Introductie in het Esperanto

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Introductie in het Esperanto"

Transcriptie

1 Introductie in het Esperanto Inhoud Over lernu! Over Esperanto Kennismaking met de taal Zinnen Meertalige website voor informatie over het Esperanto en voor online Esperantocursussen

2 Over lernu! Inleiding lernu: een Esperantowoord dat 'leer' betekent. Algemeen lernu!: een gratis website om kennis te maken met de internationale taal Esperanto en deze te leren spreken. Het is in zekere zin ook een experiment met de methodiek van het leren van een taal via het internet, zonder leraar en zonder klas. We staan open voor samenwerking en wisselen graag ervaringen en technieken uit! Achtergrond Het idee achter lernu! als leeromgeving ontstond in het kader van het eerste in Zweden in april 2000 en werd verder uitgewerkt tijdens het tweede seminar in oktober 2001, eveneens in Zweden. In julie 2002 werd financiële steun voor het project gevonden bij het ESF-fonds, en in augustus werd een begin gemaakt met het opzetten van de website. Vier maanden later, in december 2002, ging de website online. De afgelopen jaren hebben vele mensen een bijdrage geleverd aan het project lernu!. Ook jij kunt je bijdrage leveren, op diverse manieren. Sponsors Het project lernu! wordt gesponsord door een onderzoeksfonds in de V.S., de "Esperantic Studies Foundation", ESF. De site werd gerealiseerd door een team dat deel uitmaakt van de internationale werkgroep Esperantic Studies Foundation ESF werd opgericht in 1968, op initiatief van Humphrey Tonkin, Jonathan Pool, en E. James Lieberman, in de eerste plaats om Engelstalige vakliteratuur over het Esperanto te steunen en te stimuleren. Na verloop van tijd werd het gebruik van het Esperanto in het onderwijs steeds meer een prioriteit voor het ESF, onder andere als gevolg van nauwe contacten met de jaarlijks gehouden Noord-Amerikaanse Zomercursussen (NASK), die ESF nu financieel en organisatorisch steunt. is een werkgroep in het kader van de Wereld-Esperanto Jongeren Organisatie (TEJO). De werkgroep realiseert projecten die Esperantosprekers helpen het Internet te gebruiken voor wereldwijde samenwerking, voor het verstrekken van informatie over het Esperanto, en voor Esperanto-onderwijs. De drie voornaamste werkgebieden voor zijn het maken van websites, organiseren van seminars en informeren over hoe Esperanto en het Internet samen te gebruiken zijn voor wereldwijde, gemakkelijke en snelle(!) communicatie. 2

3 Het team Mag ik je voorstellen... HET TEAM VAN LERNUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUU!!!!! Naam: Bertilo WENNERGREN Land: Zuid-Korea en Duitsland (Zweeds paspoort) Verantwoordelijkheden: Programmeur en grammaticaal adviseur Wie ik ben: Ik ben geboren in Esperanto leerde ik in 1980 (nadat ik al vele jaren geïnteresseerd was in de taal). Ik ben programmeur en muzikant, en lid van la Akademio de Esperanto. Ik woon samen met mijn vrouw het grootste deel van het jaar in Seoel (Zuid-Korea), en de rest van het jaar in Duitsland. Thuis spreken we Esperanto. Naam: Erin PIATESKI Land: Verenigde Staten Verantwoordelijkheden: Vertaalt de lernu!-site in het Engels, helpt met de opname van geluiden en zorgt voor de samenwerking tussen lernu! en NASK. Wie ik ben: Ik ben geboren in 1980, in de buurt van de hoofdstad van de Verenigde Staten. Ik leerde Esperanto in 1995, nadat ik gehoord had dat Esperanto een gemakkelijk te leren taal was, en ik wilde graag een vreemde taal leren speken (tot dan toe sprak ik alleen Engels). Ik had er toen geen idee van dat je ook kon reizen met Esperanto. Van beroep ben ik mechanisch ingenieur. In mijn vrije tijd houd ik van lezen en kook ik graag vegetarische gerechten uit de hele wereld. Naam: Hokan LUNDBERG Land: Zweden Verantwoordelijkheden: Helpt binnen lernu! met programmeren, cursussen en planning. Wie ik ben: Ik ben geboren in Zweden in 1972 en ben op m'n 25e met Esperanto begonnen. Sindsdien ben ik actief ik diverse Esperantoprojecten en -organisaties. In 2002 ging ik samen met Sonja Petroviĉ (ook een lernu!- teamlid) in Belgrado (Servië) wonen. Gedurende 3 jaar werkte ik fulltime aan Esperantoprojecten (met name aan lernu.net). Nu woon ik in Stockholm (Zweden) en werk ik op een middelbare school als leraar Computerkunde. 3

4 Naam: Jevgenij GAUS Land: Litouwen Verantwoordelijkheden: Is nu de hoofdprogrammeur van lernu!. Wie ik ben: Ik ben mijn leven begonnen in het jaar In 1999 begon ik Esperanto te leren en na enige maanden gaf ik er les in. Nu studeer ik rechten, terwijl ik daarnaast voortdurend dingen doe voor en in het Esperanto. Ik vind het heel leuk om me bezig te houden met diverse internationale projecten. Naam: Neringa GAUS Land: Litouwen Verantwoordelijkheden: Bedenkt oefeningen, houdt zich bezig met de rubrieken "Tijdschriften" en "Het woord van de dag" en helpt bij het vertalen van lernu!. Wie ik ben: In 1984 heeft het lot beslist dat ik in dat jaar de wereld moest aanschouwen, en... werd ik geboren. Het Esperanto heb ik geleerd vanaf 2001 waarna ik me beetje bij beetje bezig begon te houden met diverse Esperantoprojecten. Nu besteed ik veel tijd aan lernu! en aan het Litouwse internettijdschrift Esperanto mozaika. Daarnaast studeer ik Informatica aan één van de Litouwse universiteiten. Naam: Sonja PETROVIĆ Land: Servië-Montenegro (maar woont op dit moment in Zweden) Verantwoordelijkheden: Officieel coördinator van het lernu!-project, bemoeit zich zo'n beetje met alles ;-). Wie ik ben: In 1998, toen ik 15 jaar was, besloot ik Esperanto te leren om andere landen te leren kennen dan Ex-Joegoslavië, waar ik ben geboren. Dat bleek een goed idee te zijn: dankzij Esperanto heb ik veel over de wereld gereisd, tot 2004, toen mijn dochtertje Iva geboren werd. In 2005 zijn we verhuisd naar Zweden, het vaderland van Hokan, de vader van Iva. Naast de Esperantoprojecten en het spelen met de kleine meid, studeer ik Informatica. Verder hou ik van lezen, afspreken met vrienden, bloemen- en groentekweken en het inrichten van ons nieuwe huis. 4

5 Bijzonder belangrijke medewerkers Aaron CHAPMAN Spreekt teksten in, verzorgt geluidsopnames en was voorheen de hoofdverantwoordelijke voor de opmaak van lernu!. Hij woont met zijn vrouw Karlina in Vancouver, Canada. Aaron is één van de eerste teamleden. Allon ROTHFARB Programmeur uit Israel. Heeft geholpen bij het programmeren en bij het opzetten van de Hebreeuwse versie van de site (en andere talen die van rechts naar links gelezen worden). Chuck SMITH De oprichter van Eklaboru en Vikipedio, de Wikipedia in het Esperanto. Heeft geholpen met het vertalen en testen van lernu!. Clayton SMITH De eerste hoofdprogrammeur van de website. Houdt zich nu bezig met het serverbeheer voor lernu!. Cleve LENDON Programmeur uit Canada die nu in in Tokio woont. Voor lernu! heeft hij het woordenontleedprogramma ontwikkeld, dat door het woordenboek en meerdere spellen gebruikt wordt. Naast het ontwikkelen van software en Esperantopagina's houdt Klivo van Ierse dansen. Helen CLAESSON heeft het merendeel van de tekeningen in de website gemaakt, o.a. voor de cursussen "Gerda Malaperis", "Jen nia IJK", "Ana Pana", "Ana renkontas", voor de beknopte grammatica en alle plaatjes bij de kat Maz. Henning VON ROSEN Heeft veel bijgedragen aan de begripsvorming van lernu!, was één van de eerste teamleden. Heeft geholpen met het maken van een afbeeldingswoordenboek voor lernu!. Henning woont in Zweden. Ingvar VON SCHOULTZ Woont in Zweden. Binnen lernu! heeft hij geholpen bij het programmeren, vooral voor de cursus "Op reis met Zam". Oleg IZYUMENKO Hielp met het vertalen van lernu! in het Russisch, het geven van taalassistentie en het implementeren van Google-technologieën op de website, alsmede ondersteuning van lernu! door Google en deelname van lernu! in Googleprogramma's. Radojica PETROVIC Heeft oefeningen geschreven voor de lernu!cursus "Jen nia IJK!". Onderwijst Informatica en Onderwijsmethodiek aan een universiteit in Ĉaĉak, Servië en Montenegro. Radojica is voorzitter van ILEI (Internacia Ligo de Esperanto-Instruistoj, dus Internationale Bond van Esperantoleraren). Werkt veel voor het project Interkulturo. Vitaly MONASTYREV Programmeur uit Oekraïne, woont op dit moment in Duitsland. Heeft geholpen met programmeerwerk en de downloadversie van lernu!. 5

6 Over Esperanto Inleiding Hallo, ik ben Zam! Deze presentatie geeft weer hoe wij in het lernu-team Esperanto zien, op basis van onze ervaringen. Je kunt veel spannende en interessante dingen doen met de taal, en daarover vertellen we in deze presentatie. Wat is Esperanto? Het is een taal die erg geschikt is voor internationale communicatie. Belangrijke kenmerken van het Esperanto Internationaal: Esperanto is vooral handig voor communicatie tussen mensen van verschillende nationaliteit die niet dezelfde moedertaal hebben. Neutraal: Esperanto behoort niet aan een bepaald volk of land toe en functioneert daarom als een neutrale taal. Gelijkheid: Wanneer je Esperanto gebruikt, voel je je gelijkwaardiger wat de taal betreft, vergeleken met een situatie waarin je bijvoorbeeld Engels spreekt met iemand die het Engels als moedertaal heeft. Relatief gemakkelijk: Dankzij de regelmatige structuur van deze taal is Esperanto in het algemeen veel gemakkelijker te leren dan andere moderne vreemde talen. Levend: Esperanto ontwikkelt zich net als andere levende talen, en alle facetten van het menselijk denken en voelen kunnen er in verwoord worden. Voor ons, de makers van deze website, is het een groot plezier Esperanto te spreken. We gebruiken de taal elke dag om te communiceren met vrienden uit verschillende landen en werelddelen, meestal via Internet. We ervaren Esperanto als een handig hulpmiddel voor vriendschap en samenwerking tussen mensen die niet de zelfde moedertaal hebben. 6

7 Het idee van Esperanto "Het interne idee van Esperanto is: op het fundament van een neutrale taal de muren tussen de volkeren afbreken en de mensen aanwennen, dat elk van hen in zijn naaste slechts een mens en een vriend zou moeten zien" [L. Zamenhof, 1912] Het basisidee van Esperanto gaat over het ondersteunen van tolerantie en respect tussen mensen van verschillende volkeren en culturen. Communicatie is immers essentieel voor onderling begrip en als de communicatie plaatsvindt d.m.v. een neutrale taal, kan dat het gevoel ondersteunen dat men 'op gelijke voet met elkaar staat' en respect voor elkaar heeft. Als alledaagse taalgebruiker van het Esperanto denk je niet vaak aan "het fundament van een neutrale taal" en dat soort mooie woorden. Je bent gewoon blij met de mogelijkheid je op een vrije en natuurlijke manier uit te kunnen drukken in gesprekken met mensen uit andere landen en culturen. L. Zamenhof Zamenhof groeide op in Bialystok, een stad die nu in Polen ligt en waar verschillende etnische bevolkingsgroepen woonden. Vaak ervoer hij onenigheden tussen de bevolkingsgroepen. Zo ontstond bij hem het verlangen een taal te creëren die een brug kon vormen tussen de groepen die verschillende talen spraken. Tijdens zijn jeugd besteedde hij veel tijd aan zijn taalproject, en op 27-jarige leeftijd presenteerde hij dit onder het pseudoniem "Dr. Esperanto". Zamenhof was jood, werkte als oogarts en had een gezin met meerdere kinderen. Hij probeerde ook een "neutrale religie" te creëren, het homaranisme, maar dit project heeft zich nooit echt verspreid. Het Esperanto heeft geen enkele relatie met een religie of een sekte. 7

8 De geschiedenis van het Esperanto Het begin Het Esperanto werd in het leven geroepen door L. Zamenhof aan het eind van de 19de eeuw met de uitgave van een boekje, getiteld: Een Internationale Taal. Mensen die graag internationale contacten wilden, leerden de taal en begonnen hem te gebruiken. Op die manier kwam het Esperanto 'ter wereld'. Stukje bij beetje stabiliseerde het zich en evolueerde tot een taal, gebruikt en gekoesterd door mensen uit vele landen. De eerste honderd jaar Zamenhof presenteerde de taal in 1887 en gedurende de eerste honderd jaar werd deze stukje bij beetje over de wereld verspreid. De basisprincipes van de grammatica, woordvorming en uitspraak veranderden niet, maar de betekenis van sommige woorden veranderde, en er werden vele nieuwe woorden aan de taal toegevoegd. Honderd jaar is niet veel voor een taal in ontwikkeling! Maar toch hebben in die tijd vele mensen de taal geleerd en gebruikt en daardoor bijgedragen aan zijn natuurlijke evolutie. Hoe de toekomst van het Esperanto er uit zal zien, hangt af van jou en mij! Iedereen die Esperanto gebruikt en erin geïnteresseerd is, helpt mee aan de evolutie van de taal. 8

9 Toepassingen van het Esperanto Je kunt op vele manieren iets aan het Esperanto hebben. De bekendste vind je hieronder. Op reis Met Esperanto 'in je bagage' wordt reizen pas echt interessant. Je kunt (meestal gratis) bij andere Esperantosprekers thuis logeren en op die manier het land / de regio van dichtbij leren kennen. Elk jaar wordt er een boekje uitgegeven, getiteld Pasporta Servo, dat logeeradressen bevat in meer dan 80 landen. (Klik op het plaatje hiernaast voor meer informatie.) Internationale bijeenkomsten Er worden regelmatig verschillende soorten bijeenkomsten georganiseerd met het Esperanto als voertaal. Voorbeelden zijn: het Internacia Junulara Kongreso (een bijeenkomst van ca. 400 jongeren), de (seminars over Internetaangelegenheden), het Universala Kongreso (de grootste van alle bijeenkomsten, met meestal meer dan 1500 deelnemers) en het Internacia Seminario (een groot nieuwjaarsfeest in Duitsland). Op het internet Als je van en, chatten of nieuwsgroepen houdt, zijn er mogelijkheden te over om met andere Esperantosprekers te communiceren over allerlei verschillende onderwerpen. Internet en Esperanto passen eigenlijk perfect bij elkaar! (Klik op het plaatje hiernaast als je hier meer over wilt weten.) 9

10 Cultuur Het Esperanto heeft zijn eigen cultuur: muziek, literatuur, theater enz. Hier vind je een klein voorproefje. Muziek Dit zijn vijf populaire groepen. (Klik op het plaatje om een nummer van de CD te beluisteren) Graag willen wij aan Eurokka (Esperanto-Universala-Rok-Organizo, Kolektiva Komunik-Asocio) --- een organisatie die tot doel heeft het ontwikkelen en onder de aandacht brengen van de Esperantomuziekcultuur, de bands en de artiesten die in het Esperanto zingen, zowel binnen als buiten de Esperantobeweging, --- onze dank betuigen voor de hulp bij het verwerven van de rechten om van elk van deze 5 cd's een nummer op de lernu!-website beschikbaar te stellen. Een presentatie van enkele Esperantobands, hun liedjes in mp3-formaat en de songteksten vind je hier. Literatuur Er bestaan zeer veel boeken in het Esperanto, zowel vertaald als oorspronkelijk in het Esperanto geschreven. Hier zijn enkele titels: "Reeds in de eerste brochure over Esperanto stond een gedicht. Vanaf het begin waren er mensen die de charme en de rijke uitdrukkingskracht van het Esperanto opmerkten; het bleek echt een taal te zijn waarin je je vrij voelt. Dus gebruikten ze hem ook voor het maken van kunst. Zo ontstond een literatuur, rijker dan er in veel andere talen in de eerste eeuw van hun bestaan bestond." (Claude PIRON) In de bibliotheek vind je een aantal zeer interessante verhalen. 10

11 Vaak voorkomende vragen over het Esperanto Hieronder vind je enkele vaak voorkomende vragen en antwoorden over het Esperanto. Als je een vraag hebt die hier niet bij staat, schrijf dan naar Hoeveel mensen spreken Esperanto? Niemand kan daar met zekerheid antwoord op geven... Het zijn er niet veel in vergelijking met de 'grote' talen, maar het zijn er genoeg om de taal op vele manieren te kunnen gebruiken. Enkele concrete voorbeelden vind je bij Toepassingen. Op welke talen lijkt het Esperanto het meest? Het hangt ervan af hoe je het bekijkt... Veel woordstammen komen van de Romaanse talen (bijvoorbeeld het Italiaans, Spaans of Frans), maar voor een deel lijkt de structuur van het Esperanto veel op die van het Chinees en Vietnamees (isolerende talen). Is Esperanto makkelijk te leren? In vergelijking met nationale talen, ja. Maar zoals altijd hangt het van de persoon af, en van hoeveel andere talen je al kent. Waarom wordt de taal "Esperanto" genoemd? Oorsponkelijk heette de taal Lingvo Internacia - de Internationale Taal. Toen Zamenhof de taal presenteerde, gebruikte hij het pseudoniem D-ro Esperanto (dit betekent 'de doctor die hoopt'). Daarom gebruikten mensen soms de naam 'de taal van dr. Esperanto', en later alleen maar 'Esperanto' - en dat is vandaag de dag de gebruikelijke naam. Heeft Esperanto een symbool? Ja, meerdere. Het oudste symbool is de groene ster, die ook wordt gebruikt voor de Esperantovlag. De groene kleur staat symbool voor hoop ('espero'), en de vijfpuntige ster symboliseert de vijf continenten. 11

12 Links naar interessante websites Hier vind je andere informatie over Esperanto. De websites zijn meertalig. Veel plezier met internetten! Organisaties Wereldwijde Esperantisten-Jongeren-Organisatie: Wereldwijde Esperantovereniging: Esperantic Studies Foundation: Informatiepagina s Bevat links naar websites over Esperanto in het Nederlands en in andere talen: Panorama van Esperantozaken: Volledige kalender van Esperantobijeenkomsten: Voor en over gelijkwaardigheid van talen: Internet Informatiecentrum: Samenwerkende websites Dienst voor Esperantoleraren en -leerlingen: Leuke en leerzame talenwebsite: Voor interculturele uitwisselingen: Tijdschriften La Esperanta Gazetejo: El Popola Ĉinio: Juna Amiko: Komencanto: Kontakto: La Espero: La Gazeto: La Ondo de Esperanto: Litova Stelo: Pola Esperantisto: REGo: Tejo-tutmonde: Andere cursussen Goede cursus die je hier kunt downloaden: Correspondentiecursus: Een Esperantocursus kan je gratis volgen!: 12

13 Chatboxen Esperantobabilejo: Babilanto: Radiozenders Radio Verda: Eŭroponto: 13

14 Waarom zou je? Ja, waarom eigenlijk? Of: waarom niet?... Hieronder kun je lezen hoe één van de teamleden van lernu! deze vraag heeft beantwoord. Omdat... het leuk is om een nieuwe taal te leren die veel regelmatiger en flexibeler is dan de meeste andere talen. het goed voor je zelfvertrouwen is om een vreemde taal vloeiend te leren spreken. het je helpt bij het begrijpen van algemene taalprincipes. het gemakkelijker is om een volgende taal te leren, als je Esperanto hebt leren spreken. Zo ondersteun je een goed idee dat gebaseerd is op een neutrale taalkundige basis, de muren tussen de volkeren weg wil halen en vriendschap tussen alle mensen wil creëren. Zo krijg je toegang tot de cultuur rond de taal Esperanto. Zo krijg je toegang tot een alternatieve internationale informatiebron. Concreet voorbeeld Toen ik op school Engels leerde, ben ik wel eens in huilen uitgebarst toen ik al die onregelmatigheden en ingewikkelde regels moest leren. Dat had ik niet toen ik Esperanto leerde. Tien jaar lang heb ik geprobeerd om vloeiend Engels te leren spreken, maar het is me niet gelukt! Toen ik na 3 jaar zonder al te zware Esperanto-studie al mijn gedachten en gevoelens in het Esperanto kon verwoorden, was ik erg tevreden over mezelf. Ik wist bijvoorbeeld niet wat een bijwoord was, voordat ik Esperanto begon te leren. Dat heb ik tenminste gehoord van vrienden die na het Esperanto nog andere talen hebben geleerd... Maar ik ben zelf te lui om nog een taal te leren. Het voelt goed om een echt concreet vredesproject te ondersteunen, hoewel het moeilijk is om te onthouden zelf steeds vreedzaam te zijn. Eén van de interessantste boeken die ik ooit gelezen heb komt oorspronkelijk uit het Esperanto. Ik waardeer de CNN heel erg, maar soms is het het waard om eens een keer te praten met "iemand van daar" om te horen hoe die persoon de gebeurtenis heeft beleefd, voordat je er zelf een mening over vormt. Zo kun je vrij gemakkelijk vreemde culturen binnenkomen. Eten met een gezin in Peking, skiën met een goede vriend in Polen, wonen met een goede vriend in Belgrado - dat had ik zonder het Esperanto beslist nooit gedaan. 14

15 Met het Esperanto kun je op gelijke voet communiceren met mensen uit andere landen. Als je Esperanto spreekt kun je naar interessante en vermakelijke bijeenkomsten gaan, overal ter wereld. Bij Esperantisten kun je gewoonlijk gratis logeren. Dankzij de kennis van het Esperanto, kun je goedkoop reizen naar diverse trainingsseminaries. Als je de taal spreekt, kun je actief worden in internationale organisaties, veel leren over hoe zulke organisaties functioneren en zelf dingen organiseren. Met het Esperanto kan je ervaring opdoen over internationale en interculturele verhoudingen. Je zo nieuwe vrienden in veel diverse landen vindt. Alleen zo kun je beoordelen of het Esperanto een goede taal is of niet, en of de bovenstaande punten waar zijn! Toen ik op een keer in het Engels sprak met Argilo uit Canada (programmeur voor lernu!) voelde ik me in een minderwaardige positie. Gebruik makend van het Esperanto met hem, voel ik ons op hetzelfde niveau, tenminste in taalkundig opzicht. Komende zomer ben ik van plan naar een grote jongerenbijeenkomst in Rusland te gaan, en eventueel ook naar een seminar in China. Ik heb er nu al zin in! Waarom betalen voor een hotel als je bij een Esperantist kunt verblijven? Dit heb ik vaak gedaan tijdens mijn reizen en daardoor heb ik veel geld uitgespaard. Volgens mij heb ik aan meer dan tien seminaries deelgenomen of ze georganiseerd. Bijna elke keer betaalde TEJO de reis- en verblijfskosten. Voor mij was het een heel fijne en belangrijke ervaring om in diverse besturen te zitten, seminaries te organiseren, festivals te regelen en zo voort. Als je veel met mensen uit andere landen en culturen communiceert, is het nogal logisch om daarvan te leren, hoewel wel eens eerst veel misverstanden en verwondering nodig is. Na een paar jaar in 'Esperanto-land' zag ik opeens dat ik veel meer vrienden in het buitenland had dan in mijn eigen land. Geloof je me niet? Probeer het zelf. (Beantwoord door Hokan LUNDBERG) 15

16 En daarna? Wil je Esperanto leren, maar weet je niet hoe je er vervolgens gebruik van moet maken? Of denk je misschien dat het Esperanto nergens wordt gebruikt? Met dit artikel willen we bewijzen aan degenen die twijfelen over het belang van de internationale taal, dat het Esperanto leeft en voor vele dingen van nut kan zijn. Ben je klaar? Laten we beginnen... Waarschijnlijk droomt bijna iedereen over vele interessante reizen over de hele wereld. Reizen is met Esperanto extra interessant, omdat je met lokale esperantisten contact kunt maken en met ze bevriend raken. Er bestaat ook een speciale dienst voor reislustigen. Die dienst heet Pasporta Servo en geeft elk jaar een boekje uit met heel veel adressen van mensen over de hele wereld. Die mensen hebben aangegeven dat ze, geheel gratis, reislustigen in hun huizen ontvangen voor één of meer nachten. Als je niet met behulp van het Esperanto reist, bezoek je meestal wel vele mooie plekken, maar leer je weinig over het alledaagse leven van de plaatselijke bevolking. Maar als je wel met behulp van Esperanto reist, kun je een land grondiger leren kennen en van alles over de tradities en gebruiken van de inwoners te weten komen met hulp van de plaatselijke esperantisten. Zo kun je, als je Esperanto kent, in elk land vrienden hebben, die klaar staan om je te helpen. Als je van fietsen houdt, kun je contact opnemen met de Biciklista Esperantista Movado Internacia, ofwel de Internationale Esperanto Fietsersbeweging, en samenreizen met andere leden van die organisatie. Ben je een beetje verlegen en maak je moeilijk contact met andere mensen? Of ben je misschien juist heel spraakzaam en heb je veel vrienden, maar wil je er toch nog meer leren kennen? In beide gevallen is het Esperanto iets voor jou. Met deze taal kan iedereen gemakkelijk nieuwe vrienden ontmoeten. Een van de mogelijkheden om dat te doen is met correspondentie. In diverse kranten en tijdschriften in het Esperanto, en op het Internet, kun je adressen vinden van mensen die willen corresponderen. Waarom zou je hen niet een berichtje schrijven? Als je met hen correspondeert, krijg je er niet alleen nieuwe vrienden bij, maar kom je ook veel te weten over hun landen en tradities. Bovendien is het leuk om veel vrienden te hebben en ze later te ontmoeten tijdens diverse Esperantobijeenkomsten. De Koresponda Servo van Edukado.net wordt hiertoe speciaal aanbevolen. Als de Esperantobijeenkomsten al genoemd zijn, zullen we er nu wat uitgebreider over vertellen. Bijna elke dag worden ergens in de wereld congressen, festivals, tentenkampen en andere grote en kleine bijeenkomsten voor esperantisten georganiseerd. Om te begrijpen, hoe bruikbaar het Esperanto kan zijn, is het aan te raden om aan minstens één van die bijeenkomsten deel te nemen. Stel je voor: een bijeenkomst waar een paar honderd mensen uit tientallen landen naartoe komen; en iedereen neemt een stukje van zijn of haar cultuur met zich mee. Om dat werkelijk te omschrijven is moeilijk, je moet het meemaken. De grootste Esperantobijeenkomsten zijn het IJK (Internacia Junulara Kongreso, dus Internationaal Jongeren-Congres) en UK (Universala Kongreso, dat we in Nederland meestal vertalen als Wereldcongres), die jaarlijks worden georganiseerd, telkens in een ander land. Er bestaat ook een ander type bijeenkomsten - seminars, die, normaal gesproken, worden georganiseerd door TEJO (Tutmonda Esperantista Junulara Organizo, Wereld- Esperantojongerenorganisatie) en (Esperanto ĉe Interreto, Esperanto op Internet). Naar seminars komen mensen die over bepaalde thema's ervaring willen opdoen. Gewoonlijk zijn er 2-4 seminars per jaar en tijdens deze seminars kun je ervaring opdoen in thema's als mensenrechten, projectmanagement, actief staatsburgerschap, internettechnieken enz. Tijdens die seminars komen er ideeën op tafel over nieuwe internationale projecten. Bijvoorbeeld het idee voor lernu! werd tijdens één van die seminars geboren. Je kunt je ook bezig houden met het organiseren van diverse bijeenkomsten. Je kunt een bijeenkomst in jouw land organiseren en er esperantisten uit andere landen voor uitnodigen. Als je 16

17 dat doet, zul je een unieke ervaring opdoen die je later kunt gebruiken op diverse terreinen van het leven. Je kunt ook in sommige internationale projecten proberen deel te nemen als helper. Het project lernu! heeft bijvoorbeeld altijd hulp nodig voor het vertalen en het verbeteren van fouten. Helaas heeft niet iedereen de mogelijkheid om vaak deel te nemen aan de diverse bijeenkomsten. Maar niet getreurd - vraag inlichtingen over plaatselijke Esperantoverenigingen in jouw land. Het kan zijn dat er zelfs in jouw stad zo'n club is. Tijdens clubbijeenkomsten kun je nieuwtjes uitwisselen, je Esperantokennis vergroten, kletsen en op andere manieren de tijd op een leuke manier doorbrengen met vrienden. Bestaat er geen Esperantoclub in jouw stad? In dat geval: richt er zelf een op! :-) Geef Esperantoles voor dat doel aan andere mensen. Organiseer een Esperantocursus en verspreid er informatie over in jouw stad. Lees in het Esperanto. Dat is heel makkelijk omdat het Esperanto een tamelijk rijke literatuur heeft. Er bestaan veel reuze-interessante, originele werken, die alleen in het Esperanto verkrijgbaar zijn. Je kunt ook vertalingen uit nationale literatuur lezen. Bijna alle beroemde werken zijn al vertaald in het Esperanto. Abonneer jezelf op tijdschriften in het Esperanto. Er bestaan tientallen papieren Esperantotijdschriften waarop je je kunt abonneren, waarin je altijd ontzettend veel interessante informatie vindt. Als je toegang hebt tot internet, kun je daar tijdschriften, bulletins, informatiefolders en forums vinden. Als je de neiging voelt de literatuur van het Esperanto te verrijken, zou je kunnen beginnen met schrijven of vertalen. Probeer dat eens te doen en misschien zal je dankzij het Esperanto nog een talent in jezelf ontdekken - een schrijverstalent. En als je van vertalen houdt, kun je ook dat gemakkelijk doen. Je kunt uit het Esperanto in het Nederlands vertalen of andersom. Hou je niet van lezen? In dat geval: beluister radio-uitzendingen in het Esperanto. Er bestaan meerdere radiozenders, die geregeld hun programma's uitzenden. Je kunt zo niet alleen nieuws en actualiteiten beluisteren, maar ook eenvoudigweg relaxen tijdens het luisteren naar Esperantomuziek. Je kunt ook studeren met behulp van het Esperanto. Bijvoorbeeld, in de Internationale Academie van Wetenschappen in San-Marino is het Esperanto één van de officiële talen. Je kunt het Esperanto ook gebruiken in beroepsverband. Neem eenvoudigweg contact op met esperantisten, die hetzelfde werk als jij hebben of zich interesseren voor dezelfde thema's en wissel ideeën en ervaringen met hen uit. Als je wilt, kun je zelfs een internationale onderneming oprichten. Informeer over bestaande Esperantovakorganisaties. Het kan zijn, dat er al een organisatie bestaat die mensen, die zich interesseren voor hetzelfde thema als jij, samenbindt. Bovendien bestaan er heel veel internetforums over verschillende thema's. Kies de thema's die jou interesseren en sluit je erbij aan. Je kunt samen met je vrienden het Esperanto als een geheime taal gebruiken. :-) Het kan soms handig zijn om met iemand te spreken in een taal die niemand anders begrijpt. Wees desondanks toch op je hoede en verzeker je ervan dat niemand om je heen het Esperanto begrijpt. :-) Veel esperantisten gebruiken Esperanto als familietaal. Dat gebeurt omdat twee esperantisten elkaar leren kennen, verliefd worden en later trouwen, maar beiden spreken een andere taal. Dus welke taal wordt er binnen de familie gesproken??? Uiteraard, het Esperanto. :-) Op zo'n manier groeien er kinderen op van wie de eerste taal het Esperanto is. In dit artikel worden niet alle voordelen van het Esperanto beschreven, omdat het ondoenlijk is om ze allemaal op te sommen en te beschrijven. Over één ding kun je het toch eens zijn - met behulp van het Esperanto kan je veel nieuwe en interessante ervaringen opdoen en op zo'n manier je leven verrijken. Met deze taal kan je van alles doen - plezier maken, somber zijn, verliefd worden, werken, ervaringen opdoen, reizen, lezen, trouwen enz. 17

18 Kennismaking met de taal Inleiding Hallo! Mijn naam is Zam! Ik wil je graag laten zien hoe de internationale taal Esperanto in elkaar zit. Alfabet Dit is het Esperantoalfabet. Elke letter heeft een vaste klank, en de spelling is geheel regelmatig. Klik op de voorbeelden om de uitspraak te horen! A ami liefhebben, houden van B bela - mooi C celo - doel Ĉ ĉokolado chocolade D doni - geven E egala - gelijk F facila - gemakkelijk G granda - groot Ĝ ĝui - genieten H horo - uur Ĥ ĥoro - koor I infano - kind J juna - jong Ĵ ĵurnalo - krant K kafo - koffie L lando - land M maro zee N nokto - nacht O oro - goud P paco - vrede R rapida - snel S salti - springen Ŝ ŝipo - schip T tago - dag U urbo - stad Ŭ aŭto - auto V vivo - leven Z zebro - zebra 18

19 Zelfstandig naamwoord Elk zelfstandig naamwoord eindigt in het Esperanto op een O. (Een zelfstandig naamwoord is een woord dat een voorwerp/idee benoemt.) amiko - vriend birdo - vogel hundo - hond libro - boek urbo - stad arbo boom domo - huis kato - kat strato - straat viro man Meervoud Het meervoud is eenvoudig, voeg gewoon een J toe. amikoj - vrienden birdoj - vogels hundoj - honden libroj - boeken urboj - steden arboj - bomen domoj - huizen katoj - katten stratoj - straten viroj - mannen 19

20 Lijdend voorwerp In het Esperanto wordt het lijdend voorwerp van de zin aangegeven door er een N aan toe te voegen. Daardoor kun je de volgorde van zinsdelen veranderen, zonder dat de betekenis verandert. (Een lijdend voorwerp is die- of datgene op wie of wat de handeling gericht is.) La hundo amas la katon de hond houdt van de kat La katon amas la hundo. betekent hetzelfde, omdat de N nog steeds achter het zelfde zelfstandig naamwoord staat. Als de N verplaatst wordt, verandert de betekenis. La kato amas la hundon de kat houdt van de hond Bijvoeglijk naamwoord Elk bijvoeglijk naamwoord eindigt in het Esperanto op A. (Een bijvoeglijk naamwoord is een woord dat iets zegt over een zelfstandig naamwoord) alta - hoog facila gemakkelijk longa - lang pura - schoon seka - droog bela - mooi granda - groot nova - nieuw sana - gezond varma - warm 20

Werkstukken maken op PCBO-Het Mozaiek Groep 6

Werkstukken maken op PCBO-Het Mozaiek Groep 6 We gaan een werkstuk maken en je mag het helemaal zelf doen. Het is helemaal jouw eigen werkstuk. Maar om je even goed op weg te helpen hebben we hieronder alle stapjes even op een rij gezet. Wat moet

Nadere informatie

Actielessen. Lesbrief 3. Leren in de bibliotheek. Wat leert u in deze les? Veel succes! http://www.edusom.nl

Actielessen. Lesbrief 3. Leren in de bibliotheek. Wat leert u in deze les? Veel succes! http://www.edusom.nl http://www.edusom.nl Actielessen Lesbrief 3. Leren in de bibliotheek Wat leert u in deze les? Hoe je kunt leren in de bibliotheek en op het internet Grammatica: voltooide tijd Veel succes! Deze les is

Nadere informatie

Latijn en Grieks in de 21ste eeuw

Latijn en Grieks in de 21ste eeuw Latijn en Grieks in de 21ste eeuw Kiezen voor Latijn en/of Grieks? Als leerling in het laatste jaar van de basisschool sta jij voor een belangrijke keuze. Welke studierichting moet je gaan volgen in het

Nadere informatie

Niemand hoeft verlegen te zijn

Niemand hoeft verlegen te zijn Centrum Basiseducatie Brusselleer Oefenmap lezen en schrijven p. 1 Verlegen mensen Niemand hoeft verlegen te zijn Kleine kinderen zijn vaak verlegen. Dat vindt iedereen normaal. Maar ook 1 op 5 volwassenen

Nadere informatie

Een weg door de geestelijke stromingen vragenlijst voor het jodendom. Naam:

Een weg door de geestelijke stromingen vragenlijst voor het jodendom. Naam: Een weg door de geestelijke stromingen vragenlijst voor het jodendom Naam: Het jodendom Hallo, dit is de vragenlijst die hoort bij de website over geestelijke stromingen. Je kunt de website vinden op www.geloofik.nl.

Nadere informatie

Huiswerk Spreekbeurten Werkstukken

Huiswerk Spreekbeurten Werkstukken Huiswerk Spreekbeurten Werkstukken - 2 - Weer huiswerk? Nee, deze keer geen huiswerk, maar een boekje óver huiswerk! Wij (de meesters en juffrouws) horen jullie wel eens mopperen als je huiswerk opkrijgt.

Nadere informatie

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou!

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou! Hallo Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou Als je ouders uit elkaar zijn kan dat lastig en verdrietig zijn. Misschien ben je er boos over of denk je dat het jouw

Nadere informatie

Uitleg boekverslag en boekbespreking

Uitleg boekverslag en boekbespreking Uitleg boekverslag en boekbespreking groep 7 schooljaar 2014-2015 Inhoudsopgave: Blz. 3 Blz. 3 Blz. 3 Blz. 4 Blz. 6 Blz. 7 Blz. 7 Stap 1: Het lezen van je boek Stap 2: Titelpagina Stap 3: Inhoudsopgave

Nadere informatie

OPA EN OMA DE OMA VAN OMA

OPA EN OMA DE OMA VAN OMA Hotel Hallo - Thema 4 Hallo opdrachten OPA EN OMA 1. Knip de strip. Strip Knip de strip los langs de stippellijntjes. Leg de stukken omgekeerd en door elkaar heen op tafel. Draai de stukken weer om en

Nadere informatie

Hoe te leren voor de UNIT toetsen

Hoe te leren voor de UNIT toetsen Hoe te leren voor de UNIT toetsen Hoe moet je nu beginnen met leren? We merken dat vooral leerlingen die net op school zitten moeite hebben met hoe ze nu een toets over New Inspiration (de units) moeten

Nadere informatie

10. Gebarentaal [1/3]

10. Gebarentaal [1/3] 10. Gebarentaal [1/3] 1 Gebarentalen Stel, je kunt niets horen. Je bent doof. Hoe praat je dan met andere mensen? Je kunt liplezen, maar dat is moeilijk en je mist dan toch nog veel van het gesprek. Bovendien

Nadere informatie

Hoe maak ik in groep 6 een werkstuk?

Hoe maak ik in groep 6 een werkstuk? Hoe maak ik in groep 6 een werkstuk? Je gaat de komende weken thuis een werkstuk maken. Een werkstuk is een lange weettekst. Het wordt geschreven om iemand iets te leren of te laten weten. Net als in een

Nadere informatie

Inspirerend Presenteren

Inspirerend Presenteren Inspirerend Presenteren Door Kai Vermaas & Charis Heising Bla bla bla bla bla bla bla bla bla bla bla bla Inleiding Wil je leren hoe jij een presentatie kunt geven waar je zeker bent van je verhaal? En

Nadere informatie

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

Oplossingsgerichte vragen (Het Spel van Oplossingen IKB & TS)

Oplossingsgerichte vragen (Het Spel van Oplossingen IKB & TS) Oplossingsgerichte vragen (Het Spel van Oplossingen IKB & TS) Stel dat dat (te grote wonder) gebeurt, ik betwijfel of dat zal gebeuren, maar stel je voor dat, wat zou je dan doen dat je nu niet doet? (p36)

Nadere informatie

VoorleesExpress. Samen met ouders aan de slag. Praktische tips

VoorleesExpress. Samen met ouders aan de slag. Praktische tips VoorleesExpress Samen met ouders aan de slag Praktische tips Samen met ouders aan de slag Ouders betrekken bij het voorlezen Je gaat straks via de VoorleesExpress twintig weken voorlezen bij een of meerdere

Nadere informatie

together forever is het motto van het Europees Jaar van de Interculturele Dialoog 2008 in Nederland THE GODFATHER

together forever is het motto van het Europees Jaar van de Interculturele Dialoog 2008 in Nederland THE GODFATHER THE GODFATHER 1. Bekijk het fragment Last scène from Godfather 2. Hierin zie je een boevenfamilie (Italiaanse maffia) gezellig feest vieren met elkaar. De mannen bespreken daarna zaken. In de beroemde

Nadere informatie

Grote Klus Thema : Cultuur

Grote Klus Thema : Cultuur Grote Klus Thema : Cultuur Bij cultuur horen : muziek drama beeldend dans erfgoed foto/film - literatuur Als je 5 opdrachten maakt en laat aftekenen, mag je meedoen met onze speciale cultuur viering. Als

Nadere informatie

Thema 10. We ruilen van plek

Thema 10. We ruilen van plek Thema 10 We ruilen van plek Les 10.1 1. zakenreis 2. industrieën 3. raketten 4. percentage 5. demonstratie Les 1 gouden, ziekenhuis In het ankerverhaal staat dat de moeder van Gaby Pak kersen geeft in

Nadere informatie

Spelling. A. Kijk voor de vormen van de tegenwoordige tijd naar het volgende schema:

Spelling. A. Kijk voor de vormen van de tegenwoordige tijd naar het volgende schema: Spelling 1. Werkwoorden: tegenwoordige tijd A. Kijk voor de vormen van de tegenwoordige tijd naar het volgende schema: ik - je/u/hij/ze t we/jullie/ze en bijvoorbeeld: ik drink ik bied je drinkt je biedt

Nadere informatie

Engels als Aanvullende Taal

Engels als Aanvullende Taal International School of Amsterdam Engels als Aanvullende Taal Richtlijnen voor Ouders English as an Additional Language (EAL) Dutch Het doel van het EAL programma is om kinderen zelfstandig en zelfverzekerd

Nadere informatie

Praten leer je niet vanzelf

Praten leer je niet vanzelf jeugdgezondheidszorg Praten leer je niet vanzelf... hier ben ik www.icare.nl Over de spraak-taalontwikkeling van kinderen van 0-4 jaar Praten gaat niet vanzelf, praten moet je leren. Een kind leert praten

Nadere informatie

Groep 1, 2 Thema 1 De groep? Dat zijn wij! 1. Hallo, hier ben ik! Samen plezier maken en elkaar beter leren kennen.

Groep 1, 2 Thema 1 De groep? Dat zijn wij! 1. Hallo, hier ben ik! Samen plezier maken en elkaar beter leren kennen. Groep 1, 2 1. Hallo, hier ben ik! 2. Prettig kennis te maken Kinderen leren elkaar beter kennen en ontdekken verschillen en overeenkomsten. 3. Samen in de klas Over elkaar helpen, geholpen worden en afspraken

Nadere informatie

oefenbundel voor het vierde leerjaar

oefenbundel voor het vierde leerjaar oefenbundel voor het vierde leerjaar leerinhoud aard bron taal: de persoonsvorm verrijking Tijd voor Taal accent - Taal 4 taalbeschouwing taal: figuurlijk taalgebruik accentactiviteit Tijd voor Taal accent

Nadere informatie

in de klas Opzet lesbrief

in de klas Opzet lesbrief in de klas lesbrief Opzet lesbrief De lesbrief Alleen op de wereld sluit aan bij de voorstelling van Maas theater en dans en nummer #92 van het BoekieBoekietijdschrift. Alle lessen zijn ook geschikt voor

Nadere informatie

Creatief en flexibel toepassen van Triplep. Maarten Vos Doe, laat zien, lach, oefen en geef applaus

Creatief en flexibel toepassen van Triplep. Maarten Vos Doe, laat zien, lach, oefen en geef applaus Creatief en flexibel toepassen van Triplep Maarten Vos Doe, laat zien, lach, oefen en geef applaus Programma Overzicht Kennismaking Persoonlijke werving van ouders Een goede relatie opbouwen met de ouders

Nadere informatie

Jouw werkstuk lever je uiterlijk in op donderdag 20 maart 2014!!

Jouw werkstuk lever je uiterlijk in op donderdag 20 maart 2014!! Hoe maak ik in groep 8 een werkstuk? Jij gaat de komende weken thuis een werkstuk maken. Een werkstuk is een lange weettekst. Het wordt geschreven om iemand iets te leren of te laten weten. Net als in

Nadere informatie

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Ferenc Göndör IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Uitgeverij Eenvoudig Communiceren 3 Mijn vader Lang geleden kwam een jonge, joodse man naar het land Hongarije. Mohr Goldklang was zijn naam. Dat was mijn opa. Mohr

Nadere informatie

HET BELANGRIJKSTE OM TE WETEN OM MEER ZELFVERTROUWEN TE KRIJGEN

HET BELANGRIJKSTE OM TE WETEN OM MEER ZELFVERTROUWEN TE KRIJGEN HET BELANGRIJKSTE OM TE WETEN OM MEER ZELFVERTROUWEN TE KRIJGEN Gratis PDF Beschikbaar gesteld door vlewa.nl Geschreven door Bram van Leeuwen Versie 1.0 INTRODUCTIE Welkom bij deze gratis PDF! In dit PDF

Nadere informatie

Luisteren: muziek (A2 nr. 1)

Luisteren: muziek (A2 nr. 1) OPDRACHTEN LUISTEREN: MUZIEK www.nt2taalmenu.nl nt2taalmenu is een website voor mensen die Nederlands willen leren én voor docenten NT2. Iedereen die Nederlands wil leren, kan gratis online oefenen. Kijk

Nadere informatie

Workshop communiceren met kinderen Versterk de band met je kind

Workshop communiceren met kinderen Versterk de band met je kind Workshop communiceren met kinderen Versterk de band met je kind Welkom! Wij zijn Susanne Visser en Ineke Wulp en werkzaam voor het Centrum voor Jeugd en Gezin in Wijk Bij Duurstede. Het organiseren van

Nadere informatie

Actielessen. Les 5. Feest in de buurt! Wat leert u in deze les? Veel succes! http://www.edusom.nl

Actielessen. Les 5. Feest in de buurt! Wat leert u in deze les? Veel succes! http://www.edusom.nl http://www.edusom.nl Actielessen Les 5. Feest in de buurt! Wat leert u in deze les? Nieuwe woorden Grammatica: werkwoorden in de verleden tijd Veel succes! Deze les is ontwikkeld in opdracht van: Gemeente

Nadere informatie

Jouw reis door de Bijbel. Uitgeverij Jes! Zoetermeer

Jouw reis door de Bijbel. Uitgeverij Jes! Zoetermeer Nieske Selles-ten Brinke Jouw reis door de Bijbel Dagboek voor kinderen Uitgeverij Jes! Zoetermeer Onder de naam Jes! Junior verschijnen boeken voor kinderen tot twaalf jaar. Jes! Junior is een imprint

Nadere informatie

Jij bent nog onbeschreven en nog geen groot verhaal jij blaakt alleen van leven dat in jou ademhaalt.

Jij bent nog onbeschreven en nog geen groot verhaal jij blaakt alleen van leven dat in jou ademhaalt. Jij bent nog onbeschreven en nog geen groot verhaal jij blaakt alleen van leven dat in jou ademhaalt. Jij kunt geen mensen haten en doet geen ander zeer misschien ben jij het wapen waarmee ik liefde leer.

Nadere informatie

Bij u schuil ik, u bent mijn schild,

Bij u schuil ik, u bent mijn schild, Bij u schuil ik, u bent mijn schild, in uw woord stel ik mijn hoop. Psalm 119:114 inleiding Laten we eerlijk zijn: het is niet zo eenvoudig om regelmatig uit de Bijbel te lezen en te bidden. Onze volle

Nadere informatie

Oefeningen voor inkeer en verstilling

Oefeningen voor inkeer en verstilling Oefeningen voor inkeer en verstilling Oefeningen voor inkeer en verstilling In de christelijke traditie zijn veel voorbeelden te vinden van oefeningen die een hulp kunnen zijn voor het gebedsleven. Hieronder

Nadere informatie

Doelen taalbeschouwing die verworven moeten zijn in het vierde leerjaar

Doelen taalbeschouwing die verworven moeten zijn in het vierde leerjaar Doelen taalbeschouwing die verworven moeten zijn in het vierde leerjaar Hieronder vindt u de leerplandoelen taalbeschouwing die we met onze evaluatie in kaart willen brengen. Ze staan in dezelfde volgorde

Nadere informatie

Soms ben ik eens boos, en soms wel eens verdrietig, af en toe eens bang, en heel vaak ook wel blij.

Soms ben ik eens boos, en soms wel eens verdrietig, af en toe eens bang, en heel vaak ook wel blij. Lied: Ik ben ik (bij thema 1: ik ben mezelf) (nr. 1 en 2 op de CD) : Weet ik wie ik ben? Ja, ik weet wie ik ben. Weet ik wie ik ben? Ja, ik weet wie ik ben. Ik heb een mooie naam, van achter en vooraan.

Nadere informatie

Z I N S O N T L E D I N G

Z I N S O N T L E D I N G - 1 - Z I N S O N T L E D I N G Waarom is zinsontleding zo belangrijk? Elke scholier op de middelbare school maar ook de kinderen op de lagere school, komen veelvuldig met zinsontleding in aanraking, eigenlijk

Nadere informatie

Reality Reeks Verwerkingsopdrachten. Mooi meisje Verliefd op een loverboy

Reality Reeks Verwerkingsopdrachten. Mooi meisje Verliefd op een loverboy Reality Reeks Verwerkingsopdrachten Mooi meisje Verliefd op een loverboy Lees blz. 3. Woont Laura in de stad of op het platteland? Hoe weet je dat? Lees blz. 5 en 7. Woont Laura s oma al lang op de boerderij?

Nadere informatie

PROJECT 2014 FLL WORLD CLASS SM

PROJECT 2014 FLL WORLD CLASS SM PROJECT 2014 FLL WORLD CLASS SM In het FLL World Class SM Project zal jullie team: Een onderwerp kiezen waar jullie enthousiast over zijn of altijd al meer over hebben willen weten. Een innovatieve oplossing

Nadere informatie

11. De leerling leert verder vertrouwd te raken met de klank van het Frans door veel te luisteren naar gesproken en gezongen teksten.

11. De leerling leert verder vertrouwd te raken met de klank van het Frans door veel te luisteren naar gesproken en gezongen teksten. A. LEER EN TOETSPLAN Leerjaar: 3 Onderwerp: Luistervaardigheid 11, 12, 13, 14 11. De leerling leert verder vertrouwd te raken met de klank van het Frans door veel te luisteren naar gesproken en gezongen

Nadere informatie

attitudes zelfstandig leren kennis vaardigheden

attitudes zelfstandig leren kennis vaardigheden zelfstandig leren Leren leren is veel meer dan leren studeren, veel meer dan sneller lijstjes blokken of betere schema s maken. Zelfstandig leren houdt in: informatie kunnen verwerven, verwerken en toepassen

Nadere informatie

1) De ongelovige is blind gemaakt door Satan (2 Korintiërs 4:4).

1) De ongelovige is blind gemaakt door Satan (2 Korintiërs 4:4). BIJBELSTUDIES VOOR JONGE GELOVIGEN LES 4 Les 4 - Redding: Waarom is het voor ieder mens nodig om gered te worden? In deze bijbelstudies wordt gebruik gemaakt van de NBG-vertaling Dag 1 1) De ongelovige

Nadere informatie

2. Hebben ze ooit al een geheim van je rondverteld via internet? 3. Hebben ze al eens een geheim doorvertelt dat jij iemand had toevertrouwd?

2. Hebben ze ooit al een geheim van je rondverteld via internet? 3. Hebben ze al eens een geheim doorvertelt dat jij iemand had toevertrouwd? Bijlage 1 Ben jij ooit gecyberpest? Cyberpesten kan iedereen overkomen. De meeste mensen weten niet wat cyberpesten is. Misschien ben zelfs jij ooit gecyberpest zonder dat je het zelf weet. Er zijn 2 reeksen

Nadere informatie

Hoe ben jij KNAP??? >> Doe nu de test! Ga naar de 'Vragenlijst' Howard Gardner

Hoe ben jij KNAP??? >> Doe nu de test! Ga naar de 'Vragenlijst' Howard Gardner Hoe ben jij KNAP??? Je zou talent kunnen omschrijven als ergens heel goed in zijn. Elk mens heeft zo z n eigen talenten. Zelfs de grootste luilak die heeft namelijk een slaaptalent en een lui op de bank

Nadere informatie

Zorg dat je een onderwerp kiest, waarvan je echt meer wilt weten. Dat is interessanter, leuker en makkelijker om mee bezig te zijn.

Zorg dat je een onderwerp kiest, waarvan je echt meer wilt weten. Dat is interessanter, leuker en makkelijker om mee bezig te zijn. Werkstukwijzer Deze werkstukwijzer helpt je om een werkstuk in elkaar te zetten. Je vult eerst een formulier in. Op dit formulier komt te staan waar je werkstuk over gaat en hoe je het aanpakt. Met behulp

Nadere informatie

het begin van dit boek

het begin van dit boek De autisme survivalgids 9 het begin van dit boek Ken je dat gevoel? Je bent een kind. Een jongen of een meisje. Om je heen zijn er heel veel andere kinderen. Allemaal zien ze er net een beetje anders uit.

Nadere informatie

Noach bouwt een ark Genesis 6-8

Noach bouwt een ark Genesis 6-8 2 Noach bouwt een ark Genesis 6-8 Het is niet fijn meer op de aarde. De mensen maken ruzie, ze vechten en ze zijn God vergeten. Maar er is één man die anders is. Dat is Noach. Op een dag praat God met

Nadere informatie

PLUSLESSEN MAVO-2 2015-2016

PLUSLESSEN MAVO-2 2015-2016 PLUSLESSEN MAVO-2 2015-2016 Veendam, oktober 2015 Beste leerling van mavo-2, Net als in het brugjaar krijg je in dit tweede leerjaar iedere week een plusles. Iedere pluslesserie duurt 6 weken. We starten

Nadere informatie

Kinderboekenweek 2012

Kinderboekenweek 2012 www.dekloostertuin.nl De Kloostertuinier Informatiebulletin van: CBS De Kloostertuin te Assen 8 e Jrg. nr. 2 27 september 2012 Kinderboekenweek 2012 Hallo wereld in tachtig dagen Mooi project, mooi project

Nadere informatie

1 Korintiërs 12 : 27. dia 1

1 Korintiërs 12 : 27. dia 1 1 Korintiërs 12 : 27 kerk in deze (21 e ) eeuw een lastige combinatie? want juist in deze tijd hoor je veel mensen zeggen: ik geloof wel in God maar niet in de kerk kerk zijn lijkt niet meer van deze tijd

Nadere informatie

Het Muiswerkprogramma Grammatica op maat bestrijkt de grammatica die nodig is voor het leren van de Nederlandse spelling en zinsbouw.

Het Muiswerkprogramma Grammatica op maat bestrijkt de grammatica die nodig is voor het leren van de Nederlandse spelling en zinsbouw. Grammatica op maat Het Muiswerkprogramma Grammatica op maat bestrijkt de grammatica die nodig is voor het leren van de Nederlandse spelling en zinsbouw. Doelgroepen Grammatica op maat Dit programma is

Nadere informatie

De school is van ons

De school is van ons De school is van ons Werkboek sociale vaardigheden op school Uitgeverij Eenvoudig Communiceren LEZEN VOOR IEDEREEN UITGEVERIJ EENVOUDIG COMMUNICEREN Dit werkboek is van: Voornaam:... Achternaam: Leeftijd:...

Nadere informatie

Zoektocht 5 Bijbelhuis Zevenkerken. FOTO www.bijbelhuiszevenkerken.be info@bijbelhuiszevenkerken.be T 050 / 30 04 79

Zoektocht 5 Bijbelhuis Zevenkerken. FOTO www.bijbelhuiszevenkerken.be info@bijbelhuiszevenkerken.be T 050 / 30 04 79 Zoektocht 5 Bijbelhuis Zevenkerken www.bijbelhuiszevenkerken.be info@bijbelhuiszevenkerken.be T 050 / 30 04 79 Beste, (eigen voornaam) Je bent van harte welkom in het Bijbelhuis Zevenkerken. Zo meteen

Nadere informatie

Help, ik moet een werkstuk maken!

Help, ik moet een werkstuk maken! Help, ik moet een werkstuk maken! Je gaat de komende tijd bezig met het maken van een werkstuk. Maar hoe zit een werkstuk nou eigenlijk in elkaar? Hoe moet je beginnen? En hoe kies je nou een onderwerp?

Nadere informatie

Ontleden. Er zijn twee manieren van ontleden: taalkundig ontleden en redekundig ontleden.

Ontleden. Er zijn twee manieren van ontleden: taalkundig ontleden en redekundig ontleden. Ontleden Er zijn twee manieren van ontleden: taalkundig ontleden en redekundig ontleden. Bij het redekundig ontleden verdeel je de zin in zinsdelen en geef je elk zinsdeel een redekundige naam. Deze zinsdelen

Nadere informatie

Gewoon zo! WONEN: HOE ONTMOET JE BUURTBEWONERS?

Gewoon zo! WONEN: HOE ONTMOET JE BUURTBEWONERS? Gewoon zo! WONEN: HOE ONTMOET JE BUURTBEWONERS? Inhoud WELKE INFORMATIE VIND JE IN DIT BOEKJE? Bladzijde 3 - Waarom een boekje over je buurt? Bladzijde 4 - Ontdek je buurt Bladzijde 6 - Een buurtkaart

Nadere informatie

Kies voor meer! kies voor meer

Kies voor meer! kies voor meer kies voor meer Kies voor meer! Je staat op het punt om een heel belangrijke beslissing te nemen: je kiest de school waar je de komende jaren naartoe gaat. Spannend! Want je wilt natuurlijk naar een plek

Nadere informatie

Mijn naam is Fons. Ze noemen me een groene jongen. Weet je hoe dat komt?

Mijn naam is Fons. Ze noemen me een groene jongen. Weet je hoe dat komt? Beste kinderen, Mijn naam is Fons. Ze noemen me een groene jongen. Weet je hoe dat komt? In mijn vrije tijd ben ik natuurgids. Met mijn verrekijker en vergrootglas trek ik naar allerlei plekjes om de natuur

Nadere informatie

Baby s houden van boeken! voorlezen leuk, gezellig én leerzaam!

Baby s houden van boeken! voorlezen leuk, gezellig én leerzaam! Baby s houden van boeken! voorlezen leuk, gezellig én leerzaam! Waarom zo vroeg beginnen? Baby s kunnen veel meer dan je denkt. Luisteren Vanaf de eerste dag luistert je baby naar jouw stem. Al begrijpt

Nadere informatie

lesmateriaal Taalkrant

lesmateriaal Taalkrant lesmateriaal Taalkrant Toelichting Navolgend vindt u een plan van aanpak en 12 werkbladen voor het maken van de Taalkrant in de klas, behorende bij het project Taalplezier van Stichting Wereldleren. De

Nadere informatie

DPS. Communicatie. Werkblad: werkwoordspelling

DPS. Communicatie. Werkblad: werkwoordspelling Werkstuk schrijven DPS Communicatie Werkblad: werkwoordspelling On line, korte, doelgerichte cursussen. Aan de slag wanneer het u uitkomt. Via Skype contact met een ervaren docent. Makkelijker was het

Nadere informatie

lesmap Wortel van Glas HETGEVOLG Wortel van Glas 16+

lesmap Wortel van Glas HETGEVOLG Wortel van Glas 16+ Wortel van Glas 16+ Naast de reguliere producties is en blijft het werk met en voor moeilijke doelgroepen een absolute noodzaak voor Stefan Perceval. Binnen dat kader presenteren we ook Wortel van Glas,

Nadere informatie

JONG HOEZO ANDERS?! EN HOOGGEVOELIG. Informatie, oefeningen en tips voor hooggevoelige jongeren

JONG HOEZO ANDERS?! EN HOOGGEVOELIG. Informatie, oefeningen en tips voor hooggevoelige jongeren Ellen van den Ende in samenwerking met Mariëtte Verschure JONG EN HOOGGEVOELIG HOEZO ANDERS?! Informatie, oefeningen en tips voor hooggevoelige jongeren Uitgeverij Akasha Inhoud Hooggevoelig, hoezo anders?!

Nadere informatie

Werkschrift : Hoe werk ik op WikiKids?

Werkschrift : Hoe werk ik op WikiKids? Werkschrift : Hoe werk ik op WikiKids? WERKBOEK WIKIKIDS Welkom bij het werkboek van WikiKids. In dit werkboek staan opdrachten waarmee je stap voor stap leert werken met WikiKids. Er staan 15 opdrachten

Nadere informatie

Les 3. Familie, vrienden en buurtgenoten

Les 3. Familie, vrienden en buurtgenoten www.edusom.nl Opstartlessen Les 3. Familie, vrienden en buurtgenoten Wat leert u in deze les? Een gesprek voeren over familie, vrienden en buurtgenoten. Antwoord geven op vragen. Veel succes! Deze les

Nadere informatie

Taalbiografie (Onderdeel van het EAQUALS-ALTE EuropeseTaalportfolio)

Taalbiografie (Onderdeel van het EAQUALS-ALTE EuropeseTaalportfolio) EAQUALS-ALTE Taalbiografie (Onderdeel van het EAQUALS-ALTE EuropeseTaalportfolio) Europees Taalportfolio: geaccrediteerd model nr. 06.2000 Uitgereikt aan Het huidige model van het Europese Taalportfolio

Nadere informatie

Dit programma is gemaakt voor leerlingen van groep 5 en 6 van de basisschool, het praktijkonderwijs, vmbo bbl en mbo 1.

Dit programma is gemaakt voor leerlingen van groep 5 en 6 van de basisschool, het praktijkonderwijs, vmbo bbl en mbo 1. Spelling op maat 2 De programma s Spelling op maat 1, 2 en 3 vormen een complete leerlijn voor de spelling die op de basisschool moet worden aangeleerd. Spelling op maat 2 is het tweede deel van deze leerlijn.

Nadere informatie

Waar een wil is, is een Weg!

Waar een wil is, is een Weg! 5 tips om moeiteloos voor jezelf te kiezen en een stap te zetten. Waar een wil is, is een Weg! - Lifecoach http://www.facebook.com/arlettevanslifecoach 0 Je bent een ondernemende 40+ vrouw die vooral gericht

Nadere informatie

de tijd opdrachten stad & esch & vwo + stad & esch & vwo +

de tijd opdrachten stad & esch & vwo + stad & esch & vwo + de tijd opdrachten stad & esch & vwo + stad & esch & vwo + Kies drie onderwerpen uit de lijst hieronder. Geef aan: eerste, tweede en derde keuze. 1 Stel je voor: je bent aangespoeld op een onbewoond eiland

Nadere informatie

1 Spelling en uitspraak

1 Spelling en uitspraak Inhoud 1 Spelling en uitspraak 1 de spellingregels 11 Klinkers en medeklinkers 12 Accenttekens 11 Apostrof ( ) en koppelteken (-) 12 Hoofdletters 13 Los of aan elkaar? 13 Afbreken 14 2 uitspraak 14 Medeklinkers

Nadere informatie

1 Werkwoord. (wonen, werken, lopen,...) 8 Grammatica is niet moeilijk. wonen, werken, lopen,... noemen we werkwoorden.

1 Werkwoord. (wonen, werken, lopen,...) 8 Grammatica is niet moeilijk. wonen, werken, lopen,... noemen we werkwoorden. 1 Werkwoord (wonen, werken, lopen,...) wonen, werken, lopen,... noemen we werkwoorden. 8 Grammatica is niet moeilijk 1.1 woon, woont, wonen Ik woon nu in Nederland. Jij woont nu in Nederland. U woont nu

Nadere informatie

Beertje Anders. Lief zijn voor elkaar. Afspraak 2

Beertje Anders. Lief zijn voor elkaar. Afspraak 2 Beertje Anders Lief zijn voor elkaar. Afspraak 2 H. Vos Beertje Anders Wat zonlicht is voor bloemen, is een glimlach voor een beer. Beertje Anders en Beertje Bruin gaan bij oma spelen. Het was maar even

Nadere informatie

13/6/2012 TRANSCRIPT RIET INTERVIEW. Sanni

13/6/2012 TRANSCRIPT RIET INTERVIEW. Sanni 13/6/2012 INTERVIEW TRANSCRIPT RIET Naam interviewer Naam respondent Pseudoniem respondent Datum interview 30-05-2012 Plaats interview Alkmaar Begintijd interview 12.00 Eindtijd interview 13.20 Leeftijd

Nadere informatie

Lees Zoek op Om over na te denken

Lees Zoek op Om over na te denken Welkom bij de Online Bijbelcursus van Praise De bijbelcursus is wat voor jou als je: 1. Als je wilt weten wat christenen geloven. 2. Als je meer wilt begrijpen van de bijbel. 3. Als je wilt groeien in

Nadere informatie

Tijdsplanning werkstuk groep 5

Tijdsplanning werkstuk groep 5 Naam: Groep 5 Tijdsplanning werkstuk groep 5 Wat wanneer Aan de juf het onderwerp van maandag 21 januari 2013 mijn werkstuk doorgeven inleveren opdracht 1 maandag 28 januari 2013 inleveren opdracht 2 donderdag

Nadere informatie

Plezier! Netwerken. Verhuizen. Nebula. Daelzicht Inspiratiedagen. Jaargang 4 Nummer 1 mei 2014. Voor mensen die plezier hebben in hun leven!

Plezier! Netwerken. Verhuizen. Nebula. Daelzicht Inspiratiedagen. Jaargang 4 Nummer 1 mei 2014. Voor mensen die plezier hebben in hun leven! Plezier! Voor mensen die plezier hebben in hun leven! Jaargang 4 Nummer 1 mei 2014 Netwerken Verhuizen Nebula Daelzicht Inspiratiedagen Plezier is het cliëntenblad van Daelzicht www.daelzicht.nl/plezier

Nadere informatie

Luisteren naar de Heilige Geest

Luisteren naar de Heilige Geest Luisteren naar de Heilige Geest Johannes 14:16-17 En Ik zal de Vader bidden en Hij zal u een andere Trooster geven om tot in eeuwigheid bij u te zijn, de Geest der waarheid, die de wereld niet kan ontvangen,

Nadere informatie

Mijn computer is leuk

Mijn computer is leuk Handleiding Mijn computer is leuk Ouders praten samen over computers, kinderen en opvoeding Pharos, 2014 Marjolijn van Leeuwen INHOUDSOPGAVE Inleiding blz. 3 De themabijeenkomst blz. 5 Thema 1, oefeningen

Nadere informatie

We moeten vreemde woorden uit het Nederlands te weren

We moeten vreemde woorden uit het Nederlands te weren We moeten vreemde woorden uit het Nederlands te weren Deze meningsuiting is een beetje moeilijk te behandelen. Volgens mij het gebruik van het woord "weren" sterk is. WV Maar volgens de auteur van dit

Nadere informatie

KIJK IN JE BREIN LESMODULE BASISSCHOOL LEERLING

KIJK IN JE BREIN LESMODULE BASISSCHOOL LEERLING LESMODULE BASISSCHOOL LEERLING 1. DE HERSENEN 1.1 HOE ZIEN HERSENEN ERUIT? VRAAG WIE KAN VERTELLEN WAT HERSENEN ZIJN? VRAAG HEBBEN KINDEREN KLEINERE HERSENEN DAN GROTE MENSEN? 1.2 WANNEER GEBRUIK JE ZE?

Nadere informatie

Handreiking bij 40 DAGEN GEBED voor groep 4-8 van de basisschool

Handreiking bij 40 DAGEN GEBED voor groep 4-8 van de basisschool Handreiking bij 40 DAGEN GEBED voor groep 4-8 van de basisschool NAAM September 2009 In september en oktober 2009 was de Levend evangelie Gemeente bezig met het onderwerp 40 DAGEN GEBED. Om gemeente breed

Nadere informatie

WERK ZE! Lesmateriaal voor reïntegratie

WERK ZE! Lesmateriaal voor reïntegratie ld be e or Vo WERK ZE! Lesmateriaal voor reïntegratie Stichting Lezen & Schrijven t 070 302 26 60 www.lezenenschrijven.nl Auteur Elma Draaisma Vormgeving 7Causes Eindeloos Medeauteurs en klankbordgroep

Nadere informatie

Workshop Vertellen. Workshop Vertellen

Workshop Vertellen. Workshop Vertellen Workshop Vertellen Er is om ons heen veel aandacht voor het (voor)lezen, maar veel minder voor het vertellen vanuit eigen verbeeldingskracht. Verhalenverteller en theatermaker Adrie Gloudemans geeft in

Nadere informatie

schooljaar 2016/2017 Utrechts Stedelijk Gymnasium

schooljaar 2016/2017 Utrechts Stedelijk Gymnasium schooljaar 2016/2017 Utrechts Stedelijk Gymnasium Beste achtstegroeper, Welkom bij het Utrechts Stedelijk Gymnasium! Het USG is een overzichtelijke, goede, fijne school voor slimme leerlingen, die veel

Nadere informatie

Werkwoordspelling op maat

Werkwoordspelling op maat Werkwoordspelling op maat Muiswerk Werkwoordspelling op maat besteedt aandacht aan het hele algoritme van de spelling van regelmatige werkwoorden en ook aan de verleden tijd van onregelmatige werkwoorden.

Nadere informatie

Van huidige situatie ------------ naar --------------------------------- gewenste situatie

Van huidige situatie ------------ naar --------------------------------- gewenste situatie Doelen stellen NLP is een doelgerichte, praktische en mensvriendelijke techniek. NLP = ervaren, ervaren in denken, voelen en doen. Middels een praktisch toepasbaar model leren we om de eigen hulpmiddelen,

Nadere informatie

Ontdek het esperanto. een fascinerende taal. www.ikso.net

Ontdek het esperanto. een fascinerende taal. www.ikso.net Ontdek het esperanto een fascinerende taal www.ikso.net Inhoud Inhoud 1. Inleiding in het Esperanto... 3 2. Overzicht van de taal Esperanto...10 3. Eigen ervaringen met het Esperanto...12 4. Zamenhof,

Nadere informatie

Introductie. Lesinstructie. Lesinstructie. Leerdoelen. Introductie. Opzet. Bronnen

Introductie. Lesinstructie. Lesinstructie. Leerdoelen. Introductie. Opzet. Bronnen Introductie Introductie Gamen, Hyven, informatie zoeken, filmpjes kijken, muziek luisteren, spullen kopen of verkopen. Internetten doen we allemaal. Soms voor de lol, soms serieus, soms thuis, soms op

Nadere informatie

BIJLAGEN LESPAKKET 1.2

BIJLAGEN LESPAKKET 1.2 BIJLAGEN LESPAKKET 1.2 BIJLAGE 1 A4 BLADEN THEMA S BIJLAGE 2 DOMINO EMOTIES BIJLAGE 3 MATCHING OEFENING GEVOELENS BIJLAGE 4 VRAGENLIJST FILM BIJLAGE 5 VRAGENSTROOKJES HOEKENWERK BIJLAGE 6 ANTWOORDENBLAD

Nadere informatie

6.2.1 Dealen met afleiding onderweg

6.2.1 Dealen met afleiding onderweg Stap 6: Deel 2 6.2.1 Dealen met afleiding onderweg In het tweede deel van jullie experiment ga je verder met het ondernemen van ACTies die je met de anderen hebt afgesproken te doen. Daarnaast krijg je

Nadere informatie

Werkwoorden. Hebben en zijn. De twee belangrijkste werkwoorden in het Nederlands zijn hebben en zijn. Ik ben Thomas. Ik heb een fiets.

Werkwoorden. Hebben en zijn. De twee belangrijkste werkwoorden in het Nederlands zijn hebben en zijn. Ik ben Thomas. Ik heb een fiets. Werkwoorden Hebben en zijn De twee belangrijkste werkwoorden in het Nederlands zijn hebben en zijn. Ik ben Thomas. Ik heb een fiets. persoon onderwerp hebben zijn 1 enk. ik heb ben 2 enk. jij/u hebt bent

Nadere informatie

Joweria staat hier voor een muurschildering die de kinderen van KAYDA samen gemaakt hebben op een van de muren.

Joweria staat hier voor een muurschildering die de kinderen van KAYDA samen gemaakt hebben op een van de muren. Joweria Shadia, 11 jaar oud Ik ontmoette Joweria in augustus 2010 bij de organisatie Katwe Youth Development Association of te wel KAYDA, een partner organisatie van het programma Kinderen in de Knel van

Nadere informatie

ONTMOETEN KENNY KOKEN

ONTMOETEN KENNY KOKEN Gratis Excemplaar ONTMOETEN KENNY KOKEN WIL JIJ HET HELE (VOORLEES) VERHAAL GRAAG LEZEN? Je krijgt Ontmoeten Kenny Koken thuis gestuurd als je een mailtje stuurt naar timo-co@coderups.nl met je naam, adres

Nadere informatie

Wij zijn Kai & Charis van de Super Student en wij geven studenten zin in de toekomst.

Wij zijn Kai & Charis van de Super Student en wij geven studenten zin in de toekomst. Hallo, Wij zijn Kai & Charis van de Super Student en wij geven studenten zin in de toekomst. Dat is namelijk helemaal niet zo makkelijk. Veel studenten weten nog niet precies wat ze willen en hoe ze dat

Nadere informatie

E.H.B.O. Werkstuk Vera Kleuskens, groep 7

E.H.B.O. Werkstuk Vera Kleuskens, groep 7 E.H.B.O. Werkstuk Vera Kleuskens, groep 7 1 Vera Kleuskens groep 7 Inhoudsopgave Voorwoord... 3 Inleiding... 4 1. Wat is E.H.B.O... 5 2. E.H.B.O. vereniging... 6 3. Cursus... 7+8+9 4. Reanimatie en A.E.D....

Nadere informatie

Thema In en om het huis.

Thema In en om het huis. http://www.edusom.nl Thema In en om het huis. Les 22. Een huis zoeken Wat leert u in deze les? Praten over uw huis Informatie over het vinden van een nieuwe woning Praten over wat afgelopen is Veel succes!

Nadere informatie

Is jouw eurocent al gevallen

Is jouw eurocent al gevallen Crisis graad 3 Is jouw eurocent al gevallen Lesvoorbereiding Projecteer de krantenkoppen of verzamel zelf krantenkoppen over de economische crisis. Knip het verhaal van de crisis in 6 stukken (1 deel voor

Nadere informatie