PAMFLET 2.NL Blijvend in beweging 64 visies op duurzame inzetbaarheid

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "PAMFLET 2.NL Blijvend in beweging 64 visies op duurzame inzetbaarheid"

Transcriptie

1 PAMFLET 2.NL Blijvend in beweging 64 visies op duurzame inzetbaarheid

2 Colofon Pamflet2.nl Blijvend in beweging 64 visies op duurzame inzetbaarheid Auteurs: Bibi de Vries en Ab Klink Ontwerp / lay-out: Henny Witjes Dit is een uitgave van: Koninklijke Van Gorcum, Assen in samenwerking met: Sinds uitgevers, Leiden Dit boek is mogelijk gemaakt door Achmea en Booz & Company Uitgever: Kiki Vikdazir, Sinds uitgevers Voorbereiding: ISI publishing innovators Druk: Holland Ridderkerk Redactie en correctie: Frans Wildenborg NUR ISBN folio: ISBN e-book: Copyright 2013 Sinds uitgevers Alles uit deze uitgave mag alleen na voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever worden verveelvoudigd, door middel van druk, fotokopieën, geautomatiseerde gegevensbestanden of op welke andere wijze ook. Blijvend in beweging

3 PAMFLET 2.NL Blijvend in beweging PAMFLET 2.NL

4 Voorwoord Bibi de Vries en Ab Klink We leven in een samenleving waarin mensen langer moeten gaan doorwerken. In een samenleving waarin werk de beste sociale bescherming biedt. In een samenleving ook waarin de arbeidsmarkt snel verandert, telkens andere eisen stelt en minder houvast biedt dan vroeger. Het belang van inzetbaarheid neemt toe, terwijl de baan voor het leven rap aan het verdwijnen is. Het is een tijd waarin van mensen zelf meer eigen regie wordt gevraagd. Nieuwe sociale risico s tekenen zich af. Inzetbaarheid vraagt om een goede gezondheid. Om toereikende scholing. Om snelle bemiddeling tijdens perioden van werkloosheid. Maar de domeinen van de zorg, het onderwijs en de arbeidsbemiddeling/sociale zekerheid zijn nog te weinig toegesneden op de moderne tijd; met haar kansen en risico s. De verbindingen met de arbeidsmarkt zijn niet optimaal. Daardoor blijft een tijdige en toereikende toerusting van mensen nog te veel uit. Een toerusting om met voldoende bagage een weg te vinden op een beweeglijke arbeidsmarkt. Over die toerusting, over de inzetbaarheid van mensen gaat dit boek. Een boek waarin 64 mensen is gevraagd kort en puntig hun ideeën over inzetbaarheid op papier te zetten. Mensen uit verschillende sectoren van de samenleving: uit de wetenschap, het bedrijfsleven, de verzekeringswereld, het onderwijs, etc. Hun korte bijdragen leveren een bloemlezing op aan analyses en opinies. Maar een bloemlezing met een richting. Spontaan rijst het beeld op van een samenleving die behoefte heeft aan modernisering van instituties en aan eigentijdse verbindingen tussen zorg, onderwijs, sociale zekerheid en arbeidsmarkt. En van een samenleving waarin het normaal wordt gevonden dat je met je eigen duurzame inzetbaarheid bezig bent. 4 Blijvend in beweging

5 Aan die modernisering wil deze bundel dan ook een bijdrage leveren. Achmea en Booz&Co bieden aan de auteurs een podium. Niet meer en niet minder. De bijdragen zijn niet anders dan de persoonlijke opinies van de diverse auteurs. Er vond geen regie plaats op opvattingen of keuze van thema s of invalshoeken. Wij zijn de deelnemers erkentelijk voor hun bijdragen. Wat we hoopten gebeurde ook: de artikelen bieden een rijk beeld aan opvattingen en ervaringen, terwijl er spontaan toch veel samenhang in te ontdekken is. Daarmee is de opzet geslaagd: een boek dat uitnodigt tot verder denken en doen. Bibi de Vries Ab Klink PAMFLET 2.NL 5

6 Inhoud Ruben Houkes Bedoeld om te bewegen 8 Paul-Peter Feld Werken aan duurzame inzetbaarheid leidt tot duurzame energie! 12 Jeroen van Breda Vriesman Over generaties, vitale mensen en een vitale samenleving 16 Han Anema Arbeid als medicijn 20 Lans Bovenberg Lang leve de vergrijzing! 24 Bibi de Vries Duurzame inzetbaarheid en de innerlijke overtuiging om te bewegen 28 Ab Klink Modernisering van instituties 32 Sippy van Akker Anders ontwikkelen in je werk 36 Martijn Aslander Duurzaam inzetbaar? Of altijd inzetbaar, ready for anything! 39 Evert Jan van Asselt Inzet van financieel vermogen 41 Marco Bastian Intermediair heeft de toekomst 45 Richard van den Berg Hoe maak je een arbeidsrelatie comfortabel? 49 Hans Biesheuvel Met elkaar en voor elkaar 53 Marcel van Bronswijk geboren voor één beroep? 57 Karin Bruers Waarom gaan werken? 61 Kees Cools Het geheim van Roseto 65 Maurice Crul Investeer in de middengroep! 69 Jan Derksen Inzet en duurzaamheid vanaf je geboorte? 72 Aart van der Gaag Wordt oud het nieuwe jong? 75 Linde Gonggrijp Een duurzaam inzetbaar sociaal systeem 79 Raymond Gradus Aan de slag met hervorming arbeidsmarkt! 82 Lodewijk van der Grinten Zelf productief en samen gastvrij 85 Ton Heerts Gewoon goed werk is de basis van duurzame inzetbaarheid 89 Anton Hemerijck Van versoberen naar toerusten in de verzorgingsstaat van de 21ste eeuw 93 Martin Hofman Medewerkers kunnen en willen meer 98 Mikkel Hofstee Gezondheid als competentie 102 Marjolein ten Hoonte Klaar om te wenden? 105 Jaap Jongejan Menswaardige arbeidsverhoudingen in een menswaardige arbeidsmarkt 109 Roel Keppel BRAVO: pakjes boter en paardrijden 113 Hans Klein Breteler Een zorg(en)loze toekomst? 115 Alfred Kool Never waste a good crisis 118 Hans Kroeze Allemaal instappen! 122 Annet de Lange Een leven lang inzetbaar of een leven lang betrokken? Blijvend in beweging

7 Pamflet 2.nl het is niet ons pamflet, het is inspiratie die uit de samenleving komt Rudy van Leusden Quotumstress 129 Willem van Mechelen An ounce of prevention is worth a pound of cure 132 Jan Willem Menkveld Gezamenlijk verantwoordelijk voor vitaliteit en gezondheid. 136 Rik-Jan Modderkolk Inzetbaarheid zichtbaar maken, wat is het nu echt? 140 Diana Monissen en Ayla Kok Het gaat om de fit van mensen en denkbeelden! 143 IJmert Muilwijk Maak duurzame inzetbaarheid eigen verantwoordelijkheid 147 Aukje Nauta Tijd voor een T-profiel 151 Nicky Nijhuis Duurzame verandering is niet vanzelfsprekend 154 Etienne van Oosten Liever een schop onder mijn kont 158 Kick van der Pol Hoe haalt ook Jan Splinter de winter: zeven tips 161 Willem van Rhenen Duurzaam werkloos of duurzaam werkend? 165 Salem Samhoud Duurzame inzetbaarheid: een inspirerende visie! 169 Maaike Sauerborn-Ribbens Duurzame inzetbaarheid koppelen aan alleen de arbeidsmarkt is kortzichtig 173 Nico Schrijen Power to the professional 177 Hans van der Steen Inzetbaarheid draait om vitaliteit 181 Henk Strating Morituri te salutant! Zij die gaan sterven groeten U! 185 Doekle Terpstra Please me or loose me! 188 Teun Verheij Een positief perspectief is een kwestie van mentaliteit! 192 Marianne Verheij-Fakkert Voor jou geen ander! 195 Marc Vermeulen Talenten tellen! 199 Peter van der Vlugt Duurzame inzetbaarheid is een ideaal 201 Maaike Wagenaar Vergroot de leeftijd van de vitaliteit van uw medewerkers! 204 Herman Wijffels Leven is ont-wikkelen 207 Peter Paul Witte Een buschauffeur is een topsporter 210 Roos Wouters Boodschap aan de sociale partners 213 Sander Visser Activistische werkgevers gezocht 217 Jaap Smit Help, ik moet langer werken! 220 Joba van den Berg-Jansen Je moet schieten, anders ken je niet scoren 224 Bas van de Goor Ik wens iedereen een Sir Steve Redgrave toe. 228 Ab van der Touw Een kwestie van geduld 231 Laurens van Rooyen Het nationaal belang van scheppende kunstenaars 235 PAMFLET 2.NL 7

8 Auteur: Ruben Houkes, 1979, Schagen Ruben Houkes werd wereldkampioen judo en won brons op de Olympische Spelen. Hij is initiator van Schooljudo.nl en partner bij het breedtesport marketing bureau 2Basics in Haarlem. Speech te houden voor: de politiek, het bedrijfsleven, sportbonden en overheden. Bedoeld om te bewegen Ik ben jaloers. Jaloers op de Amerikanen en Engelsen die sommige zaken zo kernachtig kunnen zeggen. In dit geval de naam van een site van Nike waar wereldwijd onderzoek over bewegen en vooral niet bewegen wordt samengebracht. Designed to move. Bedoeld om te bewegen. Dit gaat over ons lichaam. Ons lichaam dat in alle opzichten bedoeld is om te bewegen. Niks Ik denk dus ik besta. Maar Ik beweeg dus ik besta. We hebben een ongekende luxe bereikt. Gek genoeg drukken we dat niet alleen uit in geld, maar vooral in minder bewegen. Je zou kunnen zeggen dat nagenoeg alle techniek, van de primitieve hefboom tot de ipad en alles er tussen in, bedoeld is om minder te bewegen. Eigenlijk zijn we daar erg goed in. In niet bewegen. We ontkennen daarmee waarvoor we bedoeld zijn. Een ongelofelijk belangrijk inzicht Alle ingenieurs ter wereld zijn bezig om ons lichaam minder te laten bewegen. We hoeven de deur niet eens meer uit om een bespreking te houden. Skypen is wel zo makkelijk. We hoeven geen boodschappen meer te doen. Het wordt (per auto natuurlijk) netjes naar ons huis gebracht. Bewegen is uit. Tenzij je het voor je lol doet. Maar er zijn nu eenmaal veel mensen die het bewegen helemaal niet (meer?) leuk vinden om te doen. Onder invloed van de obesitas dreiging beginnen we ons bewust te worden dat de techniek die leidt tot minder bewegen niet alleen maar prettige gevolgen heeft. Het schrikbeeld van wijdverbreide obesitas en te weinig bewegen worden aan el- 8 Blijvend in beweging

9 Wij richten de maatschappij in op minder bewegen. Dat is gek. kaar verbonden. En zo krijgt het minder bewegen in deze tijd voor het eerst in de menselijke historie een negatieve klank. Misschien vinden we het over 50 jaar terug in de geschiedenislessen. Obesitas als zegen in vermomming Dikke mensen moeten minder/beter eten en meer bewegen. Door daarmee de aandacht te vestigen op de noodzaak om meer te bewegen, werkt obesitas als een zegen. Er komt meer aandacht voor bewegen en sport. Maar het is een zegen in disguise. Er is veel meer aan de hand. Ontwikkelingen die niet alleen dikke mensen treft, maar iedereen. Ontwikkelingen die niet alleen onze lichamelijke gezondheid betreffen, maar net zo goed onze mentale gezondheid. In bredere zin onze hele samenleving. Het zou verkeerd zijn om de roep om meer te bewegen vooral te zien als een poging om de obesitas golf af te wenden. We zijn bedoeld om te bewegen Recent onderzoek laat zien dat onze kinderen van nu significant mindere motorische vaardigheden hebben dan hun leeftijdgenoten van zo n 30 jaar geleden. Simpel gezegd bewegen onze kleintjes veel minder en goed dan de kleintjes van 30 jaar geleden. Dat is niet goed, omdat we weten dat veel en goed bewegen belangrijk is voor de cognitieve en sociale ontwikkeling van kinderen. Het lijkt er op dat bewegen, de basale functie van ons lichaam, behoorlijk van invloed is op ons sociale functioneren, op onze mentale gezondheid en op ons vermogen om te leren. We zitten nu gemiddeld 3 uur en 15 minuten per dag voor de tv en zijn daarnaast nog een paar uur met andere schermen bezig. Dat geldt ook voor de kleine Nederlanders. Kinderen PAMFLET 2.NL 9

10 jonger dan een jaar kunnen al behoorlijk met de ipad overweg. Die leren alleen nog een vinger te bewegen. Bewegen brengt plezier Vraag het iedereen: niets mooiers dan kinderen te zien ravotten, steppen, rennen, springen, kortom: bewegen. Kinderen hebben overduidelijk plezier in de basisfunctionaliteit van ons lichaam: bewegen. Kinderen die weinig bewegen, dreigen dat plezier te verliezen. Omdat ze de oefening missen, de handigheid kwijtraken, niet makkelijk mee komen, eerder moe zijn, sneller geblesseerd raken. Hoe raar dan eigenlijk dat we uit alle macht bezig zijn om het bewegen zo ver mogelijk terug te drukken, te minimaliseren, overbodig te maken. Niet alleen voor volwassenen en hun werk, tijdens het verplaatsen. Maar net zo goed voor kinderen. Een andere kijk Willen we mensen duurzaam naar een hoger bewegingsniveau brengen, dan moeten we de discussie, de gedachtenvorming, onze manier van kijken naar bewegen en sport anders inkleuren. Het plezier in bewegen moet voorop komen te staan! Het belang van veel en goed bewegen voor een gebalanceerde ontwikkeling van mensen moet worden benadrukt. Sport is niet alleen leuk, het is vooral ook nodig. Omdat ons lichaam ervoor bedoeld is. Omdat het alle lichamelijke functies verbetert. Omdat het goed is voor onze sociale vaardigheden. Omdat het goed is voor onze brains. Niet onbelangrijk in een kennissamenleving. Niet onbelangrijk in een steeds ouder wordende samenleving. Het bewegen moet als het even kan uit de medische hoek worden gehouden. Obesitas wordt vooral gezien als een medisch probleem. Dat moet niet gaan plakken aan bewegen, aan sporten. 10 Blijvend in beweging

11 Vooral doen Maar dan moeten wij af van veel praten. De minimale beweging. Voor veel mensen is praten gelijk geworden aan doen. Maar wie naar het lichaam kijkt, ziet toch veel meer dan een mond. Laten we letterlijk zelf in beweging komen. Dingen gaan doen. Proberen weg te blijven bij dik beleid. Het begint, daar is iedereen het wel over eens, bij de kinderen. Dat is makkelijk, want die zitten allemaal op school. Zorg dat ze daar dagelijks gymles krijgen. Noem het sportplezierles in plaats van gymnastiek of lichamelijke opvoeding. En zorg dat iedereen begrijpt waarom je dat doet. Daar hoef je niet lang over te praten. Dat moet je doen. Duurzame participatie krijg je vooral door doen, dus door bewegen. PAMFLET 2.NL 11

12 Auteur: Paul-Peter Feld, 1969, Anrath (DLD) Paul-Peter Feld is directeur HR bij Enexis (beheerder van het energienetwerk in Noord-, Oost- en Zuid-Nederland) en next practice & Human Innovation researcher, auteur & lecturer Speech te houden voor: geïnteresseerden in ongekend potentieel. Werken aan duurzame inzetbaarheid leidt tot duurzame energie! De arbeidsmarkt vraagt om meer flexibiliteit en biedt steeds minder zekerheid. Een belangrijke vraag hierbij is hoe wij hier als werkgevers en werknemers in de toekomst het beste mee om kunnen gaan. Er ontstaat een behoefte aan organisaties en werknemers die zich snel kunnen aanpassen aan de veranderende omstandigheden. Een baan is niet meer voor het leven. Wij dienen ons te realiseren dat in de arbeidsmarkt van de toekomst iedereen een baan heeft voor zo n 15 jaar en zullen ons er daarom ook bewust van moeten zijn dat wij steeds vaker van baan (en beroep?) moeten wisselen! Al eens bij stilgestaan? Iedere baan heeft een horizon en is dus tijdelijk. De enige manier om duurzaam inzetbaar te blijven is continu leren, ontwikkelen en groeien. Het goede nieuws is dat iedere stap vooruit de horizon verschuift. In beweging blijven is daarom cruciaal. Van een baan voor het leven naar ontwikkelen voor het leven. Doordat wij allemaal ouder worden en langer mogen doorwerken, is het van belang om op een bewuste manier onze persoonlijke energie te managen en niet onze tijd. Participatie, productiviteit en vitaliteit zijn sleutelbegrippen waaraan inhoud gegeven dient te worden om ons sociaaleconomisch systeem concurrerend te houden. Dit brengt nieuwe verantwoordelijkheden met zich mee voor iedereen. Hoe kunnen wij samen werken aan veerkracht door nieuwe vormen van (samen)werken, organiseren, leren en leiderschap vorm te geven? Er is meer dan een verandering alleen nodig. Transformatie en vernieuwing zullen centraal moeten staan. 12 Blijvend in beweging

13 Ieder individu heeft ongekend potentieel in zich(t). Op organisatieniveau en individueel niveau. Er ligt hier een gedeelde verantwoordelijkheid om deze transformatie vorm en inhoud te geven. Metaforisch gezien is deze transformatie voor mij een zoektocht naar de Heilige Graal die start bij het exploreren van ons (onbenutte) potentieel. De twaalfde-eeuwse legende Parzival is een van de bekendste en belangrijkste Westerse voorbeelden van een transformerende held. Wolfram von Eschenbach s roman Parzival verhaalt hoe de jonge en onnozele Parzival de wereld intrekt om ridder te worden. Na veel avonturen wordt hij opgenomen bij de tafelronde van Koning Arthur, waarna zijn eigenlijke taak pas begint: Parzival is voorbestemd om Graalkoning te worden. Hiertoe moest hij een zeer lange weg afleggen en vele (persoonlijke) beproevingen doorstaan. Parzival kwam uiteindelijk tot het inzicht dat het vinden van de Graal geen doel op zich was. Hij was er veelvuldig erg dicht bij, maar kon deze niet waarnemen. Centraal stond namelijk het durven loslaten van gebaande paden, de comfortzone verlaten, het inslaan en creëren van nieuwe wegen, het overwinnen van eigen overtuigingen en de persoonlijke uitdaging om je bewust te worden van jouw werkelijke kwaliteiten, drijfveren en innerlijke waarden. Parzival heeft deze ten dienste gesteld van de Graal. Het verhaal van Parzival is het verhaal van de mens die de wereldse inwijdingsweg kiest en uiteindelijk door persoonlijke ontwikkeling en groei een ingewijde wordt, een behoeder van de Graal. De zoektocht is hierbij essentieel. In analogie geldt dit ook voor organisaties en werknemers. Het ontwikkelen en laten groeien van werknemers in organisaties is de basis van vooruitgang, verandering, vernieuwing, transformatie, duurzame inzetbaarheid en (positieve) energie. Het PAMFLET 2.NL 13

14 is een uitdagende en steeds veranderende (levens)weg die (her) ontdekt en bewandeld dient te worden. Een uitdaging die dag in dag uit het uiterste vergt van werknemers, managers en leiders in organisaties. De opbrengst is echter ook evident: duurzaam inzetbaar. Duurzame inzetbaarheid is echter geen vanzelfsprekendheid, maar een zeer intensief proces dat reflectie, discipline, doorzettingsvermogen, kwetsbaarheid en inzet vergt. Individuele kwaliteiten, talenten, enthousiasme, bevlogenheid, energie, verbeeldingskracht, drijfveren en waarden zijn hierbij het immateriële werkkapitaal. Vooruitgang is te versnellen door alle inzichten en ervaringen continu met anderen te delen (delen = vermenigvuldigen) en de basis te laten zijn van co-creatie. Een nieuwe dimensie tekent zich hierbij af. Er ontstaat een bron van duurzame energie! In de komende decennia krijgen wij te maken met spannende en interessante nieuwe ontwikkelingen in de manier waarop wij (met elkaar) werken, werk- en leerprocessen organiseren en leiderschap vormgeven. Op dit moment is onze samenleving daar nog onvoldoende op ingesteld. Het zal veel energie en verbeeldingskracht vergen om de gewenste transformatie tot stand te brengen. Een evolutie van best naar next practices. Het is ook de vraag of dat mogelijk is zonder tegelijkertijd fundamentele veranderingen door te voeren in het sociaal-economische en maatschappelijke leven. Nieuwe vormen van organiseren vragen om een nieuw soort leiderschap. De figuur van de formele leider, meestal de manager, zal plaats maken voor een leiderschapsproces. Dit proces zal gezamenlijk worden ingevuld door individuen die over specifieke leiderschapskwaliteiten beschikken. Leiderschap is dan het resultaat van co-creatie. Door leiderschap te delen wordt de kwaliteit daarvan beter en zullen de resultaten ook op een hoger niveau komen te liggen. In het industriële tijdperk was 14 Blijvend in beweging

15 leiderschap een positie, tegenwoordig is leiderschap een keuze en kan iedereen invulling geven aan deze leiderschapspositie als de situatie zich voordoet. Er is alleen zelfkennis en durf voor nodig. Werknemers bepalen de vooruitgang, groei en het succes van de organisatie. Het talent, de bevlogenheid en kwaliteiten van deze werknemers komen het best tot hun recht in de samenwerking met anderen. Betekenisvolle relaties tussen werknemers zijn daarom van doorslaggevend belang om te groeien en sociaal kapitaal te kunnen creëren. Inspireren, mobiliseren, waarderen en reflecteren zijn belangrijke pijlers om relaties in organisaties inhoud te geven. Oprechte aandacht ligt aan de basis om perspectief te creëren en verbinding mogelijk te maken. Enig idee hoeveel (positieve) energie opgewekt kan worden door (samen) te werken aan duurzame inzetbaarheid? Werken aan duurzame inzetbaarheid maakt de zoektocht vrij naar ongekend potentieel. Ieder individu heeft dit potentieel in zich(t), want wat wij achter ons hebben en voor ons hebben, valt in het niet bij wat wij in ons hebben. Het is daarom van essentieel belang om de ontdekkingstocht naar dit ongekende potentieel te starten. Alleen dan verschuift je horizon telkens weer en blijf je in beweging. Het ontstaan van nieuwe energie, een logisch gevolg. Voor werknemers en organisaties geldt: werken aan duurzame inzetbaarheid leidt tot duurzame energie! PAMFLET 2.NL 15

16 Auteur: Jeroen van Breda Vriesman, 1967, Amsterdam Jeroen van Breda Vriesman is lid van de Raad van Bestuur van Achmea. Speech te houden voor: Generatie Z. Over generaties, vitale mensen en een vitale samenleving Geachte Generatie Z, De samenleving mag zich gelukkig prijzen met uw generatie. U bent ondernemend en omgevingsbewust. U staat als wereldburger in verbinding met een crowd die u nog nooit in levende lijve hebt ontmoet, maar met wie u wel ideeën, dromen en daden deelt. Dit stimuleert u tot het nemen van initiatieven, die u voor een groot deel op eigen kracht ontplooit. Zingeving is voor u een belangrijke drijfveer; u gaat niet alleen voor het platte geld. Kortom, u voelt zich vitaal, u bent betrokken, en u straalt dat ook uit. Het lijkt dan ook weggegooid geld dat de overheid programma s ontwikkelt om burgers duurzaam inzetbaar te maken. En dat wetenschappers subsidie krijgen om te onderzoeken hoe dat moet. Hoezo, daarover collectieve afspraken in cao s maken? U bent immers niet van de collectiviteit. U bent zelfstandig ondernemer en u bent zelfredzaam. U organiseert uw eigen duurzame inzetbaarheid, en dat een leven lang. Zelfs als u in loondienst bent, gedraagt u zich als zelfstandig ondernemer. Want u wilt wel samenwerken met anderen, maar alleen als u voldoende ontplooiingsruimte krijgt, voortdurend kunt leren, en niet teveel afhankelijk bent van anderen. Dat laatste al helemaal niet van een baas die u vertelt wat u moet doen en wat u moet laten. MD-officers die u helpen bij het uitstippelen van uw zakelijke levensloop? Nee, dat maakt u zelf wel uit. Ook in ander opzicht ervaart u cao-afspraken en personeels- 16 Blijvend in beweging

17 Tomber bien, tomber mal beleid in een dienstverband als knellend: u bent daarbinnen immers verplicht een flink deel van het loon af te dragen voor pensioensparen en voor andere verplichtingen. U hebt daar dubbel hekel aan, omdat het eigendomsrecht van die gelden onduidelijk geregeld is. Ook dat organiseert u daarom liever zelf, of misschien in klein verband met een aantal gelijkgestemde ondernemers van uw generatie. Kortom, wat we dachten dat een probleem was is geen probleem meer. U hebt het opgelost. De samenleving en de overheid moeten hier blij van worden, want zij hoeven voor u geen vangnetten te spannen. U staat een leven lang op eigen benen. Net als inspecteur Columbo - ik realiseer me dat hij voor u een prehistorisch figuur is - heb ik wel nog één klein vraagje. Denkt u dat iedereen een leven lang zelfredzaam kan zijn? Hebben mensen dit helemaal zelf in de hand, als je maar voldoende je best doet? In de Amerikaanse samenleving is dat de overheersende opvatting. Niet zo verwonderlijk: Amerikanen zijn afstammelingen van avontuurlijke pioniers en houden dus, net zo min als u, van autoriteiten die zich met hun dagelijks leven bemoeien. Dat is waarom zoveel Amerikanen - tot bijna op het gewelddadige af - zich verzetten tegen Obamacare. Maar nogmaals: weet u wel zeker dat iedereen zelfredzaam kan zijn? Zijn sommigen toch niet, bij wijze van spreken, op het verkeerde moment op de verkeerde plek geboren? Ik citeer Jacques Prévert: il y en a qui tombent bien il y en a qui tombent mal A celui qui tombe bien on dit Vous tombez bien et on lui offre à boire et une chaise où s asseoir A celui qui tombe mal personne ne lui dit rien. PAMFLET 2.NL 17

18 Maar als er dan aan de ene kant een groep is die vitaal is en zelfredzaam, en aan de andere kant een groep die dat door omstandigheden niet kàn zijn, ook al zouden ze graag willen: hoe gaan we het samen-leven dan organiseren? Gaat het om vitaliteit van individuen, of gaat het misschien meer om de vraag hoe de samenleving als geheel duurzaam is en vitaal blijft? Een dat maak ik zelf wel uit lijkt daar niet erg bij te helpen. Maar wat dan wel? Nog een klein vraagje: hoe zeker bent u er van, nu u door toeval aan het begin van het leven goed terecht bent gekomen, dat dit ook zo blijft? Tomber bien, tomber mal : dat kan immers op verschillende momenten gebeuren. Ik neem aan dat u er van op de hoogte bent, als u uw eigen pensioenvoorziening regelt, dat u ruim tweemaal zoveel moet sparen om hetzelfde pensioen te krijgen, als wanneer u dat in een groot collectief doet. Stel dat er onderweg dan toch iets mis gaat, wat dan? Kan uw creatieve ondernemerschap u dan in alle gevallen beschermen? Het is prijzenswaardig dat u daar vol vertrouwen in gelooft - geloof kan soms redding brengen - maar wat als u aan de nierdialyse moet à per jaar, gedurende vele jaren? Moeten de mensen, die door hetzelfde toeval niet zo goed terecht zijn gekomen, u dan toch komen helpen? Ik ben er van overtuigd dat zij dat wel willen, maar dan wel onder de voorwaarde dat u bij de aftrap van het spel hebt beloofd dit in wederkerigheid te doen. Solidariteit noemen we dat, met een ouderwets woord. Die andere mensen hebben daarbij nog een punt: zij zijn immers degenen die uw kinderen s ochtends opvangen, die s nachts voor u het asfalt repareren, en die voor uw moeder zorgden toen zij behoeftig werd en u geen tijd had. Waar leiden deze bespiegelingen toe? Het lijkt er op, dat we de synthese moeten zoeken in een combinatie van nieuwe en oude waarden. Individuele vitaliteit, ondernemerschap en zelfredzaamheid: ja, dat zijn eigenschappen die zeker heel veel gaan bijdragen aan de duurzame inzetbaarheid van mensen ge- 18 Blijvend in beweging

19 durende de hele levensloop. Tegelijkertijd moeten we erkennen dat zelfredzaamheid beperkingen kent. Soms zijn we ongewild afhankelijk van anderen. Schijnbaar ouderwetse begrippen als solidariteit blijken dan ineens helemaal niet ouderwets te zijn, maar tijdloze waarden die we moeten koesteren. Voor een deel kan dat best wel in klein verband worden georganiseerd: in de sociale omgeving, in de buurt, als groep ondernemers onderling. Voor een ander deel - dat geldt vooral voor de financiële risico s van zorg en pensioenen - zijn ook grotere solidariteitskringen nodig. Zo blijken duurzame inzetbaarheid en solidariteit nauw met elkaar samen te hangen, meer dan we op het eerste gezicht dachten. We dachten misschien ook, dat de evolutie van generatie X naar Y naar Z een lineaire ontwikkeling is. Of is zij toch cyclisch? Komt er, als het alfabet is uitgeput, na generatie Z wellicht weer een generatie A? Voor behoud en voor de ontwikkeling van een vitale samenleving is dat misschien helemaal zo gek nog niet PAMFLET 2.NL 19

20 Auteur: Han Anema, 1964, Steenwijk Han Anema is bedrijfs- en verzekeringsarts en hoogleraar aan VU Medisch Centrum Amsterdam. Tevens heeft hij een bijzondere UWV leerstoel verzekeringsgeneeskunde en is verbonden aan het Kenniscentrum Verzekeringsgeneeskunde. Hij publiceerde meer dan 100 artikelen in (inter)nationale wetenschappelijke tijdschriften. Speech te houden voor: de Tweede Kamer. Arbeid als medicijn Vanaf begin vorige eeuw zijn in Nederland door politieke scheiding van ziektekostenwetgeving enerzijds en socialezekerheidswetgeving anderzijds, gescheiden zorg- en verzekeringssystemen ontstaan. De curatieve gezondheidszorg en ziektekostenverzekeraars richten zich daarbij op behandeling van patiënten en herstel van hun gezondheid. De arbozorg en inkomensverzekeraars houden zich daarentegen vooral bezig met voorkomen en verminderen van ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid van (zieke) werknemers. Beide zorg- en verzekeringssystemen functioneren grotendeels gescheiden van elkaar in tegenstelling tot veel andere landen, zoals bijv. de Krankenkasse in Duitsland. Dit wordt aangeduid met de scheiding tussen behandeling en controle. Tevergeefs wordt reeds jaren geprobeerd de afstemming tussen beide (zorg) systemen te verbeteren, zoals recent nog door de Gezondheidsraad. Ik zal u aan de hand van een voorbeeld uit onderzoek uitleggen dat deze scheiding niet alleen slecht is voor de patiënt, maar ook dat dit de BV Nederland jaarlijks miljarden euro s kost. Rugklachten Bijna 50% van de beroepsbevolking heeft jaarlijks rugklachten. Hierbij kan de pijn een grote rol in het leven & werk van deze patiënten en hun omgeving gaan spelen. Veel patiënten hebben de neiging rust te nemen om de pijn te verminderen. Zij zijn vaak bang dat pijn bij belasting een signaal is van schade in de rug. Op basis van dezelfde denkbeelden worden zij hiertoe dikwijls ook aangemoedigd door hun omgeving: de partner, leidinggevende, collega s en soms zelfs hun dokters. Onderzoek toont aan dat dit een averechts effect heeft: door dergelijke denkbeelden en gedrag ontwikkelen de pijnklachten 20 Blijvend in beweging

21 Alleen de overheid en de wetgever kunnen iets doen aan deze weeffout in onze welvaartsstaat. zich vaak tot een chronisch pijnsyndroom waarbij de patiënt steeds minder kan: de patiënt raakt in een vicieuze cirkel en kan tenslotte arbeidsongeschikt raken. Dit zogenaamde inadequate pijngedrag ontstaat dus door een wisselwerking tussen het gedrag van de (werk)omgeving en gedrag van de patiënt. Onderzoek toont aan dat behandeling van de patiënt met rugklachten alleen, zonder het gedrag van de (werk)omgeving aan te passen, niet effectief is. Een voorbeeld van geïntegreerde arbocuratieve zorg Hoe kan het anders? Voor deze chronische rugpatiënten hebben wij samen met onze arbodienst, de afdeling Orthopedie en Neurologie in het VUmc een nieuwe behandelmethode ontwikkeld: geïntegreerde arbocuratieve zorg gericht op de patiënt èn de werkomgeving. Deze behandeling wordt uitgevoerd door een multidisciplinair behandelteam in het VUmc met een medisch specialist, bedrijfsarts, fysiotherapeut en ergotherapeut. De bedrijfsarts coördineert de hele behandeling en zorgt dat het team op één lijn zit. Ook legt de bedrijfsarts het contact tussen het team en de werkgever om draagvlak te creëren voor deze aanpak. Arbeid als medicijn Deze behandeling is zeer effectief gebleken bij patiënten die gemiddeld al bijna een half jaar arbeidsongeschikt waren, bijvoorbeeld na een hernia-operatie. Eén jaar na de start van het programma waren patiënten gemiddeld vier maanden eerder volledig en duurzaam aan het werk. Ook functioneerden zij thuis beter vergeleken met de groep die het programma niet had gevolgd. Hoewel de behandeling geen effect had op de pijn, waren de patiënten zeer tevreden. Dit voorbeeld laat zien dat de arbocuratieve zorg bijdraagt aan gezondheidsherstel, met andere woorden: arbeid als medicijn. Vergelijkbare geïntegreerde zorg door multidisciplinaire teams is in het VUmc PAMFLET 2.NL 21

Duurzaam inzetbaar blijven doe je zelf

Duurzaam inzetbaar blijven doe je zelf Nationaal Onderzoek duurzame inzetbaarheid 2013 laat zien: Duurzaam inzetbaar blijven doe je zelf Duurzame inzetbaarheid, het is best wel belangrijk, ondanks (of misschien juist wel dankzij) de economische

Nadere informatie

1 Inleiding 9 1.1 Doel van deze uitgave 9 1.2 Uitgangspunten 9. 2 Het belang van werk voor mensen 11

1 Inleiding 9 1.1 Doel van deze uitgave 9 1.2 Uitgangspunten 9. 2 Het belang van werk voor mensen 11 Inhoud 1 Inleiding 9 1.1 Doel van deze uitgave 9 1.2 Uitgangspunten 9 2 Het belang van werk voor mensen 11 3 Het belang van werk voor de maatschappij 15 3.1 Vergrijzing en ontgroening 16 3.2 Werken met

Nadere informatie

Inhoud. 2 Ondernemen in een veranderende wereld. 4 Inzicht in jezelf en de ander

Inhoud. 2 Ondernemen in een veranderende wereld. 4 Inzicht in jezelf en de ander Inhoud 1 Inleiding 2 Ondernemen in een veranderende wereld 1 Veranderende tijden 3 2 Waarom zingeving in werk steeds belangrijker wordt! 3 3 Mens en wereld als energetisch geheel van nature in beweging

Nadere informatie

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid 18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid Goed, gezond en gemotiveerd aan het werk tot je pensioen? Dat bereik je door kansen te pakken op het werk. Leer aan de hand van onderstaande punten hoe je

Nadere informatie

Loyalis als deskundige partner Inzicht in uw organisatie en uw werknemers

Loyalis als deskundige partner Inzicht in uw organisatie en uw werknemers Loyalis als deskundige partner Inzicht in uw organisatie en uw werknemers De expertise van Loyalis is mensenwerk U wilt altijd het beste voor uw werknemers. Als HR-professional neemt u uw verantwoordelijkheid

Nadere informatie

We zijn op ontdekkingsreis, in een gebied waar de huidige systemen leidend zijn maar onvoldoende werken. Bij een ontdekkingsreis hoort ruimte.

We zijn op ontdekkingsreis, in een gebied waar de huidige systemen leidend zijn maar onvoldoende werken. Bij een ontdekkingsreis hoort ruimte. Het speelveld De wereld om ons heen verandert razend snel. De richting is duidelijk, de sociale zekerheid wordt geprivatiseerd. Samen bouwen we aan een vernieuwende structuur om de arbeidsmarkt essentieel

Nadere informatie

Uitwerkingen tafelwerk werkconferentie Duurzame inzetbaarheid: hoe ga ik het doen? Tafelwerk 1

Uitwerkingen tafelwerk werkconferentie Duurzame inzetbaarheid: hoe ga ik het doen? Tafelwerk 1 Tafelwerk 1 Stakeholder Werkenden/werknemers/ potentieel werkenden Overheid Werkgevers/leidinggevende Belang bij duurzame inzetbaarheid Vervulling basale behoeften. 1 Autonomie, 2 Competentie, 3 Verbinding

Nadere informatie

Samen voor een sociale stad

Samen voor een sociale stad Samen voor een sociale stad 2015-2018 Samen werken we aan een sociaal en leefbaar Almere waar iedereen naar vermogen meedoet 2015 Visie VMCA 2015 1 Almere in beweging We staan in Almere voor de uitdaging

Nadere informatie

Ten minste houdbaar tot?

Ten minste houdbaar tot? Ten minste houdbaar tot? Duurzame inzetbaarheid in tijden van crisis. Door de vergrijzing, de te verwachten krapte op de arbeidsmarkt en de oprekking van de pensioenleeftijd is duurzame inzetbaarheid urgenter

Nadere informatie

STICHTING KINDANTE. Visie Personeel

STICHTING KINDANTE. Visie Personeel STICHTING KINDANTE Visie Personeel Visie Personeel 1 Inleiding De onderwijskundige visie van stichting Kindante vormt de basis voor de wijze waarop de Kindantescholen hun onderwijs vormgeven. Dit vraagt

Nadere informatie

Wat draagt bij aan een gelukkig pensioen? Een vergelijking tussen Nederland, België, Denemarken en Zweden

Wat draagt bij aan een gelukkig pensioen? Een vergelijking tussen Nederland, België, Denemarken en Zweden Wat draagt bij aan een gelukkig pensioen? Een vergelijking tussen Nederland, België, Denemarken en Zweden Onderzoek van GfK november 2015 Inleiding Delta Lloyd is continu bezig het pensioenbewustzijn te

Nadere informatie

Van baan naar loopbaan Verslag van het onderzoek naar de praktijk van mobiliteitsbeleid

Van baan naar loopbaan Verslag van het onderzoek naar de praktijk van mobiliteitsbeleid Van baan naar loopbaan Verslag van het onderzoek naar de praktijk van mobiliteitsbeleid In het voorjaar van 2015 heeft Odyssee een digitale enquête uitgezet onder 950 ondernemingsraden om zicht te krijgen

Nadere informatie

MODERN WERKNEMERSCHAP

MODERN WERKNEMERSCHAP STECR Werkwijzer MODERN WERKNEMERSCHAP Een actuele kijk op werknemerschap 2 stecr WerkWijzer stecr WerkWijzer 3 - - - stecr WerkWijzer 4 5 stecr WerkWijzer 1 stecr WerkWijzer 2 1 Evers, G. en T. Wilthagen

Nadere informatie

Vragenlijst cao ENCI Mei 2015

Vragenlijst cao ENCI Mei 2015 Vragenlijst cao ENCI Mei 2015 Geef s.v.p. per aandachtspunt met een cijfer aan hoe je denkt over het betreffende voorstel: heel erg belangrijk : 3 punten minder belangrijk : 2 punten onbelangrijk : 1 punt

Nadere informatie

WERKNEMERS ZELF AAN DE SLAG MET HUN DUURZAME INZETBAARHEID

WERKNEMERS ZELF AAN DE SLAG MET HUN DUURZAME INZETBAARHEID HEALTH WEALTH CAREER MERCER WERKNEMERS- ONDERZOEK SERIES WERKNEMERS ZELF AAN DE SLAG MET HUN DUURZAME INZETBAARHEID DUURZAME INZETBAARHEID PRODUCTIEVE, GEMOTIVEERDE EN GEZONDE WERKNEMERS DIE IN STAAT ZIJN

Nadere informatie

De Zelfstandige Professional Over drijfveren en verbinden

De Zelfstandige Professional Over drijfveren en verbinden De Zelfstandige Professional Over drijfveren en verbinden 2012. Een e-paper in co-creatie tussen Experis, CommunityBouwers en Zelfstandige Professionals. Over de vraag waarom professionals kiezen om te

Nadere informatie

Resultaten cao-review cao NWb

Resultaten cao-review cao NWb Resultaten cao-review cao NWb Op 15 september 2015 is de cao-review online verschenen en een paar dagen later hadden bijna 1.200 collega s de cao-review ingevuld. Wij zijn blij dat jullie in zo n grote

Nadere informatie

Aan de slag met duurzame inzetbaarheid 3 november 2015

Aan de slag met duurzame inzetbaarheid 3 november 2015 Duurzame inzetbaarheid uitgangspunt personeelsbeleid Het voorstel is duurzame inzetbaarheid centraal te stellen in het personeelsbeleid om medewerkers van alle levensfasen optimaal inzetbaar te houden

Nadere informatie

Talentisme. Het effectiefste wapen in de War for Talent

Talentisme. Het effectiefste wapen in de War for Talent Talentisme. Het effectiefste wapen in de War for Talent Talent wordt schaars en er zal om gevochten worden. Dat was kort samengevat de gedachte achter de term The War for Talent, die eind vorige eeuw werd

Nadere informatie

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Grijp je Ambities Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Je dromen verwezenlijken in 7 stappen. Grijp je ambities Brengt je dichterbij je ideaal Laat je talenten leven Helpt je het

Nadere informatie

Hoe Zeker Ben Ik Van Mijn Relatie

Hoe Zeker Ben Ik Van Mijn Relatie Hoe Zeker Ben Ik Van Mijn Relatie Weet jij in welke opzichten jij en je partner een prima relatie hebben en in welke opzichten je nog wat kunt verbeteren? Na het doen van de test en het lezen van de resultaten,

Nadere informatie

Gandhitraining. Ongekende effecten in de praktijk

Gandhitraining. Ongekende effecten in de praktijk Gandhitraining Ongekende effecten in de praktijk Van persoonlijk naar inspirerend leiderschap Wil je jouw persoonlijke leiderschap verdiepen tot inspirerend leiderschap; je ambities vormgeven en anderen

Nadere informatie

Van de macht van management naar de kracht van leiderschap

Van de macht van management naar de kracht van leiderschap Van de macht van management naar de kracht van leiderschap Inez Sales Juni 2011 INHOUDSOPGAVE Leiderschap... 3 1. Leiderschap en management... 4 2. Leiderschapstijl ten behoeve van de klant... 5 3. Leiderschapstijl

Nadere informatie

Pensioenverwachtingen en duurzame inzetbaarheid

Pensioenverwachtingen en duurzame inzetbaarheid Pensioenverwachtingen en duurzame inzetbaarheid Prof.dr. Andries de Grip Studiedag Waarheen met de loopbaan? CCR, Universiteit Antwerpen,11 juni 2015 Toenemende noodzaak om langer door te werken Verlagen

Nadere informatie

Leef Slimmer. Werk Slimmer.

Leef Slimmer. Werk Slimmer. Leef Slimmer. Werk Slimmer. Vitaliteit, focus en meer energie. Een visie op duurzame inzetbaarheid van werknemers Whitepaper 2015 Het Belang van Duurzaamheid Duurzame inzetbaarheid van werknemers is een

Nadere informatie

Afschrijven of juist investeren? Welke rol hebben O&O fondsen bij langer doorwerken?

Afschrijven of juist investeren? Welke rol hebben O&O fondsen bij langer doorwerken? Afschrijven of juist investeren? Welke rol hebben O&O fondsen bij langer doorwerken? In de eerste bijeenkomst van het Platform O&O op 18 mei jl. in Zaltbommel, is aandacht besteed aan het thema langer

Nadere informatie

Een brug naar de toekomst PCOB manifest heeft oog voor solidariteit tussen generaties

Een brug naar de toekomst PCOB manifest heeft oog voor solidariteit tussen generaties Een brug naar de toekomst PCOB manifest heeft oog voor solidariteit tussen generaties Inleiding De huidige financiële en economische crisis maakt pijnlijk duidelijk dat de houdbaarheid van de overheidsfinanciën

Nadere informatie

Wat gaan we doen? Wat is bevlogenheid? Wat heb je er aan? (als werkgever, als werknemer) Hoe er op sturen? Binden en boeien! Wie wil er wat mee?

Wat gaan we doen? Wat is bevlogenheid? Wat heb je er aan? (als werkgever, als werknemer) Hoe er op sturen? Binden en boeien! Wie wil er wat mee? Wat gaan we doen? Wat is bevlogenheid? Wat heb je er aan? (als werkgever, als werknemer) Hoe er op sturen? Binden en boeien! Sturen op energiebronnen Je stijl als leidinggevende Wie wil er wat mee? Wat

Nadere informatie

BZW 13 april 2012. Meebewegen in een flexibele arbeidsmarkt Duurzame inzetbaarheid

BZW 13 april 2012. Meebewegen in een flexibele arbeidsmarkt Duurzame inzetbaarheid BZW 13 april 2012 Meebewegen in een flexibele arbeidsmarkt Duurzame inzetbaarheid De arbeidsmarkt VERANDERT in een razend TEMPO Zoek een BALANS tussen werk en PRIVÉ Overtuigingen bij baanzekerheid Werknemer

Nadere informatie

HET NIEUWE WERKEN IN RELATIE TOT PERSOONLIJKE DRIJFVEREN VAN MEDEWERKERS. Onderzoek door TNO in samenwerking met Profile Dynamics

HET NIEUWE WERKEN IN RELATIE TOT PERSOONLIJKE DRIJFVEREN VAN MEDEWERKERS. Onderzoek door TNO in samenwerking met Profile Dynamics HET NIEUWE WERKEN IN RELATIE TOT PERSOONLIJKE DRIJFVEREN VAN MEDEWERKERS Onderzoek door TNO in samenwerking met Profile Dynamics 1 Inleiding Veel organisaties hebben de afgelopen jaren geïnvesteerd in

Nadere informatie

Investeren in duurzame inzetbaarheid: facts & figures

Investeren in duurzame inzetbaarheid: facts & figures Investeren in duurzame inzetbaarheid: facts & figures Cristel van de Ven cristel.vandeven@factorvijf.eu, 06 81337133 Duurzame inzetbaarheid op de managementagenda Buzzen, in tweetallen: Bespreek met buurvrouw

Nadere informatie

Doorwerken na 65 jaar

Doorwerken na 65 jaar CvA-notitie februari 2008 Doorwerken na 65 jaar De levensverwachting en het gemiddelde aantal gezonde jaren na het bereiken van de 65-jarige leeftijd is toegenomen. Een groeiende groep ouderen heeft behoefte

Nadere informatie

Als het economisch tegenzit, worden zij hard getroffen. Ze zitten vaker dan gemiddeld in de bijstand.

Als het economisch tegenzit, worden zij hard getroffen. Ze zitten vaker dan gemiddeld in de bijstand. 1 Dank voor dit rapport. Mooi dat het Sociaal en Cultureel Planbureau dit jaar dieper ingaat op één onderwerp dat de aandacht verdient: de arbeidsmarktpositie van migrantengroepen. Als het economisch tegenzit,

Nadere informatie

Inge Test 07.05.2014

Inge Test 07.05.2014 Inge Test 07.05.2014 Inge Test / 07.05.2014 / Bemiddelbaarheid 2 Bemiddelbaarheidsscan Je hebt een scan gemaakt die in kaart brengt wat je kans op werk vergroot of verkleint. Verbeter je startpositie bij

Nadere informatie

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Grijp je Ambities Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Je dromen verwezenlijken in 7 stappen. Grijp je ambities Brengt je dichterbij je ideaal Geeft je inzicht in jouw persoonlijke

Nadere informatie

Blijvend beter inzetbaar. Levensfasegericht personeelsmanagement: een praktische uitwerking

Blijvend beter inzetbaar. Levensfasegericht personeelsmanagement: een praktische uitwerking Blijvend beter inzetbaar Levensfasegericht personeelsmanagement: een praktische uitwerking mogelijkheden Aanleiding Door vergrijzing en ontgroening kan in de nabije toekomst het aantal mensen dat met pensioen

Nadere informatie

Goede zorg van groot belang. Nederlanders staan open voor private investeringen

Goede zorg van groot belang. Nederlanders staan open voor private investeringen Goede zorg van groot belang Nederlanders staan open voor private investeringen Index 1. Inleiding p. 3. Huidige en toekomstige gezondheidszorg in Nederland p. 6 3. Houding ten aanzien van private investeerders

Nadere informatie

Competent talent in de praktijk

Competent talent in de praktijk Competent talent in de praktijk Competent talent in DE PRAKTIJK CURSISTENBOEK Talent ontdekken, ontwikkelen & inzetten Competent talent in de praktijk Cursistenboek Talent ontdekken, ontwikkelen & inzetten

Nadere informatie

pggm.nl Persoonlijke Balans in de beleving van PGGM- leden Enquête De Persoonlijke Balans

pggm.nl Persoonlijke Balans in de beleving van PGGM- leden Enquête De Persoonlijke Balans pggm.nl Persoonlijke Balans in de beleving van PGGM- leden Enquête De Persoonlijke Balans In maart 2014 heeft PGGM haar leden gevraagd naar hun persoonlijke balans: wat betekent persoonlijke balans voor

Nadere informatie

Kans op Amerikaanse dubbele dip is klein

Kans op Amerikaanse dubbele dip is klein Kans op Amerikaanse dubbele dip is klein De Verenigde Staten gaan meestal voorop bij het herstel van de wereldeconomie. Maar terwijl een gerenommeerd onderzoeksburo recent verklaarde dat de Amerikaanse

Nadere informatie

E-QUALITY KENNISCENTRUM VOOR EMANCIPATIE, GEZIN EN DIVERSITEIT. Vaderschap 2.0 Opvoedingsondersteuning voor vaders van nu

E-QUALITY KENNISCENTRUM VOOR EMANCIPATIE, GEZIN EN DIVERSITEIT. Vaderschap 2.0 Opvoedingsondersteuning voor vaders van nu E-QUALITY KENNISCENTRUM VOOR EMANCIPATIE, GEZIN EN DIVERSITEIT Vaderschap 2.0 Opvoedingsondersteuning voor vaders van nu Vaderschap 2.0 E-Quality 55 UIT DE PRAKTIJK 3.3 Interview met Arno Janssen en Caroline

Nadere informatie

Soort document: Samenvatting / Bewerking artikel SenS ID: 06 00 001 Format: docx pdf Titel samenvatting Moe van veranderen Omschrijving samenvatting

Soort document: Samenvatting / Bewerking artikel SenS ID: 06 00 001 Format: docx pdf Titel samenvatting Moe van veranderen Omschrijving samenvatting Soortdocument: Samenvatting / Bewerking artikel SenS ID:06 00 001 Format: docx pdf Titel Moe van veranderen Omschrijving In veel organisaties hebben de vele veranderingen van de afgelopen jaren mensen

Nadere informatie

Lumina Life voor duurzame gezondheid en vitaliteit van mens en organisatie

Lumina Life voor duurzame gezondheid en vitaliteit van mens en organisatie Lumina Life voor duurzame gezondheid en vitaliteit van mens en organisatie Lumina Life is een uniek instrument dat medewerkers in de zakelijke markt helpt om duurzaam gezond en vitaal te kunnen blijven

Nadere informatie

Stand van zaken Participatiewet / Quotumwet. Sjoerd Potters

Stand van zaken Participatiewet / Quotumwet. Sjoerd Potters Stand van zaken Participatiewet / Quotumwet Sjoerd Potters Allereerst: de overheidsuitgaven De uitdaging is om de uitgaven te beheersen. Grootste uitgaven zijn de sociale zekerheid (77,6 miljard) en de

Nadere informatie

Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid

Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag Aan de voorzitter van de Sociaal-Economische Raad De heer ir. W. Draijer Postbus 90405 2509 LK S GRAVENHAGE

Nadere informatie

Verkiezingsprogramma D66 Maastricht 2014-2018. Samen Sterker

Verkiezingsprogramma D66 Maastricht 2014-2018. Samen Sterker Samen Sterker Werk > flexibelere arbeidsmarkt > verminderen bureaucratie > betere kansen voor startende (jonge) ondernemers Werk Algemeen Op dit moment hebben mensen die langs de kant staan te weinig kans

Nadere informatie

Pensioen Nieuws. Uw pensioenregeling verandert opnieuw. #12 februari 15 P4 P6. Pensioenfonds

Pensioen Nieuws. Uw pensioenregeling verandert opnieuw. #12 februari 15 P4 P6. Pensioenfonds Pensioen Nieuws Een uitgave van Stichting Pensioenfonds AVEBE www.pensioenfondsavebe.nl #12 februari 15 1 Uw pensioenregeling verandert opnieuw 3 Interview met Manager Martien Smid 4 Onze dekkingsgraad

Nadere informatie

KWARTAALMONITOR OKTOBER 2015. Omzetontwikkeling van freelancers en flexwerkers in Nederland

KWARTAALMONITOR OKTOBER 2015. Omzetontwikkeling van freelancers en flexwerkers in Nederland KWARTAALMONITOR OKTOBER 2015 Omzetontwikkeling van freelancers en flexwerkers in Nederland Inhoud 3 ONDERNEMERS, LAAT ZIEN DAT FLEXWERKERS WAARDEVOL ZIJN 4 OMZET FREELANCERS EN FLEXWERKERS DAALT DOOR TOENEMENDE

Nadere informatie

Langdurig ziekteverzuim van werknemers met een chronische ziekte of beperking Geeke Waverijn, Mieke Rijken

Langdurig ziekteverzuim van werknemers met een chronische ziekte of beperking Geeke Waverijn, Mieke Rijken Deze factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding (Langdurig ziekteverzuim van werknemers met een chronische ziekte of beperking, G. Waverijn & M. Rijken, NIVEL, januari

Nadere informatie

Training Persoonlijke Kracht!

Training Persoonlijke Kracht! Training Persoonlijke Kracht! Zet binnen acht weken stevige stappen in je persoonlijke ontwikkeling en leer te werken vanuit jouw persoonlijke kracht! Training Persoonlijke Kracht! Persoonlijk leiderschapsprogramma

Nadere informatie

Werk maken van duurzame inzetbaarheid. Met meetbaar én voelbaar resultaat. - Vitaliteitsscans - Vitaliteitsgesprekken - Vitaliteitstrainingen

Werk maken van duurzame inzetbaarheid. Met meetbaar én voelbaar resultaat. - Vitaliteitsscans - Vitaliteitsgesprekken - Vitaliteitstrainingen verantwoord veranderen Werk maken van duurzame inzetbaarheid vbent.org - Vitaliteitsscans - Vitaliteitsgesprekken - Vitaliteitstrainingen Met meetbaar én voelbaar resultaat Naar een duurzame en vitale

Nadere informatie

2.1 De keuze tussen werk en vrije tijd

2.1 De keuze tussen werk en vrije tijd 2.1 De keuze tussen werk en vrije tijd Mensen moeten steeds de keuze maken tussen werken en vrije tijd: 1. Werken * Je ontvangt loon in ruil voor je arbeid; * Langer werken geeft meer loon (en dus kun

Nadere informatie

Generatie- Management

Generatie- Management Generatie- Management Vier generaties op de werkvloer. Werkt dat? Inleiding Kenmerken verschillende generaties / eigen invulling Veranderingen in samenwerken Werken in de toekomst Professional 3.0 Afsluiting

Nadere informatie

Toelichting werkklimaatonderzoek

Toelichting werkklimaatonderzoek Living Group Work Climate Inventory Toelichting werkklimaatonderzoek In het kader het leef- en werkklimaatonderzoek in uw instelling wordt u gevraagd om een vragenlijst in te vullen. De resultaten kunnen

Nadere informatie

Rapport Duurzame Inzetbaarheid

Rapport Duurzame Inzetbaarheid Rapport Duurzame Inzetbaarheid Naam Adviseur Piet Pieterse Reinier van der Hel Datum 31-08-2015 Inleiding Duurzame inzetbaarheid is talenten optimaal benutten, gezond en met plezier werken, nu en in de

Nadere informatie

De rol van de OR Individuele rechtshulp voor leden van de LAD Advies bij ontslag Inzet LAD De LAD Contact met de LAD Sociaal plan I

De rol van de OR Individuele rechtshulp voor leden van de LAD Advies bij ontslag Inzet LAD De LAD Contact met de LAD Sociaal plan I Advies bij ontslag De zekerheid van een vaste baan. Veel artsen in dienstverband hechten er sterk aan, vooral in deze onzekere tijden. Toch kan het iedereen overkomen, ook u: de organisatie wordt anders

Nadere informatie

Online Psychologische Hulp Overspanning & Burn-out

Online Psychologische Hulp Overspanning & Burn-out Online Psychologische Hulp 2 Therapieland 3 Therapieland Online Psychologische Hulp In deze brochure maak je kennis met de online behandeling Overspanning & Burn-out van Therapieland. Je krijgt uitleg

Nadere informatie

ACTUEEL TEKST: REMKO EBBERS FOTO: KEES VAN DE VEEN/HH

ACTUEEL TEKST: REMKO EBBERS FOTO: KEES VAN DE VEEN/HH TEKST: REMKO EBBERS FOTO: KEES VAN DE VEEN/HH In de metaalsector worden scholingsfondsen nu ingezet voor persoonlijke opleidingstrajecten. Niet meer per se voor losse cursussen 24 OMSCHOLING REGELEN ONDERNEMERS

Nadere informatie

Scripts voor vitaliteit. 16 februari 2011 Tinka van Vuuren

Scripts voor vitaliteit. 16 februari 2011 Tinka van Vuuren Scripts voor vitaliteit 16 februari 2011 Tinka van Vuuren Inhoud Wat is vitaliteit? Welke scripts gericht op vitaliteit zijn het beste? Wat is de rol van werknemer en werkgever hierbij? Wat is vitaliteitmanagement?

Nadere informatie

Flexibel werken én een hypotheek

Flexibel werken én een hypotheek Flexibel werken én een hypotheek Een hypotheek met Reacties uit de media op de perspectiefverklaring perspectiefverklaring Columnist Frank Kalshoven, de Volkskrant Alleen hypotheken verstrekken aan mensen

Nadere informatie

Maartje Voorbeeld 10.03.2014

Maartje Voorbeeld 10.03.2014 Maartje Voorbeeld 10.03.2014 Maartje Voorbeeld / 10.03.2014 / Inzetbaarheidsscan 2 Ben jij duurzaam inzetbaar? Blijf van waarde in de wereld van werk Iedereen wil graag gezond, productief en met plezier

Nadere informatie

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Een land waar mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Lilian (48) vraagt haar zoontje om even een handje te komen geven. Dat doet hij en dan gaat hij weer lekker verder spelen. Wij nemen plaats aan

Nadere informatie

De rots in de branding

De rots in de branding 1 De rots in de branding Volgens Van Dale rots de; v(m) -en steenmassa uit één stuk, boven de aardbodem uitstekend bran ding de; v het schuimend breken van de golven tegen het strand 25 Barack Obama over

Nadere informatie

Dit zijn de nieuwe trainingen en workshops van Mankind Mens & Organisatie in 2016:

Dit zijn de nieuwe trainingen en workshops van Mankind Mens & Organisatie in 2016: Mankind Mens & Organisatie gelooft in de kracht van dromen en drijfveren in relatie tot ondernemerschap en leiderschap. Dromen en drijfveren vormen de grond waarop ambitie kan groeien. Passie zorgt vervolgens

Nadere informatie

Werken in een andere sector of branche: iets voor u?

Werken in een andere sector of branche: iets voor u? Werken in een andere sector of branche: iets voor u? Uw hele loopbaan blijven werken in dezelfde sector of branche? Voor veel werknemers is het bijna vanzelfsprekend om te blijven werken in de sector of

Nadere informatie

Nieuwe tijden, nieuwe collectieve pensioenen

Nieuwe tijden, nieuwe collectieve pensioenen Nieuwe tijden, nieuwe collectieve pensioenen Werkgevers en werknemers aan het woord Onderzoek verricht in opdracht van Nationale-Nederlanden door Motivaction. Wat vinden werkgevers en werknemers van pensioenen.

Nadere informatie

Secundaire arbeidsvoorwaarden van primair belang. Sandra Terwolbeck, Amstelveen 8 oktober 2008

Secundaire arbeidsvoorwaarden van primair belang. Sandra Terwolbeck, Amstelveen 8 oktober 2008 Secundaire arbeidsvoorwaarden van primair belang Sandra Terwolbeck, Amstelveen 8 oktober 2008 Secundaire arbeidsvoorwaarden van primair belang Huidige uitdagingen voor organisaties Veranderd werknemersperspectief

Nadere informatie

Meer koopkracht door echte banen

Meer koopkracht door echte banen 2014 Arbeidsvoorwaarden 2015 Meer koopkracht door echte banen centen en procenten voor een gelijkwaardige samenleving Gelijkwaardige samenleving De FNV streeft naar een eerlijke, solidaire en rechtvaardige

Nadere informatie

Als je nog steeds hoopt dat oplossingen buiten jezelf liggen dan kun je dit boekje nu beter weg leggen.

Als je nog steeds hoopt dat oplossingen buiten jezelf liggen dan kun je dit boekje nu beter weg leggen. Theoreasy de theorie is eenvoudig. Je gaat ontdekken dat het nemen van verantwoordelijkheid voor je eigen denken en doen dé sleutel is tot a beautiful way of life. Als je nog steeds hoopt dat oplossingen

Nadere informatie

Vrouwen op de arbeidsmarkt

Vrouwen op de arbeidsmarkt op de arbeidsmarkt Johan van der Valk Annemarie Boelens De arbeidsdeelname van vrouwen lag in 23 op 55 procent. De arbeidsdeelname van vrouwen stijgt al jaren. Deze toename komt de laatste jaren bijna

Nadere informatie

Kinderen Roepnaam Voorletters Achternaam Geboortedatum Geslacht Woonsituatie Man Vrouw Thuis Uit

Kinderen Roepnaam Voorletters Achternaam Geboortedatum Geslacht Woonsituatie Man Vrouw Thuis Uit Inventarisatieformulier Persoonsgegevens Achternaam (cliënt) Geslacht Man Vrouw Voorletters Roepnaam Geboortedatum Roker Ja Nee E-mail adres Telefoonnummer mobiel Uw opleidingsniveau LBO MBO HBO Universitair

Nadere informatie

Signaalkaart Jongeren

Signaalkaart Jongeren Signaalkaart Jongeren Naam: Mike de Boer Inhoudsopgave Inleiding... 3 Signaalkaart Mike... 5 Toelichting op de uitslag... 6 Pagina 2 van 8 Inleiding Op 14 maart 2014 heeft Mike de Boer de Signaalkaart

Nadere informatie

Bijlage bij lesbrief Pensioenworkshop Mañana

Bijlage bij lesbrief Pensioenworkshop Mañana Stichting Weet Wat Je Besteedt (WWJB) Extra uitleg en Q&A Bijlage bij lesbrief Pensioenworkshop Mañana Wat is pensioen? Tekst uit het filmpje Wist je dat je nu waarschijnlijk al pensioen opbouwt? Een klein

Nadere informatie

handreikingen duurzaam participatiebeleid

handreikingen duurzaam participatiebeleid keuzeruimte voor bedrijf en individu De CAO Wijzer Duurzame Participatie biedt op zes thema s handreikingen voor duurzaam participatiebeleid. De wijzer bevat voor CAO-afspraken en maakt inspirerende voorbeelden

Nadere informatie

In dit artikel leest u over de belangrijkste elementen uit het sociaal akkoord voor de detailhandel.

In dit artikel leest u over de belangrijkste elementen uit het sociaal akkoord voor de detailhandel. Sociale partners en kabinet hebben voor het eerst sinds heel lange tijd een veelomvattend sociaal akkoord gesloten. "Een sociaal akkoord is belangrijk, omdat het een gemeenschappelijke opvatting tot uitdrukking

Nadere informatie

WEDERZIJDS WAARDEREN

WEDERZIJDS WAARDEREN WEDERZIJDS WAARDEREN Een kwestie van uiten! 2012. Een e-paper over het belang van wederzijds waarderen als HR aandachtspunt in de veranderende wereld van werk. Met inzichten en tips om waarderen bespreekbaar

Nadere informatie

Hoe maakt een onderneming optimaal gebruik van het menselijk kapitaal?

Hoe maakt een onderneming optimaal gebruik van het menselijk kapitaal? White paper Hoe maakt een onderneming optimaal gebruik van het menselijk kapitaal? Deze white paper wordt u gratis aangeboden door De Valk Leadership Company Datum: 1 januari 2013 Versie: 2.0 Auteur: Guido

Nadere informatie

Personeel op peil. Onderzoek naar de positie van mkb-werknemers

Personeel op peil. Onderzoek naar de positie van mkb-werknemers Personeel op peil Onderzoek naar de positie van mkb-werknemers Personeel op peil, onderzoek naar de positie van mkb-werknemers Personeel op peil Onderzoek naar de positie van mkb-ondernemers MKB-Nederland

Nadere informatie

College voor Arbeidszaken

College voor Arbeidszaken College voor Arbeidszaken Abvakabo FNV Dhr. B. de Haas Postbus 3010 2700 KT ZOETERMEER doorkiesnummer 070 373 8393 betreft inzet cao-overleg uw kenmerk ons kenmerk ECCVA/U201300485 bijlage(n) datum 05

Nadere informatie

fit for work MEDEWERKERS MET EEN CHRONISCHE AANDOENING HANDREIKING LEIDINGGEVENDE

fit for work MEDEWERKERS MET EEN CHRONISCHE AANDOENING HANDREIKING LEIDINGGEVENDE HANDREIKING LEIDINGGEVENDE MEDEWERKERS MET EEN CHRONISCHE AANDOENING fit for work Eén op de drie mensen krijgt te maken met een chronische aandoening. Werken met een chronische aandoening is goed mogelijk.

Nadere informatie

De Wet Werk en Zekerheid in economisch grillige tijden

De Wet Werk en Zekerheid in economisch grillige tijden WHITEPAPER SEPTEMBER 2014 De Wet Werk en Zekerheid in economisch grillige tijden Goed nieuws: de economische crisis lijkt voorbij te zijn. Het Centraal Planbureau 1 meldde in maart van dit jaar dat de

Nadere informatie

Rapport Vitaliteitscan

Rapport Vitaliteitscan Rapport Vitaliteitscan Voor: F.K.J Kras 24 maart 2011 Rapportage Individuele Scan Geachte heer/mevrouw F.K.J Kras Hieronder treft u de rapportage aan van de door u ingevulde vitaliteitscan voor werkenden.

Nadere informatie

MINISTERIE VAN DEFENSIE WERKGROEP STAAL EERSTE DRUK, NOVEMBER 2007 VISIE LEIDINGGEVEN

MINISTERIE VAN DEFENSIE WERKGROEP STAAL EERSTE DRUK, NOVEMBER 2007 VISIE LEIDINGGEVEN MINISTERIE VAN DEFENSIE WERKGROEP STAAL EERSTE DRUK, NOVEMBER 2007 VISIE LEIDINGGEVEN INLEIDING Voorwoord Commandant der Strijdkrachten CONTEXT De complexe omgeving waarin bij Defensie leiding wordt gegeven

Nadere informatie

Het Loopbaanlab brengt onderwijsprofessionals in beweging

Het Loopbaanlab brengt onderwijsprofessionals in beweging Oktober 2015 Het Loopbaanlab brengt onderwijsprofessionals in beweging Uitkomsten van meerjarig onderzoek naar de effecten van het Loopbaanlab Leestijd 8 minuten Hoe blijf ik in beweging? De kwaliteit

Nadere informatie

Van een stempel een sterk punt maken. De Werkschool. Worden wie je bent. De Werkschool. Worden wie je bent

Van een stempel een sterk punt maken. De Werkschool. Worden wie je bent. De Werkschool. Worden wie je bent Van een stempel een sterk punt maken Postbus 95359 2509 CJ Den Haag info@werkscholen.nl De Werkschool Worden wie je bent De Werkschool Worden wie je bent jongeren in een uitkeringssituatie terug te dringen.

Nadere informatie

Losbandig netwerken. Zakelijk netwerken voor zzp ers

Losbandig netwerken. Zakelijk netwerken voor zzp ers Losbandig netwerken Zakelijk netwerken voor zzp ers Eerste druk, juli 2012 2012 Mariska van Vondelen Uitgave in eigen beheer www.mariska-van-vondelen.nl Fotografie omslag: Mariska van Vondelen Fotografie

Nadere informatie

Outplacement: voor de werknemer

Outplacement: voor de werknemer Outplacement: voor de werknemer Ontslag: een keerpunt voor werkgever en werknemer De aanleiding tot outplacement is een ontslag. Dat kan zijn door een reorganisatie of omdat werknemer en werkgever, om

Nadere informatie

Mantelzorg en werk steeds lastiger te combineren. Het gevolg: meer verzuim

Mantelzorg en werk steeds lastiger te combineren. Het gevolg: meer verzuim Mantelzorg en werk steeds lastiger te combineren Het gevolg: meer verzuim Het aantal mantelzorgers in de Nederlandse samenleving neemt in hoog tempo toe. Niet alleen omdat mensen steeds ouder worden, maar

Nadere informatie

pggm.nl Mantelzorg en dementie in de beleving van PGGM&CO-leden

pggm.nl Mantelzorg en dementie in de beleving van PGGM&CO-leden pggm.nl Mantelzorg en dementie in de beleving van PGGM&CO-leden Enquête Mantelzorg en dementie 2014 Vooraf In juli 2014 vroegen wij onze leden naar hun ervaringen met mantelzorg in het algemeen, en mantelzorg

Nadere informatie

Een verkenning van de toekomstige arbeidsmarkt van de overheid

Een verkenning van de toekomstige arbeidsmarkt van de overheid Een verkenning van de toekomstige arbeidsmarkt van de overheid Maikel Volkerink Jules Theeuwes Utrecht, 10 oktober 2012 www.seo.nl - secretariaat@seo.nl - +31 20 525 1630 SEO Economisch Onderzoek Onafhankelijk

Nadere informatie

Hartelijk welkom. Met dank aan: 14 december 2012

Hartelijk welkom. Met dank aan: 14 december 2012 Hartelijk welkom Namens het Platform O&O Met dank aan: 14 december 2012 Gouden kooi of vogelvrij? http://www.youtube.com/watch?v=znsnidjzpyc De feiten: Gouden kooi of vogelvrij? Gouden kooi of vogelvrij?

Nadere informatie

DE PARTICIPATIEWET VOOR U ALS WERKGEVER

DE PARTICIPATIEWET VOOR U ALS WERKGEVER UTRECHT MIDDEN DE PARTICIPATIEWET VOOR U ALS WERKGEVER Doel van de Participatiewet De Participatiewet vervangt de bijstandswet, de Wet sociale werkvoorziening en een deel van de Wajong. Het doel van de

Nadere informatie

Rapport Carriere Waarden I

Rapport Carriere Waarden I Rapport Carriere Waarden I Kandidaat TH de Man Datum 18 Mei 2015 Normgroep Advies 1. Inleiding Carrièrewaarden zijn persoonlijke kenmerken die maken dat u bepaald werk als motiverend ervaart. In dit rapport

Nadere informatie

1. De detailhandel in Nederland

1. De detailhandel in Nederland 1 2 1. De detailhandel in Nederland De detailhandel is een belangrijke economische sector die wordt gekenmerkt door een zeer arbeidsintensief karakter. Er werken ongeveer 750.000 mensen. Het belang voor

Nadere informatie

De TalentenCoach, centrum voor mobiliteit en ontwikkeling

De TalentenCoach, centrum voor mobiliteit en ontwikkeling Het beste uit jezelf halen en met plezier werken De TalentenCoach, centrum voor mobiliteit en ontwikkeling Tekst: Fenny Brandsma / Fotografie: Kees Winkelman Wat zijn je talenten en hoe zet je ze effectief

Nadere informatie

Achtergrond. Visie op arbeidsverzuim

Achtergrond. Visie op arbeidsverzuim Deze visienota richt zich specifiek op preventie van arbeidsverzuim. Deze visie is door te vertalen naar terugkeer vanuit arbeidsverzuim en op instroom, doorstroom en uitstroom vraagstukken. Deze doorvertaling

Nadere informatie

Zorgbarometer 7: Flexwerkers

Zorgbarometer 7: Flexwerkers Zorgbarometer 7: Flexwerkers Onderzoek naar de positie van flexwerkers in de zorg Uitgevoerd door D. Langeveld, MSc Den Dolder, mei 2012 Pagina 2 Het auteursrecht op dit rapport berust bij ADV Market Research

Nadere informatie