Inhoud. Wat is osteoarthritis?

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Inhoud. Wat is osteoarthritis?"

Transcriptie

1 Inhoud Osteoarthritis Welke gewrichten worden aangetast? Pijn en ongemak Synoviaal vocht Beschikbare behandelingen Fermathron TM Hoe werkt het? De behandeling Wie hebben er baat bij? Wat kunt u doen? Wat is osteoarthritis? Osteoarthritis is een niet-inflammatore voortschrijdende aandoening die de gewrichten, met name dragende zoals de knie, maar ook de heup-, teen-, schouder- en vingergewrichten, aantast. Osteoarthritis treft meestal mensen van middelbare leeftijd en bejaarden, maar treedt ook op bij jongere patiënten van wie gewrichten door ongevallen, sportblessures of slijtage zijn beschadigd. Osteoarthritis tast meestal de gewrichten aan van mensen in de middelbare leeftijd of ouder. De verschijnselen zijn pijn, zwelling en stijfheid van de aangetaste gewrichten alsmede verlies van beweeglijkheid. Naarmate de ziekte voortschrijdt kan het verlies van beweeglijkheid de levensstijl van de patiënt nadelig beïnvloeden. 3

2 Osteoarthritis komt het meest voor in het kniegewricht, maar kan ook andere synoviale gewrichten aantasten. Kraakbeen Synovial vocht Pijn Gezond gewricht (links), door osteoarthritis aangetast gewricht (rechts) Welke gewrichten worden aangetast? Een gewricht dat heel vaak door osteoarthritis wordt getroffen is het kniegewricht. Het is een ingewikkeld gewricht dat in het leven van alle dag aan allerlei bewegingen wordt blootgesteld. Omdat de knie de verbinding vormt tussen de twee langste botten van ons been (dijbeen en scheenbeen), belemmeren pijn en ongemak aan dit gewricht de beweeglijkheid en verminderen ze de stabiliteit bij sommige normale alledaagse activiteiten, zoals trappen klimmen. Ook andere synoviale gewrichten, bijvoorbeeld heupen, schouders, tenen en vingers, kunnen door osteoarthritis worden aangedaan. Pijn en stijfheid in die gewrichten belemmert ons in ons dagelijks leven. Wat is de oorzaak van pijn en ongemak? In elk gezond gewricht zit een ruimte die gevuld is met een vloeistof die het synoviale vocht wordt genoemd. Omdat deze vloeistof dik en stroperig is kan ze als smeermiddel en schokdemper werken en zodoende het kraakbeen aan de uiteinden van de botten beschermen tegen beschadiging en slijtage. In een door osteoarthritis aangetast gewricht is dit synoviale vocht veel minder dik en daardoor minder in staat schokken op te vangen. Als dan het gewricht wordt belast, treedt er door druk en wrijving beschadiging op van het kraakbeen dat de uiteinden van het bot moet beschermen en dat leidt ten slotte tot pijn en ongemak. In een gewricht dat door osteoarthritis is aangetast verliest het synoviale vocht zijn beschermende eigenschappen. 4 5

3 Beschadigd gewricht Beschadigd kraakbeen Patiënten kunnen de verschillende Het bestanddeel hyaluronzuur in het synoviale vocht zorgt voor de beschermende eigenschappen ervan. Wat zijn de functies van het synoviale vocht? De weefsels uit elkaar houden en kraakbeenvlakken beschermen. Schokken dempen om de kraakbeenvlakken te beschermen. Het gewricht smeren zodat soepele beweging mogelijk is. Het belangrijkste bestanddeel van het synoviale vocht is hyaluronzuur. Door dit natuurlijke bestanddeel werkt synoviale vocht als afstandbewaarder, schokdemper en smeermiddel ineen. Wat voor behandelingen zijn er beschikbaar? Wanneer de ziekte in een beginstadium is, kan een patiënt fysiotherapie voorgeschreven krijgen en daarbij eventueel de raad af te vallen om de belasting van het betrokken gewricht te verminderen. Patiënten kunnen ook paracetamol of acetylsalicylzuur innemen om de pijn te verminderen. Er zijn veel soorten ontstekingsremmers op de markt; ze staan bekend als non-steroidal antiinflammatory drugs (NSAIDS). Ze worden veel gebruikt, maar wegens bijverschijnselen hebben sommige mensen er geen baat bij. Nog een behandeling is het inspuiten van corticosteroïden in het gewricht om de ontsteking af te remmen. medische behandelingen ondersteunen door af te vallen en de spieren rond het gewricht te oefenen. De laatste en zeker niet de minste mogelijkheid is aanvulling van het synoviale vocht door een intra-articulaire injectie met een viscosupplement als Fermathron TM. 6 7

4 Wat is Fermathron TM? Fermathron TM is een zuiver, natuurlijk product dat in het synoviale gewricht wordt ingebracht; het wordt viscosupplement genoemd. Het houdt in dat dit product het verzwakte synoviale vocht aanvult met een vloeistof die in wezen gelijk is aan het synoviale vocht zoals dat voorkomt in een niet door osteoarthiritis aangetast gewricht. Fermathron TM heeft dezelfde visco-elastische eigenschappen als het synoviale vocht in een gezond gewricht. Fermathron TM heeft dezelfde visco-elastische eigenschappen als het natuurlijke synoviale vocht. Er zijn wel andere, soortgelijke producten als Fermathron TM beschikbaar voor patiënten, maar sommige daarvan zijn, in tegenstelling tot Fermathron TM, van dierlijke afkomst. Ze leveren daarom gevaar op voor overgevoeligheid en immunologische reacties. Fermathron TM wordt gewonnen uit een micro-organisme en geeft daarom veel minder aanleiding tot plaatselijke reacties. De betrouwbaarheid van Fermathron TM is in een groot klinisch onderzoek in meerdere centra bevestigd. 8 9

5 Synoviaal vocht van door osteoarthritis aangetast gewricht. Beschadigd synoviaal vocht Synoviaal vocht na viscoaanvulling Fermathron TM 3-5 injecties Aantal maanden profijt Duur van uitwerking van Fermathron TM Hoe werkt Fermathron TM? Wat houdt behandeling met Fermathron TM in? Fermathron TM vult het synoviale vocht aan met een nieuwe voorraad hyaluronzuur. Fermathron TM wordt gemaakt van hyaluronzuur, één van de hoofdbestanddelen van het synoviale vocht. Fermathron TM vult het synoviale vocht aan met een nieuwe voorraad hyaluronzuur zodat het zijn werk kan blijven doen, namelijk smeren en schok dempen bij alledaagse bezigheden. Gebleken is dat na drie tot vijf injecties in het gewricht de pijn en de stijfheid wel zes maanden lang sterk verminderd blijven en dat de patiënt beter en ruimer kan bewegen. Fermathron TM is een erkende en doeltreffende behandeling om bij patiënten aan osteoarthritis pijn en stijfheid te verlichten, maar het kan de kwaal niet genezen. Toch wekken bepaalde onderzoekingen de verwachting dat viscosupplement aanvulling het kraakbeen kan beschermen en de pijnreceptoren kan afschermen en misschien ook de voortgang van de ziekte kan afremmen. De behandeling met Fermathron TM bestaat in een serie van drie tot vijf injecties, met tussenpozen van een week, in het getroffen synoviale gewricht. De injecties leiden in het algemeen van de tweede of derde injectie af tot vermindering van pijn en stijfheid. Uit een klinische studie is gebleken dat vijf injecties met Fermathron TM in het kniegewricht zeker zes maanden lang verlichting brengen. In het algemeen zijn er bij deze behandeling geen bijverschijnselen, maar een enkele keer kan er wat pijn en zwelling op de plaats van de injectie optreden. Dat verschijnsel verdwijnt na een dag of twee, drie, en doet niets af aan het resultaat van de behandeling. Een Fermathron TM kuur bestaat uit een serie van 3 5 injecties, telkens met tussenpozen van een week, in het aangetaste gewricht

6 Patiënten met geringe of matige osteoarthritis hebben het meeste baat bij behandeling met Fermathron TM. Wie hebben er baat bij behandeling met Fermathron TM? Wat kunt u zelf doen om de behandeling met Fermathron TM te ondersteunen? 12 Voor behandeling met Fermathron TM komen allereerst in aanmerking mensen met een geringe tot matige gewrichtaandoening, die graag weer een actief leven willen leiden. Fermathron TM wordt direct in het aangetaste gewricht gespoten om het synoviale vocht aan te vullen en zo de pijn en de stijfheid bij de bron aan te pakken. De werking ervan is zuiver mechanisch. Er is geen kans op de bijverschijnselen waar velen mee te kampen krijgen met NSAIDS, zoals misselijkheid of maag- en darmproblemen. U hoeft geen pillen te slikken en Fermathron TM heeft geen inwerking op uw eventuele verdere medicatie. Het is verstandig uw dokter te raadplegen, want die kan het beste aangeven of u al dan niet voor de Fermathron TM -kuur in aanmerking komt. Blijf bewegen veel beweging met geringe belasting. Probeer af te vallen als u te zwaar bent. Oefen de spieren rond het gewricht. Baad uw vingers of tenen in warm water. Beweeg uw vingers en tenen voortdurend om de beweeglijkheid van de kleine gewrichten op peil te houden. Spiertraining is een belangrijke ondersteuning van elke behandeling van osteoarthritis. De patiënten wordt geadviseerd fysiotherapeuten te raadplegen. Zij zijn in staat de oefeningen samen te stellen die het best bij uw persoonlijke gesteldheid passen. 13

7 Deze brochure is niet bedoeld om de ervaring en goede raad van uw orthopedische chirurg te vervangen. De belangrijkste voordelen van behandeling met Fermathron TM Als u nog vragen hebt, spreek daarover dan vooral met uw orthopedische chirurg. Fermathron TM maakt korte metten met pijn en stijfheid; Fermathron TM wordt drie tot vijf keer ingespoten, telkens met tussenpozen van een week; Fermathron TM verlicht de symptomen gedurende ten minste zes maanden; Fermathron TM werkt zuiver mechanisch; Fermathron TM is een erkende en doeltreffende therapie met weinig plaatselijke reacties; Voor behandeling met Fermathron TM is geen opname in het ziekenhuis vereist. Raadpleeg vooral uw arts! Hij of zij kan uitmaken of behandeling met Fermathron TM voor u de beste keus is

8 IW /2005 Uw arts Verantwoordelijke fabrikant Hyaltech Ltd. Heriot Watt Research Park Edinburgh, EH14 4AP UK 0483 Patiënteninformatie: Viscosupplement Biomet Nederland BV Toermalijnring 600 Postbus DB Dordrecht The Netherlands T +31 (0) F +31 (0) Fermathron

LEEF en BEWEEG! Behandelingsschema. Artroseraadgever voor patiënten. Artrose in kleine en grote gewrichten en de behandeling ervan met

LEEF en BEWEEG! Behandelingsschema. Artroseraadgever voor patiënten. Artrose in kleine en grote gewrichten en de behandeling ervan met Behandelingsschema Naargelang het gewricht of de graad van artrose krijgt u één of meerdere injecties met OSTENIL, OSTENIL PLUS of OSTENIL MINI. Hier afscheuren Artroseraadgever voor patiënten 1. Injectie

Nadere informatie

Slijtage aan de knie - Artrose

Slijtage aan de knie - Artrose Slijtage aan de knie - Artrose Wat is slijtage? De knie bestaat uit twee botstukken welke uiteinden zijn bekleed met kraakbeen. Raakt dit kraakbeen van het gewrichtsoppervlak beschadigd, dan is er sprake

Nadere informatie

snijlijn snijlijn Hebt u nog vragen? Artrose in de schouder Maak meer wetenschappelijk onderzoek mogelijk Wat is artrose?

snijlijn snijlijn Hebt u nog vragen? Artrose in de schouder Maak meer wetenschappelijk onderzoek mogelijk Wat is artrose? Schouderartrose Artrose in de schouder Bij schouderartrose is er sprake van slijtage in het schoudergewricht. Pijn in de schouder, voortdurend aanwezig of alleen als u uw arm wilt bewegen, kan wijzen op

Nadere informatie

Artrose in de schouder

Artrose in de schouder Afdeling: Onderwerp: Orthopedie Bij schouderartrose is er sprake van slijtage in het schoudergewricht. Pijn in de schouder, voortdurend aanwezig of alleen als u uw arm wilt bewegen, kan wijzen op artrose.

Nadere informatie

Artrose. Orthopedie. alle aandacht. (slijtage van de gewrichten)

Artrose. Orthopedie. alle aandacht. (slijtage van de gewrichten) Artrose (slijtage van de gewrichten) Orthopedie alle aandacht Artrose (slijtage van de gewrichten) Artrose is een aandoening van de gewrichten. Dit wordt over het algemeen ook wel (kraakbeen) slijtage

Nadere informatie

Arthrose in de schouder

Arthrose in de schouder Arthrose in de schouder Orthopedie alle aandacht Arthrose in de schouder Inleiding Bij schouderartrose is er sprake van slijtage in het schoudergewricht. Pijn in de schouder, voortdurend aanwezig of alleen

Nadere informatie

Orthopedie. Artrotische knie / correctie kniestand. Afdeling: Onderwerp:

Orthopedie. Artrotische knie / correctie kniestand. Afdeling: Onderwerp: Afdeling: Onderwerp: Orthopedie Artrotische knie / correctie kniestand 1 Correctie van de kniestand (artrotische knie) Correctie van de kniestand Door slijtage (artrose) kan een afwijkende stand van uw

Nadere informatie

Orthopedie. Artrose.

Orthopedie. Artrose. Orthopedie Artrose www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Wat is artrose?... 3 Ontstaan van artrose... 4 Klachten... 4 Vooruitzichten na de diagnose artrose... 5 Leefstijladviezen... 6 De behandeling... 7 Vragen...

Nadere informatie

Artrose in de schouder

Artrose in de schouder Artrose in de schouder Bij schouderartrose is er sprake van slijtage in het schoudergewricht. Pijn in de schouder, voortdurend aanwezig of alleen als u uw arm wilt bewegen, kan wijzen op artrose. Bijkomende

Nadere informatie

Inleiding Wat is artrose De oorzaken van artrose

Inleiding Wat is artrose De oorzaken van artrose Artrose 1237 Inleiding Uw reumatoloog heeft u verteld dat u artrose heeft, een vorm van reuma. Er komen ongetwijfeld veel vragen in u op. Vragen over de aandoening zelf en over de behandeling. Maar misschien

Nadere informatie

Artroscopie, diagnose en behandeling van knieproblemen

Artroscopie, diagnose en behandeling van knieproblemen Artroscopie, diagnose en behandeling van knieproblemen ARTROSCOPIE, DIAGNOSE EN BEHANDELING VAN KNIEPROBLEMEN INLEIDING Uw orthopedisch chirurg heeft u een artroscopie van de knie geadviseerd. In deze

Nadere informatie

ARTHROSCOPIE VAN DE KNIE

ARTHROSCOPIE VAN DE KNIE ARTHROSCOPIE VAN DE KNIE ARTHROSCOPIE VAN DE KNIE Inleiding Deze folder geeft u informatie over de diagnose en behandeling van gewrichtsproblemen in de knie. Uw orthopedisch chirurg heeft u geadviseerd

Nadere informatie

Totale knieprothese polikliniekversie Orthopedie

Totale knieprothese polikliniekversie Orthopedie Totale knieprothese polikliniekversie Orthopedie Beter voor elkaar 2 De totale knieprothese Als u een beschadigde of versleten knie heeft, is lopen en lang staan vaak erg pijnlijk. In een vergevorderd

Nadere informatie

Voet- en enkelartrose

Voet- en enkelartrose Voet- en enkelartrose Orthopedie Beter voor elkaar Orthopedie: zorg voor beweging De orthopedisch chirurg houdt zich binnen de geneeskunde bezig met patiënten die problemen hebben met hun bewegingsapparaat.

Nadere informatie

aìáãä~ëáë=~êíêçëé E`j`Jf=~êíêçëÉF middenhandsbeentje CMC-gewricht handwortelbeentje (trapezium)

aìáãä~ëáë=~êíêçëé E`j`Jf=~êíêçëÉF middenhandsbeentje CMC-gewricht handwortelbeentje (trapezium) aìáãä~ëáë=~íêçëé aìáãä~ëáë=~êíêçëé E`j`Jf=~êíêçëÉF middenhandsbeentje CMC-gewricht handwortelbeentje (trapezium) Wat is het? Artrose is een aandoening van de gewrichten waarbij het kraakbeen van slechtere

Nadere informatie

Spasticiteit en behandeling met fenol

Spasticiteit en behandeling met fenol Revalidatiegeneeskunde Spasticiteit en behandeling met fenol In deze folder vindt u algemene informatie over spasticiteit en behandeling met fenol. Uiteraard komt de folder niet in plaats van een gesprek

Nadere informatie

Voet- en enkelartrose

Voet- en enkelartrose Voet- en enkelartrose Orthopedie: zorg voor beweging De orthopedisch chirurg houdt zich binnen de geneeskunde bezig met de behandeling van patiënten die problemen hebben met hun bewegingsapparaat. Daaronder

Nadere informatie

Artrose van de voet en enkel

Artrose van de voet en enkel Artrose van de voet en enkel ARTROSE VAN DE VOET EN ENKEL INLEIDING Bij voet- en enkelartrose is er sprake van slijtage in het enkel- of een voetgewricht. Pijn bij (het opstarten van) bewegen, pijn in

Nadere informatie

Spasticiteit en behandeling met botuline toxine

Spasticiteit en behandeling met botuline toxine Spasticiteit en behandeling met botuline toxine In deze folder vindt u algemene informatie over spasticiteit en behandeling met botuline toxine. Uiteraard komt de folder niet in plaats van een gesprek

Nadere informatie

PATIËNTENINFORMATIE. KIJKOPERATIE IN EEN GEWRICHT Artroscopie

PATIËNTENINFORMATIE. KIJKOPERATIE IN EEN GEWRICHT Artroscopie PATIËNTENINFORMATIE KIJKOPERATIE IN EEN GEWRICHT Artroscopie 2 KIJKOPERATIE IN EEN GEWRICHT Artroscopie Door middel van deze informatiefolder wil Maasstad Ziekenhuis u enige uitleg geven over deze ingreep.

Nadere informatie

Standscorrectie van de artrotische knie

Standscorrectie van de artrotische knie Standscorrectie van de artrotische knie STANDSCORRECTIE VAN DE ARTROTISCHE KNIE INLEIDING U hebt artrose (slijtage) aan uw knie. De orthopedisch chirurg heeft voorgesteld de ongunstige stand van uw knie

Nadere informatie

Orthopedie. Tibiakop osteotomie / correctie van de beenstand

Orthopedie. Tibiakop osteotomie / correctie van de beenstand Orthopedie Tibiakop osteotomie / correctie van de beenstand Inleiding Binnenkort wordt u geopereerd aan uw knie. De stand van uw been wordt veranderd. In deze folder vindt u informatie over de knie, de

Nadere informatie

De Totale Knieprothese

De Totale Knieprothese pagina 1/12 De Totale Knieprothese Patiënteninformatie pagina 2/12 Patiëntenvoorlichting Knievervanging Inleiding Deze brochure helpt u om enige basiskennis te verkrijgen met betrekking tot uw kniegewricht,

Nadere informatie

Nog vragen? Artrose van de knie De knie Wat is een artrotische knie?

Nog vragen? Artrose van de knie De knie Wat is een artrotische knie? Artrose van de Knie Artrose van de knie Bij artrose van de knie is er sprake van slijtage. Er zijn drie vormen die het kniegewricht kunnen aantasten. In deze folder leest u over de mogelijkheden van een

Nadere informatie

Behandeling corticosteroïd-injectie

Behandeling corticosteroïd-injectie Behandeling corticosteroïd-injectie Behandeling met een injectie mca.nl Inhoudsopgave Een corticosteroïd-injectie 3 Wat is een corticosteroïd-injectie? 3 Uw vragen 6 Notities 7 2 In overleg met uw orthopedisch

Nadere informatie

Duimbasis arthrose of rhizartrose

Duimbasis arthrose of rhizartrose Duimbasis arthrose of rhizartrose Algemeen De duim is het meest gebruikte onderdeel van de hand. Duimbasis artrose (ook wel duimbasisslijtage, rhizartrose of CMC 1 artrose genoemd) is daarom de meest voorkomende

Nadere informatie

Arthroscopie: diagnose en behandeling van gewrichtsproblemen

Arthroscopie: diagnose en behandeling van gewrichtsproblemen Arthroscopie Arthroscopie: diagnose en behandeling van gewrichtsproblemen Uw orthopedisch chirurg heeft u geadviseerd om een arthroscopie van de knie te ondergaan. In deze folder wordt u informatie gegeven

Nadere informatie

Kijkoperatie in een gewricht Arthroscopie

Kijkoperatie in een gewricht Arthroscopie Kijkoperatie in een gewricht Arthroscopie Als u last hebt van een gewricht, kan dat vele verschillende oorzaken hebben. Op grond van uw klachten, het onderzoek van uw gewricht en eventuele röntgenfoto's

Nadere informatie

Artrose in de heup. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

Artrose in de heup. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Artrose in de heup In deze folder vindt u informatie over artrose (gewrichtsslijtage) in de heup en de behandeling daarvan. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Het heupgewricht

Nadere informatie

Artrose. Orthopedie. Artrose. Artrose is een aandoening waarbij het gewrichtskraakbeen in kwaliteit achteruit gaat en dunner en zachter wordt.

Artrose. Orthopedie. Artrose. Artrose is een aandoening waarbij het gewrichtskraakbeen in kwaliteit achteruit gaat en dunner en zachter wordt. Artrose Er is bij u artrose geconstateerd. In deze brochure leest u wat artrose is en wat u kunt doen om er zo min mogelijk last van te hebben. Verder wordt besproken welke mogelijkheden voor behandeling

Nadere informatie

Totale heupprothese polikliniekversie

Totale heupprothese polikliniekversie Totale heupprothese polikliniekversie Orthopedie Beter voor elkaar De totale heupprothese De heupprothese Als u een versleten heup heeft, kan dat erg pijnlijk zijn. In veel gevallen is pijn de voornaamste

Nadere informatie

Behandeling met een injectie Corticosteroïd- of hyaluronzuurinjectie

Behandeling met een injectie Corticosteroïd- of hyaluronzuurinjectie Behandeling met een injectie Corticosteroïd- of hyaluronzuurinjectie In overleg met uw orthopedisch chirurg wordt u binnenkort in Flevoziekenhuis behandeld met een injectie voor (pijn)klachten door slijtage

Nadere informatie

Reumatoïde artritis van de hand

Reumatoïde artritis van de hand Reumatoïde artritis van de hand Reumatoïde artritis van de hand Wat is artritis? Letterlijk betekent artritis 'ontstoken gewricht'. Normaal gesproken bestaat een gewricht uit twee gladde, met kraakbeen

Nadere informatie

Artrose van de voet en enkel

Artrose van de voet en enkel Artrose van de voet en enkel Bij voet- en enkelartrose is er sprake van slijtage in het enkel- of een voetgewricht. Pijn bij (het opstarten van) bewegen, pijn in rust, zwellingen en bewegingsbeperkingen

Nadere informatie

Is intra-articulair hyaluronzuur nuttig bij de behandeling van cuffscheuren in de schouder?

Is intra-articulair hyaluronzuur nuttig bij de behandeling van cuffscheuren in de schouder? Is intra-articulair hyaluronzuur nuttig bij de behandeling van cuffscheuren in de schouder? Dr. P. Verspeelt Fysische geneeskunde en Revalidatie 15 november 2014 Wat is hyaluronzuur? 2 suikermolecules

Nadere informatie

Orthopedie. Polsprothese

Orthopedie. Polsprothese Orthopedie Polsprothese Inleiding Binnenkort wordt u geopereerd aan uw pols. Er wordt een polsprothese geplaatst. In deze folder vindt u informatie over de pols, de aanleiding voor de operatie, de operatie,

Nadere informatie

Spasticiteit en behandeling met fenol

Spasticiteit en behandeling met fenol Revalidatiegeneeskunde Spasticiteit en behandeling met fenol Deze folder bevat algemene informatie over spasticiteit en behandeling met fenol. Uiteraard komt de folder niet in plaats van een gesprek met

Nadere informatie

Pijnbehandeling bij artrose

Pijnbehandeling bij artrose Anesthesiologie Pijnbestrijding Pijnbehandeling bij artrose i Patiënteninformatie Behandeling door het inspuiten van een vloeistof in het gewricht Slingeland Ziekenhuis Algemeen U heeft pijnklachten in

Nadere informatie

Schouderprothese wegens artrose. Poli Orthopedie

Schouderprothese wegens artrose. Poli Orthopedie 00 Schouderprothese wegens artrose Poli Orthopedie 1 Binnenkort wordt bij u een schouderprothese geïmplanteerd in verband met slijtage (artrose). Deze folder kan u helpen zich goed op de operatie voor

Nadere informatie

Bursitis, tendinitis en enthesitis/enthesopathie

Bursitis, tendinitis en enthesitis/enthesopathie Reumatologie Bursitis, tendinitis en enthesitis/enthesopathie i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Inleiding De reumatoloog heeft de diagnose bursitis, tendinitis of enthesitis/enthesopathie bij

Nadere informatie

Kijkoperatie van de knie

Kijkoperatie van de knie Kijkoperatie van de knie Wat gebeurt er bij een kijkoperatie van de knie? De knie is een scharnierverbinding in het been die het scheenbeen en kuitbeen (onderkant) verbindt met het dijbeen (bovenkant).

Nadere informatie

Signature Vanguard. Gepersonaliseerde Patiëntenzorg voor Knieprotheses. Patiënten informatie brochure. www.biomet.nl

Signature Vanguard. Gepersonaliseerde Patiëntenzorg voor Knieprotheses. Patiënten informatie brochure. www.biomet.nl Gepersonaliseerde Patiëntenzorg voor Knieprotheses Patiënten informatie brochure www.biomet.nl Artrose Inzicht in Patiëntenzorg op maat U bent uniek en uw lichaamsbouw (ofwel anatomie) is dat ook. Daarom

Nadere informatie

De kijkoperatie. (Artroscopie)

De kijkoperatie. (Artroscopie) De kijkoperatie (Artroscopie) De kijkoperatie Als u een aandoening in uw knie heeft, kan de orthopedisch chirurg een kijkoperatie adviseren. Met deze ingreep kan de diagnose vaak beter worden gesteld.

Nadere informatie

Gewrichtsbehandeling. Pijnkliniek

Gewrichtsbehandeling. Pijnkliniek Gewrichtsbehandeling Pijnkliniek Inleiding U heeft met uw behandelend arts afgesproken dat u in aanmerking komt voor een gewrichtsbehandeling. Ook is het mogelijk dat u deze behandeling zojuist ondergaan

Nadere informatie

Bewegen je gewrichten niet meer zo soepel? Lees deze brochure

Bewegen je gewrichten niet meer zo soepel? Lees deze brochure Bewegen je gewrichten niet meer zo soepel? Lees deze brochure PM/GL/09/024/NF-05/2010 HET GEWRICHT Ons lichaam kan bewegen dankzij gewrichten. Deze vervullen de rol van een scharnier tussen de beenderen,

Nadere informatie

Marcaïnisatie en/of punctie van de heup

Marcaïnisatie en/of punctie van de heup Marcaïnisatie en/of punctie van de heup Albert Schweitzer ziekenhuis september 2012 pavo 1002 Inleiding Binnenkort wordt bij u een marcaïnisatie en/of punctie van uw heup gedaan. In deze folder leest u

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Artrose van de duimbasis Artrose van de duimbasis.indd 1

Patiënteninformatie. Artrose van de duimbasis Artrose van de duimbasis.indd 1 Patiënteninformatie Artrose van de duimbasis 1522437 Artrose van de duimbasis.indd 1 29-11-13 16:42 Artrose van de duimbasis Polikliniek Orthopedie, route 0.3 Telefoon (050) 524 5970 Algemeen Neemt u

Nadere informatie

Enkelartrose. Orthopedie OLV Ziekenhuis Aalst-Asse-Ninove Campus Aalst Moorselbaan Aalst T

Enkelartrose. Orthopedie OLV Ziekenhuis Aalst-Asse-Ninove Campus Aalst Moorselbaan Aalst T Enkelartrose Orthopedie OLV Ziekenhuis Aalst-Asse-Ninove Campus Aalst Moorselbaan 164 9300 Aalst T. 053 72 41 11 Inleiding Bij enkelartrose is er sprake van slijtage in het enkelgewricht. De belangrijkste

Nadere informatie

Correctie van de kniestand. (artrotische knie)

Correctie van de kniestand. (artrotische knie) Correctie van de kniestand (artrotische knie) Correctie van de kniestand Door slijtage (artrose) kan een afwijkende stand van uw knie ontstaan. Dit kan heel pijnlijk zijn. De orthopedisch chirurg kan u

Nadere informatie

Maatschap Orthopedie. Voorste kruisband reconstructie

Maatschap Orthopedie. Voorste kruisband reconstructie Maatschap Orthopedie Voorste kruisband reconstructie Algemeen Uw orthopedisch chirurg heeft geadviseerd om de voorste kruisband van uw knie te vervangen om daarmee de stabiliteit van de knie te verbeteren.

Nadere informatie

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. De totale heupprothese (nieuwe heup)

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. De totale heupprothese (nieuwe heup) De totale heupprothese (nieuwe heup) DE TOTALE HEUPPROTHESE (NIEUWE HEUP) INLEIDING Binnenkort krijgt u een nieuwe heup. Deze folder geeft informatie over het heupgewricht en de behandelingsmogelijkheden

Nadere informatie

Arthroscopie van de knie

Arthroscopie van de knie ORTHOPEDIE Arthroscopie van de knie Kijkoperatie van de knie Uw orthopedisch chirurg heeft u geadviseerd om een arthroscopie van de knie te ondergaan. In deze folder wordt u informatie gegeven over de

Nadere informatie

Ongedifferentieerde spondylartritis

Ongedifferentieerde spondylartritis Ongedifferentieerde spondylartritis Wat is ongedifferentieerde spondylartritis? Spondylartritiden is een groep van chronische ziekten die bij elkaar horen omdat patiënten vaak dezelfde klachten hebben.

Nadere informatie

Inleiding Het kniegewricht

Inleiding Het kniegewricht Knieprothese Inleiding Deze folder geeft u een globaal overzicht van de klachten en de oorzaak van artrose van het kniegewricht en hoe dit behandeld kan worden. Het is goed u te realiseren dat bij het

Nadere informatie

Vinger arthrosis. Apeldoorn. Online afspraak? Wat is arthrose? Hoe behandelen we arthrose van het PIP-gewricht? maken / wijzigen

Vinger arthrosis. Apeldoorn. Online afspraak? Wat is arthrose? Hoe behandelen we arthrose van het PIP-gewricht? maken / wijzigen Apeldoorn Zutphen Professionals Leren Over Gelre Zoeken Apeldoorn Home / Apeldoorn / Zorgaanbod / Onderzoek & Behandeling / Vinger arthrosis Vinger arthrosis De hand bestaat uit vele verschillende botjes,

Nadere informatie

PATIËNTENINFORMATIE TOTALE KNIE OPERATIE. SPIJKENISSE Medisch Centrum

PATIËNTENINFORMATIE TOTALE KNIE OPERATIE. SPIJKENISSE Medisch Centrum PATIËNTENINFORMATIE SPIJKENISSE Medisch Centrum TOTALE KNIE OPERATIE Vervanging van het kniegewricht is een vaak voorkomende operatie waar veel mensen met een versleten knie baat bij hebben. In deze folder

Nadere informatie

Het leven zoals het is.. Van leven met een versleten knie tot leven met een kunstknie

Het leven zoals het is.. Van leven met een versleten knie tot leven met een kunstknie Het leven zoals het is.. Van leven met een versleten knie tot leven met een kunstknie Dr. Geert Leirs Orthopedisch chirurg Mariaziekenhuis Overpelt Indeling voordracht Wat is slijtage van een gewricht?

Nadere informatie

De totale heupprothese

De totale heupprothese De totale heupprothese Bekken Heupkom Heupkop Heuphals Bovenbeen Figuur 1: De heup, vooraanzicht De heupprothese Als u een versleten heup heeft, kan dat erg pijnlijk zijn. In veel gevallen is pijn de voornaamste

Nadere informatie

PATIËNTENINFORMATIE TOTALE HEUP OPERATIE. SPIJKENISSE Medisch Centrum

PATIËNTENINFORMATIE TOTALE HEUP OPERATIE. SPIJKENISSE Medisch Centrum PATIËNTENINFORMATIE SPIJKENISSE Medisch Centrum TOTALE HEUP OPERATIE Vervanging van het heupgewricht is een vaak voorkomende operatie waar veel mensen met een versleten heup baat bij hebben. In deze folder

Nadere informatie

KIJKOPERATIE VAN DE KNIE

KIJKOPERATIE VAN DE KNIE KIJKOPERATIE VAN DE KNIE (arthroscopie bij gewrichtsproblemen) In deze folder geeft het Ruwaard van Putten Ziekenhuis u algemene informatie over een kijkoperatie van de knie. Wij adviseren u deze informatie

Nadere informatie

Arthroscopie: diagnose en behandeling van gewrichtsproblemen. Wat is een arthroscopie? Welke verdoving wordt toegepast?

Arthroscopie: diagnose en behandeling van gewrichtsproblemen. Wat is een arthroscopie? Welke verdoving wordt toegepast? Arthroscopie: diagnose en behandeling van gewrichtsproblemen Uw orthopedisch chirurg heeft u geadviseerd om een arthroscopie van de knie te ondergaan. Deze folder geeft u informatie over de mogelijkheden

Nadere informatie

Bewegingsapparaat bij het ouder worden

Bewegingsapparaat bij het ouder worden Meer leren over lichaam en gezondheid Bewegingsapparaat bij het ouder worden Sandrine Bours Reumatoloog MUMC+ Agenda Inleiding Osteoporose Artrose Artritis Reumatoïde artritis Jicht Inleiding Skelet nodig

Nadere informatie

Schouderprothese. Orthopedie

Schouderprothese. Orthopedie Orthopedie Schouderprothese Inleiding U heeft in overleg met uw behandelend arts besloten dat er bij u een schouderoperatie gaat plaatsvinden. Tijdens deze ingreep wordt uw beschadigde schoudergewricht

Nadere informatie

Orthopedie. Arthroscopie van de enkel

Orthopedie. Arthroscopie van de enkel Orthopedie Arthroscopie van de enkel 1 Uw orthopedisch chirurg heeft u geadviseerd om een arthroscopie van de enkel te ondergaan. In deze brochure wordt u informatie gegeven over de mogelijkheden van een

Nadere informatie

Orthopedie. Schouderprothese

Orthopedie. Schouderprothese Orthopedie Schouderprothese Inleiding Binnenkort wordt u geopereerd aan uw schouder. Er wordt een schouderprothese geplaatst. In deze folder vindt u informatie over het schoudergewricht, de aanleiding

Nadere informatie

Reumatische aandoeningen

Reumatische aandoeningen 400035 Reumatische aandoeningen_400035 Reumatische aandoeningen 24-04-12 1 Reumatische aandoeningen WAT IS REUMA MEDICIJNEN BIJ REUMA WAT KUNT U ZELF DOEN WAT KAN UW APOTHEKER VOOR U DOEN ADVIES IN EEN

Nadere informatie

Standscorrectie knie. Tibiakoposteotomie. Orthopedie

Standscorrectie knie. Tibiakoposteotomie. Orthopedie Standscorrectie knie Tibiakoposteotomie Orthopedie Inhoudsopgave Standscorrectie knie (Tibiakoposteotomie) 4 De knie 4 Wat is een artrotische knie? 4 Wat zijn de klachten bij een artrotische knie? 5 Wanneer

Nadere informatie

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. De totale knieprothese

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. De totale knieprothese De totale knieprothese DE TOTALE KNIEPROTHESE INLEIDING U staat op de wachtlijst voor een nieuwe knie, een zgn. totale knieprothese. Deze folder geeft informatie over het kniegewricht en de behandelingsmogelijkheden

Nadere informatie

Ziekte van Forestier (DISH)

Ziekte van Forestier (DISH) Reumatologie Ziekte van Forestier (DISH) i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Inleiding Bij de ziekte van Forestier groeit extra bot aan op plaatsen waar pezen of banden aan het bot vastzitten.

Nadere informatie

Wat kan de fysiotherapeut voor u betekenen? Bewe Soe ge pele n r m be et wegen heu me p t - re e u n knieartrose Verzekering

Wat kan de fysiotherapeut voor u betekenen? Bewe Soe ge pele n r m be et wegen heu me p t - re e u n knieartrose Verzekering Soepeler Bewegen bewegen met met heup- reuma en knieartrose Tips om zelf uw klachten te verminderen en informatie over wat de fysiotherapeut voor u kan doen Wat is artrose? Artrose is een aandoening van

Nadere informatie

Haperende vinger (trigger finger) Behandeling door de plastisch chirurg

Haperende vinger (trigger finger) Behandeling door de plastisch chirurg Haperende vinger (trigger finger) Behandeling door de plastisch chirurg Inleiding De plastisch chirurg heeft met u besproken dat u behandeld wordt aan uw haperende vinger, ook wel trigger finger genoemd.

Nadere informatie

Sympatische Reflex Dystrofie (SRD)

Sympatische Reflex Dystrofie (SRD) Sympatische Reflex Dystrofie (SRD) Elk jaar worden er in Nederland 8000 nieuwe gevallen gemeld van mensen die, nadat ze bijvoorbeeld hun arm of been hebben gestoten, plotseling last krijgen van iets wat

Nadere informatie

TOTALE HEUP OPERATIE

TOTALE HEUP OPERATIE TOTALE HEUP OPERATIE Vervanging van het heupgewricht is een vaak voorkomende operatie waar veel mensen met een versleten heup baat bij hebben. In deze folder geeft het Ruwaard van Putten Ziekenhuis u algemene

Nadere informatie

PATIËNTENINFORMATIE TOTALE KNIE OPERATIE. SPIJKENISSE Medisch Centrum

PATIËNTENINFORMATIE TOTALE KNIE OPERATIE. SPIJKENISSE Medisch Centrum PATIËNTENINFORMATIE SPIJKENISSE Medisch Centrum TOTALE KNIE OPERATIE Vervanging van het kniegewricht is een vaak voorkomende operatie waar veel mensen met een versleten knie baat bij hebben. In deze folder

Nadere informatie

KIJKOPERATIE VAN DE KNIE. (arthroscopie bij gewrichtsproblemen)

KIJKOPERATIE VAN DE KNIE. (arthroscopie bij gewrichtsproblemen) PATIËNTENINFORMATIE SPIJKENISSE Medisch Centrum KIJKOPERATIE VAN DE KNIE (arthroscopie bij gewrichtsproblemen) In deze folder geeft het SPIJKENISSE Medisch Centrum u algemene informatie over een kijkoperatie

Nadere informatie

Voorste kruisband reconstructie Het plaatsen van een nieuwe kruisband (donorpees)

Voorste kruisband reconstructie Het plaatsen van een nieuwe kruisband (donorpees) ORTHOPEDIE Voorste kruisband reconstructie Het plaatsen van een nieuwe kruisband (donorpees) Uw orthopedisch chirurg heeft u geadviseerd om de voorste kruisband van uw knie te vervangen en daarmee de stabiliteit

Nadere informatie

Artrose in de knie. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

Artrose in de knie. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Artrose in de knie In deze folder vindt u informatie over artrose (gewrichtsslijtage) in de knie en de behandeling daarvan. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Het kniegewricht

Nadere informatie

Botbreukoperatie afdeling Chirurgie

Botbreukoperatie afdeling Chirurgie Botbreukoperatie afdeling Chirurgie Albert Schweitzer ziekenhuis afdeling Chirurgie september 2013 pavo 0323 Inleiding In het menselijk lichaam zitten zeer veel verschillende botten, die op verschillende

Nadere informatie

Onderzoek van de heup. Marcaïnisatie

Onderzoek van de heup. Marcaïnisatie Onderzoek van de heup Marcaïnisatie Inhoud Inleiding 3 Wat is marcaïnisatie? 3 Voorbereiding op het onderzoek 3 Het onderzoek 3 Na het onderzoek 4 Bijwerkingen 4 Poliklinische controle 5 Verhinderd? 5

Nadere informatie

Artrose Bewegen bij heup- en knieartrose

Artrose Bewegen bij heup- en knieartrose Artrose Bewegen bij heup- en knieartrose Tips om zelf uw klachten te verminderen en informatie over wat de fysiotherapeut voor u kan betekenen Speciaal voor mensen met artrose is in diverse fysiotherapiepraktijken

Nadere informatie

Radiosynoviorthese van het kniegewricht

Radiosynoviorthese van het kniegewricht Radiosynoviorthese van het kniegewricht Afdeling nucleaire geneeskunde en reumatologie Locatie Eindhoven De radiosynoviorthese van het kniegewricht vindt plaats op: Datum: Tijd:.. Melden: afdeling radiologie

Nadere informatie

Vervanging van het kniegewricht

Vervanging van het kniegewricht Vervanging van het kniegewricht Vervanging van het kniegewricht Waarom opereren? Knieafwijkingen komen op oudere leeftijd veel voor en veroorzaken stijfheid, pijn en daardoor op den duur invaliditeit.

Nadere informatie

De totale knieprothese

De totale knieprothese De totale knieprothese Buitenste meniscus Bovenbeen Buitenste knieband Knieschijf Kuitbeen Kniepees Binnenste meniscus Scheenbeen Binnenste knieband De rechterknie, vooraanzicht De knieprothese Als u een

Nadere informatie

Arthroscopie (kijkoperatie) van de knie

Arthroscopie (kijkoperatie) van de knie Orthopedie Arthroscopie (kijkoperatie) van de knie Het Antonius Ziekenhuis vormt samen met Thuiszorg Zuidwest Friesland de Antonius Zorggroep Uw orthopedisch chirurg heeft u geadviseerd om een arthroscopie

Nadere informatie

Orthopedie. CMC 1 prothese/ Duimbasis prothese

Orthopedie. CMC 1 prothese/ Duimbasis prothese Orthopedie CMC 1 prothese/ Duimbasis prothese Inleiding Binnenkort wordt u geopereerd aan uw duim. Er wordt een prothese in het duimbasisgewricht geplaatst. In deze folder vindt u informatie over het duimbasisgewricht,

Nadere informatie

Schouderprothese. Orthopedie. Oorzaken van de klachten. Artrose. Reuma. Fracturen. Onherstelbare rotator cuff-scheuren. Anatomie van de schouder

Schouderprothese. Orthopedie. Oorzaken van de klachten. Artrose. Reuma. Fracturen. Onherstelbare rotator cuff-scheuren. Anatomie van de schouder Orthopedie Schouderprothese Bij slijtage van de schouder kan het schoudergewricht worden vervangen door een prothese. Wat zijn de oorzaken van de klachten en welke soorten prothesen kunnen worden ingezet.

Nadere informatie

KIJKOPERATIE IN EEN GEWRICHT ARTROSCOPIE

KIJKOPERATIE IN EEN GEWRICHT ARTROSCOPIE KIJKOPERATIE IN EEN GEWRICHT ARTROSCOPIE 17964 Inleiding Deze folder geeft u een globaal overzicht van de gang van zaken rond een artroscopie (kijkoperatie) in verband met uw gewrichtsklachten. Wat is

Nadere informatie

Behandeling met een injectie

Behandeling met een injectie Behandeling met een injectie Corticosteroïd- of hyaluronzuurinjectie Afdeling orthopedie mca.nl Inhoudsopgave Een corticosteroïd-injectie 3 Wat is een corticosteroïd-injectie? 3 Een hyaluronzuur-injectie

Nadere informatie

Kijkoperatie van de knie (meniscus)

Kijkoperatie van de knie (meniscus) Kijkoperatie van de knie (meniscus) Informatie voor patiënten F0073-1011 juni 2013 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK Leidschendam

Nadere informatie

Van leven met een versleten knie tot leven met een kunstknie

Van leven met een versleten knie tot leven met een kunstknie Infobrochure Van leven met een versleten knie tot leven met een kunstknie Totale knieprothese Het Mariaziekenhuis spreekt Spreker: dr. Geert Leirs mensen zorgen voor mensen Beste, Titel Wat is een totale

Nadere informatie

Artroscopie (Kijkoperatie gewrichten)

Artroscopie (Kijkoperatie gewrichten) Artroscopie (Kijkoperatie gewrichten) In overleg met uw arts heeft u besloten dat u vanwege gewrichtsklachten een artroscopie (kijkoperatie) zult ondergaan. Deze folder geeft u een globaal overzicht van

Nadere informatie

Infobrochure. Duimbasisartrose. Dienst: orthopedie Tel.: mensen zorgen voor mensen

Infobrochure. Duimbasisartrose. Dienst: orthopedie Tel.: mensen zorgen voor mensen Infobrochure Duimbasisartrose Dienst: orthopedie Tel.: 011 826 130 mensen zorgen voor mensen Inhoud Wat is duimbasisartrose...3 Symptomen...4 Diagnose...4 Behandeling...5 2 Wat is duimbasisartrose? Pijn

Nadere informatie

Azathioprine. (Imuran)

Azathioprine. (Imuran) Azathioprine (Imuran) Bij reumatische aandoeningen In overleg met uw reumatoloog heeft u besloten om azathioprine (Imuran) te gaan gebruiken of u overweegt dit te gaan doen. Deze folder geeft informatie

Nadere informatie

Gebroken bot (fractuur): Er kan een breuk ontstaan in de uiteinden van het boven- of onderbeen, of de knieschijf kan gebroken zijn.

Gebroken bot (fractuur): Er kan een breuk ontstaan in de uiteinden van het boven- of onderbeen, of de knieschijf kan gebroken zijn. Knie aandoeningen Deze folder geeft u een globaal overzicht van de klachten en oorzaken van de meest voorkomende knieaandoeningen en de meest gebruikelijke behandelingen. Uw persoonlijke situatie kan echter

Nadere informatie

Bursitis Trochanterica Injectie

Bursitis Trochanterica Injectie Bursitis Trochanterica Injectie Therapeutische injectie uitleg Hier onder volgt de uitleg van uw kwaal, een afbeelding van de aangedane structuur, een beschrijving van de techniek waarmee de ingreep is

Nadere informatie

KIJKOPERATIE VAN DE KNIE

KIJKOPERATIE VAN DE KNIE KIJKOPERATIE VAN DE KNIE (arthroscopie bij gewrichtsproblemen) In deze folder geeft het Ruwaard van Putten Ziekenhuis u algemene informatie over een kijkoperatie van de knie. Wij adviseren u deze informatie

Nadere informatie

Wat is artrose aan de duimbasis? Bij wie ontwikkelt zich duimbasis artrose? Wat zijn de symptomen en tekenen van artritis aan de duimbasis?

Wat is artrose aan de duimbasis? Bij wie ontwikkelt zich duimbasis artrose? Wat zijn de symptomen en tekenen van artritis aan de duimbasis? Duimbasis artrose gahandenpolscentrum.nl Duimbasis artrose Wat is artrose aan de duimbasis? In normale gewrichten zijn de uiteinden van de botten geheel bedekt met kraakbeen, waardoor deze soepel en pijnloos

Nadere informatie

Orthopedie. Marcaïnisatie heup. Onderzoek van de heup vanwege aanhoudende klachten in de heup en/of benen.

Orthopedie. Marcaïnisatie heup. Onderzoek van de heup vanwege aanhoudende klachten in de heup en/of benen. Orthopedie Marcaïnisatie heup Onderzoek van de heup vanwege aanhoudende klachten in de heup en/of benen. Inleiding Uw arts heeft u geadviseerd om een onderzoek van de heup te ondergaan en zo de klachten

Nadere informatie

Plastische chirurgie en handchirurgie. Gewrichtsslijtage duim

Plastische chirurgie en handchirurgie. Gewrichtsslijtage duim Plastische chirurgie en handchirurgie Gewrichtsslijtage duim 1 Wilt u bij ieder bezoek aan het ziekenhuis uw ponskaartje meebrengen. Als u verhinderd bent, wilt u dan bellen met het secretariaat poli plastisch

Nadere informatie

Rotator cuff scheur. Orthopedie

Rotator cuff scheur. Orthopedie Rotator cuff scheur Orthopedie Inhoudsopgave Rotator cuff scheur...4 Oorzaken...4 Klachten...5 Diagnose en onderzoek...5 De behandeling...6 De operatie...6 Na de operatie...7 Complicaties...8 Contact...9

Nadere informatie