Woerden/Zeist/Bennekom: augustus 2008

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "2008-2009. Woerden/Zeist/Bennekom: augustus 2008"

Transcriptie

1 Scoren voor Gezondheid handleiding Woerden/Zeist/Bennekom: augustus 2008 Nationaal Instituut voor Gezondheidsbevordering en Ziektepreventie / Stichting Meer dan Voetbal / Nederlands Instituut voor Sport en Bewegen

2 Scoren voor Gezondheid handleiding Inleiding Scoren voor Gezondheid. Hiermee willen voetballers uit de Eredivisie, kinderen van de basisschool aanzetten tot een gezonde leefstijl. Voetballers zijn vaak een rolmodel voor kinderen. Met het project Scoren voor Gezondheid laten ze de kinderen ervaren hoe plezierig het is om: te bewegen, gezond te eten en hoe lekker het is om je fit te voelen. Scoren voor Gezondheid is een initiatief van het NIGZ, Stichting Meer dan Voetbal en de Betaald Voetbalorganisaties uit de Eredivisie. Het project wordt financieel mogelijk gemaakt door het Ministerie van VWS en de Sponsor Loterij, de maatschappelijk partner van de Eredivisie. Voor de uitvoering werkt het NIGZ samen met NISB, stagiaires van Hogescholen met een opleiding Lichamelijke Opvoeding (ALO) en/of Sportmanagement en de plaatselijke GGD en. TNO Kwaliteit van Leven draagt ook bij aan de kwaliteit van het project en verricht (evaluatief) onderzoek. Er worden verschillende scholen in de buurt, dan wel twee nabijgelegen gemeente van de voetbalclubs benaderd. Dit gebeurt in samenwerking met de GGD en. Bij voorkeur zijn dit scholen in achterstandswijken. Kinderen van verschillende scholen, starten met een clinic- en testdag op het terrein van de BVO. De kinderen worden ontvangen door de ambassadeurs en krijgen een sport- en beweegclinic. Vervolgens ondertekenen de kinderen een leefstijlcontract met één van de ambassadeurs. Hierin beloven ze 20 weken een gezonde leefstijl na te streven. Vervolgens vinden er gedurende 20 weken diverse activiteiten plaats, om de kinderen tot een gezonde leefstijl te motiveren. Hierbij worden een vijftal thema s aan bod gesteld te weten: 1. Sport en bewegen is cool!; 2. Iedere dag ontbijt; 3. Gezond en verantwoord bewegen; 4. Gezonde voeding; 5. Lidmaatschap van een sportvereniging. 2

3 Scoren voor Gezondheid handleiding Plan voor de basisscholen De doelgroep van het project zijn achterstandscholen, omdat uit de resultaten van het afgelopen jaar naar boven kwam, dat het project het meeste effect heeft gehad bij achterstandscholen. 2.1 Het benaderen van basisscholen De basisscholen worden geselecteerd door lokale instanties, dit kunnen GGD en zijn, maar ook de gemeente zelf heeft actieve betrokkenheid. 2.2 Wat wordt er van de basisscholen verwacht? Om het programma zo optimaal te kunnen laten verlopen wordt de basisschool 1 keer per week met het project in verband gebracht. Deze periode duurt totaal 20 weken. Naast de begin- en eindclinic zal het project plaatsvinden op de school zelf. De school zal dus 1 keer per week 1 uur moeten reserveren voor het project Scoren voor Gezondheid. De lessen zullen voor het grootste gedeelte in de klas worden gegeven door de docent van de desbetreffende klas zelf. De grotere activiteiten, zoals bijvoorbeeld het klassenontbijt, de buitenspeeldagen en het bezoek aan de supermarkt worden georganiseerd door de studenten. Daarnaast zullen de studenten de docenten regelmatig op komen zoeken om ondersteuning te bieden.

4 3 Plan voor de Hogescholen De Hogescholen spelen een belangrijke rol in het project. Via de Hogescholen worden stagiairs geworven. De stagiairs verzorgen de begeleiding tijdens de twee clinicdagen per club. Tevens zijn ze mede verantwoordelijk voor een aantal activiteiten. 3.1 Werving Werving dient in medio september 2008 afgerond te zijn. 3.2 Begeleiding Er moet meer ruimte komen voor feedback. Dit wordt bewerkstelligd door de beoordeling deels uit te besteden. Hiervoor wordt een onderscheid gemaakt in landelijke studenten die werken vanuit het NIGZ en lokale uitvoerende studenten Opzet: Opleiding Aantal clubs Landelijke stagiairs uitvoerende studenten Hogeschool van Amsterdam Ajax, AZ, 3 6 Volendam Fontys Sporthogeschool PSV, Roda 9 Willem 2 Haagse Hogeschool ADO, 1 8 Feyenoord, Sparta, NAC Hanzehogeschool Groningen Groningen 4 Hogeschool Arnhem/Nijmegen Vitesse, NEC, 6 Graafschap Hogeschool Windesheim Heracles, 6 Heerenveen FC Utrecht Totaal 4 36 Er komen 4 studenten die de landelijke ondersteuning verzorgen en per bvo komen ca 2-3 studenten die lokaal ondersteunen. 3.3 Evaluatie Essentieel voor de evaluatie van het project is het organiseren van terugkomdagen bij het NIGZ en/of in de verschillende regio s (bv bij bezoeken aan voetbal wedstrijden) om zicht te creëren op de gang van zaken in de verschillende regio s. Dit wordt georganiseerd door de 4 landelijke studenten. Eline de Zwart (student uit Den haag) ondersteunt het landelijke netwerk en bezoekt alle studenten met regelmaat. Zij houdt de landelijke coördinatoren bij het NIGZ, NISB en Meer dan Voetbal op de hoogte over de ontwikkelingen. 4

5 4 Projectplanning Week Thema Onderwerp Organisatie + uitvoering Voorbereiding Kennismaking school en Studenten plannen programma Webbased vragenlijst in laten vullen door kinderen 1. Sport en Beginclinic Studenten bewegen is cool!! Bespreken opdracht Docenten (presentatie) voor kinderen sport en bewegen is cool. Docenten Werkblad invullen NNGB en bespreken. 2. Iedere dag iedere dag ontbijt, invullen Docenten ontbijt ontbijttips en behandelen gezonde ontbijtjes en quiz Gezamenlijk Klassenontbijt Studenten Buitenspeeldag 1 Behandelen ontbijtposter Nabespreken thema iedere dag ontbijten Ontbijtwoordzoeker Docenten 3. Gezond en verantwoord bewegen Gezond en verantwoord bewegen Actief naar school poster en puzzel Buitenspeeldag 2 Warming-up / cooling down + blessure preventie Behandelen buitenspeel poster Presentatie van opdracht(en) aan ouders 4. Gezonde voeding Gezonde voeding Behandel vaker fruit/minder snoep poster en maak quiz. Docenten Studenten Docenten Docenten Informatie over 1,5 liter vocht Docenten per dag, het liefst water. Behandel water drinken poster Uitdelen flessen (indien mogelijk) Caloriewijzer en Docenten caloriewijzer quiz Maak je eigen gezonde traktatie Supermarktbezoek Studenten 5. Lidmaatschap Sportgenootje(s) Docenten van een sportvereniging 2 e vragenlijst laten invullen Studenten Eindclinic Studenten 5

6 Thema 1: Sporten en bewegen is Cool! Doelstelling: Doelstelling docenten Kennis maken met het project, de spelers en de begeleiders (stagiaires); Het afnemen van een nulmeting; Kinderen laten ervaren dat bewegen leuk is, door het aanbieden van leuke uitdagende spelvormen; Een contract tekenen met de ambassadeur voor een gezonde levenstijl te bewerkstelligen gedurende het project. Doelstelling studenten Toelichting van het programma aan de docenten op school en aan de leerlingen; Het afnemen van een nulmeting die betrekking heeft op de leefwijze van de leerling; Dit gebeurt webbased waarbij kinderen de vragenlijst via internet invoeren. Het kan ook op school; Nieuwsbrief: het verstrekken van informatie vanuit de ambassadeur over het project; Door het invullen van de vragenlijst de leerlingen bewust maken van hun eigen leefwijze. Men krijgt direct feedback. Inhoud en voorbeelden: Les 1: Webbased vragen invullen (studenten) Inleiding: Uitleg project; Afspreken (gedrags)regels; Student geeft uitleg over het invullen van de vragenlijsten. Kern: Uitleggen hoe de vragenlijst ingevoerd moet worden. Kinderen krijgen gebruikersnaam en wachtwoord, deze uitdelen en afnemen. Afsluiting: Inhoud en voorbeelden: Bespreken van de vragenlijsten. Les 2: Begin clinic (studenten) Draaiboek volgt, week voor de clinic. Inhoud en voorbeelden: Les 3: Sport en bewegen is cool (docenten) Inleiding: Rondvraag Wat voor beweging iedereen doet (denk daarbij aan buitenspelen, sporten enz); Hoeveel minuten per dag denk je dat je moet bewegen; En kom je daaraan? 6

7 Kern: Uitleg huiswerk opdracht (zie blz. 8); Behandelen sport en bewegen is cool!; Invullen van het werkblad voldoen aan NNGB. Afsluiting: Brainstormen op welke manieren je in de toekomst meer kunt gaan bewegen. Materialen: Computers voor het invullen van de webbased vragenlijst; Voor iedere leerling een NNGB werkblad. Studiebelasting: Les 1: Begin clinic Ochtend of middag Les 2: Webbased vragenlijst invullen Ongeveer 1 uur Les 3: Sport en bewegen is cool minuten 7

8 Huiswerkopdrachten Actief na School De kinderen krijgen een opdracht die ze de komende weken tijdens school en thuis mogen uitwerken. Het is de bedoeling dat de leerlingen over een week of 8-9 deze opdrachten presenteren aan hun ouders tijdens een ouderavond of middag. Bij de opdracht kan worden gedacht aan: Opstel; Spreekbeurt; gezamenlijk toneelstuk; musical; gezamenlijke schoolkrant over het project. Dit zal in overleg tussen de docent en de leerlingen worden uitgewerkt. 8

9 1. Sport en bewegen is cool! Inleiding Wat gezellig dat jullie allemaal op de club waren en dat jullie je contract hebben getekend! Lukt het om je aan je contract te houden? Wij voetballers vinden bijna niets leuker dan sporten. En we hebben geluk gehad: door als kind iedere dag te voetballen, zijn we er goed in geworden. Zo goed dat voetballen ons werk is geworden. Jullie weten natuurlijk al lang dat sporten cool en leuk is, bovendien is het ook belangrijk voor je gezondheid. Het is goed voor je hart, bloedvaten, longen en spieren. Wij voelen ons lekkerder en fitter als we sporten. Het is goed om drie keer per week te sporten. Niet alleen sport, maar bewegen in het algemeen, is goed voor je conditie; Alle soorten beweging is goed: fietsen, lopen, dansen maar ook gewoon buiten spelen bijvoorbeeld; Door te sporten en buiten te spelen, leer je nieuwe vrienden en vriendinnen kennen; Door te bewegen kun je veel ziektes tegengaan, zoals suikerziekte en hartproblemen. Tips Ga eens wat vaker buiten spelen in plaats van thuis achter de computer te zitten; Wij zijn gek op voetbal. Maar misschien vind jij een andere sport leuker. Tennis, zwemmen, of wat dan ook. Als je maar sport en beweegt; De meeste sporten zijn helemaal niet duur. Vraag het eens na bij je ouders, vrienden of vriendinnen die sporten; Veel bewegen en gezond eten zorgt ervoor dat je niet te snel te dik wordt. Als je te dik bent, kun je je minder lekker voelen; Om je gezondheid op peil te houden moet je iedere dag ruim een uur bewegen; Ook kinderen met een handicap of een ziekte kunnen sporten. Kijk op en ontdek welke sport het beste bij je past. 9

10 Opdracht: Uiteindelijk is het doel om elke dag minimaal 60 minuten te bewegen. We gaan nu eerst kijken hoeveel minuten we nu lichamelijk actief zijn. Vul de komende week het onderstaande schema in: Sporten Dag Fietsen Lopen Actiemomenten Maandag Huishoudelijke activiteit Totaal Dinsdag Woensdag Donderdag Vrijdag Zaterdag Zondag Als je op de maandag 10 minuten hebt gefietst, dan schrijf je onder het kopje fietsen 10 op. Heb je niet gelopen dan schrijf je daar 0 op, enz. Aan het eind schrijf je onder totaal het totaal aantal minuten op. Neem dit stencil op weer mee naar school. Tips: Fietsen: ga fietsend naar school, doe boodschappen met de fiets of fiets naar een vriendje of vriendinnetje bijvoorbeeld; Lopen: je kunt natuurlijk ook lopend naar school toe gaan of extra lang wandelen met de hond bijvoorbeeld; Actiemomenten: neem vaker de trap in plaats van de lift, ga buiten lekker tikkertje spelen of zet de radio aan en ga lekker dansen bijvoorbeeld; Sporten: ga lekker sporten! Dit hoeft niet bij een vereniging te zijn, je kunt ook gaan hardlopen of met vriendjes en vriendinnetjes gaan voetballen bijvoorbeeld; Huis en tuin: vraag je ouders of je mag stofzuigen, de auto mag wassen of de ramen mag lappen bijvoorbeeld. Dit is niet alleen goed voor je aantal minuten beweging, je ouders zullen het ook erg waarderen, wanneer je zulke klusjes doet. 10

11 Thema 2: Iedere dag ontbijt Gezamenlijk schoolontbijt Doelstelling: Leerlingen laten inzien waarom ontbijten belangrijk is; Leerlingen prikkelen om iedere dag te gaan ontbijten; Inhoud en voorbeeldlessen: Leerlingen bewust maken van een gezonde levensstijl. Les 1: Iedere dag ontbijt (docenten) Inleiding: Rondvraag; Vragen wie allemaal ontbeten heeft? Waarom heeft de rest niet ontbeten? Aan de leerlingen vragen hoe hun een ontbijt zien. Kort vertellen wat en waarvoor een ontbijt is en hoe belangrijk deze maaltijd is. Kern: Invullen ontbijt tips; Eventueel samenstellen van een gezond ontbijt (klassikaal); Eventueel gebruik maken van schijf van 5. Afsluiting: Inhoud en voorbeeldlessen: Quizvragen stellen om te kijken of de informatie goed is blijven hangen; Vb.: Hoe ze in andere landen ontbijten etc. Eventueel kunt u de leerlingen een aantal dagen/weken een dagboek laten invullen (die later wordt uitgebreid bij het onderwerp groenten en fruit) waardoor ze inzicht krijgen in hun eigen eetpatroon. De leerlingen zijn dan meer bezig met dit onderwerp dan alleen maar tijdens de lessen. Les 2: Gezamenlijk klassenontbijt i.c.m buitenspeeldag 1. (studenten) Klassenontbijt Inleiding: Neem zelf een goed ontbijt mee! Laat de leerlingen zelf meedenken over alles wat u behandelt. Kern: Kijk wat de leerlingen meenemen. Niet alleen leerlingen uitkiezen die iets gezonds meenemen; Meerdere leerlingen hebben al ontbeten als u later op de dag de klas in komt. Spreek van te voren af dat de leerlingen iets later ontbijten zodat iedereen gezamenlijk in de klas kan eten. Afsluiting: Wees duidelijk over het nut van het ontbijt. (eventueel schijf van 5); Behandelen van ontbijtposter. 11

12 Buitenspeeldag 1 op het plein. (studenten) Inleiding: Bespreken van beweegnorm; Korte rondvraag: Wie voldoet hieraan? Wat voor activiteiten doen jullie buitenshuis? Rondvraag: Welke activiteiten doen jullie binnenshuis bij slechte weersomstandigheden? Start discussie waarbij leerlingen ideeën kunnen opdoen voor actieve binnenspelen. Leuke ideeën kun je eventueel op het bord noteren. Kern: Spelvormen Kijk voor geschikte spelen op de gegeven internetsites of denk bijvoorbeeld aan een Zweeds Loopspel. Zoek hiervoor een geschikte plaats, zoals een afgeschermd deel van het schoolplein. Afsluiting: Eigen invulling. Vb: eventueel kun je de leerlingen een aantal dagen een bewegingsdagboek laten invullen waardoor ze inzicht krijgen in hun eigen activiteit: de verschillende soorten activiteiten worden weergegeven in stippen. Het is de bedoeling dat ze per dag minstens 6 10 stippen verzamelen. Deze stippen zijn te verdienen door een activiteit 10 minuten uit te voeren. Beweging levert groene stippen op, zittende activiteiten rode stippen. Het aantal stippen dat op een dag wordt verzameld is: het aantal groene - het aantal rode stippen. De stippen kunnen worden genoteerd in het bewegingsdagboek dat door de student zelf samengesteld moet worden. Inhoud en voorbeeldlessen: Les 3: After breakfast (docenten) Inleiding: Bespreken van de poster. Kern: Nabespreken van het Thema. Zijn jullie nu meer gaan ontbijten? Ben je andere dingen gaan eten? Voel je je lekkerder als je hebt ontbeten voordat je naar school gaat, dan wanneer je dat niet doet. Afsluiting: Woordzoeker. 12

13 Materialen: Les 1: Iedere dag ontbijt (docenten) Ontbijt quiz; Ontbijttip lijst. Les 2: Gezamenlijk klassenontbijt i.c.m buitenspeeldag 1 (studenten) Kinderen moeten eigen ontbijt meenemen; Ontbijtposter. Iedere leerling een voor thuis (A4) en de docent een grote voor in de klas (A3); Benodigde materialen voor de buitenspeeldag. Les 3: After breakfast (docenten) Ontbijt woordzoeker. Studiebelasting: Les 1: Iedere dag ontbijt minuten. Les 2: Gezamenlijk klassenontbijt i.c.m buitenspeeldag 1. Ongeveer 1 uur. Les 3: After breakfast minuten. Informatie bronnen:

14 2. Iedere dag ontbijten Inleiding Een goed ontbijt is heel belangrijk om je fit en gezond te voelen. Voetballers eten iedere morgen een gezond ontbijt zodat ze genoeg vitaminen en mineralen hebben om er weer lekker tegenaan te kunnen. Behalve dat het gezond is, is ontbijten ook heel gezellig want je kunt gezellig samen ontbijten. In deze brief vertellen we waar je op kunt letten bij je ontbijt, zodat je nog beter bezig kunt zijn met de uitvoering van je contract. Het ontbijt zorgt ervoor dat je darmen gaan werken na een nacht van rust; Als je niet ontbijt, krijg je eerder zin in snoep of snacks. Goed ontbijten zorgt er dus voor dat je de schooldag begint zonder hongergevoel; Een goed ontbijt bestaat in ieder geval uit voldoende vezels (brood, beschuit, ontbijtgranen), een zuivelproduct (melk, yoghurt, kaas) en een drank (thee, water, vruchtensap). Een goed ontbijt Als je s morgens opstaat heb je een lange tijd niet gegeten, maar toch werkt je lichaam door. Mensen hebben vetweefsel een soort reserves voor het lichaam. Die gebruikt het lichaam dus als je slaapt. Maar ondanks het vetweefsel moet je s morgens toch nog wat eten. Koolhydraten zijn het belangrijkst bij een ontbijt. Want die geven snel energie en dat is belangrijk als je s morgens opstaat. Je kunt ook bijvoorbeeld drinkontbijt drinken, want daar zitten veel koolhydraten en vezels in. In de V.S is een onderzoek gedaan waaruit blijkt, dat als je s morgens eet dat je dan overdag minder fouten maak en dat je die dag veel alerter bent. Conclusie: Eet als je opstaat! Wat is een goed ontbijt? Er zijn een aantal basisproducten dat van de eerste maaltijd een goed ontbijt maakt. Maak elke morgen een keuze uit: Graanproducten: brood, muesli; Zachte (dieet)margarine of (dieet)halvarine; Melk en melkproducten (de halfvolle en magere soorten), kaas (denk ook aan de 30+ en 40+ soorten) en vleeswaren (breng variatie aan in de soorten die minder en meer vet bevatten); Fruit. Een graanproduct hoort dus bij een goed en gezond ontbijt. Brood is daar een belangrijk voorbeeld van. Maar als we de boterham nog eens nader onder de loep nemen, blijkt brood onze belangrijkste leverancier van voedingsstoffen die onmisbaar zijn voor het goed functioneren van het lichaam. 14

15 Ontbijttips De rust van het ontbijt vormt een goed tegengewicht voor de stress overdag. Ontbijten is een gezonde gewoonte die kinderen zo vroeg mogelijk moeten aanleren; Ontbijten bevordert een evenwichtige voeding over heel de dag. Wie niet goed wakker raakt, kan de dag beginnen met een opwekkende douche en pas daarna aan tafel gaan; Wie 's morgens gehaast is, kan 's avonds de tafel al dekken... of zet de wekker een kwartiertje vroeger; Wie geen honger heeft, zal misschien verleid worden door een gevarieerde ontbijttafel; Kies voedingsmiddelen die u lust; Ook voor lijners is er goed nieuws: een gezond ontbijt verminderd de drang om te snoepen; Samen ontbijten is veel gezelliger; Probeer verschillende soorten beleg te eten. Gevarieerde voeding is erg belangrijk; Praat eens met je vrienden en vriendinnen over wat ze als ontbijt eten. Jullie kunnen elkaar tips geven over wat je lekker vindt; Vind je muesli lekker? Dat komt goed uit want het is met yoghurt of melk een goed ontbijt. Zorg er wel voor dat je geen krokante muesli eet, deze bevat namelijk veel suiker; Wist je dat in boter belangrijke vitaminen zitten? Een beetje boter op je brood is dus goed. Vraag aan je ouders of ze halvarine willen kopen, hierin zit minder vet dan in margarine of roomboter; Heb je s morgens geen honger? Probeer dan eens een bord pap of een drinkontbijt. Deze vallen minder zwaar op de maag maar zijn vaak toch erg gezond. 15

16 Werkbladen bij deze les 16

17 Scoren voor Gezondheid handleiding Scoren voor Gezondheid Ontbijt tips

18 10 Gezonde ontbijtjes Ontbijt 1: 2 sneetjes volkorenbrood (2 x 35 gram) belegd met o Margarine >80% dun besmeert ( 2 x 5 gram). o 1 plak Goudse Kaas. (20 gram). o Gebraden gehakt (15 gram) 1 appel (135 gram) 1 beker halfvolle melk (225 ml). 1 kopje thee (150 ml)* Ontbijt 2: 2 sneetjes donker roggebrood (2 x 45 gram) belegd met o 1 banaan (100 gram) 1 rijstwafel (8 gram) 1 beker sojamelk (225 ml) 1 kopje thee (150 ml)* Ontbijt 3: 2 sneetjes volkorenbrood (2 x 35 gram) belegd met o Halvarine (2 x 5 gram) o Appelstroop (15 gram) o Smeerkaas 20+ (15 gram) 1 mandarijn (55 gram) 1 beker halfvolle melk (225 ml) 2 kopjes thee (2 x 150 ml)* Ontbijt 4: 2 sneetjes volkorenbrood (2 x 35 gram) belegd met o Halvarine (2 x 5 gram) o Halvajam (15 gram) o Tomaat (20 gram) + kaas 30+ (20 gram) 1 Glas sinaasappelsap (150 ml) 2 Kopjes thee (2 x 150 ml)* Ontbijt 5: 2 sneetjes volkorenbrood (2 x 35 gram) belegd met o Halvarine (2 x 5 gram) o Rosbief (15 gram) o Gekookt ei (50 gram) 1 kiwi (75 gram) 1 beker drinkyoghurt (225 ml) 1 kopje thee (150 ml)* 18

19 Ontbijt 6: Bord havermoutpap (250 gram)* 1 glas sinaasappelsap (150 ml) 1 beker karnemelk (225 ml) Ontbijt 7: Zachte muesli met yoghurt (200 gram)* 1 glas sinaasappelsap (150 ml) 1 kopje thee (150 ml)* Ontbijt 8: 2 sneetjes volkorenbrood (2 x 35 gram) belegd met o Halvarine (2 x 5 gram) o Schouderham (15 gram) o Vruchtenhagelslag (15 gram) 1 sinaasappel (120 gram) Beker halfvolle melk (225 ml) 1 kopje thee (150 ml)* Ontbijt 9: 2 sneetjes volkorenbrood (2 x 35 gram) belegd met o Halvarine (2 x 5 gram) o gebakken ei (50 gram) 1 glas sinaasappelsap (150 ml) Beker halfvolle melk (225 ml) Ontbijt 10: 1 sneetje volkorenbrood (35 gram) belegd met o Halvarine ( 5 gram) o Pindakaas (15 gram) 1 krentenbol (35 gram) belegd met o Halvarine (5 gram) 1 banaan (100 gram) Beker halfvolle melk (225 ml) 1 kopje thee (150 ml)* * Kan eventueel met suiker. Niet meer dan 2 klontjes (2 x 5 gram) of 2 schepjes (2 x 5 gram). Er kan tussen alle bestandsdelen van het ontbijt gevarieerd worden. Zolang het ontbijt maar het volgende bevat: Koolhydraat bestanddeel (Volkorenbrood, roggebrood, knäckebröd, havermoutpap, zachte muesli); Zuivel bestanddeel (melk, kaas, smeerkaas, yoghurt); Fruit bestanddeel (appel, banaan, kiwi, sinaasappel(sap), grapefruit(sap)); Drinken (thee, melk, sap). 19

20 Ontbijt Quiz Ontbijten is natuurlijk heel belangrijk! Veel mensen ontbijten met brood dus daarom hebben we daar een kleine quiz voor verzonnen. Deze quiz is natuurlijk ook leuk voor kinderen die iets anders eten bij het ontbijt. Je moet het goede antwoord omcirkelen. Vraag 1 Welke boter bevat het minste vet? a) margarine b) halvarine c) roomboter Vraag 2 Welke vitamines zitten er in brood? a) Vitamine B1 en B6 b) Vitamine D en B12 c) Vitamine A en C Vraag 3 Wat is belangrijk om te eten bij het ontbijt? a) koolhydraten, want die geven snel energie b) vet, want die zorgt voor een betere weerstand van het lichaam c) eiwitten, want die zorgen ervoor dat je sneller wakker wordt Vraag 4 Wat zit er niet zo veel in brood? a) ijzer b) koolhydraten c) vet Vraag 5 Alles bij elkaar geteld (kneden, rijzen en bakken) duurt het maken van een groot brood a) 1 uur b) 3 kwartier c) Ruim 3 uur Vraag 6 Welke kaas is het gezondst? a) 20+ kaas b) 30+ kaas c) 48+ kaas 20

21 Vraag 7 Volkoren brood wordt gebakken van a) Tarwebloem, roggemeel en havermout. b) Volkorenbloem c) Van meel waarvoor de hele korrel (kern, kiem en zemel) wordt gebruikt. Vraag 8 Hoeveel procent van de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid levert een goed ontbijt gemiddeld? a) 10-15% b) 5-10% c) 15-20% Vraag 9 Hoeveel sneeën brood moet je per dag eten volgens het voorlichtingsbureau voor voeding? a) 1-2 boterhammen per dag. b) 3-5 boterhammen per dag. c) 6-8 boterhammen per dag. Vraag 10 Als je niet zo van brood houdt bij het ontbijt, maar wel gezond wilt ontbijten, wat kun je dan ook eten? a) Krokante muesli met volle yoghurt b) Muesli met magere yoghurt c) Alleen een bakje yoghurt 21

22 Opdracht: Hang dit stencil ergens op, zodat je er elke ochtend aan wordt herinnerd om te ontbijten. Als het je gelukt is om te ontbijten dan zet je een kruisje in het vakje van de dag. Is het je niet gelukt dan laat je het vakje leeg. Neem dit stencil op /2009 weer mee naar school. Maandag Dinsdag Woensdag Donderdag Vrijdag Zaterdag Zondag Tips: Maak je ontbijt de avond van tevoren klaar zodat je niet veel eerder op hoeft te staan; Vraag je ouders om je eraan te herinneren om te ontbijten; Spreek met jezelf af dat je niet eerder weg mag dan wanneer je een kruisje op dit stencil heb gezet (wat dus betekent dat je eerst moet ontbijten); Ga thuis met zijn allen ontbijten. 22

23 Ontbijt woordzoeker Na het harde werken is er natuurlijk ook even tijd voor ontspanning. Los de onderstaande puzzel maar eens op. Zoek de woorden van boven naar beneden, van links naar rechts, van rechts naar links en diagonaal. B W P R O V T E N I R A V L A H C H C V B Q L T K O Z K V I W Q E S C I N R X J E D O C E B K E R O H R Y Q A O H Q A U T E E Q I T K E U M P J E Y X P H U J N R M A H H T Q D N E J I R E Z A E J M H G Z J G W R C Y A E E N D T G X X W W K R S U B Z M N S R J G Y V I Q H Q S G N G Y F Q C J F H Z L W A D R C I V K G D P O T Q T S X X I G D V G L A P R I H Q Q T R W F N I W X N M J Y E V T M R Z Q A L K Y A I M Z A S X E T A O E J S Q G A W N K X R A E L T C S O U J K N C Q H O E M X O S Z Z U Y A H O I N G U C E M F M H S M A E A U G P A S L E P P A S A A N I S R I W N U R D R T S A I P S E V P I N D A K A A S G T B S A J G R R Z K K W O N N P F N X R P G L A R X A O E V B U M S K H H D H Y A A A S E A Y R T M D V J R Z J J L B R U I N B R O O D T F N B A L Q P Q W Z C K P C E B A S E Y A O V U J E Y N J E Q J J U S E T Z R H V V V A D M L D O O R B T I W N M O L Z S I K U M N U H F X C L S G E A H C D I L X R D C T M E A T J R M L X C O I E S Z V N L G I E Q A S K U E F N E J A L D P A F Z E P M W I W U X K Z S D G S I N H P T S E N R A J K C D F B L M R H B O N W W T K C U R H H O D A U F B F T D X X N M R K L E B S U S T X V C I T M E O Z I W V D O R L D P K A I Q U T V N O J H O S P M K F U R N H G J T N L R E T O B M L T C V A K R T U M B E F H C T O V E J H J M W Z L R H G Q M W I Y H F D A T A J E V X S F S G X E Y V K J A J R Y D N S R U I I V S S K A Y W C L M G R R E S V H E P J J A B A K I E G E Z O N D V T X C E F M T Z Q S O B E Y H W C J S T X U J G P G H S T S S J P A F L U S R K R W X A E K M Y N I X D T M K G C V L B D P L M N E J E X V R Z G V D K M S K I W I P I K A N J J K A D L J Q V S B S O F D D R G B A K Z G Q E F G V P I R E Q F K K X M P A Z Y L H V Z W B A I H R T Z N B U O V A L I N I P V P K K J B B U I O W U K M D Q H V Z L Y T P S C S O N appel havermoutpap rijstwafel appelstroop jam rosbief banaan kaas sinaasappelsap boter karnemelk smeerkaas bruinbrood kiwi sojamelk cornflakes krentenbol thee drinkyoghurt mandarijn tomaat energie margarine vitamines fruit melk vruchtenhagelslag gezond muesli water halvarine peer witbrood ham pindakaas 23

24 Antwoorden Oplossing Woordzoeker: + + P + + V T E N I R A V L A H + + C V E + + I + R R O T + E + + T + + U U + + R M A H I R + + A H C E N U + + M G H N + + F R + I O + + T S + + I L + + R F N Y E + + M R A I E N K + + A E J K N S H + + N G + + E S + A E A + + P A S L E P P A S A A N I S R I R + + T + A + P S + + P I N D A K A A S G A + + R K W + N + P O E M + K + + D + + A A A + E A J L B R U I N B R O O D + F N B A L + P A S E E + J + + S + T M L D O O R B T I W N M + L + + I K U + F E A R + + T M E R + L + + O + E L G I E + + E + A L + + A + + E + M + I K G P T + + N + + J K + D M R + B R + + O + A + + B N E + S + + T E O + + W + + O A V N O + + O R N T + L R E T O B M A + R + + M T + + E + H H + + A + A S E K A L E G E Z O N D + T + + E + M P U P E S K I W I A S A L A I K appel havermoutpap rijstwafel appelstroop jam rosbief banaan kaas sinaasappelsap boter karnemelk smeerkaas bruinbrood kiwi sojamelk cornflakes krentenbol thee drinkyoghurt mandarijn tomaat energie margarine vitamines fruit melk vruchtenhagelslag gezond muelsi water halvarine peer witbrood ham pindakaas 24

25 Quiz antwoorden: Vraag 1 = B Vraag 2 = A Vraag 3 = A Vraag 4 = C Vraag 5 = A Vraag 6 = A Vraag 7 = C Vraag 8 = A Vraag 9 = B Vraag 10= B 25

26 Thema 3: Actief naar school Doelstelling: Duidelijk maken waarom actief naar school gaan gezond is; Manieren geven om actief naar school gaan leuker te maken; Leerlingen inzicht geven in het belang van warming-up, cooling-down en blessure preventie; Kinderen verschillende vormen van warming-up, cooling-down en blessure preventie leren; Leerlingen laten ervaren dat buitenspelen leuker is dan bijvoorbeeld computeren/tv kijken; Aanbieden van leuke vormen voor binnenspelen bij slechte weersomstandigheden. Inhoud en Les 1: Actief naar school (docenten) voorbeelden: Inleiding: Rondvraag Vragen wie er allemaal te voet naar school komt? Vragen wie er allemaal op de fiets naar school komt? Vragen wie er met de auto/ov naar school komt? Vragen wie er op een andere manier naar school komt? Waarom ze dit doen? Kern: Uitleggen van de beweegnorm; Hieraan koppelen dat je door actief naar school te gaan al een heel eind op weg bent om dit te halen. Vb.: Doormiddel van activiteiten (zoals spelletjes) te laten zien die ze onderweg naar school zouden kunnen doen. Het actief naar school gaan leuker maken. Deze dingen ook uit te voeren (bijvoorbeeld haasje over); behandelen van de actief naar school poster. Afsluiting: Inhoud en voorbeelden: maken van de puzzel; afsluitend woord. Les 2: buitenspeeldag 2 (warming-up/cooling-down) (studenten) Inleiding: Rondvraag: Wie heeft er wel eens een blessure gehad? Wie weet wat een warming-up/cooling-down is? Wie doet er wel eens een warming-up/cooling-down? 26

Eet smakelijk René de Groot 15-06-2014

Eet smakelijk René de Groot 15-06-2014 Eet smakelijk René de Groot 15-06-2014 Inhoudsopgave: Kennis testen Waar is voeding eigenlijk goed voor? Waarmee moeten we dan ontbijten? Bloedsuiker spiegel Calorieën?? Schijf van 5 Hoeveel calorieën

Nadere informatie

Uitgangspunten Wij bepalen wat en wanneer een kind eet. Het kind bepaalt zelf hoeveel hij/ zij eet.

Uitgangspunten Wij bepalen wat en wanneer een kind eet. Het kind bepaalt zelf hoeveel hij/ zij eet. Voeding Inhoud Voeding... 1 Uitgangspunten... 2 Voeding op Polderpret... 3 Fruit en Groente... 3 Tussendoortjes... 3 Leverworst en smeerleverworst... 4 Drinken... 4 Eetmomenten... 4 Voedingsbeleid Polderpret...

Nadere informatie

Kinderen en een gezond gewicht

Kinderen en een gezond gewicht Kinderen en een gezond gewicht Gezond eten en bewegen Met de tips in deze folder werk je aan een gezond gewicht voor je kind. Onze adviezen richten zich op gezond eten en drinken, de juiste (eet)opvoeding

Nadere informatie

Wanneer té dik? Wat is gezonde voeding en wat niet?

Wanneer té dik? Wat is gezonde voeding en wat niet? Wanneer té dik? Iedereen weet dat je gezond moet eten om te leren, te sporten en gezond volwassen te worden. Sommige jongeren worden echter te dik. Dit kan een probleem zijn als je moeite hebt met sporten,

Nadere informatie

Regio Nijmegen. Een gezond gewicht. Informatie voor jongeren

Regio Nijmegen. Een gezond gewicht. Informatie voor jongeren Regio Nijmegen Een gezond gewicht Informatie voor jongeren Ben jij tevreden over je gewicht? Vind jij jezelf te dik of vind jij jezelf te dun? Wat betekent je gewicht voor hoe jij je voelt? Wil jij weten

Nadere informatie

Gezond gewicht: BOFT. Gezonde eet- en beweegadviezen. voor ouders van kinderen van 4 tot 12 jaar

Gezond gewicht: BOFT. Gezonde eet- en beweegadviezen. voor ouders van kinderen van 4 tot 12 jaar Gezond gewicht: BOFT Gezonde eet- en beweegadviezen voor ouders van kinderen van 4 tot 12 jaar Van gezond eten blijf je fit en van bewegen word je vrolijk Kinderen moeten goed eten om te groeien, leren,

Nadere informatie

Traintechniek VOEDING VOOR MINIOREN. Coordinator Traintechniek Sylvia de Kort

Traintechniek VOEDING VOOR MINIOREN. Coordinator Traintechniek Sylvia de Kort Traintechniek VOEDING VOOR MINIOREN Coordinator Traintechniek Sylvia de Kort februari 2016 Zwemmen en voeding Je vindt sporten leuk, met name het zwemmen. Je besteed daar veel tijd aan, niet alleen tijdens

Nadere informatie

Welkom bij Forte kinderopvang

Welkom bij Forte kinderopvang Welkom bij Forte kinderopvang Gezonde voeding van 0-12 jaar Voedingsbureau PUUR! Donderdag 5 maart 2015 Inhoud 1. Belang gezonde voeding 2. Duurzaam & puur 3. Interactief informeren 4. Vragen 1. Belang

Nadere informatie

Sportvoeding. Antwoord op veel gestelde vragen over voeding. Sadia Rodjan Danique Stoop

Sportvoeding. Antwoord op veel gestelde vragen over voeding. Sadia Rodjan Danique Stoop Sportvoeding Antwoord op veel gestelde vragen over voeding Sadia Rodjan Danique Stoop Alles over eten Wanneer eet ik gezond? Gezond eten wordt vaak gezien als het eten van voldoende groente en fruit. Maar

Nadere informatie

VOEDINGSBELEID Versie Oktober 2015, versie 01 Verantwoordelijke Beleidsmedewerker Kwaliteit Aantal pagina s 7 Geldig tot 31 december 2016

VOEDINGSBELEID Versie Oktober 2015, versie 01 Verantwoordelijke Beleidsmedewerker Kwaliteit Aantal pagina s 7 Geldig tot 31 december 2016 VOEDINGSBELEID Versie Oktober 2015, versie 01 Verantwoordelijke Beleidsmedewerker Kwaliteit Aantal pagina s 7 Geldig tot 31 december 2016 Inhoud Algemeen o Gezond voedingsaanbod o Vaste en rustige eetmomenten

Nadere informatie

Gezond eten met pubers

Gezond eten met pubers Gezond eten met pubers Slimme tips voor ouders E-Book uitgegeven door Feel Good Coaching, exploitant van Ladyline Parkstad en Ladyline Sittard Gezond eten met pubers Slimme tips voor ouders Als ouder zie

Nadere informatie

Vakantie vitamines: hoe voorkom je vakantie kilo s? Jantine Blaauwbroek Diëtist

Vakantie vitamines: hoe voorkom je vakantie kilo s? Jantine Blaauwbroek Diëtist Vakantie vitamines: hoe voorkom je vakantie kilo s? Jantine Blaauwbroek Diëtist Inhoud 1 Vakantiebestemmingen 2 Wat is gezonde voeding? 3 Energieleveranciers en functies 4 Energiebalans op vakantie 5 Weet

Nadere informatie

Lekker fit! is goed voor het hele gezin. Jong geleerd is oud gedaan!

Lekker fit! is goed voor het hele gezin. Jong geleerd is oud gedaan! Lekker fit! is goed voor het hele gezin. Jong geleerd is oud gedaan! Ontbijt broodnodig! Veel kinderen slaan s ochtends het ontbijt over. Terwijl het ontbijt juist voor hen misschien wel de belangrijkste

Nadere informatie

Met brood in balans Gezond afvallen Doe het broodwisseldieet

Met brood in balans Gezond afvallen Doe het broodwisseldieet Met brood in balans Gezond afvallen Doe het broodwisseldieet Een goed gewicht Ben je ook een van die miljoenen Nederlanders die worstelen met de weegschaal? Of je nu een paar kilo wilt afvallen of juist

Nadere informatie

Het bijhouden van een diabetes-eetdagboek tijdens de sensor. Diëtetiek

Het bijhouden van een diabetes-eetdagboek tijdens de sensor. Diëtetiek Het bijhouden van een diabeteseetdagboek tijdens de sensor Diëtetiek Inleiding Mensen met diabetes kunnen hun glucosewaarden op verschillende manieren onder controle houden. Sommigen doen dat met een zorgvuldig

Nadere informatie

Een operatie? Let op uw voeding!

Een operatie? Let op uw voeding! Een operatie? Let op uw voeding! Belangrijk Om een operatie en uw herstel zo goed mogelijk te laten verlopen is het belangrijk dat u lichamelijk in een zo goed mogelijke conditie bent. Een goede voedingstoestand

Nadere informatie

VOEDINGSBELEID. Kinderopvang De Klompjes. Gezond Samenzijn. Opgesteld door: Nienke van den Bekerom, Diëtistenpraktijk Beter in Balans

VOEDINGSBELEID. Kinderopvang De Klompjes. Gezond Samenzijn. Opgesteld door: Nienke van den Bekerom, Diëtistenpraktijk Beter in Balans VOEDINGSBELEID Kinderopvang De Klompjes Gezond Samenzijn 2015 Opgesteld door: Nienke van den Bekerom, Diëtistenpraktijk Beter in Balans Bianca Klomp, Kinderopvang De Klompjes Inhoud voorwoord Algemeen

Nadere informatie

HET GOEDE VOORBEELD GEVEN

HET GOEDE VOORBEELD GEVEN HET GOEDE VOORBEELD GEVEN 11 adviezen voor een gezonde opvoeding Aan ouders van kinderen tussen de 4-12 jaar ter preventie van overgewicht en obesitas WAAROM Je kind leert door jou na te doen. Geef daarom

Nadere informatie

Risico op ondervoeding tijdens opname

Risico op ondervoeding tijdens opname Risico op ondervoeding tijdens opname Ondervoeding door ziekte, een behandeling of een operatie is in het ziekenhuis een veelvoorkomend probleem. Ongeveer één op de drie patiënten heeft een risico op

Nadere informatie

Energie en eiwitverrijkte. voor kinderen

Energie en eiwitverrijkte. voor kinderen Energie en eiwitverrijkte voeding voor kinderen Inleiding Als uw kind ziek is, verbruikt het lichaam van uw kind meer energie en voedingsstoffen in vergelijking met een gezond kind. Ook kan een ziekte

Nadere informatie

Een gezond ontbijt: lekker en vol energie

Een gezond ontbijt: lekker en vol energie Een gezond ontbijt: lekker en vol energie Geef je kind elke ochtend een gezond ontbijt. Het zorgt ervoor dat je kind: voldoende energie heeft om een hele ochtend te spelen, te fietsen, te ravotten zich

Nadere informatie

Gezonde voeding voor teamsporters

Gezonde voeding voor teamsporters Gezonde voeding voor teamsporters Inleiding Door: Esther Verhoef en Puck Reckers Doel: Kennis vergroten goede voeding rondom trainingen/wedstrijden. Inhoud Presentatie Wat is voeding - Koolhydraten - Vetten

Nadere informatie

Bobbie is net vier geworden, o, wat is hij alweer groot. Hij mag nu naar de basisschool. met schooltas, fruit en brood.

Bobbie is net vier geworden, o, wat is hij alweer groot. Hij mag nu naar de basisschool. met schooltas, fruit en brood. Bobbie is net vier geworden, o, wat is hij alweer groot. Hij mag nu naar de basisschool met schooltas, fruit en brood. Zijn ontbijtje staat al klaar: een boterham of bordje pap, met daarbij een glaasje

Nadere informatie

5 Daags Afvalprogramma

5 Daags Afvalprogramma 5 Daags Afvalprogramma Dag 1 Dieetsnel.nl De eerste dag van mijn dieet is aangebroken, het zal je vast meevallen wat er vandaag op het menu staat! s Morgens 2 crackers met melk, s middags 2 boterhammen

Nadere informatie

KlasseLunch. Over gezond eten 1. Werkbladen KlasseLunch 2008:

KlasseLunch. Over gezond eten 1. Werkbladen KlasseLunch 2008: Werkbladen 2008: Over gezond eten 1 WAAROM IS GEZOND ETEN BELANGRIJK? Je bent nu in de groei. Je lichaam is nog lang niet klaar. Goed en gezond eten is daarom erg belangrijk. Want alleen dan krijg je voldoende

Nadere informatie

Een beleid over eten en drinken op school

Een beleid over eten en drinken op school Een beleid over eten en drinken op school Inleiding "Welke afspraken maken we op school over trakteren? "Mogen de kinderen in de pauzes snoepen?" "Moeten ze hun handen wassen voor het eten?" U wilt op

Nadere informatie

Gezonde Sportvoeding. als basis voor optimale sportieve prestaties

Gezonde Sportvoeding. als basis voor optimale sportieve prestaties Gezonde Sportvoeding als basis voor optimale sportieve prestaties Een gezonde voeding is levensbelangrijk. Niet enkel om sportieve prestaties te leveren is een uitgebalanceerde voeding een vereiste, maar

Nadere informatie

Gezond leven betekent dat je; - voldoende beweegt - gezond eet

Gezond leven betekent dat je; - voldoende beweegt - gezond eet Gezond leven betekent dat je; - voldoende beweegt - gezond eet Waarom eet je eigenlijk? Je krijgt er energie van! Energie heb je nodig alle processen in je lichaam b.v. voor lopen, computeren Maar ook

Nadere informatie

Ontbijt? Altijd! Auto? Ik pak de fiets wel effe!

Ontbijt? Altijd! Auto? Ik pak de fiets wel effe! Samen genieten Samen eten hoort gezellig te zijn. De momenten aan tafel zijn belangrijk voor het eet gedrag van je kind. Neem ook de tijd om bijvoorbeeld te bespreken wat iedereen zoal heeft beleefd die

Nadere informatie

Voedingsbeleid School met de Bijbel Zuilichem Ingaande op 25 januari 2016

Voedingsbeleid School met de Bijbel Zuilichem Ingaande op 25 januari 2016 Voedingsbeleid School met de Bijbel Zuilichem Ingaande op 25 januari 2016 Gezonde voeding en gezond eetgedrag Wij, leraren en ouders, vinden gezonde voeding en gezond eetgedrag belangrijk voor kinderen.

Nadere informatie

Workshop Korfbal & Voeding: maximaal effect door minimale aanpassingen. Miracle Performance

Workshop Korfbal & Voeding: maximaal effect door minimale aanpassingen. Miracle Performance Workshop Korfbal & Voeding: maximaal effect door minimale aanpassingen. Bob ter Haak Miracle Performance Bob ter Haak Eigenaar Miracle Performance Sportdiëtist Bewegingsdeskundige Docent Sport Fietsen

Nadere informatie

G e z o n d e t e n m e t d e Schijf van Vijf

G e z o n d e t e n m e t d e Schijf van Vijf G e z o n d e t e n m e t d e Schijf van Vijf De Schijf van Vijf in het kort Om fit en gezond te leven is het belangrijk om gezond te eten. Gezond eten is samen met voldoende bewegen dé basis voor een

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord 3. Voeding 6. Slaap 22. Houding 30. Naar de dokter 37. Kleding 65. Mode 74. Kleding wassen 77

Inhoud. Voorwoord 3. Voeding 6. Slaap 22. Houding 30. Naar de dokter 37. Kleding 65. Mode 74. Kleding wassen 77 Inhoud Voorwoord 3 Voeding 6 Slaap 22 Houding 30 Naar de dokter 37 Kleding 65 Mode 74 Kleding wassen 77 6 VOEDING Weet wat je eet Je eet elke dag. Alles wat je eet (en drinkt) heet voeding. Is elke voeding

Nadere informatie

Naam: VOEDINGSSTOFFEN Gezond eten en drinken

Naam: VOEDINGSSTOFFEN Gezond eten en drinken Naam: VOEDINGSSTOFFEN Gezond eten en drinken Wat zijn voedingsstoffen Voedingsstoffen zijn stoffen die je nodig hebt om te lopen, te denken enz. Er zijn 6 soorten voedingsstoffen. 1. eiwitten (vlees, peulvruchten.

Nadere informatie

H.40025.0416. Voedingsadvies voor ouderen met (dreigende) ondervoeding

H.40025.0416. Voedingsadvies voor ouderen met (dreigende) ondervoeding H.40025.0416 Voedingsadvies voor ouderen met (dreigende) ondervoeding Inleiding Een gezond voedingspatroon is voor iedereen van belang. Gezonde voeding levert de energie en de voedingsstoffen die uw lichaam

Nadere informatie

Zwangerschapsdiabetes en voeding

Zwangerschapsdiabetes en voeding Zwangerschapsdiabetes en voeding Afdeling diëtetiek Zwangerschapsdiabetes wordt ook wel diabetes gravidarum genoemd en is een tijdelijke vorm van diabetes (suikerziekte). Meestal wordt zwangerschapsdiabetes

Nadere informatie

Dieetadvies bij zwangerschapsdiabetes

Dieetadvies bij zwangerschapsdiabetes Dieetadvies bij zwangerschapsdiabetes Wat is zwangerschapsdiabetes Zwangerschapsdiabetes (diabetes gravidarum) is een vorm van diabetes mellitus die tijdens de zwangerschap ontstaat. Als een vrouw deze

Nadere informatie

Voorbereiding darmonderzoek

Voorbereiding darmonderzoek Voorbereiding darmonderzoek Laxeren met Moviprep en Bisacodyl Waarom deze folder? U krijgt in overleg met uw arts binnenkort een darmonderzoek. Uw darmen moeten voor dit onderzoek helemaal schoon zijn.

Nadere informatie

Protocol voor de voeding

Protocol voor de voeding Protocol voor de voeding Kindercentrum Dikkertje Dap hanteren ten aanzien van het voedingsbeleid de uitgangspunten van het Voedingscentrum. Het gebruik van de maaltijd en tussendoortjes is een gezamenlijke

Nadere informatie

Advies bij vezelverrijkte voeding

Advies bij vezelverrijkte voeding Advies bij vezelverrijkte voeding Informatie voor patiënten F0180-1011 maart 2014 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK Leidschendam

Nadere informatie

Voedingsbeleid Voedingsbeleid - Kinderopvang de 5 Doetinchem - maart 2015

Voedingsbeleid Voedingsbeleid - Kinderopvang de 5 Doetinchem - maart 2015 Voedingsbeleid Inhoud Algemeen o Gezond voedingsaanbod o Vaste en rustige eetmomenten o Allergieën en individuele afspraken o Traktaties en feestje Voedingsaanbod voor kinderen tot 1 jaar o Drinken o Eten

Nadere informatie

Voedingsbeleid Bso 1

Voedingsbeleid Bso 1 Voedingsbeleid Bso 1 Inhoud Algemeen o Gezond voedingsaanbod o Vaste en rustige eetmomenten o Allergieën en individuele afspraken Voedingsaanbod en eetmomenten o Fruit o Drinken o Eten o Broodbeleg Dagindeling

Nadere informatie

Praktische informatie over de website

Praktische informatie over de website Praktische informatie over de website Om op een efficiënte manier gegevens van u te ontvangen is er een website ontwikkeld. U wordt hierbij aan een persoonlijk account gekoppeld. De inlogcode die hiervoor

Nadere informatie

Document Pro 3 Procesverantwoordelijke: Hoofd opvangvormen Taakverantwoordelijke: Pedagogisch medewerkers Toepassingsgebied KDV PSZ BSO

Document Pro 3 Procesverantwoordelijke: Hoofd opvangvormen Taakverantwoordelijke: Pedagogisch medewerkers Toepassingsgebied KDV PSZ BSO TITEL Doel: GEZONDE VOEDING Kinderen die bij onze organisatie opgevangen worden krijgen gezonde voeding. Pedagogisch medewerkers hebben kennis van gezonde voeding Document Pro 3 Procesverantwoordelijke:

Nadere informatie

Voedingsschema. Believe in. 12 sep t/m 18 sep FUNCTIONEEL FIT

Voedingsschema. Believe in. 12 sep t/m 18 sep FUNCTIONEEL FIT Voedingsschema FUNCTIONEEL FIT 12 sep t/m 18 sep Believe in GEZONDE LEVENSSTIJL Je bent nu in je bezit van een gezond voedingsschema. Dit voedingsschema helpt jou om de dagelijkse structuur en planning

Nadere informatie

Vitamines zitten in kleine hoeveelheden in je eten en drinken. Je hebt het halve alfabet aan vitamines: A, B, C, D, E, K.

Vitamines zitten in kleine hoeveelheden in je eten en drinken. Je hebt het halve alfabet aan vitamines: A, B, C, D, E, K. Testlab Er zitten heel veel voedingsstoffen in gezonde producten. Dat hebben jullie in de film gezien. Nou ja gezien? Voedingsstoffen zijn niet zichbaar in producten, maar we kunnen ze wel aantonen. Daar

Nadere informatie

voedingsadvies bij hypoglykemie

voedingsadvies bij hypoglykemie voedingsadvies bij hypoglykemie (te laag bloedglucose) 1 2 Inleiding Mogelijke klachten Wanneer u last heeft van een te lage bloedglucose (hypoglykemie) kunnen de volgende klachten zich voordoen: trillen,

Nadere informatie

VOEDINGSDAGBOEK. Persoonlijke gegevens

VOEDINGSDAGBOEK. Persoonlijke gegevens VOEDINGSDAGBOEK Persoonlijke gegevens Naam:... Geboorte datum:... Patiëntnummer:... Lengte:... Gewicht:... Waarom een voedingsdagboek? In dit voedingsdagboek kunt u opschrijven wat u, of uw kind, dagelijks

Nadere informatie

Voedingsschema. Believe in. 5 sep t/m 11 sep FUNCTIONEEL FIT

Voedingsschema. Believe in. 5 sep t/m 11 sep FUNCTIONEEL FIT Voedingsschema FUNCTIONEEL FIT 5 sep t/m 11 sep Believe in GEZONDE LEVENSSTIJL Je bent nu in je bezit van een gezond voedingsschema. Dit voedingsschema helpt jou om de dagelijkse structuur en planning

Nadere informatie

Eetgewoonten van schoolkinderen Vragenlijst voor kinderen

Eetgewoonten van schoolkinderen Vragenlijst voor kinderen september 2003 Eetgewoonten van schoolkinderen Vragenlijst voor kinderen 630101 Hoe vul je de vragenlijst in? Beste leerling, Deze vragenlijst gaat over voeding. We willen graag weten hoe je daarover denkt.

Nadere informatie

Voedingsadviezen na een maagresectie

Voedingsadviezen na een maagresectie Voedingsadviezen na een maagresectie Afdeling diëtetiek U heeft een maagoperatie ondergaan. Hierbij is (een gedeelte van) uw maag weggenomen. Door deze ingreep is uw spijsverteringskanaal veranderd. Deze

Nadere informatie

Voedingsbeleid KDV 1

Voedingsbeleid KDV 1 Voedingsbeleid KDV 1 Inhoud Algemeen o Gezond voedingsaanbod o Vaste en rustige eetmomenten o Allergieën en individuele afspraken o Traktaties Voedingsaanbod o Fruit o Drinken o Broodbeleg o Voedingsaanbod

Nadere informatie

Postprandiale hypotensie

Postprandiale hypotensie Diëtetiek Geriatrie Postprandiale hypotensie i Patiënteninformatie Lage bloeddruk na het eten Slingeland Ziekenhuis Algemeen Postprandiale hypotensie betekent een lage bloeddruk na het eten. Als de bloeddruk

Nadere informatie

Goed eten en drinken in het CWZ

Goed eten en drinken in het CWZ Goed eten en drinken in het CWZ Als u de laatste maand(en) onbedoeld bent afgevallen en/of een verminderde eetlust heeft (gehad) kan het zijn dat u risico loopt op een slechte voedingstoestand of dat u

Nadere informatie

ENERGIE- EN EIWITVERRIJKTE VOEDING

ENERGIE- EN EIWITVERRIJKTE VOEDING ENERGIE- EN EIWITVERRIJKTE VOEDING 436 Inleiding Eten is niet alleen lekker en gezellig, maar eten is ook goed voor ons. Door te eten krijgen we allerlei belangrijke voedingsstoffen binnen, zoals energie,

Nadere informatie

Dieetadviezen bij wondgenezing

Dieetadviezen bij wondgenezing Dieetadviezen bij wondgenezing Diëtetiek Bereikbaarheid afdeling Diëtetiek Amphia Ziekenhuis: Locatie Langendijk, Molengracht, Pasteurlaan: (076) 595 30 75 Algemeen telefoonnummer Amphia Ziekenhuis: (076)

Nadere informatie

Voorkomen van ondervoeding bij volwassenen

Voorkomen van ondervoeding bij volwassenen Voorkomen van ondervoeding bij volwassenen Inleiding Ondervoeding door ziekte komt in het ziekenhuis veel voor. Daarom besteedt ook de Ommelander Ziekenhuis Groep hieraan extra aandacht. Ziek zijn is topsport

Nadere informatie

2013-2017. Voedings- en traktatiebeleid

2013-2017. Voedings- en traktatiebeleid 2013-2017 Voedings- en traktatiebeleid 0 Inhoudsopgave 1. Inleiding 2 2. Ontbijt 3 3. Pauzehap 3. Lunch 3 5. Traktaties 3 Verjaardag van de leerlingen 3 Verjaardag van de docenten Speciale gelegenheden

Nadere informatie

U I T D E S C H O O L GEKLAPT Septemb e r 2 0 1 5

U I T D E S C H O O L GEKLAPT Septemb e r 2 0 1 5 U I T D E S C H O O L GEKLAPT Septemb e r 2 0 1 5 Geachte ouder(s), Hierbij ontvangt u de nieuwsbrief van September 2015. Trots. Al in de tweede week van het schooljaar bezocht de inspecteur van het onderwijs

Nadere informatie

Winnen door Voeding Woensdag 2 april 2014

Winnen door Voeding Woensdag 2 april 2014 Winnen door Voeding Woensdag 2 april 2014 CVO t Gooi Wat zie je? Spier: Huid: Bot: Bloed: Vet: Pezen: vocht, eiwit, koolhydraten, mineralen, vitamines vocht, eiwit mineralen vocht, eiwitten, vitamines

Nadere informatie

Geef kanker. minder kans. eet volop. groente en. fruit

Geef kanker. minder kans. eet volop. groente en. fruit Geef kanker minder kans eet volop groente en fruit Iedereen heeft zo zijn eetgewoonten. De één eet wat meer dan de ander. De één lust graag dit, de ander dat. Vaste eetgewoonten zijn er steeds minder.

Nadere informatie

VOEDINGSPLAN KINDEROPVANG/PEUTERSPEELZAAL/BUITENSCHOOLSE OPVANG

VOEDINGSPLAN KINDEROPVANG/PEUTERSPEELZAAL/BUITENSCHOOLSE OPVANG VOEDINGSPLAN KINDEROPVANG/PEUTERSPEELZAAL/BUITENSCHOOLSE OPVANG Algemeen Gezond voedingsaanbod Dit voedingsbeleid is gebaseerd op de richtlijnen van het Voedingscentrum en in overleg met de GGD. Wij vinden

Nadere informatie

voedingsadviezen na gastric bypass

voedingsadviezen na gastric bypass voedingsadviezen na gastric bypass 1 2 VOEDINGSADVIEZEN NA GASTRIC BYPASS Inleiding Na de gastric bypass operatie ontstaat er een kleine maag. De hoeveelheid voedsel die men daarna per maaltijd kan innemen

Nadere informatie

Pag. Inleiding 1 Visie 1

Pag. Inleiding 1 Visie 1 Inhoudsopgave Pag. Inleiding 1 Visie 1 1. Het voedingsaanbod 2 1.1 Zuigelingen/flesvoeding 2 1.2 Broodmaaltijd 2 1.3 Broodbeleg 2 1.4 Drinken en keuze dranken 3 1.5 Fruit en groente 3 1.6 Overige tussendoortjes

Nadere informatie

DE ACTIEVE VOEDINGSDRIEHOEK: OM DAGELIJKS EVENWICHTIG TE ETEN EN VOLDOENDE TE BEWEGEN.

DE ACTIEVE VOEDINGSDRIEHOEK: OM DAGELIJKS EVENWICHTIG TE ETEN EN VOLDOENDE TE BEWEGEN. GEZONDHEID INFOBLAD DE ACTIEVE VOEDINGSDRIEHOEK: OM DAGELIJKS EVENWICHTIG TE ETEN EN VOLDOENDE TE BEWEGEN. BRON: VIGeZ, 2011. De actieve voedingsdriehoek. De actieve voedingsdriehoek geeft je een idee

Nadere informatie

voedingsvezel verrijkt dieet

voedingsvezel verrijkt dieet voedingsvezel verrijkt dieet inhoudsopgave Waarom deze brochure Wat zijn voedingsvezels? Algemene adviezen Wat zijn vezelrijke voedingsmiddelen? Hoeveel voedingsvezel is per dag nodig? Vochtadvies Werken

Nadere informatie

Infofiche 1. De actieve voedingsdriehoek. Doelstellingen

Infofiche 1. De actieve voedingsdriehoek. Doelstellingen Infofiche 1 Doelstellingen De leerlingen leren de actieve voedingsdriehoek kennen en begrijpen de indeling ervan. De leerlingen kunnen zelf voedingsmiddelen indelen bij de passende voedselgroep. geeft

Nadere informatie

Te licht. Tips als uw kind niet wil eten. Eet- en beweegkalender

Te licht. Tips als uw kind niet wil eten. Eet- en beweegkalender Te licht Bij kinderen is het lastig om aan te geven wanneer er sprake is van ondergewicht. Uw kind kan heel veel eten en toch ondergewicht hebben. Dit kan komen door een groeispurt, of door veel sporten.

Nadere informatie

Een gezond ontbijt. Waarom is ontbijten zo belangrijk? Ontbijt tips. Receptenboekje. Diëtistenpraktijk HRC

Een gezond ontbijt. Waarom is ontbijten zo belangrijk? Ontbijt tips. Receptenboekje. Diëtistenpraktijk HRC Een gezond ontbijt Lekkere recepten voor een gezonde start van de dag! Receptenboekje. Diëtistenpraktijk HRC Ontbijt tips Heb je soms niet genoeg 1 tijd om te ontbijten? Zet je wekker dan een kwartiertje

Nadere informatie

voorkomen van ondervoeding bij ouderen ZorgSaam

voorkomen van ondervoeding bij ouderen ZorgSaam voorkomen van ondervoeding bij ouderen ZorgSaam 1 2 VOORKOMEN VAN ONDERVOEDING BIJ OUDEREN Bij het bezoek op de polikliniek is u een aantal vragen gesteld over gewichtsverlies en uw eetlust. Hiermee wordt

Nadere informatie

Voeding bij chronische longziekten

Voeding bij chronische longziekten Voeding bij chronische longziekten Voeding bij chronische longziekten Goede lichamelijke conditie Veel mensen met chronische longziekten (ook wel COPD genoemd) hebben voortdurend last van hun aandoening.

Nadere informatie

voedingsadvies bij dreigende ondervoeding

voedingsadvies bij dreigende ondervoeding patiënteninformatie voedingsadvies bij dreigende ondervoeding De arts of verpleegkundige heeft met u besproken dat u kans heeft op ondervoeding. Goede voeding kan helpen om uw conditie te verbeteren. Wat

Nadere informatie

Voedingsbeleid van Basisschool

Voedingsbeleid van Basisschool Voedingsbeleid van Basisschool Algemeen De invoering van het continu rooster is aanleiding om op onze school het voedingsbeleid te herzien. Naast het tussendoortje, het trakteren en eten rondom feestelijke

Nadere informatie

Dieet bij decubitus (doorliggen)

Dieet bij decubitus (doorliggen) Dieet bij decubitus (doorliggen) Wat is decubitus In de volksmond wordt decubitus doorliggen genoemd. Decubitus ontstaat als door ziekte of ongeval het lichaam langdurig in dezelfde houding moet blijven,

Nadere informatie

WAT ETEN WE VANDAAG? 1 Waarom moet je eten?

WAT ETEN WE VANDAAG? 1 Waarom moet je eten? WAT ETEN WE VANDAAG? 1 Waarom moet je eten? Alles wat je eet en drinkt noemen we voedingsmiddelen. Voorbeelden hiervan zijn: brood, boter, groenten en vlees. In voedingsmiddelen zitten voedingsstoffen:

Nadere informatie

Fantasie is... een wortel met armpjes. (Tessa, 3 jaar) Voedingsbeleid. Het Fantaziehuis. Kinderdagverblijf

Fantasie is... een wortel met armpjes. (Tessa, 3 jaar) Voedingsbeleid. Het Fantaziehuis. Kinderdagverblijf Fantasie is... een wortel met armpjes (Tessa, 3 jaar) Voedingsbeleid Het Fantaziehuis Kinderdagverblijf In ons pedagogisch beleidsplan wordt op dit moment voornamelijk benoemd hoe we eten en niet zozeer

Nadere informatie

Bewegen en Gezondheid

Bewegen en Gezondheid Bewegen en Gezondheid Fit zijn en fit blijven Iedereen wil gezond en fit zijn. Om fit te blijven kun je bijvoorbeeld sporten, niet roken, voldoende rust nemen en gezond eten. Al die zaken horen bij een

Nadere informatie

De actieve voedingsdriehoek. Doelstellingen. De kinderen kunnen reflecteren over hun eigen eetgewoonten.

De actieve voedingsdriehoek. Doelstellingen. De kinderen kunnen reflecteren over hun eigen eetgewoonten. Infofiche 1 Doelstellingen De leerlingen kennen de basisprincipes van een gezonde voeding en zien het belang in van een evenwichtige en gevarieerde voeding. De leerlingen weten aan welke voedselgroepen

Nadere informatie

1500 kcal-dieet voor 7 dagen

1500 kcal-dieet voor 7 dagen 1500 kcal-dieet voor 7 dagen Overzicht gegevens Naam Geboortedatum Datum Diëtist Behandelend arts Telefonisch spreekuur 0492 59 55 60 maandag tot en met vrijdag van 08.15 10.00 uur Inleiding In deze folder

Nadere informatie

Welke melk, yoghurt, kwark en kaas? In dit menu gaan wij uit van halfvolle melk, magere yoghurt, magere kwark en 48+ kaas.

Welke melk, yoghurt, kwark en kaas? In dit menu gaan wij uit van halfvolle melk, magere yoghurt, magere kwark en 48+ kaas. belangrijke info Welk menu moet ik volgen? Afhankelijk van jouw caloriebehoefte kun je het menu van 1.250, 1.500, 1.800 of 2.100 Kcal per dag volgen. Op www.projectgezond.nl/hoeveel-calorieen-per-dag/

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Ondervoeding. in het ziekenhuis Afdeling Diëtetiek

PATIËNTEN INFORMATIE. Ondervoeding. in het ziekenhuis Afdeling Diëtetiek PATIËNTEN INFORMATIE Ondervoeding in het ziekenhuis Afdeling Diëtetiek Ondervoeding bij ziekte Ondervoeding door ziekte is in ziekenhuizen een veel voorkomend probleem. Ongeveer 1 op de 4 patiënten is

Nadere informatie

Voedingsvezelverrijkt dieet

Voedingsvezelverrijkt dieet Voedingsvezelverrijkt dieet Naam : Datum : Specialist : Diëtist : Telefoonnummer : o (0223) 69 69 16 o (0223) 69 69 27 o (0223) 69 62 81 o (0223) 69 63 29 1 Inhoud pag. Waarom deze brochure?...3 Wat zijn

Nadere informatie

Gezonde voeding. Waar gaat deze kaart over? Wat wordt er van je verwacht? De betekenis van eten voor mensen. Gezonde voeding

Gezonde voeding. Waar gaat deze kaart over? Wat wordt er van je verwacht? De betekenis van eten voor mensen. Gezonde voeding Waar gaat deze kaart over? Deze kaart gaat over gezonde voeding. Nu vraag je je misschien af wat dit met de horeca te maken heeft. Gasten komen toch naar een horecabedrijf om lekker te eten en toch niet

Nadere informatie

Winst door voeding Teuni Verhagen, sportvoedingsdeskundige

Winst door voeding Teuni Verhagen, sportvoedingsdeskundige b Winst door voeding Teuni Verhagen, sportvoedingsdeskundige Meer dan voeding! Winst door voeding Prestatieverbetering Voldoende energie voor trainingen en wedstrijden Vasthouden concentratie Sneller

Nadere informatie

Voeding bij ziekte en herstel

Voeding bij ziekte en herstel Diëtetiek Voeding bij ziekte en herstel i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Inleiding Als u ziek bent, is de kans groot dat u gewicht verliest. Dat komt doordat het lichaam meer energie en voedingsstoffen

Nadere informatie

Voedingsbeleid Villa Petit Paradis 2013

Voedingsbeleid Villa Petit Paradis 2013 Voedingsbeleid Villa Petit Paradis Inleiding Het voedingsbeleid van Villa Petit Paradis is er op gericht dat ieder kind voldoende gezonde en verantwoorde voedingsmiddelen krijgt. Dit voedingsbeleid is

Nadere informatie

Eiwitbeperkt dieet. Over een eiwitbeperkt dieet. Almere, Dieetadvies voor: Eiwitbeperkt à gram eiwit per dag

Eiwitbeperkt dieet. Over een eiwitbeperkt dieet. Almere, Dieetadvies voor: Eiwitbeperkt à gram eiwit per dag Eiwitbeperkt dieet Almere, Dieetadvies voor: Eiwitbeperkt à gram eiwit per dag Natriumbeperkt à 2400 mg natrium per dag (6 gram zout) Over een eiwitbeperkt dieet U heeft het advies gekregen een eiwitbeperkt

Nadere informatie

Voedingsbeleid. Kinderopvang Baloe BV Pagina 1 van 6 20-11-14 versie 3

Voedingsbeleid. Kinderopvang Baloe BV Pagina 1 van 6 20-11-14 versie 3 Voedingsbeleid 1. Uitgangspunten Voeding is een belangrijk onderdeel van ons beleid. Zonder goede voeding wordt er immers geen goede basis voor de dag gelegd. Bij het samenstellen van dit voedingsbeleid

Nadere informatie

Voedingsbeleid kinderopvang de Harlekijn

Voedingsbeleid kinderopvang de Harlekijn Voedingsbeleid kinderopvang de Harlekijn Inhoud: Gezond voedingsaanbod Vaste en rustige eetmomenten Allergieën en individuele afspraken Traktaties en feestjes Voedingsaanbod voor kinderen tot 1 jaar Eten

Nadere informatie

+!, - -! './. ' , 3'(45617-56484()3)3 9 9. Docentenhandleiding tussendoortjes- en traktatiebeleid Pagina 1 September 2008

+!, - -! './. ' , 3'(45617-56484()3)3 9 9. Docentenhandleiding tussendoortjes- en traktatiebeleid Pagina 1 September 2008 ! "##$% '())) *#$ +!,! './. ' 12', 3'(45617 56484()3)3 9 9 Docentenhandleiding tussendoortjes en traktatiebeleid Pagina 1 ,! ':' ' ' ;

Nadere informatie

Wie ben ik? 22 jaar wedstrijdzwemmen. 5 jaar professioneel EK Rijeka, EK Istanbul, WK Rome, houder NL record 200schoolslag

Wie ben ik? 22 jaar wedstrijdzwemmen. 5 jaar professioneel EK Rijeka, EK Istanbul, WK Rome, houder NL record 200schoolslag (sport)voeding Wie ben ik? 22 jaar wedstrijdzwemmen 5 jaar professioneel EK Rijeka, EK Istanbul, WK Rome, houder NL record 200schoolslag Voeding & Diëtetiek, afgestudeerd 2013 HVA Bezig trainingscursus

Nadere informatie

Waar u op moet letten

Waar u op moet letten voedseldagboek datum van invullen naam diëtist OLVG patiëntensticker Voor de behandeling van uw kind is het belangrijk om te weten wat uw kind eet en drinkt. Wij vragen u om 3 dagen (2 weekdagen en 1 weekenddag)

Nadere informatie

Gewichtstoename bij behandeling van kanker

Gewichtstoename bij behandeling van kanker Gewichtstoename bij behandeling van kanker Albert Schweitzer ziekenhuis Januari 2012 Pavo 0915 Inleiding U bent tijdens uw behandelingen tegen kanker ongewenst in gewicht aangekomen. In deze folder leggen

Nadere informatie

Voeding voor waterpolo heren. Daniëlle Vriezema

Voeding voor waterpolo heren. Daniëlle Vriezema Voeding voor waterpolo heren Daniëlle Vriezema Wie ben ik? Daniëlle Vriezema Topsporter Judo Sportdiëtiste Militair Eigen praktijk www.dieetslim.nl Wat komt aan de orde? Inleiding Wie ben ik & wat doe

Nadere informatie

Voedingsadvies bij peuterdiarree

Voedingsadvies bij peuterdiarree Diëtetiek Voedingsadvies bij peuterdiarree www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl DIE009 / Voedingsadvies bij peuterdiarree / 29-09-2014 2 Voedingsadvies

Nadere informatie

Gezond eten als je zwanger wilt worden

Gezond eten als je zwanger wilt worden Gezond eten als je zwanger wilt worden Auteur: Voedingscentrum Gezond eten is belangrijk, zeker als je zwanger wilt worden. Dit informatieblad bevat algemene tips en informatie over gezond eten. De tips

Nadere informatie

Voeding bij diabetes gravidarum

Voeding bij diabetes gravidarum Voeding bij diabetes gravidarum Diëtetiek Beter voor elkaar Voeding bij diabetes gravidarum Wat is diabetes gravidarum? Tijdens de zwangerschap kan het gebeuren dat de hoeveelheid glucose (suiker) in het

Nadere informatie

Voedingsadviezen na een Whipple-operatie

Voedingsadviezen na een Whipple-operatie Voedingsadviezen na een Whipple-operatie Albert Schweitzer ziekenhuis september 2014 pavo 1127 Inleiding U heeft een Whipple-operatie gehad waarbij (een deel van) uw alvleesklier is verwijderd. Na de operatie

Nadere informatie