Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download ""

Transcriptie

1 Texas Het is zomer in Texas als de wereldbevolking opgedragen wordt zich daarheen te begeven. Honderden jaren geleden bogen enkele wijze, blanke vrouwen zich over het vraagstuk. Zij hadden hiervoor de beschikking over computers die niet bij machte waren hen in intelligentieniveau te overtreffen. Dit veranderde. De vrouwen bleven blank en wijs. De computers namen aanzienlijk toe in capaciteit. Tot het moment daar was dat het mensenwerk gedaan was en de machines hun berekeningen konden gaan uitvoeren. En nu loopt een negroïde jongen van veertien met zijn familie, op blote voeten door een zompig moeras aan de oostkust van de voorheen Amerikaanse staat Texas. Hij voelt zich prettig in de hitte en tegelijkertijd ongemakkelijk door de hoge luchtvochtigheid. Zijn zusje wijst lachend op de druppels die langs zijn slapen omlaag sijpelen en eindigen in zijn mondhoeken. Het zout bijt in de wondjes die onderweg ontstaan zijn door ongemakkelijke slaapplaatsen op zacht uitziende, maar gemeen scherpe graspollen. Is het toeval dat de honderden mensen om hen heen een vergelijkbare huidskleur hebben? Dezelfde volle lippen, hetzelfde zwarte kroeshaar? Hij vermoedt van niet. Onderweg werd de sliert sloffende Afrikanen langer en langer; de bezoekjes van de altijd glimlachende jongen het lijkt of zijn mond slechts in die stand kan staan aan mensen in de rij die zijn vrolijke bokkensprongen steeds vriendelijk begroetten, beperkten zich al snel tot het voorste deel van de rij reizigers. Teleurgesteld, maar nog steeds met een glimlach, hoorde hij zijn vader aan die hem streng terechtwees. Wat de zoon niet weet, is dat zijn ouders in een martelende spanning doorliepen, bang dat ze hun zoon nu al verloren waren, zoekgeraakt in de mensenmassa. De jongen is zijn vader dankbaar als die besluit dat ze een definitieve geschikte verblijfplaats zullen zoeken. Een warme plek, een stukje aarde waar hun voeten niet in weg zullen zinken. De laatste vierkante meters van hun leven. Honderden kilometers daarvandaan huilt een vrouw om de dode baby in haar armen. Ook al heeft de vader de oogjes gesloten meteen nadat duidelijk was dat het niet meer leefde, toch lijkt het kindje haar verwijtend aan te staren, dwars door de oogleden heen. Is het eigenwijs als je denkt dat je het beter weet dan de grote machines? Haar leven is doordrenkt met confrontaties met haar nietigheid. Iedereen weet wat ze moeten doen. Zij weet het ook. Ze weet dat ze het nooit beter kan weten. En toch is daar een oergevoel. Je bent eigenwijs, zei haar man vlak voor vertrek. Ik zeg je dat we onze zoon hier laten, zei hij en zijn barse toon had perfect alle verwarrende gevoelens gecamoufleerd. Zwijgend had zij het in doeken wikkelen van hun snikkende zoon voortgezet, een koppigheid voorwendend die niet minder dan doodsangst was. Hij had zich boos van zijn vrouw en zoon afgewend. Het was niet eens zo n lange tocht, vergeleken met de rest van de wereld. De hitte en de wind maakten het echter bar. De doeken beschermden het baby tje tegen stofwolken. Ze kwamen ver, maar de vrouw had niet kunnen bedenken dat de droogte en dorst haar borsten zouden doen opdrogen. En dus draagt ze sinds dagen een dood lichaampje in haar armen. Een kindje om wie ze treurt. Ze legt zich neer bij de beslissing van haar partner om niet verder te gaan. De rivier die zich een weg baant door het heuvelachtige landschap zal zorgen voor voldoende water, zo lang dat nog nodig is. De dichtbegroeide takken van de hen omringende bomen geven beschutting tegen de zon. Na een dag of twee, als blijkt dat de temperaturen meevallen en er zelfs al een regenbuitje is gevallen, vertelt de man zijn vrouw dat deze omgeving helemaal zo slecht nog niet is. 1

2 Een clubje van de kudde afgedwaalde bizons zorgt voor onrust onder een groep Aziaten die hun kamp op een stukje prairie hebben opgeslagen. Lila bloemetjes omringen de verrassend stevige tenten die op platgedrukt gras staan. Intensief overleg verdeelt de voorheen stabiele leiding in twee vijandig tegenover elkaar staande kleine groepjes mannen. Ineens weet iedereen het beter, lijkt men het sluiten van compromissen, het rekening houden met elkaar zat te zijn. Diverse mannen roepen door elkaar. De één heeft het over het respecteren van het leven van alle dieren in Texas, dieren die uiteindelijk tezamen met de wereldbevolking ten onder zullen gaan. Een volgende over de strategie hoe één van de bizons te vangen en een derde over het belang van zelfbeheersing. Helaas maakt een felle man een ondoordachte, nijdige snijbeweging met de zijkant van zijn hand langs zijn keel. Een vechtpartij volgt. Onzekere tienermeisjes vragen zich verdrietig af hoe het al die tijd goed heeft kunnen gaan en er uitgerekend nu bij het bereiken van het reisdoel ruzie gemaakt moet worden. Wanhopig stort een klein, mager meisje zich in de kluwen mannen, gillend dat ze moeten stoppen. Het is een dwaze poging tot bemiddeling; een poging die tien minuten te laat komt. Een gestrekt been raakt haar hoofd. Stil blijft ze liggen, terwijl het vechten om haar heen doorgaat. De huilende stem van haar moeder doet de mannen tot bedaren komen. Beschermend buigt de vrouw zich over haar dochter, omarmt het gewonde lichaam. Diverse tentdoeken liggen kriskras op het gras. De bizons zijn verdwenen. In plaats daarvan meldt zich een rij honderden weldoorvoede, bleke mensen. Zij laten zich gelaten op de paarse bloemen neerzakken en vervolgen hun discussie over de betekenis van alles. Een jonge vrouw roept verontwaardigd dat het niet kan zijn dat computers beslissen over mensen. Oudere mannen die haar vader hadden kunnen zijn, schudden meewarig hun hoofd en leggen nogmaals uit hoe het gegaan is. Maar de jonge vrouw het meisje wendt zich teleurgesteld af. Plukken bruin haar vallen naar voren als ze haar hoofd buigt. Het zijn computers, godverdomme, zegt ze tussen opeengeklemde kaken door. Tranen van verontwaardiging branden in haar ogen. Haar zusje knijpt zachtjes in haar hand, schurkt tegen haar aan. Ze begrijpen elkaar. Ze zien hoe in de verte een coyote verstrikt raakt in de mensenmassa. Hij wil het op een lopen zetten, een rustige en veilige plek zoeken, maar hij komt niet verder dan een verwarde mengeling van korte sprintjes en botsingen, van rechtdoor lopen en wanhopig weer draaien. Uiteindelijk overmeestert een groepje jongens hem. En ook al weet iedereen dat er uiteindelijk hoe lang dat nog zal duren, weet niemand geen plaats zal zijn voor welk landdier dan ook, toch wenden velen zich af als ze zien hoe het beest genadeloos wordt neergeknuppeld en ruw wordt ontdaan van zijn grijsbruine vacht. Al snel buitelen de jongste kinderen lachend en spelend over elkaar heen, zwaaiend met een bloederige tong en een dikke, pluizige staart. Een gesprek tussen een vrouw en een man van het Europese vasteland verloopt als volgt. Kun je me al zeggen of je je erbij neer wil leggen? Vraagt hij haar. Ja. Dat kan ik. Nu we er zijn. Het antwoord is: ja. Ik wil het. Ik weet alleen niet of ik het kan. Daarvoor hebben we elkaar. Hoe zullen de laatste uren zijn? Of de laatste dagen? Er zijn nu al zo veel mensen. We zorgen dat we genoeg eten op onze vierkante meter hebben. Genoeg water. Maar uiteindelijk Ja. Uiteindelijk. Wanneer geven we op? We geven nooit op. Juist door te accepteren blijven we standvastig. 2

3 Omdat dat onze eigen keuze is? Ja. Maar. Ja. Is het wel onze keuze als de machines het hebben besloten. De input was van de wijze vrouwen. Honderden jaren zijn zij en de computer bezig geweest, op verzoek van ons allen. Dus ja. Indirect is het onze eigen keuze. En dan is het lang stil. Tot de vrouw aarzelend fluistert dat ze zich er misschien toch niet bij wil neerleggen. De verplaatsing over de aarde heeft desastreuze gevolgen voor alle bebouwing en beplanting. Bestaande wegen zijn niet voldoende om de mensenmassa s te kunnen verwerken en er ontstaan vele nieuwe paden, die al snel breder worden en zich uiteindelijk met recht weg kunnen noemen. Op de wateren varen boten en bootjes. Nietsontziend banen grote schepen zich een weg over de kleinere vaartuigen. Velen vinden de dood. Een prettige, vroege verdrinkingsdood. Veel te veel mensen bezetten huizen, boerderijen, kerken en allerlei andere gebouwen. Op de een of andere manier maakt deze bebouwing het slechtste in mensen los: het zijn de enige plekken waar stevig gevochten wordt om een plekje met een dak boven het hoofd. Er broeien onderhuids vage vermoedens dat deze door mensen gemaakte gebouwen uiteindelijk een reddende vluchtplek zullen zijn. Een klein meisje wordt ziek door het eten van slangenvlees. Eerder die dag was haar vader op het geratel af gegaan en had de slang kunnen overmeesteren. Ondanks de heftige misselijkheid heeft het meisje genoeg kracht om boos te zijn op haar ouders, die haar zachtjes tegen de droge, rotsachtige grond drukken. Haar maag trekt zich woest samen, stuwt het onbekende vlees door een te smalle slokdarm naar buiten. Diezelfde dag terwijl haar broertjes in een vermoeide poging tot spelen van een zandduin afbuitelen sterft het meisje. Omdat er niets anders voorhanden is, omdat ze het reizen moe zijn, omdat het drukker en drukker wordt, omdat het pad waarop ze zich bevinden verschrikkelijk steil is, omdat de wind toeneemt tot stormkracht, omdat ze uiteindelijk toch zullen doodgaan, staat er s avonds wederom slangenvlees op het menu. Vader en moeder overleven het. De andere twee kinderen niet. En dus zijn deze mensen die het einde van deze wereld met hun hele gezin hoopten mee te maken, kinderloos. Naast elkaar gezeten op de richel, staren ze zonder iets te zien naar de horizon. Onder hen in de diepte bevinden zich de lichamen van het meisje en de jongens. Zuid-Amerikanen met beschermende hoeden op hun hoofd, hebben er een gewoonte van gemaakt elkaar ravijnen in te gooien. Totdat één van hen opmerkt dat het geen zin meer heeft, omdat de ruimte in Texas hoe dan ook wordt ingenomen. En dan kan dat beter door een staand levend lichaam zijn, dan een rottend lijk. Een ander werpt tegen dat het einde nog lang op zich kan laten wachten en het lijk tegen die tijd best ontbonden kan zijn. En dus verplaatsen de moorden zich naar het duister van de nacht. Iedereen weet het. Niemand weet wie wanneer aan de beurt is of wie wat doet. Door te zwijgen stemt men toe. De wereldbevolking neemt in hoog tempo af. Uiteraard is deze afname in de berekeningen meegenomen, aangezien er anders onvoldoende plek zou zijn geweest om iedereen in Texas te herbergen. 3

4 De computers en hun begeleiders, die deze laatste ontwikkeling op aarde in gang hebben gezet, bevinden zich in een gebied met een gematigd klimaat. Op dit moment regent het striemend. Buiten de twintig vrouwen is er niemand om hier last van te hebben. Ze bevinden zich in een lichte kantoorruimte op enkele tientallen meters van het computercomplex. Het aluminiumkleurige gebouw heeft de hoogte van een flatgebouw van zo n 20 verdiepingen. Het is honderd meter lang en honderd meter breed. Eén enkel deurtje verstoort de gladheid van de enorme kubus. Feministische neigingen van de ontwerpster hebben ervoor gezorgd dat geen enkel mens boven de 1.80 m zonder zijn hoofd te buigen door de deur naar binnen kan. De laatste keer dat er iemand met bonzend hart door de warme gangen liep, is slechts enkele uren geleden. Ze doet kort verslag: er zijn geen wijzigingen. Betekent dit dat wij de locatie definitief kunnen verlaten, informeert een van de vrouwen plechtig. Iedereen zwijgt. Denkt na. Eén voor één presenteren ze hun gedachten hierover. Vijftien van de negentien antwoorden bevestigend. De andere vier zijn stellig: nee. Hoofden kruipen tegen borsten aan als er afscheid genomen wordt. Ruwe lippen beroeren zachte wangen. Voorzichtige glimlachjes stuiten dan weer op begrip, soms op afkeer. De vijf die overblijven staan in de regen. In de verte zien ze hun vriendinnen verdwijnen. Lichamen worden tengerder en gaan geleidelijk over in de horizon. Niemand huilt, hoewel ze het allen zouden willen. Een meelevende arm om een schouder wordt beslist weg geschud: Raak me niet aan. De vrouw die het teken van medeleven toonde, krimpt in elkaar. Ze is jong, niet ouder dan twintig. Zij zal degene zijn die haar twijfel uit op een moment dat er geen weg terug is. Op elke vierkante kilometer van Texas, uitgezonderd de wateren, het moeras en de moeilijkst bereikbare bergtoppen, zijn inmiddels aardbewoners. Hun aantal neemt gestaag toe. Iedereen weet dat hij of zij één vierkante meter tot zijn beschikking heeft. Dat het daarna een kwestie van wachten is tot alles echt ophoudt. Het Afrikaanse gezin brengt zijn dagen in relatieve rust door. Ze realiseren zich niet hoeveel ruimte ze nu nog hebben. Muggen maken hun avonden en nachten tot een kleine hel door het steken en het jankende gezoem. Een rij opengekrabde bulten doet een bizarre tweede glimlach op een wang van de jongen verschijnen. Zijn moeder gebruikt het vocht van verpulverde bloemen om de jeuk te verlichten. Het helpt nauwelijks. De jongen en zijn zusje spelen en maken nieuwe vrienden met wie ze over beekjes en kreekjes springen, bruggetjes bouwen en takken met zachte bladeren zoeken die als bed kunnen dienen. Met gebarentaal komen ze een heel eind en ook al flitst af en toe een ongemakkelijke vraag door het hoofd van de jongen, hij is nog jong genoeg om pret te hebben en ruzie te maken zoals kinderen dat doen. Zijn moeder brengt haar dagen door met het verkennen van de planten en vruchten die rondom hen groeien en bloeien. Zoete vruchten en scherpe bladeren bungelen voor de neus van haar echtgenoot, die goedkeurend knikt of resoluut met zijn hand richting het weelderige woud wijst. Eén keer lukt het haar een stukje dood hert te bemachtigen. Met ongemakkelijke blikken slobberen de gezinsleden het bij het avondeten op. De dagen volgen elkaar ongemerkt op, steeds minder heeft men weet van tijd, steeds vaker begint men zich af te vragen of het einde in zicht is. Maar nieuwe groepen, lange slierten mensen blijven zich melden. Op een dag beklimmen tientallen mannen met lange, zwarte baarden het steile pad waarop het kinderloze stel hun dagen in apathie doorbrengt. De mannen blijken een dialect van dezelfde taal te spreken en vertellen het volgende: 4

5 Het einde van de wereld is nabij. De schampere glimlach van de echtgenoot wordt niet opgemerkt. Ze vervolgen: De hogere macht die ertoe in staat werd geacht de wereld ten onder te doen gaan, is anders dan we dachten. Dan zwijgen ze en dringen zich zo dicht tegen de man en vrouw aan dat hun adem zich vermengt. Het echtpaar betwijfelt ten zeerste of het wat nieuws gaat horen. Die aarzeling is terecht. Want de conclusie die de leider van de groep trekt is: De macht is geen macht, maar blijkt een computer. De echtgenote antwoordt onmiddellijk: Ja. En de computer is met mensenhanden gemaakt en door mensenhanden aan het denken en rekenen gezet, dus we zijn het zelf die onze ondergang bewerkstelligen. Verontwaardigd mompelend schuifelen de mannen achteruit. Dan gaan ze door, bergop. Eén van hen trekt met moeizame rukjes scherpe grassprieten los, doet drie grote passen naar voren, draait zich om en begint, achteruit lopend, het pad voor zijn medereizigers schoon te vegen. De sneetjes die ontstaan door de scherpte van de sprieten, voegen zich gelaten bij de andere in zijn handpalmen. De vrouw van het stel wrikt onverschillig een cactus open. Ook zij let niet op de wondjes die aan haar handen ontstaan. Om de beurt likken ze wat sap uit het binnenste van de plant. De vrouw met de droge borsten heeft zich intussen ontfermd over een negenbandig gordeldier. Grootte en gewicht van het dier doen haar aan een baby denken. Zijn harde pantser voorkomt de problemen die ze met de baby had. Haar man kijkt machteloos toe hoe het dier probeert te ontsnappen uit de provisorische ren die ze heeft gemaakt. Eerst sprong het gordeldier er probleemloos overheen en werd de man opgedragen het beest terug te brengen, terwijl de vrouw de takken hoger opstapelde. Die avond kruipt ze bij het dier en streelt zachtjes zijn harde pantser. De babyloze vader strekt zich ernaast uit, willoos. Helaas wordt de vrouw ruw uit haar droom gerukt door een drietal mensen dat een plekje in de drukte zoekt en vindt dat de ren te veel plek inneemt. Het gordeldier wordt in beslag genomen, gedood en zo goed en zo kwaad als het gaat van zacht vlees ontdaan. Naast het stel zonder baby bevinden zich voortaan de moordenaars van de surrogaatbaby. De vrouw overweegt zelfmoord en bespreekt dit met haar partner. Deze werpt tegen dat het sowieso snel voorbij zal zijn en slentert onverschillig weg, op zoek naar voedsel. De intensiteit waarmee de computers werken, neemt af. Alle volkeren zijn op pad gestuurd. Degene die het verst van Texas wonen als eerste, de inwoners van omringende staten als laatste. De huidige bewoners van Texas zijn niet ingelicht: ze zijn door de eerste arriverende reizigers onmiddellijk op de hoogte gesteld. Ze hebben weinig keus in het al dan niet toelaten van mensen in hun huizen. Een enkeling is het gelukt zijn woning een paar dagen te barricaderen, maar uiteindelijk zijn allen overstag gegaan. Eén van de vrouwen meldt de stand van zaken: iedereen is op pad, tachtig procent is gearriveerd, over uiterlijk een week zal dit negenennegentig procent zijn. Die ene procent zal Texas nooit bereiken en sterven voor de mensheid als geheel verdwijnt. De jongste vrouw besluit de knuppel in het hoenderhok te gooien. Ze zegt: We kunnen nog terug. De anderen hebben moeite zich in te houden, moeten hun handen wringen om te voorkomen dat ze klappen uitdelen. Maar de jongste is nog niet uitgesproken: We kunnen het proces stoppen. Omkeren. Wij hebben die macht. De computer moet naar ons luisteren. Laten we het stoppen. De boodschap is duidelijk, verder dan dit hoeven we niet te gaan. 5

6 Haar vriendinnen zuchten diep en wachten op elkaar met antwoorden. De boodschap is duidelijk ja. Maar hij is pas optimaal als het proces voltooid is. Je zou dit moeten snappen. Je bent lang genoeg in ons midden opgenomen, zegt één van hen. Het gaat fout omdat je het als iets negatiefs ziet, iets slechts. Daarom reageer je zo, vult nummer twee aan. Nummer drie kan niet achter blijven, maar is te lief om duidelijk te zijn: Het geeft niet dat je dat even zo voelt. Honderden vrouwen voor jou hebben het in gang gezet. Iedereen heeft hen vertrouwd. Doe dat ook. Het is goed. Ze glimlacht vriendelijk. Maar. De. Mensheid. Gaat. Er. Aan, bijt het jonge meisje haar vriendinnen toe. En het is niet nodig! Het is niet nodig! Ze barst in tranen uit als ze de muur ziet waarop ze stuit. Ik wil niet dood, schiet door haar heen als ze weg beent. Het duurt lang voordat de andere vrouwen doorhebben dat ze door het kleine deurtje het computercomplex is binnengeglipt. Misschien dat de vrouw van het Europese stel mits ze tot de uitverkorenen had gehoord iets vergelijkbaars zou hebben gedaan. Ook zij is iemand die vragen blijft stellen, tot het eind. De twee hebben serieus overwogen te proberen samen een deeltje van een boerderij te bemachtigen, om op zijn minst niet voortdurend te worden blootgesteld aan de wind en opwaaiend stof. Weldoorvoed en slim als ze zijn, zouden ze zeker een kans gemaakt hebben. Uiteindelijk waren ze het snel eens: wat heeft een dak boven je hoofd voor zin als de wereld voor de mensheid ten einde is? Dan toch op zijn minst dit einde buiten ervaren, puur en echt. Meestal zitten ze met hun ruggen tegen elkaar aan; het blijkt de beste manier te zijn om de twee beschikbare vierkante meters te bewaken. Bovendien hebben ze behoefte aan lichamelijk contact, aan het weten dat de ander er nog is. De yucca s die er staan, herinnerden de man aan hun huis, ver weg. Het is hem opgevallen dat de plant in deze omgeving past. Een schamper lachje ontsnapt hem als hij bedenkt dat hij als dit alles voorbij is de yucca s thuis naar dit kale landschap zal brengen. De mensen met de drie dode kinderen kunnen niet meer genieten van de restjes natuur. Vele grassoorten en enkele bloeiende cactussen in diverse kleuren bevinden zich nog om hen heen. Op zijn zoektocht naar vocht passeert de man een plas extreem zout water, waar iedereen tot nu toe van af heeft weten te blijven. De man ziet hoe de verderop gelegen poel met zoet water langzaam opdroogt. Het zal niet lang duren voordat dit zoete water verdwenen zal zijn en mensen zich in een oerreflex op de zoute plas zullen storten. Aangezien niemand er materiaal voor heeft, spaart niemand water op. Men pakt als men nodig heeft, er is geen ruzie. De druk op de ruimte neemt echter toe en zorgt voor irritaties. Gefrustreerd bewaakt de vrouw de paar vierkante meters die ze gemarkeerd heeft met een streep in het zand van het pad. Steeds weer probeert ze indringers duidelijk te maken dat ze hier recht op heeft: ze wijst dan op de lijken van haar kinderen die op de helling enkele meters onder haar liggen te ontbinden. Een Zuid-Amerikaans uitziende man met dikke groeven in zijn bruine gezicht en een inmiddels onwaarschijnlijk oud stukje pruimtabak tussen zijn traag malende kaken, snuift minachtend en plant zijn billen demonstratief binnen de lijnen. Doe iets, sist de vrouw tegen haar man. Die haalt wanhopig zijn schouders op, omdat het hem maar niet lukt zijn partner duidelijk te maken dat alle plekken uiteindelijk hoe dan ook zullen worden ingenomen. Ten einde raad laat hij zich naast de Zuid-Amerikaanse man op de grond zakken en begint in gebrekkig Spaans een praatje over het weer. Met opgetrokken schouders van nijd zakt de vrouw op haar hurken en staart naar beneden, de vallei in. Voordat ze echter de krioelende massa waarneemt, kruist haar blik de lichaampjes van haar gestorven kinderen. 6

7 Waarom zou ik doorleven? vraagt ze zich af. Tranen verblinden haar als ze haar blik op de blauwe lucht boven zich richt. Voor de natuur, voor die schoonheid had ik het willen volhouden. Maar zelfs die is verdwenen. Ingenomen door een meute mensdieren. Ze werpt een snelle blik naar links en naar rechts, op zoek naar geschikt steil deel van de helling. Een deel waar ze zich zonder aarzelen kan afwerpen, een wisse dood tegemoet. Lake Texoma ontwikkelt zich tot de grootste vochtige begraafplaats op aarde. Het bewonen van een plekje aan de waterrand wint aan populariteit. Het recht van de sterkste geldt. En zo gebeurt het dat kinderen, vrouwen, ouderen en later de tengerste mannen, onontkoombaar de diepte in gedreven worden. Op diverse plekken bevinden zich wijze mensen die zich op grote rotsblokken hebben weten te wurmen. Ze schreeuwen hun kelen schor om uit te leggen dat het geen zin heeft elkaar te doden. Dat er voor iedereen een plekje is en dat we uiteindelijk samen ten onder zullen gaan. Primaire levensdrang blijft echter rondspoken. Oud, jong, man, vrouw, als de dood dreigt, vecht men voor het leven. Door het warme computercomplex sluipt de jonge vrouw, die knarsetandend om zich heen kijkt, op zoek naar de juiste plek om de mensheid van haar ondergang te redden. Het ratelende geluid dat uit sommige machines komt, lijkt op een spottende, gillende lach. Weet deze vrouw dat er geen weg terug is? Begrijpt zij dat ze onmogelijk kan terugdraaien wat honderden jaren is voorbereid? Sterke armen pakken haar van achter vast en dwingen haar een verdieping hoger te klimmen, via een smalle, stalen trap die toegang geeft tot een immense lege ruimte. De betonnen vloer is ruw, maar vlak. Met tranen in haar ogen staart ze naar een wazige vlek in de verte. De handen knijpen harder in haar schouders en duwen haar verder naar voren. Struikelend ze wil niet zien wat daar te zien is begeeft ze zich door het vertrek. Terwijl de benedenverdieping gereserveerd is voor de computers, staat deze grote zaal volledig in het teken van een wandbreed scherm. Zwijgend vervolgen de vrouwen hun weg, de jongste heeft haar ogen dichtgeknepen, ze branden verontwaardigd door deze overdreven maatregel. Kijk voor je, vrouw, sist iemand achter haar. Open je ogen en zie wat er gaat gebeuren. Dit stopt niemand en dit willen we niet stoppen. Een hikkend geluid ontsnapt haar als ze haar ogen opent. Een tornado, ontstaan in Mexico, schudt een honderden kilometers lange strook gevuld met groepen, clans, families en individuen op en laat een bonte, verwarde mengeling van personen en culturen achter, velen stervend. Honger en dorst spelen een hoofdrol op de Staked Plains, waar zich inmiddels meer dode dan levende lichamen bevinden. De stank lijkt een diepe grijsgroene kleur aan te nemen en sommigen slaan vertwijfeld met hun armen om zich heen om hem te verdrijven. Gelatenheid heeft zich echter meester gemaakt van de meeste mensen. Bijna iedereen zit of ligt. Men verplaatst zich hoogstens om een bekende te zoeken. Het geweeklaag om de gestorvenen wordt minder nadrukkelijk. Langzamerhand ontstaan geruchten dat een gigantische muur vanuit de andere staten en vanuit de Golf van Mexico, richting Texas kruipt. Dat de laatste aardbewoners op de wijze vrouwen na in het aangewezen gebied zijn gearriveerd. Dat het niet lang zal duren voordat iedereen zich aan de andere kant van de grens tussen leven en dood zal bevinden. 7

8 Van het lijkje van een klein, roestbruin vogeltje dat het zusje van het glimlachende Afrikaanse jongetje al dagenlang koestert, is niet veel meer over dan een hoopje fragiele botjes met wat losse, treurige veertjes eromheen. Vader en kinderen moeder is verdwenen tijdens een zoektocht naar voedsel hebben geen last meer van de muggen. Enkele dagen geleden stopte het jongetje zijn vinger af en toe in de bloemen van de vleesetende planten, met een van opwinding bonzend hart wachtend op het sluiten. Inmiddels zijn deze planten grotendeels opgegeten of aan het verrotten, slap op de grond hangend. De vader van het gezin heeft geen idee hoe zijn vrouw in de rivier is terechtgekomen, waar haar lichaam eensgezind naast dat van een krokodil ronddrijft. Hij zegt niets tegen zijn kinderen. Slaat zijn lange, dunne armen om hen heen en drukt ze tegen zich aan. De muur is honderden meters hoog en werpt een kille, onvriendelijke schaduw. Verlepte, dorre grassprietjes hangen tussen de voegen slap omlaag, verblijf biedend aan een laatste insect, een torretje, een kevertje. Voor mensen die een blik omhoog werpen, zien de brosse sprietjes eruit alsof ze maanden in de blakerende zon hebben gewacht op dit moment. Het bovenste deel van de muur is donker; sommigen die dit zien duiken automatisch in elkaar, bang dat de enorme stapel stenen onder zijn eigen gewicht zal bezwijken. De stenen, rood en grof, doen bijna amateuristisch aan. Het rood bevat een zweem zwart: een duisternis die zich van binnen naar buiten aan het werken is. Er zijn maar weinig mensen die zich afvragen wie deze stenen op elkaar gemetseld heeft. Toch is er niet meer nodig om de bevolking in te sluiten dan deze reusachtige muur. De laatste landdieren zijn gedood, op een enkele vogel of gekko na, en ook de beplanting is bijna verdwenen. De tijd is gekomen. Dat weet ook het meisje dat naar het scherm staart dat weergeeft wat er aan het gebeuren is en wat het resultaat zal zijn. Het is beter zo. Het is beter zo. Het is beter zo. Haar stem beeft als ze zichzelf probeert te overtuigen van het onontkoombare. Gevoel en verstand horen op één lijn te zitten bij de wijze vrouwen. Haar verstand vertelt haar dat alles in orde is. Haar gevoel gilt haar toe dit te stoppen. Ik ben niet wijs, huilt ze. Ze zakt in elkaar op de vloer. Nu omarmen de andere vrouwen haar en elkaar. Niemand kijkt nog naar het scherm, ze weten wat zal volgen, ze begrijpen dat het verdriet ondraaglijk zal zijn. Ze zien ook in dat ze dit zullen doorstaan. Gewoon, omdat ze geen keus hebben. De man van de vrouw die zowel haar baby als een negenbandig gordeldier heeft verloren, sluit zich aan bij een groepje mensen dat een grot in wil proberen te kruipen. De doorgang is smal en niemand weet of de ruimte wijder zal worden, maar de honger overheerst. Hij is sterk genoeg om de tweede te zijn die zich naar binnen perst. Achter hem volgen de anderen: als er geen grot is, zal het onmogelijk zijn terug te keren. Hij zweet en haalt moeizaam adem. Een piep klinkt in zijn hoofd en hij is bang het bewustzijn te verliezen. Een koel windje in zijn gezicht doet hem echter beseffen dat het gepiep van buiten zijn hoofd komt. De groep is aanbeland in een reusachtige grot waarin zich duizenden vleermuizen bevinden. Eén voor één tuimelen ze naar binnen, zo n anderhalve meter lager. Enkele botten kneuzen, breken, maar het wordt niet gevoeld bij het vermoeden van een walhalla van vlees. Armen boven zich uitgestrekt, knieën hoog opgetrokken, rent de man door de duistere, koele grot. Als geesten glijden de vleermuizen langs hem heen. Hij weet dat het er velen zijn, dat hij hiermee dagen vooruit kan. Wat hij niet weet, en de als stuiterballen om hem heen dravende anderen ook niet, is dat deze grot immens is. Het is te donker om te zien. En de vleermuizen zouden wel gek zijn zich te laten vangen door de grijpgrage magere handen. Achter de man volgt de één na de 8

9 ander. Ver buiten de grot, ongewis van haar partner die in het donker achter vliegende schimmen aanrent, staart de echtgenote gefascineerd naar een enkele bloem bovenin een magnolia, als door een wonder gespaard en van een prachtige schoonheid in het kale landschap. De vrouw twijfelt, beoordeelt het kale stammetje van de boom dat onbeklimbaar lijkt. Ondertussen wordt er in haar hoofd een gesprek gevoerd tussen twee stemmetjes, waarvan het ene haar aanraadt de bloem te bemachtigen, haar neus erin te steken en een laatste restje natuur op te snuiven, en het andere haar ertoe probeert te zetten het leven van de bloem te respecteren en te sparen. Even snel als de dialoog is opgekomen, verdwijnt hij. De bloem is een roze vlek geworden in de door tranen vertroebelde blik van de kinderloze vrouw. Het Afrikaanse jongetje is zijn familie kwijtgeraakt. Een vriendelijke oude vrouw heeft zich over hem ontfermd. Hij hangt achterover tegen haar magere, harde lijf en springt regelmatig overeind om om zich heen te staren, op zoek naar zijn vader, moeder of desnoods zusje. Het enige wat hij ziet is lichamen. Ontelbare zittende, staande, liggende, wankelende, hangende, springende, wiebelende lijven. En dus worden de periodes dat hij tegen de inmiddels gestorven vrouw aanhangt, steeds langer. Onder zich voelt hij de grond trillen. Zachtjes, maar duidelijk. Zijn glimlach is eindelijk verdwenen. Een deel van Texas bevindt zich in de schaduw van de muur, die degenen die zich nog op zijn pad bevonden achteloos heeft geplet. Buiten deze grens is de aarde op de groep wijze vrouwen en vele dieren na leeg. Alle levenden bevinden zich in de staat Texas, omgeven door de muur die voorkomt dat iemand van gedachten verandert. Toch was deze afscheiding niet nodig geweest. Het vertrouwen in de wijze vrouwen, en daarmee in de computer, was en is enorm: de mensheid zal ophouden te bestaan en plaatsmaken voor andere, nieuwe levensvormen, die zich zullen ontwikkelen nu de ruimte hiervoor beschikbaar is. Althans, dat is wat met denkt. Door de steeds heviger schuddende grond, is de moeder van de kinderen die door het eten van slangenvlees zijn gestorven, op een onverwacht moment de afgrond in geduikeld, bovenop andere mensen. Haar lichaam wordt onverschillig op de grond geduwd. Bij gebrek aan plek, staat er al snel een paar voeten op haar. De eigenaar hoort haar gekreun niet. In kleine, schuddende vlekjes blauwe lucht denkt ze haar man te zien, die van het pad ver boven haar naar beneden glijdt. Het pad blijkt te steil te zijn om de zich steeds heftiger bewegende aarde te weerstaan. Honderden kilometers hier vandaan beseft de vrouw zonder gordeldier dat het fijn zal zijn als het voorbij is. Haar magere heupen drukken pijnlijk tegen de harde, droge grond, die bezaaid is met dode takken en sprieten gras. Met in haar hand de knokige hand van de eenzame man naast haar geklemd, wacht ze het einde met bonzend hart af. Het lukt de man en vrouw van het Europese vasteland niet zo n twee-eenheid te bereiken. De vrouw bevindt zich in een voortdurende staat van paniek, omdat ze steeds sterker weigert zich neer te leggen bij het einde der mensheid. Haar vriend is gestopt erover te discussiëren en zit met zijn handen tegen zijn oren gedrukt op de grond, zijn lichaam van haar afgewend. Blauwe plekken verraden de kneuzingen die de vrouw opliep toen ze hysterisch probeerde weg te rennen, op zoek naar de grens van Texas, op zoek naar redding. In plaats van zicht op het einde van de staat, ontwaarde ze aan de horizon een donkere streep. De muur is echt, weet ze. En dus is er definitief geen weg terug. Het zit niet in haar aard zich neer te leggen bij zaken. Hardop pratend ze verwacht niet eens meer een antwoord blijft ze mogelijkheden bedenken die een ander einde dan de dood tot gevolg zullen hebben. 9

10 Van de groep Zuid-Amerikanen die elkaar één voor één de diepte in hebben geworpen is de sterkste en slimste overgebleven. Hij is degene die de meeste moorden heeft gepleegd. Om hem heen blijven mensen sneuvelen. Zijn armen lijken niet anders te kunnen doen dan wat ze de afgelopen weken steeds deden: mensen die even niet opletten doden. Omdat er al snel geen plek meer was om lichamen de afgrond in te storten, is hij begonnen mensen te wurgen, neer te slaan of nekken met één forse ruk te breken. Mensen zijn te vermoeid hem te stoppen, krachteloosheid straalt van vele gezichten af, het lijkt niemand meer iets te kunnen schelen. En zo kan de Zuid- Amerikaanse man doorgaan met wat hij moet doen, totdat ook hij gestopt wordt door het ruwe schudden van de aardbodem en ook hij neervalt, eenzaam en alleen, geen familie of vrienden over. Van de hele nog levende bevolking die zich in Texas bevindt, heeft nog ongeveer veertig procent een bekende bij zich. De rest is of alleen, of heeft zich vastgeklampt aan een andere eenling. Het is onduidelijk waarom juist het Afrikaanse jongetje, achterover hangend tegen een dode blanke oude vrouw, op het scherm bij de wijze vrouwen verschijnt. Verbijsterd staren ze naar zijn opeengeklemde lippen, tanden verbergend die bij zo n jongetje op die leeftijd eigenlijk zichtbaar zouden moeten zijn. Geen van hen weet van de twijfel van de anderen. Niemand heeft in de gaten dat ze allemaal op het punt staan het proces te keren, ook al is dat onmogelijk. Ze zwijgen en ze kijken. Een onaardse stilte daalt neer als de grond plotseling, van het een op het andere moment, stopt met beven. Er is geen geschreeuw meer, geen gepraat, geen gehuil. Geen gejammer, geen gezucht, geen gesteun. De laatste lach is gelachen. Het is stil. En dan opent de aarde zich onder de mensheid. Slokt iedereen kalmpjes op. Een nieuwe wereld begint. 10

HANDIG ALS EEN HOND DREIGT

HANDIG ALS EEN HOND DREIGT l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n HANDIG ALS EEN HOND DREIGT OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN HIER LEES JE HANDIGE INFORMATIE OVER HONDEN DIE DREIGEN. JE KUNT

Nadere informatie

Inhoud. Een nacht 7. Voetstappen 27. Strijder in de schaduw 51

Inhoud. Een nacht 7. Voetstappen 27. Strijder in de schaduw 51 Inhoud Een nacht 7 Voetstappen 27 Strijder in de schaduw 51 5 Een nacht 6 Een plek om te slapen Ik ben gevlucht uit mijn land. Daardoor heb ik geen thuis meer. De wind neemt me mee. Soms hierheen, soms

Nadere informatie

Door het raam ziet ze Bea, de benedenbuurvrouw. Ze veegt de sneeuw weg van het pad voor de flat. Uitslover, denkt Alice.

Door het raam ziet ze Bea, de benedenbuurvrouw. Ze veegt de sneeuw weg van het pad voor de flat. Uitslover, denkt Alice. Alice ligt in bed. Heel langzaam wordt ze wakker. Haar lichaam ontspannen, haar hoofd leeg. De vertrouwde geur van haar man Jules hangt in de slaapkamer. Een geur van alcohol, nootmuskaat en oude man.

Nadere informatie

D e P r a a l b l o e m

D e P r a a l b l o e m De Praalbloem Drie dagen en drie nachten zingen de kinderen van het dorpshoofd voor hun vader: van het moment dat de zon opgaat tot de maan hoog aan de hemel staat. Maar hij wordt niet wakker. Zijn ogen

Nadere informatie

De boekenbeer Module dans groep 1-2

De boekenbeer Module dans groep 1-2 De boekenbeer Module dans groep 1-2 Teksten: Stella van Lieshout Illustraties: Tjarko van der Pol In samenwerking met Centrum voor de Kunsten Beverwijk en ABC Cultuur Contact: DeboraVollebregt@centrumvoordekunstenbeverwijk.nl

Nadere informatie

veeg de tranen van me weg. Ik kijk nog eens rond en er valt een hoop spanning van me af. Er komt zelfs een kleine glimlach op me gezicht terug.

veeg de tranen van me weg. Ik kijk nog eens rond en er valt een hoop spanning van me af. Er komt zelfs een kleine glimlach op me gezicht terug. Het DOC Ik kruip in één van de buikpijn terwijl ik in bed lig. Mijn gedachten gaan uit naar de volgende dag. Ik weet wat er die dag staat te gebeuren, maar nog niet hoe dit zal uitpakken. Als ik hieraan

Nadere informatie

duurde het wel een uur om ze weer naar buiten te krijgen. Zijn ze bang? vraagt Jasmijn. Weer haalt Kirsten haar schouders op. Daar is geen directe

duurde het wel een uur om ze weer naar buiten te krijgen. Zijn ze bang? vraagt Jasmijn. Weer haalt Kirsten haar schouders op. Daar is geen directe 1 Slecht nieuws D it is echt niet normaal! Jasmijn wijst naar de groep bavianen voor hen, op een punt van de rots. Kijk dan! Ze zitten daar maar wat. Jurre knikt. Dit is inderdaad niet normaal. Mantelbavianen

Nadere informatie

Tekening voorkant: Tara van Veen. Tekeningen binnenin: Alette Straathof. Leeftijd: 10 11 12 jaar AVI: E3 M4. Lettertype: Dyslexie

Tekening voorkant: Tara van Veen. Tekeningen binnenin: Alette Straathof. Leeftijd: 10 11 12 jaar AVI: E3 M4. Lettertype: Dyslexie Tekening voorkant: Tara van Veen Tekeningen binnenin: Alette Straathof Leeftijd: 10 11 12 jaar AVI: E3 M4 Lettertype: Dyslexie Kleine Joe Arco Struik 2 www.gratiskinderboek.nl K L E I N E J O E A R C O

Nadere informatie

HANDIG EEN BIJTEND KONIJN

HANDIG EEN BIJTEND KONIJN l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n HANDIG EEN BIJTEND KONIJN OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN HIER LEES JE HANDIGE INFORMATIE OVER BIJTENDE KONIJNEN. JE KUNT

Nadere informatie

Stil blijft Lisa bij de deur staan. Ook de man staat stil. Ze kijken elkaar aan.

Stil blijft Lisa bij de deur staan. Ook de man staat stil. Ze kijken elkaar aan. Wild Op het laatste moment ziet Lisa de man pas. Ze hangt de was op in de tuin. En ineens komt hij achter de lakens vandaan. Lisa laat het mandje met was in het gras vallen. Ze gilt. De man ziet er slecht

Nadere informatie

HANDIG DE TAAL VAN EEN HOND

HANDIG DE TAAL VAN EEN HOND l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n HANDIG DE TAAL VAN EEN HOND OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN HIER LEES JE HANDIGE INFORMATIE OVER HONDENTAAL. JE KUNT ER

Nadere informatie

Kom jij ook uit een ei?

Kom jij ook uit een ei? Kom jij ook uit een ei? Er was eens een prachtig bos. Er groeiden de hoogste bomen en allerlei prachtige bloemen. Er was een vijver en een groot grasveld, waar je lekker kon spelen. Maar om het bos stond

Nadere informatie

Ze neemt nog een slok van haar rum-cola. Even lijkt het alsof de slok weer omhoogkomt.

Ze neemt nog een slok van haar rum-cola. Even lijkt het alsof de slok weer omhoogkomt. Manon De muziek dreunt in haar hoofd, haar maag, haar buik. Manon neemt nog een slok uit het glas dat voor haar staat. Wat was het ook alweer? O ja, rum-cola natuurlijk. Een bacootje noemen de jongens

Nadere informatie

wat is dat eigenlijk? Denk mee over acht grote vragen

wat is dat eigenlijk? Denk mee over acht grote vragen Geloven, wat is dat eigenlijk? Denk mee over acht grote vragen pagina 10 Hoe is de wereld ontstaan? pagina 26 Waarom bestaat de mens? pagina 42 Wat is geloven? pagina 58 Wie is God? pagina 74 Waarom heeft

Nadere informatie

De Boomhut Module muziek groep 3-4

De Boomhut Module muziek groep 3-4 De Boomhut Module muziek groep 3-4 Teksten: Stella van Lieshout Illustraties: Tjarko van der Pol In samenwerking met Centrum voor de Kunsten Beverwijk en ABC Cultuur Contact: DeboraVollebregt@centrumvoordekunstenbeverwijk.nl

Nadere informatie

Het meisje De volgende dag is de soldaat er niet. De negers zijn weer naar het front vertrokken, hoort ze de opgeluchte zuchten in het dorp. De sfeer verandert als blanke soldaten hen aflossen. De mensen

Nadere informatie

Een waarheid als een Olifant. Gebaseerd op de oude Soefi parabel. Lilian Kars, 2010.

Een waarheid als een Olifant. Gebaseerd op de oude Soefi parabel. Lilian Kars, 2010. Een waarheid als een Olifant. Gebaseerd op de oude Soefi parabel. Lilian Kars, 2010. Niets uit deze uitgave mag op enige wijze worden gebruikt of gedupliceerd zonder de schriftelijke toestemming van de

Nadere informatie

4e zondag van Pasen - De Goede Herder.

4e zondag van Pasen - De Goede Herder. 4e zondag van Pasen - De Goede Herder. Het is één van de oerbeelden geworden van Jezus in de christelijke geloofstraditie. Elk jaar wordt deze derde zondag na Pasen er naar genoemd: zondag van de Goede

Nadere informatie

Ik ga je wat vertellen, je hoeft alleen maar te volgen wat ik zeg, mijn stem is nu het enige wat voor jou belangrijk is om te volgen.

Ik ga je wat vertellen, je hoeft alleen maar te volgen wat ik zeg, mijn stem is nu het enige wat voor jou belangrijk is om te volgen. Oefening 1: Nodig: 2 personen en een boom of een huisdier: Zoek een plek op bij een boom of in de buurt bij je paard of ander huisdier waar je even niet gestoord wordt en veilig even je ogen dicht kunt

Nadere informatie

Cursus Rust. Het Slotervaart, een ziekenhuis met ambitie KINDERGENEESKUNDE TELEFOONNUMMER 020-512 45 42

Cursus Rust. Het Slotervaart, een ziekenhuis met ambitie KINDERGENEESKUNDE TELEFOONNUMMER 020-512 45 42 Het Slotervaart, een ziekenhuis met ambitie Het Slotervaartziekenhuis, een opmerkelijk en ambitieus ziekenhuis in Amsterdam. In een informele en vertrouwde omgeving werken wij aan innovatieve medische

Nadere informatie

Tornado. Maartje gaat voor het eerst logeren. s Nachts belandt ze met haar vriendinnetje Eva in een tornado en beleven ze een heel spannend avontuur.

Tornado. Maartje gaat voor het eerst logeren. s Nachts belandt ze met haar vriendinnetje Eva in een tornado en beleven ze een heel spannend avontuur. Tornado Maartje gaat voor het eerst logeren. s Nachts belandt ze met haar vriendinnetje Eva in een tornado en beleven ze een heel spannend avontuur. Geschreven in januari 2012 (Geïllustreerd t.b.v. het

Nadere informatie

Sander Kloet. Elisha Mercelina. Het zwarte meer

Sander Kloet. Elisha Mercelina. Het zwarte meer Sander Kloet koud zo voelt het hier. kil ik weet niet waar het vandaan komt het is geen kou. het is angst. angst voor de wereld angst voor de dag van morgen bang dat we dingen vergeten bang dat we dingen

Nadere informatie

Annelie David. Machandel. gedichten

Annelie David. Machandel. gedichten Annelie David Machandel gedichten Annelie David MACHANDEL Gedichten Muitgeverij m armer Mmarmer Mmarmer M voor Maralina inhoud jacht 14 ik heb meer armen dan nodig 15 konijn 16 woud 18 droom 19 in de middagzon

Nadere informatie

Arnold & Naomi Kristian van Essen

Arnold & Naomi Kristian van Essen Arnold & Naomi Kristian van Essen Ik wil dat je gaat. Naomi haar stem snijdt door t hart van Arnold. Maar waarom dan? Arnold zijn stem hapert. Naomi zucht en staat op. Langzaam beweegt ze naar het raam

Nadere informatie

In de Hema. O, zegt Kiia. Dat heb ik niet gehoord. Nee, dat blijkt, lacht de vrouw.

In de Hema. O, zegt Kiia. Dat heb ik niet gehoord. Nee, dat blijkt, lacht de vrouw. In de Hema Wat vind je van deze?, vraagt Kiia. Ze kijkt aandachtig in de spiegel. Naar de geruite pet op haar hoofd. Mam?, vraagt Kiia weer. Hoe vind je hem? Ze stopt een pluk van haar blonde haar onder

Nadere informatie

NAAM. Uil kijkt in een boek. Het is een boek over dieren. Er staan plaatjes in. Van elk dier één. Uil ziet een leeuw. En een pauw. En een bever.

NAAM. Uil kijkt in een boek. Het is een boek over dieren. Er staan plaatjes in. Van elk dier één. Uil ziet een leeuw. En een pauw. En een bever. Vos en Waar is Haas het ijs? NAAM Uil kijkt in een boek. Het is een boek over dieren. Er staan plaatjes in. Van elk dier één. Uil ziet een leeuw. En een pauw. En een bever. Wat een raar beest! lacht Uil.

Nadere informatie

SPREEKBEURT Chinchilla

SPREEKBEURT Chinchilla l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n SPREEKBEURT Chinchilla ZOOGDIEREN OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN WE HEBBEN DE BELANGRIJKSTE INFORMATIE OVER DE CHINCHILLA

Nadere informatie

1 In het begin. In het begin leefde alleen God. De Heere God is er altijd geweest. En Hij maakte de hemel en de aarde.

1 In het begin. In het begin leefde alleen God. De Heere God is er altijd geweest. En Hij maakte de hemel en de aarde. 1 In het begin GENESIS 1:1-25 In het begin leefde alleen God. De Heere God is er altijd geweest. En Hij maakte de hemel en de aarde. De aarde is nat en donker. God wil van de aarde iets heel moois maken.

Nadere informatie

Charles den Tex VERDWIJNING

Charles den Tex VERDWIJNING Charles den Tex VERDWIJNING 3 Klikketik-tik-tik Het is halftwaalf s ochtends. Marja vouwt een hemd. En kijkt om zich heen. Even staat ze op haar tenen. Zo kan ze over de kledingrekken kijken. Die rekken

Nadere informatie

Vlucht AVI AVI. Ineke Kraijo Veerle Hildebrandt. Kraijo - Hildebrandt Vlucht De Vier Windstreken. De Vier Windstreken AVI

Vlucht AVI AVI. Ineke Kraijo Veerle Hildebrandt. Kraijo - Hildebrandt Vlucht De Vier Windstreken. De Vier Windstreken AVI AVI E4* Alcoholisme, ruzie, bang zijn Midden in de nacht rinkelt de telefoon. Anna weet wat dat betekent. Ze moet vluchten, alweer. Ze rent de donkere nacht in. De volgende dag valt Anna in de klas in

Nadere informatie

MARIAN HOEFNAGEL. De nieuwe buurt. Uitgeverij Eenvoudig Communiceren

MARIAN HOEFNAGEL. De nieuwe buurt. Uitgeverij Eenvoudig Communiceren MARIAN HOEFNAGEL De nieuwe buurt Uitgeverij Eenvoudig Communiceren 1 4 Een nieuw huis Dit is nu ons nieuwe huis. De auto stopt en Kika s vader wijst trots naar het huis rechts. Kika kijkt. Het is een rijtjeshuis

Nadere informatie

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

Alleen in een groot spookhuis. Duncan Neijenhuis Groep 7

Alleen in een groot spookhuis. Duncan Neijenhuis Groep 7 Alleen in een groot spookhuis Duncan Neijenhuis Groep 7 Hoofdstuk 1 Binnen Het is nacht en nieuwe maan. Dus het is stikdonker. Appie en Sjaak sluipen door het bos. Ze zien toch een stuk van een oude toren

Nadere informatie

Het lam. Arna van Deelen

Het lam. Arna van Deelen Het lam Arna van Deelen Hij leunde vermoeid op zijn staf, starend over de eindeloze velden. De kudde lag verspreid onder de bomen, die op deze tijd van de dag voor wat schaduw zorgden. Hij legde zijn hand

Nadere informatie

Tuin van Heden.nu 1 Mag ik zijn wie ik ben? Van In 5

Tuin van Heden.nu 1 Mag ik zijn wie ik ben? Van In 5 Tuin van Heden.nu 1 Mag ik zijn wie ik ben? Van In 5 5 Tuin van Heden.nu 1 Mag ik zijn wie ik ben? Van In 6 Zacheüs (1) Het is erg druk in de stad vandaag. Iedereen loopt op straat. Zacheüs wurmt zich

Nadere informatie

Het kasteel van Dracula

Het kasteel van Dracula Uit het dagboek van Jonathan Harker: Het kasteel van Dracula 4 mei Eindelijk kom ik bij het kasteel van Dracula aan. Het kasteel ligt in de bergen. Er zijn geen andere huizen in de buurt. Ik ben moe. Het

Nadere informatie

Rivka voelt tranen in haar ogen. Vader aait over haar wang. Hij zegt: Veel plezier, prinsesje. Vergeet je nooit wie je bent? Dan draait vader zich

Rivka voelt tranen in haar ogen. Vader aait over haar wang. Hij zegt: Veel plezier, prinsesje. Vergeet je nooit wie je bent? Dan draait vader zich 1942-1943 1 Rivka! Het is tijd om te gaan!, roept vader. Rivka is blij. Ze gaat logeren. Ze weet niet bij wie. En ze weet ook niet hoe lang. Maar ze heeft er wel zin in. Vader heeft gezegd: Je gaat in

Nadere informatie

Voorzichtig schuift hij het zware gordijn weg. Voor alle kamers hangt zo n goudkleurig gordijn. Om de warmte buiten te houden. Want het is erg warm,

Voorzichtig schuift hij het zware gordijn weg. Voor alle kamers hangt zo n goudkleurig gordijn. Om de warmte buiten te houden. Want het is erg warm, Prins Floris In de tuin van het paleis loopt een jongen. Een bruine jongen met zwarte krullen. Floris heet hij, en hij is een prins. De vader van Floris is de koning van Spanje. Rijk is hij, heel rijk.

Nadere informatie

Dan begint Michiel te schreeuwen. Twee-nul voor ons! Hij draait zich om naar Simon. Hé Simon, zou je ook niet eens scoren? Simon perst zijn lippen op

Dan begint Michiel te schreeuwen. Twee-nul voor ons! Hij draait zich om naar Simon. Hé Simon, zou je ook niet eens scoren? Simon perst zijn lippen op 1. Een nieuwe laptop Uit! Hij is uit, Simon! Jordy wijst naar de bal die richting de struiken rolt. Dat zie ik zelf ook wel, hoor! k Ben niet blind. Meteen trekt Simon een sprintje tot een paar meter voor

Nadere informatie

Arie van der Veer & Ellen Laninga. Luister maar. Met illustraties van Rike Janssen. Boekencentrum

Arie van der Veer & Ellen Laninga. Luister maar. Met illustraties van Rike Janssen. Boekencentrum Luister maar Met illustraties van Rike Janssen Arie van der Veer & Ellen Laninga Boekencentrum Verhalen uit het Oude Testament 4 Het begin van de wereld God maakt de wereld Genesis 1:1-2:4 Lang, heel

Nadere informatie

Noah(een kerstverhaal)

Noah(een kerstverhaal) Noah(een kerstverhaal) Josja loopt mopperend tussen de tafeltjes door. Hij heeft een hotelletje aan de rand van Bethlehem. Het is druk in zijn hotel en alles loopt in het honderd. Daarom is hij binnensmonds

Nadere informatie

Er was eens een heel groot bos. Met bomen en bloemen. En heel veel verschillende dieren. Aan de rand van dat bos woonde, in een grot, een draakje. Dat draakje had de mooiste grot van iedereen. Lekker vochtig

Nadere informatie

TONEELSTUK Hoe Zebra aan zijn strepen komt. Een Afrikaanse fabel over een onverstoorbare grazende zebra.

TONEELSTUK Hoe Zebra aan zijn strepen komt. Een Afrikaanse fabel over een onverstoorbare grazende zebra. TONEELSTUK Hoe Zebra aan zijn strepen komt. Een Afrikaanse fabel over een onverstoorbare grazende zebra. AKTE I Scène 1 Op een open grasvlakte in Afrika zijn dieren aan het grazen. Een zebra, twee antilopen,

Nadere informatie

GAVE Kerk: werkblad Bijbelklassen en Spoorzoekers

GAVE Kerk: werkblad Bijbelklassen en Spoorzoekers Onze gemeentevisie GAVE Kerk: werkblad Bijbelklassen en Spoorzoekers Wij zijn gemeente van Jezus Christus die hem leren kennen, volgen en verkondigen. G K V - V Thematekst met gebaren: Sleutelvers: God

Nadere informatie

de stervensfase informatie voor mensen die betrokken zijn bij een sterfbed

de stervensfase informatie voor mensen die betrokken zijn bij een sterfbed de stervensfase informatie voor mensen die betrokken zijn bij een sterfbed de stervensfase Aan het einde van het leven vinden - soms na een kort, soms na een lang ziekbed - lichamelijke en geestelijke

Nadere informatie

Papa en mama hebben ruzie. Ton en Toya vinden dat niet leuk. Papa wil graag dat Ton en Toya bij hem op bezoek komen, maar van mama mag dat niet.

Papa en mama hebben ruzie. Ton en Toya vinden dat niet leuk. Papa wil graag dat Ton en Toya bij hem op bezoek komen, maar van mama mag dat niet. Bezoek op kantoor Papa en mama hebben ruzie. Ton en Toya vinden dat niet leuk. Papa wil graag dat Ton en Toya bij hem op bezoek komen, maar van mama mag dat niet. Ton en Toya hebben wat problemen thuis.

Nadere informatie

Pannenkoeken met stroop

Pannenkoeken met stroop Pannenkoeken met stroop Al een maand lang zegt Yvonne alleen maar nee. Heb je je best gedaan op school? Nee. Was het leuk? Nee. Heb je nog met iemand gespeeld? Nee. Heb je lekker gegeten? Nee. Heb je goed

Nadere informatie

En? zegt mijn moeder, die haar nieuwe zomerjurkje laat zien: Wat vind je ervan? Mooi. Ik zeg niets meer dan dat, want ik weet dat ik er geen verstand

En? zegt mijn moeder, die haar nieuwe zomerjurkje laat zien: Wat vind je ervan? Mooi. Ik zeg niets meer dan dat, want ik weet dat ik er geen verstand En? zegt mijn moeder, die haar nieuwe zomerjurkje laat zien: Wat vind je ervan? Mooi. Ik zeg niets meer dan dat, want ik weet dat ik er geen verstand van heb. De vorige keer zei ik dat de nieuwe broek

Nadere informatie

3e Statie: Jezus valt voor de 1e maal onder het kruis.

3e Statie: Jezus valt voor de 1e maal onder het kruis. 1e Statie: Jezus wordt ter dood veroordeeld. De eerste plaats waar Jezus stil stond op de kruisweg, was het paleis van de Romeinse landvoogd Pontius Pilatus. De joodse leiders wilden Jezus uit de weg ruimen.

Nadere informatie

Weekprogramma: 1 jaar Zichzelf in de spiegel bekijken en gezichtsuitdrukkingen nadoen

Weekprogramma: 1 jaar Zichzelf in de spiegel bekijken en gezichtsuitdrukkingen nadoen Dit ben ik! Weekprogramma: Week 1; 0 jaar Zichzelf in de spiegel bekijken. 1 jaar Zichzelf in de spiegel bekijken en gezichtsuitdrukkingen nadoen 2 jaar Aanwijzen en benoemen delen van het gezicht. 3 jaar

Nadere informatie

De bijen. De bijen prikken de leeuwen. De leeuwen gaan in een rondje rondom Izzi zitten. Bzzz Bzzz Bzzz BZZZ

De bijen. De bijen prikken de leeuwen. De leeuwen gaan in een rondje rondom Izzi zitten. Bzzz Bzzz Bzzz BZZZ De bijen Bzzz Bzzz Bzzz BZZZ En kom je redden Vertrouw op ons We gaan je beschermen Van dit bos Bzzz Bzzz Bzzz BZZZ Bijen marcheren Bijen springen Bijen dansen Bijen zoemen Bzzz Bzzz Bzzz BZZZ We gaan

Nadere informatie

Schroeven in het donker

Schroeven in het donker Schroeven in het donker Tasja woont in het huis naast Daan. Ze spelen vaak op Daans kamer, of in Tasja s tuin. Dan maken ze allerlei dingen. Een nieuw dropdrankje. Een halsketting van paperclips a 1 P.

Nadere informatie

Gebeden voor jongeren

Gebeden voor jongeren Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 1 Gebeden voor jongeren... 2 Gebed van het licht... 2 Mijn leven tot een licht... 2 Gebed voor sterke benen... 2 Dankgebed... 3 Gebed van Franciscus... 3 Dankgebed als je

Nadere informatie

BEELDTAAL IN TAALBEELD september

BEELDTAAL IN TAALBEELD september BEELDTAAL IN TAALBEELD september Schrijf een verhaal bij een kunstwerk Kunstuitleen Alkmaar organiseert dit jaar het project beeldtaal in taalbeeld. Iedere maand kun je je laten inspireren door een schilderij

Nadere informatie

Kijk je mee? Oerwoud. 2006, Parasol N.V. België

Kijk je mee? Oerwoud. 2006, Parasol N.V. België Kijk je mee? Oerwoud 2006, Parasol N.V. België Pag. 2 Inhoudsopgave In het oerwoud 3 De luiaard 4 De toekan 5 De jaguar 6 De leguaan 7 De tapir 8 De papegaai 9 De aap 10 De adder 11 Lianen 12 Woordenlijst

Nadere informatie

O-KAARTJES EXP 8B.indd 1 20-06-2005 10:56:1

O-KAARTJES EXP 8B.indd 1 20-06-2005 10:56:1 O-KAARTJES EXP 8B.indd 1 20-06-2005 10:56:1 1 Schachten (Bovenkant van het bouwmodel. Je kunt niet alles zien) In het begin konden we de vuursteen zo uit het bos halen. Je hoefde maar even te graven en

Nadere informatie

7-12 jaar Scharrelavontuur. 7-12 jaar Scharrelavontuur

7-12 jaar Scharrelavontuur. 7-12 jaar Scharrelavontuur Geluiden Wees 1 minuut helemaal stil. Luister naar de geluiden om je heen. Hoeveel geluiden heb je gehoord? Welke geluiden heb je herkend? Je eigen geur maken Verzamel verschillende soorten blaadjes, mos,

Nadere informatie

Presentatie Kindermonument Groep 8 2013 2014 St. Catharinaschool Vormgeving de kinderen met hulp van meester Roomer

Presentatie Kindermonument Groep 8 2013 2014 St. Catharinaschool Vormgeving de kinderen met hulp van meester Roomer Presentatie Kindermonument Groep 8 2013 2014 St. Catharinaschool Vormgeving de kinderen met hulp van meester Roomer aisha kindsoldaten Kindsoldaten, ik ruik haat. Dat gebeurt, als je kinderen niet spelen

Nadere informatie

Deel 1. De eerste oorlogsdagen

Deel 1. De eerste oorlogsdagen Deel 1 De eerste oorlogsdagen Vrijdag 10 mei 1940, heel vroeg in de ochtend Luchtaanval Chris wordt wakker van harde dreunen en zwaar gebrom. Vliegtuigen, weet hij meteen. Zware vliegtuigen, bommenwerpers!

Nadere informatie

Dino en het ei. Duur activiteit: 30 minuten Lesdoelen: De kleuters: kunnen een prent linken aan een tekst; kunnen het verhaal navertellen.

Dino en het ei. Duur activiteit: 30 minuten Lesdoelen: De kleuters: kunnen een prent linken aan een tekst; kunnen het verhaal navertellen. Dino en het ei Bibliografie: Demyttenaere, B. (2004). Dino en het ei. Antwerpen: Standaard. Thema: niet alles is steeds wat het lijkt, illusies Korte inhoud: Elke nacht staat er een groot wit ei tussen

Nadere informatie

In dit gebouw vragen ze je: Kan je op je rug in slaap vallen? Ze vragen je: Zie je vaak iets vanuit je ooghoek dat er later niet blijkt te zijn?

In dit gebouw vragen ze je: Kan je op je rug in slaap vallen? Ze vragen je: Zie je vaak iets vanuit je ooghoek dat er later niet blijkt te zijn? Loopdrang De gangen in dit gebouw beginnen alweer nog voordat ze zijn geëindigd. Het zijn cirkels. Dit gebouw was vroeger een opvanghuis voor demente bejaarden. En de gangen hier lopen rond, omdat sommige

Nadere informatie

* Musical. Spelers: David

* Musical. Spelers: David David * Musical Musical over het leven van David: 1. David bij de schapen 2. David wordt tot koning gezalfd 3. David komt bij Saul aan het hof 4. David en Goliath 5. David op de vlucht voor Saul 6. David

Nadere informatie

Schaapje Schaap woont op de weide samen met Nina en Osto.

Schaapje Schaap woont op de weide samen met Nina en Osto. Schaapje Schaap en de Wolkjes Schaapje Schaap woont op de weide samen met Nina en Osto. De schaapjes hebben een mooie stal, met zacht stro om in te slapen. Kom, zegt Nina, we gaan slapen, ik ben moe. Maar

Nadere informatie

Johanna Kruit. Gedichten, geïnspireerd door bomen. Geheimen

Johanna Kruit. Gedichten, geïnspireerd door bomen. Geheimen 1 Gedichten, geïnspireerd door bomen Geheimen In het donker huizen bomen die overdag gewoner zijn. Wij slaan de bochten van een pad mee om en gaan, ontkomen aan het licht af op geheimen.kleine geluiden

Nadere informatie

Joachim en het Rode Paardenhoofd

Joachim en het Rode Paardenhoofd Joachim en het Rode Paardenhoofd Eerste druk, maart 2012 2012 Jurgen Heyn isbn: 978-90-484-2326-2 nur: 277 Uitgever: Free Musketeers, Zoetermeer www.freemusketeers.nl Hoewel aan de totstandkoming van deze

Nadere informatie

Kom erbij Tekst: Ron Schröder & Marianne Busser Muziek: Marcel & Lydia Zimmer 2013 Celmar Music / Schröder & Busser

Kom erbij Tekst: Ron Schröder & Marianne Busser Muziek: Marcel & Lydia Zimmer 2013 Celmar Music / Schröder & Busser Kom erbij Kom erbij, want ik wil je iets vertellen, het is heel bijzonder, dus luister allemaal. Ik ken honderdduizend prachtige verhalen, maar dit is echt het mooiste van allemaal. Het gaat over twee

Nadere informatie

15 februari: Ik ben het brood dat leven geeft (Johannes 6:32-40)

15 februari: Ik ben het brood dat leven geeft (Johannes 6:32-40) Liturgisch bloemstuk bij de 40 dagen tijd en Pasen 2015 Elke week wordt één kaars gedoofd, van de kandelaar met 8 kaarsen. Er is elke week een boog bekleed met klimop, als beeld van het verbond van God

Nadere informatie

Het verhaal van. de bomen

Het verhaal van. de bomen Het verhaal van de bomen 24 Mr finney liep fluitend het bos in. Hij snoof een paar keer heel diep. Niets ruikt lekkerder dan een bos waar het net geregend heeft! Pinky Pepper zou het hier vast mooi vinden.

Nadere informatie

Soms ben ik eens boos, en soms wel eens verdrietig, af en toe eens bang, en heel vaak ook wel blij.

Soms ben ik eens boos, en soms wel eens verdrietig, af en toe eens bang, en heel vaak ook wel blij. Lied: Ik ben ik (bij thema 1: ik ben mezelf) (nr. 1 en 2 op de CD) : Weet ik wie ik ben? Ja, ik weet wie ik ben. Weet ik wie ik ben? Ja, ik weet wie ik ben. Ik heb een mooie naam, van achter en vooraan.

Nadere informatie

Eerste druk, 2014 2014 Elizabeth Deckers AVI E5 Portretfoto: Adrie Deckers

Eerste druk, 2014 2014 Elizabeth Deckers AVI E5 Portretfoto: Adrie Deckers Heks Drakonia Eerste druk, 2014 2014 Elizabeth Deckers AVI E5 Portretfoto: Adrie Deckers isbn: 9789048432295 nur: 282 Uitgever: Free Musketeers, Zoetermeer www.freemusketeers.nl Hoewel aan de totstandkoming

Nadere informatie

En rijke mensen werken niet. Die kunnen de hele dag doen wat ze leuk vinden.

En rijke mensen werken niet. Die kunnen de hele dag doen wat ze leuk vinden. Warm in Verona Romeo loopt een beetje rond. Dat doet hij bijna elke dag. Hij vindt het leuk om door het stadje te lopen. Door de kleine straatjes. Langs de rivier waar de meisjes de was doen. En over de

Nadere informatie

Laura zelf heeft bijna nooit ruzie met haar moeder. De moeder van Laura komt uit Peru. Yasmina vindt haar lief, zacht en zorgzaam.

Laura zelf heeft bijna nooit ruzie met haar moeder. De moeder van Laura komt uit Peru. Yasmina vindt haar lief, zacht en zorgzaam. 1. Yasmina doet het tuinhekje achter zich dicht. Hoe kan ze zo stom zijn niet aan de verjaardag van haar moeder te denken? Haar moeder blijft woedend achter. Yasmina voelt zich even rot, maar na drie stappen

Nadere informatie

Beste vrienden, ik mag jullie vandaag vertellen over de laatste week van het leven van Jezus.

Beste vrienden, ik mag jullie vandaag vertellen over de laatste week van het leven van Jezus. 1 Beste vrienden, ik mag jullie vandaag vertellen over de laatste week van het leven van Jezus. 2 Het verhaal De Goede Week Trouw, Hoop en Spijt Ik wil jullie vandaag vertellen over de Goede Week. Dat

Nadere informatie

Bert schrikt Johan Bordewijk

Bert schrikt Johan Bordewijk Bert schrikt Johan Bordewijk gepubliceerd in: literair tijdschrift Schoon Schip 20e jaargang, nummer 1/2013 Met de hand, niet met de schoffel, roept Wiebe, anders beschadig je de wortels. O ja, da s waar

Nadere informatie

Lekker ding. Maar Anita kijkt boos. Hersendoden zijn het!, zegt ze. Die Jeroen is de ergste. Ik kijk weer om en zie hem meteen zitten.

Lekker ding. Maar Anita kijkt boos. Hersendoden zijn het!, zegt ze. Die Jeroen is de ergste. Ik kijk weer om en zie hem meteen zitten. Lekker ding Pas op!, roept Anita. Achter je zitten de hersendoden! Ik kijk achterom. Achter ons zitten twee jongens en drie meisjes hun boterhammen te eten. Ze zijn gevaarlijk, zegt Anita. Ze schudt haar

Nadere informatie

Oud wit Prins de Vos. Ik wil je.

Oud wit Prins de Vos. Ik wil je. Oud wit Prins de Vos Ik wil je. Het is het eerste berichtje dat ik vandaag van hem ontvang. De uren waarin het stil blijf zijn ondragelijk. Pas als ik de trilling in mijn broekzak voel begint mijn hart

Nadere informatie

-23- Geen medelijden

-23- Geen medelijden -22- Graniet Hoeveel keer was de vrachtwagen al gestopt? Innocent was de tel kwijtgeraakt. Telkens als de truck halt hield, werden er een paar jongens naar binnen geduwd. Maar nu bleef de deur van de laadruimte

Nadere informatie

Brandweerman. 1 Brandweerman, brandweerman. Red die kat, als je kan. Zet je ladder neer en draag snel die kat omlaag.

Brandweerman. 1 Brandweerman, brandweerman. Red die kat, als je kan. Zet je ladder neer en draag snel die kat omlaag. vanaf 4 jaar tekst: Marian van Gog muziek: Ton Kerkhof ouplet Brandweerman Intro D7 G man, Refrein brand -weer - man. Red die kat, Brand-weer Œ Œ Œ G Œ Ó als je kan. Zet je lad - der neer en draag snel

Nadere informatie

Het rommelt nog even om het huisje en dan is het weer stil. Aardedonker en doodstil.

Het rommelt nog even om het huisje en dan is het weer stil. Aardedonker en doodstil. 1. Yoni staat in de keuken voor het aanrecht, met haar handen in het sop. De afwas, dat is haar taak. Een van haar taken, eigenlijk. Alle borden, kopjes, schalen, messen en pannen van de hele dag dompelt

Nadere informatie

Schoolkamp. Ze hadden toen allemaal iets verzonnen om niet mee te hoeven met de dropping.

Schoolkamp. Ze hadden toen allemaal iets verzonnen om niet mee te hoeven met de dropping. Schoolkamp En jij, Abel?, vraagt Nadia. Wat doe jij over tien jaar? Abel buigt naar voren om nog een flesje bier uit het kratje te pakken. Dan werk ik bij de Amsterdamse politie, zegt hij. Hij maakt het

Nadere informatie

Hij vliegt. Zal hij? Zal hij vliegen?

Hij vliegt. Zal hij? Zal hij vliegen? De avond valt als een rotsblok. We maken vuur om de dieren af te schrikken. De grote maan dompelt alles in een zilverkleurig licht het zal nu niet lang meer duren voor ik naar huis terug mag; voor het

Nadere informatie

GAAT ER OP UIT. Balder

GAAT ER OP UIT. Balder Balder GAAT ER OP UIT H et was die ene nacht van het jaar dat de tijd stil lijkt te staan voor het merendeel van de mensen, maar voor EEN persoon ging die nog altijd veel te snel. Er was nooit genoeg tijd

Nadere informatie

Hoe je je voelt. hoofdstuk 10. Het zal je wel opgevallen zijn dat je op een dag een heleboel verschillende gevoelens hebt. Je kunt bijvoorbeeld:

Hoe je je voelt. hoofdstuk 10. Het zal je wel opgevallen zijn dat je op een dag een heleboel verschillende gevoelens hebt. Je kunt bijvoorbeeld: hoofdstuk 10 Hoe je je voelt Het zal je wel opgevallen zijn dat je op een dag een heleboel verschillende gevoelens hebt. Je kunt bijvoorbeeld: zenuwachtig wakker worden omdat je naar school moet, vrolijk

Nadere informatie

Bijlagen. bovenbouw 2015-2016 / 1. Inhoud

Bijlagen. bovenbouw 2015-2016 / 1. Inhoud 21e jaargang Trefwoord, aflevering 1 Copyright Kwintessens, 2015. Het is aan scholen, die geabonneerd zijn op Trefwoord, toegestaan alleen voor intern gebruik gedeelten van dit materiaal te kopiëren en

Nadere informatie

Mamma vliegt steeds hoger.

Mamma vliegt steeds hoger. MEEUWTJE Meeuwtje is het verhaal van een jonge meeuw die zijn leefwereld verkent. Zijn moeder helpt hem daarbij, vooral door aan het eind van de dag nog eens na te gaan wat er allemaal voor dieren, kleuren

Nadere informatie

Projectlijn D Blik op de weg Hellig Hart

Projectlijn D Blik op de weg Hellig Hart Informatieblad 2D Toneelstuk: Arme Jan en de perenboom Personen: Arme Jan, een beetje rare snuiter De koopman Mevrouw Goedhart, een van de omstanders Meneer Bovenbaas, een andere kijker Meneer Galeo, ook

Nadere informatie

Baby-lichaamstaal. Albert Schweitzer ziekenhuis kinderafdeling december 2003 pavo 0301

Baby-lichaamstaal. Albert Schweitzer ziekenhuis kinderafdeling december 2003 pavo 0301 Baby-lichaamstaal Albert Schweitzer ziekenhuis kinderafdeling december 2003 pavo 0301 Inleiding Via deze folder vertellen we u wat over de lichaamssignalen die uw baby geeft: baby-lichaamstaal is méér

Nadere informatie

Rianne haalt haar hand door Jochems haar terwijl ze naar de kamer loopt. Kijk eens wie we daar hebben? roept ze als ze uit het raam kijkt.

Rianne haalt haar hand door Jochems haar terwijl ze naar de kamer loopt. Kijk eens wie we daar hebben? roept ze als ze uit het raam kijkt. Hoofdstuk 1 Zullen we deze ballonnen nog aan de lamp hangen? Vragend kijkt Rianne Jochem aan. Is goed, mompelt haar stiefbroertje zacht. Hé, wat is er? vraagt Rianne verbaasd. Vind je de slingers niet

Nadere informatie

Voorwoord. Rome en de Romeinen

Voorwoord. Rome en de Romeinen Voorwoord Rome en de Romeinen Dit verhaal speelt in Rome, ongeveer 2000 jaar geleden. Rome was toen een rijke stad, met prachtige gebouwen. Zoals paleizen voor de keizers, voor de Senaat en voor de grote

Nadere informatie

WEEK 1. we zetten de deur open voor onze vrienden. sleutel van. gastvrijheid. Godsdienst OV 1 - advent 2008 - LC

WEEK 1. we zetten de deur open voor onze vrienden. sleutel van. gastvrijheid. Godsdienst OV 1 - advent 2008 - LC WEEK 1 we zetten de deur open voor onze vrienden sleutel van gastvrijheid WEEK 1 Het verhaal van de oude poortwachter laat de sleutel blinken zoals die van Simeon zo kan je de deur openen om Jezus welkom

Nadere informatie

Die nacht draait Cees zich naar me toe. In het donker voel ik heel zachtjes zijn lippen op mijn wang.

Die nacht draait Cees zich naar me toe. In het donker voel ik heel zachtjes zijn lippen op mijn wang. Vanavond ga ik mijn man vertellen dat ik bij hem wegga. Na het eten vertel ik het hem. Ik heb veel tijd besteed aan het maken van deze laatste maaltijd. Met vlaflip toe. Ik hoop dat de klap niet te hard

Nadere informatie

Voor mijn ouders, en voor mijn man, want toen ik zei dat ik de maan wilde aanraken, pakte je mijn hand, drukte me tegen je aan en leerde me vliegen.

Voor mijn ouders, en voor mijn man, want toen ik zei dat ik de maan wilde aanraken, pakte je mijn hand, drukte me tegen je aan en leerde me vliegen. Voor mijn ouders, en voor mijn man, want toen ik zei dat ik de maan wilde aanraken, pakte je mijn hand, drukte me tegen je aan en leerde me vliegen. Een Two roads diverged in a wood, and I I took the one

Nadere informatie

Laat uw ogen elk deel grondig verkennen, alsof u nog nooit zoiets heeft gezien.

Laat uw ogen elk deel grondig verkennen, alsof u nog nooit zoiets heeft gezien. MINDFULNESS Tips en oefeningen voor thuis Mindfulness leert mensen te leven met aandacht en bewust met handelingen en gedachten in het hier en nu om te gaan. Dit kan sommige mensen wat zweverig in de oren

Nadere informatie

Cindy van de Woestijne. Gerbrandystraat 96 4384NK. Vlissingen. De waanzinnige marteling. Het is Januari 1592 in Scotland.

Cindy van de Woestijne. Gerbrandystraat 96 4384NK. Vlissingen. De waanzinnige marteling. Het is Januari 1592 in Scotland. Cindy van de Woestijne Gerbrandystraat 96 4384NK Vlissingen 06 21283196 De waanzinnige marteling Het is Januari 1592 in Scotland. Ik lig rillend op de harde stenen vloer. Mijn hoofd zit vastgeklemd tussen

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

LYRICS EP1 BEGRIJP ME NIET VERKEERD

LYRICS EP1 BEGRIJP ME NIET VERKEERD LYRICS EP1 BEGRIJP ME NIET VERKEERD Ik ken je tranen en je wensen En je drift om door te gaan Ik ken je afgunst en je twijfel En wat je denkt als je ontwaakt Ik ken je lelijkste momenten Zo donker vol

Nadere informatie

Mijn loverboy Verloren onschuld

Mijn loverboy Verloren onschuld Mijn loverboy Verloren onschuld in makkelijke taal simone schoemaker 8 Het verhaal van Lisa De dag begint goed. Ik word wakker met een blij gevoel. Yes, ik ben jarig! Ik ben zestien! Mijn moeder feliciteert

Nadere informatie

Op reis naar Bethlehem

Op reis naar Bethlehem Op reis naar Bethlehem Rollen: Verteller Jozef Maria Engel Twee omroepers Kind 1 Kind 2 Kind 3 Receptionist 1 Receptionist 2 Receptionist 3 Kind 4 Kind 5 Herder 1 Herder 2 Herder 3 Herder 4 Drie wijzen

Nadere informatie

NME-leerroute Kabouters in het Westerpark

NME-leerroute Kabouters in het Westerpark NME-leerroute Kabouters in het Westerpark 1 Groep Tilburg, BS Jeanne d Arc Verhaal voor de kinderen In het Westerpark woont een kaboutervolk. Dat weten niet zoveel mensen, maar voor deze ene keer hebben

Nadere informatie