Ouderraad Mytylschool de Trappenberg

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Ouderraad Mytylschool de Trappenberg"

Transcriptie

1 Themaboek Voeding Ouderraad Mytylschool de Trappenberg

2 Inhoudsopgave Inleiding 3 1. Jong geleerd is oud gedaan 5 2. Onze boontjes blijven Heilig! Een samenvatting van de 7 presentatie van schoolarts Annet Schölvinck 3. Weet wat uw kind eet. Een samenvatting van de presentatie van 10 diëtiste Suzan Bijleveld 4. Weetjes en tips Voeding en gebit Boeken- en tijdschriften Websites en nieuwsbrieven Waar kunt u terecht met vragen of voor persoonlijk advies? Voeding in de Nederlandse taal Recepten Bronnen 50 2

3 Inleiding De ouderraad heeft zich ten doel gesteld elk schooljaar op een thema-avond een belangrijk onderwerp in de schijnwerpers te zetten. Deze thema-avonden worden speciaal voor ouders en verzorgers georganiseerd, maar ook medewerkers van de Trappenberg en andere belangstellenden zijn van harte welkom. Dit schooljaar is gekozen voor het thema Voeding dat op 10 november 2010 werd gehouden in de Trappenberg. Dit onderwerp is niet zomaar gekozen, want wist u dat: veel leerlingen van onze school s ochtends geen tijd hebben om goed te ontbijten? veel leerlingen last hebben van obstipatie (verstopping)? ouders tips kunnen gebruiken voor hun lastige eter thuis? een aantal leerlingen sondevoeding krijgt? verschillende soorten suiker (geraffineerd of niet geraffineerd) en vet (verzadigde of onverzadigd) een heel verschillende invloed hebben op de gezondheid van uw kind? Deze en nog veel meer onderwerpen en tips kwamen op de thema-avond aan bod. De ouderraad kijkt terug op een zeer geslaagde avond met veel informatie, betrokken bezoekers, leuke en interessante boeken en goede ideeën voor het ontbijt en de broodtrommel. Na afloop konden de aanwezigen genieten van heerlijke, gezonde hapjes en sapjes. Alle informatie, tips en weetjes van de thema-avond zijn in dit themaboekje gebundeld. Ook de boeken en websites die besproken zijn worden vermeld. Zo kunt u het thuis nog eens rustig nalezen of opzoeken. Wij wensen u hiermee veel plezier! Hartelijke groet, namens de ouderraad van Mytylschool de Trappenberg, Antoinette van As en Julia Winwood 3

4 Thema-avond Voeding 10 november

5 1. Jong geleerd is oud gedaan Kinderen kijken naar en leren van hun ouders. Zij zijn hun voorbeeld. Zo ook op het gebied van voedingsgewoonte en eetgedrag. Op de mytylschool zijn leerlingen minimaal tot hun 16 e levensjaar maar liefst vijf dagen per week op school. Kinderen brengen dus veel tijd door op school. Er zijn twee á drie eet- of drinkmomenten. Er is een haptap en een schoolwinkel. Zowel het eetvoorbeeld thuis als het voedingsmiddelenaanbod en de voedingsnorm op school heeft invloed op de ontwikkeling van een gezonde voedingsgewoonte van het kind. Eten moet lekker en gezellig zijn, maar het moet het lijf ook voorzien van belangrijke voedingsstoffen om goed te kunnen (blijven) functioneren. Hoe kan school een positieve bijdrage leveren aan de ontwikkeling van een gezonde eetgewoonte van zijn leerlingen? Enkele suggesties zijn: smaaklessen (so/vso) en kooklessen (vso) op school leuke, leerzame projecten met het thema voeding (zie o.a. ideeën van het Voedingscentrum) variëren en/of uitbreiden van de Haptap een meer gevarieerd, gezonder assortiment van de schoolwinkel. Op dit moment heeft de schoolwinkel veel droogwaar en producten zonder vezels, met veel suiker of (verzadigd) vet. Het aandeel frisdrank (blikjes) en snoep bestrijkt bijna 1/3 van het assortiment. invoeren van een verantwoord traktatiebeleid in samenwerking met de Ouderraad ideeën (op de website, in de (digitale) vogelvlucht) voor leuke, lekkere en verantwoorde traktaties. De Ouderraad heeft het boekje Ik deel uit! 50 x trakteren op school van het Voedingscentrum aangeschaft. Dit inkijkexemplaar staat in de bibliotheek. Het opgroeiende kinder- en puberlijf schreeuwen om volwaardige voeding en essentiёle voedingsstoffen. In deze jonge jaren kunt u als ouder/verzorger met bewust (op)voeden en goede voeding de basis leggen voor een gezond, sterk, weerbaar lijf! En dat kunnen 5

6 onze kinderen en pubers heel goed gebruiken. Voor de ouders/verzorgers tevens één zorg minder. Bewust (op)voeden begint met bewuste inkopen doen. Het begint met weten wat u koopt en eet. En dat is tegenwoordig niet eenvoudig. Uw kind/puber regelmatig betrekken bij het inkopen doen, het bereiden van de maaltijd, de tafel dekken of meehelpen in de moestuin, kan eten leuk en gezellig maken. Eetdrama s aan tafel kunnen daarmee mogelijk voorkomen of beperkt worden. Een aandachtspunt is dat een kind met zowel een gemiddeld gewicht, als over- en ondergewicht toch ondervoed kan raken. Ondervoeding komt vaker voor dan u denkt. Ook in Nederland. Juist de kinderen die moeite hebben met eten, eenzijdig eten en/of structureel te weinig eten, lopen het risico ondervoed te raken. Als snelle oplossing wordt er (weer) een koek of cracker gegeven. Want, dan hebben ze tenminste iets binnen wordt er vaak gedacht. Gebeurt dit structureel, dan kan een kind ondervoed raken. Ook bij volwassenen kan sprake van ondervoeding zijn. Tekorten aan bepaalde vitaminen en mineralen, vezels, vocht, belangrijke oliën en vetten kunnen voor jong en oud klachten veroorzaken. Een minder fit en vitaal gevoel is het gevolg. Klachten kunnen zijn: vermoeidheid, obstipatie, weinig energie, hoofdpijn, acné, darmklachten, maagklachten, haaruitval en lage weerstand (sneller ziek, vaak verkouden). Jong geleerd is oud gedaan. Met een goede voedingsbasis in de jonge jaren profiteer je als volwassene de rest van je leven! 6

7 2.Onze boontjes blijven Heilig Een samenvatting van de lezing van Annet Schölvinck gegeven tijdens de thema-avond Voeding op 10 november Annet Schölvinck is schoolarts op mytylschool de Trappenberg. Als ouder weet u dat gezonde voeding belangrijk is voor u en uw kind. Maar niet alleen het aanbieden van gezonde voeding is iets wat bij het grootbrengen van een kind hoort. Ook het sociale aspect van het eten, het samen eten is een belangrijk onderdeel van de opvoeding. Het lijkt allemaal simpel maar dat is het niet altijd. In deze presentatie staan de onderwerpen wat betekent eten sociaal en wat betekent voeding voor uw kinds gezondheid centraal. Om met het sociale aspect van eten te beginnen: eten en drinken moet je leren. Daarmee bedoelen we: eten is een sociaal gebeuren, want gezellig samen eten is gezellig samen zijn. Kijk maar in al die gezellige Allerhandes om te begrijpen wat er aan reclame wel niet over u heen gestort wordt: allemaal blije mensen rond een grote tafel. Bij dat leren eten komt een heleboel kijken. Motoriek: zit je als kind wel stabiel genoeg? Kan je je armen, handen en vingers goed genoeg gebruiken? En kan je wel zuigen, slikken, kauwen en drinken uit een beker? Smaakontwikkeling: deze is leeftijdsgebonden (baby s houden van zoet) en cultureel (meer of minder scherp, pittig) bepaald. Communicatie: kan je vertellen wat je het lekkerst vindt, of je genoeg op je bordje hebt? Dit ben ik: tenslotte maakt elk kind de ontwikkeling door: DIT BEN IK. Dan is het als ouder de kunst om wel te bedenken: opvoeden is ook voeden, dus wees duidelijk en consequent. Maar maak er liever geen machtsstrijd van. Overigens maken alle kinderen, dus ook die van u, periodes door van meer of minder willen eten, van netjes eten of er een knoeiboel van maken. En alle ouders zitten dan in de spagaat: want eten blijft belangrijk voor je gezondheid. 7

8 Gezonde, goede voeding is volwaardige voeding. En daarbij is teveel niet goed, te weinig niet goed, te eenzijdig niet goed, te kleverig niet goed, en te weinig vezels niet goed. En soms is goed niet goed genoeg. Waarom? Teveel: iedereen weet dat te dik niet gezond is. En te dikke kinderen hebben veel meer kans om ook te dikke volwassenen te worden. Er spelen bij overgewicht directe risico s en risico s op lange termijn. Bij directe risico s van overgewicht moet u denken aan: psychosociale problemen (meer kans op pesten, mogelijk een verminderd zelfvertrouwen) slaapproblemen (dikke kinderen / volwassenen slapen vaak slecht) en gewrichtsklachten. Lange termijn risico s van overgewicht zijn: hart- en vaatziekten suikerziekte type 2. Te weinig: ondergewicht is ook ongezond en kan op de korte termijn de volgende problemen veroorzaken: een verminderde weerstand een vertraagde wondgenezing een slechtere conditie mindere schoolprestaties meer gedragsproblemen Op de lange termijn kan ondergewicht tevens leiden tot verminderde groei. Te eenzijdig: teveel van het één betekent natuurlijk te weinig van het ander. En wij weten ook allemaal dat sommige voedingsstoffen essentieel en dus onmisbaar zijn voor botgroei en voor hersenontwikkeling. Te kleverig: kleverig snoep zoals bijvoorbeeld toffees, maar ook ontbijtkoek (veel suiker) zijn een aanslag op je gebit. Een goed gebit is je visitekaartje en een slecht gebit is een bron van infectieziektes. 8

9 Te weinig vezels: vezels zijn belangrijk voor: een verzadigd gevoel, hiermee voorkomt u teveel eten voor een gezond ontlastingspatroon (bij minder bewegen is dat lastiger) men denkt dat voldoende vezels de kans op divertikels (uitstulpingen) in de darm voorkomen. En soms is goed niet goed genoeg: sommige kinderen, jongeren hebben dieetvoeding of sondevoeding nodig. En als u bij het doorlezen van dit stukje nu denkt: ik ben een boon als ik het snap, dan hoop ik dat u met uw vraag mij weet te vinden. En er is via de revalidatiearts ook een diëtiste, Ilse Batten te raadplegen. Annet Schölvinck schoolarts mytylschool de Trappenberg 9

10 3.Weet wat uw kind eet Een samenvatting van de lezing van Suzan Bijleveld tijdens de thema-avond Voeding van 10 november Suzan Bijleveld is diëtiste bij het Gezondheidscentrum in Huizen. Een diëtiste geeft voedingsadviezen bij onder andere: suikerziekte hoge bloeddruk hoog vetgehalte in het bloed maagpijn/buikpijn/hoofdpijn darmklachten: verstopping- diarree over- en ondergewicht. Voeding bestaat uit: Bouwstoffen voor: spieren botten bloed goede groei afweersysteem het zenuwstelsel het spijsverteringskanaal Brandstoffen voor: warmte bescherming beweging energie Het lichaam heeft bouwstoffen nodig om goed te kunnen blijven functioneren. Het lichaam heeft brandstoffen nodig om genoeg energie te hebben om te bewegen en te denken. Hoe meer een kind beweegt des te meer brandstoffen heeft het nodig. Welke voeding bevat belangrijke brand- en bouwstoffen? Brood en aardappelen Groente en fruit Mager vlees, vis, kip, ei en witte/bruine bonen of andere peulvruchten Melkproducten en kaas Halvarine, vloeibaar bak- en braadvet 10

11 Deze voeding heeft uw kind elke dag nodig voor het goed functioneren van zijn/haar lichaam. Welke voeding bevat te veel ongezonde brandstoffen? Vetrijke voeding, zoals: snacks, koek, chocola, ijs, chips, worst Suikerrijke voeding, zoals: Snoep, koek, ijs, frisdrank, chocola Als uw kind te veel van deze brandstofrijke voedingsmiddelen binnen krijgt wordt hij/zij dik. Want ze bevatten veel geraffineerde suikers en verzadigde vetten. Hoeveel vet heeft een kind/puber maximaal gemiddeld per dag nodig? gram (afhankelijk van leeftijd en mobiliteit) Hoeveel Kcal. hebben kinderen per dag nodig? Leeftijd Jongens/Kcal (bij minimale en maximale mobiliteit*) Meisjes/Kcal (bij minimale en maximale mobiliteit*) (max.) (max.) *Afhankelijk van de beweeglijkheid per kind kunnen de benodigde Kcal per leeftijdscategorie variëren tussen de hierboven vermelde minimale en maximale getallen. Om inzicht te krijgen in de hoeveelheid Kcal en vetten die in verschillende snacks zitten zijn hier een aantal vergelijkingen: 1 klein zakje chips: 2 sneden brood 1 zak patat met mayo: 9 sneden brood 11

12 1 pakje Sultana s: 2 sneden brood 1 pakje chocomel: 2 sneden brood 1 klein zakje chips: 10 gram vet 1 zakje patat met mayo: 45 gram vet 1 plakje worst: 5 gram vet 1 gevulde koek: 15 gram vet Het kunnen beoordelen van een etiket op een voedingsproduct is van belang als u wilt weten wat u of uw kind precies eet. Als er ingrediënten op het etiket vermeld staan is de vuistregel: Wat als eerste op het etiket genoemd wordt is het meest aanwezig in het product. Het laatst genoemde op het etiket is het minst aanwezig De voedingswaarde wordt vermeld. Bijvoorbeeld de hoeveelheid energie, vet, eiwit, koolhydraten, voedingsvezels en andere voedingsstoffen die het product bevat Op het etiket wordt meestal ook vermeld welke andere toevoegingen er in het product zitten zoals smaakversterkers, conserveermiddelen en andere E-nummers In hoeverre past dit product in de voeding van uw kind? Vaak staat op een etiket de voedingswaarde per 100 gram vermeld maar gelukkig wordt deze nu ook regelmatig per eenheid genoemd. Bijvoorbeeld per 1 koekje, 1 mueslireep etc. Het is belangrijk om de etiketten goed te lezen om zo een goede inschatting te kunnen maken welke voeding aansluit bij een verantwoorde voeding voor u en uw kind. Obstipatie Wat te doen bij (neiging tot) verstopping: gebruik voldoende vocht (2 liter per dag) gebruik voldoende vezels, dus minimaal 30 gram per dag 12

13 In volkoren producten wordt een hele graankorrel met schil en kiem verwerkt. De kiem bevat waardevolle eiwitten, vet en vitaminen. De vezelrijke schil is goed voor spijsvertering en stoelgang. Voorbeelden zijn: bruin- en volkoren brood rijst (zilvervlies) macaroni (volkoren) aardappelen peulvruchten zoals bonen, kapucijners, kikkererwten groenten en fruit beweeg zo veel als mogelijk is ga naar de wc bij aandrang neem zo nodig haverzemelen/ lijnzaad Tot slot: wat te doen bij ongewenste hongergevoelens? Eet regelmatig en sla geen maaltijd over (dat houdt het spijsverteringsstelsel in conditie, lijnen kan averechts werken en u juist doen aankomen (jojo-effect)). Neem zwaarder verteerbare voeding zoals rauwkost of vezelrijke voeding zoals een volkoren boterham met bijvoorbeeld beleg als 20+/30+ kaas, magere vleeswaar of een gekookt eitje. Neem veel caloriearm vocht zoals water, (kruiden)thee, soep, bouillon en Tomatensap. 13

14 4.Weetjes en tips 1. Vitaminen Vitaminen zijn werkzame stoffen die het lichaam voor veel processen nodig heeft maar niet zelf kan aanmaken. Een te kort aan een bepaalde vitaminen kan ziekte tot gevolg hebben. Er wordt onderscheid gemaakt tussen wateroplosbare- en vetoplosbare vitaminen afhankelijk van waar en hoe ze in het lichaam worden opgenomen. Van vet oplosbare vitaminen kan teveel worden ingenomen (bijvoorbeeld door een teveel aan voedingssupplementen). Een teveel aan deze vitaminen wordt namelijk niet afgebroken en uitgescheiden door het lichaam. Een teveel aan wateroplosbare vitaminen wordt uitgeplast. Vetoplosbare vitaminen: Vitamine A: Belangrijk voor het gezichtsvermogen. Komt vooral voor in dierlijke levensmiddelen als lever, zalm en eigeel. Het lichaam kan vitamine A maken van bètacaroteen, dat in wortelen en veel andere groentesoorten voorkomt. Vitamine E: Beschermt de cellen en het immuunsysteem en komt vooral voor in tarwekiemolie en noten. Vitamine D: Belangrijk voor sterke botten en de weerstand. Het lichaam kan zelf vitamine D aanmaken door de huid aan zonlicht bloot te stellen. Vitamine D zit vooral in vette vis zoals haring, sardines, zalm of tonijn. Zeker in de winter is het van belang deze vissen te eten. Vitamine K: Vitamine K is belangrijk voor de bloedstolling. Het komt vooral voor in de verschillende soorten kool. Wateroplosbare vitaminen: De groep B-vitaminen: verantwoordelijk voor veel functies van het zenuwstelsel en de stofwisseling. Vlees, granen en vis bevatten veel vitamine B. Vitamine C: Verbetert het immuunsysteem en werkt mee aan de opbouw van slijmvliezen, botten en bindweefsel. Vitamine C zit vooral in fruit en groenten zoals sinaasappelen, mandarijnen, kiwi s, paprika en aardappelen. 14

15 2. Het belang van vitamine D Zoals in voorgaande stuk vermeld, is vitamine D van groot belang voor de stevigheid van de botten en voor de weerstand. Steeds vaker wordt een tekort bij zowel kinderen als volwassenen geconstateerd. Op dit moment wordt onderzocht of het is aan te bevelen om in de wintermaanden extra vitamine D via supplementen in te nemen. Hoe krijgen we voldoende vitamine D binnen? De huid maakt vitamine D aan uit (zon)licht. Een half uur (zon)licht per dag in de zomer op hoofd en handen zorgt voor de minimale benodigde hoeveelheid vitamine D in uw lichaam. Vlees, vis, eieren. Vitamine D komt van nature uitsluitend voor in voedingsmiddelen van dierlijke herkomst. Vlees en eieren bevatten echter erg weinig vitamine D. Vette vissoorten zoals haring, zalm, paling en makreel bevatten een grotere hoeveelheid vitamine D. Een keer per week een vette vis levert niet alleen extra Vitamine D, het levert ook belangrijke omega-3 vetzuren. Deze laatste vetzuren zijn goed voor hart en bloedvaten. Boter. Vitamine D wordt vaak toegevoegd aan margarine, halvarine en bak- en braadproducten. Kortom: elke dag minimaal een half uur buiten spelen en een beetje halvarine op het brood smeren is belangrijk. Een keer per week een stuk vette vis eten is voor jong en oud een belangrijke bron van essentiële vetzuren en vitamine D. In de wintermaanden (als het zonlicht niet genoeg vitamine D levert) kunnen extra vitamine D tabletten of druppels een goede aanvulling zijn. Nu vindt de Gezondheidsraad dat voor kinderen boven de 4 jaar nog niet nodig maar er wordt op dit moment veel onderzoek gedaan naar de eventuele noodzaak deze leeftijd te verhogen. 3. Wat hebben kinderen elke dag nodig voor een goede weerstand? De 4 V s: vitaminen, vezels, vocht en goede vetten. Voor een goede weerstand heeft uw kind dagelijks voldoende vitaminen en mineralen nodig. Maar dat is het niet alleen. U moet goed voor de darmflora van uw kind zorgen. In de darmen moeten een aantal belangrijke darmbacteriën hun werk kunnen doen. 15

16 Een goede darmflora en goed werkend darmstelsel staan gelijk aan een goede weerstand. Vocht, vezels en goede vetten zijn belangrijk voor een goede darmwerking. Vitaminen, vocht, vezels en vetten krijgen kinderen voldoende binnen door dagelijks het volgende te eten: 2 stuks fruit 1 á 2 ons groenten (afhankelijk van leeftijd) volkoren graanproducten. Vezels uit fruit, groenten en volkoren graanproducten maken een goede voedingsbodem voor belangrijke darmbacteriën. Van de groenten bevat broccoli de meeste vezels, gevolgd door bospeen, rode kool en sperziebonen 1,5 2 liter vocht per dag gezonde melkzuurbacteriën zitten in (lichtzure) zuivel zoals magere yoghurt, biogarde, kwark of acidophilus (naturel drinkyoghurt van de natuurvoedingswinkel) Let op: in verschillende merken kant-en-klare drinkyoghurts zit óf heel veel suiker óf de suiker is (gedeeltelijk) vervangen door schadelijke zoetstoffen zoals aspartaam (o.a. in Optimel). goede vetten (olijfolie, handje noten, zaden en pitten, vette vis) vergeet hierbij de Vitamine D (druppels) niet. 4. Goede en slechte vetten Er heerst tegenwoordig de verkeerde overtuiging dat alle vetten slecht voor de gezondheid zijn en dus vermeden moeten worden. 16

17 Er zijn namelijk twee soorten vetten: 1. De gezonde vetten die een kinder- of puberlijf juist hard nodig hebben als brand- en bouwstof. Onverzadigde vetzuren worden ook wel gezonde vetten of oliën genoemd. Op het etiket van elk product staat de voedingswaarde vermeld. Hier kunt u lezen of er in verhouding juist meer of minder onverzadigde vetten in het product zitten. Voorbeelden van voedingsmiddelen met onverzadigde vetzuren zijn: zonnebloemolie, olijfolie, sommige (vloeibare) bak- en braadvetten avocado, broodsmeersels zoals halvarine en margarine met een hoog gehalte aan onverzadigde vetzuren zoals linolzuur, omega-3 of omega-6 vetzuren vette vis (1 x per week) zoals haring, zalm, tonijn, sardientjes en makreel Nb. Witte vis zoals kabeljauw, koolvis en tilapiafilet bevat veel minder onverzadigde vetzuren. Maar het is heel gezond om naast 1 vette vis, ook 1 á 2 x per week een witte of blauwe vissoort te eten. De viswijzer op kan helpen bij het maken van een (duurzame) viskeuze. noten en pinda s (een klein handje vol per dag) zaden (pijnboompitten, pompoenpitten, sesamzaad, zonnebloempitten: allemaal lekker door een salade). 2. Verzadigde vetzuren en transvetzuren worden ongezonde vetten genoemd. De Gezondheidsraad beveelt een zo laag mogelijke inname van deze vetzuren aan omdat deze vetten de kans op hart- en vaatziekten vergroten. Verzadigde vetten komen vooral in dierlijke producten voor, met uitzondering van vis, maar ook in kokos, cacaoboter en palmolie. De inname van verzadigde vetten is te verlagen door enkele dagen per week het vlees bij de avondmaaltijd te vervangen door een stukje vis, vleesvervanger of peulvrucht. Goede vervangers van vlees- en kaasbeleg zijn onder andere humus (kikkererwtenpasta) of een zelfgemaakte tonijn- of zalmsalade. Voorbeelden van voedingsmiddelen met verzadigde vetzuren zijn: vet vlees, vette vleeswaren kaas (kies daarom bij voorkeur voor 20+/30+ kaas) roomboter, margarine en halvarine met een groot aandeel verzadigde vetten (zie etiket) 17

18 sommige bak-, braad-, en frituurvetten (zie etiket) koffiemelk slagroom, imitatieslagroom (toppings) chocolade kokos, kokosbrood de meeste koekjes, koeken en gebak zoutjes en chips. 5. We krijgen ongemerkt (te) veel zout binnen Het zoutgebruik in Nederland is vaak hoger dan wordt aanbevolen. De gemiddelde Nederlander eet per dag 9 tot 10 gram zout, terwijl 6 gram de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid is. Het meeste zout dat we binnenkrijgen zit in bewerkte producten, zoals kant en klaarmaaltijden, pizza's, soepen, sauzen en hartige snacks. Veel mensen weten niet dat ze te veel zout binnenkrijgen. Dat gaat vaak ongemerkt, omdat het meeste zout dat we binnenkrijgen al in ons eten is gedaan door de fabrikanten. Het voedingscentrum, de Nederlandse Hartstichting en de Universiteit Wageningen vragen al langere tijd gezamenlijk aandacht voor dit probleem. Want als fabrikanten minder zout in ons eten doen, kan dat ongeveer 2500 sterfgevallen door hart-, vaat-, en nierziekten per jaar schelen. Indirect speelt zout ook een rol bij mogelijk overgewicht. Een hoge zoutinname verhoogt het dorstgevoel waardoor kinderen en adolescenten mogelijk een grotere hoeveelheid gesuikerde drank innemen. Dit kan tot een overmatige calorie-inname van 20 tot 30 % leiden. De levensmiddelenindustrie heeft inmiddels de toevoeging van zout iets verlaagd, maar nog onvoldoende. Eerder genoemde instanties roepen de fabrikanten tevens op om het zoutgehalte op het etiket te vermelden. Op dit moment is het voor u, uw kind en gezin verstandig stil te staan bij wat u koopt en wat u zelf aan zout aan uw maaltijd toevoegt. Het gebruik van vooral verse, gedroogde of diepvries kruiden, specerijen, knoflook, uien of marinades is een lekker alternatief voor zout. Ook het toepassen van andere bereidingswijzen dan koken zoals wokken, grillen, roosteren of gratineren geeft extra smaak aan uw maaltijd. Tot slot. Naast keukenzout, zeezout en kruidenzout, bestaan er ook zoutsoorten zoals Himalaya zout en Keltisch zout die veel meer, door het lichaam opneembare, mineralen en sporenelementen bevatten. Kruidenzout dient alleen na het bereiden aan de maaltijd 18

19 te worden toegevoegd, anders gaat de smaak verloren. Alle deze zoutsoorten bestaan voor het grootste deel uit natrium en moeten daarom met mate in de voeding gebruikt worden. Bronnen: en 6. Zijn er alternatieven voor brood & beleg, pizza & pannenkoeken? Het eten moet makkelijk te eten zijn, zeker in de ochtend en avond wanneer onze kinderen vaak al wat moe zijn. Smoothies, soepjes, stamppotten en salades (met die lekkere, kleine snoeptomaatjes natuurlijk) zijn niet alleen voedzaam, veel kinderen vinden deze gerechten lekker en eten ze zonder moeite. Probeer als zomerontbijtje bijvoorbeeld een rijke smoothie of in de winterochtend een lekker, warm havermoutpapje. Dit laatste is een oud recept, maar ook kinderen van deze tijd vinden het vaak een aangename variatie op brood. Voor het avondmaal kan een grote pan (maaltijd)soep vele kinderbuikjes vullen en gezichten blij maken. In de winter doen de verschillende stamppotten het ook vaak goed. Onze kinderen en pubers krijgen hun portie groenten dan toch, ongemerkt, binnen. 7. Peulvruchten als vleesvervanger. Een dagje zonder vlees? Elke dag vlees eten is zo gezond nog niet. Het is verstandiger dagelijks vlees af te wisselen met een witte of blauwe vis, 1 x per week een vette vis en peulvruchten, waar ook belangrijke eiwitten in zitten. Serveer daarom bruine of witte bonen, erwten, linzen, kikkererwten of peultjes als aparte groente of verwerk ze in eenpansgerechten of maaltijdsalades. Wanneer u in een maaltijd een graan combineert met een peulvrucht verhoogt u daarmee ook nog eens de eiwitkwaliteit. Meng bijvoorbeeld rode linzen door de zilvervliesrijst voor een vegetarische nasi. Of doe rode kidneybonen door de rijst voor een lekkere chili sin carne. Peulvruchten bevatten veel ijzer, eiwitten, vezels en koolhydraten. Voor kinderen van 4 tot 12 is 50 tot 75 gram peulvruchten genoeg ter vervanging van een portie vlees van gram. 8. Pijnboompitten, voedzaam en lekker Pijnboompitten bevatten grote hoeveelheden onverzadigde vetzuren, calcium en magnesium. Sporters eten ze vaak voordat ze een grote inspanning moeten leveren. Ook wordt het eten ervan aangeraden aan mensen met een ijzertekort. 19

20 9. Moeilijke eter makkelijk laten eten? Maak van eten geen strijd, maar maak wel thuis duidelijke tafelafspraken. Wees consequent. Vooral: geef zelf het goede voorbeeld. Blijf bepaalde voedingsmiddelen aanbieden. De smaak van een kind ontwikkelt zich en verandert. Groenten die een kind eerst niet lekker vindt, kan hij/zij een half jaar later wel lekker vinden. Soms is het een verkeerde inschatting van de ouder of een kind iets wel of niet lekker zou kunnen vinden. Bijvoorbeeld bruin/volkoren brood of brood met kleine zaadjes of pitten op de korst (sesam, maanzaad, zonnebloem- of pompoenpitten). Als u van jongs af aan (+/- 9 maanden) een kind geleidelijk alles laat proeven en leert eten wordt het kind later, zowel als puber als volwassene, een makkelijke en goede eter. 10. Langdurig gebruik Lightproducten en drinkyoghurts met zoetstoffen schadelijk Veel lightproducten hebben de naam minder of geen suiker te bevatten. In plaats van de suiker wordt een ander zoetmiddel aan het product toegevoegd. De natuurvoedingsbranche gebruikt voor het eventueel zoeten van een product natuurlijke zoetmiddelen (bijvoorbeeld maismoutstroop, rietsuiker, ahornsiroop, stevia). De gangbare voedingsbranche gebruikt echter synthetische zoetstoffen of suikeralcoholen als zoetmiddel. Synthetische zoetstoffen zijn bijvoorbeeld: aspartaam, saccharine, sucralose, acesulfaam K, cyclamaat, alitaam en neotaam. Deze zoetstoffen kunnen na langdurig gebruik tot diverse (ernstige) gezondheidsklachten leiden. Aspartaam is het meest schadelijk. Sommige lightproducten bevatten suikeralcoholen zoals sorbitol, maltitol, xylitol, erytritol, lactitol en mannitol. Het is raadzaam sorbitol te mijden en de inname van de andere suikeralcoholen zo veel mogelijk te beperken. Suikeralcoholen hebben vooral een laxerend effect en veroorzaken veel gasontwikkeling. Vanwege financiële belangen worden door de voedingsmiddelenindustrie de gezondheidsrisico s van synthetische zoetmiddelen en suikeralcoholen zo min mogelijk onder de aandacht gebracht. De Belgische onderzoeker Dr. Geert Verhulst zet in zijn boek Suikers en Zoetstoffen de verschillen tussen de soorten suikers en zoetstoffen, de voor- en nadelen, gevaren en gezondheidsrisico s duidelijk uiteen. Ook de risico s en aanbevelingen bij overgewicht en diabetes komen aan de orde. Aspartaam is het meest schadelijk van alle zoetstoffen. Kinderen en zwangere vrouwen moeten zo veel mogelijk producten met deze zoetstof mijden. 20

21 Tip: koop, als het kan, zo veel mogelijk producten ongezoet en naturel. Zoet het product naar behoefte met een beetje natuurlijk gezoete diksap of siroop, stroop, honing, rietsuiker of stevia. Let op: honing mag niet aan kinderen onder de 1 jaar worden gegeven. Stevia is een plantaardig zoetmiddel met heel veel zoetkracht en is bij elke natuurvoedingswinkel of betere (natuur)drogisterij te koop. 11. Ideeën voor het ontbijt en de lunchtrommel Veel van onze kinderen hebben structuur en houvast nodig. Maar variatie in de voeding kan zowel op het moment zelf de eetlust opwekken en op de langere termijn de smaakontwikkeling stimuleren. Het is ook verrassend om iets anders in je lunchtrommel te vinden. Probeer nieuwe ontbijt- of lunchtrommelideeën eens uit in het weekend. Hieronder enkele suggesties: Ontbijt: smoothie met seizoensfruit of groenten met of zonder yoghurt of melk havermoutpap (lekker in herfst en winter) kwark/yoghurt/biogarde met muesli of cruesli en kleine blokjes verse appel, bosbessen of ander fruit kom vers gesneden fruitsalade volkoren tosti kaas/tomaat of andere variaties roerei met kleine stukjes gerookte zalm (lekker op toast). 21

22 Lunchtrommel: brood met boerenomelet of een zelfgemaakte tonijn- of zalmsalade (heel voedzaam) brood met een notenpasta zoals pindakaas, cashewnotenpasta of amandelnotenpasta een groentespies van blokjes komkommer, cherrytomaatjes en augurk een klein handje ongezouten noten in een zakje of stukje folie enkele losse snoeptomaatjes, dikke schijven komkommer, wortel, radijsjes of stukjes bleekselderijstengel klein bakje gemengde salade. Tussendoortjes: Kinderen kunnen het lekker vinden zoete en hartige tussendoortjes naar school dagelijks af te wisselen. Voorbeelden zijn: fruit stuk groenten hartige (droge) crackers (verkrijgbaar in verschillende smaken met bijvoorbeeld sesam, kaas of rozemarijn) licht gezouten popcorn (voor thuis) rijstwafel(s), al dan niet besmeerd 22

23 (volkoren) speculaaskoekje (C1000: volkoren speculaas, natuurvoedingswinkel: amandelspeculaas van Molenaartje) (volkoren) biscuit chocolade rijstwafel (Zonnatura) Let op: vele (zoete) koeksoorten worden per twee of drie stuks voorverpakt. Eén koek kan al voldoende zijn. Met wat aluminiumfolie kunt u zelf een koek inpakken om aan uw kind mee te geven. Ideeën voor in de schoolbeker: een (kruiden)thee, soepje of bouillon in een kleine thermoskan (in herfst en winter heerlijk) drinkyoghurt (pas op met Optimel in verband met de toegevoegde aspartaam) diksap/siroop op basis van natuurlijke suikers (bij de AH en natuurvoedingswinkel veel keuze) Hak heeft tegenwoordig sappen zonder kleurstoffen, conserveermiddelen en toegevoegde suiker. In diverse smaken verkrijgbaar en gekoeld het lekkerst. Er zijn literpakken (is voordeliger, om zelf in een schoolbeker te doen) en kleine pakjes met rietje. Tip: de Hema verkoopt handige plastic schoolbekers en kinderformaat thermoskannen. 23

G e z o n d e t e n m e t d e Schijf van Vijf

G e z o n d e t e n m e t d e Schijf van Vijf G e z o n d e t e n m e t d e Schijf van Vijf De Schijf van Vijf in het kort Om fit en gezond te leven is het belangrijk om gezond te eten. Gezond eten is samen met voldoende bewegen dé basis voor een

Nadere informatie

Eet smakelijk René de Groot 15-06-2014

Eet smakelijk René de Groot 15-06-2014 Eet smakelijk René de Groot 15-06-2014 Inhoudsopgave: Kennis testen Waar is voeding eigenlijk goed voor? Waarmee moeten we dan ontbijten? Bloedsuiker spiegel Calorieën?? Schijf van 5 Hoeveel calorieën

Nadere informatie

Voedingsschema. Believe in. 12 sep t/m 18 sep FUNCTIONEEL FIT

Voedingsschema. Believe in. 12 sep t/m 18 sep FUNCTIONEEL FIT Voedingsschema FUNCTIONEEL FIT 12 sep t/m 18 sep Believe in GEZONDE LEVENSSTIJL Je bent nu in je bezit van een gezond voedingsschema. Dit voedingsschema helpt jou om de dagelijkse structuur en planning

Nadere informatie

Gezond leven betekent dat je; - voldoende beweegt - gezond eet

Gezond leven betekent dat je; - voldoende beweegt - gezond eet Gezond leven betekent dat je; - voldoende beweegt - gezond eet Waarom eet je eigenlijk? Je krijgt er energie van! Energie heb je nodig alle processen in je lichaam b.v. voor lopen, computeren Maar ook

Nadere informatie

Welkom bij Forte kinderopvang

Welkom bij Forte kinderopvang Welkom bij Forte kinderopvang Gezonde voeding van 0-12 jaar Voedingsbureau PUUR! Donderdag 5 maart 2015 Inhoud 1. Belang gezonde voeding 2. Duurzaam & puur 3. Interactief informeren 4. Vragen 1. Belang

Nadere informatie

Vakantie vitamines: hoe voorkom je vakantie kilo s? Jantine Blaauwbroek Diëtist

Vakantie vitamines: hoe voorkom je vakantie kilo s? Jantine Blaauwbroek Diëtist Vakantie vitamines: hoe voorkom je vakantie kilo s? Jantine Blaauwbroek Diëtist Inhoud 1 Vakantiebestemmingen 2 Wat is gezonde voeding? 3 Energieleveranciers en functies 4 Energiebalans op vakantie 5 Weet

Nadere informatie

Gezond gewicht: BOFT. Gezonde eet- en beweegadviezen. voor ouders van kinderen van 4 tot 12 jaar

Gezond gewicht: BOFT. Gezonde eet- en beweegadviezen. voor ouders van kinderen van 4 tot 12 jaar Gezond gewicht: BOFT Gezonde eet- en beweegadviezen voor ouders van kinderen van 4 tot 12 jaar Van gezond eten blijf je fit en van bewegen word je vrolijk Kinderen moeten goed eten om te groeien, leren,

Nadere informatie

Uitgangspunten Wij bepalen wat en wanneer een kind eet. Het kind bepaalt zelf hoeveel hij/ zij eet.

Uitgangspunten Wij bepalen wat en wanneer een kind eet. Het kind bepaalt zelf hoeveel hij/ zij eet. Voeding Inhoud Voeding... 1 Uitgangspunten... 2 Voeding op Polderpret... 3 Fruit en Groente... 3 Tussendoortjes... 3 Leverworst en smeerleverworst... 4 Drinken... 4 Eetmomenten... 4 Voedingsbeleid Polderpret...

Nadere informatie

Lekker eten met minder zout

Lekker eten met minder zout Lekker eten met minder zout Inleiding In deze brochure vindt u informatie over hoe u het zoutgehalte in uw voeding kunt verminderen en toch lekker kunt blijven eten. Gemiddeld krijgen we per dag 9 gram

Nadere informatie

Eiwitbeperkt dieet. Over een eiwitbeperkt dieet. Almere, Dieetadvies voor: Eiwitbeperkt à gram eiwit per dag

Eiwitbeperkt dieet. Over een eiwitbeperkt dieet. Almere, Dieetadvies voor: Eiwitbeperkt à gram eiwit per dag Eiwitbeperkt dieet Almere, Dieetadvies voor: Eiwitbeperkt à gram eiwit per dag Natriumbeperkt à 2400 mg natrium per dag (6 gram zout) Over een eiwitbeperkt dieet U heeft het advies gekregen een eiwitbeperkt

Nadere informatie

Naam: VOEDINGSSTOFFEN Gezond eten en drinken

Naam: VOEDINGSSTOFFEN Gezond eten en drinken Naam: VOEDINGSSTOFFEN Gezond eten en drinken Wat zijn voedingsstoffen Voedingsstoffen zijn stoffen die je nodig hebt om te lopen, te denken enz. Er zijn 6 soorten voedingsstoffen. 1. eiwitten (vlees, peulvruchten.

Nadere informatie

Kinderen en een gezond gewicht

Kinderen en een gezond gewicht Kinderen en een gezond gewicht Gezond eten en bewegen Met de tips in deze folder werk je aan een gezond gewicht voor je kind. Onze adviezen richten zich op gezond eten en drinken, de juiste (eet)opvoeding

Nadere informatie

KlasseLunch. Over gezond eten 1. Werkbladen KlasseLunch 2008:

KlasseLunch. Over gezond eten 1. Werkbladen KlasseLunch 2008: Werkbladen 2008: Over gezond eten 1 WAAROM IS GEZOND ETEN BELANGRIJK? Je bent nu in de groei. Je lichaam is nog lang niet klaar. Goed en gezond eten is daarom erg belangrijk. Want alleen dan krijg je voldoende

Nadere informatie

Voedingsbeleid Villa Petit Paradis 2013

Voedingsbeleid Villa Petit Paradis 2013 Voedingsbeleid Villa Petit Paradis Inleiding Het voedingsbeleid van Villa Petit Paradis is er op gericht dat ieder kind voldoende gezonde en verantwoorde voedingsmiddelen krijgt. Dit voedingsbeleid is

Nadere informatie

Ondervoeding. Eten bij ondervoeding en herstel na ziekte. In deze folder staan tips om voldoende en eiwitrijk te eten.

Ondervoeding. Eten bij ondervoeding en herstel na ziekte. In deze folder staan tips om voldoende en eiwitrijk te eten. Ondervoeding Eten bij ondervoeding en herstel na ziekte In deze folder staan tips om voldoende en eiwitrijk te eten. Ondervoeding komt vooral voor bij ziekte en bij ouderen. Op oudere leeftijd is het soms

Nadere informatie

Goede voeding voor jongeren van 13-18 jaar

Goede voeding voor jongeren van 13-18 jaar Goede voeding voor jongeren van 13-18 jaar Ziekenhuis Gelderse Vallei Iedereen heeft een goede voeding nodig, dat is bekend. Daarbij moet wel aangegeven worden dat niet iedereen hetzelfde is. Een goede

Nadere informatie

WAT ETEN WE VANDAAG? 1 Waarom moet je eten?

WAT ETEN WE VANDAAG? 1 Waarom moet je eten? WAT ETEN WE VANDAAG? 1 Waarom moet je eten? Alles wat je eet en drinkt noemen we voedingsmiddelen. Voorbeelden hiervan zijn: brood, boter, groenten en vlees. In voedingsmiddelen zitten voedingsstoffen:

Nadere informatie

Voedingsschema. Believe in. 5 sep t/m 11 sep FUNCTIONEEL FIT

Voedingsschema. Believe in. 5 sep t/m 11 sep FUNCTIONEEL FIT Voedingsschema FUNCTIONEEL FIT 5 sep t/m 11 sep Believe in GEZONDE LEVENSSTIJL Je bent nu in je bezit van een gezond voedingsschema. Dit voedingsschema helpt jou om de dagelijkse structuur en planning

Nadere informatie

Gezonde voeding : basis informatie

Gezonde voeding : basis informatie Gezonde voeding : basis informatie door: Anita Boone en Ingeborg de Booy Een gezonde basisvoeding bestaat uit eiwitten, koolhydraten en vetten. We streven naar de volgende verhoudingen: Eiwitten- 30%-

Nadere informatie

Ontdek jouw aanpak Gezond eten met de Schijf van Vijf

Ontdek jouw aanpak Gezond eten met de Schijf van Vijf Ontdek jouw aanpak Gezond eten met de Schijf van Vijf Iedereen vult zijn eigen Schijf van Vijf Je lijf gaat je hele leven mee, daar wil je dus zo goed mogelijk voor zorgen. Maar hoe doe je dat? Als je

Nadere informatie

Energie en eiwitverrijkte. voor kinderen

Energie en eiwitverrijkte. voor kinderen Energie en eiwitverrijkte voeding voor kinderen Inleiding Als uw kind ziek is, verbruikt het lichaam van uw kind meer energie en voedingsstoffen in vergelijking met een gezond kind. Ook kan een ziekte

Nadere informatie

H.40025.0416. Voedingsadvies voor ouderen met (dreigende) ondervoeding

H.40025.0416. Voedingsadvies voor ouderen met (dreigende) ondervoeding H.40025.0416 Voedingsadvies voor ouderen met (dreigende) ondervoeding Inleiding Een gezond voedingspatroon is voor iedereen van belang. Gezonde voeding levert de energie en de voedingsstoffen die uw lichaam

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord 3. Voeding 6. Slaap 22. Houding 30. Naar de dokter 37. Kleding 65. Mode 74. Kleding wassen 77

Inhoud. Voorwoord 3. Voeding 6. Slaap 22. Houding 30. Naar de dokter 37. Kleding 65. Mode 74. Kleding wassen 77 Inhoud Voorwoord 3 Voeding 6 Slaap 22 Houding 30 Naar de dokter 37 Kleding 65 Mode 74 Kleding wassen 77 6 VOEDING Weet wat je eet Je eet elke dag. Alles wat je eet (en drinkt) heet voeding. Is elke voeding

Nadere informatie

Richtlijnen pauzehap / drinken en traktaties

Richtlijnen pauzehap / drinken en traktaties Richtlijnen pauzehap / drinken en traktaties Voeding en bewegen heeft een sterke invloed op ons functioneren. We zien dit terug bij kinderen op school in de mate van het zich kunnen concentreren, de leerprestaties

Nadere informatie

Leefstijladviezen bij darmklachten

Leefstijladviezen bij darmklachten Leefstijladviezen bij darmklachten Inleiding Deze folder geeft informatie over darmklachten, de oorzaak ervan en wat ertegen te doen is. Het is belangrijk om de informatie aandachtig door te lezen want

Nadere informatie

Wanneer té dik? Wat is gezonde voeding en wat niet?

Wanneer té dik? Wat is gezonde voeding en wat niet? Wanneer té dik? Iedereen weet dat je gezond moet eten om te leren, te sporten en gezond volwassen te worden. Sommige jongeren worden echter te dik. Dit kan een probleem zijn als je moeite hebt met sporten,

Nadere informatie

Een operatie? Let op uw voeding!

Een operatie? Let op uw voeding! Een operatie? Let op uw voeding! Belangrijk Om een operatie en uw herstel zo goed mogelijk te laten verlopen is het belangrijk dat u lichamelijk in een zo goed mogelijke conditie bent. Een goede voedingstoestand

Nadere informatie

Daarbij kan er sprake zijn van minder eten door bijvoorbeeld: toenemende vermoeidheid; kortademigheid; minder beweging; angst; depressie.

Daarbij kan er sprake zijn van minder eten door bijvoorbeeld: toenemende vermoeidheid; kortademigheid; minder beweging; angst; depressie. Voeding bij COPD Inleiding Een gezond, afwisselend eetpatroon is voor iedereen goed. Voedsel is immers de brandstof van ons lichaam. Klachten als kortademigheid, vermoeidheid en hoesten kunnen uw lichamelijke

Nadere informatie

Voedingsbeleid Kinderdagverblijf Kiekeboe 2015

Voedingsbeleid Kinderdagverblijf Kiekeboe 2015 Ons voedingsbeleid Inleiding Gezond zijn en blijven begint onder andere met voeding. Gezond eten betekent: gevarieerd en niet te veel. Een gezond voedingspatroon is een voedingspatroon waarmee problemen

Nadere informatie

Gezond eten met pubers

Gezond eten met pubers Gezond eten met pubers Slimme tips voor ouders E-Book uitgegeven door Feel Good Coaching, exploitant van Ladyline Parkstad en Ladyline Sittard Gezond eten met pubers Slimme tips voor ouders Als ouder zie

Nadere informatie

Voedingsbeleid School met de Bijbel Zuilichem Ingaande op 25 januari 2016

Voedingsbeleid School met de Bijbel Zuilichem Ingaande op 25 januari 2016 Voedingsbeleid School met de Bijbel Zuilichem Ingaande op 25 januari 2016 Gezonde voeding en gezond eetgedrag Wij, leraren en ouders, vinden gezonde voeding en gezond eetgedrag belangrijk voor kinderen.

Nadere informatie

Hoofdstuk 1 - Gezond eten met aandacht voor vetten

Hoofdstuk 1 - Gezond eten met aandacht voor vetten Hoofdstuk 1 - Gezond eten met aandacht voor vetten Dit hoofdstuk bevat zeven vragen Hoofdstuk 1 gaat over het belang van een gezond voedingspatroon en de rol van vetten hierin. Na bestudering van dit hoofdstuk

Nadere informatie

GEZONDE VOEDING VOOR KINDEREN VAN 4-12 JAAR

GEZONDE VOEDING VOOR KINDEREN VAN 4-12 JAAR GEZONDE VOEDING VOOR KINDEREN VAN 4-12 JAAR Kinderen hebben een goede voeding nodig, dat is bekend. Maar waaruit moet deze voeding eigenlijk bestaan? In deze brochure wordt uiteengezet waaraan een gezonde

Nadere informatie

Voedingsrichtlijnen zwangerschap

Voedingsrichtlijnen zwangerschap Voedingsrichtlijnen zwangerschap Hoera! Je bent zwanger. Een nieuwe tijd breekt aan. Wat gaat deze zwangerschap brengen? Hoe zorg je dat je baby goed groeit? Hoe blijf je zelf fit tijdens je zwangerschap?

Nadere informatie

Dieetadviezen bij wondgenezing

Dieetadviezen bij wondgenezing Dieetadviezen bij wondgenezing Diëtetiek Bereikbaarheid afdeling Diëtetiek Amphia Ziekenhuis: Locatie Langendijk, Molengracht, Pasteurlaan: (076) 595 30 75 Algemeen telefoonnummer Amphia Ziekenhuis: (076)

Nadere informatie

VOEDINGSBELEID Versie Oktober 2015, versie 01 Verantwoordelijke Beleidsmedewerker Kwaliteit Aantal pagina s 7 Geldig tot 31 december 2016

VOEDINGSBELEID Versie Oktober 2015, versie 01 Verantwoordelijke Beleidsmedewerker Kwaliteit Aantal pagina s 7 Geldig tot 31 december 2016 VOEDINGSBELEID Versie Oktober 2015, versie 01 Verantwoordelijke Beleidsmedewerker Kwaliteit Aantal pagina s 7 Geldig tot 31 december 2016 Inhoud Algemeen o Gezond voedingsaanbod o Vaste en rustige eetmomenten

Nadere informatie

Naam: GEZOND ETEN. Hoe je gezond kan eten zie je in de Schijf van Vijf.In het midden staan de 5 regels hoe je gezond kan eten:

Naam: GEZOND ETEN. Hoe je gezond kan eten zie je in de Schijf van Vijf.In het midden staan de 5 regels hoe je gezond kan eten: Naam: GEZOND ETEN Gezonde voeding zorgt voor een gezond lichaam. Als je daarbij genoeg beweegt blijf je op een gezond gewicht. Daardoor word je minder snel ziek. Hoe je gezond kan eten zie je in de Schijf

Nadere informatie

Bobbie is net vier geworden, o, wat is hij alweer groot. Hij mag nu naar de basisschool. met schooltas, fruit en brood.

Bobbie is net vier geworden, o, wat is hij alweer groot. Hij mag nu naar de basisschool. met schooltas, fruit en brood. Bobbie is net vier geworden, o, wat is hij alweer groot. Hij mag nu naar de basisschool met schooltas, fruit en brood. Zijn ontbijtje staat al klaar: een boterham of bordje pap, met daarbij een glaasje

Nadere informatie

Voeding bij chronische longziekten

Voeding bij chronische longziekten Voeding bij chronische longziekten Voeding bij chronische longziekten Goede lichamelijke conditie Veel mensen met chronische longziekten (ook wel COPD genoemd) hebben voortdurend last van hun aandoening.

Nadere informatie

Voedingsadviezen na een Whipple-operatie

Voedingsadviezen na een Whipple-operatie Voedingsadviezen na een Whipple-operatie Albert Schweitzer ziekenhuis september 2014 pavo 1127 Inleiding U heeft een Whipple-operatie gehad waarbij (een deel van) uw alvleesklier is verwijderd. Na de operatie

Nadere informatie

Voedingsadvies bij obstipatie bij kinderen

Voedingsadvies bij obstipatie bij kinderen Kindergeneeskunde Voedingsadvies bij obstipatie bij kinderen www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Drink- en voedingsadviezen... 3 Vezels... 3 Vocht... 4 Gasvorming... 5 Tips... 6 Wat heeft uw kind dagelijks

Nadere informatie

voorkomen van ondervoeding bij ouderen ZorgSaam

voorkomen van ondervoeding bij ouderen ZorgSaam voorkomen van ondervoeding bij ouderen ZorgSaam 1 2 VOORKOMEN VAN ONDERVOEDING BIJ OUDEREN Bij het bezoek op de polikliniek is u een aantal vragen gesteld over gewichtsverlies en uw eetlust. Hiermee wordt

Nadere informatie

Workshop Korfbal & Voeding: maximaal effect door minimale aanpassingen. Miracle Performance

Workshop Korfbal & Voeding: maximaal effect door minimale aanpassingen. Miracle Performance Workshop Korfbal & Voeding: maximaal effect door minimale aanpassingen. Bob ter Haak Miracle Performance Bob ter Haak Eigenaar Miracle Performance Sportdiëtist Bewegingsdeskundige Docent Sport Fietsen

Nadere informatie

Voedingsbeleid Tinker Bell Kinderdagverblijven B.V.

Voedingsbeleid Tinker Bell Kinderdagverblijven B.V. Voedingsbeleid Tinker Bell Kinderdagverblijven B.V. Schoolstraat 38 2712 VC Zoetermeer Tel 079-3167555 www.tinker-bell.nl Algemeen Gezond voedingsaanbod. Dit voedingsbeleid is grotendeels gebaseerd op

Nadere informatie

Adviezen voor een voedingsvezelverrijkt en vochtverrijkt dieet

Adviezen voor een voedingsvezelverrijkt en vochtverrijkt dieet Adviezen voor een voedingsvezelverrijkt en vochtverrijkt dieet Bronvermelding Deze folder is gemaakt door de afdeling diëtetiek van het UMC Utrecht: Adviezen voor een voedingsvezelverrijkt en vocht verrijkt

Nadere informatie

GEZONDE VOEDING VOOR KINDEREN VAN 1-4 JAAR

GEZONDE VOEDING VOOR KINDEREN VAN 1-4 JAAR GEZONDE VOEDING VOOR KINDEREN VAN 1-4 JAAR Peuters en kleuters hebben een goede voeding nodig, dat is bekend. Maar waaruit moet deze voeding eigenlijk bestaan? In deze brochure wordt uiteengezet waaraan

Nadere informatie

28-9-2014. Inhoud. Voeding en leefstijl bij en na kanker. 1. Voeding van vroeger tot nu. 1. Voeding van vroeger tot nu. 2.

28-9-2014. Inhoud. Voeding en leefstijl bij en na kanker. 1. Voeding van vroeger tot nu. 1. Voeding van vroeger tot nu. 2. Voeding en leefstijl bij en na kanker Malu van Geel Inhoud 1. Voeding van vroeger tot nu 2. Voeding en kanker 3. Aanbevelingen 4. Veel gestelde vragen 1. Voeding van vroeger tot nu 1 Hippocrates Laat voeding

Nadere informatie

Voedingsadvies bij ijzertekort

Voedingsadvies bij ijzertekort Voedingsadvies bij ijzertekort Wat doet ijzer in het lichaam IJzer is een bestanddeel van het bloed. Het zit in de kleurstof van de rode bloedlichaampjes, het hemoglobine. Dit hemoglobine neemt de zuurstof

Nadere informatie

Voedingsadvies bij peuterdiarree

Voedingsadvies bij peuterdiarree Diëtetiek Voedingsadvies bij peuterdiarree www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl DIE009 / Voedingsadvies bij peuterdiarree / 29-09-2014 2 Voedingsadvies

Nadere informatie

DE ACTIEVE VOEDINGSDRIEHOEK: OM DAGELIJKS EVENWICHTIG TE ETEN EN VOLDOENDE TE BEWEGEN.

DE ACTIEVE VOEDINGSDRIEHOEK: OM DAGELIJKS EVENWICHTIG TE ETEN EN VOLDOENDE TE BEWEGEN. GEZONDHEID INFOBLAD DE ACTIEVE VOEDINGSDRIEHOEK: OM DAGELIJKS EVENWICHTIG TE ETEN EN VOLDOENDE TE BEWEGEN. BRON: VIGeZ, 2011. De actieve voedingsdriehoek. De actieve voedingsdriehoek geeft je een idee

Nadere informatie

Infobrochure. Laxerende voeding. Dienst: pediatrie Tel: 011 826 341. mensen zorgen voor mensen

Infobrochure. Laxerende voeding. Dienst: pediatrie Tel: 011 826 341. mensen zorgen voor mensen Infobrochure Laxerende voeding Dienst: pediatrie Tel: 011 826 341 mensen zorgen voor mensen Contactgegevens dieetafdeling: Sarah Timmers: 011 826 043 Evelien Truijen: 011 826 057 2 Titel Laxerende voeding:

Nadere informatie

Afdeling Diëtetiek. Dieet bij een verhoogd cholesterolgehalte

Afdeling Diëtetiek. Dieet bij een verhoogd cholesterolgehalte Afdeling Diëtetiek Dieet bij een verhoogd cholesterolgehalte Algemeen U heeft een verhoogd cholesterolgehalte. Deze folder bevat informatie over het dieet bij een verhoogd cholesterolgehalte. U kunt deze

Nadere informatie

voedingsadvies bij dreigende ondervoeding

voedingsadvies bij dreigende ondervoeding patiënteninformatie voedingsadvies bij dreigende ondervoeding De arts of verpleegkundige heeft met u besproken dat u kans heeft op ondervoeding. Goede voeding kan helpen om uw conditie te verbeteren. Wat

Nadere informatie

Kaliumverrijkt voedingsadvies

Kaliumverrijkt voedingsadvies Kaliumverrijkt voedingsadvies Wat doet kalium in het lichaam? Kalium heeft een belangrijke rol bij de bloeddruk en het doorgeven van prikkels naar het zenuwstelsel. Het zorgt tevens voor het samentrekken

Nadere informatie

+!, - -! './. ' , 3'(45617-56484()3)3 9 9. Docentenhandleiding tussendoortjes- en traktatiebeleid Pagina 1 September 2008

+!, - -! './. ' , 3'(45617-56484()3)3 9 9. Docentenhandleiding tussendoortjes- en traktatiebeleid Pagina 1 September 2008 ! "##$% '())) *#$ +!,! './. ' 12', 3'(45617 56484()3)3 9 9 Docentenhandleiding tussendoortjes en traktatiebeleid Pagina 1 ,! ':' ' ' ;

Nadere informatie

Ik heb cholesterol Wat nu?

Ik heb cholesterol Wat nu? Ik heb cholesterol Wat nu? Belangrijk: Deze patiëntbrief is bedoeld ter ondersteuning van het consult door de huisarts. Deze informatie dient dus niet als vervanging van een consult bij een arts. Bedenk

Nadere informatie

Energie en eiwitverrijkt dieet. Afdeling Diëtetiek

Energie en eiwitverrijkt dieet. Afdeling Diëtetiek 00 Energie en eiwitverrijkt dieet Afdeling Diëtetiek Wanneer is een energie- en eiwitverrijkt dieet nodig? Een energie- en eiwitverrijkt dieet is bestemd voor mensen met een te laag lichaamsgewicht of

Nadere informatie

Geef kanker. minder kans. eet volop. groente en. fruit

Geef kanker. minder kans. eet volop. groente en. fruit Geef kanker minder kans eet volop groente en fruit Iedereen heeft zo zijn eetgewoonten. De één eet wat meer dan de ander. De één lust graag dit, de ander dat. Vaste eetgewoonten zijn er steeds minder.

Nadere informatie

Bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa

Bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Diëtetiek / Voedingsteam Voedingsadviezen Bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Inleiding U heeft van uw arts vernomen dat u de ziekte van Crohn of Colitis Ulcerosa heeft. Deze ziekten kenmerken

Nadere informatie

Goede voeding Voor kinderen van 5-12 jaar

Goede voeding Voor kinderen van 5-12 jaar Goede voeding Voor kinderen van 5-12 jaar Ziekenhuis Gelderse Vallei Ieder kind heeft een goede voeding nodig, dat is bekend. Daarbij moet ook benadrukt worden dat geen enkel kind hetzelfde is. Een goede

Nadere informatie

Voeding bij ziekte en herstel

Voeding bij ziekte en herstel Diëtetiek Voeding bij ziekte en herstel i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Inleiding Als u ziek bent, is de kans groot dat u gewicht verliest. Dat komt doordat het lichaam meer energie en voedingsstoffen

Nadere informatie

Altijd al gedacht dat zware botten een verklaring voor overgewicht zijn?

Altijd al gedacht dat zware botten een verklaring voor overgewicht zijn? 1 Altijd al gedacht dat zware botten een verklaring voor overgewicht zijn? De 20 fabels en feiten over afslanken Be-Slank Copyright 2011 Be-Slank.nl Alle rechten voorbehouden. 2 Feiten en Fabels: Frisdrank

Nadere informatie

Gewichtstoename bij behandeling van kanker

Gewichtstoename bij behandeling van kanker Gewichtstoename bij behandeling van kanker Albert Schweitzer ziekenhuis Januari 2012 Pavo 0915 Inleiding U bent tijdens uw behandelingen tegen kanker ongewenst in gewicht aangekomen. In deze folder leggen

Nadere informatie

Wie beter eet, wordt sneller beter. Afdeling Diëtetiek

Wie beter eet, wordt sneller beter. Afdeling Diëtetiek 00 Wie beter eet, wordt sneller beter Afdeling Diëtetiek Tijdens uw bezoek aan de polikliniek zijn enkele vragen gesteld die verband houden met uw eetlust en uw gewicht. U ontvangt deze folder omdat uit

Nadere informatie

RICHTLIJNEN BIJ EEN ENERGIEBEPERKTE VOEDING

RICHTLIJNEN BIJ EEN ENERGIEBEPERKTE VOEDING RICHTLIJNEN BIJ EEN ENERGIEBEPERKTE VOEDING Inleiding Een hoog lichaamsgewicht is gevaarlijk voor de gezondheid. Overgewicht wordt vaak in verband gebracht met: hart- en vaatziekten; gewrichtsklachten;

Nadere informatie

Voedingsvezelverrijkt dieet

Voedingsvezelverrijkt dieet Voedingsvezelverrijkt dieet Naam : Datum : Specialist : Diëtist : Telefoonnummer : o (0223) 69 69 16 o (0223) 69 69 27 o (0223) 69 62 81 o (0223) 69 63 29 1 Inhoud pag. Waarom deze brochure?...3 Wat zijn

Nadere informatie

Sportvoeding. Antwoord op veel gestelde vragen over voeding. Sadia Rodjan Danique Stoop

Sportvoeding. Antwoord op veel gestelde vragen over voeding. Sadia Rodjan Danique Stoop Sportvoeding Antwoord op veel gestelde vragen over voeding Sadia Rodjan Danique Stoop Alles over eten Wanneer eet ik gezond? Gezond eten wordt vaak gezien als het eten van voldoende groente en fruit. Maar

Nadere informatie

Inhoudsopgave. 5 Inleiding. 85 Energie in balans met de Schijf van Vijf. 7 Gezond eten met de Schijf van Vijf

Inhoudsopgave. 5 Inleiding. 85 Energie in balans met de Schijf van Vijf. 7 Gezond eten met de Schijf van Vijf Inleiding Iedereen weet dat gezond eten goed voor je is. Je voelt je daardoor beter. Daarnaast is het ook belangrijk om een gezond gewicht te krijgen of te houden. Om gezond te kunnen eten, moet je wel

Nadere informatie

Voeding bij zwangerschaps diabetes. Diabetes Gravidarum

Voeding bij zwangerschaps diabetes. Diabetes Gravidarum Voeding bij zwangerschaps diabetes Diabetes Gravidarum Universitair Medisch Centrum Groningen Zwangerschapsdiabetes is een vorm van suikerziekte die kan optreden tijdens de zwangerschap. Deze brochure

Nadere informatie

Voedingsbeleid Bso 1

Voedingsbeleid Bso 1 Voedingsbeleid Bso 1 Inhoud Algemeen o Gezond voedingsaanbod o Vaste en rustige eetmomenten o Allergieën en individuele afspraken Voedingsaanbod en eetmomenten o Fruit o Drinken o Eten o Broodbeleg Dagindeling

Nadere informatie

Voedingskundige criteria reclame voor voedingsmiddelen gericht op kinderen - Reclame Code voor Voedingsmiddelen 2015

Voedingskundige criteria reclame voor voedingsmiddelen gericht op kinderen - Reclame Code voor Voedingsmiddelen 2015 Categorie 1: Plantaardige en Dierlijke oliën en vetten, incl. smeer-en bereidingsvetten alsmede sauzen die op emulsies zijn gebaseerd 1. Subcategorie A: plantaardige en dierlijke oliën en vetten en smeer-

Nadere informatie

Gezond eten als je zwanger wilt worden

Gezond eten als je zwanger wilt worden Gezond eten als je zwanger wilt worden Auteur: Voedingscentrum Gezond eten is belangrijk, zeker als je zwanger wilt worden. Dit informatieblad bevat algemene tips en informatie over gezond eten. De tips

Nadere informatie

VOEDING BIJ ZWANGERSCHAPSDIABETES

VOEDING BIJ ZWANGERSCHAPSDIABETES Diabetes DIABETES VOEDING BIJ ZWANGERSCHAPSDIABETES Diabetes is een aandoening waarbij er problemen zijn met het op peil houden van het bloedglucose. Glucose is afkomstig van koolhydraten uit de voeding

Nadere informatie

Scheper Beter: 'SNAQ-en met zorg' Folder over ondervoeding op de polikliniek van het Scheper Ziekenhuis. SNAQ-score > 2. Diëtetiek

Scheper Beter: 'SNAQ-en met zorg' Folder over ondervoeding op de polikliniek van het Scheper Ziekenhuis. SNAQ-score > 2. Diëtetiek Scheper Beter: 'SNAQ-en met zorg' Folder over ondervoeding op de polikliniek van het Scheper Ziekenhuis SNAQ-score > 2 Diëtetiek 1 Afdeling Diëtetiek Telefoon: 0591-69 12 57 Email: dietetiek@sze.nl 2 Ondervoeding

Nadere informatie

Voorbereiding darmonderzoek

Voorbereiding darmonderzoek Voorbereiding darmonderzoek Laxeren met Moviprep en Bisacodyl Waarom deze folder? U krijgt in overleg met uw arts binnenkort een darmonderzoek. Uw darmen moeten voor dit onderzoek helemaal schoon zijn.

Nadere informatie

lyondellbasell.com Eet dit Dat niet Verbeter je gezondheid

lyondellbasell.com Eet dit Dat niet Verbeter je gezondheid Eet dit Dat niet Verbeter je gezondheid Verander je keuzes, verander je leven Deze presentatie heeft als doel om u betere beslissingen te laten nemen m.b.t. voeding om zo uw gezondheid te verbeteren. Belangrijke

Nadere informatie

Dieet bij COPD. Informatie voor patiënten. Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl

Dieet bij COPD. Informatie voor patiënten. Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl Dieet bij COPD Informatie voor patiënten F0521-1011 mei 2014 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK Leidschendam 070 357 44 44

Nadere informatie

Voedingsadvies bij reactieve hypoglycemie

Voedingsadvies bij reactieve hypoglycemie VOEDING & DIEET Voedingsadvies bij reactieve hypoglycemie ADVIES Voedingsadvies bij reactieve hypoglycemie Als we een maaltijd gebruiken met veel koolhydraten (suikers en/of zetmelen), maakt onze alvleesklier

Nadere informatie

Zwangerschapsdiabetes en voeding

Zwangerschapsdiabetes en voeding Gynaecologie Zwangerschapsdiabetes en voeding www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Zwangerschapsdiabetes... 3 Glucosedagcurve... 3 Behandeling... 4 Adviezen met betrekking tot uw voeding... 4 Hanteer een

Nadere informatie

VEILIGHEID. 5. TBM Maart 2014

VEILIGHEID. 5. TBM Maart 2014 VEILIGHEID 5. TBM Maart 2014 TBM: Gezond op het werk * Aan de hand van een Quiz * Verdeel de Quiz kaart de dag voor de TBM * Verzamel voor de start van de TBM de kaarten en steek deze in een omslag met

Nadere informatie

Voedingsbeleid Voedingsbeleid - Kinderopvang de 5 Doetinchem - maart 2015

Voedingsbeleid Voedingsbeleid - Kinderopvang de 5 Doetinchem - maart 2015 Voedingsbeleid Inhoud Algemeen o Gezond voedingsaanbod o Vaste en rustige eetmomenten o Allergieën en individuele afspraken o Traktaties en feestje Voedingsaanbod voor kinderen tot 1 jaar o Drinken o Eten

Nadere informatie

Voedingsadviezen. 2.1. Samenstelling van de voeding. 6-7 sneetjes. 20-25 g. 4-5 aardappelen/ opscheplepels

Voedingsadviezen. 2.1. Samenstelling van de voeding. 6-7 sneetjes. 20-25 g. 4-5 aardappelen/ opscheplepels Hoofdstuk 2 Voedingsadviezen voor mensen met diabetes mellitus 2.1. Samenstelling van de voeding Dieetadviezen bij diabetes mellitus zijn niet anders dan adviezen voor een goede voeding. De basis van een

Nadere informatie

HAVER APPELVEZEL VEZELS UIT 6 NATUURLIJKE BRONNEN CITRUS WITLOF MAIS HAVER SOJA

HAVER APPELVEZEL VEZELS UIT 6 NATUURLIJKE BRONNEN CITRUS WITLOF MAIS HAVER SOJA HAVER APPELVEZEL CITRUS VEZELS UIT 6 NATUURLIJKE BRONNEN APPEL HAVER WITLOF SOJA MAIS WAT ZIJN VEZELS? Als essentieel onderdeel van een evenwichtig dieet helpen vezels uw spijsverteringssysteem in goede

Nadere informatie

Health Products. Slank Shake gebruikers handleiding

Health Products. Slank Shake gebruikers handleiding Health Products Slank Shake gebruikers handleiding WERKING. Insuline & Glucagon Aankomen en afvallen gaan beide terug op de hormonen insuline en glucagon. Door het eten van verkeerde koolhydraten (snelle

Nadere informatie

Afdeling Diëtetiek Vezelrijke voeding

Afdeling Diëtetiek Vezelrijke voeding Afdeling Diëtetiek Vezelrijke voeding Telefoonnummer: 0344 674285 De arts heeft een vezelrijke voeding geadviseerd in verband met obstipatie of andere darmklachten. Van belang voor een goede darmfunctie

Nadere informatie

Leefregels voor. Gezond blijven. KBO Bernadette Helmond. 23 april 2014

Leefregels voor. Gezond blijven. KBO Bernadette Helmond. 23 april 2014 Leefregels voor Gezond blijven KBO Bernadette Helmond 23 april 2014 1 Senioren leven ongezonder dan 10 jaar geleden - Drinken meer - Roken (vrouwen) - Bewegen minder - Overgewicht - Eenzijdig eten 2 Leefregels

Nadere informatie

Les 1, De schijf van vijf

Les 1, De schijf van vijf Les 1, De schijf van vijf Algemene inleiding: In deze eerste les van de lessenserie gaat het over de schijf van 5. Kinderen leren wat de schijf van 5 inhoud, hoe deze gebruikt moet worden en waarom deze

Nadere informatie

Ons voedingsbeleid. Inleiding

Ons voedingsbeleid. Inleiding Ons voedingsbeleid Inleiding Gezond zijn en blijven begint onder andere met voeding. Gezond eten betekent: gevarieerd en niet te veel. Een gezond voedingspatroon is een voedingspatroon waarmee problemen

Nadere informatie

S C H I J F V A N V I J F

S C H I J F V A N V I J F SCHIJF VAN VIJF DE SCHIJF VAN VIJF, GOED VOOR JE LIJF! V o o r i e d e r e e n i s e e n v o e d i n g s k e u z e v a n b e l a n g w a a r a l l e b e n o d i g d e voedingsstoffen in zitten. Dit zijn

Nadere informatie

Vitaminen en mineralen. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg

Vitaminen en mineralen. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg Vitaminen en mineralen Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies Jouw gezondheid is onze zorg Inhoud Vitaminen 3 Mineralen 4 Voeding 4 Dagelijkse behoefte 4 Wanneer extra vitaminen gebruiken

Nadere informatie

Ongewild afvallen. Dietetiek. gemini-ziekenhuis.nl

Ongewild afvallen. Dietetiek. gemini-ziekenhuis.nl Ongewild afvallen Dietetiek gemini-ziekenhuis.nl Inhoudsopgave Ziek zijn is topsport 3 Gewicht 3 Wat doet het Gemini Ziekenhuis aan ondervoeding? 3 Wat is uw score? 4 Wat is goed eten en drinken? 4 Drink

Nadere informatie

Koolhydraatarm dieet en diabetes mellitus

Koolhydraatarm dieet en diabetes mellitus Koolhydraatarm dieet en diabetes mellitus Een koolhydraatarm dieet De arts of diëtist heeft met u besproken dat u gedurende drie maanden een koolhydraatarm dieet gaat volgen. Dit dieet volgt u in overleg

Nadere informatie

Bijwerkingen van chemotherapie. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg

Bijwerkingen van chemotherapie. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg Bijwerkingen van chemotherapie Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies Jouw gezondheid is onze zorg Inhoud Mondverzorging 3 Huidverzorging 4 Voeding 5 Vermoeidheid 6 Haarverzorging 7 Diarree

Nadere informatie

Te licht. Tips als uw kind niet wil eten. Eet- en beweegkalender

Te licht. Tips als uw kind niet wil eten. Eet- en beweegkalender Te licht Bij kinderen is het lastig om aan te geven wanneer er sprake is van ondergewicht. Uw kind kan heel veel eten en toch ondergewicht hebben. Dit kan komen door een groeispurt, of door veel sporten.

Nadere informatie

VOEDINGSBELEID. Kinderopvang De Klompjes. Gezond Samenzijn. Opgesteld door: Nienke van den Bekerom, Diëtistenpraktijk Beter in Balans

VOEDINGSBELEID. Kinderopvang De Klompjes. Gezond Samenzijn. Opgesteld door: Nienke van den Bekerom, Diëtistenpraktijk Beter in Balans VOEDINGSBELEID Kinderopvang De Klompjes Gezond Samenzijn 2015 Opgesteld door: Nienke van den Bekerom, Diëtistenpraktijk Beter in Balans Bianca Klomp, Kinderopvang De Klompjes Inhoud voorwoord Algemeen

Nadere informatie

Regio Nijmegen. Een gezond gewicht. Informatie voor jongeren

Regio Nijmegen. Een gezond gewicht. Informatie voor jongeren Regio Nijmegen Een gezond gewicht Informatie voor jongeren Ben jij tevreden over je gewicht? Vind jij jezelf te dik of vind jij jezelf te dun? Wat betekent je gewicht voor hoe jij je voelt? Wil jij weten

Nadere informatie

Risico op ondervoeding tijdens opname

Risico op ondervoeding tijdens opname Risico op ondervoeding tijdens opname Ondervoeding door ziekte, een behandeling of een operatie is in het ziekenhuis een veelvoorkomend probleem. Ongeveer één op de drie patiënten heeft een risico op

Nadere informatie

Gezonde voeding. Waar gaat deze kaart over? Wat wordt er van je verwacht? De betekenis van eten voor mensen. Gezonde voeding

Gezonde voeding. Waar gaat deze kaart over? Wat wordt er van je verwacht? De betekenis van eten voor mensen. Gezonde voeding Waar gaat deze kaart over? Deze kaart gaat over gezonde voeding. Nu vraag je je misschien af wat dit met de horeca te maken heeft. Gasten komen toch naar een horecabedrijf om lekker te eten en toch niet

Nadere informatie