Reader. Wondverzorging. Medeco B.V., Postbus 1555, 3260 BB, Oud-Beijerland T: (0186) F: (0186) E:

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Reader. Wondverzorging. Medeco B.V., Postbus 1555, 3260 BB, Oud-Beijerland T: (0186) 634 400 F: (0186) 634 499 E: info@medeco.nl www.medeco."

Transcriptie

1 Reader Wondverzorging Medeco B.V., Postbus 1555, 3260 BB, Oud-Beijerland T: (0186) F: (0186) E:

2 INHOUDSOPGAVE INLEIDING DE HUID Functies van de huid Opbouw van de huid Epidermis Dermis Subcutis EEN WOND Wat is een wond? Soorten wonden WONDGENEZING Inleiding fasen van wondgenezing Complicaties in de wondverzorging ALGEMENE WONDVERZORGING VOLGENS WCS CLASSIFICATIEMODEL Classificatiemodel Zwarte wonden Gele wonden Rode wonden Brandwonden Decubitus Ulcus Cruris venosum ( open been) Schaafwonden WONDVERZORGINGS PRODUCTEN Reiniging en desinfectie Wondbedekkers Fixatiematerialen Steungevende verbandmiddelen Beschermende verbandmiddelen Wondbedvoorbereiding Een nieuw wondzorgconcept voor chronische wonden Schema van wondbedvoorbereiding 32 Wondverzorging / september 2005/ 2

3 INLEIDING Veel verschillende soorten wonden, en ook chirurgische incisies, leiden tot letsel van de huid. Het lichaam is meestal in staat deze wonden weer spontaan te sluiten om de oorspronkelijke functies van zijn beschermende omhulsel zo snel mogelijk te herstellen. Bij dit proces spelen zich in de verschillende lagen van de huid talrijke herstelmechanismen af. De grote verscheidenheid van cellen, waarvan sommige uit het bloed afkomstig zijn, speelt daarbij eveneens een rol. Om deze processen beter te begrijpen zullen we in de eerste hoofdstukken aandacht besteden aan de structuur van de gezonde huid, vervolgens de diversiteit in wonden en de wijze waarop deze wonden genezen. Om een wond effectief te kunnen behandelen is een juiste classificatie van de wond (zwarte, gele of rode fase) zoals deze door het WCS (Woundcare Consultant Society) wordt voorgesteld, een goed uitgangspunt, waaraan we in hoofdstuk 4 aandacht besteden. Na het vaststellen van het soort wond en de wondgenezingsfasen, komen we in het doolhof van aangeboden producten, waarmee de wond kan worden behandeld. In hoofdstuk 5 wordt echter helderheid geboden ten aanzien van de materialen die ons ter beschikking staan en welke het beste passen bij de behandeling. Ons voornaamste doel is geweest het verschaffen van nuttige informatie en tips voor de praktische toepassing en advisering. Wondverzorging / september 2005/ 3

4 1. DE HUID De huid is het grootste orgaan van ons lichaam. Het omgeeft het gehele lichaam, beïnvloedt mede de soepelheid van bewegingen. Ook ons uiterlijk wordt bepaald door de huid en is daardoor dus ook een belangrijke factor bij sociale contacten. Leuke weetjes: - de huid heeft een oppervlak van 1,5 2 m 2 en een gewicht van ± 5 kg - 1 cm 2 huid bevat: 100 zweetklieren 10 haren 15 talgklieren 1 meter capillairen 3,5 meter zenuwen honderden zintuiglijke orgaantjes 1.1. Functies van de huid De menselijke huid vervult een aantal belangrijke taken: 1 barrière functie De huid vormt een barrière tegen bedreigingen van buitenaf zoals: - mechanische invloeden (wrijving, druk) - chemische invloeden (water, zuren, basen) - micro-organismen (transpiratievocht en bacteriën vormen de zuurgraad van de huid welke een beschermende factor is tegen pathogene micro-organismen) 2 temperatuurregeling Middels doorbloeding en transpiratie wordt de lichaamstemperatuur geregeld. Bij de verdamping van transpiratievocht wordt warmte aan het lichaam onttrokken. 3 uitscheiding Transpiratievocht bestaat uit water met diverse zouten en afbraakproducten. 4 zintuiglijke functie In de huid bevinden zich zenuwuiteinden welke receptoren bevatten voor het registreren van temperatuur (koude/warmte) of mechanische prikkels (druk-, tast-, en pijnzin). 5 vitamineproductie Onder invloed van de zon speelt de huid een rol bij de productie van vitamine D. 6 immuunapparaat De huid vormt tevens een belangrijk deel van de lichamelijke afweer. Bij de keuze van het wondverband spelen deze belangrijke beschermende en regulerende eigenschappen die de huid bezit, een grote rol. Bij het ontbreken van de huid (wond) zouden deze eigenschappen moeten worden overgenomen door het huidvervangend wondverband. Wondverzorging / september 2005/ 4

5 1.2. Opbouw van de huid De huid is opgebouwd uit twee lagen: Epidermis, opperhuid of epitheellaag De epidermis bestaat uit verschillende lagen. De binnenste laag, de kiemlaag of matrix, grenst aan de golvende papillenlaag van de dermis. De haren, talg- en zweetklieren liggen dieper in de dermis maar worden ook omgeven door de kiemlaag. Deze elementen doorboren de epitheellaag naar buiten. De kiemlaag bevat zelf geen bloedvaten maar wordt gevoed vanuit bloedvaten in de dermis. In de kiemlaag bevinden zich epitheelcellen (keratinocyten) die het vermogen hebben zich te delen en keratine te vormen. De nieuw ontstane cellen worden naar het oppervlak gedrukt. Tijdens deze verplaatsing veranderen ze van vorm en inhoud. In de kiemlaag hebben ze een cilindrische vorm, in de buitenste laag een platte plaveiselvorm. Deze buitenste cel lagen samen vormen de hoornlaag die bestaat uit dode, verhoornde cellen. Dit proces van kiemlaag tot aan hoornlaag duurt ongeveer 28 dagen. De epidermis wordt door een basale membraan verankerd met de dermis. Dit is een celloze, semi-permeabele membraan die ook het transport van eiwitten van dermis naar epidermis regelt Dermis, lederhuid of cutis De dermis bevat weinig cellen. Wel bevinden zich hierin vele collageen- en elastinevezels. Zij geven ondersteuning en elasticiteit aan de huid. Met het ouder worden vermindert de hoeveelheid elastine en collageen en wordt de dermis dunner, kwetsbaarder en minder elastisch. In de dermis bevinden zich huidcapillairen, lymfevaten en zenuwvezels. ~ Subcutis of onderhuids bindweefsel Onder de dermis ligt het subcutane vetweefsel. Dit is eigenlijk geen onderdeel meer van de huid. Het vormt de contouren van het lichaam en polstert de onderliggende structuren als spieren, pezen en botten. Het is een vrij losmazig weefsel dat een constant aantal vetcellen bevat. De grootte van de cellen kan wisselen, afhankelijk van de aanwezige vetreserves. Bij vermindering van de vetreserve ontstaat, vooral bij oudere mensen, een zeer beweeglijke verbinding tussen huid en onderliggende structuren. Hierdoor vergroot de kans op beschadiging (uitrekking of scheuren) van de bloedvaten die door deze subcutane laag heen de huid van voeding voorzien. Wondverzorging / september 2005/ 5

6 1 2 3 doorsnede van de huid 1. Epidermis 2. Dermis 3. Subcutis In de dermis en de subcutis bevinden zich verschillende structuren, zoals bloeden lymfevaten, zintuigcellen en zenuwuiteinden, haarwortels, spiervezels en zweetklieren. Wondverzorging / september 2005/ 6

7 2. EEN WOND 2.1. Wat is een wond? Een wond is een verbreking van de continuïteit van het weefsel. Er kan hierbij al dan niet weefsel verloren gaan (bijv. snijwond, steekwond, schaafwond). Deze definitie geldt ook voor de zogenaamde gesloten verwondingen waarbij de huid intact blijft maar de eronder liggende weefsels beschadigd zijn (bijv. bloeduitstorting). De term wond wordt het meest gebruikt bij beschadiging van de huid en/of direct daar onderliggend weefsel, terwijl de term letsel veelal een inwendig probleem aanduidt. 2.2 Soorten wonden - Mechanische wonden: door scherp of stomp geweld van buitenaf; steek-, snij-, schaaf-, schot-, scheur- of kneus wond. - Chemische wonden: door inwerking van chemische stoffen zoals; sterke zuren, basen, sommige zouten etc. - Thermische wonden: door verbranding of bevriezing. - Elektriciteitswonden: via blikseminslag of elektriciteitsdoorgang. - Stralingswonden: door zonnebrand, röntgen- of radioactieve straling. - Infectie wonden: door onvoldoende (plaatselijke) afweer tegen micro-organisme; parasieten, bacteriën, virussen, schimmels en gisten. - Oncologische wonden: door primaire huidcarcinomen of huidmetastasen van carcinomen elders in het lichaam. - Circulatiestoornis wonden: door onvoldoende zuurstofvoorziening en/of voeding van de weefsels; decubitus, ulcus cruris en diabetische voet. Elke type wond vraagt een andere manier van behandeling. Aspecten die daar een belangrijke invloed op hebben zijn kleur, diepte, grootte, locatie, hoeveelheid exsudaat, evt. aanwezige infectie. Ook de vorm van de wondranden hebben invloed op de snelheid van genezing en het uiteindelijke cosmetische resultaat. Op de volgende bladzijde ziet u 2 mechanische wonden met totaal verschillende wondranden. De chirurgische wond is een schone wond met rechte wondranden en zal daardoor snel genezen met een mooi cosmetisch eindresultaat. Wondverzorging / september 2005/ 7

8 2 verschillende mechanische wonden Scheur wond: rafelige wondranden Snij(chirurgische) wond: rechte, gladde randen 1. Epidermis 2. Dermis 3. Subcutis Wondverzorging / september 2005/ 8

9 3. WONDGENEZING 3.1. Inleiding Elke wond heeft de neiging tot genezing door het reparatievermogen van het weefsel onder invloed van de wondprikkel. Deze prikkel zorgt ervoor dat het lichaam stoffen via de bloedbaan aanvoert om de wond zo snel mogelijk te repareren. Een wond kan primair of secundair genezen. Primaire wondgenezing Deze genezing per primam intentionem, is slechts mogelijk als de wondranden niet ver uiteenwijken, zoals bij een snijwond en een operatieve insnede, en de wond schoon is. De genezing verloopt als volgt: 1) Verkleven van de wondranden na maximaal 24 uur. De bloeding komt tot staan. 2) Ontstaan van ontstekingsreactie. De witte bloedlichaampjes reinigen de wond door hun bacteriedodende werking en door het opruimen van het dode resp. niet meer levensvatbaar weefsel. 3) Binnengroeien van jonge bindweefselcellen en haarvaatjes (op de derde dag na de verwonding) in het wondgebied. 4) Epithelialisatie van de wond vanuit de wondranden over het granulatieweefsel heen. 5) Ontstaan van het littekenweefsel. Vers is het rood, later wordt het witter. Secundaire wondgenezing De genezing per secundam intentionem treedt op bij: 1) grote wonden 2) diepe wonden 3) infectie 4) complicaties in de wondgenezing Hetzelfde proces als bij primaire wondgenezing voltrekt zich, alleen op grotere schaal. Aangezien de wondranden niet tegen elkaar aanliggen, moet het granulatieweefsel het open defect overbruggen. Het wordt dan met het oog zichtbaar. Het afstoten van het dode weefsel is bij deze vorm van wondgenezing een belangrijk proces. In het gebied tussen levend en dood weefsel vindt resorptie plaats,waardoor het dode weefsel afgebakend en tenslotte afgestoten wordt. Aangezien wonden die per secundam intentionem genezen, meestal grote, wonden zijn, worden ook de littekens meestal groot. De duur van de wondgenezing hangt af van: - grootte van de wond - uiteenwijken van de wondranden - hoeveelheid dood weefsel dat opgeruimd moet worden - algemene conditie van de patiënt - bloedvoorziening: weefsels met een slechte bloedvoorziening, zoals pezen genezen langzaam. De kans op infecties wordt hierdoor groter. - complicaties in de wondgenezing Wondverzorging / september 2005/ 9

10 3.2 Fasen van wondgenezing De genezing van een wond verloopt volgens een vast patroon. Dit patroon bestaat uit 3 fasen die altijd in een chronologische volgorde verlopen. In een grote wond kunnen soms meerdere genezingsfasen tegelijk voorkomen, maar de uiteindelijke wondsluiting zal toch pas plaatsvinden als ook de laatste fase is voltooid. Een aantal factoren speelt in deze fasen een rol. Als één factor ontbreekt en/of een fase slechts onvolledig verloopt, stagneert het genezingsproces en ontstaat een chronische wond. 1. reactiefase Deze fase bestaat weer uit 2 fasen, namelijk de bloedingsfase en de daarop volgende ontstekingsfase. Doel van de bloedingsfase is uitbreiding van de wond voorkomen. In het begin wordt een bloeding tot staan gebracht door het stollingsproces. Er treed door o.a. histamine een vaatvernauwing op. Zo kan er zich een stolsel vormen waarin fibrinedraden zitten. Deze vormen een netwerk dat bij niet gapende wonden de randen verbindt en verkleeft. Bij grotere wonden bedekt het netwerk het wondbed. Op deze wijze wordt de wond afgesloten (bij indroging een korst). Na het stoppen van de bloeding dienen dode cellen en micro-organismen opgeruimd te worden, dit is de ontstekingsfase. Stoffen uit de vernietigde cellen (cytokines) zorgen voor vaatverwijding van de capillairen rondom het wondgebied. Hierdoor kunnen granulocyten (witte bloedcellen) bij het beschadigde weefsel komen. Eenmaal gearriveerd veranderen zij in macrofagen die in staat zijn dode cellen op te ruimen en bacteriën onschadelijk te maken. Dit proces heet Fagocytose. Met deze macrofagen verlaten ook veel vocht en eiwitten het bloedvat. De afvoerende lymfevaten zijn ook beschadigd en niet meer in staat dit vocht voldoende af te voeren. Zo ontstaat zwelling. De toxinen van de beschadigde cellen prikkelen ook de pijnzenuwen. Nu krijgt men de klassieke ontstekingsverschijnselen; roodheid, warmte, zwelling en pijn. Als de wond helemaal schoon is kan de volgende fase beginnen. 2. regeneratiefase (= proliferatiefase of fibroblastenfase) In deze fase wordt verloren gegane dermis vervangen door nieuw weefsel (reparatie) en wordt de wond gesloten (regeneratie van epitheel). De nog steeds ruim aanwezige macrofagen stimuleren de aanmaak van nieuwe bloedvaatjes (angiogenese). Ook trekken de macrofagen een groot aantal fibroblasten aan naar de wond, die zorg dragen voor: - de vorming van collageenfibrillen, welke zich bundelen tot collageenvezels - de vorming van proteoglycanen. Deze substantie bevat vocht en bepaalt het vochtig wondmilieu. - De vorming in hun cel van eiwitcomponenten, myofibroblasten genaamd, die de eigenschap hebben te kunnen samentrekken. Het samenbundelen van de collageenvezels en de werking van de myofibroblasten zorgt voor wondcontractie. Het nieuw gevormde weefsel heet granulatieweefsel. Het is vochtig, helder rood en korrelig Wondverzorging / september 2005/ 10

11 Voor de vorming van granulatieweefsel zijn verschillende (voedings)stoffen nodig, zoals; - eiwitten - mineralen - vitamine A en C - zuurstof - groeifactoren - enzymen en hormonen Ontbreekt één van deze stoffen dan kan de wondgenezing ernstig vertragen of zelfs stagneren. Zodra het granulatieweefsel het niveau van de kiemlaag heeft bereikt, beginnen de epitheelcellen aan de wondrand zich onder invloed van groeifactoren te vermenigvuldigen en bedekken het granulatieweefsel. Wanneer de epitheelcellen elkaar in het centrum raken, stopt de oppervlakte groei en is de wond gesloten. Vanuit de randen begint nu de diktegroei van de epidermis en de verankering aan de dermis. Het nieuwe weefsel is nog erg kwetsbaar. 3. rijpingsfase (= maturatiefase of remodelleringsfase) Het granulatieweefsel dat de dermis heeft vervangen moet uitrijpen tot een dun, soepel en wit bindweefsel litteken. Dit uitrijpen gebeurt onder invloed van macrofagen en fibroblasten, die zorgen voor de afbraak van de overmaat aan bloedvaatjes en de omvorming van jong collageen naar rijp collageen, waardoor de uiteindelijke trekkracht van het litteken wordt bepaald. Dit proces kan 6 maanden tot 2 jaar duren. Voorbeeld van een hypertrofisch litteken. Bindweefselgroei is doorgegaan nadat de epitheellaag was gesloten. Hierdoor ontstaat een verhoging van het littekenweefsel. Wondverzorging / september 2005/ 11

12 3.3. Complicaties in de wondverzorging Complicaties in de wondgenezing zijn onder te verdelen in: A) Stoornissen in de granulatievorming als gevolg van algemene zaken, zoals bijvoorbeeld : - een sterk verslechterde lichamelijke toestand bijv. door ziekte - bloedarmoede - vitamine tekort - suikerziekte B) Stoornissen in de granulatievorming als gevolg van lokale oorzaken, zoals bijvoorbeeld: - een vreemd voorwerp, bijv. een splinter - infectie (zie C) - circulatiestoornissen in het wondgebied, bijv. bij Decubitus en Ulcus Cruris - röntgenbeschadiging; - mechanische beschadiging door bijvoorbeeld een ingedroogd verband C) Besmetting door bacteriën. Dit kan primair zijn, dat wil zeggen dat de bacteriën direct door het voorwerp dat de wond maakt in de wond gebracht worden. Bij een secundaire infectie komen de bacteriën pas later in de wond. Dat kan vanuit de omgeving, vanuit elders in het lichaam, van het verplegend personeel, door vieze handen of onsteriele verbanden. Deze laatste oorzaak noemt men ziekenhuis- of kruisinfectie. Het verloop van de infectie wordt bepaald door: - type wond (chirurgische wond biedt meer weerstand dan een traumatische wond) - locatie van de wond (hoe is de doorbloeding?) - algemene weerstand van het lichaam - aantal bacteriën - soort bacteriën - invasietijd* *Na besmetting van de wond hebben de bacteriën een bepaalde tijd, 6 à 8 uur nodig om zich in de wonden te vermenigvuldigen resp. gif te vormen alvorens een lokale of algehele ontsteking (sepsis) te veroorzaken. Wond excisie voor deze kritieke termijn voorkomt dus ontsteking. D) Stoornissen in de littekenvorming. Een Keloid is een hypertrofisch litteken. Dat wil zeggen dat de bindweefselgroei nog doorgaat als de epithelialisatie reeds voltrokken is. Dit komt veel voor bij de bevolking met een donkere huidskleur. Een contractuur is een samentrekking van het littekenweefsel. Men onderscheidt contracturen naar het weefsel dat de contracturen veroorzaakt en naar de dwangstand waarin zij het gewricht brengen. Denk hierbij aan littekenvorming na genezing van brandwonden. Wondverzorging / september 2005/ 12

13 4. ALGEMENE WONDVERZORGING VOLGENS WCS CLASSIFICATIEMODEL Wonden kunnen via het WCS (Wound Consultant Society) model door middel van een kleurcodering worden onderverdeeld. Hierdoor ontstaat er een duidelijkheid in het beoordelen van een wond waardoor er eenduidig behandel beleid kan worden gemaakt WCS Classificatiemodel Het classificatie model deelt de wonden op in een drietal kleuren m.n zwarte, gele en rode wonden. Het model is niet toepasbaar op brandwonden. De lokale behandeling van deze wonden wordt bepaald door onder andere de diepte, het oppervlak en de plaats van de wond en de algehele conditie van de patiënt Zwarte wonden Een zwarte wond bevat necrotisch weefsel (dood weefsel waarin stolling van eiwitten en fibrinevorming heeft plaats gevonden). Zolang dit aanwezig is kan de wond niet genezen. Necrose kan zich ook uiten in een bruin-grijs-gelige kleur. Necrose wordt veroorzaakt door: - slechte lokale circulatie - schadelijke invloeden van buitenaf, b.v. infectie Necrotisch weefsel is een voedingsbodem voor bacteriën. Necrose kan op verschillende manieren worden verwijderd n.l. mechanisch (de arts knipt of snijdt de droge korst weg en via Honingzalf / -gel (tevens antibacterieel) of Hydrogels, die ervoor zorgen dat de droge korst verweekt en oplost). Er zijn drie soorten necrotische wonden te weten: 1. harde necrose zonder ontsteking verschijnselen ( korst is hard en droog) Doel droog houden van de wond, korst laten zitten korst fungeert als een ingedroogde blaar (let op eventuele secundaire infectie) Behandeling korst afdekken met een NW kompres, minimaal 1x per dag verwisselen 2. harde necrose met ontstekingsverschijnselen (huid is rood en voelt warm aan) Doel necrotomie d.m.v. snijden en/of knippen mechanisch verwijderen door spoelen / poetsen, zonodig geur neutraliseren wond reinigen creëren ideaal wondklimaat Behandeling wond bij iedere verbandwisseling spoelen met NaCl 0,9% korst verweken met Honingzalf /-gel(mesitran /-Soft) of Hydrogel afdekken met een Kliniderm Film, maximaal 3 dagen laten zitten riekende wonden afdekken met Lyofoam C na necrotomie afdekken met Lyofoam (afhankelijk van hoeveelheid exsudaat max. 7 dagen laten zitten) Eventueel Kliniderm Alginate bij zeer veel vochtafgifte Wondverzorging / september 2005/ 13

14 3. vervloeide necrose in een gele wond (weke massa onder de korst of in de wond) Doel necrolyse d.m.v enzymen mechanische necrotomie, zonodig geur neutraliseren (Honingzalf /-gel) wond reinigen creëren ideaal wondklimaat absorberen wondvocht Behandeling wond bij iedere verbandwissel spoelen met NaCl.0,9% korst verweken met Honingzalf /-gel of Hydrogel, wond afdekken met Kliniderm Film (max. 3 dagen laten zitten) riekende wond afdekken met Lyofoam C na necrotomie afdekken met Kliniderm Alginate + Kliniderm Film (Alginate max. 3 dagen laten zitten) 4.3. Gele wonden In deze fase is er sprake van aanwezigheid van geel fibrinebeslag. De behandeling bestaat dan ook uit het reinigen en eventueel geur neutraliseren van de wond. Er kan in geval van ontstekingsverschijnselen een kweek worden afgenomen om de wond gericht te behandelen met systematisch toegediende antibiotica. 1. Diepe gele wond Doel wond reinigen tot gele debris is verdwenen eventueel geur neutraliseren stimuleren van granulatieweefsel absorberen van wondvocht creëren ideaal wondklimaat infectie bestrijden Behandeling wond spoelen bij elke verbandwissel met NaCl 0,9%. eventueel gebruik antibacteriële middelen (Mesitran) droog geel debris verweken met Honingzalf /-gel / Hydrogel, wond afdekken met Kliniderm Film (max. 3 dagen laten zitten.) vochtige wond afdekken met Novopad/Exsupad bij dagelijkse verzorging Als de wondbedekker langer kan blijven zitten eventueel Lyofoam of Kliniderm Alginate + Kliniderm Film aanbrengen (Lyofoam, afhankelijk van de diepte van de wond max. 7 dagen laten zitten, (Alginate max. 3 dagen). Wondverzorging / september 2005/ 14

15 2. Oppervlakkige gele wonden met weinig exsudaat Doel wond reinigen tot gele debris is verdwenen eventueel geur neutraliseren stimuleren van granulatieweefsel absorberen van wondvocht creëren ideaal wondklimaat infectie bestrijden Behandeling wond spoelen bij elke verbandwissel met NaCl 0,9% droog geel debris verweken met Honingzalf /-gel of Hydrogel, afdekken met Lyofoam of Kliniderm Hydro Standard of Mesitran Hydro. (Maximaal 3 dagen laten zitten). bij geïnfecteerde wond eventueel antibacteriële honingzalf aanbrengen. 3. Oppervlakkige gele wonden met veel exsudaat Doel wond reinigen tot gele debris is verdwenen eventueel geur neutraliseren stimuleren van granulatieweefsel absorberen van wondvocht creëren ideaal wondklimaat Behandeling wondspoelen bij elke verbandwissel met NaCl 0,9%. wond afdekken met Lyofoam Extra of Kliniderm Alginate + Kliniderm Film of Mesitran Net + Exsupad 4.4. Rode wonden In de rode fase van de wondgenezing is het vormen van nieuw granulatieweefsel een van de belangrijkste aspecten. Er vind namelijk epithelialisatie plaats. De wond is vrij van debris. De epithelialisatie begint vaak vanuit de wondranden of vanuit de epitheeleilandjes rondom haren en zweetklieren. Deze breiden zich uit over de gehele wondbodem tot de wond bedekt is en genezen. Belangrijk in deze fase is dat het nieuw gevormde granulatie weefsel beschermt wordt. Dit betekend dat er gekozen moet worden voor de juiste wondbedekker die niet mag verkleven aan de wond. Ook nu is het belangrijk om te zorgen voor een optimaal wondklimaat. 1. Diepe rode wond Doel stimuleren en beschermen van de granulatie absorberen van wondvocht creëren ideaal wondklimaat Behandeling Klinitulle Zalfkompres of Novopad direct op de wond, Zalfkompres afdekken met Novopad of bij veel exsudaat Exsupad (Minimaal een keer per dag verwisselen.) bij droge wond Honinggel of Hydrogel in de wond,afdekken met Kliniderm Film of Lyofoam. Wondverzorging / september 2005/ 15

16 2. Oppervlakkige rode wond weinig exsudaat Doel stimuleren en beschermen van de granulatie absorberen van wondvocht creëren ideaal wondklimaat Behandeling Klinitulle zalfkompres direct op de wond, afdekken met Novopad of bij veel exsudaat Exsupad (Minimaal een keer per dag verwisselen.) Eventueel wond afdekken met Kliniderm Film of Kliniderm Hydro Thin Ook de Mesitran Hydro kan bij weinig exsudaat rechtstreeks op de wond worden aangebracht 3. Oppervlakkige rode wond matig exsudaat Doel stimuleren en beschermen van de granulatie absorberen van wondvocht creëren ideaal wondklimaat Behandeling Wond afdekken met Novopad. (minimaal een keer per dag verwisselen) Of wond afdekken met Lyofoam of Kliniderm Hydro Standard of Mesitran Net + Exsupad waarbij Exsupad dagelijks te verwisselen en het Net om de drie dagen. Oppervlakkige rode wond veel exsudaat Doel stimuleren en beschermen van de granulatie absorberen van wondvocht creëren ideaal wondklimaat Behandeling wond afdekken met Mesitran Net + Exsupad (Exsupad 1 keer per dag verwisselen). of wondafdekken met Lyofoam Extra of Kliniderm Hydro Standard (afhankelijk van exsudaat max. 3 dagen laten zitten) eventueel Kliniderm Alginate (bij zeer veel vochtafgifte) Wondverzorging / september 2005/ 16

17 4.5. Brandwonden Definitie: Een brandwond is een letsel waarbij de continuïteit van weefsel is verbroken door warmte, koude, straling, elektriciteit of een chemische stof. Het verbrandingsletsel als geheel laat zich moeilijk definiëren omdat het zich kan voordoen in verschillende verschijningsvormen. Kenmerken: Temperaturen van 50 tot 60 C kunnen al een permanente beschadiging van het weefsel geven. Daarnaast kan een uitgebreide brandwond een gevaar voor vitale functies zijn. Hierdoor bestaat de kans op onmiddellijke shock en leidt het afscheiden van grote hoeveelheden eiwitrijk vocht door de wonden tot een aanzienlijk verlies aan eiwit en vocht. De ernst van het letsel is afhankelijk van een aantal punten die hieronder kort worden beschreven; A: Uitgebreidheid Vaststelling hiervan geschiedt d.m.v. schatting van het percentage Totaal Verbrand Lichaams Oppervlak (TVLO). Hiervoor gebruikt men de regel van negen. B: Diepte De diepte bepaald of een brandwond conservatief dan wel operatief behandeld wordt. De diepte wordt bepaald door het vaststellen van de kleur, de capillaire refill en de sensibiliteit. 1 e graads: is eigenlijk een ontstekingsreactie, er is geen verbreking van de continuiteit van de huid. De huid is rood, heeft een positieve capillaire refill en is pijnlijk. 2 e graads oppervlakkig: betreft de epidermis (opperhuid) en oppervlakkige dermis (lederhuid). Er is een meer egale roodheid met al dan niet intacte blaren, positieve capillaire refill en pijnlijkheid, door intacte uiteinde van de huidzenuw. Genezing duurt ongeveer 10 dagen en meestal zonder littekenvorming. Wondverzorging / september 2005/ 17

18 2 e graads diep: betreft de epidermis en de volledige dermis. Kenmerkt zich door een dof en/of glanzend roze, wolkig aspect, positieve tot vertraagde capillaire refill en verminderde sensibiliteit. Genezing vindt plaats tussen de 2 en 4 weken, meestal met littekenvorming. 3 e graads: De huid is aangedaan over de gehele dikte. Ook kunnen dieper liggende structuren bij de verbranding zijn betrokken. De wond is wit of geel verkleurd door de aanwezigheid van necrotisch weefsel, soms bruin tot zwart door verkoling van de huid en kledingresten. Pijnreceptoren zijn vernietigd waardoor deze verbranding pijnloos is, toch kan er aan de rand van deze brandwond pijn waargenomen worden, dit komt omdat op die locatie de verbranding oppervlakkiger kan zijn. Elke 3 e graads verbranding vereist chirurgische behandeling. C: Lokalisatie van de brandwond Een verbranding van het gelaat, de genitaalstreek, van handen of voeten kan tot ernstige invalidering leiden. Verbranding van de huid boven gewrichten kan leiden tot contractuurvorming met functionele stoornissen als gevolg. Bij verbrandingen aan het gelaat en hals kan zich binnen enkele uren een uitgebreid oedeem ontwikkelen wat kan lijden tot obstructie van de hoge luchtwegen. D: Leeftijd Wanneer de som van leeftijd en TVLO toeneemt, daalt de kans op overleven. Let wel; bij baby s en kleine kinderen is een verbranding al vele malen ernstiger dan bij volwassenen. E: Reeds bestaande afwijkingen Ziekten als diabetes, hart-, long- en nierafwijkingen en psychische stoornissen beïnvloeden de behandelingsmogelijkheden in ongunstige zin. F: Bijkomende letsels Letsels als fracturen en inwendige verwondingen opgelopen tijdens het ongeval bepalen in hoge mate de invaliditeit en overlijdenskans. Door inademing van hete lucht of rook kan beschadiging van lagere luchtwegen optreden. G: Brandwondenziekte Onder deze term is samengevat een aantal aandoeningen die ten gevolge van uitgebreide en diepe verbrandingen alle orgaansystemen kunnen treffen, zoals hart, longen, lever, nieren en maagdarmkanaal. behandeling: Stop oorzaak van de verbranding Verwijder loszittende kleding, sieraden en luiers wanneer deze bij de verbranding zijn betrokken minuten koelen met WaterJel (met gel geïmpregneerd kompres), BurnJel (koelende gel) of water. Stop met koelen als de pijn is verdwenen. Probeer de grootte van de brandwond vast te stellen door toepassing van de handwijzer. De oppervlakte van de gestrekte hand van het slachtoffer is 1% van het lichaamsoppervlak. Wondverzorging / september 2005/ 18

19 4.6. Decubitus Definitie: Decubitus is weefselversterf, veroorzaakt door de inwerking op het lichaam van druk-, schuifen wrijfkrachten of een combinatie van deze factoren. (CBO) Door langdurige blootstelling aan druk, schuif krachten en wrijf krachten op de huid ontstaat er een verminderde doorbloeding wat kan leiden tot necrose en uiteindelijk tot een wond. Dit komt met name voor bij bedlegerige mensen, of mensen die zijn geïmmobiliseerd. Decubitus treedt met name op daar waar de uitstekende botten vlak onder de huid liggen zonder de bescherming van spierweefsel en vet. Voorkeur plaatsen zijn de hielen, stuit, ellebogen, achterhoofd en heup. Decubitus wonden zijn onder te verdelen in graden m.n.: Graad 1: Niet wegdrukbare roodheid van de intacte huid. Andere mogelijke kenmerken zijn verkleuring van de huid, warmte, oedeem en verharding. Graad 2: Oppervlakkig huiddefect van de opperhuid, al dan niet met aantasting van de onderliggende lederhuid. Het defect manifesteert zich als een blaar of oppervlakkige ontvelling. Graad 3: Huiddefect met schade of weefselversterf van de huid en onderhuids weefsel. De schade kan zich uitstrekken tot aan het onderliggende bindweefselvlies. Graad 4: Uitgebreide weefselschade of weefselversterf aan de spieren, botweefsel of ondersteunende weefsels, met of zonder schade van opperhuid of lederhuid. Behandeling: Om de wond zo goed mogelijk te behandelen is een juiste rapportage over het verloop van de wondgenezing van belang, belangrijke aspecten hierbij zijn: locatie en graad van de wond wijze van wond reinigen benodigde wondverzorgingsproducten wijze van wondbehandeling frequentie van verbandwisselingen Graad 1 : beschermen van de huid d.m.v. Kliniderm Film of Kliniderm Hydro Thin Graad 2 : blaardak intact: beschermen van de blaar d.m.v. Klinion Klinitulle Zalfkompres of een Kliniderm Film blaardak niet intact: voorkom infectie, wond afdekken met Kliniderm Hydro Thin Graad 3: zonder necrose: Honingzalf /-gel of Hydrogel in de wond, afdekken met Lyofoam standard. Bij dagelijkse wondverzorging afhankelijk van hoeveelheid exsudaat Exsupad of Novopad aanbrengen Wondverzorging / september 2005/ 19

20 met necrose: - droge necrose zonder ontstekingsverschijnselen droog houden - droge necrose met ontstekingsverschijnsel necrotomie d.m.v Honingzalf /-gel of Hydrogel afdekken met Lyofoam - Oppervlakkige vervloeide necrose necrotomie d.m.v. Honingzalf /-gel of Hydrogel in de wond, afdekken met Lyofoam of Kliniderm Alginate. Bij dagelijkse wondverzorging Klinion Exsupad of Klinion Novopad toepassen. Graad 4: zonder necrose: wondspoelen met NaCl 0,9%. Kliniderm Alginate afdekken met Kliniderm Film met necrose : necrotomie d.m.v. Honingzalf / -gel of Hydrogel, wond afdekken met Lyofoam (bij riekende wonden Lyofoam C) De belangrijkste factor bij een preventieve therapie is het wegnemen van de druk. In ieder stadium is het daarom belangrijk om preventieve en/of curatieve materialen te gebruiken. Denk hierbij aan speciale zitkussens, matrassen en andere drukverlagende materialen. Daarnaast is het regelmatig toepassen van wisselligging en indien mogelijk actieve mobilisatie belangrijk. Drukpunten met verhoogd risico op decubitus, weergegeven in verschillende houdingen Wondverzorging / september 2005/ 20

21 4.7. Ulcus Cruris Venosum (open been) Een ulcus cruris is een slecht genezende wond (zweer) aan het onderbeen. Het is meestal een chronische, recidiverende aandoening op basis van een circulatiestoornis. De oorzaken van een ulcus cruris kunnen zowel arterieel (10-15%) als ook veneus (70%- 80%) zijn. De overige oorzaken zijn o.a. infecties, maligniteit, bestraling. Verschijnselen: Bij een arterieel ulcus cruris ontstaat er een vernauwing van de aanvoerende bloedvaten, hierdoor krijgen de weefsels te weinig zuurstof en voedingsstoffen. Dit leidt tot weefselversterf (zwarte necrose of gangreen). De wond kan niet genezen, maar zal gaan ulcereren (zweren). Dit ulcus cruris vinden we meestal op plaatsen die van nature minder goed doorbloed zijn, zoals de buitenste voetrand, de voetrug, het achilles gebied en het scheenbeen. Bij een veneus ulcus cruris is de terugvoer van het bloed uit de benen naar het hart gestoord. Hierdoor treedt er door het ontstaan van een hoge druk in de venen, vocht uit de vaten waardoor pitting oedeem ontstaat. Dit ulcus manifesteert zich vaak rond de enkel en het gebied tussen enkel en het begin van de kuitspier, zowel aan de binnenkant als aan de buitenkant van het been. Behandeling: Allereerst is het belangrijk om de diagnose te stellen of het om een arterieel of veneus ulcus cruris gaat. Er is een onderscheid in ambulante en niet-ambulante compressietherapie. Centraal in de behandeling van Ulcus Cruris Venosum staat het behandelen van het oedeem, dit dient te worden weg gezwachteld. Voorwaarde voor ambulante compressietherapie is dat de patiënt kan lopen. Niet ambulante compressietherapie wordt in de regel toegepast bij patiënten die weinig of niet lopen. Arterieel Ulcus Cruris: Zolang de vernauwing blijft bestaan kan het ulcus niet genezen. Deze vernauwing kan door middel van Dotter of laserbehandeling worden behandeld, een eventuele operatieve behandeling kan noodzakelijk zijn. Niet zwachtelen, mits anders geïndiceerd door de behandelend arts. Wanneer er sprake is van een wond deze behandelen volgens protocol. Veneus Ulcus Cruris: Indien oedeem aanwezig is ACT toepassen m.b.v. korte rekzwachtels Indien oedeem is weggezwachteld overgaan op kousen Wond behandelen volgens protocol. Wondverzorging / september 2005/ 21

22 Doel ACT: Het aanwezige oedeem doen verdwijnen door het geven van druk van buitenaf. Hierdoor ontstaat een verhoogde druk op de weefsels waardoor het oedeem terug wordt geperst in het vaatstelsel. Door te lopen wordt deze druk nog extra verhoogd, hierdoor worden de verwijde vaten samengedrukt, zodat de kleppen weer functioneren. Meet regelmatig op een vast punt de omvang van het been Benodigdheden ACT: Twee Klinidur Textelast korte rekzwachtels Klinisoft SY synthetische watten (polster materiaal) Kliniplast Textile hechtpleister 9,2 x 2,5 cm Tubifast fixatieverband Schaar Aandachtspunten: Zet alle benodigdheden klaar zodat u snel en efficiënt het been kunt zwachtelen. Maak gebruik van de kant en klare Klinion Compressiebox Breng het in te zwachtelen been in een juiste werkhouding, maak hierbij gebruik van een behandeltafel of stoel waar het been op rust. Gebruik polstermateriaal daar waar er uitstekende delen zichtbaar zijn Fixeer de zwachtels met hechtpleister en niet met de bijgeleverde klemmetjes. Voldoende mobiliseren. Techniek Ambulante compressietherapie Wondverzorging / september 2005/ 22

23 Het been volgend zwachtelen ( ACT): Begin met de eerste Klinidur Textelast korte rekzwachtel vanaf de grote teen en breng deze bovenlangs aan in de richting van de kleine teen ( fig 1) Maak hierna eenmaal een toer over het midden van de voet waardoor de zwachtel wordt vastgezet (fig 2) Zwachtel vervolgens naar het midden van de hiel waarbij de voor 2/3 deel om de hiel en 1/3 deel om de hak wordt gewikkeld. (fig3) Zwachtel hierna met een toer het open gebleven gedeelte van de voet ( fig 4) Breng vervolgens een circulaire toer ( horizontaal aan boven de enkel en laat nu de zwachtel de vorm van het been volgen tot onder de knie.( Fig 5) Maak vlak onder de knieschijf een circulaire toer, laat vervolgens de zwachtel de vorm van het been naar beneden volgen en bedek de openingen (fig 6) Zwachtel vervolgens weer naar boven. Fixeer de zwachtel met twee stukken hechtpleister Textiel ( fig.7) Herhaal stap 1 t/m 7 met de tweede Klinidur Textelast korte rekzwachtel, echter nu in tegengestelde richting. Begin nu bij de kleine teen en zwachtel in de richting van de grote teen (fig. 8 t/m 12) 4.8. Schaafwonden Kenmerken: Een oppervlakkige mechanische verwonding van de epidermis, soms ook dieper. Deze wonden kunnen heftig bloeden en veel exsudaat produceren. Benodigdheden: NaCl 0,9% Steriel gaasje Handschoenen Desinfectantia/ honingzalf /-gel Klinitulle Zalfkompres + Steriel gaaskompres of Kliniderm Film of Novopad / Exsupad Klinifix Hydrolast fixatiewindsel of een fixatiepleister Behandeling: Reinig de wond met NaCl 0,9% om lichaamsvreemde stoffen te verwijderen, zodat de kans op infectie verminderd. Zonodig desinfecteren. Een niet bloedende of lichte schaafwond afdekken met Novopad, Kliniderm Film of een Klinitulle zalfkompres met daarover heen een Novopad. Dit om het verkleven van het wondverband tegen te gaan. Het aanbrengen van Honingzalf /-gel zorgt voor een antibacteriële bescherming en voorkomt verkleven aan het wondverband. Bij wonden die veel bloed of exsudaat vrij geven, wordt de wond afgedekt met een Novopad of Exsupad. Fixeren met een Klinifix Hydrolast of Klinion fixatiepleister. Wondverzorging / september 2005/ 23

24 5 WONDVERZORGINGS PRODUCTEN Bij de verzorging van een wond nemen verbandmiddelen een belangrijke plaats in. Functies van verbandmiddelen: 1) Reiniging en desinfectie 2) Wondbedekking 3) Fixatie 4) Steungevend Er is een grote verscheidenheid aan wondbedekkers. Elke wond heeft immers specifieke kenmerken en mede hierdoor zijn er veel verschillende soorten verbandmiddelen ontwikkeld. Dit maakt de keuze soms moeilijk. Het volgende overzicht geeft een beeld van de meest voorkomende verbandmiddelen Reiniging en desinfectie Voor reiniging en desinfectie worden in het algemeen hydrofiele gaaskompressen of nonwoven kompressen gebruikt. Voor kleine oppervlakten is een 5 x 5 kompres voldoende. Voor meer omvangrijke handelingen wordt een 10 x 10 kompres gebruikt. Ook zijn er speciale desinfecterende materialen verkrijgbaar, bv. alcoholdoekjes Wondbedekkers Klinion HG hydrofiele gaaskompressen Eigenschappen: Losmazig geweven weefsel van hydrofiel materiaal. Grondstof is gebleekte en gezuiverde katoen. Toepassingen: Reinigen en/of afdekken van droge of licht-vochtafgevende wonden. Klinion NW nonwoven kompressen Eigenschappen: Gevouwen kompres van niet-geweven materiaal zonder bindmiddelen, bestaande uit viscose en polyester. Snel en goed absorberend, niethechtend wondkompres. Toepassingen: Reinigen en/of afdekken van droge of licht-vochtafgevende wonden. Novopad matig absorberend verband Eigenschappen: Gemiddeld vochtopnemend vermogen, hecht niet aan de wond en laat geen vocht door. Hebben een groter absorberend vermogen dan gaas- of nonwoven kompressen en speciaal laagje voorkomt verkleven aan de wond Toepassingen: Matig vochtafgevende wonden Exsupad matig/zwaar absorberend verband Eigenschappen: Maximaal vochtopnemend vermogen, hecht niet aan de wond. Hydrofobe achterzijde voorkomt doorlekken van wondvocht. Toepassingen: Matig/zwaar vochtafgevende wonden Wondverzorging / september 2005/ 24

25 Kliniderm Hydrocolloïd Eigenschappen: Opgebouwd uit een polyurethaantoplaag met een gelerende basis en een gereduceerde zuurstof en waterdampdoorlatende polyurethaanfilm. Matig absorberend. Reinigend en granulatiebevorderend. Zorgt voor een vochtig milieu waarin epitheel cellen zich sneller kunnen ontwikkelen > snellere wondgenezing. Verband kan meerdere dagen op de wond blijven zitten. Toepassingen: Bij matig vochtafgevende wonden Mesitran Hydroactieve antibacteriële wondverbanden Eigenschappen: Opgebouwd uit een vormvaste honing-gel en is aan de bovenzijde voorzien van een beschermende wondfilm, waardoor een optimaal vochtig wondmilieu wordt gecreëerd. De honing in Mesitran doodt wondbacteriën en reduceert de ontstekingsreactie, reinigt de wond en zorgt voor een snelle wondgenezing. Transparant. Hecht niet aan de wond en kan meerdere dagen op de wond blijven. Toepassingen: Voor wonden die weinig tot matig wondvocht afgeven. In een Hydro en Border (rondom klevende) versie. Mesitran Hydroactief antibacterieel netverband Eigenschappen: Een synthetisch netverband met een antibacteriële vormvaste honinggel ter bescherming van nieuw granulatieweefsel. De honing in Mesitran doodt wondbacteriën en reduceert de ontstekingsreactie, reinigt de wond en zorgt voor een snelle wondgenezing. Hecht niet aan de wond. Toepassingen: Voor wonden die weinig tot veel wondvocht afgeven. Afdekken met een secundair (absorberend) verband, dat dagelijks verwisseld kan worden. Mesitran Net kan meerdere dagen op de wond blijven. Mesitran Antibacteriële wondzalf Eigenschappen: Een antibacteriële wondzalf op basis van honing, ontwikkeld voor de effectieve bestrijding van bacteriën en schimmels en voor een snelle optimalisatie van het genezingsproces. Mesitran bestaat uit gesteriliseerde honing en is verrijkt met Medilan, aloe, Calendula, zinkoxide en vitaminen A, C en E. Mesitran is non-allergeen. Dun aanbrengen op een wondverband! Toepassingen: Voor alle fasen volgens de WCS-classificatie zwart, geel en rood. Mesitran is werkzaam als antibacteriële, vochtinbrengende, necroseoplossende, geurbestrijdende en wondgenezing optimaliserende zalf. Wondverzorging / september 2005/ 25

26 Mesitran Soft Antibacteriële wondgel Eigenschappen: De gel bestaat uit gesteriliseerde zuivere honing, glycolgelbasis, Medilan (non-allergeen), vitamine C en E (anti-oxidanten). De wondgel is de milde vorm van L-Mesitran wondzalf voor het creëren van een vochtig wondmilieu (droge wonden) en ook voor het opvullen van de diepere wond. Toepassing: Mesitran Soft is uitstekend preventief antibacterieel toepasbaar en zorgt voor een snelle weefselregeneratie. L-Mesitran Soft kan in een wondopvullende hoeveelheid worden aangebracht en afgedekt met een wondverband of wondpleister. Er zijn geen contra-indicaties en bijwerkingen bekend. Lyofoam wondverband Eigenschappen: Matig/zwaar absorberend polyurethaan schuimverband. Hydrofobe achterzijde om doorlekken van wondvocht te voorkomen. Verkleefd niet aan de wond, laat geen resten achter in de wond. Is zuurstof doorlatend en zorgt voor een vochtig wond milieu waarin epitheel cellen zich sneller kunnen ontwikkelen > snellere wondgenezing Verband kan meerdere dagen op de wond blijven zitten Toepassingen: Matig/zwaar vochtafgevende wonden Kliniderm Alginate Eigenschappen: Toepassingen: Hydrogel Eigenschappen: Toepassingen: Kliniderm Film Eigenschappen: Toepassingen: Zwaar absorberend wondverband gemaakt van hydrofiel polysaccharide gemaakt uit zeewier. In contact met wondvocht ontwikkeld zich een gelmassa dit zorgt voor een vochtig wondklimaat. De in de gel opgesloten bacteriën worden bij de verbandwisseling verwijderd. Alginaten zijn ook te gebruiken voor diepe wonden afdekken met absorberend verband. Verband kan meerdere dagen op de wond blijven zitten. Bij verwijdering wond reinigen met NaCl. 0,9%. Zwaar vochtafgevende wonden Dragen bij aan een vochtig wondklimaat. Geven vocht af aan de wond. De Hydrogel kan maximaal 3 dagen blijven zitten. Hierna spoelt u de wond schoon met NaCl. 0,9%. Door de compactheid van de gel is er minder kans op maceratie van de wondranden. Verweken van necrotisch weefsel, reinigen en hydrateren van de wond. De hydrogel afdekken met een Kliniderm Film of Lyofoam. Elastische polyurethaan folie, zelfklevend, transparant. Laat veel vocht door, doormiddel van verdamping. Kan max.7 dagen op de wond blijven zitten. Als afdekfolie op niet geïnfecteerde niet/matig vochtafgevende wonden, wordt ook gebruikt als huidbescherming Wondverzorging / september 2005/ 26

27 Lyofoam C geurneutraliserend foamverband Eigenschappen: Koolstof in het verband bindt en neutraliseert de geur. Het is tevens een absorberend verband die een aantal dagen op de wond kan blijven zitten. Afhankelijk van de mate van exsudaat. Toepassingen: Matig/zwaar vochtafgevende (sterk) ruikende wonden. Toepasbaar bij geïnfecteerde wonden Klinitulle zalfkompressen (met en zonder medicinale toevoeging) Eigenschappen: Door impregneren ontstaat een niet verklevend, licht absorberend kompres. Kompressen zijn met medicinale toevoeging (zgn. antibacteriële kompressen) en zonder medicinale toevoeging (zgn. indifferente kompressen) leverbaar. Toepassingen: Bij vochtafgevende geïnfecteerde wonden Antibacteriële kompressen: Bactigras, Betadine-gaaskompressen of toepassing van Mesitran wondzalf. Kliniplast wondpleisters Eigenschappen: Combinatie van wondkussen met kleefpleister. Afdekkend, licht absorberend. Toepassingen: Bij droge en licht vochtafgevende wondjes Kliniplast Border eilandpleisters of chirurgische wondpleister Eigenschappen: Steriel wondverband met hypo-allergene kleeflaag Toepassingen: Bij vochtige, oppervlakkige wonden, bv. chirurgische wonden. NW Compres Opti oogkompressen Eigenschappen: Gemodelleerd oogkompres/-pleister. Al of niet huidkleurig. Toepassingen: Afdekken van het oog 5.3. Fixatiematerialen Kliniplast Textile textielen hechtpleisters Eigenschappen: Pleister met polyacrylaat kleeflaag. Heeft een grote kleefkracht. Toepassing: Fixatie van verbanden Kliniplast NW nonwoven hechtpleister Eigenschappen: Hypo-allergeen door polyacrylaat kleeflaag. Scheurbaar Toepassingen: Fixatie van verbanden Kliniplast Silk kunstzijde hechtpleister Eigenschappen: Vervaardigd van witte kunstzijde met acrylaat kleeflaag Toepassing: Geschikt voor het fixeren van wondbedekkers, slangen, catheters en sondes. De pleister is goed scheurbaar. Kliniplast Transparent hechtpleister transparant Eigenschappen: vervaardigd van transparant, kunststof materiaal met kleeflaag op acrylaat basis Toepassing: Deze transparante hechtpleister wordt gebruikt voor de fixatie van verbanden bij bewegende lichaamsdelen en drukverbanden en voor de fixatie van catheters en slangen. Bovendien kan de pleister worden toegepast als waterafstotende verbandafdekking. Wondverzorging / september 2005/ 27

28 Kliniplast NW Xtrata extra huidvriendelijke nonwoven hechtpleister Eigenschappen: Nonwoven pleister met zeer huidvriendelijke kleeflaag op gelbasis Toepassing: Voor fixatie op de zeer gevoelige en tere huid. Bv bij baby s, dialyse patiënten en ouderen. Kliniplast Transparent Xtrata extra huidvriendelijke transparante hechtpleister Eigenschappen: Transparante kunststof pleister met zeer huidvriendelijke kleeflaag op gelbasis Toepassing: Voor fixatie op bewegende lichaamsdelen van de zeer gevoelige en tere huid. Kliniplast Fix Fixatiepleister Eigenschappen: Hypo-allergene nonwoven fixatiepleister op rol, al of niet elastisch Toepassingen: Fixatie van verbanden Klinifix Hydrofile hydrofiele windsels (niet elastisch) Eigenschappen: Niet elastisch, luchtig windsel Toepassingen: Fixatie van wondverband op niet beweeglijke lichaamsdelen Klinifix Hydrolast elastisch fixatie windsels Eigenschappen: Gemakkelijk aan te brengen windsel, ook op beweeglijke lichaamsdelen zoals gewrichten. Toepassingen: Fixatie van verbanden Klinifix Cambric zwachtel Eigenschappen: Niet elastisch hydrofiel fixatiewindsel Toepassingen: Fixeren van spalken en natte verbanden Klinifix Crêpe zwachtel Eigenschappen: Licht elastisch geruwd fixatiemateriaal, dat nauwelijks verschuift. Toepassingen: Vnl. geschikt als hoofd- en stompverband Klinifix Cohesive cohesieve fixatieverbanden Eigenschappen: Op zichzelf klevend elastisch fixatiewindsel dat niet aan de huid of de haren kleeft. Toepassingen: Voor fixatie van verband en spalken op bewegende en ronde lichaamsdelen. Bandafix en Surgifix elastisch netverband Eigenschappen: Fixatiebuisverband voor gemakkelijke verbandwisseling, knelt niet, goede ventilatie. Katoenen (Bandafix) en Helanca versies. Toepassingen: Hoofd, romp, gewrichten, nat- verband Wondverzorging / september 2005/ 28

29 5.4. Steungevende verbandmiddelen Klinigrip Mitella (Driekante Doek) Eigenschappen: Zowel in viscose als nonwoven uitvoering Toepassing: Bij immobilisatie van de arm Klinigrip Cohesive cohesieve steunzwachtel Eigenschappen: Op zichzelf hechtende elastische zwachtel, scheurbaar Toepassingen: Steungevend bv. bij sportblessures Klinigrip Ideaal zwachtels Eigenschappen: Steungevende zeer korte rekzwachtel, wasbaar en licht compressief. Toepassingen: Verstuikingen en verrekkingen van de beweeglijke delen van het lichaam Klinidur Textelast Korte rekzwachtels Eigenschappen: Compressieve elastische korte rekzwachtel, wasbaar Toepassingen: Bij ambulante compressietherapie (ACT) Klinidur Standard en -Forte Lange rekzwachtel Eigenschappen: Compressieve elastische lange rekzwachtel, wasbaar. Zware en lichte kwaliteit Toepassing: Uitoefenen van (diep) veneuze druk bij niet-ambulante compressietherapie Klinidur Standard (licht), Klinidur Forte (zwaar) Tubigrip Compressief Buisverband Eigenschappen: Druk- en steungevend compressief buisverband, wasbaar. Toepassingen: Bij lichte vormen van oedeem, na gipsbehandeling, spataderen en verrekkingen van pezen of banden. Klinidur Adhesive / Acryl Kleefzwachtels: Eigenschappen: Kleefzwachtels kunnen zowel in lengterichting als in lengte- en breedte-richting elastisch zijn. Toepassingen: Bij spataderen, compressietherapie, bescherming onder tape Klinidur Adhesive en de Klinidur Acryl voor de gevoelige huid. Klinion RX Compressie kous Eigenschappen: Compressieve rondgeweven elastische kous drukklasse 1( kleur: Beige) Toepassingen: M.n. bij lymfoedeem, veneuze insufficiëntie bij ambulante patiënten Brevet TX Anti-embolie kous Eigenschappen: Anti-embolie kous bedoeld voor bedlegerige patiënten (kleur: Wit) Toepassingen: bedlegerige patiënten Klinion Compressie Box: Eigenschappen: Alles in één oplossing voor patiënten met veneuze insufficiëntie. Box bevat 4 korte rekzwachtels, 2 rollen synthetische watten, buisverband, hechtpleister en een centimeter Toepassingen: Start-set voor ambulante compressietherapie Wondverzorging / september 2005/ 29

30 5.5. Beschermende verbandmiddelen Tubifast Buisverband Eigenschappen: Licht elastisch, rondgeweven fixatieverband Toepassingen: Bescherming van huid, fixatie van wondbedekkers Klinisoft SY synthetische watten Eigenschappen: Materialen hebben een polsterende beschermende functie Toepassingen: Te gebruiken als polstermateriaal onder zwachtels of gips Wondverzorging / september 2005/ 30

31 6.1. Een nieuw wondzorgconcept voor chronische wonden Een wond sluit zich alleen als het wondbed gezond is. Wondbedvoorbereiding is een nieuw wondzorgconcept voor chronische wonden, dat laat zien hoe je dat bereikt. Het brengt een aantal onderdelen van de wondzorg samen in één wondgenezingsmodel dat je helpt de juiste doelen te stellen voor de wondzorg. Het doel is een gezond wondbed te krijgen; zonder necrose, zonder veel pathogene microorganismen, met weinig exsudaat en een goede vascularisatie (bloedvoorziening). Pas als dat alles bereikt is kan een wond dicht granuleren of is een huidtransplantatie mogelijk. Dit alles is niet nieuw, wel nieuw is dat ze bij wondbedvoorbereiding steeds gezamenlijk bekeken worden. De vier barrières voor wondgenezing: TIME In de Angelsaksische literatuur wordt wondbedvoorbereiding vaak besproken aan de hand van het woord TIME. Deze vier letters staan voor de vier factoren die de genezing van chronische wonden belemmeren: Tissue: dood of ongezond weefsel vertraagt de genezing en is een bron voor infectie. Infection / inflammation: een infectie of een continue ontsteking waarbij er continu een verhoogd aantal ontstekingsbevorderende stoffen in de wond aanwezig is (proteasen, cytokinen, zuurstofradicalen). Moisture: te veel wondvocht in chronische wonden werkt ongunstig op de genezing. Edge: door verstoorde celgroei en een overmatige hoeveelheid eiwitafbrekende enzymen (proteasen) groeien de wondranden onvoldoende aan. In de toekomst vinden wellicht andere behandelingsmogelijkheden ingang, met behulp van bio-actieve wondzorgproducten zoals hyaluronzuur, proteasemodulators, groeifactoren, kunsthuid en gentherapie. Toepassing van deze producten komt dan in aanmerking na een geslaagde wondbedvoorbereiding. Tot slot: na het genezen van een chronische wond blijft vaak preventie van een recidief nodig. Bijvoorbeeld door goede voetverzorging bij een diabetespatiënt, het dragen van steunkousen na een veneus ulcus cruris, of maatregelen tegen het opnieuw ontstaan van decubitus. Wondverzorging / september 2005/ 31

32 Schema wondbedvoorbereiding algehele beoordeling beoordeling van de patiënt aandacht voor pijn, ongerustheid en vragen wonddiagnose behandeling onderliggende oorzaak wondbed voorbereiding voorbereiding van het wondbed bacteriële balans necrose management exsudaat management Herstel van cellulaire disfunctie herstel van verstoorde biochemische balans antimicrobiële therapie debridement toepassing van geschikte producten systemische therapie ondersteuning van de genezing voorbereide wond transplantaten groeifactoren bio-engeneering producten vochtig wondmilieu genezende wond (gebaseerd op Falanga 2000) Wondverzorging / september 2005/ 32

- 1 - Decubitusbehandelprotocol

- 1 - Decubitusbehandelprotocol - 1 - Definitie Decubitus is de medische term voor doorliggen, dit betekent weefselversterf, veroorzaakt door de inwerking op het lichaam van druk-, schuif- en wrijfkrachten of een combinatie van deze

Nadere informatie

Richtlijn algemene wondverzorging

Richtlijn algemene wondverzorging Richtlijn algemene wondverzorging Inhoud -De Huid -Soorten wonden -WCS -Vochtig wondmilieu -Producten De huid: epidermis, dermis en subcutis Het grootste orgaan van ons lichaam Opbouw: Opperhuid (epidermis)

Nadere informatie

Wonden, windselen & zwachtelen. Door: Antoinette Zunnebeld, Praktijkbegeleider / coordinator W.E.C. Dermatologisch Centrum Isala te Zwolle

Wonden, windselen & zwachtelen. Door: Antoinette Zunnebeld, Praktijkbegeleider / coordinator W.E.C. Dermatologisch Centrum Isala te Zwolle Wonden, windselen & zwachtelen Door: Antoinette Zunnebeld, Praktijkbegeleider / coordinator W.E.C. Dermatologisch Centrum Isala te Zwolle Verdeling wonden * chirurgische wonden * ulcus cruris wonden *

Nadere informatie

Wondzorgproduct keuze lijst juli 2005

Wondzorgproduct keuze lijst juli 2005 Wondzorgproduct keuze lijst ALGINATEN Alginaten worden gemaakt van bruin zeewier, dat tot vezels en vervolgens tot matjes of (lint) tampons wordt verwerkt. Alginaten bevatten calcium welke aan de wond

Nadere informatie

MODERNE WONDZORG TIME ALGORITME IHOR VITENKO

MODERNE WONDZORG TIME ALGORITME IHOR VITENKO MODERNE WONDZORG TIME ALGORITME IHOR VITENKO SYMPOSIUM MODERNE WONDZORG = ALGORITMISCH WONDZORG Patiënt heeft recht op het juiste verband voor de juiste prijs Ihor Vitenko Wondzorgverpleegkundige 08 februari

Nadere informatie

Informatiefolder Wond- verzorging

Informatiefolder Wond- verzorging Informatiefolder Wondverzorging Inhoudsopgave Oorzaken 3 Wanneer moet u een arts raadplegen 3 Wat kunt u er zelf aan doen 3 Schoonmaken Wondontsmetting 4 Pincetten Wondbedekkers 5 Verbandgazen Verbandwindsels

Nadere informatie

HydroTac het hydroactieve wondverband. Houdt droge wonden vochtig en exsuderende wonden voldoende droog.

HydroTac het hydroactieve wondverband. Houdt droge wonden vochtig en exsuderende wonden voldoende droog. NIEUW HydroTac het hydroactieve wondverband. Houdt droge wonden vochtig en exsuderende wonden voldoende droog. Wondbehandeling Houdt exsuderende wonden voldoende droog. HydroTac gemakkelijk, hygiënisch,

Nadere informatie

Wondbeoordeling, wondbehandeling en verbandmiddelen. Nel de Ruijter & Kirsten Eeuwijk Wondverpleegkundigen Hagaziekenhuis

Wondbeoordeling, wondbehandeling en verbandmiddelen. Nel de Ruijter & Kirsten Eeuwijk Wondverpleegkundigen Hagaziekenhuis Wondbeoordeling, wondbehandeling en verbandmiddelen Nel de Ruijter & Kirsten Eeuwijk Wondverpleegkundigen Hagaziekenhuis Disclosure belangen spreker (potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst

Nadere informatie

Wondbehandelingsproducten

Wondbehandelingsproducten Protocollen Voorbehouden, Risicovolle en Overige handelingen Decubitus 45 Wondbehandelingsproducten De behandeling van wonden is gericht op het creëren van een vochtig wondmilieu, het verwijderen van necrose

Nadere informatie

Wondzorg. Esther Janssen Wietske van Dongen Verpleegkundige wond en decubituszorg Ziekenhuis Bernhoven

Wondzorg. Esther Janssen Wietske van Dongen Verpleegkundige wond en decubituszorg Ziekenhuis Bernhoven Wondzorg. Esther Janssen Wietske van Dongen Verpleegkundige wond en decubituszorg Ziekenhuis Bernhoven 1 Voorstellen Functie Werkzaamheden Transmuraal Verwijzers 2 Programma; Basis wondzorg Producten en

Nadere informatie

Verbandmiddelen 17-3-2010. Basisprincipe: vochtige wondgenezing. Siliconen. Wondcontact producten. Zalf / vaseline / paraffine geïmpregneerd gaas

Verbandmiddelen 17-3-2010. Basisprincipe: vochtige wondgenezing. Siliconen. Wondcontact producten. Zalf / vaseline / paraffine geïmpregneerd gaas Basisprincipe: vochtige wondgenezing Verbandmiddelen Winter GD 1962 Wondcontact producten Siliconen Siliconen verbanden Schuimverbanden Zalf / vaseline / paraffine geïmpregneerd gaas Hydro-actieve verbanden

Nadere informatie

Decubitus - Smetten - Vochtletsel

Decubitus - Smetten - Vochtletsel WONDVERZORGING INFECTIEBESTRIJDING PREVENTIE Decubitus - Smetten - Vochtletsel WWW.BIOLOGIQ.NL Definitie Decubitus Volgens de NPUAP en EPUAP wordt decubitus als volgt gedefinieerd: Decubitus is een gelokaliseerde

Nadere informatie

Het is in uw eigen belang dat u de folder goed doorleest en de adviezen nauwkeurig opvolgt. Dit om een spoedig herstel te bevorderen.

Het is in uw eigen belang dat u de folder goed doorleest en de adviezen nauwkeurig opvolgt. Dit om een spoedig herstel te bevorderen. D e c u b i t u s Deze folder geeft u informatie over Decubitus, wat u kunt doen om het te voorkomen en hoe het wordt behandeld. Deze folder is bedoeld voor als u geopereerd wordt, of gedurende langere

Nadere informatie

Ulcus Cruris Therapie aanpak

Ulcus Cruris Therapie aanpak Ulcus Cruris Therapie aanpak Cutimed Geavanceerde wondverzorging Geavanceerde wondverzorging Een handleiding voor de succesvolle Alle wonden zijn verschillend, maar toch hebben ze één ding gemeen: elke

Nadere informatie

Hildegard Buijl Verpleegkundig Consulent WIS ErasmusMC/Daniel den Hoed. Wondverzorging Incontinentie Stomazorg

Hildegard Buijl Verpleegkundig Consulent WIS ErasmusMC/Daniel den Hoed. Wondverzorging Incontinentie Stomazorg Hildegard Buijl Verpleegkundig Consulent WIS ErasmusMC/Daniel den Hoed Wondverzorging Incontinentie Stomazorg Doel van deze les Onderscheid kunnen maken tussen een oncologisch ulcus en een oncologische

Nadere informatie

H.40021.0516. Wondzorgboek

H.40021.0516. Wondzorgboek H.40021.0516 Wondzorgboek Inleiding Voor u ligt het wondzorgboek van de Saxenburgh Groep. Het is een leidraad voor verpleegkundigen, artsen en andere hulpverleners bij de behandeling van uw wond. Met

Nadere informatie

Doorliggen voorkomen

Doorliggen voorkomen Doorliggen voorkomen Wat is decubitus? Decubitus (doorligplekken) wordt veroorzaakt door voortdurende druk. Door druk wordt de huid en het onderliggende weefsel beschadigd. Decubitus kan in verschillende

Nadere informatie

Regionaal wondzorg formulier

Regionaal wondzorg formulier Regionaal wondzorg formulier Gegevens zorgverlener Naam: Functie:... Werkzaam bij:. Telefoonnummer: E-mail:... Overdracht is voor:.. Instelling:.. Hoofdbehandelaar wondzorg:.. Persoonsgegevens patiënt

Nadere informatie

1.1 Exsuderende wonden 3. 1.2 Geïnfecteerde wonden 7. 1.3 Necrotische wonden 10. 1.4 Pijnlijke wonden 11. 1.5 Moeilijke plekken / Diepe wonden 12

1.1 Exsuderende wonden 3. 1.2 Geïnfecteerde wonden 7. 1.3 Necrotische wonden 10. 1.4 Pijnlijke wonden 11. 1.5 Moeilijke plekken / Diepe wonden 12 Wondwijzer Inhoud 1.1 Exsuderende wonden 3 1.2 Geïnfecteerde wonden 7 1.3 Necrotische wonden 10 1.4 Pijnlijke wonden 11 1.5 Moeilijke plekken / Diepe wonden 12 1.6 Knip- en plakinstructies 14 1.7 Behandeloverzicht

Nadere informatie

Vochtletsels Wat is decubitus? Quiz. http://www.puclas.ugent.be/puclas/nl

Vochtletsels Wat is decubitus? Quiz. http://www.puclas.ugent.be/puclas/nl Vochtletsels Wat is decubitus? Quiz http://www.puclas.ugent.be/puclas/nl Incontinentieletsel Smetten Veroorzaakt door incontinentie; Glimmend huidoppervlak; ongelijkmatig verdeelde rode plekken; wegdrukbaar

Nadere informatie

Dermatologie. Vaatziekten en compressietherapie. Afdeling: Onderwerp:

Dermatologie. Vaatziekten en compressietherapie. Afdeling: Onderwerp: Afdeling: Onderwerp: Dermatologie Aanwijzingen voor patiënten met vaatziekten Hoe kunnen stuwingen in de benen vermeden worden? 1. Door beweging van de kuitspieren (lopen, wippen met de voeten) wordt het

Nadere informatie

Decubitus & Wondzorg. Janine Janssen en Jolanda Thiecke 1

Decubitus & Wondzorg. Janine Janssen en Jolanda Thiecke 1 Decubitus & Wondzorg Janine Janssen en Jolanda Thiecke 1 Inhoud presentatie Decubitus: veranderingen nieuwe EPUAP/ NPUAP richtlijn Wondzorg een overview Interactieve casuistiek 2 Decubitus Nieuw volgens

Nadere informatie

H.298554.0715. Het voorkomen van doorliggen (decubitus)

H.298554.0715. Het voorkomen van doorliggen (decubitus) H.298554.0715 Het voorkomen van doorliggen (decubitus) Inleiding Iedereen die vanwege ziekte of ongeval in bed, stoel of rolstoel moet blijven kan last krijgen van doorligplekken (decubitus). Gelukkig

Nadere informatie

Waarom dit onderwerp? Er is vraag naar bij: huisartsen en assistentes (wijk)verpleegkundigen studenten. Medewerkers vandaag: Ledendag 8 oktober 2011

Waarom dit onderwerp? Er is vraag naar bij: huisartsen en assistentes (wijk)verpleegkundigen studenten. Medewerkers vandaag: Ledendag 8 oktober 2011 4 7 2 5 8 3 6 9 Open stinkerds Necrotische wonden toegespitst op de huid Ledenbijeenkomst 2011 organisatie LOTUS Waarom dit onderwerp? Er is vraag naar bij: huisartsen en assistentes (wijk)verpleegkundigen

Nadere informatie

>Werkmodel: Verbanden

>Werkmodel: Verbanden >Werkmodel: Verbanden Het aanleggen van een snelverband Dit is een voorbeeld van een dekverband. Laat het kind zitten. Denk aan de hygiëne. Doe als dat kan handschoenen aan. Verzorg de wond volgens de

Nadere informatie

d0c8f827-878b-43e4-9ee0-ad02ff5863c8 Wondzorg Freya Etman Mondriaan Verpleegk Verzorgend 22.07.2010 10:53 www.thiememeulenhoff.nl

d0c8f827-878b-43e4-9ee0-ad02ff5863c8 Wondzorg Freya Etman Mondriaan Verpleegk Verzorgend 22.07.2010 10:53 www.thiememeulenhoff.nl d0c8f827-878b-43e4-9ee0-ad02ff5863c8 Wondzorg Freya Etman Mondriaan Verpleegk Verzorgend 22.07.2010 10:53 www.thiememeulenhoff.nl ThiemeMeulenhoff, Utrecht/Zutphen, 2010 Alle rechten voorbehouden. Niets

Nadere informatie

SEH bij snijwonden, brandwonden en vergiftiging

SEH bij snijwonden, brandwonden en vergiftiging SEH bij snijwonden, brandwonden en vergiftiging Handleiding voor het behandelen van snijwonden. Verschijnselen de huid is beschadigd meestal is er bloed te zien het slachtoffer heeft pijn Doel van de eerste

Nadere informatie

Inhoud. Algemeen Verwijzingscriteria Wonddiagnose en wondbehandeling Wondverzorging Na zorg. Leeftijdsverdeling. >= 65 jaar 11% 0-4 jaar 24%

Inhoud. Algemeen Verwijzingscriteria Wonddiagnose en wondbehandeling Wondverzorging Na zorg. Leeftijdsverdeling. >= 65 jaar 11% 0-4 jaar 24% Brandwonden Inhoud Algemeen Verwijzingscriteria Wonddiagnose en wondbehandeling Wondverzorging Na zorg Aantal brandwondenslachtoffers per (gemiddeld) jaar 500 in brandwondencentra 1500 in ziekenhuizen

Nadere informatie

Ook over incidentie van decubitus is in de literatuur weinig overeenstemming 1.

Ook over incidentie van decubitus is in de literatuur weinig overeenstemming 1. Toolkit Decubitus Doel 1. Het voorkomen van decubitus, zowel in de 1 e als in 2 e lijn. 2. Het adequaat behandelen van decubituswonden. Achtergrond Definitie Decubitus is een beschadiging van de huid of

Nadere informatie

Fixatiewegwijzer. Stapsgewijs naar de juiste fixatiemethode. Stap 1. Stap 2. Stap 3. Stap 4 Tips. Stap 5. Stap 6. Aandachtspunten. Fixatiecategorieën

Fixatiewegwijzer. Stapsgewijs naar de juiste fixatiemethode. Stap 1. Stap 2. Stap 3. Stap 4 Tips. Stap 5. Stap 6. Aandachtspunten. Fixatiecategorieën Stap 1 Aandachtspunten Fixatiewegwijzer Stap 2 Fixatiecategorieën Stapsgewijs naar de juiste fixatiemethode BSN medical, de specialist in fixeren Fixeren, het kan op veel manieren. Maar welke manier is

Nadere informatie

Open been (Ulcus cruris)

Open been (Ulcus cruris) Open been (Ulcus cruris) Ziekenhuis Gelderse Vallei U bent opgenomen in Ziekenhuis Gelderse Vallei in verband met een niet genezende wond (=ulcus) aan uw been. In deze folder krijgt u informatie over deze

Nadere informatie

De 3M Tegaderm merknaam breidt uit.

De 3M Tegaderm merknaam breidt uit. De 3M Tegaderm merknaam breidt uit. Fixatie en bescherming Wondzorg Chirurgische verbanden 3M Tegaderm Dressings 3Health Care Simple. Dependable. Trusted. De meest vertrouwde naam voor transparante filmverbanden.

Nadere informatie

Wond expertise centrum. Doorliggen voorkomen

Wond expertise centrum. Doorliggen voorkomen Wond expertise centrum Doorliggen voorkomen 1 Iedereen die vanwege ziekte of ongeval in bed, stoel of rolstoel moet blijven kan last krijgen van doorliggen (decubitus). Gelukkig kan decubitus in veel gevallen

Nadere informatie

Inhoud. Wondbehandelingsproducten. Historiek. Historiek 26-5-2011

Inhoud. Wondbehandelingsproducten. Historiek. Historiek 26-5-2011 Wondbehandelingsproducten Janine Huesken Wondverpleegkundige Florence Historiek Historiek 1 ste geschreven documenten 2000 vóór chr. Egyptische cultuur> bewijzen van vergevorderde wondzorg Egyptische cultuur

Nadere informatie

Mesitran De antibacteriële wondzalf op honingbasis

Mesitran De antibacteriële wondzalf op honingbasis Health Care Solutions Medeco B.V. is toonaangevend leverancier in de gezondheidszorg en vormt samen met Medeco AS in Noorwegen, Medeco Kft in Hongarije en Absorin Schweiz AG in Zwitserland de Medeco Group.

Nadere informatie

2. Open been (ulcus cruris venosum)

2. Open been (ulcus cruris venosum) 2. Open been (ulcus cruris venosum) Dermatologie Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Wat is een open been? Een open been is een wond op het onderbeen. Deze wond wil niet goed

Nadere informatie

Abstract 11-11-2015. Brandwondenzorg. Disclosure belangen spreker

Abstract 11-11-2015. Brandwondenzorg. Disclosure belangen spreker Brandwondenzorg Rob van Komen, teamleider brandwondencentrum, voorzitter brandwondencommissie WCS kenniscentrum wondzorg Disclosure belangen spreker (potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst

Nadere informatie

Inspiring Confidence

Inspiring Confidence Wondzorg assortiment Safetac Wondreinigers Conventioneel assortiment Het probleem voor uw patiënt: TRAUMA EN PIJN TM Trauma aan het wondbed Trauma aan de wondomgeving Skin Stripping Pijn Maceratie Pijn

Nadere informatie

De nieuwe PLUS voor kwaliteit: TenderWet plus Het innovatieve kompres van HARTMANN. 3 dagen. Wondbehandeling

De nieuwe PLUS voor kwaliteit: TenderWet plus Het innovatieve kompres van HARTMANN. 3 dagen. Wondbehandeling De nieuwe PLUS voor kwaliteit: TenderWet plus Het innovatieve kompres van HARTMANN. 3 dagen ZONDER WONDVERBANDWISSELING NIEUW! Wondbehandeling De nieuwe PLUS voor kwaliteit. Drie dagen lang geen wondverbandwisseling.

Nadere informatie

Inhoud van de EHBO-doos

Inhoud van de EHBO-doos Inhoud van de EHBO-doos In een goede EHBO-doos moeten een aantal voorwerpen aanwezig zijn om eerste hulp aan kinderen te verlenen. Hieronder volgt een lijst met verbandmiddelen en hulpmiddelen die in een

Nadere informatie

Mediastinitis Radboud universitair medisch centrum

Mediastinitis Radboud universitair medisch centrum Mediastinitis U hebt enige tijd geleden een openhart operatie ondergaan. Helaas is bij u een complicatie opgetreden genaamd mediastinitis. Een mediastinitis is een ontsteking van het borstbeen en de daarachterliggende

Nadere informatie

Praktijkgerichte scholing Wondbehandeling (02 november 2010) Transmurale scholing wondzorg. 2010 Alysis Zorggroep/STMG. Inhoud.

Praktijkgerichte scholing Wondbehandeling (02 november 2010) Transmurale scholing wondzorg. 2010 Alysis Zorggroep/STMG. Inhoud. Transmurale scholing wondzorg Esther van de Plasse Specialist ouderengeneeskunde Inhoud Anatomie huid Wondgenezing Infectie Acute wonden Chronische wonden - Veneus ulcus - Arterieel ulcus - Diabetisch

Nadere informatie

Deze kaart bevat beknopte informatie over de werking en het gebruik van PROMOGRAN*. www.woundmanagement.nl * trademark Systagenix Wound Management

Deze kaart bevat beknopte informatie over de werking en het gebruik van PROMOGRAN*. www.woundmanagement.nl * trademark Systagenix Wound Management Aanbrengen Reinig de wond volgens protocol en verwijder eventueel necrotisch weefsel. PROMOGRAN* bevochtigen/nat maken in de verpakking (met NaCl 0,9%) en vervolgens in de wond draperen OF In de vorm van

Nadere informatie

3 Wondverzorging. 3.1 Inleiding. Aan het eind van dit hoofdstuk weet je:

3 Wondverzorging. 3.1 Inleiding. Aan het eind van dit hoofdstuk weet je: 3 Wondverzorging leerdoelen Aan het eind van dit hoofdstuk weet je: leerdoelen welke typen wonden er zijn; wat het WCS-model en vochtige wondbehandeling inhoudt; een aantal productgroepen te benoemen.

Nadere informatie

Open been: vocht eruit, wond dicht

Open been: vocht eruit, wond dicht Open been: vocht eruit, wond dicht Vice Versa speciale editie voor doktersassistentes. 22 maart 2016 Stef Menting, Dermatologie, OLVG Oost Programma 17.30-18.30: soorten wonden en behandeling» Stef Menting

Nadere informatie

Dermatologie. Open been. Het Antonius Ziekenhuis vormt samen met Thuiszorg Zuidwest Friesland de Antonius Zorggroep

Dermatologie. Open been. Het Antonius Ziekenhuis vormt samen met Thuiszorg Zuidwest Friesland de Antonius Zorggroep Dermatologie Open been Het Antonius Ziekenhuis vormt samen met Thuiszorg Zuidwest Friesland de Antonius Zorggroep Wat is een open been? Een open been of ulcus cruris is een wond of zweer aan het onderbeen.

Nadere informatie

Cellulitis en erysipelas. Ontstekingen van de huid en onderhuids vet- en bindweefsel

Cellulitis en erysipelas. Ontstekingen van de huid en onderhuids vet- en bindweefsel Cellulitis en erysipelas Ontstekingen van de huid en onderhuids vet- en bindweefsel Inleiding U heeft van uw arts gehoord dat u cellulitis of erysipelas heeft. In deze folder leest u meer over deze aandoening

Nadere informatie

Producten BiologiQ Apeldoorn

Producten BiologiQ Apeldoorn MDT/LDT Madentherapie. BiologiQ. Apeldoorn. Categorie: C / D / S MDT/LDT is de biochirurgische behandeling van chronische (geïnfecteerde) wonden, met name als er sprake is van necrose. Speciaal gekweekte,

Nadere informatie

Overzicht: acute huidreacties en verzorging tijdens radiotherapie

Overzicht: acute huidreacties en verzorging tijdens radiotherapie Overzicht: acute huidreacties en verzorging tijdens radiotherapie 1. Omschrijving Geen veranderingen in de huid. 2. Behandeling Graad 0: Preventief: goede hygiëne, wassen met Lactacyd blauw en gebruik

Nadere informatie

Wondwegwijzer Wat te doen bij wondjes en blessures

Wondwegwijzer Wat te doen bij wondjes en blessures Wondwegwijzer Wat te doen bij wondjes en blessures BSN medical BV Postbus 1376 1300 BJ Almere Telefoon: 036-53 89 596 www.leukoplast.nl W2-0110-027 Blaren Schaafwonden Brandwonden Verrekking/kneuzing Sportblessures

Nadere informatie

Doorliggen voorkomen. Een handleiding voor patiënten en familie

Doorliggen voorkomen. Een handleiding voor patiënten en familie Doorliggen voorkomen Een handleiding voor patiënten en familie Doel van deze folder In deze folder kunt u lezen wat doorliggen (decubitus) is, waar decubitus ontstaat en wat er tegen gedaan kan worden.

Nadere informatie

Ulcus cruris. (open been)

Ulcus cruris. (open been) Ulcus cruris (open been) In deze folder geven wij u meer informatie over een ulcus cruris (een open been). Het open been (ulcus cruris) Een open been is een wond aan het onderbeen, die meestal aan de binnenkant

Nadere informatie

Inhoud. Ulcus cruris. Inleiding C.V.I. 1-8-2011

Inhoud. Ulcus cruris. Inleiding C.V.I. 1-8-2011 Ulcus cruris Inhoud V.R. Basdew, dermatoloog Medisch Centrum Haaglanden & LangeLand Huidkliniek Inleiding Uitleg en kliniek CVI Kenmerken veneus en arterieel ulcus Behandeling veneus en arterieel ulcus

Nadere informatie

Drukverbanden, tape- Constructies en bandages

Drukverbanden, tape- Constructies en bandages Henny Leentvaar (Sport)Massage Drukverbanden, tape- Constructies en bandages Datum: 3 juni 2008 Opgesteld door: Henny Leentvaar Druk verbanden Bij een kneuzing of verstuiking wordt de ice regel uitgevoerd.

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Scheurwonden (skin tears)

Patiënteninformatie. Scheurwonden (skin tears) Patiënteninformatie Scheurwonden (skin tears) Inhoud Scheurwonden (skin tears)... 1 Ontstaan van scheurwonden... 3 Preventie van scheurwonden... 4 Behandeling van scheurwonden... 5 Complicaties... 6 Bloeding...

Nadere informatie

9Decubitus en smetten

9Decubitus en smetten DC 9Decubitus en smetten 1 Inleiding Als helpende zorg en welzijn krijg je te maken met cliënten die veel op bed liggen, of cliënten in een rolstoel. Deze mensen zitten of liggen vaak lang in dezelfde

Nadere informatie

Chemische brandwonden en compartiment syndroom. Willem Voragen

Chemische brandwonden en compartiment syndroom. Willem Voragen Chemische brandwonden en compartiment syndroom Willem Voragen } Geen wond } Ontstekingsreactie van de huid } Een blaar of zeer pijnlijke wond } Voorbeeld: thee, soep } Een blaar of een zeer pijnlijke wond

Nadere informatie

De haarvaten bundelen zich tot aderen en het bloed, nu arm aan zuurstof en voedingsstoffen, wordt teruggevoerd naar het hart.

De haarvaten bundelen zich tot aderen en het bloed, nu arm aan zuurstof en voedingsstoffen, wordt teruggevoerd naar het hart. Open been Wat is een open been? Een open been of "ulcus cruris" is een wond of zweer aan het onderbeen. Vaak is de wond met een geelbruin beslag of een korst bedekt. De wond kan in het begin ook zwart

Nadere informatie

De medische term voor doorliggen is decubitus. Het is een beschadiging van de huid. U kunt het krijgen als u veel in één houding ligt of zit.

De medische term voor doorliggen is decubitus. Het is een beschadiging van de huid. U kunt het krijgen als u veel in één houding ligt of zit. Voorkom doorliggen LIGGEN ZITTEN PRAKTISCHE TIPS Wat is het? De medische term voor doorliggen is decubitus. Het is een beschadiging van de huid. U kunt het krijgen als u veel in één houding ligt of zit.

Nadere informatie

Pathogenese en behandeling van het ulcus cruris venosum

Pathogenese en behandeling van het ulcus cruris venosum Pathogenese en behandeling van het ulcus cruris venosum Jeanette van Houtum, dermatoloog THEMA, 11 september 2013 Inhoud ulcus cruris pathogenese klinische presentatie behandeling nazorg samenvatting Ulcus

Nadere informatie

Voorkomt en behandelt infecties bij wondjes Verkleint zo de kans op littekens Stimuleert de wondgenezing Prikt niet en is daarom kindvriendelijk

Voorkomt en behandelt infecties bij wondjes Verkleint zo de kans op littekens Stimuleert de wondgenezing Prikt niet en is daarom kindvriendelijk Brandwonden Prikwonden Snijwonden Schaafwonden Wondenwijzer II Wondenwijzer Wondenwijzer Voorkomt en behandelt infecties bij wondjes Verkleint zo de kans op littekens Stimuleert de wondgenezing Prikt niet

Nadere informatie

Huidpoortclassificatie. Sig PD Bettie Hoekstra, verpleegkundig specialist Trian Bellemakers, dialyseverpleegkundige

Huidpoortclassificatie. Sig PD Bettie Hoekstra, verpleegkundig specialist Trian Bellemakers, dialyseverpleegkundige Huidpoortclassificatie Sig PD Bettie Hoekstra, verpleegkundig specialist Trian Bellemakers, dialyseverpleegkundige 2 Inhoud Preoperatieve zorg Postoperatieve zorg Chronische zorg Classificatie: hoe, wat,

Nadere informatie

Een duidelijke oplossing!

Een duidelijke oplossing! Een duidelijke oplossing! 3M Health Care Huidbescherming - wondzorg Transparantie & Absorptie 3M Tegaderm Absorbent Transparant acrylaatverband Tegaderm SIMPLE. DEPENDABLE. TRUSTED. DRESSINGS 3M Tegaderm

Nadere informatie

WAT ZIJN WONDJES WAT KUNT U ZELF DOEN WAT KAN UW APOTHEKER VOOR U DOEN WANNEER KUNT U BETER NAAR UW HUISARTS GAAN VRIJ VERKRIJGBARE MEDICIJNEN

WAT ZIJN WONDJES WAT KUNT U ZELF DOEN WAT KAN UW APOTHEKER VOOR U DOEN WANNEER KUNT U BETER NAAR UW HUISARTS GAAN VRIJ VERKRIJGBARE MEDICIJNEN 400023 Wondjes_400023 Wondjes 17-08-11 14:39 Pagina 8 Wondjes WAT ZIJN WONDJES WAT KUNT U ZELF DOEN WAT KAN UW APOTHEKER VOOR U DOEN WANNEER KUNT U BETER NAAR UW HUISARTS GAAN VRIJ VERKRIJGBARE MEDICIJNEN

Nadere informatie

Het verzorgen van rode en gele wonden bij een zorgvrager

Het verzorgen van rode en gele wonden bij een zorgvrager 1 1 1 1 0 1 0 1 0 1 0 Opdrachtformulier Het verzorgen van rode en gele wonden bij een zorgvrager Naam student: Datum: Voordat je gaat oefenen 1 Lees het handelingsformulier van deze vaardigheid en noteer

Nadere informatie

Cerdak bio-keramische. wondverbanden The purification of wound fluid. Principelle wondzorg

Cerdak bio-keramische. wondverbanden The purification of wound fluid. Principelle wondzorg Een innovatie uit Zuid-Afrika Wanneer te gebruiken? Indicaties: Acute wonden: Brandwonden Post operatieve wonden Traumatologische wonden Chronische wonden: Diabetische ulcera Decubitus ulcera Ulcera cruris

Nadere informatie

De GPS behandeling. Figuur: Container waarin het bloed wordt gecentrifugeerd en de bloedplaatjes worden gescheiden van het bloedplasma.

De GPS behandeling. Figuur: Container waarin het bloed wordt gecentrifugeerd en de bloedplaatjes worden gescheiden van het bloedplasma. De GPS behandeling De GPS behandeling Gel van bloedplaatjes: snelle en natuurlijke genezing Een wond geneest meestal op natuurlijke wijze. Wanneer dit niet gebeurt, is er een behandeling met bloedplaatjesgel

Nadere informatie

Ulcus cruris venosum. Otto Dankerlui Dermatoloog

Ulcus cruris venosum. Otto Dankerlui Dermatoloog Ulcus cruris venosum Otto Dankerlui Dermatoloog TweeSteden ziekenhuis Vestiging Tilburg Indeling Inleiding Epidemiologie Etiologie Symptomatologie Diagnostiek Inleiding Inleiding Oorzaken Ulcus Cruris

Nadere informatie

Compressietherapie been

Compressietherapie been Protocollen Voorbehouden, Risicovolle en Overige handelingen Heelkunde en overige handelingen 30 Compressietherapie been Compressietherapie wordt algemeen beschouwd als de standaard behandeling voor een

Nadere informatie

Decubitus (drukplekken, doorliggen)

Decubitus (drukplekken, doorliggen) Decubitus (drukplekken, doorliggen) Als u het risico loopt om decubitus te krijgen of het al heeft, dan is de informatie in deze folder belangrijk. U kunt lezen wat decubitus is, wat de oorzaken zijn

Nadere informatie

Open been. Ulcus cruris

Open been. Ulcus cruris Open been Ulcus cruris In deze folder vindt u informatie over een open been. Wat is een open been? Een open been is een open plek of wond aan het onderbeen. De medische term ervoor is ulcus cruris wat

Nadere informatie

Actinische keratosen. Poli Dermatologie

Actinische keratosen. Poli Dermatologie 00 Actinische keratosen Poli Dermatologie Wat zijn actinische keratosen? Actinische keratosen zijn plekjes op de huid die ontstaan door schade van zonlicht. Deze plekjes ontstaan op delen van het lichaam

Nadere informatie

Paragraaf 6.1 en 6.2. 2. Osmotische waarde, ph weefselvloeistof, glucosegehalte

Paragraaf 6.1 en 6.2. 2. Osmotische waarde, ph weefselvloeistof, glucosegehalte Paragraaf 6.1 en 6.2 1. Neem de volgende begrippen over in je schrift en geef een omschrijving Homeostase In stand houden van het interne milieu opperhuid Bovenste laag van de huid chitine Koolhydraat

Nadere informatie

Wondbehandeling. Afdeling spoedeisende hulp Locatie Veldhoven

Wondbehandeling. Afdeling spoedeisende hulp Locatie Veldhoven Wondbehandeling Afdeling spoedeisende hulp Locatie Veldhoven U heeft letsel aan de huid opgelopen en informatie gekregen over de behandeling. In deze folder kunt u alles nog eens nalezen. Soorten wonden

Nadere informatie

Speciale Fixatiepleisters

Speciale Fixatiepleisters Speciale Fixatiepleisters Inhoud EasI-V........................................... 2 Niko-Fix........................................ 3 Central-Gard.................................... 4 Naso-Fix........................................

Nadere informatie

Inleiding. Hoe het begon. Honing in wondzorg. Eigenschappen van honing

Inleiding. Hoe het begon. Honing in wondzorg. Eigenschappen van honing Inleiding Honing in wondzorg Jan Vandeputte Renva bvba Thuiszorg Historiek van honing Samenstelling van honing Werking van honing / verschillen De klinische voordelen van honing Klinische bewijzen voor

Nadere informatie

Workshop Oncologisch Ulcus 22 juni 2006

Workshop Oncologisch Ulcus 22 juni 2006 Workshop Oncologisch Ulcus 22 juni 2006 Heleen Lintz-Luidens Verpleegkundig Specialist Radiotherapie Department of Radiation Oncology Radboud University Nijmegen Medical Centre Workshop indeling Kennis

Nadere informatie

onbewaakte kopie Protocollenboek Voorbehouden en Risicovolle en Overige handelingen Hoofdstuk Heelkunde en overige handelingen

onbewaakte kopie Protocollenboek Voorbehouden en Risicovolle en Overige handelingen Hoofdstuk Heelkunde en overige handelingen Protocollenboek Voorbehouden en Risicovolle en Overige handelingen Hoofdstuk Heelkunde en overige handelingen Protocollen Voorbehouden, Risicovolle en Overige handelingen Heelkunde en overige handelingen

Nadere informatie

Mediq Combicare. WCS Congres

Mediq Combicare. WCS Congres WCS Congres Van CombiCare naar Mediq Combicare.CC Casuïstiek Ulcus hiel wondzorgnieuws CombiCare/december 2011 WCS congres 22 en 23 november jl. is het 13e WCS congres gehouden met als thema wontwikkeling.

Nadere informatie

Wondroos (erysipelas)

Wondroos (erysipelas) Wondroos (erysipelas) Dermatologie Beter voor elkaar 2 Wondroos (erysipelas) Wat is wondroos? Wondroos (officiële naam: erysipelas) is een ernstige bacteriële infectieziekte van de lederhuid en het onderhuidse

Nadere informatie

Botbreukoperatie afdeling Chirurgie

Botbreukoperatie afdeling Chirurgie Botbreukoperatie afdeling Chirurgie Albert Schweitzer ziekenhuis afdeling Chirurgie september 2013 pavo 0323 Inleiding In het menselijk lichaam zitten zeer veel verschillende botten, die op verschillende

Nadere informatie

Cavilon spray/swab/barrierrecreme Laprolan barrière crème Proshield Plus Witte vaseline

Cavilon spray/swab/barrierrecreme Laprolan barrière crème Proshield Plus Witte vaseline Decubitus WONDRANDBESCHERMERS Merknamen Definitie Cavilon spray/swab/barrierrecreme Laprolan barrière crème Proshield Plus Witte vaseline Barrière crèmes en sprays zijn niet prikkelend, zijn geconcentreerd,

Nadere informatie

Diabetische voet. Chirurgie. Beter voor elkaar

Diabetische voet. Chirurgie. Beter voor elkaar Diabetische voet Chirurgie Beter voor elkaar 2 Inleiding Deze folder geeft u informatie over de diabetische voet. Het is goed u te realiseren dat voor u persoonlijk de situatie anders kan zijn dan beschreven.

Nadere informatie

Wondbehandeling met negatieve druk

Wondbehandeling met negatieve druk HHZH_INF_134.01(1015) h.-hartziekenhuis vzw Mechelsestraat 24 2500 Lier tel. 03-491 23 45 fax 03-491 23 46 www.hhzhlier.be Patiënteninformatie Wondbehandeling met negatieve druk Voorwoord Samen met uw

Nadere informatie

Wat is een arterieel ulcus? Hoe werken de bloedvaten in de benen? Slagaderproblemen (arteriële insufficiëntie)

Wat is een arterieel ulcus? Hoe werken de bloedvaten in de benen? Slagaderproblemen (arteriële insufficiëntie) Arterieel ulcus Deze folder geeft u informatie over de klachten en de behandeling van een arterieel ulcus. Het is goed u te realiseren dat bij het vaststellen van een aandoening de situatie voor iedereen

Nadere informatie

1 Anatomie en fysiologie van de bloedvaten, lymfe en huid.

1 Anatomie en fysiologie van de bloedvaten, lymfe en huid. 1 Anatomie en fysiologie van de bloedvaten, lymfe en huid. 1.1 Bloedvaten Arteriën en venen hebben dezelfde opbouw en bestaan uit 3 lagen: de tunica intima, tunica media tunica adventitia. De tunica intima

Nadere informatie

Het Fenomeen van Raynaud

Het Fenomeen van Raynaud Het Fenomeen van Raynaud Wat is het Fenomeen van Raynaud? Wij spreken van het Fenomeen van Raynaud bij het plotseling optreden van verkleuringen van vingers en/of tenen bij blootstelling aan kou of bij

Nadere informatie

Wondbehandeling in praktijk. Boehringer Intervisie 24 september 2013 Delft

Wondbehandeling in praktijk. Boehringer Intervisie 24 september 2013 Delft Wondbehandeling in praktijk Boehringer Intervisie 24 september 2013 Delft Introductie Dagindeling 20.00 u Anatomie van de huid Theorie wondgenezing Types wonden 21.00 u Koffiepauze 21.30 u Initiële behandeling

Nadere informatie

DECUBITUSPREVENTIE SAMEN DECUBITUSLETSELS VOORKOMEN. - Patiëntinformatie -

DECUBITUSPREVENTIE SAMEN DECUBITUSLETSELS VOORKOMEN. - Patiëntinformatie - DECUBITUSPREVENTIE SAMEN DECUBITUSLETSELS VOORKOMEN - Patiëntinformatie - U verblijft in het ziekenhuis omwille van ziekte, een ongeval of een operatie. Tijdens uw hospitalisatie werd een decubitusletsel

Nadere informatie

Wondgenezing en Diabetes Mellitus

Wondgenezing en Diabetes Mellitus Wondgenezing en Diabetes Mellitus Treat the whole patient, not the hole in the patient Richard van Valen Verpleegkundig specialist Erasmus MC Leerdoelen Inzicht in wondgenezing Inzicht in problemen met

Nadere informatie

WONDZORG OP SPOEDGEVALLEN

WONDZORG OP SPOEDGEVALLEN WONDZORG OP SPOEDGEVALLEN Inleiding In het kader van de permanente vorming voor het behoud van de beroepstitel van verpleegkundige op spoedgevallendienst, ben ik naar de bijscholingsdag geweest in het

Nadere informatie

Stage mogelijkheid in brandwondenonderzoek. Preklinisch onderzoek. Vereniging Samenwerkende Brandwondencentra Nederland

Stage mogelijkheid in brandwondenonderzoek. Preklinisch onderzoek. Vereniging Samenwerkende Brandwondencentra Nederland Stage mogelijkheid in brandwondenonderzoek Preklinisch onderzoek Vereniging Samenwerkende Brandwondencentra Nederland 1/5 De Vereniging Samenwerkende Brandwondencentra in Nederland (VSBN) (engelse naam:

Nadere informatie

TenderWet plus Therapeutische werkzaamheid, compatibiliteit en gebruik in de dagelijkse praktijk van ziekenhuizen en artsenpraktijken

TenderWet plus Therapeutische werkzaamheid, compatibiliteit en gebruik in de dagelijkse praktijk van ziekenhuizen en artsenpraktijken TenderWet plus Therapeutische werkzaamheid, compatibiliteit en gebruik in de dagelijkse praktijk van ziekenhuizen en artsenpraktijken Wondverzorging Samenvatting In een observatieonderzoek bij meerdere

Nadere informatie

Oedeemtherapie. Manuele lymfedrainage methode Vodder. Afdeling Fysiotherapie

Oedeemtherapie. Manuele lymfedrainage methode Vodder. Afdeling Fysiotherapie 00 Oedeemtherapie Manuele lymfedrainage methode Vodder Afdeling Fysiotherapie 1 Het lymfestelsel Het lymfestelsel bestaat uit lymfevaten, lymfeklieren en lymfeklierweefsel dat zich in verschillende organen

Nadere informatie

Oncologische wondzorg. Heleen Lintz-Luidens Verpleegkundig Consulent Radiotherapie

Oncologische wondzorg. Heleen Lintz-Luidens Verpleegkundig Consulent Radiotherapie Oncologische wondzorg Heleen Lintz-Luidens Verpleegkundig Consulent Radiotherapie Presentatie opzet Beknopte uitleg oncologische wondzorg Casuïstiek Nieuwe ontwikkelingen oncologische wondzorg Aanbeveling

Nadere informatie

3.3. Behandeling arteriële insufficiëntie

3.3. Behandeling arteriële insufficiëntie 3.2.3 Lokalisatie en aspect vd ulcera Tthv acra (tenen, voeten, hielen), pretibiaal Diep uitgeponste ulcera, met scherpe randen Klein tot zeer groot Diep tot op pezen of bot Ulcusbodem is atoon, meestal

Nadere informatie