VERKLARING INZAKE BELEGGINGSBEGINSELEN

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "VERKLARING INZAKE BELEGGINGSBEGINSELEN"

Transcriptie

1 VERKLARING INZAKE BELEGGINGSBEGINSELEN Waarom beleggen? Om de pensioenen betaalbaar te houden en liefst ook nog eens ieder jaar te kunnen beschermen tegen koopkrachtverlies, belegt ARCADIS Pensioenfonds het pensioengeld. Daarmee wordt naar verwachting op de lange termijn een beter rendement gehaald dan wanneer het geld op een spaarrekening wordt geparkeerd. Natuurlijk zijn er aan beleggen risico s verbonden, en juist daarom besteedt het pensioenfonds veel aandacht aan risicobeheersing. Beleggen is kernactiviteit ARCADIS Pensioenfonds heeft twee bronnen van inkomsten: pensioenpremies en beleggingsrendementen. Samen moeten ze ervoor zorgen dat: de pensioenen nu en in de toekomst uitbetaald kunnen worden; de ambitie om de koopkracht van de pensioenen te beschermen wordt waargemaakt. In de ARCADIS-pensioenregeling betaalt de werkgever een vaste premie die onder normale omstandigheden genoeg moet zijn om de opbouw van de pensioenen te betalen. Maar als er tegenvallers zijn, zoals een crisis, kan er niet bij de werkgever worden aangeklopt voor extra premie. De (gewezen) deelnemers en pensioengerechtigden moeten dan de gevolgen dragen. In eerste instantie betekent dat: het beperken of overslaan van de indexatie. Als maatregel daarbovenop kunnen de pensioenen zelfs gekort worden. Goede beleggingsrendementen zijn dan ook van groot belang. Zonder goed rendement wordt het pensioen onbetaalbaar. Maar een goed rendement halen, dat kan alleen als het pensioenfonds bereid is risico s te lopen. Als er helemaal geen risico wordt genomen en alle ontvangen premies op een spaarrekening worden gezet, dan zou de pensioenpremie moeten verdubbelen om hetzelfde pensioen aan te kunnen bieden. Het pensioen jaarlijks verhogen om de koopkracht te beschermen (=indexatie) zou dan onmogelijk zijn. We moeten dus risico nemen. Maar heel belangrijk: we doen er alles aan om die risico s te beheersen. Risicobeheersing Een van de belangrijkste instrumenten bij het beheersen van de beleggingsrisico s is spreiding. We spreiden ons vermogen over verschillende soorten beleggingen, zoals aandelen, obligaties en onroerend goed. De verdeling over al deze soorten beleggingen noemen we onze beleggingsmix. Die moet optimaal afgestemd zijn op onze beleggingsdoelstellingen. Daarbij spelen verschillende overwegingen een rol, zoals: welk rendement streven we na, welke risico s kan het fonds verantwoord nemen en hoe lang kunnen we ons geld beleggen voordat we het als pensioenen moeten uitbetalen? We zoeken ook naar beleggingen die tegengesteld reageren op bijvoorbeeld economische teruggang. Dat verkleint onze kwetsbaarheid. Kortom: bij het beleggen wordt voortdurend een zorgvuldige afweging gemaakt tussen risico en rendementsverwachting, waarbij de belangen van al onze deelnemers, pensioengerechtigden en gewezen deelnemers in het oog worden gehouden. 1 / 7

2 Natuurlijk is er meer dan spreiding alleen. Onze vermogensbeheerders proberen ook zo goed mogelijk in te spelen op actuele marktontwikkelingen en verwachtingen. Waar mogelijk proberen ze de gebeurtenissen zelfs voor te zijn. Zorgvuldig monitoren van alle beleggingen en waar nodig bijsturen is een essentieel onderdeel van onze beleggingsstrategie. Doelstellingen ARCADIS Pensioenfonds ARCADIS Pensioenfonds streeft ernaar om met beleggingsresultaten en premiestortingen te voldoen aan alle nominale pensioenverplichtingen, zonder dat dit de kansen op toekomstige indexaties sterk vermindert. Een ander doel is het maximaliseren van het rendement op lange termijn, binnen de risicokaders die het bestuur daarvoor vaststelt. Hierbij wordt voldaan aan de vereisten van de Pensioenwet en de regels van De Nederlandsche Bank. Hoe beleggen? Hoe wordt het vermogen van ARCADIS Pensioenfonds belegd en welke doelen worden daarbij nagestreefd? Welke vormen van veiligheid zijn er ingebouwd en wie controleert dat? Het beleggingsproces van ARCADIS Pensioenfonds bestaat uit drie stappen. Stap 1: Asset Liability Management (ALM) In de eerste stap bepaalt het bestuur de hoofdlijnen van het beleggingsbeleid. Dit wordt gedaan op basis van een Asset (bezittingen) Liability (verplichtingen) Management-studie. Het bestuur stelt het toelaatbare beleggingsrisico vast en het na te streven rendement. Het uitvoeren van de ALM-studie wordt ten minste eens in de 3 jaar gedaan en resulteert in een verdeling van het vermogen over verschillende beleggingscategorieën. Stap 2: Beleggingsstrategie In de tweede stap wordt het beleggingsbeleid verder ingevuld. Om de doelstellingen van het fonds te realiseren moet er voldoende rendement op de beleggingen worden behaald. Er worden bewust beleggingsrisico s genomen waarvan verwacht wordt dat ze op de langere termijn worden beloond met een hoger rendement. Om de risico s te beheersen wordt er belegd in verschillende beleggingscategorieën. Behalve in vastrentende waarden (bijvoorbeeld obligaties) wordt er ook belegd in zakelijke waarden (bijvoorbeeld aandelen en onroerend goed). Bij het vaststellen van de beleggingsstrategie hanteert ARCADIS Pensioenfonds een aantal uitgangspunten, zogeheten Investment beliefs : Zorgvuldigheid. Beleggen vergt een prudente houding en dient een reële doelstelling te ondersteunen. Het belang van de strategische mix. De verdeling van het vermogen over de verschillende beleggingscategorieën is de belangrijkste keuze in het beleggingsproces. Marktbewegingen leiden in de regel niet tot wijzigingen van het beleid. De verdeling over de beleggingscategorieën kan wel aangepast worden in geval van extreme of structurele veranderingen op de financiële markten. Diversificatie. Door een goede spreiding over de beleggingscategorieën, landen en beleggingsstijlen wordt een optimale verhouding tussen rendement en risico bepaald. Risico s die naar verwachting niet beloond worden, worden deels of geheel afgedekt. Actief beleggen. Deze aanpak loont in inefficiënte markten en in markten die niet met passief beheer zijn te benaderen. Passief beleggen heeft lage kosten als voordeel. 2 / 7

3 Uitgangspunten per beleggingscategorie: Aandelen leveren een risicopremie op. Vastrentende waarden leveren liquiditeit en een basisrendement. Vastgoed levert diversificatievoordelen (het spreiden van risico s) op en deels dekking van het inflatierisico. Stap 3: Portefeuilleconstructie De derde stap betreft het daadwerkelijk beleggen van het vermogen van het pensioenfonds in effecten, derivaten of beleggingsfondsen. De strategische beleggingsmix uit stap 2 is het uitgangspunt. ARCADIS Pensioenfonds laat het vermogen beheren door professionele externe beheerders, grotendeels via beleggingsfondsen. Daarnaast wordt rechtstreeks op naam van het fonds belegd in langlopende staatsobligaties met de hoogste kredietwaardigheidsbeoordeling. Voor de beleggingsfondsen voor aandelen en vastrentende waarden geldt het volgende: Er wordt belegd in breed gespreide beleggingsfondsen. De portefeuilleconstructie binnen aandelen van ARCADIS Pensioenfonds is gebaseerd op de volgende overtuigingen: a. Aandelen worden deels passief belegd vanwege de lage kosten. b. Beleggen in aandelen die minder dan gemiddeld omhoog of omlaag gaan op de beurs (lage volatiliteit) levert over vele jaren hetzelfde rendement op als beleggen in een marktindex. Voordeel is het kleinere neerwaartse risico. De beleggingscommissie bewaakt de risico s bij staatsobligaties en bedrijfsobligaties. Voor de beleggingsfondsen voor vastgoed geldt het volgende: Er wordt belegd in een aantal niet-beursgenoteerde beleggingsfondsen. Dit gebeurt bij verschillende managers. Spreiding over verschillende geografische regio s (Europa, VS, Azië) is het belangrijkst, gevolgd door een goede spreiding over verschillende sectoren (woningen, winkels, kantoren, bedrijfsruimten). Er wordt belegd in vastgoedfondsen waarin zo weinig mogelijk vreemd vermogen wordt toegevoegd. Wie is verantwoordelijk? De eindverantwoordelijkheid voor alle beslissingen binnen het pensioenfonds ligt bij het bestuur van ARCADIS Pensioenfonds. Het bestuur legt verantwoording af tegenover het verantwoordingsorgaan en legt een en ander vast in het jaarverslag. Het ARCADIS Pensioenfonds kent een beleggingscommissie die onder andere tot taak heeft het bestuur te adviseren over het strategische beleggingsbeleid. De beleggingscommissie bestaat uit leden van het bestuur en laat zich adviseren door vaste externe adviseurs. Het feitelijke beheer van het vermogen binnen de richtlijnen van het bestuur is in handen van de uitvoeringsorganisatie van ARCADIS Pensioenfonds. De uitvoeringsorganisatie geeft richtlijnen aan de externe vermogensbeheerders en controleert of de vermogensbeheerders zich daaraan houden. Het fonds schakelt externe specialisten in op gebieden waar de eigen kennis tekort schiet. Het gaat dan om het uitvoeren van ALM-studies, de beoordeling van de prestaties van vermogensbeheerders en het afdekken van renterisico s door een gepaste inzet van rente-instrumenten (derivaten). Waarin beleggen? 3 / 7

4 Welke beleggingscategorieën zijn er en waar belegt ARCADIS Pensioenfonds in? Overzicht met alle beleggingen De strategische beleggingsmix van ARCADIS Pensioenfonds ziet er als volgt uit: Categorie Vastrentende waarden staatsobligaties Percentage van het vermogen 50% 17,5% bedrijfsobligaties 17,5% hoogrentende bedrijfsobligaties 10,0% inflatie gerelateerde obligaties Aandelen ontwikkelde markten opkomende markten 40% 5,0% 334,0% 6,0% Vastgoed 10% Totaal 100% In de strategische beleggingsmix geldt voor elke beleggingscategorie niet een enkel percentage maar een bandbreedte. Als de beleggingen in een categorie buiten die bandbreedte komen dan wordt in beginsel eens in de drie maanden herschikt. Dat wil zeggen dat de feitelijke beleggingsmix dan weer binnen de bandbreedtes van de strategische beleggingsmix wordt gebracht. De beleggingscommissie heeft de bevoegdheid gekregen van het bestuur om aanpassingen door te voeren in de beleggingsmix binnen de bandbreedtes. ARCADIS Pensioenfonds beschikt daarnaast over een spoedprocedure beleggingen. Deze treedt in werking wanneer zich extreme koersbewegingen voordoen op de financiële markten. Afbouw belang in vastgoed Tot de ALM-studie van 2015 was het strategisch belang van vastgoed 20%. Dit belang zal, als uitkomst van de ALM-studie van 2015, in een aantal jaren worden teruggebracht naar het nieuwe strategische gewicht van 10%. De verlaging houdt verband met de minder goede verhandelbaarheid van vastgoed en de hoge beheerskosten. Daarnaast is het niet eenvoudig gebleken om grip te houden op de vastgoedbeleggingen. Afdekken rente- en valutarisico Er zijn nog meer risico s die van invloed zijn op de financiële positie van het pensioenfonds. Rente. Als de rente daalt, moet het fonds meer vermogen reserveren om de toegezegde pensioenen uit te kunnen betalen. Dat betekent dat de financiële positie van het fonds verslechtert. Om dit effect te beperken heeft ARCADIS Pensioenfonds in de beleggingen het renterisico strategisch voor 50% afgedekt. Ook hier geldt niet een enkel percentage maar een bandbreedte. Dit is voor de renteafdekking tussen 40% en 60%. 4 / 7

5 Valuta. Een belegging in vreemde valuta wordt minder waard als deze valuta in waarde daalt ten opzichte van de euro. Het nemen van valutarisico s levert op de lange termijn niet structureel geld op. Daarom dekt ARCADIS Pensioenfonds de posities in de belangrijkste valuta grotendeels af. De Amerikaanse Dollar wordt voor 75% afgedekt (met een bandbreedte tussen 50% en 100%) en het Britse Pond en de Japanse Yen 100% (met een bandbreedte tussen 75% en 100%).Voordelen van het gedeeltelijk open laten staan van het USD-risico zijn: o bescherming tegen stressscenario s. Daarbij functioneert de USD als veilige haven; o extra rendementspotentieel in het geval de USD-koers lager is dan een lange-termijnevenwichtskoers volgens maatstaven als de koopkrachtpariteit. Afdekken inflatierisico Prijsinflatie is het verschijnsel dat er met besteding van hetzelfde aantal euro s steeds minder gekocht kan worden. ARCADIS Pensioenfonds houdt rekening met het inflatierisico door te beleggen in: 1. inflatie-gerelateerde Euro staatsobligaties en bedrijfsobligaties. Deze beleggingen bieden een directe inflatiebescherming; 2. aandelen en vastgoed. Deze beleggingen bieden op de lange termijn een bepaalde bescherming tegen het inflatierisico. Het renterisico wordt strategisch voor 50% afgedekt. - Wanneer de rente daalt dan stijgen de pensioenverplichtingen. Tegelijkertijd stijgt dan de waarde van de vastrentende waarden en de rentederivaten. Op deze manier compenseren de vastrentende waarden en de rentederivaten de toename van de pensioenverplichtingen voor de helft. - Daar staat tegenover dat bij oplopende inflatie, die over het algemeen gepaard gaat met oplopende rentes, de waardedaling van de vastrentende waarden en de rentederivaten ook slechts de helft bedraagt van de daling van de pensioenverplichtingen. ARCADIS Pensioenfonds is van mening dat door deze aanpak een evenwichtige balans is gevonden tussen de afdekking van het renterisico en de afdekking van het inflatierisico. Afdekken tegenpartijrisico Om rente- en valutarisico s af te dekken worden zogenaamde derivatencontracten afgesloten. Banken zijn daarbij de tegenpartijen. Derivatencontracten kunnen sterk in waarde fluctueren door fluctuaties in de onderliggende waarde van de rente en de valuta s. Daalt bijvoorbeeld de rente, dan stijgt voor ARCADIS Pensioenfonds de waarde van het derivaat. Maar voor de tegenpartij daalt de waarde juist. Bij sterk positieve waarden van derivatencontracten loopt ARCADIS Pensioenfonds het risico dat een tegenpartij zijn financiële verplichtingen uiteindelijk niet kan nakomen. Om dit risico af te dekken heeft ARCADIS Pensioenfonds met alle banken die als tegenpartij optreden overkoepelende afspraken gemaakt. Die afspraken betreffen de dagelijkse uitwisseling van onderpand voor de marktwaarde van de lopende derivatencontracten. Gaat de tegenpartij failliet, dan valt het onderpand toe aan ARCADIS Pensioenfonds. Verantwoord beleggen 5 / 7

6 ARCADIS Pensioenfonds is verantwoordelijk voor een goede financiële uitvoering van de pensioenregeling. Tegelijkertijd heeft het pensioenfonds een maatschappelijke verantwoordelijkheid. Verantwoord beleggen Verantwoord beleggen houdt in: zodanig beleggen dat je dit kunt verantwoorden, zowel vooraf als achteraf. Wanneer gesproken wordt over verantwoord beleggen wordt doorgaans gedoeld op de volgende aspecten: E (environment, milieu) S (sociaal, sociaal-maatschappelijk beleid) G (governance). Daartoe kunnen eventueel ook worden gerekend: ethiek en integriteit. Beleggers hebben verschillende mogelijkheden om verantwoord te beleggen: het uitsluiten van bedrijven waarin een fonds niet wil beleggen. Dit noemen we uitsluitingenbeleid. het gesprek aangaan met bedrijven waarin een fonds investeert, actief stemgedrag in aandeelhoudersvergaderingen en/of invloed uitoefenen op het management van bedrijven. Dit noemen we engagement (in het Nederlands betrokkenheid ). Uitgangspunten voor het verantwoord beleggen beleid ARCADIS Pensioenfonds wenst het beleggingsbeleid aan te laten sluiten bij de karakteristieken van de deelnemers en de onderneming ARCADIS. Dit leidt tot de volgende uitgangspunten voor verantwoord beleggen bij het pensioenfonds: De Global Compact Principles van de Verenigde Naties zijn leidend. Onderschrijven van de Principles for Responsible Investment (PRI). Uitsluitingen bij beleggingen worden slechts marginaal toegepast. Uitsluitingenbeleid en beleid rond ESG-scores ARCADIS Pensioenfonds plaatst aandelen of obligaties uitgegeven door bedrijven op de uitsluitingenlijst wanneer het bedrijf: betrokken is bij de productie van controversiële wapens of strategische onderdelen daarvan, en/of aanzienlijke inkomsten genereert uit de verkoop of het transport van dit soort wapens. Dit geldt ook voor kernwapens die zijn geproduceerd door of geleverd aan niet-kernwapenstaten. Tot controversiële wapens behoren volgens ARCADIS Pensioenfonds antipersoonsmijnen, clustermunitie, chemische en biologische wapens en kernwapens. Productie van en handel in dit soort wapens (met uitzondering van kernwapens geproduceerd door of geleverd aan kernwapenstaten) zijn verboden door verdragen die door veel landen zijn ondertekend, of door lokale wetgeving. Het bestuur stelt de uitsluitingenlijst vast. De uitvoeringsorganisatie adviseert hierover vooraf, met steun van de fiduciair adviseur. Het bestuur stelt tevens de criteria en wegingen vast voor ESG-scores van externe vermogensbeheerders en hun beleggingsfondsen. De werkwijze richting de externe vermogensbeheerders en hun beleggingsfondsen is als volgt: De fiduciair adviseur screent de beleggingsfondsen op verboden beleggingen. De fiduciair adviseur en de uitvoeringsorganisatie rapporteren hierover per kwartaal aan de beleggingscommissie en het bestuur. 6 / 7

7 De fiduciair adviseur kent ESG-scores toe aan de externe vermogensbeheerders en aan hun beleggingsfondsen en presenteert deze één keer per jaar in de beleggingscommissie. De beheerders die beleggen in organisaties op de uitsluitingenlijst en beheerders met onvoldoende ESG-scores worden daarop aangesproken door de fiduciair adviseur en de uitvoeringsorganisatie. Het pensioenfonds neemt afscheid van een beheerder wanneer de aanmerkingen a. binnen één jaar niet leiden tot de gewenste gedragsverandering inzake het uitsluitingenbeleid; b. binnen drie jaar niet leiden tot een voldoende ESG-score, met dien verstande dat ieder jaar verbeteringen zichtbaar dienen te zijn die het bereiken van het einddoel aannemelijk maken. Ook passieve beleggers worden aangesproken op beleggingen die voorkomen op de uitsluitingenlijst van ARCADIS Pensioenfonds. ESG integratie en engagement ESG staat voor milieu (Environment), sociaal (Social) en goed ondernemingsbestuur (Governance). Integratie van ESG-factoren betekent 'het op systematische wijze toevoegen van ESG-factoren aan bestaande beleggingsprocessen. Beleggingen dragen dan niet alleen financieel bij aan het rendement maar zij hebben ook een maatschappelijk rendement. ARCADIS Pensioenfonds gaat niet zover om aan vermogensbeheerders als eis op te leggen dat zij ESG-factoren volledig integreren in hun beleggingsproces. Integratie is lastig te realiseren en de externe vermogensbeheerders moeten de tijd krijgen dit te realiseren. ARCADIS Pensioenfonds ziet wel de mogelijk toegevoegde waarde van ESG-integratie bij vermogensbeheerders. Engagement betekent in het Nederlands betrokkenheid. Dit staat voor een integrale benadering van corporate governance, het uitoefenen van stemrecht op de gehele aandelenportefeuille en maatschappelijk verantwoord beleggen. Met corporate governance wordt bedoeld de manier waarop het pensioenfonds georganiseerd is (structuur) en de verantwoordelijkheden worden uitgevoerd (processen). Onderdeel van deze aanpak is een actief programma waarbij de dialoog wordt aangegaan (engagement) met de ondernemingen waarin wordt belegd. Ondernemingen worden systematisch benaderd om ze aan te sporen te werken aan verbeteringen van zowel corporate governance, als van maatschappelijke, ethische en milieurisico s. De achterliggende gedachte is dat beheersing van deze risico s op termijn van betekenis zal zijn voor het behoud en het welzijn van de wereld, maar ook een positieve invloed zal hebben op de bedrijfsprestaties en resultaten. Het bestuur van ARCADIS Pensioenfonds heeft besloten geen engagement-activiteitenprogramma s in te kopen. De directe koppeling met de eigen beleggingen van het pensioenfonds ontbreekt vaak bij dit soort programma s. Daarnaast is er besloten geen eigen stembeleid voor het stemmen in aandeelhoudersvergaderingen vast te stellen. Het bestuur is vooralsnog niet van plan er een te ontwikkelen. Arnhem, juni / 7

VERKLARING INZAKE BELEGGINGSBEGINSELEN

VERKLARING INZAKE BELEGGINGSBEGINSELEN VERKLARING INZAKE BELEGGINGSBEGINSELEN Waarom beleggen? Om de pensioenen betaalbaar te houden en liefst ook nog eens ieder jaar te kunnen beschermen tegen koopkrachtverlies, belegt ARCADIS Pensioenfonds

Nadere informatie

Verklaring inzake beleggingsbeginselen 2015-2017

Verklaring inzake beleggingsbeginselen 2015-2017 Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Zuivel en aanverwante industrie (BPZ) Verklaring inzake beleggingsbeginselen 2015-2017 Inleiding Deze verklaring inzake de beleggingsbeginselen geeft de uitgangspunten

Nadere informatie

Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Zuivel en aanverwante industrie (BPZ) Verklaring inzake beleggingsbeginselen

Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Zuivel en aanverwante industrie (BPZ) Verklaring inzake beleggingsbeginselen Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Zuivel en aanverwante industrie (BPZ) Verklaring inzake beleggingsbeginselen 2015-2017 Inleiding Deze verklaring inzake de beleggingsbeginselen geeft de uitgangspunten

Nadere informatie

Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Zuivel en aanverwante industrie (BPZ) Verklaring inzake beleggingsbeginselen

Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Zuivel en aanverwante industrie (BPZ) Verklaring inzake beleggingsbeginselen Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Zuivel en aanverwante industrie (BPZ) Verklaring inzake beleggingsbeginselen 2015-2017 Inleiding Deze verklaring inzake de beleggingsbeginselen geeft de uitgangspunten

Nadere informatie

Verklaring inzake de beleggingsbeginselen

Verklaring inzake de beleggingsbeginselen Verklaring inzake de beleggingsbeginselen van Stichting Bedrijfspensioenfonds AVH 1. Introductie 1.1 Inleiding Deze verklaring inzake de beleggingsbeginselen geeft beknopt de uitgangspunten weer van het

Nadere informatie

4.1. Algemene uitgangspunten 4.2. De beleggingsstrategie

4.1. Algemene uitgangspunten 4.2. De beleggingsstrategie Meer dan 1700 mensen hebben pensioenaanspraken opgebouwd bij Stichting Pensioenfonds Avery Dennison (in deze verklaring voortaan verder "pensioenfonds" genoemd). Zij zijn de (gewezen) deelnemers en pensioengerechtigden

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Xerox

Stichting Pensioenfonds Xerox Verklaring inzake beleggingsbeginselen Stichting Pensioenfonds Xerox 1 juli 2015 Paragraaf 1 ~ Introductie Deze Verklaring inzake beleggingsbeginselen beschrijft op beknopte wijze de uitgangspunten van

Nadere informatie

Beleggingsbeginselen

Beleggingsbeginselen Beleggingsbeginselen Stichting Pensioenfonds voor de Architectenbureaus Versie april 2015 Deze Verklaring beleggingsbeginselen maakt onderdeel uit van het beleggingsbeleid van het pensioenfonds en is aangepast

Nadere informatie

STICHTING PENSIOENFONDS SAGITTARIUS BELEGGINGSBEGINSELEN

STICHTING PENSIOENFONDS SAGITTARIUS BELEGGINGSBEGINSELEN STICHTING PENSIOENFONDS SAGITTARIUS BELEGGINGSBEGINSELEN 22 september 2016 Beleggingsbeginselen De beleggingsbeginselen van het pensioenfonds zijn de uitgangspunten ten aanzien van beleid en uitvoering,

Nadere informatie

Verklaring inzake de beleggingsbeginselen van Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Baksteenindustrie

Verklaring inzake de beleggingsbeginselen van Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Baksteenindustrie 1. Introductie Verklaring inzake de beleggingsbeginselen van Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Baksteenindustrie Doelstelling en basis voor dit document Dit document ("de Verklaring") beschrijft

Nadere informatie

Populair beleggingsplan

Populair beleggingsplan Populair beleggingsplan versie oktober 2015 1 Inhoudsopgave Waarom belegt het pensioenfonds? 4 Wat is het doel van beleggen? 4 Wat levert beleggen op? 4 Er gaan toch ook risico s gepaard met beleggen?

Nadere informatie

Verklaring inzake de beleggingsbeginselen van Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Baksteenindustrie

Verklaring inzake de beleggingsbeginselen van Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Baksteenindustrie 1. Introductie Verklaring inzake de beleggingsbeginselen van Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Baksteenindustrie Doelstelling en basis voor dit document Dit document ("de Verklaring") beschrijft

Nadere informatie

Verklaring inzake de beleggingsbeginselen. Stichting Pensioenfonds voor Fysiotherapeuten. Per 1 juli 2015

Verklaring inzake de beleggingsbeginselen. Stichting Pensioenfonds voor Fysiotherapeuten. Per 1 juli 2015 Bijlage IV Verklaring inzake de beleggingsbeginselen Stichting Pensioenfonds voor Fysiotherapeuten Per 1 juli 2015 Tilburg, 17 juni 2015 1. Inleiding In de Verklaring inzake de beleggingsbeginselen (hierna:

Nadere informatie

Investment beliefs. Uitgangspunten vermogensbeheer. bpfhibin.nl. stichting bedrijfstakpensioenfonds voor de handel in bouwmaterialen

Investment beliefs. Uitgangspunten vermogensbeheer. bpfhibin.nl. stichting bedrijfstakpensioenfonds voor de handel in bouwmaterialen Investment beliefs bpfhibin.nl stichting bedrijfstakpensioenfonds voor de handel in bouwmaterialen Uitgangspunten vermogensbeheer Milieu, maatschappij en corporate governance zijn belangrijk Inhoudsopgave

Nadere informatie

Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor het Schoonmaak- en Glazenwassersbedrijf

Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor het Schoonmaak- en Glazenwassersbedrijf Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor het Schoonmaak- en Glazenwassersbedrijf Dit is een uitgave van Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor het Schoonmaak- en Glazenwassersbedrijf. Versie: 01 juli 2013

Nadere informatie

Verklaring inzake beleggingsbeginselen

Verklaring inzake beleggingsbeginselen Verklaring inzake beleggingsbeginselen 1. Introductie 1.1 Inleiding Deze verklaring inzake beleggingsbeginselen geeft de uitgangspunten weer van het beleggingsbeleid van Stichting Bedrijfspensioenfonds

Nadere informatie

SAMEN SAMEN VOOR LATER VERSTANDIG BELEGGEN

SAMEN SAMEN VOOR LATER VERSTANDIG BELEGGEN SAMEN SAMEN VOOR LATER VERSTANDIG BELEGGEN Er wordt elke maand geld van mijn loon ingehouden voor mijn pensioen. Wat doet het pensioenfonds daarmee? Petra Vos, SPF Beheer: Klopt. Uw werkgever houdt maandelijks

Nadere informatie

Achmea life cycle beleggingen

Achmea life cycle beleggingen Achmea life cycle beleggingen Scheiden. Uw pensioengeld in vertrouwde handen Wat betekent dat voor uw ouderdomspensioen? Interpolis. Glashelder Achmea life cycle beleggingen Als pensioenverzekeraar beleggen

Nadere informatie

Waarom onze beleggingsstrategie staat als een huis

Waarom onze beleggingsstrategie staat als een huis Waarom onze beleggingsstrategie staat als een huis Het strategisch beleggingsplan van ABP is stapsgewijs opgebouwd. De strategie is gebaseerd op vier pijlers: 1) de doelstelling van ABP 2) beleggingsovertuigingen

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds DuPont Nederland. 1. Inleiding

Stichting Pensioenfonds DuPont Nederland. 1. Inleiding Stichting Pensioenfonds DuPont Nederland 1. Inleiding Op grond van de Europese pensioenfondsenrichtlijn zijn Nederlandse pensioenfondsen sinds 8 februari 2006 verplicht om een verklaring inzake de beleggingsbeginselen

Nadere informatie

Verklaring inzake Beleggingsbeginselen

Verklaring inzake Beleggingsbeginselen Verklaring inzake Beleggingsbeginselen per 1 januari 2015 TRANSPARANT OVER ELKE FASE Inhoudsopgave Verklaring inzake Beleggingsbeginselen van Stichting ING CDC Pensioenfonds 3 De pensioendoelstellingen,

Nadere informatie

Het jaarverslag 2014 samengevat

Het jaarverslag 2014 samengevat Het jaarverslag 2014 samengevat Uw pensioenfonds blikt terug én vooruit Deelnemers 1.711 In 2014 verdiende het fonds 55,1 miljoen dankzij beleggen. Dat bedrag staat voor een rendement van 20,1%. Het fonds

Nadere informatie

Verklaring inzake de beleggingsbeginselen. Stichting De Samenwerking Pensioenfonds voor het Slagersbedrijf

Verklaring inzake de beleggingsbeginselen. Stichting De Samenwerking Pensioenfonds voor het Slagersbedrijf Verklaring inzake de beleggingsbeginselen Stichting De Samenwerking Pensioenfonds voor het Slagersbedrijf Bijlage 1 bij de Actuariële en bedrijfstechnische nota Laatst gewijzigd en vastgesteld op 25 juni

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Huntsman Rozenburg Beleggingsplan 2011

Stichting Pensioenfonds Huntsman Rozenburg Beleggingsplan 2011 Stichting Pensioenfonds Huntsman Rozenburg Beleggingsplan 2011 April 2011 ING Investment Management / ICS Inleiding Jaarlijks stelt het Bestuur van de Stichting Pensioenfonds Huntsman Rozenburg (Huntsman)

Nadere informatie

1. Organisatie BIJLAGE I: VERKLARING BELEGGINGSBEGINSELEN STICHTING PENSIOENFONDS ACHMEA. ABTN 2014 versie 21-3-2014 1. Stichting Pensioenfonds Achmea

1. Organisatie BIJLAGE I: VERKLARING BELEGGINGSBEGINSELEN STICHTING PENSIOENFONDS ACHMEA. ABTN 2014 versie 21-3-2014 1. Stichting Pensioenfonds Achmea BIJLAGE I: VERKLARING BELEGGINGSBEGINSELEN Introductie Deze Verklaring inzake beleggingsbeginselen (hierna: Verklaring) beschrijft op beknopte wijze de uitgangspunten van het beleggingsbeleid van SPA.

Nadere informatie

Verklaring inzake beleggingsbeginselen

Verklaring inzake beleggingsbeginselen Verklaring inzake beleggingsbeginselen Stichting Pensioenfonds Medisch Specialisten Zeist, 4 maart 2014 1. Inleiding De verklaring inzake beleggingsbeginselen beschrijft de uitgangspunten van het beleggingsbeleid

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds voor Fysiotherapeuten

Stichting Pensioenfonds voor Fysiotherapeuten [ ACTUARIËLE EN BEDRIJFSTE CHNISCHE NOTA 2016 [ VERKLARING INZAKE DE BELEGGINGSBEGINSELEN Stichting Pensioenfonds voor Fysiotherapeuten Per 1 januari 2016 Tilburg, 27 januari 2016 1. Inleiding In de Verklaring

Nadere informatie

Verklaring Beleggingsbeginselen

Verklaring Beleggingsbeginselen Verklaring Beleggingsbeginselen Deze verklaring beschrijft de beginselen van het beleggingsbeleid van Pensioenfonds Metaal en Techniek (PMT). Deze verklaring is opgesteld, omdat het beleggings- en risicobeleid

Nadere informatie

Verklaring inzake Beleggingsbeginselen

Verklaring inzake Beleggingsbeginselen Verklaring inzake Beleggingsbeginselen Goedgekeurd door het Bestuur op 18-09-2014 Stichting Pensioenfonds Koninklijke Ten Cate Bezoekadres: Brugstraat 2, Almelo Correspondentieadres: Postbus 126, 7600

Nadere informatie

Generali beleggingsmogelijkheden pensioen informatie voor de werkgever

Generali beleggingsmogelijkheden pensioen informatie voor de werkgever Generali beleggingsmogelijkheden pensioen informatie voor de werkgever Inhoudsopgave Algemene informatie over dit document 2 1. Zorgvuldig beleggingsbeleid 3 2. Algemene informatie over een pensioen op

Nadere informatie

Verklaring Beleggingsbeginselen. 1. Inleiding

Verklaring Beleggingsbeginselen. 1. Inleiding Verklaring Beleggingsbeginselen 1. Inleiding Voor u ligt de Verklaring inzake de beleggingsbeginselen (hierna: de verklaring ). Hierin kunt u lezen wat het beleggingsbeleid is van het pensioenfonds Wonen

Nadere informatie

Kort jaarverslag Stichting Pensioenfonds nv Linde Gas Benelux

Kort jaarverslag Stichting Pensioenfonds nv Linde Gas Benelux Kort jaarverslag Stichting Pensioenfonds nv Linde Gas Benelux Beleggingen Het totaal rendement over het afgelopen boekjaar 2010 is uitgekomen op 15,6%. Als we naar de onderverdeling kijken zien we het

Nadere informatie

VERKLARING INZAKE BELEGGINGSBEGINSELEN STICHTING CRH PENSIOENFONDS 18 JUNI 2012

VERKLARING INZAKE BELEGGINGSBEGINSELEN STICHTING CRH PENSIOENFONDS 18 JUNI 2012 VERKLARING INZAKE BELEGGINGSBEGINSELEN 18 JUNI 2012 INHOUD 1. Inleiding... 1 2. Organisatie... 2 2.1 Het fonds... 2 2.2 Organisatie... 2 2.3 Toeslagenbeleid... 3 3. Beleggingsbeleid... 4 3.1 Doel van het

Nadere informatie

Jaarverslag verantwoord beleggen 2015

Jaarverslag verantwoord beleggen 2015 Jaarverslag verantwoord beleggen 2015 Ook in 2015 heeft Pensioenfonds Vervoer in het beleggingsbeleid en de uitvoering ervan weer een impuls kunnen geven aan maatschappelijke verantwoord beleggen. Nadat

Nadere informatie

Generali Beleggingsmogelijkheden Pensioen

Generali Beleggingsmogelijkheden Pensioen 1. Algemene informatie over dit document Waarom krijgt u dit document U krijgt deze informatie omdat u via uw werkgever deelneemt aan een pensioenregeling bij Generali. In uw pensioenregeling staat hoe

Nadere informatie

Bijlage C: Verklaring Beleggingsbeginselen

Bijlage C: Verklaring Beleggingsbeginselen Bijlage C: Verklaring Beleggingsbeginselen 1 Introductie 1.1 Inleiding Deze Verklaring inzake beleggingsbeginselen ( de Verklaring ) beschrijft de uitgangspunten van het beleggingsbeleid van Stichting

Nadere informatie

Verklaring inzake beleggingsbeginselen

Verklaring inzake beleggingsbeginselen STICHTING PENSIOENFONDS RECREATIE Mei 2011 INHOUDSOPGAVE 0. Introductie 3 1. Doelstelling van het beleggingsbeleid 4 2. Organisatie en risicobeheerprocedures 5 3. Beleggingsbeginselen 7 Mei 2011 Pagina

Nadere informatie

Generali beleggingsmogelijkheden Generali pensioen

Generali beleggingsmogelijkheden Generali pensioen Generali beleggingsmogelijkheden Generali pensioen informatie voor de deelnemer INHOUDSOPGAVE Algemene informatie over dit document 2 1. Zorgvuldig beleggingsbeleid 3 2. Algemene informatie over een pensioen

Nadere informatie

2013 in het kort SAMENVATTING VAN HET JAARVERSLAG

2013 in het kort SAMENVATTING VAN HET JAARVERSLAG 2013 in het kort SAMENVATTING VAN HET JAARVERSLAG 1 Toelichting op het jaarverslag In het Jaarverslag 2013 legt het pensioenfonds uitgebreid verantwoording af over de ontwikkelingen, besluiten en gebeurtenissen

Nadere informatie

Verklaring inzake beleggingsbeginselen. 1 Introductie

Verklaring inzake beleggingsbeginselen. 1 Introductie Verklaring inzake beleggingsbeginselen 1 Introductie 1.1. Inleiding Dit document ( de Verklaring ) beschrijft de uitgangspunten van het beleggingsbeleid van de Stichting Pensioenfonds Pensura (het fonds).

Nadere informatie

Verklaring inzake de beleggingsbeginselen. Vereniging Nederlands Pensioenfonds voor de Sigarenindustrie en aanverwante Bedrijven (VNPS)

Verklaring inzake de beleggingsbeginselen. Vereniging Nederlands Pensioenfonds voor de Sigarenindustrie en aanverwante Bedrijven (VNPS) Verklaring inzake de beleggingsbeginselen Vereniging Nederlands Pensioenfonds voor de Sigarenindustrie en aanverwante Bedrijven (VNPS) 1. Inleiding Voor u ligt de Verklaring inzake de beleggingsbeginselen

Nadere informatie

Generali beleggingsmogelijkheden pensioen informatie voor de deelnemer

Generali beleggingsmogelijkheden pensioen informatie voor de deelnemer Generali beleggingsmogelijkheden pensioen informatie voor de deelnemer Inhoudsopgave Algemene informatie over dit document 2 1. Zorgvuldig beleggingsbeleid 3 2. Algemene informatie over een pensioen op

Nadere informatie

Verklaring van beleggingsbeginselen

Verklaring van beleggingsbeginselen Verklaring van beleggingsbeginselen Stichting Pensioenfonds van de KAS BANK Juni 2014 Inleiding Deze Verklaring inzake de beleggingsbeginselen (hierna: Verklaring) beschrijft op beknopte wijze de uitgangspunten

Nadere informatie

Nieuwsbrief. Beleggen. In dit nummer. augustus 2015. Inleiding

Nieuwsbrief. Beleggen. In dit nummer. augustus 2015. Inleiding Nieuwsbrief augustus 2015 Beleggen Inleiding In de nieuwsbrief van juli 2015 over het nieuwe FTK en het toeslag-/premiebeleid kondigden we aan dat het Q8 Pensioenfonds u graag nader wil informeren over

Nadere informatie

Populair beleggingsplan

Populair beleggingsplan Populair beleggingsplan versie 22 november 2013 1 Inhoudsopgave Wat belegt het pensioenfonds? 4 Wat is het doel van beleggen? 4 Wat levert beleggen op? 4 Er gaan toch ook risico s gepaard met beleggen?

Nadere informatie

Marktwaardedekkingsgraad per 31 maart 2014: 128,6%, een toename van 3,3%-punt ten opzichte van 31 december 2013.

Marktwaardedekkingsgraad per 31 maart 2014: 128,6%, een toename van 3,3%-punt ten opzichte van 31 december 2013. Kwartaalbericht 2014 Samenvatting Marktwaardedekkingsgraad per 31 maart 2014: 128,6%, een toename van 3,3%-punt ten opzichte van 31 december 2013. Meer informatie vindt u op de website. Beleggingsrendement

Nadere informatie

Waarom onze beleggingsstrategie staat als een huis

Waarom onze beleggingsstrategie staat als een huis Waarom onze beleggingsstrategie staat als een huis Het strategisch beleggingsplan van ABP is stapsgewijs opgebouwd. De strategie is gebaseerd op vier pijlers: 1) de doelstelling van ABP 2) beleggingsovertuigingen

Nadere informatie

Financiële positie ABP versterkt in tweede helft 2009

Financiële positie ABP versterkt in tweede helft 2009 Persbericht Financiële positie ABP versterkt in tweede helft 2009 Hoofdpunten: Rendement in 2009 20,2% Dekkingsgraad stijgt in tweede halfjaar Gestegen levensverwachting heeft drukkend effect op dekkingsgraad

Nadere informatie

Kwartaalbericht Algemeen Pensioenfonds KLM. Tweede kwartaal april 2012 t/m 30 juni Samenvatting: Lage rente drukt dekkingsgraad

Kwartaalbericht Algemeen Pensioenfonds KLM. Tweede kwartaal april 2012 t/m 30 juni Samenvatting: Lage rente drukt dekkingsgraad Kwartaalbericht Algemeen Pensioenfonds KLM Tweede kwartaal 2012-1 april 2012 t/m 30 juni 2012 Samenvatting: Lage rente drukt dekkingsgraad Nominale dekkingsgraad is gedaald van 110,0% naar 105,1% Beleggingsrendement

Nadere informatie

VERKLARING INZAKE BELEGGINGSBEGINSELEN STICHTING BEDRIJFSTAKPENSIOENFONDS VOOR HET BEROEPSVERVOER OVER DE WEG

VERKLARING INZAKE BELEGGINGSBEGINSELEN STICHTING BEDRIJFSTAKPENSIOENFONDS VOOR HET BEROEPSVERVOER OVER DE WEG VERKLARING INZAKE BELEGGINGSBEGINSELEN STICHTING BEDRIJFSTAKPENSIOENFONDS VOOR HET BEROEPSVERVOER OVER DE WEG 1. Introductie 1.1. Inleiding De Verklaring inzake de beleggingsbeginselen ( Verklaring ) beschrijft

Nadere informatie

Verklaring beleggingsbeginselen

Verklaring beleggingsbeginselen Verklaring beleggingsbeginselen Deze verklaring inzake de beleggingsbeginselen geeft een samenvatting van de uitgangspunten van het beleggingsbeleid van Stichting Pensioenfonds Hoogovens (het fonds). Deze

Nadere informatie

Verklaring inzake de Beleggingsbeginselen PMA

Verklaring inzake de Beleggingsbeginselen PMA Verklaring inzake de Beleggingsbeginselen PMA 1. Inleiding Deze Verklaring inzake beleggingsbeginselen (hierna: Verklaring) beschrijft op beknopte wijze de uitgangspunten van het beleggingsbeleid van Stichting

Nadere informatie

INFORMATIE BELEGGINGSFONDSEN (NETTO) WERKNEMERS PENSIOEN

INFORMATIE BELEGGINGSFONDSEN (NETTO) WERKNEMERS PENSIOEN INFORMATIE BELEGGINGSFONDSEN (NETTO) WERKNEMERS PENSIOEN Informatie voor werkgevers Ingangsdatum 1 januari 2016 Als uw werknemer niet kiest voor een gegarandeerde uitkering wordt zijn premie belegd. Dit

Nadere informatie

Stichting Personeelspensioenfonds Cordares. Verklaring inzake beleggingsbeginselen

Stichting Personeelspensioenfonds Cordares. Verklaring inzake beleggingsbeginselen Stichting Personeelspensioenfonds Cordares Verklaring inzake beleggingsbeginselen 1. Inleiding De verklaring beschrijft de door het bestuur vastgestelde uitgangspunten voor het beleggingsbeleid van de

Nadere informatie

1. De fondsdoelstelling en de pensioenverplichtingen vormen bij het bepalen van het beleggingsbeleid het uitgangspunt voor Bpf Mitt

1. De fondsdoelstelling en de pensioenverplichtingen vormen bij het bepalen van het beleggingsbeleid het uitgangspunt voor Bpf Mitt Investment Beliefs Bpf MITT Missie en doelstellingen. 1. De fondsdoelstelling en de pensioenverplichtingen vormen bij het bepalen van het beleggingsbeleid het uitgangspunt voor Bpf Mitt Bij het nemen van

Nadere informatie

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het derde kwartaal gestegen van 16.893 miljoen naar 17.810 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013).

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het derde kwartaal gestegen van 16.893 miljoen naar 17.810 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013). Kwartaalbericht 2014 Samenvatting Marktwaardedekkingsgraad per 30 september 2014 130,4%, een toename van 0,9%-punt ten opzichte van 30 juni 2014. Over de eerste negen maanden steeg de marktwaardedekkingsgraad

Nadere informatie

Verklaring beleggingsresultaten en verlaging pensioenen

Verklaring beleggingsresultaten en verlaging pensioenen Verklaring beleggingsresultaten en verlaging pensioenen Het bestuur van Stichting Pensioenfonds Randstad heeft medio februari 2014 moeten besluiten tot het doorvoeren van een pijnlijke maatregel. Om de

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Eerste kwartaal 2014-1 januari 2014 t/m 31 maart 2014. Samenvatting: stijgende aandelen

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Eerste kwartaal 2014-1 januari 2014 t/m 31 maart 2014. Samenvatting: stijgende aandelen Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Eerste kwartaal 2014-1 januari 2014 t/m 31 maart 2014 Samenvatting: stijgende aandelen Nominale dekkingsgraad gestegen van 123,0% naar 123,6% Reële dekkingsgraad

Nadere informatie

Rabo Beheerd Beleggen Actief en Actief Duurzaam

Rabo Beheerd Beleggen Actief en Actief Duurzaam Rabo Beheerd Beleggen Actief en Actief Duurzaam Verstandig beleggen begint bij de Rabobank. Of u nu een beginnende of ervaren belegger bent, of u nu veel of weinig tijd voor uw beleggingen heeft. De Rabobank

Nadere informatie

Stichting bedrijfstakpensioenfonds voor de Houthandelindustrie september 2015

Stichting bedrijfstakpensioenfonds voor de Houthandelindustrie september 2015 Maatschappelijk verantwoord beleggen Stichting bedrijfstakpensioenfonds voor de Houthandelindustrie september 2015 Beleid ten aanzien van Maatschappelijk verantwoord beleggen Inleiding BPF Houthandel draagt

Nadere informatie

Persoonlijk Pensioen Plan

Persoonlijk Pensioen Plan Persoonlijk Pensioen Plan Verstandig beleggen voor een goed pensioen Zorgvuldig uw pensioen opbouwen Natuurlijk denkt u wel eens aan uw financiële situatie na uw pensionering. Misschien wilt u minder werken,

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

Verslag bijeenkomst SVG 9 maart 2016

Verslag bijeenkomst SVG 9 maart 2016 Verslag bijeenkomst SVG 9 maart 2016 Op woensdagmiddag 9 maart, aansluitend aan de jaarbijeenkomst van de Vereniging Gepensioneerden Getronics (VGG), organiseerde Stichting Voorzieningsfonds Getronics

Nadere informatie

2012 in het kort TOELICHTING OP HET JAARVERSLAG

2012 in het kort TOELICHTING OP HET JAARVERSLAG 2012 in het kort TOELICHTING OP HET JAARVERSLAG 1 Toelichting op het jaarverslag In het Jaarverslag 2012 legt het pensioenfonds uitgebreid verantwoording af over de ontwikkelingen, besluiten en gebeurtenissen

Nadere informatie

Verklaring inzake de Beleggingsbeginselen Stichting Pensioenfonds Gasunie

Verklaring inzake de Beleggingsbeginselen Stichting Pensioenfonds Gasunie Verklaring inzake de Beleggingsbeginselen Stichting Pensioenfonds Gasunie Deze Verklaring inzake de Beleggingsbeginselen ( de verklaring ) beschrijft op beknopte wijze de uitgangspunten van het beleggingsbeleid

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Tweede kwartaal april 2012 t/m ultimo juni Samenvatting:

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Tweede kwartaal april 2012 t/m ultimo juni Samenvatting: Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Tweede kwartaal 2012-1 april 2012 t/m ultimo juni 2012 Samenvatting: Nominale dekkingsgraad gedaald van 107,6% naar 101,9% Beleggingsrendement is 1,6%

Nadere informatie

datum onze referentie uw referentie doorkiesnummer 15-11-2010 0523 288420

datum onze referentie uw referentie doorkiesnummer 15-11-2010 0523 288420 Aan: alle actieve deelnemers alle gewezen deelnemers alle pensioengerechtigden datum onze referentie uw referentie doorkiesnummer 15-11-2010 0523 288420 Betreft: de risico s van het pensioenfonds voor

Nadere informatie

Herstelplan 2015 Compartiment SPDHV

Herstelplan 2015 Compartiment SPDHV Herstelplan 2015 Compartiment SPDHV Versie 1.0 17 juni 2015 Auteur: Corné van Bokhoven Status: vastgesteld door bestuur Inleiding Nadat Stichting Pensioenfonds DHV in 2008 in dekkingstekort kwam heeft

Nadere informatie

Persbericht. Kwartaalbericht: vierde kwartaal 2011

Persbericht. Kwartaalbericht: vierde kwartaal 2011 Persbericht Kwartaalbericht: vierde kwartaal 2011 Hoofdpunten: Dekkingsgraad van 94% is te laag: aanvullende maatregelen nodig Beschikbaar vermogen stijgt met ruim 11 miljard Door gedaalde rente nemen

Nadere informatie

Einddatumgericht Beleggen

Einddatumgericht Beleggen Allianz Nederland Levensverzekering N.V. Einddatumgericht Beleggen Allianz DGA Pakket Einddatumgericht Beleggen Bouwen aan een goed pensioen betekent voor u een afweging maken tussen rendement en risico.

Nadere informatie

VERKLARING INZAKE DE BELEGGINGSBEGINSELEN

VERKLARING INZAKE DE BELEGGINGSBEGINSELEN VERKLARING INZAKE DE BELEGGINGSBEGINSELEN 1. Inleiding Dit document ( de Verklaring ) heeft tot doel de uitgangspunten van het beleggingsbeleid van het Beambtenfonds voor het Mijnbedrijf (hierna BFM )

Nadere informatie

STICHTING PENSIOENFONDS CARIBISCH NEDERLAND. Performancevergelijking PCN - ABP februari 2017

STICHTING PENSIOENFONDS CARIBISCH NEDERLAND. Performancevergelijking PCN - ABP februari 2017 STICHTING PENSIOENFONDS CARIBISCH NEDERLAND Performancevergelijking PCN - ABP 2011-2015 24 februari 2017 Inhoud Uitgangspunten Risicohouding Vergelijking strategisch beleggingsbeleid Performancevergelijking

Nadere informatie

Jaarlijks gemiddeld Cumulatief vanaf 1970 2008 Q2 2008 Q1 2008 Q4 2007 Q3 2007 Q2 2007 Dekkingsgraad (kwartaalultimo) 143% 137% 148% 153% 153%

Jaarlijks gemiddeld Cumulatief vanaf 1970 2008 Q2 2008 Q1 2008 Q4 2007 Q3 2007 Q2 2007 Dekkingsgraad (kwartaalultimo) 143% 137% 148% 153% 153% Kwartaalbericht 2e kwartaal 2008 Dekkingsgraad op 143% Rendement 0,2% in tweede kwartaal Belegd vermogen 86,3 miljard Klein positief resultaat in moeilijke markt In het tweede kwartaal is een totaalrendement

Nadere informatie

De marktwaardedekkingsgraad per 30 juni 2015 was 135,1%. Dit is een toename van 5,7% ten opzichte van 31 maart 2015.

De marktwaardedekkingsgraad per 30 juni 2015 was 135,1%. Dit is een toename van 5,7% ten opzichte van 31 maart 2015. Kwartaalbericht 2015 Samenvatting De marktwaardedekkingsgraad per 30 juni 2015 was 135,1%. Dit is een toename van 5,7% ten opzichte van 31 maart 2015. De reële dekkingsgraad ultimo tweede kwartaal was

Nadere informatie

Beleid voor Maatschappelijk Verantwoord Beleggen. Stichting Pensioenfonds voor de Architectenbureaus

Beleid voor Maatschappelijk Verantwoord Beleggen. Stichting Pensioenfonds voor de Architectenbureaus Beleid voor Maatschappelijk Verantwoord Beleggen Stichting Pensioenfonds voor de Architectenbureaus Juni 2014 1. Inleiding Dit Beleid voor Maatschappelijk Verantwoord Beleggen dient als leidraad en toetssteen

Nadere informatie

Beleggingsovertuigingen

Beleggingsovertuigingen Beleggingsovertuigingen Inhoudsopgave 1 Beleggingsovertuigingen bpfbouw 1.1 Inleiding 1.2 Beleggingsovertuigingen t.a.v. Financiële Markten 1.3 Beleggingsovertuigingen t.a.v. de portefeuille en instrumenten

Nadere informatie

Pensioenfonds Robeco. Populair Jaarverslag 2014

Pensioenfonds Robeco. Populair Jaarverslag 2014 Pensioenfonds Robeco Populair Jaarverslag 2014 2014 was een bewogen jaar voor Pensioenfonds Robeco door de sterk dalende rente en de veranderende wet- en regelgeving. In het jaarverslag blikken wij als

Nadere informatie

Einddatumgericht Beleggen

Einddatumgericht Beleggen Allianz Nederland Levensverzekering N.V. Einddatumgericht Beleggen Een goede balans tussen rendement en risico Einddatumgericht Beleggen Bouwen aan een goed pensioen betekent voor u een afweging maken

Nadere informatie

VERKLARING INZAKE DE BELEGGINGSBEGINSELEN

VERKLARING INZAKE DE BELEGGINGSBEGINSELEN VERKLARING INZAKE DE BELEGGINGSBEGINSELEN SEPTEMBER 2015 1. Introductie 1.1 Inleiding Dit document ( de Verklaring ) beschrijft beknopt de uitgangspunten van het beleggingsbeleid van Stichting Pensioenfonds

Nadere informatie

Verklaring inzake beleggingsbeginselen

Verklaring inzake beleggingsbeginselen Verklaring inzake beleggingsbeginselen van Stichting Pensioenfonds Lloyd s Register Nederland 1. Introductie 1.1 Inleiding Deze verklaring inzake beleggingsbeginselen geeft beknopt de uitgangspunten weer

Nadere informatie

Verklaring beleggingsbeginselen

Verklaring beleggingsbeginselen Verklaring beleggingsbeginselen 1. Inleiding Op grond van de Europese pensioenfondsenrichtlijn zijn Nederlandse pensioenfondsen sinds 8 februari 2006 verplicht om een verklaring inzake de beleggingsbeginselen

Nadere informatie

Om de Verklaring beter te kunnen begrijpen zal hieronder worden ingegaan op de organisatie en beleidsuitgangspunten van SPR.

Om de Verklaring beter te kunnen begrijpen zal hieronder worden ingegaan op de organisatie en beleidsuitgangspunten van SPR. Verklaring inzake beleggingsbeginselen Inleiding Het belangrijkste doel van Stichting Pensioenfonds Randstad, hierna te noemen SPR, is de zekerstelling van de bij haar verzekerde pensioenen. Het beleggingsbeleid

Nadere informatie

STICHTING PENSIOENFONDS Protector

STICHTING PENSIOENFONDS Protector STICHTING PENSIOENFONDS Protector Verklaring Beleggi ngsbeginselen december 2011 beleggingsbeginselen 1/8 Inhoudsopgave 1. Introductie 2. Profiel van het pensioenfonds 2.1 Organisatie 2.2 Geen nevenactiviteiten

Nadere informatie

Beleggingsbeleid Ardanta Risicobewustzijn Doelstellingen Beleggingsbeleid

Beleggingsbeleid Ardanta Risicobewustzijn Doelstellingen Beleggingsbeleid Beleggingsbeleid Ardanta Het beleggingsbeleid van Ardanta is uitbesteed aan de afdeling Financial Markets van ASR Nederland. Jaarlijks stellen wij het beleid in samenspraak met deze afdeling vast, waarna

Nadere informatie

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het tweede kwartaal gestegen van 15.941 miljoen naar 16.893 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013).

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het tweede kwartaal gestegen van 15.941 miljoen naar 16.893 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013). Kwartaalbericht 2014 Samenvatting Marktwaardedekkingsgraad per 30 juni 2014 129,5%, een toename van 0,9%-punt ten opzichte van 31 maart 2014. Over de eerste zes maanden steeg de marktwaardedekkingsgraad

Nadere informatie

1. Doelstelling en basis voor dit document. 1.1 Doelstelling

1. Doelstelling en basis voor dit document. 1.1 Doelstelling Verklaring inzake de beleggingsbeginselen van Stichting Pensioenfonds voor de Grafische Bedrijven (PGB), (vastgesteld door het bestuur op 19 juni 2014) 1. Doelstelling en basis voor dit document 1.1 Doelstelling

Nadere informatie

Strategic Allocation Funds (SAF) Een alles-in-één propositie voor pensioenbeleggingen

Strategic Allocation Funds (SAF) Een alles-in-één propositie voor pensioenbeleggingen Strategic Allocation Funds (SAF) Een alles-in-één propositie voor pensioenbeleggingen 10 januari 2016 Inhoud SAF: een alles-in-één propositie 3 Professionaliteit in pensioenbeleggen 3 SAF, voor wie? 3

Nadere informatie

Beleggingsstatuut. 1. Algemene Richtlijnen. 2. Richtlijnen inzake het beleggingsbeleid

Beleggingsstatuut. 1. Algemene Richtlijnen. 2. Richtlijnen inzake het beleggingsbeleid Beleggingsstatuut 1. Algemene Richtlijnen 1. Statutaire doelstelling De Hartstichting strijdt tegen hart- en vaatziekten. Zij investeert in onderzoek naar harten vaatziekten in Nederland. Zij geeft hoogwaardige

Nadere informatie

Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen

Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen 1. De kwartaalcijfers van de pensioenfondsen zijn negatief. Hoe komt dat? Het algemene beeld is dat het derde kwartaal, en dan in het bijzonder de maand

Nadere informatie

TRANSPARANTIEVERSLAG 2013

TRANSPARANTIEVERSLAG 2013 TRANSPARANTIEVERSLAG 2013 Conform artikel 42 van de Wet betreffende de Aanvullende Pensioenen (WAP) vindt U hierna het jaarlijks verslag dat informatie verstrekt over het door Pensio TL uitgevoerde beheer

Nadere informatie

Beleggingsovertuigingen

Beleggingsovertuigingen Beleggingsovertuigingen Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Drankindustrie 13 januari 2015 Beleggingsovertuigingen Een beleggingsovertuiging is kortweg de perceptie van het pensioenfonds van de

Nadere informatie

Wat u moet weten over beleggen

Wat u moet weten over beleggen Rabo BedrijvenPensioen Wat u moet weten over beleggen Beleggen voor het Rabo BedrijvenPensioen Uw werkgever betaalt pensioenpremies voor het Rabo BedrijvenPensioen. In deze brochure leest u hoe we deze

Nadere informatie

IIc. Verklaring inzake de beleggingsbeginselen. 1. Inleiding

IIc. Verklaring inzake de beleggingsbeginselen. 1. Inleiding IIc. Verklaring inzake de beleggingsbeginselen 1. Inleiding Deze Verklaring inzake de beleggingsbeginselen beschrijft de uitgangspunten van het beleggingsbeleid van de Stichting Pensioenfonds TNO (hierna

Nadere informatie

Verklaring inzake beleggingsbeginselen. Stichting Personeelspensioenfonds APG

Verklaring inzake beleggingsbeginselen. Stichting Personeelspensioenfonds APG Verklaring inzake beleggingsbeginselen Stichting Personeelspensioenfonds APG PPF APG Verklaring inzake beleggingsbeginselen versie: juni 2015 1. Inleiding De verklaring beschrijft de door het bestuur vastgestelde

Nadere informatie

BELEGGINGSSTATUUT. Stichting Fonds 1818 tot nut van het algemeen

BELEGGINGSSTATUUT. Stichting Fonds 1818 tot nut van het algemeen Stichting Fonds 1818 tot nut van het algemeen A. ALGEMENE DOELSTELLINGEN 1. Doelstelling van Fonds 1818 Stichting Fonds 1818 tot nut van het algemeen heeft als doel het verhogen van de kwaliteit van de

Nadere informatie

Persbericht. Huidige pensioenregels leiden tot stagnatie herstel

Persbericht. Huidige pensioenregels leiden tot stagnatie herstel Persbericht Datum 20 oktober Embargo tot 20 oktober tot 00.01 uur Huidige pensioenregels leiden tot stagnatie herstel PMT onderschrijft het WRR conclusie pensioenstelsel in Nederland is te gevoelig De

Nadere informatie

Informatie over beleggingsbeleid particulier vermogensbeheer. 1) Op welke beleggingsovertuigingen baseert Index People haar dienstverlening?

Informatie over beleggingsbeleid particulier vermogensbeheer. 1) Op welke beleggingsovertuigingen baseert Index People haar dienstverlening? Informatie over beleggingsbeleid particulier vermogensbeheer 1) Op welke beleggingsovertuigingen baseert Index People haar dienstverlening? Welke principes vormen de basis voor het beleggingsbeleid en

Nadere informatie