm.ru.nl Introductie

Nadere informatie

Beleidsplan Stichting Omroep Logos

Beleidsplan Stichting Omroep Logos Beleidsplan Stichting Omroep Logos Inleiding Voor u ligt het beleidsplan van Stichting Omroep Logos voor de komende drie jaar. Al geruime tijd wordt er binnen het bestuur van Omroep Logos nagedacht over

Nadere informatie

Dimarso-onderzoek naar de effectiviteit van de Bloso sensibiliseringscampagne Sportelen, Beweeg zoals je bent

Dimarso-onderzoek naar de effectiviteit van de Bloso sensibiliseringscampagne Sportelen, Beweeg zoals je bent Dimarso-onderzoek naar de effectiviteit van de Bloso sensibiliseringscampagne Sportelen, Beweeg zoals je bent Nadat uit onderzoek bleek dat minder dan een kwart van de 50-plussers voldoende beweegt of

Nadere informatie

Digital Radio+ Publieke omroepen Commerciële omroepen RAB & Het Ministerie van Economische Zaken hebben krachten gebundeld

Digital Radio+ Publieke omroepen Commerciële omroepen RAB & Het Ministerie van Economische Zaken hebben krachten gebundeld Digital Radio+ Publieke omroepen Commerciële omroepen RAB & Het Ministerie van Economische Zaken hebben krachten gebundeld 26 maart 2014 Jacqueline Bierhorst 1 Inhoud De vergunninghouders Geschiedenis

Nadere informatie