Public Governance Le mémorandum de GUBERNA porte ses fruits! Les défis majeurs de gouvernance des organisations publiques wallonnes et bruxelloises

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Public Governance Le mémorandum de GUBERNA porte ses fruits! Les défis majeurs de gouvernance des organisations publiques wallonnes et bruxelloises"

Transcriptie

1 Newsletter Juni /Juin 2015 Pag 4 KNOWLEDGE CORNER Growth companies Appel à candidatures: Family Business Award of Excellence 2015 a source of inspiration Taboe of niet? Opvolging niet enkel bij Belgische ondernemers onderaan de agenda Koers zetten naar deugdelijk bestuur in mijn KMO Regionaal Ledenforum : DesleeClama A hidden champion in Flanders Fields p 5 p 7 p 8 p 10 Listed companies Onderzoek naar de naleving van de Belgische Corporate Governance Code 2009 / Etude sur le respect du Code belge de Corporate Governance 2009 Quelle rémunération pour un administrateur non-exécutif d une société cotée belge? Guidelines for qualitative financial information and risk management Corporate Governance Compliance and Monitoring Systems across the EU Social governance Recrutering in de social profit sector: Socres slaat een brug tussen profit - en non-profit organisaties Recruteren in de social profit sector: een getuigenis Et si on s inspirait des bonnes pratiques du secteur associatif? Public Governance Le mémorandum de GUBERNA porte ses fruits! Les défis majeurs de gouvernance des organisations publiques wallonnes et bruxelloises Internal Governance Publication GUBERNA insights: Internal Governance Shareholder governance Shareholders in Belgium: State of the Art and challenges ahead Related-party transactions Directors & Managers Cooperation between managers and employee representatives in Belgium: is it possible? Les interactions et les enjeux de l éthique et de la gouvernance d entreprise. Modernisation du droit des sociétés Un défi à relever! Executive remuneration as a driver of executive behaviour The role of European Companies in the New Global Economy WCD p 11 p 13 p 14 p 15 p 16 p 17 p 18 p 20 p 21 p 22 p 23 p 25 p 26 p 27 p 28 p 28 p 29 This Newsletter was realised with the support of: IBJ/IJE, Grant Thornton and Diligent Reep Gent T. +32 (0) F. +32 (0) rue de la Montagne / Bergstraat 1000 Bruxelles Brussel T. +32 (0) F. +32 (0)

2 Pag 30 MEMBERS CORNER Leden aan het woord : Hospital governance: getuigenis Welcome new corporate members p 30 p 32 Pag 34 ALUMNI & EDUCATION CORNER Beyond the old Boys Network What s happening in European boardrooms and a guide to best practices Professioneel opgebouwde Project Portfolio s een bron van informatie voor een Bestuurder. New graduates Besoin de développer vos connaissances et compétences pour exercer votre mandat? Pensez aux formations de GUBERNA! p 34 p 35 p 37 p 40 Pag 41 ACTIVITIES & ORGANISATION CORNER For your agenda p : GUBERNA 20 years and still one step ahead! GUBERNA will celebrate its 20 years by putting you in the spotlights! After all, thanks to our members, partners, alumni, speakers, we were able to bring the content that inspires the network and the network that inspires the content. And we hope to continue to do so for many years to come! Our main national events (Director s Day November 2015, General Assembly March 2016, Alumni Day June 2016 and National Member Forum September 2016) will be given the appropriate festive touch, so make sure to check your mailbox and calendar and do not miss out. It is you we want to celebrate! 20 years This newsletter was realised with the support of:

3 In the picture New publication GUBERNA and its Partners Ageas, Deloitte and Laga present their brand new publication: GUBERNA Governance Insights: Internal Governance. The publication is divided into three parts: the intra-company governance, the intra-group governance and the subsidiary governance. It combines two approaches: some principles and literature on corporate governance in groups of companies and practical views of corporate governance based on testimonials of top managers and directors & case studies given by groups of companies (subsidiary or mother company) themselves during the activities of the Centre Internal Governance ( ). This approach includes also views of experts in European corporate governance for boards and management of corporate groups and subsidiaries, lawyers and academics. The publication emphasizes the basics, proposes a series of general principles, best practices and specific internal governance guidelines including the main challenges, red flags & opportunities. Lutgart Van den Berghe, in collaboration with Luc Sterckx & Hnia Ben Salah, GUBERNA Governance Insights: Internal Governance, Intersentia, 2015, 20

4 2

5 Editoria(a)l Governance is een evolutieve materie. GUBERNA gelooft sterk in een continu verbeteringsproces gestoeld op een aanpak op maat. Daarnaast heeft GUBERNA ook aandacht voor nieuwe ontwikkelingen die leiden tot vernieuwde of innovatieve governance patronen die een hogere toegevoegde waarde leveren. Aanpak op maat De ganse werking van GUBERNA is doordrongen van dit gedachtegoed: vertrekkend van de research, over de opleidingen en ervaringsuitwisseling heen zijn we de voorbije jaren steeds meer gaan segmenteren om best practices te verfijnen en om te zetten naar een best fit. Dit zowel naar types van ondernemingen toe als in functie van de levensfase of structuur waarin een bedrijf of organisatie zich bevindt. Het is die rode draad die u ook in deze newsletter zal vinden: gaande van inzichten in de actuele governance praktijk van beursgenoteerde ondernemingen (monitoring onderzoek en benchmark vergoeding, werkgroep comply or explain, werkgroep hervorming van het vennootschapsrecht), over de initiatieven en publicaties van GUBERNA voor groeibedrijven (oproep Family Business Award, publicatie koers zetten naar deugdelijk bestuur in mijn KMO, governance case DesleeClama). Onze Centra Public governance en Shareholder governance bekijken één en ander respectievelijk vanuit het perspectief van de organisaties met een publieke aandeelhouder en het perspectief van de aandeelhouders tout court (een benadering die tot nu toe in het hele governance debat weining aandacht heeft gekregen). Daarnaast vindt u in deze newsletter een getuigenis vanuit de social profit en geven we het woord aan één van de vertegenwoordigers uit de ziekenhuissector (die trouwens een steeds groter wordende groep uitmaakt van het ledennetwerk). Het is met grote fierheid tenslotte dat wij onze publicatie GUBERNA Governance Insights: Internal Governance aan u voorleggen. Deze publicatie vat jaren onderzoek en activiteiten samen van het GUBERNA Governance Centre voor Internal Governance dat ondersteund wordt door Ageas, Deloitte & Laga. Wij hopen dat het een welkome inspiratiebron mag zijn voor groepen van ondernemingen en filialen. Nieuwe ontwikkelingen GUBERNA stelt echter vast dat er net als in de huidige maatschappij meer hybride en andersoortige vormen van samenleven ontstaan. Ook in de ondernemingswereld zijn nieuwe businessmodellen succesvol die afwijken van het traditionele groeipad hetgeen onlosmakelijk een invloed heeft op de governance noden. In onze volgende newsletter zullen wij u uitgebreid berichten over het raamwerk dat wij ontwikkelen voor groeibedrijven op zoek naar private equity kapitaal en over ons project Governance & innovative business models. Education & members Wij feliciteren graag alle "graduates" die het voorbije jaar afstudeerden bij GUBERNA. We danken ook expliciet de alumni die meegewerkt hebben aan de ecoda werkgroep inzake selectie en benoeming van bestuurders, welke een mooie publicatie opleverde. We verwelkomen tenslotte alle nieuwe leden die hun weg vonden naar GUBERNA! Onze nieuwe corporate leden vernoemen wij hierbij graag met naam. Jullie zijn welkom bij GUBERNA! Wij wensen u alvast veel leesplezier! Liesbeth De Ridder 3

6 Main messages for 2015! Executive director Lutgart Van den Berghe presenteerde op de Algemene Ledenvergadering van 31 maart jongstleden een overzicht van de realisaties van het voorbije jaar en de accenten voor Wij brengen hier acht sleutelboodschappen die de rode draad vormden van haar presentatie. 1. Content inspires network and network inspires content. Het is deze combinatie die GUBERNA uniek maakt ten opzichte van andere onderzoeksorganisaties, serviceproviders en pure netwerkorganisaties. 2. GUBERNA als vzw is van oordeel dat governance een maatschappelijke waarde heeft en ziet het als haar taak om deugdelijk bestuur hoger op ieders agenda te krijgen, ongeacht het type onderneming of organisatie. 3. Uitwisseling van ervaring staat centraal: leren van anderen en leren van elkaar is de onderliggende drijfveer van ons ledennetwerk en de bijhorende ledenactiviteiten. 4. Gericht toegepast onderzoek helpt ons om steeds one step ahead te zijn en ons aanbod van producten en diensten te verfijnen op maat van de verschillende doelgroepen. Meer en meer gaat GUBERNA hiervoor academische of research partnerships aan. 5. GUBERNA staat voor een aanpak op maat en promoot een best fit eerder dan een onverkorte toepassing van best practices. Voorwaarde daarbij is dat keuzes gebeuren op een weloverwogen manier en op een gedegen manier uitgelegd worden. 6. Context is een determinerende driver in de zoektocht naar de best fit. Zowel externe als interne factoren spelen daarbij een rol. GUBERNA opteert voor een gesegmenteerde benadering met aandacht voor de governance maturiteit en de governance attitude van het bedrijf. 7. GUBERNA ondersteunt ondernemingen en organisaties met diensten en instrumenten in de graduele ontwikkeling van hun governance. Een evaluatieoefening van de raad van bestuur verschaft inzicht in de huidige werking en reikt pistes aan voor het verbeteren van de toegevoegde waarde van de governance organen. GUBERNA opereert daarbij als een onafhankelijke en objectieve partner. Foto: Peter Hinssen Na de Algemene Vergadering volgde een boeiende presentatie van Peter Hinssen 8. Het professionaliseren van bestuurders staat centraal in al onze activiteiten en in onze opleidingsprogramma s in het bijzonder. Meer en meer verzorgen we ook in company programma s voor groepen van bestuurders. We reiken bestuurders handige naslagwerken en concrete instrumenten aan om in de praktijk aan de slag te gaan. Liesbeth De Ridder De slides van de presentatie en het uitgebreide GUBERNA jaarverslag vindt u op 4 KNOWLEDGE CORNER

7 Growth companies APPEL A CANDIDATURES: Family Business Award of Excellence 2015 a source of inspiration «Les entreprises familiales constituent la base, l humus du tissu économique belge. L'ouverture est la raison de leur succès. C est ce que nous voulons mettre particulièrement en évidence avec ce prix» Luc De Bruyckere, Président du jury Cette année aura lieu en Belgique la deuxième édition du "Family Business Award of Excellence a source of inspiration". Cet évènement permet aux entreprises familiales de s inspirer du cheminement parcouru par d autres entreprises familiales. GUBERNA, EY et FBNet Belgium, trois acteurs soucieux de Cette année, nous présélectionnerons dix entreprises susceptibles d être une source d inspiration pour d autres entreprises familiales. Ces entreprises seront sélectionnées selon les critères suivants: L entreprise familiale a une certaine taille et atteint la 3ième génération ou plus, Le centre de décision est localisé en Belgique, La famille possède au moins 50% des droits de vote dans l entreprise familiale ou, pour les sociétés cotées, représente en droits de vote un actionnariat de référence d au moins 25%, La famille a la volonté ferme de transmettre l entreprise familiale aux générations futures et transmet ses valeurs à travers la vision et la direction stratégique de l entreprise familiale. Un jury indépendant, présidé par Luc De Bruyckere, désignera ensuite parmi ces 10 entreprises, l entreprise familiale dont les bonnes pratiques seront mises en évidence lors de la soirée thématique du 3 décembre Sibylle du Bus l importance du développement des entreprises familiales, sont à l origine de cette initiative. Elle a pour vocation de faire partager les expériences entres pairs familiales et de mettre en évidence des pratiques remarquables en matière de gouvernance familiale et d entreprise, de vision et de maintien des valeurs familiales, de transmission de l esprit d entreprendre à travers les générations, de communication et d engagement sociétal. Vous avez envie de partager votre cheminement et vos bonnes pratiques? N hésitez pas à vous faire connaître en contactant Sibylle du Bus ( ou ) Le premier lauréat, en 2014, était le groupe Cosucra, une entreprise wallonne spécialisée dans le développement, la production et la promotion d ingrédients naturels provenant de la chicorée et du pois. Le jury a loué la charte familiale détaillée, et notamment son attention pour les valeurs familiales et de l entreprise, la stratégie à long terme claire et la composition et la valeur ajoutée du conseil d administration. Pour de plus amples informations sur cette initiative, consultez le site «Il faut entretenir la flamme des actionnaires» Jacques Crahay, CEO de Cosucra KNOWLEDGE CORNER 5

8 Family Business Award of Excellence 2015 a source of inspiration «Familiebedrijven zijn de basis, de humus van ons economisch weefsel. Openheid is voor familiale ondernemingen dé succesfactor. Dat willen we met deze award extra in de verf zetten.» Luc De Bruyckere, juryvoorzitter Dit jaar vindt in België de tweede editie plaats van de Family Business Award of Excellence a source of inspiration. Het evenement geeft familiebedrijven de kans inspiratie te putten uit de weg die andere familiale ondernemingen hebben afgelegd. Het initiatief is afkomstig van GUBERNA, EY en FBNet Belgium, drie spelers die sterk begaan zijn met de groei en ontwikkeling van familiebedrijven. Met de award willen wij familiale ondernemingen de kans geven ervaringen uit te wisselen en tegelijk de aandacht vestigen op voortreffelijke praktijken op het vlak van familiemanagement en bedrijfsvoering, visie, het behoud van familiale waarden, het doorgeven van de ondernemersgeest over de generaties heen, communicatie en maatschappelijk engagement. De eerste laureaat, in 2014, was de groep Cosucra, een Waals bedrijf dat gespecialiseerd is in het ontwikkelen, produceren en promoten van natuurlijke ingrediënten uit cichorei en erwten. De jury loofde het uitgebreide familiecharter, en vooral de aandacht voor familie- en ondernemingswaarden, de duidelijke langetermijnstrategie en de samenstelling en toegevoegde waarde van de raad van bestuur. In een eerste ronde zullen we dit jaar tien familiebedrijven selecteren die een bron van inspiratie kunnen zijn voor andere familiebedrijven. Zij zullen geselecteerd worden uit de Belgische familiale ondernemingen die aan volgende criteria voldoen: het familiebedrijf heeft een zekere omvang en is al ten minste bij de 3e generatie aanbeland; het beslissingscentrum bevindt zich in België; de familie bezit minstens 50% van de stemrechten in de onderneming of, voor beursgenoteerde bedrijven, een referentieaandeelhouderschap van minstens 25%; de familie wil het familiebedrijf doorgeven aan de volgende generaties en geeft zijn waarden door via de visie en het strategisch bestuur van de onderneming. Een onafhankelijke jury, voorgezeten door Luc De Bruyckere, zal vervolgens uit die 10 ondernemingen het familiebedrijf kiezen waarvan de goede praktijken zullen worden belicht tijdens de thema-avond van 3 december Sibylle du Bus Galloo: genomineerd voor de Family Business Award of Excellence 2014 Recycleren, afvalstoffen omzetten in grondstoffen, het zijn belangrijke onderdelen op weg naar een circulaire economie. Voor Galloo is recyclage echter al jaren een vak. Sinds de oprichting in 1939 trok de firma resoluut de kaart van de innovatie. Dat maakt hen op vandaag één van de belangrijkste recyclagebedrijven van ferro- en nonferrometalen in West-Europa. Dankzij hun vernieuwend, bedrijfseigen processen slaagt Galloo er tevens in kunststoffen, rubber en hout te valoriseren. In 2015 telt de groep met West-Vlaamse roots meer dan 50 filialen in België, Nederland en Frankrijk en is ze nog steeds voor 100% in handen van de familie Vandeputte. Minstens even belangrijk als een continu streven naar vernieuwing en verbetering is voor de familie Vandeputte het sociaal doel van de groep Galloo. Een werknemer moet zich thuis voelen binnen de firma, er als het ware een tweede familie vinden. Het sociaal engagement uit zich in de talrijke initiatieven zoals de zorg voor de veiligheid van de werknemers, maar ook in het overleg met buurtbedrijven, omwonenden en de lokale overheden. Een belangrijke activiteit binnen het familiebedrijf is de verwerking van afgedankte elektrische en elektronische apparaten. Sinds 2001 is Galloo partner van Recupel en zo n 50% van alle in België ingezamelde huishoudtoestellen komen bij de firma terecht. Voor de voorbereidende fase op de recyclage, waarbij alle mogelijks schadelijke stoffen verwijderd worden, doet Galloo beroep op medewerkers van een beschutte werkplaats. De aanvoer van afgedankte elektrische apparaten wordt voor de komende jaren steeds hoger ingeschat. Bovendien hecht Recupel veel belang aan sociale tewerkstelling binnen de verwerkende industrie. Het is voor Galloo dan ook een logische stap in hun maatschappelijk engagement om zelf in te zetten op sociale tewerkstelling, als inschakelingsbedrijf. De huidige samenwerking met maatwerkbedrijven zal daarnaast blijven bestaan. 6 KNOWLEDGE CORNER

9 Wilt u uw ervaringen en goede praktijken graag met anderen delen? Laat dan van u horen en neem contact op met Sibylle du Bus ( of Meer informatie over dit initiatief vindt u op de website publicatie Governance in groeibedrijven Opvolging en Overname, deze is terug te vinden op de website www. guberna.be onder de rubriek Publicaties. Stel niet langer uit, de sleutel tot een succesvolle overdracht zit immers in de voorbereiding. Of zoals onze noorderburen het stellen : start tijdig met stoppen! Taboe of niet? Opvolging niet enkel bij Belgische ondernemers onderaan de agenda Van ondernemers en bedrijfsleiders wordt doorgaans verwacht dat ze vooruitziend zijn en toekomstgericht denken. Sommigen dichten hen zelfs toekomst voorspellende kwaliteiten toe. En toch, wanneer het aankomt op de toekomst (over de generaties heen) van het eigen bedrijf, vergeet men vaak dat ook het eigen leven niet eeuwig durend is. En meent men dat er voor het nadenken over de opvolging en/of overname van de onderneming nog ruimschoots tijd is. Niets is echter minder waar. Zoals zo vaak ligt (een deel van) de oplossing van een probleem in een tijdige en gestructureerde aanpak ervan. Tussen de 25 en Belgische ondernemingen worden jaarlijks geconfronteerd met de problematiek van overdracht. Eén op drie bedrijfsleiders ouder dan 50 jaar en 58% van de bedrijfsleiders ouder dan 55 jaar zijn niet bezig met zijn/haar opvolging. Maar is dit enkel een Belgisch probleem? Een recente studie van EY toont aan dat gemiddeld 22% van de Europese middelgrote ondernemingen binnen de 10 jaar op zoek zal moeten naar opvolging. Iets minder dan de helft daarvan heeft daarvoor nog geen oplossing gevonden of heeft er nog niet over nagedacht. We zijn dus niet alleen, maar zo mag blijken uit bijgaande grafieken bengelen toch onderaan de lijst. Vanuit deze vaststellingen is het besef gegroeid van de nood aan bewustmaking van en informatieverstrekking over de opvolging en overname. GUBERNA wil hiertoe haar steentje bijdragen en wijst op de belangrijke rol die een raad van bestuur en/of een raad van advies kan spelen in het ganse proces van opvolging en/of overname. Welke deze precies is of kan zijn en hoe ze de onderneming op een juiste manier kan bijstaan om een duurzame groei te verzekeren hebben wij willen duidelijk maken aan de hand van getuigenissen van een aantal ervaren bedrijfsleiders die al eerder met deze uitdagingen in aanraking kwamen. Een weerslag hiervan vindt u in de Yes, within the next 5 years Average 10% Yes, within the next 10 years Average 22% (10+12) Switzerland United Kingdom Portugal Germany Poland France Italy Finland Spain Sweden Austria Ireland Belgium Netherlands Luxembourg Greece Czech Republic Russia Turkey Denmark Norway figures in % EY, European Mid-Market Barometer 2015 Francis Denoo KNOWLEDGE CORNER 7

10 Koers zetten naar deugdelijk bestuur in mijn KMO of hoe een schijnbare tegenstrijdigheid geleidelijk aan wordt weggewerkt. De meeste leden-lezers hoeven niet meer overtuigd te worden van het belang van deugdelijk bestuur. Voor velen onder hen staat dat trouwens ook los van het type organisatie waarop dat bestuur van toepassing is. Toch is de relatie KMO deugdelijk bestuur voor een pak ondernemers bedrijfsleiders niet helemaal vanzelfsprekend of voor de hand liggend. Het zou iets voor de grote jongens zijn, te veel formaliteiten inhouden of erger nog ondernemerschap tegenwerken of zelfs fnuiken. GUBERNA is zich bewust van die koud watervrees en wil deze ondernemers voor wie op het eerste zicht het water nog té diep of de kust nog té ver af is een helpende hand aanreiken: een kompas om koers te zetten naar deugdelijk bestuur. Want hoewel de concepten en bouwstenen dezelfde zijn als voor hun grote(re) broers en zussen, moet de aanpak anders zijn. Een aanpak die rekening houdt met de karakteristieken van de onderneming op gebied van eigendom, bestuur en management. Bij deugdelijk bestuur gaat het immers om een zekere maturiteit en ingesteldheid. Je moet er echt klaar voor zijn en open voor staan. Dat de inhoud daarbij primeert op de vorm mag duidelijk zijn. natuurlijk proces, gezond verstand, buikgevoel En is het nu net niet dát waarop ondernemers zich zo graag beroepen? In het boek Koers zetten naar deugdelijk bestuur in mijn KMO nemen de auteurs Lutgart Van den Berghe en Sibylle du Bus de Warnaffe de ondernemers die bewust en effectief willen inzetten op groei, mee doorheen de verschillende ontwikkelingsfasen van de onderneming en gaan in op de verschillende bestuursvragen die zich daarbij stellen. «HET BOEK IS EEN PRIMA LEIDRAAD NAAR KMO S TOE. HET GEEFT EEN GOED OVERZICHT EN IS BEGRIJPBAAR VOOR DE KMO- BEDRIJFSLEIDER-AANDEELHOUDER.» I Francis Callewaert, Quercus Advies & Management Francis Denoo Bovendien zijn er rond deugdelijk bestuur voor KMO s geen wettelijke verplichtingen noch is er druk van publieke aandeelhouders. Waarom doet u het dan wel? Vaak aangehaalde redenen, en dus mogelijke toegevoegde waarde, zijn: een verdere professionalisering van de onderneming, het laat toe meer tijd en ruimte te creëren voor strategisch denken, monitoring en evenzeer meer controle over de werking van uw onderneming. Verder helpt het oplossingen te bieden voor vraagstukken rond leiderschap en opvolging. Het moet de onderneming ook in staat stellen het hoofd te bieden aan de toenemende complexiteit van de onderneming, van de sector en de omgeving die eigen is aan groei. Het kan bijdragen tot een verbetering van het risicoprofiel van de onderneming en de liquiditeit van de aandelen, het kan ook helpen de aandeelhouders op één lijn te krijgen mocht dat niet het geval zijn. Tenslotte, en niet onbelangrijk in tijden waarin ondernemers nogal eens met vinger worden gewezen, draagt het bij tot de maatschappelijke verantwoordelijkheid. Koers zetten naar deugdelijk bestuur in mijn KMO van Prof. dr. Lutgart Van den Berghe en Sibylle du Bus de Warnaffe (ISBN ) is verkrijgbaar via Belangrijk bij dit alles is het besef dat deugdelijk bestuur veeleer dan een statisch gegeven, een dynamisch proces is waarbij geleidelijkheid voorop staat. Voor vele succesvolle groeiondernemingen gaat het trouwens bijna om een 8 KNOWLEDGE CORNER

11 Het boek onderworpen aan een smaaktest bij Puratos Of het nu gaat om (opgelegde) maatregelen, aangereikte instrumenten voor verschillende doeleinden, de vraag Wat is het nut van goed bestuur voor mijn onderneming en haar verdere ontwikkeling? brandt voortdurend op de lippen van iedere ondernemer. GUBERNA besloot daarom zelf de theorie aan de praktijk te toetsen. Wij legden het boek Koers zetten naar deugdelijk bestuur in mijn KMO voor aan een panel van ondernemers en bestuurders met diezelfde vraag. Goed 60 leden en geïnteresseerden kwamen tijdens het lanceringsevent van het boek bij bakkerijgroep PURATOS luisteren naar het oordeel van Eddy Van Belle (Puratos), Herman Paridaens (o.a. ex-balta), Inge De Roovere (Aluro Group) en Alain Keppens (Down2Earth Capital). staan. Er is daarbij een duidelijk besef aanwezig dat groei geen automatisme is, maar iets dat moet bewerkstelligd worden. De inbreng van externen met een specifieke kennis en ervaring kan de onderneming hierbij een heel eind op weg zetten. Het familiale karakter wordt heel vaak aanzien als een troef van onze ondernemingen, het staat immers veelal voor langetermijnvisie, gedrevenheid en doorzettingsvermogen. Net daarom is het ook belangrijk om aan deze (succes)factor voldoende belang te hechten. Het familieforum en het familiaal charter helpen houvast te bieden in tijden waarin twijfel zou kunnen ontstaan omtrent de rol van de familie (bijvoorbeeld m.b.t. de (familiale) opvolging) in het groeiverhaal van de onderneming. Het boek is meer dan degelijk en praktisch, besloot Herman Paridaens. Een inspiratiebron voor de vele bestuurders die geleidelijk aan hun weg vinden naar de KMO s. En bovendien zeer herkenbaar voor de bedrijfsleiders voegde Inge De Roovere er aan toe. Of hoe ondernemerschap en bestuur elkaar kunnen vinden bij het kneden van een deeg die moet leiden tot een grotere taart Belangrijke boodschappen Het proces richting deugdelijk bestuur is er geen van een radicale stijlbreuk, maar veeleer een natuurlijke evolutie waarin geleidelijkheid, openheid en vertrouwen centraal Francis Denoo KNOWLEDGE CORNER 9

12 Regionaal Ledenforum DesleeClama A hidden champion in Flanders Fields Dat groei en continuïteit daarbij voorop staan, mag blijken uit het feit dat vandaag de ganse wereld wordt bediend vanuit 9 vestigingen in 8 landen, met 900 medewerkers. Bij de uittekening van de nieuwe structuren werd steeds uitgegaan van het belang van de onderneming, in een sfeer van respect, openheid en professionalisme. Reeds van in het begin werd een beroep gedaan op een extern persoon om de bestuursvergaderingen te leiden. De aankomende jeugd kansen te geven waar mogelijk en af te remmen waar nodig, was van instrumenteel belang voor het slagen van de generatiewissel. Bovendien konden zo ook de vaders worden meegenomen in het nieuwe verhaal en konden ook zij vertrouwen opbouwen. Niet in het minst met de steun van de jongere generatie werd in 1996 een eerste niet-familiale directeur aangetrokken. Het succes hiervan deed echter al gauw smaken naar meer. Toen in 2000 de actieve raad van bestuur boven het doopvont werd gehouden, was er nog relatief weinig kennis beschikbaar over deugdelijk bestuur bij KMO s. Toch werden reeds snel de verschillende hoedanigheden van de actoren in de governance tripod onderscheiden en werd er gewezen op ieders verantwoordelijkheden, met name deze van de aandeelhouder, (top)manager en bestuurder. De Westhoek zal voor velen voornamelijk bekend staan als een regio doorweven met onnoemelijk veel tragedie en oorlogsgeweld. Echter, dat hier ook hidden champions, ondernemingen die wereldwijd scoren in hun niche, gevestigd zijn, is veel minder geweten. GUBERNA trok daarom voor het Regionale Ledenforum naar Flanders Fields om het inspirerende verhaal van DesleeClama te leren kennen. Een onderneming die niet alleen een voortrekker is op producttechnologisch gebied maar ook op gebied van deugdelijk bestuur het voortouw durft te nemen. Wij werden ingewijd en rondgeleid door Jos Deslee en Hans Dewaele, beiden co-ceo en Patrick Lecluyse, onafhankelijk bestuurder. Twaalf jaar geleden beslisten de eigenaars van DesleeClama, een 3e generatie textielbedrijf (matrasstoffen), de structuur van hun onderneming grondig om te vormen. De traditionele, familiale KMO-structuur moest plaats maken voor een professioneel gerunde onderneming waarbij de eigendom werd ondergebracht in een Stichting Administratiekantoor in Aandelen (STAK). Jos Deslee, kleinzoon van de stichter en co-ceo, zegt daarover professioneel geleide ondernemingen kunnen belangrijke lange termijn beslissingen over het hoofd zien, terwijl ondernemingen volledig gerund door de familie te emotioneel te werk kunnen gaan. In een professioneel geleide familieonderneming combineren we het beste van beide werelden. Vandaag telt de raad van bestuur 6 leden, waarvan 3 onafhankelijken. Naast de opvolging van een aantal kerngegevens, beraadt deze zich over vooraf aangekondigde strategische vraagstukken en fungeert zij tenslotte als klankbord en informatieverschaffer. Het familiecharter, dat de jeugd mocht uitwerken en waartoe de vaders zich hebben geëngageerd, legt een aantal familiale afspraken vast die hun weerslag hebben op de onderneming zonder dat deze binnen de onderneming zelf moeten besproken worden. De kracht van dit document, en van de familieraad (het orgaan waarbinnen deze gesprekken plaats vinden), ligt precies in het maken van afspraken vooraleer de problemen zich voordoen en kunnen aldus een leidraad vormen bij het nemen van toekomstige beslissingen. De STAK-vergadering tenslotte gaat over de meer eigendom gerelateerde thematieken. Als pleitbezorger van deugdelijk bestuur, is GUBERNA ondernemingen als DesleeClama bijzonder dankbaar dat zij hun deuren willen openstellen voor onze leden. Het stelt hen immers in staat ervaringen te toetsen en te delen met elkaar. Het (governance)verhaal van deze onderneming toont opnieuw aan dat het veeleer gaat over inhoud dan over vorm, dat het niet de grootte van de onderneming is die telt, maar wel de (governance) maturiteit en tenslotte dat er in het streven naar groei en continuïteit wel degelijk een stimulerende rol is weg gelegd voor een actieve raad van bestuur / advies. Francis Denoo 10 KNOWLEDGE CORNER

13 Listed companies Onderzoek naar de naleving van de Belgische Corporate Governance Code 2009 Etude sur le respect du Code belge de Corporate Governance 2009 In de loop van 2014 hebben GUBERNA en het VBO opnieuw een monitoringstudie uitgevoerd. Het huidige onderzoek richt zich op de formele naleving van de Code 2009 aan de hand van publiek beschikbare informatie. Naast het in kaart brengen van de globale nalevingspercentages werd deze keer specifiek ingezoomd op de Codebepalingen die in het vorig onderzoek (uit 2012) voor minder dan 90% werden nageleefd. Bovendien werd het rapport ook aangevuld met statistieken over de bestuurspraktijk van de beursgenoteerde ondernemingen en werd er voor het eerst een analyse van de explains verricht. Formele naleving Globale resultaten Uit de monitoringstudie blijkt dat de Belgische beursgenoteerde ondernemingen het allesbehalve slecht doen. Zij behalen een nalevingsscore van 96%, hetzij door een onverkorte toepassing van de Code 2009 (92%), hetzij door uit te leggen waarom zij bepaalde bepalingen van de Code 2009 niet toepassen (4%). Twee positieve evoluties vallen hierbij op te tekenen, namelijk het nalevingspercentage blijft stijgen en het percentage van de afwijkingen - waarvoor geen uitleg wordt gegeven - blijft dalen (zie onderstaande grafiek). 100 % 75 % 50 % 25 % 0 % Toegepast Uitleg Nageleefd Geen uitleg die het pas toe of leg uit principe biedt, in vergelijking met de ondernemingen uit de BEL 20 (2,5%) en de BEL Small index (3,1%). Algemeen beschouwd zijn de BEL 20 ondernemingen wel nog steeds de beste leerlingen maar de kloof met de ondernemingen uit de andere indices wordt kleiner. Detailanalyse Er zijn 7 bepalingen die in het vorig onderzoek (uit 2012) een nalevingspercentage behaalden van minder dan 90%. Onderstaande tabel geeft het overzicht van de evolutie. Bepaling Het bekendmaken van het beleid betreffende transacties en andere contractuele banden tussen de vennootschap, met inbegrip van haar verbonden vennootschappen, en haar bestuurders die niet onder de wettelijke belangenconflictenregeling vallen, alsook de bekendmaking van de toepassing van dit beleid (3.6) Het bekendmaken van het beleid betreffende transacties en andere contractuele banden tussen de vennootschap, met inbegrip van haar verbonden vennootschappen, en de leden van haar uitvoerend management die niet onder de wettelijke belangenconflictenregeling vallen, alsook de bekendmaking van de toepassing van dit beleid (6.8) Het bekendmaken van de belangrijkste kenmerken van het evaluatieproces van de raad van bestuur, van zijn comités en van zijn individuele bestuurders (4.15) Het bekendmaken van het aantal en de voornaamste kenmerken van de aandelen, de aandelenopties of de andere rechten om aandelen te verwerven op individuele basis voor de CEO en de andere leden van het uitvoerend management (7.16) Het bekendmaken van de individuele aanwezigheidsgraad van de bestuurders op de bijeenkomsten van de raad van bestuur en van zijn comités (2.8) Het uitsplitsen van de vergoeding van de CEO bij de bekendmaking ervan (7.14) E = - Het is frappant om vast te stellen dat vooral de ondernemingen uit de BEL Mid index (6,4%), gebruik maken van de flexibiliteit Het uitsplitsen van de vergoeding van de andere leden van het uitvoerend management bij de bekendmaking ervan (7.15) - KNOWLEDGE CORNER 11

14 Bestuurspraktijk Op vandaag gaat de aandacht vooral uit naar de evolutie op het vlak van genderdiversiteit. Uit onze studie blijkt dat er gemiddeld één vrouw aanwezig is in de raad van bestuur van een beursgenoteerde onderneming. Sinds de benoemingsronde van de algemene vergaderingen in 2014, is het percentage vrouwen in de raden van bestuur van de beursgenoteerde ondernemingen gestegen tot 18,3%. Niettemin zijn we nog ver van het beoogde 1/3de zoals de wetgever vooropstelt 1. Slechts 12 ondernemingen bereiken nu reeds het vereiste percentage. Bij de overige bestuursaspecten daarentegen zijn er de voorbije 2 jaar weinig wijzigingen vast te stellen. Analyse des explains Pour la première fois, l enquête de monitoring s est également penchée sur les explains que les entreprises mentionnent dans leur Déclaration de Corporate Governance. Dans un premier temps, un top cinq des dispositions auxquelles il est le plus souvent dérogé a été établi. Trône en première place la mixité des genres au sein du conseil d administration. La possibilité de déroger à ces dispositions est limitée dans le temps, la loi stipulant que les entreprises doivent atteindre le quota en 2017 (exception : 2019). En deuxième place, on trouve la nomination d un(e) secrétaire du conseil d administration. Ce sont surtout les entreprises de plus petite taille qui affirment qu elles n ont pas les moyens de pourvoir spécifiquement à une telle fonction. La troisième place est occupée par la durée maximale des mandats d administrateur, et la quatrième, par la majorité d indépendants au comité d audit. Ce n est pas fortuit ; ces deux dispositions sont à l heure actuelle encore diversement interprétées par le législateur et le Code À la cinquième place figure l octroi d indemnités liées à la performance aux administrateurs non exécutifs. Ce sont surtout les entreprises de plus petite taille (en croissance) qui dérogent à cette disposition. le suivi de ces développements. Le rapport complet est disponible sur le site web de GUBERNA sous publications GUBERNA. Wist u dat? Annelies De Wilde De resultaten van dit onderzoek in primeur werden voorgesteld tijdens het seminarie dat op 24 november 2014 werd georganiseerd door GUBERNA en het VBO, in partnership met EY en met de ondersteuning van de Commissie Corporate Governance, de VZW Belgische Vereniging van Beursgenoteerde Vennootschappen en Euronext. Op 27 januari werd de monitoringstudie aan het brede publiek bekend gemaakt door middel van een persconferentie. De pers was talrijk aanwezig en er verschenen heel wat persartikels in verschillende Belgische kwaliteitskranten. Wist u dat? De federale regering verzocht de monitoringstudie(s) van GUBERNA en het VBO te erkennen als referentiestudie(s) naar de Europese Commissie toe, in het kader van de informatieplicht die voortvloeit uit de Aanbeveling van 9 april 2014 over de kwaliteit van de rapportage over corporate governance ( pas toe of leg uit ). Dans un deuxième temps, une tentative de classification des explains a été effectuée selon la méthodologie du RiskMetrics Group. Et la qualité de l explication donnée a été analysée en la confrontant tant aux règles pratiques de la Commission qu à la recommandation de la Commission européenne. Suivi C est suite à ces résultats que la Commission Corporate Governance a lancé une action de sensibilisation. Elle a ainsi interpellé les entreprises qui dérogent au Code 2009 et ne fournissent aucune explication, de même que les entreprises qui ne fournissent pas d explication de qualité. La Commission vise en effet un pourcentage de respect soit comply on explain de 100% en GUBERNA et la FEB poursuivent 1 Wet van 28 juli 2011 tot wijziging van de wet van 21 maart 1991 betreffende de hervorming van sommige economische overheidsbedrijven, het Wetboek van vennootschappen en de wet van 19 april 2002 tot rationalisering van de werking en het beheer van de Nationale Loterij teneinde te garanderen dat vrouwen zitting hebben in de raad van bestuur van de autonome overheidsbedrijven, de genoteerde vennootschappen en de Nationale Loterij, B.S. 14 september KNOWLEDGE CORNER

15 Quelle rémunération pour un administrateur non-exécutif d une société cotée belge? celles du BEL Mid et pour celle du BEL Small). Les highlights du rapport de recherche disponibles pour nos membres sur le site internet de GUBERNA donnent également des indications quant à la rémunération des membres des comités de rémunération. Ces montants doivent être analysés en tenant compte des exigences envers les administrateurs et des responsabilités en permanente augmentation. Les compétences attendues d un administrateur non-exécutif se sont encore renforcées ces dernières années, comme en témoigne par exemple la directive «Fit and Proper» pour le secteur bancaire. L analyse de la pratique permet de mettre en exergue de nouvelles exigences telles que la participation à des conclaves stratégiques de plusieurs jours. En outre, la pression sur les administrateurs notamment en termes de responsabilités se fait de plus en plus ressentir. Enfin, diverses études 3 démontrent que les niveaux de rémunération des administrateurs non-exécutifs en Belgique sont encore légèrement en deçà du niveau européen, dans un contexte d internationalisation des conseils d administration. Si vous êtes membre de GUBERNA, vous êtes en mesure de répondre à cette question! En tant que membre, vous avez en effet accès aux highlights du rapport de recherche 2 de GUBERNA, disponible sur notre site internet. Si vous n avez pas eu l opportunité de prendre connaissance de ce rapport, en voici les principaux enseignements : Les études successives de GUBERNA confirment la relation entre la taille de l entreprise et le niveau des rémunérations octroyées aux administrateurs : les sociétés du BEL 20 paient davantage leurs administrateurs que celles du BEL Small. Toutefois, la dernière étude met en évidence un rapprochement des écarts qui restent encore très marqués. Les rémunérations médianes totales d un administrateur non-exécutif ordinaire (incluant tous types de rémunération, hormis celles liées au cours de bourse) se sont élevées en 2013 à dans le BEL 20, dans le BEL Mid et dans le BEL Small. Ces montants ne couvrent pas d éventuelles participations à des réunions de comités spécialisés. Le président a quant à lui perçu des montants médians de , et , respectivement dans les sociétés du BEL 20, du BEL Mid et du BEL Small. On constate donc que le président d un conseil d administration perçoit une rémunération sensiblement plus élevée qu un administrateur. Une rémunération additionnelle est généralement prévue pour les membres des comités spécialisés. Ainsi par exemple, un membre d un comité d audit d une société du BEL 20 a perçu en 2013 un montant total médian de pour ses prestations au sein de ce comité. Dans les sociétés du BEL Mid et du BEL Small, ces montants se sont respectivement élevés à et Une fois encore, la rémunération octroyée au président d un comité d audit s est révélée plus élevée ( pour les sociétés du BEL 20, pour Un des enseignements des études de GUBERNA sur la rémunération est la grande complexité des pratiques au sein des entreprises. A première vue, cela ne semble pas être le cas. Mais une étude plus approfondie des pratiques de rémunération se heurte rapidement à des difficultés d analyse : existence de rémunération variable, de tantièmes, de rémunération limitée à un certain nombre de réunions, de rémunération liée au taux de présence, sans parler des pratiques de rémunération différenciées pour les administrateurs représentants certains actionnaires, pour les administrateurs indépendants, ou encore pour d éventuels vice-présidents. En outre, les rapports de rémunération obligatoirement publiés dans les rapports annuels des sociétés cotées ne répondent pas toujours aux exigences requises des sociétés cotées de transparence et de lisibilité. GUBERNA estime dès lors qu il est important de consacrer du temps à ces questions et de développer une expertise pointue lui permettant de supporter les sociétés dans le développement de leur politique de rémunération. GUBERNA se tient à disposition de ses membres souhaitant bénéficier de plus d informations et de benchmark en la matière. Nous entendons ici récompenser nos membres et leur offrir des outils et études pratiques pouvant les aider directement dans le fonctionnement et l amélioration continue de leur gouvernance sous toutes ses facettes. Renaud Van Goethem 1 Le rapport de recherche détaillé est quant à lui réservé aux membres et partenaires institutionnels de GUBERNA. 2 Dont la dernière étude de Hay Group «Non-executive directors in Europe 2014 : painting a picture of pay practices, structures and diversity of leading European companies». KNOWLEDGE CORNER 13

16 Guidelines for qualitative financial information and risk management also be helpful for the internal and external auditors in their contacts. The two main objectives of the guidelines are the following: Support to the audit committee aimed at improving the relationship with the internal auditor and the external auditor, in accordance with their respective tasks and responsibilities; Assistance to the audit committee, the internal and the external auditors in order to enhance the quality and efficiency of their cooperation and to improve the quality of the audit and the risk management process. In particular, the guidelines include: Qualitative financial information and risk management are of paramount importance for a smooth functioning of the economy and of businesses in particular. Clear guidelines regarding cooperation between audit committees, internal auditors and external auditors are therefore crucial. In reaction to the financial crisis, companies have individually adopted a variety of measures to better identify and manage their risks. Today the time has come to build on their work and shift a gear higher. We can do so through the development of an integrated approach to risk analysis and control. After all, the more the approach is integrated, the better the quality and efficiency of the audit. It is within this context that the Institute of Registered Auditors, the Institute of Internal Auditors Belgium and the Belgian Association of listed companies have established a new set of guidelines. These guidelines seek to assist audit committee members of listed companies in the implementation of the legal provisions and recommendations set out in the 2009 Corporate Governance Code. This Code specifies the duties of the audit committee, as well as the responsibilities of internal and external auditors. The recent European audit reform further emphasizes the role of the audit committee by reinforcing the independence requirements of its members and enlarges the independence of the external auditors. A description of the cooperation between the audit committee, internal and external auditors, starting with a brief overview of their respective roles and responsibilities. This cooperation is then placed on a timeline, based on the cycle of meetings of the audit committee. In this context, it is preferable to schedule meetings on a timeframe matching the key dates of the financial reporting and audit cycles. A presentation defining the way in which the audit committee can monitor the effectiveness of both the internal control system and risk management within the company as well as the financial information process and reporting. Last but not least, the guidelines also contain a list of questions that the audit committee may submit to the different audit actors in order to assist them in executing their tasks and their risk analysis. We are not only convinced that this new set of guidelines will help businesses to improve the quality of their financial reporting and to better manage their risks while keeping their costs under control, but we also strongly believe that the guidelines will bring a real boost to corporate governance within listed companies. Institut des Réviseurs d Entreprises Institut royal Instituut van de Bedrijfsrevisoren Koninklijk Instituut Marc Bihain Secretary General IRE-IBR The new set of guidelines provides a voluntary framework that can be tailored to the specific characteristics of each company (e.g., size). Such guidelines can be used not only as a methodological guide for the audit committee, but can You can consult these guidelines on the website of IBR/IRE and GUBERNA 14 KNOWLEDGE CORNER

17 Corporate Governance Compliance and Monitoring Systems across the EU ecoda has decided to opt for a phased approach and to focus first on identifying and highlighting the differences in the implementation, monitoring and enforcement of Corporate Governance across Europe. For this first step, ecoda has teamed up also with the European Corporate Governance Network. With the great help of GUBERNA and its members, ecoda is about to finalize a first report that responds to the following questions: Is there a monitoring system in place? Who has responsibility for monitoring? Outsourcing? ecoda has always tried to actively promote the functioning of the Comply or Explain principle. In 2009, ecoda cooperated with Risk Metrics as well as with BusinessEurope and Landwell to issue a Study on Monitoring and Enforcement Practices in Corporate Governance in the Member States for the European Commission. In 2012, ecoda organized a conference on "Comply or Explain: preserving governance flexibility with quality explanations" and published a related report afterwards. How is monitoring effected? Frequency? What is the goal of the monitoring? How do monitoring bodies evaluate the impact? How do they define the quality? Béatrice Richez-Baum In April 2014, the Commission issued guidelines, one of them being that Member States have to define their monitoring system by April ecoda decided to team up with Mazars to develop a study that would help foster a level playing field in the explanations given, by: Providing an overview of Corporate Governance Codes and regulations/guidelines in place to monitor compliance. Identifying where inconsistencies are met and areas for improvement, Developing a view as to the goal and impact of monitoring, Identifying factors which impact on the satisfactory application of the Comply or Explain principle, Giving valid examples of good explanations, Providing a basis for the development of best practices in the field of Comply or Explain helping companies establish an appropriate decision process to approve the explanations. KNOWLEDGE CORNER 15

18 Social Governance Professioneel recruteren van bestuurders in de social profit sector Socres slaat een brug tussen profit - en non-profit organisaties Non-profitorganisaties hebben in toenemende mate nood aan bedrijfseconomische kennis om hun maatschappelijke opdracht te kunnen vervullen. De sector professionaliseert immers aan een zeer snel tempo. Een belangrijk doel van profitbedrijven is winstmaximalisatie. Maar een stijgend aantal onder hen heeft ook oog voor het realiseren van maatschappelijke doelstellingen. In de voorbije jaren werden dankzij Socres al een aantal bruggen geslagen tussen de profit wereld en de non-profit. Feed back van de aangestelde bestuurders leert dat deze hun engagement ervaren als verrijkend en boeiend. Deze nieuwe bestuurders worden na de matching door Socres niet aan hun lot overgelaten. Dankzij opleidingen en tijdens informele bijeenkomsten met andere lotgenoten wordt hun kennis over de non-profit aangescherpt. Zo werd recentelijk nog een seminarie georganiseerd over bestuurdersaansprakelijkheid in vzw s. Profit bedrijven die een bestuurder afvaardigen, kunnen dan weer rekenen op de hulp van Socres om hun maatschappelijk engagement naar de buitenwereld toe in de verf te zetten via artikels in de sociale jaarrekening en/of door bijvoorbeeld een reportage in het bedrijfsblad. Socres stelt zich tot doel de maatschappelijke doelstellingen van de profit bedrijven te verzoenen met de toenemende nood aan professionalisme bij non-profit bedrijven. Socres staat voor Social Responsability, m.a.w.: maatschappelijke verantwoordelijkheid. Haar bestaansreden: een betere uitwisseling van talent en expertise tussen organisaties zonder en organisaties met winstoogmerk. Om de impact te maximaliseren, werd besloten om deze uitwisseling van talent te doen op het niveau van bestuurders. Wilt u meer weten over Socres en/of ziet u het zitten om als bedrijf deel te nemen aan deze boeiende uitwisseling van kennis & ervaring? Neem dan vrijblijvend contact op met Leo Verhoeven, directeur Socres of bel op 0478/ Elke sociale organisatie die op zoek is naar een bestuurder kan bij Socres terecht. Na overleg met de non-profit organisatie wordt een gedetailleerd profiel opgesteld. Aan de hand van dit profiel wordt er door Socres naar een geschikte match gezocht bij vrijwilligers uit profit bedrijven. Niettegenstaande de bestuursmandaten onbezoldigd zijn, bestaat er een groeiende interesse bij managers en bij kaderleden om zich te engageren. Hun motivatie? Deze is veelal terug te brengen tot 2 grote elementen: meewerken aan een betere wereld en andere managementcapaciteiten ontwikkelen. Ook het profit bedrijf dat de bestuurder afvaardigt, wint bij deze match: het profileert zich als maatschappelijk verantwoord waardoor het een betere positie inneemt in de omgeving waarin het opereert. 16 KNOWLEDGE CORNER

19 Recruteren in de social profit sector: een getuigenis Trees Paelinck Interview met Trees Paelinck, Bestuurder Fairtrade Belgium VZW Kan u Fairtrade Belgium kort voorstellen, alsook de manier waarop haar Raad van Bestuur samengesteld is? Fairtrade Belgium bestaat uit 2 juridische entiteiten: de VZW Fairtrade Belgium maakt deel uit van Fairtrade International. De missie van deze organisatie bestaat erin de eerlijke handel met producenten in het Zuiden te bevorderen. Fairtrade verleent haar bekende blauw-groene keurmerk aan producten geproduceerd en verhandeld met respect voor de Fairtrade condities, d.w.z. tegen een eerlijke prijs, met waarborg voor een stabiel inkomen voor de boeren en respect voor het milieu. De uitbating van het keurmerk (controle, marketing en commerciële relaties) is ondergebracht in Fairtrade CVBA, met sociaal oogmerk. De VZW is als erkende NGO belast met de sensibilisering in België van consumenten, bedrijven en gemeenten. Fairtrade en waardegedreven consumeren doen het goed: het assortiment groeit jaar na jaar en de distributiekanalen worden talrijker. In België steeg de omzet in Fairtrade producten in 2014 met 10,4%. mooie opportuniteit voor contact tussen de kandidaten en de organisatie bood zich aan op 3 oktober ter gelegenheid van het feest voor 25 jaar Max Havelaar/FairTrade Belgium. In november 2014 vonden interviews plaats met 6 kandidaten en de Voorzitter in aanwezigheid van de directeur. De Board stelde Laurence Tanty en mezelf als nieuwe leden voor aan de Algemene Vergadering. 3. Hoe werd u als nieuwe bestuurder geïnformeerd over de algemene visie, de uitdagingen en de werking van de organisatie? En hoe verliep uw integratie in de raad? Dit ging zeer vlot: de publiek beschikbare informatie kon ik aanvullen tijdens de interviews en de kennismakingen op het feest ter gelegenheid van 25 jaar Fairtrade. De directeur bezorgde me een uitgebreide basisinformatie en het strategisch plan. De bestuurders vinden elkaar in een constructieve samenwerking. Bio Trees Paelinck is sinds maart 2005 HR Director van bpost. In 2014 werd ze Bestuurder van Fairtrade Belgium. Ze behaalde dat jaar ook het Certificate Director bij GUBERNA en is ook GUBERNA-Alumnus. De organisatie telt in België 14 vaste medewerkers. Haar spankracht wordt versterkt door de internationale samenwerking. De raad van bestuur van beide juridische entiteiten bestaat uit personen met commerciële en NGO ervaring, Nederlands-, Frans- en Engelstaligen. Kan u ons uitleggen hoe de rekruteringsprocedure verliep? Hoe hebt u kennis genomen van de vacature, welke waren de verschillende fases in het selectieproces, en wie speelde daarin een sleutelrol? Voor Fairtrade is het proces gestart op de Board reflection days in juni 2014 met een analyse van aanwezige en ontbrekende competenties. De vacature met de gewenste competenties werd verspreid via meer dan 10 netwerken, in beide landstalen. Ikzelf kreeg de call for candidates in mijn mailbox via een studievriendin. 13 kandidaten solliciteerden met CV en motivatiebrief. Een eerste screening vond plaats door de Board op basis van de ontvangen documenten en een aantal telefonische interviews door de Voorzitter. Een KNOWLEDGE CORNER 17

20 ET SI ON S INSPIRAIT DES BONNES PRATIQUES DU SECTEUR ASSOCIATIF? stratégique de l organisation, un des rôles de l AG étant d approuver les nouvelles zones d intervention proposées par le CA. Mais le premier critère pour être membre est d adhérer aux valeurs de l ASBL! Vous connaissez les Iles de Paix, cette ONG active dans le développement au Nord et au Sud et connue du grand public grâce à la vente de modules lors de sa campagne annuelle. Mais saviez-vous que l ASBL était aussi remarquable à plusieurs égards en matière de gouvernance? Nous avons contacté Laurence Albert, secrétaire générale, pour en savoir plus. Petit tour d horizon des bonnes pratiques à partager : L Assemblée Générale : l organe suprême de l association L Assemblée Générale (AG) compte environ 30 membres, dont une dizaine d administrateurs. Les candidats à l AG sont élus sur proposition du conseil d administration (CA), après l envoi d une lettre de motivation (spontanée ou sollicitée par l ASBL) et une rencontre avec la secrétaire générale et un administrateur. Une procédure assez rigoureuse, qui permet de renforcer cette instance et d assurer la diversité souhaitée pour questionner la réflexion Outre sa composition, le fonctionnement actif de l Assemblée Générale est à souligner : deux réunions par an, une communication claire et à l avance de l ordre du jour, du procès-verbal et des types de points à traiter (pour vote ou information). Mais surtout, une grande place est accordée aux débats et aux échanges en marge des AG formelles. En effet, les membres de l'ag sont également invités à des groupes de réflexion auxquels ils apportent leur expertise. Le conseil d administration : bien orchestré! En premier lieu, chaque administrateur doit être passé par la case «AG» avant d être proposé comme candidat du CA : ceci permet à chacune des parties de vérifier l intérêt commun, l adhésion aux valeurs et au projet, et la disponibilité des candidats. Le conseil est composé sur base des compétences nécessaires à l association, mises sur papier : sensibilité et connaissance des différents métiers (au Nord comme au Sud), compétences en finance, attention portée à la gouvernance, expertise en récoltes de fonds et communication. D autres critères de diversité tels que l âge, le genre et le secteur d activités entrent en jeu. Sans oublier le point principal : avoir un esprit critique, assertif, tout en étant constructif et en jouant le jeu de la collégialité. «LA BASE, C EST DE DÉFINIR CLAIREMENT LES PRÉROGATIVES DE Le conseil se réunit dix fois par an, et sa préparation est tout CHACUN! SI LA DÉLÉGATION DE aussi minutieuse que celle de POUVOIRS EST CLAIRE ET LES RÔLES l Assemblée Générale : envoi des BIEN BALISÉS, ON S Y RETROUVE informations bien à l avance, PLUS CLAIREMENT ET ON TRAVAILLE ordre du jour précis, documents DE MANIÈRE PLUS EFFICACE» structurés, suffisamment précis mais pas trop détaillés, contenant des propositions de décision. Durant les réunions du CA, il n'y a pas de présentation car, ici aussi, les documents préparatoires sont supposés avoir été lus au préalable. I Laurence Albert Le Président du conseil joue un rôle important dans cette mécanique, en s assurant d entendre les avis de chacun ; en cas de divergences, il peut synthétiser les positions et proposer une décision. La secrétaire générale entretient des 18 KNOWLEDGE CORNER

WERKGROEP. comply or explain PRACTICALIA. Datum: 30 november 2015. EY, De Kleetlaan 2, 1831 Diegem. Nederlands en Frans

WERKGROEP. comply or explain PRACTICALIA. Datum: 30 november 2015. EY, De Kleetlaan 2, 1831 Diegem. Nederlands en Frans WERKGROEP comply or explain PRACTICALIA Datum: 30 november 2015 Locatie: Timing: Taal: EY, De Kleetlaan 2, 1831 Diegem 14u00 17u00 Nederlands en Frans DOELSTELLING Het finale doel is om betere inzichten

Nadere informatie

Libellé: ABO GROUP ISIN: BE0974278104 Code Euronext: BE0974278104 Mnémonique: ABO

Libellé: ABO GROUP ISIN: BE0974278104 Code Euronext: BE0974278104 Mnémonique: ABO Augmentation du nombre d'actions en circulation PLACE: AVIS N : DATE: 22/12/2014 MARCHE: Augmentation du nombre d'actions en circulation Euronext fait connaître que 1 actions nouvelles émises par, immédiatement

Nadere informatie

Talentmanagement in tijden van crisis

Talentmanagement in tijden van crisis Talentmanagement in tijden van crisis Drs. Bas Puts Page 1 Copyright Siemens 2009. All rights reserved Mission: Achieving the perfect fit Organisatie Finance Sales Customer Engineering Project management

Nadere informatie

Digital municipal services for entrepreneurs

Digital municipal services for entrepreneurs Digital municipal services for entrepreneurs Smart Cities Meeting Amsterdam October 20th 2009 Business Contact Centres Project frame Mystery Shopper Research 2006: Assessment services and information for

Nadere informatie

Hoe optimaliseert u de toegevoegde waarde van uw raad van bestuur. evaluatie-oefening?

Hoe optimaliseert u de toegevoegde waarde van uw raad van bestuur. evaluatie-oefening? Hoe optimaliseert u de toegevoegde waarde van uw raad van bestuur met een GUBERNA evaluatie-oefening? Bij het afschieten van een pijl maakt elke koersbijsturing -hoe miniem ook- finaal een heel verschil

Nadere informatie

EndParalysis foundation Financial report- Year 2014

EndParalysis foundation Financial report- Year 2014 EndParalysis foundation Financial report- Year 2014 Established by Jaap Pipping, Treasurer, February 2 nd, 2014 Version francaise: ici Nederlandse versie: hier EndParalysis foundation Non-profit organization

Nadere informatie

Collectieve arbeidsovereenkomst van 27 juni 2011 Convention collective de travail du 27 juin 2011

Collectieve arbeidsovereenkomst van 27 juni 2011 Convention collective de travail du 27 juin 2011 Paritair Comité voor de bedienden van de nonferro metalen non ferreux Collectieve arbeidsovereenkomst van 27 juni 2011 Convention collective de travail du 27 juin 2011 Tewerkstellings- en opleidingsinitiatieven

Nadere informatie

CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN

CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN Mieke Audenaert 2010-2011 1 HISTORY The HRM department or manager was born

Nadere informatie

GALAPAGOS. - Le carnet d'ordres sera purgé à l'issue des journées de bourse du 27/03/2014 (dernier jour de cotation sur Euronext Bruxelles comme MoR).

GALAPAGOS. - Le carnet d'ordres sera purgé à l'issue des journées de bourse du 27/03/2014 (dernier jour de cotation sur Euronext Bruxelles comme MoR). CORPORATE EVENT NOTICE: Changement de marché de référence GALAPAGOS PLACE: Brussels AVIS N : BRX_20140321_00264_EUR DATE: 21/03/2014 MARCHE: EURONEXT BRUSSELS Euronext annonce qu'à partir du 28/03/2014,

Nadere informatie

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014 Process Mining and audit support within financial services KPMG IT Advisory 18 June 2014 Agenda INTRODUCTION APPROACH 3 CASE STUDIES LEASONS LEARNED 1 APPROACH Process Mining Approach Five step program

Nadere informatie

ABLYNX NV. (de Vennootschap of Ablynx )

ABLYNX NV. (de Vennootschap of Ablynx ) ABLYNX NV Naamloze Vennootschap die een openbaar beroep heeft gedaan op het spaarwezen Maatschappelijke zetel: Technologiepark 21, 9052 Zwijnaarde Ondernemingsnummer: 0475.295.446 (RPR Gent) (de Vennootschap

Nadere informatie

GUBERNA is een kenniscentrum en een uitwisselingsplatform voor deugdelijk bestuur, alsook de referentie voor bestuursopleidingen.

GUBERNA is een kenniscentrum en een uitwisselingsplatform voor deugdelijk bestuur, alsook de referentie voor bestuursopleidingen. GUBERNA, het Instituut voor Bestuurders, heeft als belangrijkste doelstelling het bevorderen van deugdelijk bestuur in al zijn dimensies. In deze brochure vindt u een overzicht van onze diensten en activiteiten,

Nadere informatie

64360 BELGISCH STAATSBLAD 27.10.2010 MONITEUR BELGE

64360 BELGISCH STAATSBLAD 27.10.2010 MONITEUR BELGE 64360 BELGISCH STAATSBLAD 27.10.2010 MONITEUR BELGE FEDERALE OVERHEIDSDIENST SOCIALE ZEKERHEID N. 2010 3685 [C 2010/22451] F. 2010 3685 SERVICE PUBLIC FEDERAL SECURITE SOCIALE [C 2010/22451] 15 OKTOBER

Nadere informatie

Alcohol policy in Belgium: recent developments

Alcohol policy in Belgium: recent developments 1 Alcohol policy in Belgium: recent developments Kurt Doms, Head Drug Unit DG Health Care FPS Health, Food Chain Safety and Environment www.health.belgium.be/drugs Meeting Alcohol Policy Network 26th November

Nadere informatie

Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems

Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems Frans Mofers Nederland cursusmateriaal & CAA's alle cursusmateriaal vrij downloadbaar als PDF betalen voor volgen cursus cursussite

Nadere informatie

Cela vous dit-il d emboîter le pas avec la Loterie Nationale?

Cela vous dit-il d emboîter le pas avec la Loterie Nationale? Let s Move Loterie Nationale Service des Ressources Humaines Service Interne pour la Prévention et la Protection au travail Nationale Loterij Dienst Human Ressources Interne Dienst voor Preventie en Bescherming

Nadere informatie

Siemens SITRAIN Institute Mode d emploi Website

Siemens SITRAIN Institute Mode d emploi Website Siemens SITRAIN Institute Mode d emploi Website Edition 01 Réservation d un cours au Siemens SITRAIN Institute 1.1 Commencer sur le site web A partir de la page de démarrage https://www.sitrain-learning.siemens.com/bel-pl/en/index.do

Nadere informatie

Grande enquête IPCF - Grote enquête BIBF

Grande enquête IPCF - Grote enquête BIBF 1 Grande enquête IPCF - Grote enquête BIBF Pression fiscale, médias sociaux ou encore législation anti-blanchiment : les comptables-fiscalistes nous disent tout! Fiscale druk, sociale media en witwaswetgeving

Nadere informatie

BENELUX JUNIOR WINNER

BENELUX JUNIOR WINNER Chaque année, il y aura une exposition organisée avec l octroi du titre de BENELUX WINNER dans chacun des 3 pays du Benelux (donc 3 expositions par an) en collaboration avec les sociétés canines nationales.

Nadere informatie

Gebundelde krachten vinden werk. Ensemble, trouvons un emploi Together for a job

Gebundelde krachten vinden werk. Ensemble, trouvons un emploi Together for a job Gebundelde krachten vinden werk Ensemble, trouvons un emploi Together for a job WERK IN ZICHT Vragen rond opleiding en werk in Brussel? Werk In Zicht brengt werkzoekenden in contact met de juiste diensten

Nadere informatie

www.philips.com/avent

www.philips.com/avent Register your product and get support at www.philips.com/avent SCD505 EN User manual 3 DA Brugervejledning 13 DE Benutzerhandbuch 23 ES Manual del usuario 47 SV Användarhandbok 121 AR 141 Inhoudsopgave

Nadere informatie

ABMB - BVBL. Gewone Algemene Vergadering Assemblée Génerale Ordinaire 24 juni 2005

ABMB - BVBL. Gewone Algemene Vergadering Assemblée Génerale Ordinaire 24 juni 2005 ABMB - BVBL Gewone Algemene Vergadering Assemblée Génerale Ordinaire 24 juni 2005 ABB / Section Sociétés de bourse BVB / Afdeling Beursvennootschappen 24 06-2005 ABB/SdB 24-06-2005 2 1. Fiscal / Custody

Nadere informatie

Competencies atlas. Self service instrument to support jobsearch. Naam auteur 19-9-2008

Competencies atlas. Self service instrument to support jobsearch. Naam auteur 19-9-2008 Competencies atlas Self service instrument to support jobsearch Naam auteur 19-9-2008 Definitie competency The aggregate of knowledge, skills, qualities and personal characteristics needed to successfully

Nadere informatie

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 1990 Nr. 179. Statuut van de Raad van Europa; Londen, 5 mei 1949

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 1990 Nr. 179. Statuut van de Raad van Europa; Londen, 5 mei 1949 4 (1949) Nr. TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN JAARGANG 1990 Nr. 19 A. TITEL Statuut van de Raad van Europa; Londen, mei 1949 B. TEKST De tekst van het Statuut is afgedrukt in Stb. J 41.

Nadere informatie

CORPORATE EVENT NOTICE: BROOKFIELD ASSET MANAGEMENT

CORPORATE EVENT NOTICE: BROOKFIELD ASSET MANAGEMENT CORPORATE EVENT NOTICE: Avis BROOKFIELD ASSET MANAGEMENT PLACE: Brussels AVIS N : BRX_20130321_00254_EUR DATE: 21/03/2013 MARCHE: EURONEXT BRUSSELS Correction BRX_20130321_00253_EUR - correction ISIN code

Nadere informatie

ISIN: FR0010613471 Code Euronext: FR0010613471 Mnémonique: SEV

ISIN: FR0010613471 Code Euronext: FR0010613471 Mnémonique: SEV Augmentation du nombre d'actions en circulation COMPANY PLACE: AVIS N : DATE: 31/03/2015 MARCHE: Suite à l'avis PAR_20150331_02596_EUR Marché de référence: EURONEXT PARIS Augmentation du nombre d'actions

Nadere informatie

Bondgenotenstraat 68 Rue des Alliés Brussel 1190 Bruxelles. TEL: 02 346 11 50 FAX: 02 344 20 52 e-mail: bebop@bebop.be www.bebop.

Bondgenotenstraat 68 Rue des Alliés Brussel 1190 Bruxelles. TEL: 02 346 11 50 FAX: 02 344 20 52 e-mail: bebop@bebop.be www.bebop. Bondgenotenstraat 68 Rue des Alliés Brussel 1190 Bruxelles TEL: 02 346 11 50 FAX: 02 344 20 52 e-mail: bebop@bebop.be www.bebop.be Bestaat sedert - existe depuis 19-9-1990 Als direct marketing adviesbureau

Nadere informatie

OdenneBoom Design Christmas tree

OdenneBoom Design Christmas tree OdenneBoom Design Christmas tree A DESIGN CHRISTMAS TREE? w w w. s t u d i o b o o n. b e Deze producten zijn eigendom van StudioBoon. En zijn auteursrechtelijk geregistreerd. Ces produits sont la propriété

Nadere informatie

INFORMATIEBIJEENKOMST ESFRI ROADMAP 2016 HANS CHANG (KNAW) EN LEO LE DUC (OCW)

INFORMATIEBIJEENKOMST ESFRI ROADMAP 2016 HANS CHANG (KNAW) EN LEO LE DUC (OCW) INFORMATIEBIJEENKOMST ESFRI ROADMAP 2016 HANS CHANG (KNAW) EN LEO LE DUC (OCW) 14 november 2014 2 PROGRAMMA ESFRI Roadmap, wat is het en waar doen we het voor? Roadmap 2016 Verschillen met vorige Schets

Nadere informatie

Barema's op 01/09/2008 Barèmes au 01/09/2008

Barema's op 01/09/2008 Barèmes au 01/09/2008 Barema's op 01/09/2008 Barèmes au 01/09/2008 SPILINDEX 110,51 INDICE-PIVOT 110,51 Tegemoetkomingen aan personen met een handicap Allocations aux personnes handicapées (Jaarbedragen) (Montants annuels)

Nadere informatie

Seminarie: de nieuwe mededinging- en prijzenwetgeving Boek V en de werkgeversfederaties

Seminarie: de nieuwe mededinging- en prijzenwetgeving Boek V en de werkgeversfederaties Seminarie: de nieuwe mededinging- en prijzenwetgeving Boek V en de werkgeversfederaties Pieter Weyn Adviseur economie FEVIA 17/09/2013 2 Boek V: welke rol hebben de federaties te spelen? Members Third

Nadere informatie

Consultatie. BROBA II 2003 Ontwerpbesluit van het Belgisch Instituut voor postdiensten en telecommunicatie

Consultatie. BROBA II 2003 Ontwerpbesluit van het Belgisch Instituut voor postdiensten en telecommunicatie Consultatie BROBA II 2003 Ontwerpbesluit van het Belgisch Instituut voor postdiensten en telecommunicatie Aspect Basic SLA - Provisionning Timer Escalation Interpretation Om te voldoen aan de eis inzake

Nadere informatie

Interne controle en risicobeheer

Interne controle en risicobeheer COMMISSIE CORPORATE GOVERNANCE PRIVATE STICHTING Interne controle en risicobeheer Richtlijnen in het kader van de wet van 6 april 2010 en de Belgische Corporate Governance Code 2009 Hulpdocument voor het

Nadere informatie

CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden

CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden Laatst bijgewerkt op 25 november 2008 Nederlandse samenvatting door TIER op 5 juli 2011 Onderwijsondersteunende

Nadere informatie

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016 www.iuscommune.eu Dear Ius Commune PhD researchers, You are kindly invited to attend the Ius Commune Amsterdam Masterclass for PhD researchers, which will take place on Thursday 16 June 2016. During this

Nadere informatie

STRESS ENQUETE STRESS ASSURALIA EULER HERMES 2007.

STRESS ENQUETE STRESS ASSURALIA EULER HERMES 2007. STRESS ENQUETE STRESS ASSURALIA EULER HERMES 2007. Historique 1 CPPT 17 février 2005 (réunion préparatoire CP 7 mars) Décision d inviter un spécialiste. Création d un groupe de travail 14 Juin Mr. Bodson

Nadere informatie

Mijnheer de eerste minister, Mevrouw en meneer de Voorzitters, Beste confraters, Dames en heren,

Mijnheer de eerste minister, Mevrouw en meneer de Voorzitters, Beste confraters, Dames en heren, Mijnheer de eerste minister, Mevrouw en meneer de Voorzitters, Beste confraters, Dames en heren, Ik heet u van harte welkom op het academisch deel van onze Algemene Vergadering, die dit jaar voor de derde

Nadere informatie

MONITEUR BELGE 23.12.2009 BELGISCH STAATSBLAD

MONITEUR BELGE 23.12.2009 BELGISCH STAATSBLAD 80646 MONITEUR BELGE 23.12.2009 BELGISCH STAATSBLAD AGENCE FEDERALE POUR LA SECURITE DE LA CHAINE ALIMENTAIRE FEDERAAL AGENTSCHAP VOOR DE VEILIGHEID VAN DE VOEDSELKETEN [C 2009/18522] [C 2009/18522] 4

Nadere informatie

Installatie van versie 2.2 van Atoum

Installatie van versie 2.2 van Atoum Version française en seconde partie du document. Installatie van versie 2.2 van Atoum U moet in uw databases een nieuwe tabel aanmaken na de installatie van versie 2.2 van de toepassing Atoum. Hiervoor

Nadere informatie

Architecture is one part science, one part craft and two parts art. David Rutten

Architecture is one part science, one part craft and two parts art. David Rutten Architecture is one part science, one part craft and two parts art. David Rutten Breevast Belgium ontwikkelt, realiseert en beheert kantoren, commercieel en residentieel vastgoed in België en Luxemburg.

Nadere informatie

BELGISCH STAATSBLAD 14.09.2006 Ed. 2 MONITEUR BELGE. Art. 2. Entrent en vigueur le 1 er janvier 2007 :

BELGISCH STAATSBLAD 14.09.2006 Ed. 2 MONITEUR BELGE. Art. 2. Entrent en vigueur le 1 er janvier 2007 : 46851 FEDERALE OVERHEIDSDIENST JUSTITIE N. 2006 3572 [C 2006/09648] 1 SEPTEMBER 2006. Koninklijk besluit tot vaststelling van de vorm, de inhoud, de bijlagen en de nadere regels voor de neerlegging van

Nadere informatie

Document préparé par Marie Spaey, en collaboration avec Pauline de Wouters. Novembre 2009.

Document préparé par Marie Spaey, en collaboration avec Pauline de Wouters. Novembre 2009. . Déclaration environnementale Document préparé par Marie Spaey, en collaboration avec Pauline de Wouters. Novembre 2009. Définition dans le cadre de Clé Verte Dans le cadre de l éco-label Clé Verte, l

Nadere informatie

Comprendre et se faire comprendre commence par s exprimer en néerlandais

Comprendre et se faire comprendre commence par s exprimer en néerlandais Comprendre et se faire comprendre commence par s exprimer en néerlandais Begrijpen en begrepen worden begint met het spreken van de Nederlandse taal La langue néerlandaise crée un lien entre nous Wat leest

Nadere informatie

Uitnodiging Security Intelligence 2014 Dertiende editie: Corporate IAM

Uitnodiging Security Intelligence 2014 Dertiende editie: Corporate IAM Uitnodiging Security Intelligence 2014 Dertiende editie: Corporate IAM 5 maart 2014 De Beukenhof Terweeweg 2-4 2341 CR Oegstgeest 071-517 31 88 Security Intelligence Bijeenkomst Corporate IAM On the Internet,

Nadere informatie

ERRATUM ERRATUM PARITAIR COMITE VOOR DE LANDBOUW COMMISSION PARITAIRE DE. CAO nr 61932 van 27.07.2001. CCT 61932 du 27.07.2001

ERRATUM ERRATUM PARITAIR COMITE VOOR DE LANDBOUW COMMISSION PARITAIRE DE. CAO nr 61932 van 27.07.2001. CCT 61932 du 27.07.2001 Ministère fédéral de l'emploi et du Travail ADMINISTRATION DES RELATIONS COLLECTIVES DU TRAVAIL Direction du Greffe Federaal Ministerie van Tewerkstelling en VAN DE Directie van de ERRATUM COMMISSION PARITAIRE

Nadere informatie

CobiT. Drs. Rob M.J. Christiaanse RA PI themabijeenkomst Utrecht 29 juni 2005 9/2/2005 1

CobiT. Drs. Rob M.J. Christiaanse RA PI themabijeenkomst Utrecht 29 juni 2005 9/2/2005 1 CobiT Drs. Rob M.J. Christiaanse RA PI themabijeenkomst Utrecht 29 juni 2005 9/2/2005 1 Control objectives for information and related Technology Lezenswaardig: 1. CobiT, Opkomst, ondergang en opleving

Nadere informatie

Colloquium. Colloquium. Quel avenir pour la recherche scientifique en Belgique? Welke toekomst voor het wetenschappelijk onderzoek in België?

Colloquium. Colloquium. Quel avenir pour la recherche scientifique en Belgique? Welke toekomst voor het wetenschappelijk onderzoek in België? Halfrond van de Senaat Colloquium Welke toekomst voor het wetenschappelijk onderzoek in België? Hémicycle du Sénat Colloquium Quel avenir pour la recherche scientifique en Belgique? Dinsdag 3 maart 2015

Nadere informatie

GOUVERNEMENTS DE COMMUNAUTE ET DE REGION GEMEENSCHAPS- EN GEWESTREGERINGEN GEMEINSCHAFTS- UND REGIONALREGIERUNGEN

GOUVERNEMENTS DE COMMUNAUTE ET DE REGION GEMEENSCHAPS- EN GEWESTREGERINGEN GEMEINSCHAFTS- UND REGIONALREGIERUNGEN 51132 MONITEUR BELGE 12.08.2015 BELGISCH STAATSBLAD GOUVERNEMENTS DE COMMUNAUTE ET DE REGION GEMEENSCHAPS- EN GEWESTREGERINGEN GEMEINSCHAFTS- UND REGIONALREGIERUNGEN VLAAMSE GEMEENSCHAP COMMUNAUTE FLAMANDE

Nadere informatie

Telebib2 Edifact Validation - Tool introduction page 2 / 15

Telebib2 Edifact Validation - Tool introduction page 2 / 15 Tool introduction Telebib2 Edifact Validation page 1 / 15 10.01.2012 Er is nu een tool beschikbaar die het mogelijk maakt een tekstbestand met inhoud op basis van de Telebib2 Edifact syntaxis the valideren.

Nadere informatie

Art. 69bis. Carine Libert Hendrik Vanhees

Art. 69bis. Carine Libert Hendrik Vanhees Art. 69bis Art.69bis Onverminderd specifieke afwijkende bepalingen verjaren de vorderingen tot betaling van de rechten geïnd door de beheersvennootschappen na tien jaar te rekenen van de dag van hun inning.

Nadere informatie

Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland

Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland 1. Londen In Londen kunnen gebruikers van een scootmobiel contact opnemen met een dienst

Nadere informatie

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen: Corporate Social Responsibility in a Transnational Perspective

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen: Corporate Social Responsibility in a Transnational Perspective Editors: J.J.A. Hamers CA. Schwarz B.T.M. Steins Bisschop Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen: Corporate Social Responsibility in a Transnational Perspective INTERSENTIA METRO TABLE OF CONTENTS Woord

Nadere informatie

Young Captains Program

Young Captains Program Young Captains Young Captains Program Een duik in de noodzakelijke competenties voor een toekomstige Board Room positie exclusief voor kandidaten van de Young Captain Award Juni 2016 Voor wie - Kandidaten

Nadere informatie

INFORMATIONS COMPLEMENTAIRES

INFORMATIONS COMPLEMENTAIRES INFORMATIONS COMPLEMENTAIRES Welke strategie zal hier in de dashboard vertaald worden (wat is de scope van de dashboard?): a. De doelstellingen van de beheersovereenkomst b. De doelstellingen van het ondernemingsplan

Nadere informatie

Libellé: ECONOCOM GROUP ISIN: BE0974266950 Code Euronext: BE0974266950 Mnémonique: ECONB

Libellé: ECONOCOM GROUP ISIN: BE0974266950 Code Euronext: BE0974266950 Mnémonique: ECONB Diminution du nombre d'actions en circulation PLACE: AVIS N : DATE: 29/12/2014 MARCHE: Diminution du nombre d'actions en circulation Suite à l'annulation de 3.053.303 actions émises par, à compter du 31/12/2014,

Nadere informatie

Nieuwsbrief NRGD. Editie 11 Newsletter NRGD. Edition 11. pagina 1 van 5. http://nieuwsbrieven.nrgd.nl/newsletter/email/47

Nieuwsbrief NRGD. Editie 11 Newsletter NRGD. Edition 11. pagina 1 van 5. http://nieuwsbrieven.nrgd.nl/newsletter/email/47 pagina 1 van 5 Kunt u deze nieuwsbrief niet goed lezen? Bekijk dan de online versie Nieuwsbrief NRGD Editie 11 Newsletter NRGD Edition 11 17 MAART 2010 Het register is nu opengesteld! Het Nederlands Register

Nadere informatie

paritaire pour les de travail adapté et les ateliers sociaux (CP 327)

paritaire pour les de travail adapté et les ateliers sociaux (CP 327) (CP 7) paritaire pour les de travail adapté et les ateliers sociaux Convention collective de travail du 9 janvier 999 relative aux conséquences de du revenu minimum mensuel moyen garanti d les entreprises

Nadere informatie

Marketing & Communications DNS.be 2010 & 2011. 28 april 2011

Marketing & Communications DNS.be 2010 & 2011. 28 april 2011 Marketing & Communications DNS.be 2010 & 2011 28 april 2011 CENTR Marketing Workshop April 2011 - Helsinki 2 Agenda Campaign 2010: Goal Campaign Results & Learnings Market research: Goal Outcome Learnings

Nadere informatie

BELGISCH STAATSBLAD 01.06.2012 MONITEUR BELGE

BELGISCH STAATSBLAD 01.06.2012 MONITEUR BELGE BELGISCH STAATSBLAD 01.06.2012 MONITEUR BELGE 31353 Vu pour être annexé àl arrêté ministériel du 23 mai 2012 modifiant l arrêté ministériel du 17 décembre 1998 déterminant les documents comptables à tenir

Nadere informatie

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 QUICK GUIDE C Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 Version 0.9 (June 2014) Per May 2014 OB10 has changed its name to Tungsten Network

Nadere informatie

Présentation de l étude

Présentation de l étude Studiedag Journée d études Overdracht en overname van KMO s Transmission et reprise de PME Overnames in de Belgische KMO context Reprises dans le contexte belge des PME De heer Karel VAN EETVELT, Gedelegeerd

Nadere informatie

BELGISCH STAATSBLAD 08.01.2010 Ed. 2 MONITEUR BELGE

BELGISCH STAATSBLAD 08.01.2010 Ed. 2 MONITEUR BELGE BELGISCH STAATSBLAD 08.01.2010 Ed. 2 MONITEUR BELGE 731 MINISTERIE VAN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST N. 2010 45 [C 2010/31002] 17 DECEMBER 2009. Besluit van de Brusselse Hoofdstedelijke Regering tot

Nadere informatie

Le diagnostic pragmatique

Le diagnostic pragmatique Le diagnostic pragmatique échange d expériences et bonnes pratiques Een beknopte socio-economische uitwisseling van ervaringen en van goede aanpak Christophe Ebermann et Sarah Seus, Ramboll Management

Nadere informatie

Artes Roegiers nv. Bouwen van waterbouwkundige werken, inbegrepen ondersteunende activiteiten waaronder de materieeldienst.

Artes Roegiers nv. Bouwen van waterbouwkundige werken, inbegrepen ondersteunende activiteiten waaronder de materieeldienst. CERTIFICAAT Milieumanagementsysteem AIB-VINCOTTE International nv Jan Olieslagerslaan 35, 1800 Vilvoorde, België Wij certificeren dat gevestigd te Burchtstraat 89 België een milieusysteem heeft ingevoerd

Nadere informatie

En sécurité et santé au travail? Veilig en gezond op mijn werk?

En sécurité et santé au travail? Veilig en gezond op mijn werk? Korte inhoud En sécurité et santé au travail? Veilig en gezond op mijn werk? Les résultats de resultaten Odette Wlodarski An Rommel 1. Méthodologie 2. Les répondants 3. L expérience des jeunes stage 4.

Nadere informatie

BELGISCH STAATSBLAD 28.07.2010 MONITEUR BELGE

BELGISCH STAATSBLAD 28.07.2010 MONITEUR BELGE 48001 N. 2010 2506 VLAAMSE OVERHEID [C 2010/35508] 11 JUNI 2010. Besluit van de Vlaamse Regering tot wijziging van het besluit van de Vlaamse Regering van 19 juli 2007 betreffende de modulaire structuur

Nadere informatie

VERKLARING VAN WOONPLAATS

VERKLARING VAN WOONPLAATS 5000-NL Bestemd voor de buitenlandse belastingdienst VERKLARING VAN WOONPLAATS Verzoek om toepassing van het belastingverdrag tussen Frankrijk en 12816*01 De belastingplichtige geeft in dit vak de naam

Nadere informatie

TaxLab 26 maart 2015. We maken het leuker. Fiscale faciliteiten voor het familiebedrijf

TaxLab 26 maart 2015. We maken het leuker. Fiscale faciliteiten voor het familiebedrijf TaxLab 26 maart 2015 We maken het leuker. Fiscale faciliteiten voor het familiebedrijf Inhoud Tax Incentives: o Innovatie drieluik: WBSO/RDA/iBox o Investeringsregelingen EIA/MIA en subsidies Optimalisatie

Nadere informatie

Sportopleidingen in Internationaal perspectief

Sportopleidingen in Internationaal perspectief Sportopleidingen in Internationaal perspectief Platform kader Den Haag, 29 maart 2010 Danny Meuken Jan Minkhorst 967 LONDEN DAGEN Het internationale Speelveld GAISF IOC VN (UNESCO) Internationale Sportfederaties

Nadere informatie

FAVV -AFSCA AC- Kruidtuin - FSC Kruidtuinlaan 55 1000 Brussel / Bruxelles. Verslag van infosessie bestek FAVV_DGLABO_CPM_2016 (29/06/2015)

FAVV -AFSCA AC- Kruidtuin - FSC Kruidtuinlaan 55 1000 Brussel / Bruxelles. Verslag van infosessie bestek FAVV_DGLABO_CPM_2016 (29/06/2015) FAVV -AFSCA AC- Kruidtuin - FSC Kruidtuinlaan 55 1000 Brussel / Bruxelles Verslag van infosessie bestek FAVV_DGLABO_CPM_2016 (29/06/2015) Rapport de la session d information Cahier spécial des charges

Nadere informatie

Juryverslag voor het Beste Rapport Duurzaam Ondernemen 2006. Prijs 2007

Juryverslag voor het Beste Rapport Duurzaam Ondernemen 2006. Prijs 2007 Juryverslag voor het Beste Rapport Duurzaam Ondernemen 2006 20 NOVEMBER 2007 JURYVERSLAG VOOR HET BESTE RAPPORT DUURZAAM ONDERNEMEN 2006 JURYVERSLAG VOOR HET BESTE RAPPORT DUURZAAM ONDERNEMEN 2006 Doelstellingen

Nadere informatie

BANQUE NATIONALE DE BELGIQUE I. BILAN. I.1. Actifs immobilisés 22/27 = 22 + 23 + 24 + 25 + 26 + 27 22 = 22/91 + 22/92

BANQUE NATIONALE DE BELGIQUE I. BILAN. I.1. Actifs immobilisés 22/27 = 22 + 23 + 24 + 25 + 26 + 27 22 = 22/91 + 22/92 NATIONALE BANK VAN BELGIE Lijst van de rekenkundige en logische controles waaraan de jaarrekeningen van verenigingen zonder winstoogmerk en stichtingen, neergelegd bij de Nationale Bank van België en opgesteld

Nadere informatie

Themasessie vluchtelingen. Frans van Hoek Marieke Hanekamp

Themasessie vluchtelingen. Frans van Hoek Marieke Hanekamp Themasessie vluchtelingen Frans van Hoek Marieke Hanekamp Wat in deze sessie? Strategisch Kader Terugkoppeling sessie in Brussel Brainstormen in subgroepen Strategisch Kader EU-beleid en doelstellingen

Nadere informatie

MONITEUR BELGE 19.03.2003 BELGISCH STAATSBLAD

MONITEUR BELGE 19.03.2003 BELGISCH STAATSBLAD MONITEUR BELGE 19.03.2003 BELGISCH STAATSBLAD 13137 SERVICE PUBLIC FEDERAL MOBILITE ET TRANSPORTS F. 2003 1044 [C 2003/14035] 23 JANVIER 2003. Arrêté ministériel pris en exécution de l arrêté royal du

Nadere informatie

2 e webinar herziening ISO 14001

2 e webinar herziening ISO 14001 2 e webinar herziening ISO 14001 Webinar SCCM 25 september 2014 Frans Stuyt Doel 2 e webinar herziening ISO 14001 Planning vervolg herziening Overgangsperiode certificaten Korte samenvatting 1 e webinar

Nadere informatie

CHAMBRE DES REPRÉSENTANTS BELGISCHE KAMER VAN. relative à l enregistrement abusif des noms de domaine

CHAMBRE DES REPRÉSENTANTS BELGISCHE KAMER VAN. relative à l enregistrement abusif des noms de domaine DOC 50 1069/002 DOC 50 1069/002 BELGISCHE KAMER VAN VOLKSVERTEGENWOORDIGERS DES REPRÉSENTANTS DE BELGIQUE 17 oktober 2002 17 octobre 2002 WETSONTWERP betreffende het wederrechtelijk registreren van domeinnamen

Nadere informatie

CATALOGUS / CATALOGUE

CATALOGUS / CATALOGUE CATALOGUS / CATALOGUE LA SOCIÉTÉ EUROPOCHETTE HET BEDRIJF [ NL ] Wat 10 jaar geleden aarzelend begon, groeide voor Europochette uit tot een succesverhaal. Met het uitvinden van het bestekzakje gaf Europochette

Nadere informatie

MONITEUR BELGE 13.06.2013 BELGISCH STAATSBLAD

MONITEUR BELGE 13.06.2013 BELGISCH STAATSBLAD MONITEUR BELGE 13.06.2013 BELGISCH STAATSBLAD 36987 SERVICE PUBLIC FEDERAL FINANCES [C 2013/03172] 29 MAI 2013. Arrêté royal portant approbation du règlement du 12 février 2013 de l Autorité des services

Nadere informatie

49188 BELGISCH STAATSBLAD 22.09.2008 MONITEUR BELGE

49188 BELGISCH STAATSBLAD 22.09.2008 MONITEUR BELGE 49188 BELGISCH STAATSBLAD 22.09.2008 MONITEUR BELGE Art. 3. Artikel 15 van hetzelfde besluit wordt vervangen als volgt : «Art. 15. De subsidies die ten bate van het Nationaal Geografisch Instituut zijn

Nadere informatie

Taco Schallenberg Acorel

Taco Schallenberg Acorel Taco Schallenberg Acorel Inhoudsopgave Introductie Kies een Platform Get to Know the Jargon Strategie Bedrijfsproces Concurrenten User Experience Marketing Over Acorel Introductie THE JARGON THE JARGON

Nadere informatie

Enterprisearchitectuur

Enterprisearchitectuur Les 2 Enterprisearchitectuur Enterprisearchitectuur ITarchitectuur Servicegeoriënteerde architectuur Conceptuele basis Organisatiebrede scope Gericht op strategie en communicatie Individuele systeemscope

Nadere informatie

EFSI Info-session for the Flemish Region

EFSI Info-session for the Flemish Region EFSI Info-session for the Flemish Region Publieke financiering van infrastructuurprojecten voor transport, ziekenhuizen, onderwijs, water en energie,... Brussels, 14 September 2015 1 Eligibility voor EFSI

Nadere informatie

Atelier Peopleshère. 2 octobre 2012. Katrien Baert Vincent Van Damme

Atelier Peopleshère. 2 octobre 2012. Katrien Baert Vincent Van Damme Atelier Peopleshère 2 octobre 2012 Katrien Baert Vincent Van Damme Introduction EVALUER Pourquoi? Comment? Quoi? Qui? Quand? 2 EVALUER Pourquoi? 3 Pourquoi évaluer? But d une évaluation Améliorer la communication

Nadere informatie

DELHAIZE GROUP. Admission effectuée en application de l'art. 18, par 2, g) de la loi du 16 juin 2006.

DELHAIZE GROUP. Admission effectuée en application de l'art. 18, par 2, g) de la loi du 16 juin 2006. Augmentation du nombre d'actions en circulation PLACE: AVIS N : DATE: 03/03/2015 MARCHE: Augmentation du nombre d'actions en circulation Euronext fait connaître que 266.852 actions nouvelles émises par,

Nadere informatie

TOESPRAAK VAN BIANCA DEBAETS STAATSSECRETARIS VOOR VERKEERSVEILIGHEID, GELIJKE KANSEN, DIERENWELZIJN & ONTWIKKELINGSSAMENWERKING

TOESPRAAK VAN BIANCA DEBAETS STAATSSECRETARIS VOOR VERKEERSVEILIGHEID, GELIJKE KANSEN, DIERENWELZIJN & ONTWIKKELINGSSAMENWERKING TOESPRAAK VAN BIANCA DEBAETS STAATSSECRETARIS VOOR VERKEERSVEILIGHEID, GELIJKE KANSEN, DIERENWELZIJN & ONTWIKKELINGSSAMENWERKING 18 maart 2015 Conferentie Vrouwelijk Ondernemerschap (zaal Keynes) 12 e

Nadere informatie

BES national. BES national. PIETTE Alain. De:

BES national. BES national. PIETTE Alain. De: PIETTE Alain De: PIETTE Alain Envoyé: jeudi 26 juin 2014 13:12 À: PIETTE Alain (Alain.PIETTE@emploi.belgique.be) Objet: BES flash Juni 2014 - BES flash Juin 2014 BES flash Juni 2014 Alle BES flash op:http://www.besweb.be/nl/besflash

Nadere informatie

Multiple issuers. Euronext vous informe que le carnet d'ordres sera purgé à l issue de la journée précédant l Ex-date.

Multiple issuers. Euronext vous informe que le carnet d'ordres sera purgé à l issue de la journée précédant l Ex-date. CORPORATE EVENT NOTICE: Multiple issuers PLACE: Brussels AVIS N : BRX_20160512_00536_EUR DATE: 12/05/2016 MARCHE: EURONEXT BRUSSELS Sans avis complémentaire, les ajustements seront effectifs à la date

Nadere informatie

Geïntegreerde ex ante impactanalyse bij de Europese Commissie

Geïntegreerde ex ante impactanalyse bij de Europese Commissie Geïntegreerde ex ante impactanalyse bij de Europese Commissie Peter Lelie Europese Commissie - DG EMPL 7-Oct-09 Directoraat-Generaal for Werkgelegenheid, Sociale Zaken en Gelijke Kansen Eenheid Sociale

Nadere informatie

Profile visitors NRC Q

Profile visitors NRC Q NRC Media presents About NRC Q A unique concept Business news platform for ambitious people on the go Short, sharp articles with professional infographics Daily newsletter at 5.30am News updates via WhatsApp

Nadere informatie

Wat is Interaction Design?

Wat is Interaction Design? Wat is Interaction Design? Wat is interaction design? Designing interactive products to support the way people communicate and interact in their everyday and working lives. Preece, Sharp and Rogers (2015)

Nadere informatie

13286 BELGISCH STAATSBLAD 09.03.2004 Ed. 2 MONITEUR BELGE

13286 BELGISCH STAATSBLAD 09.03.2004 Ed. 2 MONITEUR BELGE 13286 BELGISCH STAATSBLAD 09.03.2004 Ed. 2 MONITEUR BELGE PROGRAMMATORISCHE FEDERALE OVERHEIDSDIENST WETENSCHAPSBELEID N. 2004 842 [C 2004/21028] 13 FEBRUARI 2004. Ministerieel besluit tot vastlegging

Nadere informatie

STICHTING LIGHTREC NEDERLAND MANAGER LIGHTREC

STICHTING LIGHTREC NEDERLAND MANAGER LIGHTREC STICHTING LIGHTREC NEDERLAND MANAGER LIGHTREC LIGHTREC Energiezuinige lampen zijn goed voor het milieu, maar mogen niet worden afgedankt bij het gewone huisvuil. De materialen uit energiezuinige verlichting

Nadere informatie

PRESS REVIEW. Enquête Acerta : 50-plussers meest betrokken 26/04/2010

PRESS REVIEW. Enquête Acerta : 50-plussers meest betrokken 26/04/2010 - 1 / 8 - PRESS REVIEW Enquête Acerta : 50-plussers meest betrokken 26/04/2010 Powered by Auxipress - 2 / 8 - Table des matières: Les seniors plus impliqués La Libre Entreprise (La Libre Belgique) 24/04/2010

Nadere informatie

Effectief Toezicht ervaringen van een commissaris

Effectief Toezicht ervaringen van een commissaris Effectief Toezicht ervaringen van een commissaris Margot Scheltema September 2014 22-9-2014 Scheltema - VITP 1 Wanneer is toezicht effectief? (1) Samenstelling RvT Profielschets Competenties; verschil

Nadere informatie

Nieuwe product naam: RELX ISIN code: NL0006144495 Euronext code: NL0006144495 Nieuwe symbool: RELX

Nieuwe product naam: RELX ISIN code: NL0006144495 Euronext code: NL0006144495 Nieuwe symbool: RELX CORPORATE EVENT NOTICE: Toewijzing van aandelen REED ELSEVIER N.V. LOCATIE: Amsterdam BERICHT NR: AMS_20150610_04040_EUR DATUM: 10/06/2015 MARKT: EURONEXT AMSTERDAM - Change of Issuer name and trading

Nadere informatie

Voorkom pijnlijke verrassingen Nieuwe Controleaanpak Belastingdienst. Presentator: Remko Geveke

Voorkom pijnlijke verrassingen Nieuwe Controleaanpak Belastingdienst. Presentator: Remko Geveke Voorkom pijnlijke verrassingen Nieuwe Controleaanpak Belastingdienst Presentator: Remko Geveke Start webinar: 08:30 uur Agenda Nieuwe Controleaanpak Belastingdienst Verticaal Toezicht vs. Horizontaal Toezicht

Nadere informatie

Consumer billing Best practices

Consumer billing Best practices Consumer billing Best practices Jaap Jan Nienhuis 20 March 2013 tomorrow s transactions today Welcome 2 Titel subtitel. Auteur(s) datum voluit. Innopay BV. Alle rechten voorbehouden. Jaap Jan Nienhuis

Nadere informatie

Ctrl Ketenoptimalisatie Slimme automatisering en kostenreductie

Ctrl Ketenoptimalisatie Slimme automatisering en kostenreductie Ctrl Ketenoptimalisatie Slimme automatisering en kostenreductie 1 Ctrl - Ketenoptimalisatie Technische hype cycles 2 Ctrl - Ketenoptimalisatie Technologische trends en veranderingen Big data & internet

Nadere informatie

The professional s choice!

The professional s choice! GEEF UW PROJECT KLEUR COLORIEZ VOTRE PROJET The professional s choice! Geef persoonlijkheid aan uw voegwerk Een gevel bestaat voor 15 à 20% uit voegen. Die spelen een belangrijke rol in de duurzaamheid

Nadere informatie

ONDERNEMERSCHAP (Nederlandstalig)

ONDERNEMERSCHAP (Nederlandstalig) ONDERNEMERSCHAP (Nederlandstalig) LEERDOELEN 1. Inzicht krijgen in de waarde van creatief ondernemerschap door de marktwaarde van je kunst te leren waarderen. 2. Het ontwikkelen van fundamentele marketing-

Nadere informatie