Sadia Rodjan Danique Stoop

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Sadia Rodjan Danique Stoop"

Transcriptie

1 Sadia Rodjan Danique Stoop

2

3 Marleen Veldhuis, Femke Heemskerk, Ranomi Kromowidjojo en Inge Dekker Foto: eerste plaats 4x100m vrij op de olympische spelen Naast training en talent zijn er nog een heleboel andere factoren die je zwemprestaties kunnen beïnvloeden. Voeding is hier één van. Veel topsporters bezoeken daarom ook regelmatig een diëtist. Door de juiste voeding te eten kun je invloed uitoefenen op bijvoorbeeld spieropbouw, uithoudingsvermogen en herstel na een zware inspanning. Tijdens ons programma vanavond willen we jullie zo veel mogelijk leren over goede voeding. We hopen dat jullie met behulp van onze informatie in het vervolg meer uit je zelf kunnen halen.

4 Een gezonde basisvoeding Voeding voor sporters Maagdarmklachten en kramp Afvallen, vegetarisch eten en preparaten Eten voor, tijdens en na de wedstrijd Sportdranken

5 Vakken Groente en fruit Brood, granen, aardappelen, rijst en peulvruchten Zuivel, vlees, vis, ei en vleesvervangers Vet en Olie Vocht Regels Eet gevarieerd Eet niet teveel en beweeg Eet minder verzadigd vet Eet veel groente, fruit en brood Eet veilig

6 De Schijf van Vijf is een hulpmiddel om gezond te eten. Alle producten zijn verdeeld over vijf vakken. Kies het liefst elke dag producten uit alle vakken en varieer zo veel mogelijk. Elk voedingsmiddel bevat verschillende voedingsstoffen in wisselende hoeveelheden. Door gevarieerd te eten, is de kans groter dat je voldoende van alle voedingsstoffen binnenkrijgt. De aanbevolen hoeveelheden op de volgende dia geven je een beeld van hoeveel je ongeveer uit de verschillende vakken zou moeten eten. 1. Groente en fruit o Dit vak omvat alle soorten groente en fruit o Deze producten helpen je om onmisbare voedingsstoffen binnen te krijgen, zoals vitamine C, vitamine A, foliumzuur, vezels en kalium. Groente en fruit helpen de bloeddruk te verbeteren Groente en fruit bevatten relatief weinig calorieën De vezels uit groente en fruit zorgen voor een vol gevoel. o Groente en fruit uit blik, pot of diepvries zijn prima alternatieven voor verse groente en fruit. Ze bevatten ongeveer evenveel vitamines. Let wel op dat er geen suiker aan de producten is toegevoegd. o Groente en fruit in sauzen, sappen en smoothies bevatten vaak wat minder voedingsstoffen dan het verse product. Ze tellen daarom maximaal de helft mee voor de aanbevolen hoeveelheid groente en fruit. 2. Brood, granen, aardappelen, rijst en peulvruchten o Dit vak omvat brood, ontbijtgranen, aardappelen, peulvruchten en graanproducten zoals rijst, pasta en couscous. o Deze producten helpen je om onmisbare voedingsstoffen binnen te krijgen, zoals koolhydraten, eiwitten, vezels, B- vitamines, calcium en ijzer. Koolhydraten geven je lichaam energie. Vezels zorgen voor een voldaan gevoel.

7 3. Zuivel, vlees, vis, ei en vleesvervangers o Dit vak omvat vlees, vleeswaren, vis, melk, melkproducten, kaas, ei en vleesvervangers. o Deze producten helpen je om onmisbare voedingsstoffen binnen te krijgen, zoals eiwitten, visvetzuren, ijzer, calcium en B- vitamines. Vlees en vleesvervangers leveren onder meer eiwitten. Eiwitten zijn nodig als bouwstof in de cellen en voor de aanmaak van (spier)weefsel in je lichaam. Melk en melkproducten leveren naast eiwit ook veel calcium en dat is belangrijk voor je botten. Vlees bevat ijzer dat goed door het lichaam kan worden opgenomen en daarmee helpt om bloedarmoede te voorkomen. Het eten van vis verkleint de kans op hart- en vaatziekten. Eet daarom 2 keer per week vis, waarvan 1 keer vette vis. o Vlees, vleeswaren, kaas, melk en melkproducten bevatten veel verzadigd vet. Kies daarom bij vlees en zuivel wel voor de magere varianten, omdat hier minder verzadigd vet in zit. o Eieren bevatten onder andere veel eiwit en vitamines. Maar in eieren zit ook cholesterol. Drie eieren per week passen prima in een gevarieerd eetpatroon. 4. Vet en Olie o Dit vak omvat alle vetten en oliën die gebruikt worden voor het besmeren van het brood en het bereiden van de maaltijden. o Deze producten helpen je om onmisbare voedingsstoffen binnen te krijgen, zoals vitamine A, D, E en essentiële vetzuren. Essentiële vetzuren zijn vetzuren die je lichaam zelf niet aan kan maken. Vet geeft energie en is een belangrijke brandstof voor je lichaam. Onverzadigd vet verkleint de kans op hart- en vaatziekten en is goed voor je cholesterol. Vitamine D is belangrijk voor je botten en het goed functioneren van de cellen in je lichaam. Vitamine A is belangrijk voor de aanmaak van huid cellen, een goede werking van je ogen, voor de groei en voor de weerstand. o Kies producten met zo min mogelijk verzadigd vet. Dat zijn de zachte soorten, zoals halvarine voor op brood, vloeibaar baken braadvet uit een knijpfles en alle soorten olie. Gebruik voor het frituren vloeibaar frituurvet of olie in plaats van hard frituurvet.

8 5. Vocht o Dit vak omvat alle soorten dranken. o Drinkvocht is nodig om de vochtbalans van het lichaam gezond te houden. Je lichaam heeft elke dag vocht nodig om vochtverliezen zoals via urine en zweet, aan te vullen. Voldoende vocht is nodig voor het regelen van de lichaamstemperatuur. Door zweten raakt je lichaam overtollige warmte kwijt. Vocht is nodig voor het transport van voedingsstoffen in bloed en het afvoeren van afvalstoffen met de urine. Vocht helpt ook bij de opname van voedingsstoffen in de darm. o Alle dranken tellen mee bij de dagelijkse inname van vocht, bijvoorbeeld water, koffie, thee, melkproducten, vruchtensappen en frisdrank. De ene soort bevat wel meer calorieën dan de andere. De 5 regels geven aan waar je extra op moet letten bij het kopen, koken en bewaren van je eten. 1. Eet gevarieerd 2. Eet niet teveel en beweeg 3. Eet minder verzadigd vet 4. Eet veel groente, fruit en brood 5. Eet veilig Met de laatste regel wordt bedoeld dat je uitmoetkijken bij het klaarmaken van rauw vlees en dat je geen bedorven producten moet eten.

9

10 Deze tabel is bedoeld voor mannen tussen de 19 en 50 jaar. Voor andere groepen staat in de volgende dia nog een extra tabel.

11 9-13 jaar¹ jaar¹ jaar² Groente g (3-4 lepels) 200 g (4 lepels) 200 g (4 lepels) Fruit 2 stuks (200 g) 2 stuks (200 g) 2 stuks (200 g) Brood 4-5 sneetjes ( g) 6-7 sneetjes ( g) 6-7 sneetjes ( g) Aardappelen, rijst, pasta, peulvruchten g (3-4 lepels) g (4-5 lepels) g (4-5 lepels) Melk(producten) 600 ml 600 ml 450 ml ¹ De grootste waarden gelden voor de oudste binnen de groep en de kleinste waarden gelden voor de jongste. ² De grootste waarden gelden voor de mannen en de kleinste waarden gelden voor de vrouwen. Kaas 1 plak (20 g) 1 plak (20 g) 1,5 plak (30 g)

12 Een iets uitgebreidere tabel. Buiten deze tabel om mag een vrouw per dag nog 300 extra calorieën binnen krijgen en voor een man is dit 400 calorieën. Hierbij kan je denken aan zoet broodbeleg, koek, snoep en andere tussendoortjes of snacks, maar ook aan sausjes en dranken met meer dan 30 kcal per 100 ml.

13 Meer energie Energiebalans Evenwicht tussen inname en verbruik Energiebehoefte Geslacht Lengte Leeftijd Beweging Meer eiwit Meer vitamines

14 De voeding voor sporters verschilt op sommige punten van de voeding voor niet sporters. Ten eerste hebben sporters meer energie nodig doordat ze meer beweging krijgen dan niet sporters. Sporters moeten dan ook iets meer eten dan de gemiddelde mens. Daarnaast hebben sporters ook een licht verhoogde behoefde aan eiwitten en vitamines, maar doordat er meer wordt gegeten krijg je deze voedingsstoffen automatisch al meer binnen. Het is dan ook niet nodig om eiwitshakes of vitaminepillen te gebruiken. Om je gewicht constant te houden moet je zorgen dat je per dag even veel energie inneemt dan je verbruikt. Het verbruik van energie is voor iedereen anders. Factoren die hierbij meespelen zijn geslacht, lengte, leeftijd en gewicht.

15 Klachten Misselijkheid Steek in de zij Opgeblazen buik Buikpijn Diarree Oorzaken Verdeling van het bloed 100% 80% 60% 40% 20% 0% Rust Inspanning Verminderde doorbloeding van de organen Volle maag Hart Hersenen Spieren Huid Nieren Buikorganen Rest

16 Maagdarmklachten komen veel voor tijdens het sporten. Door de juiste voeding kan een groot deel hier van voorkomen worden. Veel voorkomende klachten zijn: misselijkheid, steek in de zij, opgeblazen buik, buikpijn en diarree. Naast voeding hebben ook getraindheid, stress en intensiteit van de inspanning invloed op je maagdarmwerking. Een kenmerk van maagdarmklachten die veroorzaakt worden door spanning is dat ze tijdens het sporten verdwijnen. Als dit niet zo is, is waarschijnlijk een verkeerde voeding de oorzaak. Tijdens het sporten is er een verminderde doorbloeding van het maagdarmkanaal. Er gaat dan namelijk heel veel bloed naar je spieren waardoor er minder bloed overblijft voor je organen. Als gevolg hiervan gaan je maag en darmen langzamer werken. Eten blijft dan langer in je maag wat misselijkheid kan veroorzaken.

17 Oplossingen 1 tot 4 uur voor de inspanning geen maaltijd eten Vezels, vetten en eiwitten vermijden Uien, bonen en koolsoorten vermijden Koolzuurhoudende dranken vermijden

18 Om dit te voorkomen is het aan te raden om 1 tot 4 uur voor de inspanning geen maaltijd meer te eten. Dan is je maag leeg op het moment dat je aan de inspanning begint. Dit is afhankelijk van de omvang en inhoud van de maaltijd. Een warme maaltijd is over het algemeen langer nodig om verteerd te worden dan een brood maaltijd. Vezels, vetten en eiwitten hebben een vertragende werking op de leging van de maag. Dus producten die veel vezels, vet of eiwit bevatten zijn afteraden om te eten vlak voor een training of wetstrijd. Producten die veel koolhydraten (suikers) bevatten kunnen lijden tot gasvorming en darmkrampen. Het is dus belangrijk om producten te vinden met een balans tussen al deze stoffen. Straks vertellen we meer over geschikte voeding voor tijdens de wedstrijd. Als je gevoelig bent voor maagdarmklachten is het aan te raden om gas vormende voedingsmiddelen zo als uien, bonen en koolsoorten voor de wedstrijd te vermijden. Ook is het af te raden om tijdens de wedstrijd koolzuurhoudende dranken te drinken.

19 Oorzaak Vermoeidheid, kou of zuurstof te kort Gebrek aan vitamine B, D, E, calcium, magnesium, zink of natrium Slecht drinken Zijsteek Volle maag

20 Kramp kan voorkomen in alle spieren in het lichaam. Ook in het middenrif, dit wordt dan meestal steek in de zij genoemd. Sommige sporters hebben vaker last van kramp dan andere. In negen van de tien gevallen ligt de oorzaak bij verkeerde voeding. In de andere gevallen wordt het veroorzaakt door vermoeidheid, kou of een zuurstof te kort. Krampen kunnen ontstaan door gebrek aan vitamines of mineralen zoals vitamine B, D, E, calcium, magnesium, zink en natrium. Dit kan voorkomen worden door gezond en gevarieerd te eten. Ook kan kramp ontstaan door slecht te drinken. Dus zorg dat je voor de training of wedstrijd altijd voldoende drinkt. Zijsteek kan naast de eerder genoemde oorzaken ook ontstaan door een volle maag. Om dit te voorkomen kun je gebruik maken van de tips voor maagdarmklachten.

21 Verlies spiermassa BMI tussen de 18 en de 25 BMI = (kg) / (cm)² Halve kilo per week 0,5 kilo = 3500 calorieën 500 calorieën per dag Combinatie van meer bewegen en minder eten

22 Lichaamsgewicht speelt bij veel sporten een belangrijke rol. Bij een lager gewicht ben je gestroomlijnder en heb je minder energie nodig tijdens het sporten. Een gezond gewicht heb je als je een BMI hebt tussen de 18 en de 25. Je BMI kun je uitrekenen door je gewicht te delen door je lengte in het kwadraat. Als je BMI te hoog is kun je proberen af te vallen. Als je een dieet volgt verlies je echter altijd spiermassa. Ook als je een dieet volgt waarin je veel eiwit eet. Het is daarom voor sporters lastig om af te vallen zonder dat hun prestaties achteruit gaan. Om spierafbraak zo veel mogelijk te voorkomen is het belangrijk dat je geleidelijk afvalt. Dus niet meer dan een halve kilo per week. Een halve kilo komt overeen met 3500 calorieën. Dit betekend dat je elke dag 500 calorieën meer moet verbranden dan je inneemt. De beste manier van afvallen is een combinatie van meer bewegen en minder eten. Minder eten kan namelijk leiden tot te korten van bepaalde voedingsstoffen en te veel sporten kan leiden tot oververmoeidheid. Het is daarom belangrijk om de juiste balans te vinden tussen de twee.

23 Minder vet Magere melk, yoghurt en vla Halvarine op brood Magere vlees zoals ham, kip en rookvlees 30+ kaas i.p.v. 48+ kaas Energie uit zetmeel Brood, pasta, rijst en aardappelen Vezels Volkoren producten, groente en fruit

24 Als je wilt afvallen is het de bedoeling dat je lichaam vet gaat halen uit je eigen vetreserves. Het is hiervoor belangrijk je vet inname te beperken. Dit kan door magere melk, yoghurt en vla te gebruiken in plaats van halfvolle of volle. Je kunt halvarine op je brood doen in plaats van margarine. Je kunt magere vlees soorten gebruiken zoals ham, kip en rookvlees in plaats van vette vlees soorten zoals worst en spek. En daarnaast kun je 30+ kaas gebruiken in plaats van 48+ kaas. Verder is het belangrijk dat je je energie vooral haalt uit zetmeel en niet uit suiker. Suiker wordt namelijk heel snel verteerd waardoor er in één keer heel veel energie vrijkomt. Als er te veel energie is gaat je lichaam gaat je lichaam dit opslaan in de vorm van vet. Eet dus vooral brood, pasta, rijst en aardappelen en probeer producten zoals koek, snoep en frisdrank te vermeiden. De opname van energie wordt ook vertraagt door het eten van producten met veel vezels. Voorbeelden hiervan zijn volkoren producten, groente en fruit. Tot slot is helpt het om je eten gelijkmatig te verdelen over de dag. Dus niet alleen eten tijdens de maaltijden maar ook tussendoor. Om te voorkomen dat je te veel energie in één keer binnen krijgt.

25 Eiwit melk, yoghurt, kwark, kaas en ei graanproducten, peulvruchten en sojaproducten IJzer graanproducten, peulvruchten, sojaproducten, groente en noten Vitamine B12 Alleen in dierlijke producten Melk, yoghurt, kwark, kaas en ei Pillen

26 Als je vegetarisch bent zijn er een aantal dingen waar je als sporter goed op moet letten. Het eerste is dat je genoeg eiwit binnen krijgt. Eiwit heb je namelijk nodig om spierweefsel op te kunnen bouwen en te onderhouden. Eiwitten kun je halen uit: melk, yoghurt, kwark, kaas en ei. Als je deze producten ook niet eet kun je eiwitten halen uit: graanproducten, peulvruchten en sojaproducten. Het nadeel van plantaardige eiwitten is echter dat ze niet zo compleet zijn als dierlijke eiwitten. Daarom is het belangrijk om als vegetariër goed te variëren. Naast eiwit bevat vlees ook ijzer en vitamine B12. IJzer en vitamine B12 spelen beide een rol in de energie voorziening. Het is dus ook erg belangrijk om er voldoende van binnen te krijgen. IJzer kan je halen uit: graanproducten, peulvruchten, sojaproducten, groente en noten. Vitamine B12 zit alleen in dierlijke producten dus als je naast vlees ook geen melk, yoghurt, kwark, kaas en ei gebruikt zal je B12 pillen moeten slikken. Als je goed op je voeding let is het dus goed mogelijk om als sporter vegetarisch te eten.

27 Extra vitamines: Vitamine D voor mensen met een donkere huid of mensen die weinig buiten komen. Vitamine C voor mensen die veel roken. Vitamine B12 voor veganisten. Multivitamine voor mensen die extreem weinig of eenzijdig eten. Eiwitshakes zijn overbodig

28 Voor sommige groepen mensen is het nodig om extra vitamines en mineralen te slikken. Maar over het algemeen is het overbodig. Het is wel waar dat sporters een hogere behoefde hebben aan sommige vitamines, maar doordat ze meer energie verbruiken eten ze ook meer en krijgen ze over het algemeen toch voldoende vitamines binnen. Mensen waar voor extra vitamines wel zinvol zijn: Vitamine D voor mensen met een donkere huid of mensen die weinig buiten komen. Vitamine D wordt normaalgesproken aangemaakt onder invloed van zonlicht. Vitamine C voor mensen die veel roken. Bij rokers wordt vitamine C sneller afgebroken. Vitamine B12 voor veganisten. Vitamine B12 namelijk zit alleen in dierlijke producten. Multivitamine voor mensen die extreem weinig of eenzijdig eten. Eiwitshakes zijn echter altijd overbodig want in een gemiddelde voeding zit meer dan voldoende eiwit.

29 Lichte maaltijd Pasta of rijst Iets minder groente dan normaal Niet te veel dierlijke producten en peulvruchten Licht ontbijt Een schaaltje magere yoghurt met muesli of cornflakes Een geroosterde witte boterham met jam, honing of appelstroop Een paar beschuitjes met aardbei of banaan

30 Goed eten voor je begint aan een wedstrijd is erg belangrijk. Als je niet voldoende eet voel je je slap en kun je niet goed presteren. Het innemen van voldoende energie zorgt er voor dat je een beter uithoudingsvermogen hebt en dat je kracht hebt. Een probleem is echter dat veel sporters last krijgen van maagdarmklachten als ze te veel eten voor de wedstrijd. Net hebben we verteld dat producten die veel vezels, vetten en eiwitten bevatten de leging van de maag vertragen. Dus deze producten zijn afteraden om te eten vlak voor een wetstrijd. De laatste maaltijd kun je het best 1 tot 4 uur voor de wedstrijd nuttigen. Dit is afhankelijk van de omvang en inhoud van de maaltijd. Een lichte warme maaltijd kun je nog tot 2 a 3 uur voor de wedstrijd eten en een lichte broodmaaltijd tot 1 uur van te voren. Als je voor de wedstrijd nog een warme maaltijd eet kies dan voor aan maaltijd met pasta of rijst. Neem iets minder groente als normaal en eet niet te veel dierlijke producten en peulvruchten, want deze bevatten veel eiwit en blijven dus lang in de maag. Over het algemeen wordt aan geraden om je voedingspatroon niet te veel te wijzigen vlak voor de wedstrijd. Dit houd in dat je zo minmogelijk maaltijden moet overslaan en je moet proberen te eten op vaste tijden. Maar soms komt een maaltijd dan te dicht bij de wedstrijd en kan je niet anders dan het toch een beetje aan te passen. Het kan ook zijn dat je door de zenuwen het liefst niet wild ontbijten maar dat is erg onverstandig. Als je heel erg zenuwachtig bent neem dan een licht ontbijt zoals een schaaltje magere yoghurt met muesli of cornflakes, een geroosterde witte boterham met jam, honing of appelstroop of een paar beschuitjes met aardbei of banaan. Als je echt niet kunt eten zorg er dan in ieder geval voor dat je voldoende drinkt. Kies dan voor een energydrank, vruchtensap of thee met suiker zodat je nog wel wat energie binnen krijgt.

31 Tapering-off Veel koolhydraatrijke producten Weinig producten met veel vet, eiwit en vezels Dus Zoet beleg i.p.v. hartig beleg Magere en halfvolle producten Extra aardappelen, pasta of rijst Geen gebakken gerechten Vruchtensap i.p.v. melk

32 Als je een langdurende wedstrijd hebt kun je in de dagen voor de wedstrijd gebruikmaken van de tapering-off methode. Met deze methode kun je de koolhydraat voorraad in je spieren laten stijgen tot 150% van de normaal waarden. Voor een korte wedstrijd is het echter niet nodig om deze methode te gebruiken. Bij tapering-off methode bestaan je maaltijden op de dagen voor de wedstrijden vooral uit koolhydraatrijke producten en probeerproducten met veel vet, eiwit en vezels zoveel mogelijk te vermijden. Om het percentage koolhydraten in je voeding te verhogen kun je hartig broodbeleg vervangen door zoet beleg, zoveel mogelijk magere en halfvolle producten gebruiken, extra aardappelen, pasta of rijst eten, eet geen gebakken gerechten maar kook je aardappelen en groente en drink vruchtensap in plaats van melk bij de maaltijd. Als je de tapering-off methode goed wilt uitvoeren moet je elke dag iets meer eiwit gaan eten maar ook iets korter gaan trainen.

33 Kleine porties Licht verteerbare producten 1 uur Half uur Een krentenbol Een rijpe banaan Een pakje sultana s Een plak ontbijtkoek Een bruine boterham met jam, appelstroop of honing Een witte boterham met jam, appelstroop of honing Een mueslireep Een pakje evergreen Een rijstwafel Een eierkoek

34 Tijdens de wedstrijd is het belangrijk dat je goed drinkt. Door een sportdrank te drinken krijg je al aardig wat energie binnen, maar tijdens een lange wedstrijd is het belangrijk dat je tussen door ook af en toe wat eet. Om er voor te zorgen dat je geen maagdarmklachten krijgt is het belangrijk dat je niet te grote porties neemt en dat je kiest voor licht verteerbare producten. Ik heb voor jullie een lijstje opgesteld met geschikte producten. Hierbij heb ik onderscheid gemaakt tussen producten die je kunt eten tot een uur voor de inspanning en zeer licht verteerbare producten die je kunt eten tot een half uur voor de inspanning.

35 Herstel na een afstand Iets uit de tabel van de vorige dia Sportdrank Dextro tabletje Herstel na een wedstrijd Een schaaltje yoghurt met muesli Een muesli reep met een glas melk Een boterham met kaas Een handje noten met rozijnen

36 Het is belangrijk dat je spieren na een wedstrijd goed herstellen voordat je aan de volgende inspanning begint. Als je niet voldoende herstelt komt dit je prestaties niet ten goede. Om fit aan je volgende afstand te kunnen beginnen is het belangrijk dat je energie voorraad snel weer aan gevuld wordt. Probeer daarom na de inspanning zo snel mogelijk iets te eten met veel koolhydraten. Als je hier niet voldoende tijd voor hebt drink dan wat sportdrank of neem een Dextro tabletje om je bloedsuiker zo snel mogelijk weer op pijl te brengen. Na afloop van de wedstrijd kun je iets eten met veel eiwit en koolhydraten om het herstel van de spieren te bevorderen. Je kunt hierbij denken aan een schaaltje yoghurt met muesli, een muesli reep met een glas melk, een boterham met kaas of een handje noten met rozijnen.

37 Uitdroging Onvoldoende aanvulling van vocht Prestatie verlies Vochtverlies 1 tot 3,5 liter per training Dorst ontstaat pas als je al 2% van je lichaamsgewicht aan vocht bent verloren.

38 Uitdroging (dehydratie) is een van de meest voorkomende voedingsproblemen in de sport. Uitdroging ontstaat doordat het vochtverlies tijdens de training of wedstrijd niet volledig aangevuld wordt. Een mens bestaat voor ongeveer voor 55% uit water. Water is dan ook een belangrijke voedingsstof voor de mens. Bij een te groot vocht verlies gaan de prestaties sterk achteruit. Bij een uitdroging van 4 tot 6% van je lichaamsgewicht is er zelfs een prestatie verlies van 30% te verwachten. Zweetverlies Gevolg 1 % Negatief effect op de stofwisseling 2 % Verminderde de thermoregulatie Vermindering van het duurvermogen 3 % Ernstige afname van het duurvermogen 4-6 % Vermindering van kracht Zeer ernstige afname van het duurvermogen >6 % Kramp, uitputting, bewustzijnsverlies, coma, dood Het vochtverlies tijdens een training of wedstrijd varieert tussen de 1 tot 3,5 liter. Dit is afhankelijk van de intensiteit van de inspanning, de duur en de omgevingstemperatuur. 1 tot 3,5 liter is best een grote hoeveelheid vocht, waardoor het moeilijk is om het hele verlies tijdens de inspanning al weer aan te vullen. Gemiddeld wordt er dan ook maar 30 tot 70% van het vocht verlies gecompenseerd. De rest zal je na afloop moeten aanvullen. Het is dus belangrijk dat je na de training ook nog goed drinkt. Daarnaast is het handig dat je voor de training al begint met drinken. Zodat je niet uitgedroogd aan de training begint. Vocht dat je vlak voor de inspanning drinkt wordt gebruikt voor de transpiratie en kont niet in de blaas. Je hoeft dus niet bang te zijn dat je extra vaak naar de wc moet. Als je wacht met drinken tot je dorst krijgt, ben je al te laat met drinken. Je krijgt namelijk pas dorst als je al 2% van je lichaamsgewicht aan vocht bent verloren. Op dit moment is er al een vermindering van het duurvermogen opgetreden.

39 Dorstlesser Isotone drank Bevat deeltjes per liter als je bloed Blijft kort in de maag Weinig last van een klotsend gevoel Drinken Elke kwartier 150 tot 250 ml

40 Om een klotsen gevoel in de buik te voorkomen is het aan te raden om een dorstlesser te drinken in plaats van water of een energydrank. Een dorstlesser is een isotone drank. Dit houdt in dat hij even veel deeltjes bevat als je bloed, waardoor hij maar heel kort in je maag blijft. Water bevat veel minder deeltjes per liter dan het bloed, waardoor het langer duurt voordat het opgenomen wordt. Dit noem je hypotone. Er zijn ook veel sportdranken die hypertoon zijn. Dit zijn energydranken. Deze bevatten veel meer deeltjes dan het bloed. Waardoor het langer in de maag blijft en eventueel een klotsend gevoel kan veroorzaken. Wat ook helpt om een klotsbuik te voorkomen is door niet aldoor een slokje te nemen maar door een keer in het kwartier iets meer te drinken. Denk hierbij aan 150 tot 250 ml per keer. Het klinkt misschien gek maar hierdoor heeft je maag de tijd om zich te legen voordat je er weer wat nieuws in gooit.

41 Suiker Dorstlesser (isotoon) 60 en 80 gram Kh per liter Energydrank (hypertoon) >80 gram Kh per liter Zout 400 tot 1100 mg natrium per liter Dit is gelijk aan 1 tot 2,75 gram zout per liter Ander toevoegingen Zo min mogelijk Smaak

42 Je kunt ook je eigen isotone sportdrank maken. Dit scheelt je een hoop geld en de drank werkt net zo goed. Er zijn verschillende manieren om dit te doen, maar eerst is het belangrijk om te weten wat er nou eigenlijk in een sportdrank zit. Naast dat het je vocht aanvult levert een sportdrank ook energie. Dit is belangrijk bij inspanningen die langer dan een uur duren. Na een 1 tot 1,5 uur sporten raakt de glucose voorraad in je lichaam namelijk op. Het vervelende van het stoppen van suikers in een sportdrank is echter dat het aantal deeltjes per liter toeneemt. Om er voor te zorgen dat de drank isotoon blijft moet er tussen de 60 en 80 gram koolhydraten per liter in zitten. Een energydrank bevat veel meer koolhydraten waardoor hij hypertoon is. Energydranken zijn daardoor minder geschikt om tijdens de inspanning te gebruiken, maar je kunt ze na afloop van de inspanning wel gebruiken om snel te kunnen herstellen. Naast koolhydraten (suikers) zit in een sportdrank vaak natrium. Het toevoegen van zout aan een sportdrank is alleen nodig als je extreem veel zweet (hierdoor raak je namelijk veel natrium kwijt). Als je te weinig natrium in je lichaam hebt kun je het vocht dat je binnen krijgt moeilijker vast houden. Als je echter tussen de inspanningen door voldoende eet is het vaak niet nodig om een sportdrank met natrium te drinken omdat er in veel producten natrium zit. Te veel natrium is niet goed voor je. Daarnaast verhoogt het zout in de sportdrank het aantal deeltjes per liter. Het natriumverlies tijdens inspanning ligt tussen de 400 en 1100 mg per liter zweet. De inname van natrium zou daarom ook tussen de 400 en 1100 mg per liter moeten liggen. Dit is gelijk aan 1 tot 2,75 gram zout per liter. In veel sportdranken zie je vaak dat er naast koolhydraten en natrium ook nog andere mineralen en vitamines worden toegevoegd. Dit heeft echter helemaal geen toegevoegde waarde. Het zorgt er allen maar voor dat het aantal deeltjes in de drank stijgt. De smaak van een sportdrank is ook heel erg belangrijk. Het is logies dat je minder drinkt als je iets niet lekker vind. Probeer daarom verschillen de sportdranken uit en kijk welke je het lekkerst vindt.

43 Berekening: 80 / 50 = 1,6 1,6x 100 = 160 ml Je moet dus 160 ml siroop gebruiken om een liter sportdrank te maken.

44 Als je je eigen sportdrank wil maken kan je dus een liter water nemen met 80 gram suiker en ongeveer 2 gram zout. In plaats van water kun je ook koude thee gebruiken. Maar je kunt ook limonade zo oplossen dat je 80 gram koolhydraten per liter krijgt. Op de verpakking staat altijd vermeld hoeveel koolhydraten er per 100 ml in zitten. Stel dat er 50 gram koolhydraten in zit per 100 ml. Dan heb je 160 ml siroop nodig per liter. Zie berekening. Als je wil kan je aan deze oplossing ook nog een beetje zout toe voegen. Let hierbij wel op de smaak. De formule die je gebruikt voor het uitrekenen van de hoeveelheid limonade die je nodig hebt gaat als volgt: (de hoeveelheid koolhydraten die je wil in een liter sportdrank, ligt tussen de 60 en 80 gram voor een isotone drank)/(de hoeveelheid koolhydraten die in 100 ml van jouw limonadesiroop zit)*100=(de hoeveelheid limonadesiroop die je nodig hebt voor een liter sportdrank) Als je in de supermarkt een limonade uit zoekt om je sportdrank van te maken, let er dan op dat er niet te veel onnodige vitamines aan toegevoegd zijn.

45

Sportvoeding. Antwoord op veel gestelde vragen over voeding. Sadia Rodjan Danique Stoop

Sportvoeding. Antwoord op veel gestelde vragen over voeding. Sadia Rodjan Danique Stoop Sportvoeding Antwoord op veel gestelde vragen over voeding Sadia Rodjan Danique Stoop Alles over eten Wanneer eet ik gezond? Gezond eten wordt vaak gezien als het eten van voldoende groente en fruit. Maar

Nadere informatie

Eet smakelijk René de Groot 15-06-2014

Eet smakelijk René de Groot 15-06-2014 Eet smakelijk René de Groot 15-06-2014 Inhoudsopgave: Kennis testen Waar is voeding eigenlijk goed voor? Waarmee moeten we dan ontbijten? Bloedsuiker spiegel Calorieën?? Schijf van 5 Hoeveel calorieën

Nadere informatie

Gezonde voeding voor teamsporters

Gezonde voeding voor teamsporters Gezonde voeding voor teamsporters Inleiding Door: Esther Verhoef en Puck Reckers Doel: Kennis vergroten goede voeding rondom trainingen/wedstrijden. Inhoud Presentatie Wat is voeding - Koolhydraten - Vetten

Nadere informatie

Gezond leven betekent dat je; - voldoende beweegt - gezond eet

Gezond leven betekent dat je; - voldoende beweegt - gezond eet Gezond leven betekent dat je; - voldoende beweegt - gezond eet Waarom eet je eigenlijk? Je krijgt er energie van! Energie heb je nodig alle processen in je lichaam b.v. voor lopen, computeren Maar ook

Nadere informatie

Vakantie vitamines: hoe voorkom je vakantie kilo s? Jantine Blaauwbroek Diëtist

Vakantie vitamines: hoe voorkom je vakantie kilo s? Jantine Blaauwbroek Diëtist Vakantie vitamines: hoe voorkom je vakantie kilo s? Jantine Blaauwbroek Diëtist Inhoud 1 Vakantiebestemmingen 2 Wat is gezonde voeding? 3 Energieleveranciers en functies 4 Energiebalans op vakantie 5 Weet

Nadere informatie

Workshop Korfbal & Voeding: maximaal effect door minimale aanpassingen. Miracle Performance

Workshop Korfbal & Voeding: maximaal effect door minimale aanpassingen. Miracle Performance Workshop Korfbal & Voeding: maximaal effect door minimale aanpassingen. Bob ter Haak Miracle Performance Bob ter Haak Eigenaar Miracle Performance Sportdiëtist Bewegingsdeskundige Docent Sport Fietsen

Nadere informatie

G e z o n d e t e n m e t d e Schijf van Vijf

G e z o n d e t e n m e t d e Schijf van Vijf G e z o n d e t e n m e t d e Schijf van Vijf De Schijf van Vijf in het kort Om fit en gezond te leven is het belangrijk om gezond te eten. Gezond eten is samen met voldoende bewegen dé basis voor een

Nadere informatie

Gezond Presteren. Marieke de Groot Sportvoedingsdeskundige/diëtist. marieke@devoedingsacademie.nl

Gezond Presteren. Marieke de Groot Sportvoedingsdeskundige/diëtist. marieke@devoedingsacademie.nl b Gezond Presteren Marieke de Groot Sportvoedingsdeskundige/diëtist Meer Tel: 06 dan 44 voeding! 515 114 marieke@devoedingsacademie.nl Inhoud Terug in de tijd Energie systemen KH, eiwitten, vetten Vitamines

Nadere informatie

Dieetadviezen bij wondgenezing

Dieetadviezen bij wondgenezing Dieetadviezen bij wondgenezing Diëtetiek Bereikbaarheid afdeling Diëtetiek Amphia Ziekenhuis: Locatie Langendijk, Molengracht, Pasteurlaan: (076) 595 30 75 Algemeen telefoonnummer Amphia Ziekenhuis: (076)

Nadere informatie

Een operatie? Let op uw voeding!

Een operatie? Let op uw voeding! Een operatie? Let op uw voeding! Belangrijk Om een operatie en uw herstel zo goed mogelijk te laten verlopen is het belangrijk dat u lichamelijk in een zo goed mogelijke conditie bent. Een goede voedingstoestand

Nadere informatie

Vooronderzoek Sportvoeding

Vooronderzoek Sportvoeding Een diëtist kan zich specialiseren op een doelgroep zoals ouderen, kinderen en sporter. De laatste is de doelgroep die hier word behandeld. Deze groep is erg breed vanwege de vele sporten die mensen beoefenen

Nadere informatie

Voeding en sport. Rianne Booijink diëtist

Voeding en sport. Rianne Booijink diëtist Voeding en sport Rianne Booijink diëtist Waarom aandacht voor voeding? Goede voeding is belangrijk om een goede sportprestatie neer te zetten. Of het nou gaat om topsport, wedstrijdsport of sport op recreatief

Nadere informatie

Winst door voeding Teuni Verhagen, sportvoedingsdeskundige

Winst door voeding Teuni Verhagen, sportvoedingsdeskundige b Winst door voeding Teuni Verhagen, sportvoedingsdeskundige Meer dan voeding! Winst door voeding Prestatieverbetering Voldoende energie voor trainingen en wedstrijden Vasthouden concentratie Sneller

Nadere informatie

voedingsadvies bij dreigende ondervoeding

voedingsadvies bij dreigende ondervoeding patiënteninformatie voedingsadvies bij dreigende ondervoeding De arts of verpleegkundige heeft met u besproken dat u kans heeft op ondervoeding. Goede voeding kan helpen om uw conditie te verbeteren. Wat

Nadere informatie

Diabetes mellitus. Victoza en voeding

Diabetes mellitus. Victoza en voeding Diabetes mellitus Victoza en voeding In het kort Wat is diabetes? Diabetes mellitus wordt in de volksmond ook wel suikerziekte genoemd. Bij Diabetes mellitus is er geen of onvoldoende insuline beschikbaar

Nadere informatie

Welkom bij Forte kinderopvang

Welkom bij Forte kinderopvang Welkom bij Forte kinderopvang Gezonde voeding van 0-12 jaar Voedingsbureau PUUR! Donderdag 5 maart 2015 Inhoud 1. Belang gezonde voeding 2. Duurzaam & puur 3. Interactief informeren 4. Vragen 1. Belang

Nadere informatie

Topsport en Voeding V R I J D A G 2 8 M A A R T 2 0 1 4 Z N B A S A R A I P A N N E K OE K S P ORTVOEDINGSADVIES

Topsport en Voeding V R I J D A G 2 8 M A A R T 2 0 1 4 Z N B A S A R A I P A N N E K OE K S P ORTVOEDINGSADVIES Topsport en Voeding V R I J D A G 2 8 M A A R T 2 0 1 4 Z N B A S A R A I P A N N E K OE K S P ORTVOEDINGSADVIES Het menu voor de ouders Even voorstellen Voedingspiramide Basissportvoeding Koolhydraten,

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord 3. Voeding 6. Slaap 22. Houding 30. Naar de dokter 37. Kleding 65. Mode 74. Kleding wassen 77

Inhoud. Voorwoord 3. Voeding 6. Slaap 22. Houding 30. Naar de dokter 37. Kleding 65. Mode 74. Kleding wassen 77 Inhoud Voorwoord 3 Voeding 6 Slaap 22 Houding 30 Naar de dokter 37 Kleding 65 Mode 74 Kleding wassen 77 6 VOEDING Weet wat je eet Je eet elke dag. Alles wat je eet (en drinkt) heet voeding. Is elke voeding

Nadere informatie

Traintechniek VOEDING VOOR MINIOREN. Coordinator Traintechniek Sylvia de Kort

Traintechniek VOEDING VOOR MINIOREN. Coordinator Traintechniek Sylvia de Kort Traintechniek VOEDING VOOR MINIOREN Coordinator Traintechniek Sylvia de Kort februari 2016 Zwemmen en voeding Je vindt sporten leuk, met name het zwemmen. Je besteed daar veel tijd aan, niet alleen tijdens

Nadere informatie

Voedingsadvies bij Diabetes Mellitus. Bij gebruik van GLP-1-analoog

Voedingsadvies bij Diabetes Mellitus. Bij gebruik van GLP-1-analoog Voedingsadvies bij Diabetes Mellitus Bij gebruik van GLP-1-analoog Aangezien u lijdt aan Diabetes mellitus, type 2 (oftewel ouderdomsdiabetes) én overgewicht hebt, heeft de arts u een behandeling met zogenaamd

Nadere informatie

Voedingsadvies bij verhoogde bloedsuikers tijdens de zwangerschap

Voedingsadvies bij verhoogde bloedsuikers tijdens de zwangerschap Voedingsadvies bij verhoogde bloedsuikers tijdens de zwangerschap 2 Bij de Glucose Tolerantie Test was uw bloedsuiker (ook wel bloedglucose genoemd) te hoog. Daarom ontvangt u deze informatie. Wat is glucose?

Nadere informatie

Gezond eten met pubers

Gezond eten met pubers Gezond eten met pubers Slimme tips voor ouders E-Book uitgegeven door Feel Good Coaching, exploitant van Ladyline Parkstad en Ladyline Sittard Gezond eten met pubers Slimme tips voor ouders Als ouder zie

Nadere informatie

Gezonde Sportvoeding. als basis voor optimale sportieve prestaties

Gezonde Sportvoeding. als basis voor optimale sportieve prestaties Gezonde Sportvoeding als basis voor optimale sportieve prestaties Een gezonde voeding is levensbelangrijk. Niet enkel om sportieve prestaties te leveren is een uitgebalanceerde voeding een vereiste, maar

Nadere informatie

Dieet Oké. TU Delft, November 2012

Dieet Oké. TU Delft, November 2012 TU Delft, November 2012 Dieet Oké Janet Vervoorn sportdiëtist Dieet Oké Summit Health Veilingweg 16A 2678 LN De Lier tel. 06-46675281 email: janet.vervoorn@chello.nl Inzicht krijgen in de energiehuishouding

Nadere informatie

Input - output. Voeding & Triatlon Eten om beter te presteren. Sportvoeding Thema s. Sportvoeding Waarop letten als triatleet?

Input - output. Voeding & Triatlon Eten om beter te presteren. Sportvoeding Thema s. Sportvoeding Waarop letten als triatleet? Voeding & Triatlon Eten om beter te presteren Input - output Training - Sport Raf Van Dyck 28 maart 2009 Levensstijl - Verzorging Sportvoeding Waarop letten als triatleet? Sportvoeding Thema s Drinken

Nadere informatie

Handbal en voeding. www.invorm.net info@invorm.net Locaties; Rotterdam Den Haag Zevenhuizen Bleiswijk Bergschenhoek

Handbal en voeding. www.invorm.net info@invorm.net Locaties; Rotterdam Den Haag Zevenhuizen Bleiswijk Bergschenhoek Handbal en voeding www.invorm.net Sportdietist Optimaliseren voedingsstatus Hanteren van evaluatie tools (anamnese, antropometrie) Individuele voedingsplannen/begeleiding voor trainingen trainingsfase

Nadere informatie

123-12-2011 SPORTVOEDING. Zwat

123-12-2011 SPORTVOEDING. Zwat 1 SPORTVOEDING Zwat Inhoud: Wat is sportvoeding? Energiebehoefte Belang van Koolhydraten Praktisch Supplementen Atleet 1-2 2 WAAROM Voeding en sport Gezonde voeding: optimaal functioneren lichaam Extra

Nadere informatie

Winnen door Voeding Woensdag 2 april 2014

Winnen door Voeding Woensdag 2 april 2014 Winnen door Voeding Woensdag 2 april 2014 CVO t Gooi Wat zie je? Spier: Huid: Bot: Bloed: Vet: Pezen: vocht, eiwit, koolhydraten, mineralen, vitamines vocht, eiwit mineralen vocht, eiwitten, vitamines

Nadere informatie

Risico op ondervoeding tijdens opname

Risico op ondervoeding tijdens opname Risico op ondervoeding tijdens opname Ondervoeding door ziekte, een behandeling of een operatie is in het ziekenhuis een veelvoorkomend probleem. Ongeveer één op de drie patiënten heeft een risico op

Nadere informatie

Eiwitbeperkt dieet. Over een eiwitbeperkt dieet. Almere, Dieetadvies voor: Eiwitbeperkt à gram eiwit per dag

Eiwitbeperkt dieet. Over een eiwitbeperkt dieet. Almere, Dieetadvies voor: Eiwitbeperkt à gram eiwit per dag Eiwitbeperkt dieet Almere, Dieetadvies voor: Eiwitbeperkt à gram eiwit per dag Natriumbeperkt à 2400 mg natrium per dag (6 gram zout) Over een eiwitbeperkt dieet U heeft het advies gekregen een eiwitbeperkt

Nadere informatie

Energie en eiwitverrijkte. voor kinderen

Energie en eiwitverrijkte. voor kinderen Energie en eiwitverrijkte voeding voor kinderen Inleiding Als uw kind ziek is, verbruikt het lichaam van uw kind meer energie en voedingsstoffen in vergelijking met een gezond kind. Ook kan een ziekte

Nadere informatie

24 mei 2011 Gezonde voeding voor senioren

24 mei 2011 Gezonde voeding voor senioren 24 mei 2011 Gezonde voeding voor senioren Annette Schormans, diëtist Lezing 26 januari 2015 KBO Boxtel Gezondheidsproblemen leefregels voor senioren goede keuze in voeding maken blijven bewegen hersenen

Nadere informatie

Naam: VOEDINGSSTOFFEN Gezond eten en drinken

Naam: VOEDINGSSTOFFEN Gezond eten en drinken Naam: VOEDINGSSTOFFEN Gezond eten en drinken Wat zijn voedingsstoffen Voedingsstoffen zijn stoffen die je nodig hebt om te lopen, te denken enz. Er zijn 6 soorten voedingsstoffen. 1. eiwitten (vlees, peulvruchten.

Nadere informatie

Wie ben ik? Hoeveelheid voeding: Voeding en behoefte 17-5-2009. Voedingsvoorlichting. Verhoudingen van inname tot behoefte.

Wie ben ik? Hoeveelheid voeding: Voeding en behoefte 17-5-2009. Voedingsvoorlichting. Verhoudingen van inname tot behoefte. Wie ben ik? Voedingsvoorlichting VSU Daniëlle Vriezema Daniëlle Vriezema extopsporter JUDO Sportdiëtiste Fysieke trainer Militair op MRC Eigen praktijk www.dieetslim.nl Mentale training Coach/trainer Techniek

Nadere informatie

Voedingsadviezen na een Whipple-operatie

Voedingsadviezen na een Whipple-operatie Voedingsadviezen na een Whipple-operatie Albert Schweitzer ziekenhuis september 2014 pavo 1127 Inleiding U heeft een Whipple-operatie gehad waarbij (een deel van) uw alvleesklier is verwijderd. Na de operatie

Nadere informatie

SPORTVOEDING. voor wedstrijd- of ook voor toerrijders? ledenvergadering TCN 21 november 2011 1

SPORTVOEDING. voor wedstrijd- of ook voor toerrijders? ledenvergadering TCN 21 november 2011 1 SPORTVOEDING voor wedstrijd- of ook voor toerrijders? ledenvergadering TCN 21 november 2011 1 MOTIVATIE OM TE FIETSEN steeds beter worden door training en voeding of fit zijn door voldoende te bewegen

Nadere informatie

Voedingsadviezen na een buismaagoperatie

Voedingsadviezen na een buismaagoperatie Voedingsadviezen na een buismaagoperatie Albert Schweitzer ziekenhuis april 2015 pavo 1125 Inleiding De diëtiste is bij u langs geweest om met u te bespreken waar u met uw eten en drinken rekening mee

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Ondervoeding. in het ziekenhuis Afdeling Diëtetiek

PATIËNTEN INFORMATIE. Ondervoeding. in het ziekenhuis Afdeling Diëtetiek PATIËNTEN INFORMATIE Ondervoeding in het ziekenhuis Afdeling Diëtetiek Ondervoeding bij ziekte Ondervoeding door ziekte is in ziekenhuizen een veel voorkomend probleem. Ongeveer 1 op de 4 patiënten is

Nadere informatie

(Sport)voeding voor hardlopers! Jolanda Donk, Sportdiëtist

(Sport)voeding voor hardlopers! Jolanda Donk, Sportdiëtist (Sport)voeding voor hardlopers! Jolanda Donk, Sportdiëtist Opzet van de presentatie Brandstofgebruik bij langdurige inspanning Vochtbehoefte Voeding VOOR inspanning Voeding TIJDENS inspanning Voeding NA

Nadere informatie

H.40025.0416. Voedingsadvies voor ouderen met (dreigende) ondervoeding

H.40025.0416. Voedingsadvies voor ouderen met (dreigende) ondervoeding H.40025.0416 Voedingsadvies voor ouderen met (dreigende) ondervoeding Inleiding Een gezond voedingspatroon is voor iedereen van belang. Gezonde voeding levert de energie en de voedingsstoffen die uw lichaam

Nadere informatie

niveau 2, 3, 4 thema 5.5

niveau 2, 3, 4 thema 5.5 niveau 2, 3, 4 thema 5.5 Gezonde voeding Inleiding Wanneer eet je gezond? Hoeveel moet ik dagelijks eten? Wat is een goed lichaamsgewicht? Onder- en overgewicht Inleiding Goede voeding levert de dagelijks

Nadere informatie

Voorkomen van ondervoeding bij volwassenen

Voorkomen van ondervoeding bij volwassenen Voorkomen van ondervoeding bij volwassenen Inleiding Ondervoeding door ziekte komt in het ziekenhuis veel voor. Daarom besteedt ook de Ommelander Ziekenhuis Groep hieraan extra aandacht. Ziek zijn is topsport

Nadere informatie

Wedstrijdvoeding bij triathlon

Wedstrijdvoeding bij triathlon Wedstrijdvoeding bij triathlon Nicolas Paraskevopulos MSc, Diëtist & Sport nutritionist Contact: nicolas.paraskevopulos@faber.kuleuven.be @BakalaAc_eng @BakalaAc_nl @eat2succeed Advies afhankelijk van

Nadere informatie

Workshop kernpunten van de presentatie Voeding en sport van Erik te Velthuis

Workshop kernpunten van de presentatie Voeding en sport van Erik te Velthuis Workshop kernpunten van de presentatie Voeding en sport van Erik te Velthuis Definitie van (Top)sportvoeding: Gedurende 24/7, dus altijd, iedere dag maar weer. Alle inname van voeding relateren aan het

Nadere informatie

Voedingsbeleid Kinderdagverblijf Kiekeboe 2015

Voedingsbeleid Kinderdagverblijf Kiekeboe 2015 Ons voedingsbeleid Inleiding Gezond zijn en blijven begint onder andere met voeding. Gezond eten betekent: gevarieerd en niet te veel. Een gezond voedingspatroon is een voedingspatroon waarmee problemen

Nadere informatie

SPORTVOEDING Annet Brons Sportdiëtist Hardlooptrainer & Personal Trainer

SPORTVOEDING Annet Brons Sportdiëtist Hardlooptrainer & Personal Trainer SPORTVOEDING Annet Brons Sportdiëtist Hardlooptrainer & Personal Trainer Voeding The Beginning! Goede basisvoeding! Wat is een goede basisvoeding? Voldoende koolhydraten, eiwitten en vetten! Voldoende

Nadere informatie

DE ACTIEVE VOEDINGSDRIEHOEK: OM DAGELIJKS EVENWICHTIG TE ETEN EN VOLDOENDE TE BEWEGEN.

DE ACTIEVE VOEDINGSDRIEHOEK: OM DAGELIJKS EVENWICHTIG TE ETEN EN VOLDOENDE TE BEWEGEN. GEZONDHEID INFOBLAD DE ACTIEVE VOEDINGSDRIEHOEK: OM DAGELIJKS EVENWICHTIG TE ETEN EN VOLDOENDE TE BEWEGEN. BRON: VIGeZ, 2011. De actieve voedingsdriehoek. De actieve voedingsdriehoek geeft je een idee

Nadere informatie

Zwemmen. Algemene principes gezonde voeding. Voeding aangepast aan de sport. Sportspecifieke kenmerken. Algemene principes voeding 09-03-2014

Zwemmen. Algemene principes gezonde voeding. Voeding aangepast aan de sport. Sportspecifieke kenmerken. Algemene principes voeding 09-03-2014 09-03-2014 GEZONDE EN AANGEPASTE VOEDING VOOR ZWEMMERS Zwemmen Realiteit Intensieve trainingen Jongeren in volle ontwikkeling! Tegenstrijdige voedingsadviezen? 8/3/2014 Kelly Van Meerbeeck, diëtiste kellyvanmeerbeeck@telenet.be

Nadere informatie

voorkomen van ondervoeding bij ouderen ZorgSaam

voorkomen van ondervoeding bij ouderen ZorgSaam voorkomen van ondervoeding bij ouderen ZorgSaam 1 2 VOORKOMEN VAN ONDERVOEDING BIJ OUDEREN Bij het bezoek op de polikliniek is u een aantal vragen gesteld over gewichtsverlies en uw eetlust. Hiermee wordt

Nadere informatie

De voedingsmiddelendriehoek.

De voedingsmiddelendriehoek. Hoofdstuk 8 De voedingsmiddelendriehoek. 1. De voedingsdriehoek invullen. 2. De drie maaltijden per dag opnoemen. 3. Zeggen wanneer we best drinken en hoeveel liter we drinken. 4. Tips opnoemen om gezond

Nadere informatie

Welke brandstof en wanneer?

Welke brandstof en wanneer? Welke brandstof en wanneer? Na trainingen sneller en beter herstellen, tijdens inspanningen de hongerklop voorkomen of gewoon het maximale uit jezelf halen. Daarvoor heb je de juiste brandstof, de juiste

Nadere informatie

Ongewild afvallen. Dietetiek. gemini-ziekenhuis.nl

Ongewild afvallen. Dietetiek. gemini-ziekenhuis.nl Ongewild afvallen Dietetiek gemini-ziekenhuis.nl Inhoudsopgave Ziek zijn is topsport 3 Gewicht 3 Wat doet het Gemini Ziekenhuis aan ondervoeding? 3 Wat is uw score? 4 Wat is goed eten en drinken? 4 Drink

Nadere informatie

Energie en eiwitverrijkt dieet. Afdeling Diëtetiek

Energie en eiwitverrijkt dieet. Afdeling Diëtetiek 00 Energie en eiwitverrijkt dieet Afdeling Diëtetiek Wanneer is een energie- en eiwitverrijkt dieet nodig? Een energie- en eiwitverrijkt dieet is bestemd voor mensen met een te laag lichaamsgewicht of

Nadere informatie

Daarbij kan er sprake zijn van minder eten door bijvoorbeeld: toenemende vermoeidheid; kortademigheid; minder beweging; angst; depressie.

Daarbij kan er sprake zijn van minder eten door bijvoorbeeld: toenemende vermoeidheid; kortademigheid; minder beweging; angst; depressie. Voeding bij COPD Inleiding Een gezond, afwisselend eetpatroon is voor iedereen goed. Voedsel is immers de brandstof van ons lichaam. Klachten als kortademigheid, vermoeidheid en hoesten kunnen uw lichamelijke

Nadere informatie

Gezonde leefstijl, hoe pak je dit op?

Gezonde leefstijl, hoe pak je dit op? Gezonde leefstijl, hoe pak je dit op? Jolande van Teeffelen, diëtist Van de mensen met OSAS heeft 90% overgewicht Vetafzetting door overgewicht kan obstructie van de luchtweg veroorzaken. Maar de apneu

Nadere informatie

Pre-diabetes, wat is het en wat kan ik er zelf aan doen? In deze folder krijgt u hier meer informatie over.

Pre-diabetes, wat is het en wat kan ik er zelf aan doen? In deze folder krijgt u hier meer informatie over. Pre-diabetes Pre-diabetes, wat is het en wat kan ik er zelf aan doen? In deze folder krijgt u hier meer informatie over. Wat is pre-diabetes Pre-diabetes is het stadium vóór diabetes (suikerziekte). Het

Nadere informatie

VOEDING. Trainingsadvies Transplantoux 2011. Belangrijk! Energie en opbouwstoffen voor het metabolisme ALGEMEEN: Gewicht ~ prestatie

VOEDING. Trainingsadvies Transplantoux 2011. Belangrijk! Energie en opbouwstoffen voor het metabolisme ALGEMEEN: Gewicht ~ prestatie VOEDING Belangrijk! Energie en opbouwstoffen voor het metabolisme Gewicht ~ prestatie Koolhydraten ~ prestatie Vochtopname ~ prestatie Voeding ~ gezondheid ALGEMEEN: - Koolhydraten: Koolhydraten zijn de

Nadere informatie

KlasseLunch. Over gezond eten 1. Werkbladen KlasseLunch 2008:

KlasseLunch. Over gezond eten 1. Werkbladen KlasseLunch 2008: Werkbladen 2008: Over gezond eten 1 WAAROM IS GEZOND ETEN BELANGRIJK? Je bent nu in de groei. Je lichaam is nog lang niet klaar. Goed en gezond eten is daarom erg belangrijk. Want alleen dan krijg je voldoende

Nadere informatie

DE BESTE VOOR BEREIDING OP JE

DE BESTE VOOR BEREIDING OP JE HERSTEL? DE BESTE VOOR BEREIDING OP JE VOLGENDE TRAINING OF WEDSTRIJD! ZORG ERVOOR DAT JE NA IEDERE INSPANNING GOED EET! Vragen? Neem dan contact op met Anne-Marijke Ambergen, sportdiëtist. Tel. 035 577

Nadere informatie

Voedingsrichtlijnen zwangerschap

Voedingsrichtlijnen zwangerschap Voedingsrichtlijnen zwangerschap Hoera! Je bent zwanger. Een nieuwe tijd breekt aan. Wat gaat deze zwangerschap brengen? Hoe zorg je dat je baby goed groeit? Hoe blijf je zelf fit tijdens je zwangerschap?

Nadere informatie

Betere sportprestaties met een aangepaste voeding?

Betere sportprestaties met een aangepaste voeding? Betere sportprestaties met een aangepaste voeding? Inhoud Energiebehoefte Energieverbruik door sport Sportvoeding = gezonde voeding Sporten en drinken Recreatieve- of prestatiesporter Besluit Meer informatie?

Nadere informatie

Gezond gewicht: BOFT. Gezonde eet- en beweegadviezen. voor ouders van kinderen van 4 tot 12 jaar

Gezond gewicht: BOFT. Gezonde eet- en beweegadviezen. voor ouders van kinderen van 4 tot 12 jaar Gezond gewicht: BOFT Gezonde eet- en beweegadviezen voor ouders van kinderen van 4 tot 12 jaar Van gezond eten blijf je fit en van bewegen word je vrolijk Kinderen moeten goed eten om te groeien, leren,

Nadere informatie

Leefregels voor. Gezond blijven. KBO Bernadette Helmond. 23 april 2014

Leefregels voor. Gezond blijven. KBO Bernadette Helmond. 23 april 2014 Leefregels voor Gezond blijven KBO Bernadette Helmond 23 april 2014 1 Senioren leven ongezonder dan 10 jaar geleden - Drinken meer - Roken (vrouwen) - Bewegen minder - Overgewicht - Eenzijdig eten 2 Leefregels

Nadere informatie

Afdeling Diëtetiek. Voedingsadviezen bij zwangerschapsdiabetes

Afdeling Diëtetiek. Voedingsadviezen bij zwangerschapsdiabetes Afdeling Diëtetiek Voedingsadviezen bij zwangerschapsdiabetes Inleiding Zwangerschapsdiabetes (diabetes gravidarum) is een vorm van diabetes die tijdens de zwangerschap ontstaat en meestal na de bevalling

Nadere informatie

Voeding bij ziekte en herstel

Voeding bij ziekte en herstel Diëtetiek Voeding bij ziekte en herstel i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Inleiding Als u ziek bent, is de kans groot dat u gewicht verliest. Dat komt doordat het lichaam meer energie en voedingsstoffen

Nadere informatie

VK-Diamond 2011. Hoe komen we best aan de start?

VK-Diamond 2011. Hoe komen we best aan de start? VK-Diamond 2011 Raf Van Dyck Hoe komen we best aan de start? Stabiel gewicht : Stabiel lichaamsgewicht vanaf NU tot VK Uitgerust : Op tijd gaan slapen en ontspannen Goede vochtbalans : Optimale vochtbalans

Nadere informatie

Gezond eten als je zwanger wilt worden

Gezond eten als je zwanger wilt worden Gezond eten als je zwanger wilt worden Auteur: Voedingscentrum Gezond eten is belangrijk, zeker als je zwanger wilt worden. Dit informatieblad bevat algemene tips en informatie over gezond eten. De tips

Nadere informatie

Wie beter eet, wordt sneller beter. Afdeling Diëtetiek

Wie beter eet, wordt sneller beter. Afdeling Diëtetiek 00 Wie beter eet, wordt sneller beter Afdeling Diëtetiek Tijdens uw bezoek aan de polikliniek zijn enkele vragen gesteld die verband houden met uw eetlust en uw gewicht. U ontvangt deze folder omdat uit

Nadere informatie

Voeding voor, tijdens en na het wielrennen

Voeding voor, tijdens en na het wielrennen Voeding voor, tijdens en na het wielrennen Opzet presentatie: wielrennen energie wat doet voeding gezonde voeding/sportvoeding (sport)voeding voor, tijdens, na vragen Goede voeding zorgt voor Prestatieverbetering

Nadere informatie

WAT ETEN WE VANDAAG? 1 Waarom moet je eten?

WAT ETEN WE VANDAAG? 1 Waarom moet je eten? WAT ETEN WE VANDAAG? 1 Waarom moet je eten? Alles wat je eet en drinkt noemen we voedingsmiddelen. Voorbeelden hiervan zijn: brood, boter, groenten en vlees. In voedingsmiddelen zitten voedingsstoffen:

Nadere informatie

Afdeling Diëtetiek. Dieet bij een verhoogd cholesterolgehalte

Afdeling Diëtetiek. Dieet bij een verhoogd cholesterolgehalte Afdeling Diëtetiek Dieet bij een verhoogd cholesterolgehalte Algemeen U heeft een verhoogd cholesterolgehalte. Deze folder bevat informatie over het dieet bij een verhoogd cholesterolgehalte. U kunt deze

Nadere informatie

Uitgangspunten Wij bepalen wat en wanneer een kind eet. Het kind bepaalt zelf hoeveel hij/ zij eet.

Uitgangspunten Wij bepalen wat en wanneer een kind eet. Het kind bepaalt zelf hoeveel hij/ zij eet. Voeding Inhoud Voeding... 1 Uitgangspunten... 2 Voeding op Polderpret... 3 Fruit en Groente... 3 Tussendoortjes... 3 Leverworst en smeerleverworst... 4 Drinken... 4 Eetmomenten... 4 Voedingsbeleid Polderpret...

Nadere informatie

Wie ben ik? 22 jaar wedstrijdzwemmen. 5 jaar professioneel EK Rijeka, EK Istanbul, WK Rome, houder NL record 200schoolslag

Wie ben ik? 22 jaar wedstrijdzwemmen. 5 jaar professioneel EK Rijeka, EK Istanbul, WK Rome, houder NL record 200schoolslag (sport)voeding Wie ben ik? 22 jaar wedstrijdzwemmen 5 jaar professioneel EK Rijeka, EK Istanbul, WK Rome, houder NL record 200schoolslag Voeding & Diëtetiek, afgestudeerd 2013 HVA Bezig trainingscursus

Nadere informatie

Voeding voor waterpolo heren. Daniëlle Vriezema

Voeding voor waterpolo heren. Daniëlle Vriezema Voeding voor waterpolo heren Daniëlle Vriezema Wie ben ik? Daniëlle Vriezema Topsporter Judo Sportdiëtiste Militair Eigen praktijk www.dieetslim.nl Wat komt aan de orde? Inleiding Wie ben ik & wat doe

Nadere informatie

Voedingsadviezen na een maagresectie

Voedingsadviezen na een maagresectie Voedingsadviezen na een maagresectie Afdeling diëtetiek U heeft een maagoperatie ondergaan. Hierbij is (een gedeelte van) uw maag weggenomen. Door deze ingreep is uw spijsverteringskanaal veranderd. Deze

Nadere informatie

Eiwitbeperkt dieet Radboud universitair medisch centrum Radboud universitair medisch centrum

Eiwitbeperkt dieet Radboud universitair medisch centrum Radboud universitair medisch centrum Eiwitbeperkt dieet U heeft het advies gekregen om een eiwitbeperkt dieet te volgen. Deze brochure geeft u algemene informatie en voedingsadviezen over een eiwitbeperkt dieet. Heeft u na het lezen van

Nadere informatie

Willen we een blijvend resultaat, wat meestal een verandering van levensstijl betekent, is dit slechts haalbaar door een gedragsverandering.

Willen we een blijvend resultaat, wat meestal een verandering van levensstijl betekent, is dit slechts haalbaar door een gedragsverandering. 1 Patrick van der Weegen Willen we een blijvend resultaat, wat meestal een verandering van levensstijl betekent, is dit slechts haalbaar door een gedragsverandering. Voordelen structureel sporten 1. beïnvloeding

Nadere informatie

Voedingsadvies bij peuterdiarree

Voedingsadvies bij peuterdiarree Diëtetiek Voedingsadvies bij peuterdiarree www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl DIE009 / Voedingsadvies bij peuterdiarree / 29-09-2014 2 Voedingsadvies

Nadere informatie

Document Pro 3 Procesverantwoordelijke: Hoofd opvangvormen Taakverantwoordelijke: Pedagogisch medewerkers Toepassingsgebied KDV PSZ BSO

Document Pro 3 Procesverantwoordelijke: Hoofd opvangvormen Taakverantwoordelijke: Pedagogisch medewerkers Toepassingsgebied KDV PSZ BSO TITEL Doel: GEZONDE VOEDING Kinderen die bij onze organisatie opgevangen worden krijgen gezonde voeding. Pedagogisch medewerkers hebben kennis van gezonde voeding Document Pro 3 Procesverantwoordelijke:

Nadere informatie

Voedingsadviezen. 2.1. Samenstelling van de voeding. 6-7 sneetjes. 20-25 g. 4-5 aardappelen/ opscheplepels

Voedingsadviezen. 2.1. Samenstelling van de voeding. 6-7 sneetjes. 20-25 g. 4-5 aardappelen/ opscheplepels Hoofdstuk 2 Voedingsadviezen voor mensen met diabetes mellitus 2.1. Samenstelling van de voeding Dieetadviezen bij diabetes mellitus zijn niet anders dan adviezen voor een goede voeding. De basis van een

Nadere informatie

Voedingsadvies bij ijzertekort

Voedingsadvies bij ijzertekort Voedingsadvies bij ijzertekort Wat doet ijzer in het lichaam IJzer is een bestanddeel van het bloed. Het zit in de kleurstof van de rode bloedlichaampjes, het hemoglobine. Dit hemoglobine neemt de zuurstof

Nadere informatie

"Als je weet wat je eet kan je bewuster keuzes gaan maken en een gezondere lifestyle ontwikkelen."

Als je weet wat je eet kan je bewuster keuzes gaan maken en een gezondere lifestyle ontwikkelen. Dagelijkse voeding Als je wat meer op je voeding wilt gaan letten, dan sta je vast stil bij wat je allemaal op een dag eet. En je vraagt je vast af wat heb je nu direct nodig en wat niet? Wat voor effect

Nadere informatie

Voeding organiseren = beter presteren. Sport en voeding. Sport en voeding. Hoe belangrijk is voeding? Betere prestaties door betere voeding?

Voeding organiseren = beter presteren. Sport en voeding. Sport en voeding. Hoe belangrijk is voeding? Betere prestaties door betere voeding? Voeding organiseren = beter presteren Els Corstjens Sportdiëtiste tiste Sport en voeding Hoe belangrijk is voeding? Betere prestaties door betere voeding? Sport en voeding Inspanning voeding = afbraak

Nadere informatie

VOEDING BIJ ZWANGERSCHAPSDIABETES

VOEDING BIJ ZWANGERSCHAPSDIABETES Diabetes DIABETES VOEDING BIJ ZWANGERSCHAPSDIABETES Diabetes is een aandoening waarbij er problemen zijn met het op peil houden van het bloedglucose. Glucose is afkomstig van koolhydraten uit de voeding

Nadere informatie

Zwangerschapsdiabetes en voeding

Zwangerschapsdiabetes en voeding Zwangerschapsdiabetes en voeding Afdeling diëtetiek Zwangerschapsdiabetes wordt ook wel diabetes gravidarum genoemd en is een tijdelijke vorm van diabetes (suikerziekte). Meestal wordt zwangerschapsdiabetes

Nadere informatie

GEZONDE VOEDING! Linda Verhaegh, diëtist De Zorggroep Groene Kruis Voeding en Dieet

GEZONDE VOEDING! Linda Verhaegh, diëtist De Zorggroep Groene Kruis Voeding en Dieet GEZONDE VOEDING! Linda Verhaegh, diëtist De Zorggroep Groene Kruis Voeding en Dieet Stelling 1 BMI is hetzelfde als vetpercentage BMI is hetzelfde als vetpercentage BMI meet je door gewicht (kg) / lengte²

Nadere informatie

Dieet bij decubitus (doorliggen)

Dieet bij decubitus (doorliggen) Dieet bij decubitus (doorliggen) Wat is decubitus In de volksmond wordt decubitus doorliggen genoemd. Decubitus ontstaat als door ziekte of ongeval het lichaam langdurig in dezelfde houding moet blijven,

Nadere informatie

Agenda. Koolhydraten. Voeding en sport. Wat eet ik voor, tijdens en na sport? Mijn taak tijdens o.a. de Tour de France.

Agenda. Koolhydraten. Voeding en sport. Wat eet ik voor, tijdens en na sport? Mijn taak tijdens o.a. de Tour de France. Janneke Pieterson Janneke Pieterson Diëtist Sportdiëtist Praktijk Sportkeuken Utrecht Sportdocent groepslessen Chef Team Giant-Alpecin sinds 2012 Rubriek Pedala Master in coaching 1 Agenda Voeding en sport

Nadere informatie

Voeding bij mitochondriële ziekten

Voeding bij mitochondriële ziekten Voeding bij mitochondriële ziekten Inleiding Mitochondriën zijn de energiecentrales van ons lichaam. Mitochondriën zitten in alle lichaamscellen en zorgen voor de aanmaak van energie door de verbranding

Nadere informatie

Eet smakelijk Informatie over vocht en voeding voor ouderen

Eet smakelijk Informatie over vocht en voeding voor ouderen Ouder worden kan verschillende problemen op het gebied van voeding met zich meebrengen. Zo kan onder andere de eetlust afnemen en kunnen ouderen minder gaan drinken dan gewenst. Dit heeft gevolgen voor

Nadere informatie

Hoe komen we best aan de start?

Hoe komen we best aan de start? Wedstrijddagen Hoe komen we best aan de start? Gewicht : Stabiel lichaamsgewicht vanaf NU tot BK Rust : Slapen en ontspannen Vochtbalans : Optimale vochtbalans -> doorschijnende urinekleur Energie : Koolhydraten

Nadere informatie

Sportvoeding Hoe eet en drink ik me naar de top? (vergeet ook niet te trainen! )

Sportvoeding Hoe eet en drink ik me naar de top? (vergeet ook niet te trainen! ) Sportvoeding Hoe eet en drink ik me naar de top? (vergeet ook niet te trainen! ) Voeding & Sport Input - Output Voeding Lichaam Prestatie - Sport Raf Van Dyck - Vlaamse Schermbond 27 december 2009 Levensstijl

Nadere informatie

Gezond eten met de actieve voedingsdriehoek

Gezond eten met de actieve voedingsdriehoek Gezond eten met de actieve voedingsdriehoek De actieve voedingsdriehoek Gezond eten is makkelijker dan je denkt. Zeker met de actieve voedingsdriehoek. Het is een handige wegwijzer over eten en bewegen

Nadere informatie

Voedingsadvies bij galklachten

Voedingsadvies bij galklachten Afdeling: Onderwerp: Diëtetiek 1 Wat is gal? De lever maakt galvloeistof aan, die nodig is bij de vertering van vetten. Deze galvloeistof wordt opgeslagen in de galblaas. Zodra er vet voedsel in de darm

Nadere informatie

VOEDINGSBELEID Versie Oktober 2015, versie 01 Verantwoordelijke Beleidsmedewerker Kwaliteit Aantal pagina s 7 Geldig tot 31 december 2016

VOEDINGSBELEID Versie Oktober 2015, versie 01 Verantwoordelijke Beleidsmedewerker Kwaliteit Aantal pagina s 7 Geldig tot 31 december 2016 VOEDINGSBELEID Versie Oktober 2015, versie 01 Verantwoordelijke Beleidsmedewerker Kwaliteit Aantal pagina s 7 Geldig tot 31 december 2016 Inhoud Algemeen o Gezond voedingsaanbod o Vaste en rustige eetmomenten

Nadere informatie

VOEDINGSRICHTLIJNEN EET 5-6 MAALTIJDEN PER DAG!

VOEDINGSRICHTLIJNEN EET 5-6 MAALTIJDEN PER DAG! VOEDINGSRICHTLIJNEN Proficiat, je hebt er goed aan gedaan om te kiezen voor extra lichaamsbeweging en dus voor een betere gezondheid. Wil je echter graag overbodig gewicht verliezen dan is het essentieel

Nadere informatie

Vitaminen en mineralen. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg

Vitaminen en mineralen. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg Vitaminen en mineralen Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies Jouw gezondheid is onze zorg Inhoud Vitaminen 3 Mineralen 4 Voeding 4 Dagelijkse behoefte 4 Wanneer extra vitaminen gebruiken

Nadere informatie