Aan alles komt een eind. Wat u niet wist van pensioenrecht maar wel moet weten. Elektronische detentie als executiemodaliteit

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Aan alles komt een eind. Wat u niet wist van pensioenrecht maar wel moet weten. Elektronische detentie als executiemodaliteit"

Transcriptie

1 189 SEP 2014 Aan alles komt een eind Wat u niet wist van pensioenrecht maar wel moet weten Suzanne Kali en Mark Heemskerk Elektronische detentie als executiemodaliteit Merel Copier Schaduwbankieren in Nederland nader belicht Timothy Bissessar

2 Woord vooraf Aan alles komt een eind. Een veel gehoorde uitdrukking die onvermijdelijk ook voor het zittende bestuur van Actioma geldt. Dit is de laatste editie die onder mijn hoofdredacteurschap wordt uitgebracht. Vanaf september geef ik het stokje door aan de nieuwe voorzitter en tevens hoofdredacteur Jeremy Wenno, die redactionele en bestuurlijke ondersteuning zal krijgen van Christiaan van der Meer (penningmeester) en Jeroen Meijer (secretaris). Maar voordat het zover is, heb ik nog een keer het genoegen om de schrijvers voor te dragen. Allereerst zal Daan Becht een korte introductie geven over studentbesturen. Hij zal een kijkje in de keuken geven van een studentenbestuur met daarnaast enkele juridische bijkomstigheden. Vervolgens is het woord aan het bestuur van het pleitgenootschap Rota Carolina. Een van de taken van de advocaat komt onder druk te staan, namelijk het pleiten in de rechtszaal. Plannen gaan op om het pleiten in civielrechtelijke zaken te beperken. Wat zijn de consequenties van een dergelijke maatregel? Momenteel pleit de Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie voor het wetsvoorstel om elektronische detentie mogelijk te maken op het niveau van de uitvoerende instanties. Merel Copier bespreekt in haar artikel dit wetsvoorstel, de kritiek daarop en de vraag of er niet anders met elektronische detentie moet worden omgegaan. We blijven bij het strafrecht. Paul Frielink, hoogleraar straf(proces)recht, doet verhaal over zijn carrière. Begin jaren 80 was het, net als tegenwoordig, niet makkelijk om als afgestudeerde rechtenstudent aan de slag te kunnen gaan. Hoe heeft Paul zich erdoorheen geworsteld en welk pad heeft heeft hij afgelegd om de man te worden die hij nu is? Zoals gezegd komt aan alles een eind. Zo ook aan iemands carrière. De volgende levensfase bestaat vaak uit het met pensioen gaan. Wat is pensioen nu eigenlijk en hoe wordt dat opgebouwd? Suzanne Kali en Mark Heemskerk zullen in hun artikel deze vragen beantwoorden. Daaruit zal blijken dat hoewel pensioen het sluitstuk van een carrière betreft het goed is om daar aan de start van je carrière over na te denken. Van pensioenen en pensioenfondsen gaan we naar beleggingsfondsen. Haydar Trehy laat het licht schijnen op de regelgeving en de structuren omtrent deze complexe materie. Daarbij gaat hij met name in op de rol die beheerders en bewaarders binnen dergelijke fondsen innemen. Financiële instellingen krijgen nog even de aandacht. Timothy Bissessar schrijft over schaduwbankieren binnen de Nederlandse grenzen. Hij geeft antwoord op de vragen wat schaduwbankieren is en in welke vormen dit bestaat. Vervolgens komt een van de belangrijkste varianten aan bod, namelijk securitisatie. Afsluitend passeren bijkomende risico s de revue. Reeds eerder bleek dat een carrière kan eindigen met pensioen. Een minder geslaagd einde van een carrière kan het gevolg zijn van het faillissement, waarbij de persoon in kwestie als bestuurder van een onderneming heeft gewerkt. Als een bestuurder onbehoorlijk heeft gehandeld, kan dit soms tot aansprakelijkheid leiden. Maarten ten Brink beschrijft uitgebreid deze aansprakelijkheid die uit artikelen 2:138 en 2:248 BW volgt. Niet alleen de particulier in het privaatrecht dient behoorlijk te handelen. Dit geldt ook voor de overheid die privaatrechtelijke beslissingen neemt. Max Theunisse analyseert artikel 3:13 BW als reguleringsinstrument in de verhouding publiekrecht en privaatrecht. Hoe zit het als de overheid gebruik wenst te maken van het privaatrecht? Daarmee kom ik aan het slot van deze 189ste editie. Waar ik in de 186ste editie van november 2013 nog sprak over het geschreven woord leeft voort, ben ik zeer verheugd dat deze spreuk in het komende collegejaar zal doorklinken. Sam Zuidervliet / hoofdredacteur Contact Stichting Nijmeegs Juridisch Faculteitsblad Montessorilaan HR NIJMEGEN Correspondentieadres Postbus KK NIJMEGEN Bestuur / Redactie Sam Zuidervliet (voorzitter) Christiaan van der Meer (penningmeester) Jesper Kone (secretaris) Redactieraad prof. mr. C.J.H. Jansen prof. mr. R.J.N. Schlössels Raad van Toezicht Arjen Peters (faculteitsdirecteur) Paul Bovend Eert (decaan) Bob Rikkert Max Theunisse Auteurs in dit nummer Daan Becht Timothy Bissessar Maarten ten Brink Merel Copier Paul Frielink Suzanne Kali & Mark Heemskerk Pleitgenootschap Rota Carolina Max Theunisse Haydar Trehey Ontwerp Studio Julius van der Vaart Fotografie Keizer & Koning Fotografie Druk GLD Grafimedia, Arnhem Oplage 2800 exemplaren ISSN Abonnement Gratis op aanvraag. Stuur een naar Adverteren? Neem contact op met Christiaan van der Meer via of telefoon

3 5 Daan Becht Wat men moet leren doen, leert men door het te doen: een lesje studentbestuur 17 Paul Frielink Van promovendus naar hoogleraar: nooit gepland en toch gebeurd 33 Timothy Bissessar Schaduwbankieren in Nederland nader belicht 9 Pleitgenootschap Rota Carolina Het pleidooi als slachtoffer van wetsvoorstel Kwaliteit en Innovatie 21 Suzanne Kali en Mark Heemskerk Wat u niet wist van pensioenrecht maar wel moet weten 39 Maarten ten Brink Kennelijk onbehoorlijke taakvervulling door het bestuur en faillissement: van het één komt het ander(?) 13 Merel Copier Elektronische detentie als executiemodaliteit 27 Haydar Trehey De bewaarder bij fondsen voor gemene rekening: nog steeds springlevend! 43 Max Theunisse Art. 3:13 BW als reguleringsinstrument in de verhouding publiekrecht-privaatrecht 3

4 Wat men moet leren doen, leert men door het te doen: een lesje studentbestuur Daan Becht D. Becht is masterstudent ondernemingsrecht aan de Radboud Universiteit Nijmegen. 4

5 Of je nu eerstejaars bent of laatstejaars, vrijwel elke student rechtsgeleerdheid komt vroeg of laat in aanraking met (een van) de vele studentenorganisaties die onze universiteit rijk is. Sportverenigingen, culturele verenigingen, studieverenigingen: er is voor ieder wat wils en jaarlijks zoeken deze organisaties enthousiaste studenten voor een bestuursjaar. Hoewel het aantal studenten dat geïnteresseerd is in een studentenbestuur de laatste jaren in de verdrukking lijkt te komen door de efficiency beogende veranderingen, zoals de B-in-4- en M-in-2-regelingen, blijkt dat een aanzienlijk deel van de Nijmeegse studenten zich toch wil inzetten voor het Nijmeegse studente leven. 1 Het is daarbij de vraag of al deze bestuurders van tevoren weten waar ze aan beginnen. 1. Zo worden er het komend college jaar 1735 bestuursmaanden verdeeld aldus het document "voorstel verdeling bestuursbeurzen ", te raadplegen via: rechtspositie/ken-rechten!/financiele/informatie/bestuursbeurzen/. Naast de daar genoemde organisaties bestaan er ook nog een veelheid aan disputen, rechtswinkels en andere organisaties waar studenten onbezoldigd in het bestuur zitten. In deze bijdrage geef ik enige nuttige wenken aan studenten die zich voorbereiden, of beraden, op een bestuursfunctie. Aan de hand van enkele capita selecta hoop ik hierbij de toekomstige studentbestuurder enige handvatten te geven voor zijn of haar bestuursjaar. Ik heb daarbij gekozen voor praktische zaken en juridische aspecten die een studentbestuurder onder andere kan tegenkomen. Dit artikel geeft dan ook geenszins een compleet beeld van de werkzaamheden van een studentbestuurder, doch slechts een amuse van wat studentbestuurders te wachten kan staan. 2. Titels als Praeses, Ab Actis en Quaestor klinken wellicht indrukwekkend maar betekenen dat het gaat om een voorzitter, secretaris of penningmeester. 3. Het SOFv behartigt de belangen van de studieverenigingen, de NSSR voor sportverenigingen, het BOS voor studentenverenigingen, CHECK voor charitatieve en culturele studentenorganisaties en het ROZON doet dit voor Rechtswinkels. 4. In de praktijk vaak afgekort als CoBo. 5. Zo is het in bepaalde kringen gebruikelijk om het aanraken van een sigillum (het verenigingswapen) door een buitenstaander af te straffen met een slag met de vlakke hand in het gezicht. 6. Informele verenigingen komen weinig voor, zie voor informatie daarover Asser/Rensen 2 III* 2012, 20 Informele vereniging. 1. De gewoonte bij studentbesturen Het Nijmeegs studentenleven kent een veelheid aan organisaties die op eenzelfde wijze functioneren. Een gemiddelde studentenorganisatie heeft een bestuur bestaande uit een voorzitter, secretaris en penningmeester. Daarnaast hebben zij soms enkele commissies waarin actieve leden werkzaamheden uitvoeren. Variaties met meer bestuursleden, een raad van toezicht en chiquere functietitels 2 komen ook voor. Daarnaast zijn vrijwel alle studentenorganisaties aangesloten bij overkoepelende verenigingen die gezamenlijke belangen behartigen op landelijk, universitair of facultair niveau en als klankbord voor bestuurders onderling fungeren. Nijmeegse voorbeelden zijn SOFv, NSSR, BOS, CHECK en ROZON. 3 Door de aansluiting bij overkoepelende organisaties staan vrijwel alle besturen in contact met soortgelijke studentenorganisaties. Omdat rond het begin van het collegejaar vrijwel alle studentbesturen wisselen bestaat er bij de meeste verenigingen het gebruik om het nieuwe bestuur voor te stellen aan de buitenwereld door middel van een constitutieborrel. 4 Op deze borrels leer je in een informele setting bestuurders van andere verenigingen kennen. Daarnaast recipieer je bij het bestuur, wat wil zeggen dat je de kersverse bestuurders feliciteert met hun aanstelling en een geschenk namens de eigen vereniging aanbiedt. Originele cadeaus worden daarbij gewaardeerd, zoals bowlingballen en teddyberen. Omdat nieuwkomers en buitenstaanders vaak onbekend zijn met de wondere wereld van de constitutieborrels is een kleine uitleg op zijn plaats. De constitutieborrel kent eigen, ongeschreven, gewoontes die variëren per universiteitsstad en organisatie, maar enkele handvatten zijn wel te geven. Bij binnenkomst dient het bestuur dat te gast is zich aan te melden bij de pedel, welke herkenbaar is aan zijn pedelstaf. De pedel zorgt ervoor dat de bestuurders worden verwelkomd en dat zij worden ingeroosterd om bij het ontvangende bestuur te recipiëren. Omdat het bij een drukke constitutieborrel lang kan duren voordat er gerecipieerd mag worden, accepteren sommige verenigingen dat vooraf, per , een bepaald tijdstip om te recipiëren wordt afgesproken. Verder is het is algemeen geaccepteerd dat men tijdens deze borrels tracht eigendommen van de vereniging te ontvreemden: de zogenaamde brasacties. Vervolgens dient het ontvangende bestuur wel de kans te krijgen om de gestolen zaak terug te verdienen door middel van een nader te bepalen gunst of opdracht. Bij dit alles loopt men wel het risico dat bepaalde verenigingen fysiek geweld niet schuwen indien het gaat om de bescherming van hun verenigingseigendommen De wet en statuten bij studentbesturen Op juridisch gebied zijn de verschillen tussen studentenorganisaties over het algemeen klein. Vrijwel alle studentenorganisaties in Nijmegen zijn vormgegeven als stichting of als vereniging met volledige rechtsbevoegdheid. 6 Het grootste verschil tussen deze twee 5

6 rechtsvormen is dat een vereniging leden kent en een stichting niet. De vereniging is dus bij uitstek de rechtsvorm die wordt gebruikt om de belangen van haar leden te behartigen. We spreken dan ook over studieverenigingen en studentenverenigingen. Studentenorganisaties die een stichting zijn hebben vaak een charitatief karakter. Enkele voorbeelden daarvan zijn de rechtswinkels, SBJS en STEP. Beide rechtspersonen zijn onderworpen zijn aan de regels uit Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek (hierna: BW) en de eigen statuten en eventuele reglementen. Bij een vereniging betekent dit dat er een algemene ledenvergadering (hierna: ALV) hoort te zijn waarop leden zich kunnen uitspreken over het gevoerde beleid en de jaarstukken. Wet en statuten geven regels wat betreft de oproeping en bevoegdheden van de ALV. 7 Het is opvallend dat studentbestuurders soms niet goed op de hoogte zijn van wat er in de statuten van hun vereniging of stichting staat. Hoewel dit soms hilarische anekdotes oplevert voor oud-bestuurders die wél weten wat er in de statuten staat, is het aan te raden om de statuten voor een ALV goed door te lezen en ze tijdens de ALV binnen handbereik te houden. 7. Art. 2:40 en 2:41 BW. Dat het hebben van een recent wetboek ook van belang kan zijn, bewijst het ruim twee jaar oude artikel 2:35 lid 6 BW. 8 Dit artikel eist onder andere dat noodzakelijke informatie voor opzegging opvallend wordt vermeld op de hoofdpagina van de verenigingswebsite en in het eventuele verenigingsblad. Een klein rondje langs de websites van studieverenigingen in Nijmegen toont dat veel studentbestuurders hiervan niet op de hoogte zijn. Hoewel dit voorbeeld weinig ernstig is 9, geeft het wel aan dat het altijd raadzaam is om het beleid van voorgangers in een juridisch daglicht te houden. De wet en praktijk veranderen nogal eens, waardoor aanpassingen in statuten en/of beleid nodig kunnen zijn. 8. Ingevoerd op 1 december 2011 middels de zogenaamde Wet van Dam, Wet van 26 november 2010, houdende wijziging van Boek 2 en Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek (stilzwijgende verlenging en opzegtermijn bij lidmaatschappen, abonnementen en overige overeenkomsten), Stb. 2010, Er staat geen sanctie op het niet naleven van artikel 2:35 lid 6 BW, zie ook: Rechtbank Noord-Holland 13 januari 2014, ECLI:NL:RBNHO:2014:1029. Omdat rond het begin van het collegejaar vrijwel alle studentbesturen wisselen bestaat er bij de meeste verenigingen het gebruik om het nieuwe bestuur voor te stellen aan de buitenwereld door middel van een constitutieborrel. 3. Aansprakelijkheden voor studentbestuurders Als studentbestuurder kun je tegen tal van potentiële problemen oplopen. Lang niet alle problemen hebben een juridische component, desalniettemin zijn er kwesties die voor aansprakelijkheidsrisico s zorgen. Wie is er bijvoorbeeld aansprakelijk als er een ongeval plaatsvindt tijdens een door jouw vereniging georganiseerde activiteit? En ben je persoonlijk aansprakelijk te stellen als je de huur van jouw pand niet meer kunt betalen? Het verdient aanbeveling om je vooraf te verdiepen in aansprakelijkheidsrisico s bij minder regelmatig voorkomende activiteiten, zoals het sluiten van sponsor- of huurovereenkomsten. Voor bestuurders geldt dat op dit punt een onderscheid kan worden gemaakt tussen interne en externe aansprakelijkheidsgronden. 10 Bovenal vigeert het schild van de rechtspersoonlijkheid, i.e. het bestaan van het stichting of verenigingsverband dat ervoor dient om persoonlijke aansprakelijkheid voor (student)bestuurders uit te sluiten. Het schild zorgt ervoor dat de rechtspersoon in beginsel aansprakelijk is en niet de achterliggende bestuurders. Desalniettemin kan het schild doorbroken worden. Zo volgt uit artikel 2:9 BW interne aansprakelijkheid, wat inhoudt dat dat elke bestuurder tegenover de rechtspersoon is gehouden tot een behoorlijke vervulling van de hem opgedragen taak. Hoewel de bestuurstaak nog niet 10. Strafrechtelijke aspecten zoals in de arresten HR 31 oktober 2006, NJ 2007, 79 m.nt. N. Keijzer (Leestafel zooien) en HR 23 februari 2007, NJ 2008, 492 (Zeilongeluk) laat ik hier buiten beschouwing. 6

7 11. Het ambtelijk voorontwerp Wet bestuur en toezicht rechtspersonen biedt op dit punt een voorstel tot concretisering van de bestuurstaak, door middel van een verdere concretisering van het algemene taak criterium uit art. 2:9 BW. De wijziging houdt in dat in lid 1 van art. 2:9 BW: in het eerste lid wordt na taak een zinsnede toegevoegd, luidende: en zich daarbij te richten naar het belang van de rechtspersoon en de met hem verbonden organisatie. Zie: VvW, Internetconsultatie WBTR, p HR 10 januari 1997, JOR 1997/29 (Staleman/Van de Ven). 13. Art. 2:9 lid 2 BW. 14. Zie: Hoge Raad 10 juni 2011, RAV 2011/85 en de conclusie van A-G Hartkamp in HR 25 november 2005, NJ 2007/141 m.nt. C.J.H. Brunner (Skeeler-arrest). Wie is er bijvoorbeeld aansprakelijk als er een ongeval plaatsvindt tijdens een door jouw vereniging georganiseerde activiteit? vastomlijnd is, staat vast dat aansprakelijkheid wegens kennelijke onbehoorlijke taakvervulling slechts aan de orde is indien de bestuurder ook een ernstig verwijt kan worden gemaakt. 11 Of daarvan sprake is, moet worden beoordeeld aan de hand van alle omstandigheden van het geval. 12 De hoofdelijke aansprakelijkheid geldt derhalve niet indien een individuele bestuurder aantoont dat de tekortkoming niet aan hem is te wijten en dat hij niet nalatig is geweest in het treffen van maatregelen om de gevolgen daarvan af te wenden. 13 Externe aansprakelijkheid wil zeggen dat onder bepaalde omstandigheden bestuurders voor hun handelen aansprakelijk worden gesteld door derden, i.e. zij die niet tot het stichtingsverband horen. Grondslag voor aansprakelijkheid jegens derden is dan vaak de onrechtmatige daad uit artikel 6:162 BW. Hiervoor is dan wel persoonlijke verwijtbaarheid van de bestuurder of de toezichthouder vereist. Daarbij dient opgemerkt te worden dat zonder persoonlijke aansprakelijkheid de studentbestuurder niet aansprakelijk is, maar de vereniging of stichting wel nog aansprakelijkheidsrisico s kan lopen. Een aspect dat een rol kan spelen bij externe aansprakelijkheid is dat er sprake is van een activiteit die een zogenaamde sport- en spelsituatie in het leven roept. In dat geval rust op de organisatie een bijzondere zorgplicht wat betreft de veiligheid van de deelnemers. 14 Hoewel de gemiddelde student wellicht denkt dat het allemaal wel los zal lopen is het voor de studentbestuurder aan te raden om risico s van tevoren in kaart te brengen en zoveel mogelijk af te dekken. Vrijwel alle studentenorganisaties in Nijmegen zijn vormgegeven als stichting of als vereniging met volledige rechtsbevoegdheid. 4. Conclusie In dit artikel heb ik getracht aankomend studentbestuurders te informeren over enkele (juridische) aspecten die komen kijken bij een bestuursjaar. Hoewel het artikel geenszins recht doet aan alles wat er komt kijken bij een volledig jaar studentbesturen, hoop ik dat de gegeven informatie studenten niet weerhoudt van het bekleden van een bestuursfunctie. Ik geloof dat een bestuursjaar een leerzame, plezierige en mooie ervaring is die je studententijd absoluut verrijkt. Immers, zoals Winston Churchill ooit al opmerkte: Je hebt er bijzonder veel plezier van als je de fouten waarvan je iets kunt leren, vroeg in je leven kunt maken. 7

8 Het pleidooi als slachtoffer van wetsvoorstel Kwaliteit en Innovatie Pleitgenootschap Rota Carolina 8

9 Sinds mensenheugenis is het pleidooi onderdeel van het burgerlijk proces. Het pleidooi komt al terug in klassieke werken, waar befaamde redenaars als Cicero zich in geruchtmakende zaken bedienden van een vlammend pleidooi. Nog steeds spreekt zo n pleidooi zeer tot de verbeelding. In de literatuur is het pleidooi van Atticus Finch in To kill a Mockingbird tegen rassendiscriminatie beroemd geworden en ook in tal van films en series passeert het pleidooi de revue. Het Nederlands recht kent een lange geschiedenis van pleiten, wat tot uitdrukking komt in de verschillende oefenrechtbanken in het curriculum van de rechtenstudie. Het pleidooi heeft ook een plek naast de studie: bij het Nijmeegs Pleitgenootschap Rota Carolina kunnen studenten oefenen met pleiten en de vereniging neemt jaarlijks deel aan pleitwedstrijden die in een lange traditie door het hele land worden gehouden. 1. M. Ahsmann & H. Hofhuis, Versnelling van de doorlooptijden van rechtszaken met 40%. Realistisch of Haagse bluf?, NJB 2014, 1273 en T. Huydecoper, Veranderingen in het procesrecht. Nieuw, verbeterd!, NJB 2014, Het pleidooi wordt in de Nederlandse rechtspraktijk echter steeds verder op de achtergrond geschoven. Pleidooi wordt steeds minder aangevraagd en in de lagere rechtspraak wordt een pleidooi soms zelfs ontmoedigd omdat de rechter niet zit te wachten op een mondelinge herhaling van wat in de schriftelijke stukken al naar voren is gebracht. Een ons inziens te beperkte kijk op het pleidooi die er inmiddels zelfs toe leidt dat het pleidooi, met het aanhangige wetsvoorstel Kwaliteit en Innovatie (hierna: KEI), met uitsterven wordt bedreigd. Op het wetsvoorstel is al de nodige kritiek geuit. 1 In dit stuk zullen wij ons in verband met onze interesse voor pleiten beperken tot het pleidooi. Daartoe zullen wij een korte geschiedenis geven van het pleidooi, vervolgens zullen we de huidige procesrechtelijke situatie omtrent het pleidooi bespreken, waarna we de gevolgen van het wetsvoorstel KEI zullen bespreken voor het pleidooi. Naar aanleiding hiervan zullen we drie punten van kritiek op het wetsvoorstel geven. Het pleidooi wordt in de Nederlandse rechtspraktijk echter steeds verder op de achtergrond geschoven 2. Geschiedenis en huidige situatie De rol van de advocaat in de Romeinse tijd verschilt aanzienlijk van zijn rol in de huidige praktijk. In de klassieke tijd was een advocaat eerst en vooral een retoricus: een welsprekend man die er zijn vak van maakte om stellingen in het openbaar te verdedigen. Ongetwijfeld zal daarbij hebben meegespeeld dat Romeinse rechtspraak de vorm had van juryrechtspraak. Het pleidooi was het enige moment tussen de jury en de procederende partijen, en een vlammend betoog zal op zo n jury ongetwijfeld meer indruk gemaakt hebben dan juridische haarkloverij. Het pleidooi had al met al een centrale positie in het Romeinse proces. 2. HR 27 januari 2012, NJ 2012/76, r.o Tegenwoordig is het pleidooi nog altijd van belang in het burgerlijk procesrecht. Artikel 134 Rv garandeert het recht op pleidooi met dien verstande dat, indien partijen ter comparitie al voldoende gelegenheid hebben gehad hun standpunten mondeling toe te lichten, een verzoek om pleidooi door de rechter kan worden afgewezen. Volgens de Hoge Raad mag dit echter alleen in zeer uitzonderlijke gevallen. Zo moet er sprake zijn van strijd met de eisen van de goede procesorde. 2 Een strenge eis. Niettemin wordt door lagere rechters bij tijd en wijlen de aanvraag van pleidooi ontmoedigd. De algemene opinie is dat aan een pleidooi na een uitvoerige schriftelijke behandeling weinig betekenis meer toekomt, omdat het veelal een herhaling is van zetten. 3. Het wetsvoorstel KEI Op dit moment ligt er een wetsvoorstel bij de Eerste Kamer dat beoogt de civielrechtelijke procedure aan te passen. Het programma KEI onder leiding van de Minister van Veiligheid en Justitie en de Raad voor de Rechtspraak brengt wijzigingen aan in het 9

10 wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering. Het doel van het KEI-programma is het toegankelijker maken van de rechterlijke macht en het bieden van een eenvoudigere rechtsgang. 3 Voorgesteld wordt een nieuwe basisprocedure in te stellen. In deze basisprocedure wordt uitspraak gedaan na één schriftelijke ronde en een mondelinge behandeling. Bij de mondelinge behandeling krijgt de rechter veel vrijheid. De rechter bepaalt of hij de behandeling gebruikt voor het verkrijgen van inlichtingen, het beproeven van een schikking of dat gelegenheid wordt gegeven om tijdens de mondelinge behandeling de eigen standpunten nader toe te lichten. 4 De voorgenomen wetswijzigingen hebben invloed op het pleidooi. Het nieuwe artikel 77n zorgt ervoor dat de mondelinge behandeling naar wens van de rechter en van partijen wordt ingericht. Het huidige recht op pleidooi als afzonderlijke processtap, zoals gewaarborgd in artikel 134 Rv, komt daarmee te vervallen. 4. Kritiekpunten op het voorgenomen wetsvoorstel ter verdwijning van het pleidooi Op het wetsvoorstel KEI komt van verschillende kanten kritiek. Ten aanzien van het verdwijnen van het pleidooi uit het civiele procesrecht bespreken wij drie kritiekpunten op het wetsvoorstel. Zo raakt door het wetsvoorstel KEI het beginsel van hoor en wederhoor ondergeschikt (par. 4.1). In de tweede plaats verdwijnt met de doorvoering van het wetsvoorstel een belangrijk moment van reflectie voor de rechter (par. 4.2). Het laatste kritiekpunt bestaat erin dat met het schrappen van het pleidooi een belangrijke kernactiviteit van de advocatuur verloren gaat (par. 4.3) Hoor en wederhoor Eén van de meest fundamentele beginselen van ons burgerlijk procesrecht is het recht op gerechtelijk gehoor, ook wel bekend als het beginsel van hoor en wederhoor van artikel 19 Rv. Dit beginsel zorgt ervoor dat partijen zich in voldoende mate en op gepaste wijze in de gelegenheid worden gesteld zich over elkaars standpunten uit te laten. In ons land omschrijft de Hoge Raad dit beginsel als één van de eisen voor een goede procesorde. 5 In Europees perspectief bezien is het beginsel van hoor en wederhoor zelfs een grondbeginsel van het EVRM. Het beginsel kan worden begrepen onder het beginsel van het recht op een eerlijke behandeling, zoals is vastgelegd in artikel 6 EVRM. Uit het wetsvoorstel valt op te maken dat het hierboven genoemde beginsel gewaarborgd blijft doordat tijdens de mondelinge behandeling partijen in de gelegenheid worden gesteld hun standpunten naar voren te brengen, toe te lichten en zich uit te laten over elkaars standpunten. Omdat alle stukken zoveel mogelijk bij de start van de procedure ingediend moeten worden, doet de mondelinge behandeling recht aan het beginsel van hoor en wederhoor aldus de Minister. 6 In de kern komt het erop neer dat de Minister met dit voorstel voornemens is om de face-to-face momenten tussen partijen en de rechter tot het minimum te beperken. Al hetgeen in een procedure van belang is voor de rechter moet blijken uit (digitaal) overgelegde stukken. Deze gedachte van de minister is ons inziens te beperkt. Het feit dat een mondelinge behandeling plaatsvindt, rechtvaardigt niet direct de gedachte dat daarmee recht is gedaan aan hoor en wederhoor. Mede doordat door het wetsvoorstel tijdens de mondelinge behandeling ook de mogelijkheid wordt geschapen om getuigen of deskundigen te horen na toestemming van de rechter. Kortom; doorgaans afzonderlijke processtappen moeten nu in een mondelinge behandeling plaatsvinden, waarbij het beginsel van hoor en wederhoor ondergesneeuwd kan raken. Een pleidooi kan immers worden beschouwd als zuiverste vorm van hoor en wederhoor. 3. Memorie van Toelichting bij voorstel tot wijziging van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering en de Algemene wet bestuursrecht in verband met vereenvoudiging en digitalisering van het procesrecht, p. 1, te raadplegen via: nl/onderwerpen/rechtspraak-en-geschiloplossing/ vernieuwing-in-de-rechtspraak/programma-kwaliteit-en-innovatie-rechtspraak-kei. 4. Brief Minister van Veiligheid en Justitie betreffende Programma Kwaliteit en Innovatie rechtspraak, 11 juni 2013, p. 6. Artikel 134 Rv garandeert het recht op pleidooi met dien verstande dat, indien partijen ter comparitie al voldoende gelegenheid hebben gehad hun standpunten mondeling toe te lichten, een verzoek om pleidooi door de rechter kan worden afgewezen 5. HR 7 december 2002, NJ 2003/ Memorie van Toelichting bij voorstel tot wijziging van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering en de Algemene wet bestuursrecht in verband met vereenvoudiging en digitalisering van het procesrecht, p. 14, te raadplegen via: onderwerpen/rechtspraak-en-geschiloplossing/vernieuwing-in-de-rechtspraak/programma-kwaliteit-en-innovatie-rechtspraak-kei. 10

11 Het nieuwe artikel 77n zorgt ervoor dat de mondelinge behandeling naar wens van de rechter en van partijen worden ingericht. Het huidige recht op pleidooi als afzonderlijke processtap, zoals gewaarborgd in artikel 134 Rv, komt daarmee te vervallen 7. Art.14 Advocatenwet Moment van reflectie voor de rechter Nu het wetsvoorstel beoogt de verdere digitalisering van een procedure bij de rechter nadere handen en voeten te geven, komt hierdoor logischerwijs het aantal zittingsmomenten tussen de rechter en partijen te vervallen. Face-to-facecontact dient immers plaats te vinden tijdens de allesomvattende mondelinge behandeling. Juist de momenten waarop een advocaat zijn of haar pleidooi houdt zijn de uitgelezen momenten voor de rechter om face-to-face met partijen de zaak nogmaals te overzien. Daarnaast kunnen tijdens pleidooi enkele emotionele aspecten naar voren komen die niet tot uitdrukking kunnen worden gebracht op papier. Te denken valt aan emotionele uitbarstingen van cliënten bij het horen van het pleidooi van de tegenpartij. Voor deze emotionele kanten moet een rechter niet ongevoelig zijn. Een juridisch goed onderbouwd pleidooi zou er dus aan kunnen bijdragen dat een rechter de daarvoor ingediende stukken nogmaals onder de loep neemt alvorens vonnis te wijzen Kernaspect van de advocatuur Zowel juristen als niet-juristen hebben gedachtes bij de advocatuur, zoals het dragen van een toga, het verdedigen van hun cliënt, een bepaald uurtarief en het staand pleiten ten overstaan van de rechterlijke macht. Het laatste voorbeeld vindt zelfs een wettelijke grondslag in de Advocatenwet. 7 Nu het pleidooi als aparte processtap door dit wetsvoorstel verdwijnt, verdwijnt hiermee ook het pleiten in huidige vorm. Ons inziens gaat hiermee een vaardigheid verloren waarover elke advocaat dient te beschikken. Een advocaat dient niet alleen over schriftelijke uitdrukkingskracht te beschikken, maar juist ook over verbale en non-verbale overtuigingskracht. Deze verbale en non-verbale overtuigingskracht komt het beste naar voren tijdens een pleidooi. Tot onze spijt maakt het wetsvoorstel hieraan een einde. Het wetsvoorstel KEI beoogt deze belangrijke procesrechtelijke stap volledig uit het civiele proces te laten verdwijnen 5. Conclusie Het pleidooi neemt al van oudsher een belangrijke plaats in binnen de civiele geschillenbeslechting. Het wetsvoorstel KEI beoogt deze belangrijke procesrechtelijke stap volledig uit het civiele proces te laten verdwijnen. Dit zou een eeuwige zonde zijn. Het pleidooi is een wapen dat het sluitstuk vormt van een grondig civiel proces. Het is een wapen dat een zaak kan doen kantelen en daarnaast een wapen dat al meer dan tweeduizend jaar behoort tot het arsenaal van de advocaat. Uiteraard moet het belang van een slagvaardige rechterlijke macht worden onderschreven, maar het pleidooi zou advocaten, rechters en cliënten niet mogen worden ontnomen omwille van snellere doorlooptijden. 11

Ministerie van Veiligheid en Justitie

Ministerie van Veiligheid en Justitie anders in Ministerie van Veiligheid en Justitie Aan de Koning sector Straf- en sanctierecht Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den Haag www. rijksoverheid. nh/venj Contactpersoon Mr.

Nadere informatie

DE RECHTERS ZIJN GESCHEIDEN

DE RECHTERS ZIJN GESCHEIDEN DE RECHTERS ZIJN GESCHEIDEN www.rechtvoorjou.nl Hoofdstuk 3.0 Wat is een democratische rechtsstaat? Maak de volgende oefeningen met behulp van de informatie op de website. Naam Leerling: Klas:. 3.0 a.

Nadere informatie

Rapport. Rapport naar aanleiding van een klacht over het Ministerie van Veiligheid. en Justitie. Publicatiedatum: 23 september 2014

Rapport. Rapport naar aanleiding van een klacht over het Ministerie van Veiligheid. en Justitie. Publicatiedatum: 23 september 2014 Rapport Rapport naar aanleiding van een klacht over het Ministerie van Veiligheid en Justitie. Publicatiedatum: 23 september 2014 Rapportnummer: 2014 /122 20 14/122 d e Natio nale o mb ud sman 1/5 Feiten

Nadere informatie

Hoofdstuk 3.0 Wat is een democratische rechtsstaat?

Hoofdstuk 3.0 Wat is een democratische rechtsstaat? Scheiding der machten De rechters zijn gescheiden www.rechtvoorjou.nl Hoofdstuk 3.0 Wat is een democratische rechtsstaat? Maak de volgende oefeningen met behulp van de informatie op de website*. Naam Leerling:...Klas:...

Nadere informatie

Betreft: conceptwetsvoorstel vereenvoudiging en digitalisering procesrecht in hoger beroep en cassatie

Betreft: conceptwetsvoorstel vereenvoudiging en digitalisering procesrecht in hoger beroep en cassatie (7) ' 000 111111111111111111111111111111 (.0 1-.^1 21:a. Aan de Minister van Veiligheid en Justitie De heer mr. I.W. Opstelten Postbus 20301 2500 EH DEN HAAG Cr) LA) Den Haag, 27 juni 2014 Dossiernummer:

Nadere informatie

Een pleidooi voor aanpassing van het Besluit Huwelijksgoederenregister 1969 1

Een pleidooi voor aanpassing van het Besluit Huwelijksgoederenregister 1969 1 Een pleidooi voor aanpassing van het Besluit Huwelijksgoederenregister 1969 1 Prof. mr. A.J.M. Nuytinck, hoogleraar privaatrecht, in het bijzonder personen-, familie- en erfrecht, aan de Erasmus Universiteit

Nadere informatie

Reactie NautaDutilh. Reactie NautaDutilh op het ambtelijk voorontwerp voorstel

Reactie NautaDutilh. Reactie NautaDutilh op het ambtelijk voorontwerp voorstel Reactie NautaDutilh consultatie Wet bestuur en toezicht rechtspersonen Reactie NautaDutilh op het ambtelijk voorontwerp voorstel Wet bestuur en toezicht rechtspersonen NautaDutilh N.V. Marianne de Waard-Preller

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2010 2011 32 467 Oprichting van het College voor de rechten van de mens (Wet College voor de rechten van de mens) Nr. 9 AMENDEMENT VAN HET LID HEIJNEN Ontvangen

Nadere informatie

ProDemos Huis voor democratie en rechtsstaat

ProDemos Huis voor democratie en rechtsstaat Wat is rechtspraak? Nederland is een rechtsstaat. Een belangrijk onderdeel van een rechtsstaat is onafhankelijke rechtspraak. Iedereen heeft wel eens ruzie met een ander. Stel je hebt een conflict met

Nadere informatie

advies. Strekking wetsvoorstellen

advies. Strekking wetsvoorstellen Datum 20 maart 2014 De Minister van Veiligheid en Justitie Mr. I.W. Opstelten en De Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie Mr. F. Teeven Postbus 20301 2500 EH DEN HAAG Uw kenmerk 447810 en 447811

Nadere informatie

Aan de Koning. Naar aanleiding van het advies merk ik het volgende op.

Aan de Koning. Naar aanleiding van het advies merk ik het volgende op. > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag Aan de Koning Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.rijksoverheid.nl Uw brief (kenmerk) Datum 15 september 2015 Betreft Nader

Nadere informatie

Artikel 63 van de Algemene wet inzake rijksbelastingen

Artikel 63 van de Algemene wet inzake rijksbelastingen Memo Van prof. Mr. Ch.P.A. Geppaart Onderwerp Artikel 63 van de Algemene wet inzake rijksbelastingen 1. Via het hoofd van de afdeling Directe belastingen van het Ministerie van Financiën ontving ik Uw

Nadere informatie

Nederland is een rechtsstaat. Een belangrijk onderdeel van een rechtsstaat is onafhankelijke rechtspraak. Iedereen heeft wel eens ruzie met een

Nederland is een rechtsstaat. Een belangrijk onderdeel van een rechtsstaat is onafhankelijke rechtspraak. Iedereen heeft wel eens ruzie met een Wat is rechtspraak? 2 Nederland is een rechtsstaat. Een belangrijk onderdeel van een rechtsstaat is onafhankelijke rechtspraak. Iedereen heeft wel eens ruzie met een ander. Stel je hebt een conflict met

Nadere informatie

25 MAART 2016 RESEARCHPLAN OPDRACHT 1. ALEXANDRA MEIJER INHOUD Research & Productie

25 MAART 2016 RESEARCHPLAN OPDRACHT 1. ALEXANDRA MEIJER INHOUD Research & Productie 25 MAART 2016 RESEARCHPLAN OPDRACHT 1 ALEXANDRA MEIJER INHOUD Research & Productie Wat is de maatschappelijke relevantie van je onderwerp? De levenslange gevangenisstraf is al omstreden sinds de invoering

Nadere informatie

Rapport. Datum: 7 juli 2005 Rapportnummer: 2005/190

Rapport. Datum: 7 juli 2005 Rapportnummer: 2005/190 Rapport Datum: 7 juli 2005 Rapportnummer: 2005/190 2 Klacht Verzoekers klagen erover dat het regionale politiekorps Utrecht hun verzoek om vergoeding van de schade als gevolg van een politieonderzoek in

Nadere informatie

Gehoord de gerechten, adviseert de Raad als volgt. 2

Gehoord de gerechten, adviseert de Raad als volgt. 2 De Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie Mr. F. Teeven Postbus 20301 2500 EH Den Haag datum 23 september 2013 contactpersoon Voorlichting doorkiesnummer 06 18609322 e-mail voorlichting@rechtspraak.nl

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2010 2011 32 576 Wijziging van de Advocatenwet, de Wet op de rechterlijke organisatie en enige andere wetten ter versterking van de cassatierechtspraak (versterking

Nadere informatie

Wij Willem-Alexander, bij de gratie Gods, Koning der Nederlanden, Prins van Oranje- Nassau, enz. enz. enz.

Wij Willem-Alexander, bij de gratie Gods, Koning der Nederlanden, Prins van Oranje- Nassau, enz. enz. enz. Wijziging van het Burgerlijk Wetboek en de Faillissementswet in verband met het verbeteren van de kwaliteit van bestuur en toezicht bij verenigingen en stichtingen alsmede de uniformering van enkele bepalingen

Nadere informatie

Directoraat-Generaal Rechtspleging en Rechtshandhaving

Directoraat-Generaal Rechtspleging en Rechtshandhaving ϕ Ministerie van Justitie Directoraat-Generaal Rechtspleging en Rechtshandhaving Directie Juridische en Operationele Aangelegenheden Postadres: Postbus 2030, 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den Haag www.rijksoverheid.nl/venj

Nadere informatie

`Voorheen kon ook zonder machtiging de raadsman de verdediging voeren voor zijn afwezige cliënt, sedert het Bouterse-arrest niet meer.

`Voorheen kon ook zonder machtiging de raadsman de verdediging voeren voor zijn afwezige cliënt, sedert het Bouterse-arrest niet meer. 3.8 Meningen van bevraagden ten aanzien van de verstekregeling 3.8.1 Verruiming mogelijkheden verdachte? Uit de verkregen reacties wordt duidelijk dat er uiteenlopende antwoorden zijn gegeven op de vraag

Nadere informatie

ADVIES. Conceptwetsvoorstel inzake het recht op een eerlijk proces in de Grondwet

ADVIES. Conceptwetsvoorstel inzake het recht op een eerlijk proces in de Grondwet ADVIES Conceptwetsvoorstel inzake het recht op een eerlijk proces in de Grondwet Oktober 2014 1 Inleiding Een ieder heeft het recht op een eerlijk proces. Of het nu in een strafzaak of in een civiele zaak

Nadere informatie

Directoraat-Generaal Wetgeving, Internationale Aangelegenheden en Vreemdelingenzaken

Directoraat-Generaal Wetgeving, Internationale Aangelegenheden en Vreemdelingenzaken Ministerie van Justitie j1 Directoraat-Generaal Wetgeving, Internationale Aangelegenheden en Vreemdelingenzaken Directie Wetgeving Postadres: Postbus 20301, 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede

Nadere informatie

de Rechtspraak Raad voor de rechtspraak Ministerie van Veiligheid en Justitie mr. F. Teeven Postbus 20301 2500 ER DEN HAAG

de Rechtspraak Raad voor de rechtspraak Ministerie van Veiligheid en Justitie mr. F. Teeven Postbus 20301 2500 ER DEN HAAG Ministerie van Veiligheid en Justitie mr. F. Teeven Postbus 20301 2500 ER DEN HAAG Directie Strategie en Ontwikkeling bezoekadres Kneuterdijk 1 2514 EM Den Haag correspondentieadres Postbus 90613 2509

Nadere informatie

Rapport. Rapport over een klacht over het College van procureurs-generaal te Den Haag. Datum: 25 februari 2014. Rapportnummer: 2014/010

Rapport. Rapport over een klacht over het College van procureurs-generaal te Den Haag. Datum: 25 februari 2014. Rapportnummer: 2014/010 Rapport Rapport over een klacht over het College van procureurs-generaal te Den Haag. Datum: 25 februari 2014 Rapportnummer: 2014/010 2 Klacht Verzoeker klaagt erover dat het College van procureurs-generaal

Nadere informatie

Interview protocol (NL)

Interview protocol (NL) Interview protocol (NL) Protocol telefoongesprek slachtoffers Goedemorgen/middag, u spreekt met (naam) van de Universiteit van Tilburg. Wij zijn op dit moment bezig met een onderzoek naar straat- en contactverboden

Nadere informatie

arrest GERECHTSHOF AMSTERDAM Parketnummer: X Datum uitspraak: 20 oktober 2016 TEGENSPRAAK (gemachtigde raadsman)

arrest GERECHTSHOF AMSTERDAM Parketnummer: X Datum uitspraak: 20 oktober 2016 TEGENSPRAAK (gemachtigde raadsman) arrest GERECHTSHOF AMSTERDAM Parketnummer: X Datum uitspraak: 20 oktober 2016 TEGENSPRAAK (gemachtigde raadsman) Arrest van het gerechtshof Amsterdam gewezen op het hoger beroep, ingesteld tegen het vonnis

Nadere informatie

ECLI:NL:GHARL:2013:BZ4692

ECLI:NL:GHARL:2013:BZ4692 ECLI:NL:GHARL:2013:BZ4692 Instantie Datum uitspraak 19-03-2013 Datum publicatie 19-03-2013 Zaaknummer 21-000368-12 Formele relaties Rechtsgebieden Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden Eerste aanleg: ECLI:NL:RBGRO:2009:BH3578,

Nadere informatie

TWEEDE KAMER DER STATEN-GENERAAL

TWEEDE KAMER DER STATEN-GENERAAL TWEEDE KAMER DER STATEN-GENERAAL 2 Vergaderjaar 2010-2011 32 856 Wijziging van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering en enkele andere wetten teneinde nader inhoud te geven aan het beginsel van openbaarheid

Nadere informatie

Buitenlandse straf uitzitten in Nederland

Buitenlandse straf uitzitten in Nederland Regelingen en voorzieningen CODE 6.5.3.232 Buitenlandse straf uitzitten in Nederland algemene informatie bronnen Ministerie van Veiligheid en Justitie, Dienst Justitiële Inrichtingen; www.dji.nl Straf

Nadere informatie

Strafuitvoeringsrechtbanken

Strafuitvoeringsrechtbanken Strafuitvoeringsrechtbanken v.u.: Jos Vander Velpen, Gebroeders De Smetstraat 75, 9000 Gent Gebroeders De Smetstraat 75 9000 Gent foto s: Lieven Nollet tijdstip eerste publicatie: februari 2007 - herwerking:

Nadere informatie

Betreft: [klager] datum: 25 augustus 2015

Betreft: [klager] datum: 25 augustus 2015 Nummer: 15/1573/GB Betreft: [klager] datum: 25 augustus 2015 De beroepscommissie als bedoeld in artikel 73, eerste lid, van de Penitentiaire beginselenwet (Pbw) heeft kennisgenomen van een bij het secretariaat

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2012 2013 32 450 Wijziging van de Algemene wet bestuursrecht en aanverwante wetten met het oog op enige verbeteringen en vereenvoudigingen van het bestuursprocesrecht

Nadere informatie

1. Onderwerp van d e klacht Onjuiste interpretatie van ondeugdelijke meetgegevens. 2. Advies van de voorzitter van de commissie.

1. Onderwerp van d e klacht Onjuiste interpretatie van ondeugdelijke meetgegevens. 2. Advies van de voorzitter van de commissie. 2011 1. Onderwerp van d e klacht Onjuiste interpretatie van ondeugdelijke meetgegevens 2. Advies van de voorzitter van de commissie Geacht college, Op 2011 schreef een brief aan u en aan, van de KNAW.

Nadere informatie

Overzicht van stemmingen in de Tweede Kamer

Overzicht van stemmingen in de Tweede Kamer Overzicht van stemmingen in de Tweede Kamer afdeling Inhoudelijke Ondersteuning aan De leden van de vaste commissie voor Binnenlandse Zaken en de Hoge Colleges van Staat / Algemene Zaken en Huis der Koningin

Nadere informatie

Hoe beleven leerlingen de rechtsstaat? Workshop: rechtsstaat in de les; leerlingen activeren

Hoe beleven leerlingen de rechtsstaat? Workshop: rechtsstaat in de les; leerlingen activeren Hoe beleven leerlingen de rechtsstaat? Workshop: rechtsstaat in de les; leerlingen activeren Rollenspel Befje op Befje af Hoger Lager Dilemma s Hoe lossen we dit op? Opgepakt, wat dan? Rechtenteller Landenspel

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 33 745 Wijziging van de Penitentiaire beginselenwet en het Wetboek van Strafrecht in verband met de herijking van de wijze van de tenuitvoerlegging

Nadere informatie

Een onderzoek naar een onduidelijke intrekkingsbrief van het Openbaar Ministerie.

Een onderzoek naar een onduidelijke intrekkingsbrief van het Openbaar Ministerie. Rapport Ingetrokken of niet? Een onderzoek naar een onduidelijke intrekkingsbrief van het Openbaar Ministerie. Oordeel Op basis van het onderzoek vindt de klacht over het Openbaar Ministerie te Rotterdam,

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal 2

Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2016-2017 Wijziging van het Wetboek van Strafrecht in verband met de afschaffing van de voorwaardelijke invrijheidstelling en aanpassing van de voorwaardelijke

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 34 257 Wijziging van het Burgerlijk Wetboek, het Wetboek van Strafvordering en het Wetboek van Strafrecht teneinde de vergoeding van affectieschade

Nadere informatie

Eindexamen vwo maatschappijwetenschappen 2014-I

Eindexamen vwo maatschappijwetenschappen 2014-I Opgave 1 Recht van spreken Bij deze opgave horen de teksten 1 tot en met 4 uit het bronnenboekje. Inleiding In het tijdschrift Crimelink van mei 2012 staat een bespreking van het boek Slachtoffer-dadergesprekken

Nadere informatie

34300 VI Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Veiligheid en Justitie (VI) voor het jaar 2016

34300 VI Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Veiligheid en Justitie (VI) voor het jaar 2016 34300 VI Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Veiligheid en Justitie (VI) voor het jaar 2016 Nr. 75 Brief van de minister van Veiligheid en Justitie Aan de Voorzitter van de Tweede

Nadere informatie

Evaluatie Wet controle op rechtspersonen. Verslag van een schriftelijk overleg Vastgesteld

Evaluatie Wet controle op rechtspersonen. Verslag van een schriftelijk overleg Vastgesteld 33750-VI Nr. Evaluatie Wet controle op rechtspersonen Verslag van een schriftelijk overleg Vastgesteld De vaste commissie voor Veiligheid en Justitie heeft een aantal vragen ter beantwoording voorgelegd

Nadere informatie

Proeftoets E2 havo

Proeftoets E2 havo Proeftoets E2 havo 5 2016 1. Een verdachte kan te maken krijgen met een aantal personen en instanties. Wat is de juiste volgorde? A. 1. de politie 2. de rechter 3. de officier van justitie. B. 1. de officier

Nadere informatie

Jurisprudentie Ondernemingsrecht

Jurisprudentie Ondernemingsrecht Jurisprudentie Ondernemingsrecht 3 februari 2015 Mr. P.J. Peters 1 HR 23 mei 2014, JOR 2014, 229 Kok/Maas q.q. Bestuurdersaansprakelijkheid/selectieve betaling Casus P. Kok ( Kok ) 100% bestuurder Kok

Nadere informatie

U I T S P R A A K

U I T S P R A A K U I T S P R A A K 1 4-1 0 4 van het College van beroep voor de examens van de Universiteit Leiden inzake het beroep van [naam en woonplaats], appellante tegen [naam], verweerder 1. Ontstaan en loop van

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 33 316 Wijziging van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering in verband met de enkelvoudige behandeling van het hoger beroep in kantonzaken

Nadere informatie

Opmerkingen over Hoofdstuk 1. Wijziging van wetten Artikel 1.8, wijziging van het Bw

Opmerkingen over Hoofdstuk 1. Wijziging van wetten Artikel 1.8, wijziging van het Bw Parkstraat 83 Den Haag Correspondentie: Postbus 30137 2500 GC Den Haag Telefoon (070) 361 93 00 Fax algemeen (070) 361 93 10 Fax rechtspraak (070) 361 93 15 Aan de Staatssecretaris van Volksgezondheid,

Nadere informatie

RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN

RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN U I T S P R A A K Nr. i n d e k l a c h t nr. 070.00 ingediend door: hierna te noemen klager`, tegen: hierna te noemen 'verzekeraar. De Raad van Toezicht Verzekeringen heeft

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Schedeldoekshaven 100 2511 EX Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den Haag

Nadere informatie

PILOT GERECHTSHOF AMSTERDAM AANPASSING VAN HET LANDELIJK PROCESREGLEMENT VOOR CIVIELE DAGVAARDINGSZAKEN BIJ DE GERECHTSHOVEN

PILOT GERECHTSHOF AMSTERDAM AANPASSING VAN HET LANDELIJK PROCESREGLEMENT VOOR CIVIELE DAGVAARDINGSZAKEN BIJ DE GERECHTSHOVEN PILOT GERECHTSHOF AMSTERDAM AANPASSING VAN HET LANDELIJK PROCESREGLEMENT VOOR CIVIELE DAGVAARDINGSZAKEN BIJ DE GERECHTSHOVEN VRAGEN EN ANTWOORDEN Welke zaken? 1 Alleen nieuwe zaken (aangebracht vanaf 1

Nadere informatie

Aansprakelijkheid commissarissen

Aansprakelijkheid commissarissen 1 november 2012 Aansprakelijkheid commissarissen Suzan Winkels-Koerselman Turnaround Advocaten Een klein, modern en gespecialiseerd advocatenkantoor Digitaal dossier Wij bieden de inzet van ervaren onafhankelijke

Nadere informatie

Datum 11 maart 2011 Betreft: Beperking van de aansprakelijkheid van de financiële toezichthouders

Datum 11 maart 2011 Betreft: Beperking van de aansprakelijkheid van de financiële toezichthouders > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 'S-GRAVENHAGE Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.minfin.nl

Nadere informatie

Wij Willem-Alexander, bij de gratie Gods, Koning der Nederlanden, Prins van Oranje-Nassau, enz. enz. enz.

Wij Willem-Alexander, bij de gratie Gods, Koning der Nederlanden, Prins van Oranje-Nassau, enz. enz. enz. Wijziging van de Faillissementswet in verband met de invoering van de mogelijkheid van een civielrechtelijk bestuursverbod (Wet civielrechtelijk bestuursverbod) VOORSTEL VAN WET Wij Willem-Alexander, bij

Nadere informatie

Directoraat-Generaal Wetgeving, Internationale Aangelegenheden en Vreemdelingenzaken

Directoraat-Generaal Wetgeving, Internationale Aangelegenheden en Vreemdelingenzaken ϕ1 Ministerie van Justitie Directoraat-Generaal Wetgeving, Internationale Aangelegenheden en Vreemdelingenzaken Directie Wetgeving Postadres: Postbus 20301, 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede

Nadere informatie

Juridische basiskennis over de maatregel TBS, oplegging en verlenging

Juridische basiskennis over de maatregel TBS, oplegging en verlenging TBS voor Dummies Juridische basiskennis over de maatregel TBS, oplegging en verlenging Auteur: Miriam van der Mark, advocaat-generaal en lid van de Kerngroep Forum TBS Algemeen De terbeschikkingstelling

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2006 2007 29 936 Regels inzake beëdiging, kwaliteit en integriteit van beëdigd vertalers en van gerechtstolken die werkzaam zijn binnen het domein van justitie

Nadere informatie

Strafuitvoeringsrechtbanken

Strafuitvoeringsrechtbanken v.u.: Jos Vander Velpen, Gebroeders De Smetstraat 75, 9000 Gent foto s: Lieven Nollet Strafuitvoeringsrechtbanken Gebroeders De Smetstraat 75 9000 Gent tijdstip eerste publicatie: februari 2007 - herwerking:

Nadere informatie

Voorrang hebben versus overschrijding van de maximumsnelheid

Voorrang hebben versus overschrijding van de maximumsnelheid Voorrang hebben versus overschrijding van de maximumsnelheid Mr. Bert Kabel (1) Inleiding In het hedendaagse verkeer komt het regelmatig voor dat verkeersdeelnemers elkaar geen voorrang verlenen. Gelukkig

Nadere informatie

Te hoge huurprijs vastgesteld? Summiere onderbouwing taxatierapport. Gebrek aan communicatie.

Te hoge huurprijs vastgesteld? Summiere onderbouwing taxatierapport. Gebrek aan communicatie. Te hoge huurprijs vastgesteld? Summiere onderbouwing taxatierapport. Gebrek aan communicatie. De huurster van een horecagelegenheid heeft een geschil met de verhuurder over de huursom. In dat kader wordt

Nadere informatie

Y.A.J.M. van Kuijck, waarnemend algemeen voorzitter

Y.A.J.M. van Kuijck, waarnemend algemeen voorzitter Aan de Minister van Justitie Postbus 20301 2500 EH Den Haag datum : 13 februari 2006 kenmerk : CR35/1035453/06/AvdH/TvV betreft : advies over het onderwijs in de p.i.-en Mijnheer de minister, Bij de toezichtbezoeken

Nadere informatie

betreft: [klager] datum: 8 september 2014

betreft: [klager] datum: 8 september 2014 nummer: 14/794/GA betreft: [klager] datum: 8 september 2014 De beroepscommissie als bedoeld in artikel 69, tweede lid, van de Penitentiaire beginselenwet (Pbw) heeft kennisgenomen van een bij het secretariaat

Nadere informatie

Strafuitvoeringsrechtbanken

Strafuitvoeringsrechtbanken Strafuitvoeringsrechtbanken Op 1 februari 2007 traden de strafuitvoeringsrechtbanken in werking. Heel wat beslissingen die vroeger door de minister van justitie genomen werden, zullen nu door een rechter

Nadere informatie

Datum 10 juni 2014 Betreft Behandeling WWZ, schriftelijke reactie op voorstel VAAN d.d. 2 juni 2014

Datum 10 juni 2014 Betreft Behandeling WWZ, schriftelijke reactie op voorstel VAAN d.d. 2 juni 2014 > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 22 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22 Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4 T

Nadere informatie

Door: Commissie Wetsvoorstellen van het Register Belastingadviseurs

Door: Commissie Wetsvoorstellen van het Register Belastingadviseurs Commentaar op het wetsvoorstel Openbaarheid belastingrechtspraak Door: Commissie Wetsvoorstellen van het Register Belastingadviseurs Op 14 maart 2011 heeft het ministerie van Financiën het wetsvoorstel

Nadere informatie

De voorgestelde wettekst, alsmede de daarbij behorende memorie van toelichting geven de NVvR aanleiding tot het maken van de volgende opmerkingen.

De voorgestelde wettekst, alsmede de daarbij behorende memorie van toelichting geven de NVvR aanleiding tot het maken van de volgende opmerkingen. NEDERLANDSE VERENIGING VOOR RECHTSPRAAK De Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie Mr. F. Teeven Postbus 20301 2500 EH DEN HAAG Datum 10december2013 Uw kenmerk 427418 Contactpersoon J.M.A. Timmer Onderwerp

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2013 2014 33 818 Wijziging van verschillende wetten in verband met de hervorming van het ontslagrecht, wijziging van de rechtspositie van flexwerkers en

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Directoraat-Generaal Rechtspleging en Rechtshandhaving Directie Rechtsbestel

Nadere informatie

Strafprocesrecht Bijzondere kenmerken: Hoger beroep Wetsverwijzingen: Wetboek van Strafrecht 197a, geldigheid: 2014-05-11

Strafprocesrecht Bijzondere kenmerken: Hoger beroep Wetsverwijzingen: Wetboek van Strafrecht 197a, geldigheid: 2014-05-11 ECLI:NL:GHSHE:2015:3566 Instantie: Gerechtshof 's-hertogenbosch Datum uitspraak: 16-09-2015 Datum publicatie: 17-09-2015 Zaaknummer: 20-002514-14 Rechtsgebieden: Materieel strafrecht Strafprocesrecht Bijzondere

Nadere informatie

DE COMMISSIE GEDRAGSCODE BOUWEND NEDERLAND

DE COMMISSIE GEDRAGSCODE BOUWEND NEDERLAND 60004 DE COMMISSIE GEDRAGSCODE BOUWEND NEDERLAND heeft het volgende overwogen en beslist omtrent het op 21 februari 2013 binnengekomen verzoek van de besloten vennootschap SCHIJF BOUW B.V., gevestigd te

Nadere informatie

Wat is een constitutie?

Wat is een constitutie? Wat is een constitutie? Veel landen op de wereld worden op een democratische manier bestuurd. Een democratie staat echter niet op zichzelf. Bij een democratie hoort namelijk een rechtsstaat. Democratie

Nadere informatie

Modaliteiten van betekening in rechtsvergelijkend perspectief

Modaliteiten van betekening in rechtsvergelijkend perspectief Modaliteiten van betekening in rechtsvergelijkend perspectief Samenvatting P.A.M. Mevis J.H.J. Verbaan m.m.v. L. Postma Oktober 2012 Sectie Strafrecht School of Law ERASMUS UNIVERSITEIT ROTTERDAM Onderzoek

Nadere informatie

Twee eeuwen. Openbaar Ministerie

Twee eeuwen. Openbaar Ministerie Twee eeuwen Openbaar Ministerie Met dank aan Napoleon Slechts drie jaar heerste Napoleon Bonaparte over Nederland. Toch heeft deze korte periode belangrijke sporen nagelaten in ons dagelijkse leven. Zo

Nadere informatie

Reacties en antwoorden op gestelde vragen Einde onderzoek De feiten

Reacties en antwoorden op gestelde vragen Einde onderzoek De feiten Geachte heer ( ), Bij brief van 16 mei 2013 heeft u bij ons een klacht voorgelegd van mevrouw ( ) over de Dienst Terugkeer en Vertrek (de DT&V). Op 2 juli 2015 heb ik u laten weten dat wij een onderzoek

Nadere informatie

Rapport. Datum: 4 december 2010 Rapportnummer: 2010/346

Rapport. Datum: 4 december 2010 Rapportnummer: 2010/346 Rapport Datum: 4 december 2010 Rapportnummer: 2010/346 2 Klacht Beoordeling Conclusie Onderzoek Bevindingen Klacht Verzoekster klaagt erover dat Bureau Jeugdzorg Noord-Brabant, vestiging Roosendaal, zonder

Nadere informatie

Gemeentelijke handhaving en strafrecht

Gemeentelijke handhaving en strafrecht Gemeentelijke handhaving en strafrecht Prof. mr.dr. A.R. Hartmann Erasmus Universiteit Rotterdam d.d. 14 april 2011 Museum Boijmans Van Beuningen Rotterdam Overzicht: 1 Inleiding 2 Strafrechtelijke afdoening

Nadere informatie

Bezwaar en beroep Jeugdwet Betekenis voor gemeenten

Bezwaar en beroep Jeugdwet Betekenis voor gemeenten Bezwaar en beroep Jeugdwet Betekenis voor gemeenten versie 1.0 K2 Brabants Kenniscentrum Jeugd Jos Janssen, Mei 2014 1 Bezwaar en Beroep Jeugdwet Van recht op zorg naar jeugdhulpplicht In het wetsvoorstel

Nadere informatie

Stand van zaken wetgeving. Uitgangspunten KEI wetgeving. Wat is nodig? 4 wetten en 1 AMvB: Modernisering van de rechtspraak

Stand van zaken wetgeving. Uitgangspunten KEI wetgeving. Wat is nodig? 4 wetten en 1 AMvB: Modernisering van de rechtspraak Modernisering van de rechtspraak Programma Kwaliteit en Innovatie (KEI) Prof. mr. Margreet Ahsmann Uitgangspunten KEI wetgeving Eenvoudige, uniformere basisprocedure voor zowel vorderingen als verzoeken

Nadere informatie

Landelijk Register van Gerechtelijke Deskundigen, LRGD. Raad voor de Tuchtrechtspraak U I T S P R A A K

Landelijk Register van Gerechtelijke Deskundigen, LRGD. Raad voor de Tuchtrechtspraak U I T S P R A A K Landelijk Register van Gerechtelijke Deskundigen, LRGD Raad voor de Tuchtrechtspraak U I T S P R A A K Inzake de klacht van [Klaagster BV], gevestigd te [gemeente] aan de [adres], hierna te noemen klaagster,

Nadere informatie

Datum 23 februari 2012 Onderwerp Beantwoording Kamervragen over de voorlopige hechtenis van dhr. R.

Datum 23 februari 2012 Onderwerp Beantwoording Kamervragen over de voorlopige hechtenis van dhr. R. 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Schedeldoekshaven 100 2511 EX Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den

Nadere informatie

De Commissie heeft vastgesteld dat tussenkomst van de Ombudsman Financiële Dienstverlening niet tot oplossing van het geschil heeft geleid.

De Commissie heeft vastgesteld dat tussenkomst van de Ombudsman Financiële Dienstverlening niet tot oplossing van het geschil heeft geleid. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 41 d.d. 22 februari 2011 (mr. B.F. Keulen, voorzitter, mw. mr. E.M. Dil-Stork en prof. mr. M.L. Hendrikse) Samenvatting Natura-uitvaartverzekering.

Nadere informatie

DE COMMISSIE GEDRAGSCODE BOUWEND NEDERLAND

DE COMMISSIE GEDRAGSCODE BOUWEND NEDERLAND 60005 DE COMMISSIE GEDRAGSCODE BOUWEND NEDERLAND heeft het volgende overwogen en beslist omtrent het op 21 februari 2013 binnengekomen verzoek van de besloten vennootschap SCHIJF BOUW B.V., gevestigd te

Nadere informatie

Dit vonnis is gewezen naar aanleiding van het onderzoek op de openbare terechtzitting van 26 maart 2013 in de zaak tegen: thans gedetineerd in de.

Dit vonnis is gewezen naar aanleiding van het onderzoek op de openbare terechtzitting van 26 maart 2013 in de zaak tegen: thans gedetineerd in de. vonnis RECHTBANK NOORD-HOLLAND Afdeling Publiekrecht, Sectie Straf Locatie Schiphol Meervoudige strafkamer Parketnummer: Uitspraakdatum: 8 april 2013 Tegenspraak Strafvonnis Dit vonnis is gewezen naar

Nadere informatie

Een onderzoek naar een onduidelijk instemmingsformulier bij een taakstrafaanbod van het Openbaar Ministerie.

Een onderzoek naar een onduidelijk instemmingsformulier bij een taakstrafaanbod van het Openbaar Ministerie. Rapport Instemming of niet? Een onderzoek naar een onduidelijk instemmingsformulier bij een taakstrafaanbod van het Openbaar Ministerie. Oordeel Op basis van het onderzoek vindt de klacht over het Openbaar

Nadere informatie

Beoordeling Bevindingen

Beoordeling Bevindingen Rapport 2 h2>klacht Verzoeker klaagt erover dat de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) aan hem als advocaat een machtiging van zijn cliënt heeft gevraagd om stukken bij de IND te kunnen opvragen,

Nadere informatie

De in de Wet bevordering voortgezet ouderschap en zorgvuldige scheiding vergeten voogden en het voogdijplan

De in de Wet bevordering voortgezet ouderschap en zorgvuldige scheiding vergeten voogden en het voogdijplan Rotterdam Institute of Private Law Accepted Paper Series De in de Wet bevordering voortgezet ouderschap en zorgvuldige scheiding vergeten voogden en het voogdijplan A.J.M. Nuytinck Published in WPNR, 2008,

Nadere informatie

Opdrachten & docentenhandleiding www.rechtvoorjou.nl

Opdrachten & docentenhandleiding www.rechtvoorjou.nl Opdrachten & docentenhandleiding www.rechtvoorjou.nl Opdrachten & docentenhandleiding www.rechtvoorjou.nl pagina 2 van 14 Inhoudsopgave 1 Opdracht 1: Kennisvragen bij www.rechtvoorjou.nl 3 Werkblad 1:

Nadere informatie

RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN

RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN U I T S P R A A K Nr. i n d e k l a c h t nr. 2003.1733 (052.03) ingediend door: hierna te noemen 'klager', tegen: hierna te noemen 'verzekeraar'. De Raad van Toezicht Verzekeringen

Nadere informatie

Daar is hij dan: de echtscheidingsnotaris!

Daar is hij dan: de echtscheidingsnotaris! Rotterdam Institute of Private Law Accepted Paper Series Daar is hij dan: de echtscheidingsnotaris! Prof. mr. A.J.M. Nuytinck Published in Weekblad voor Privaatrecht, Notariaat en Registratie (WPNR), 139,

Nadere informatie

Speech Voorzitter bij het afscheid van Jan de Wit op 1 april 2014

Speech Voorzitter bij het afscheid van Jan de Wit op 1 april 2014 Speech Voorzitter bij het afscheid van Jan de Wit op 1 april 2014 Geachte heer de Wit, beste Jan, Een paar weken geleden kwam je mijn kamer in lopen met een mooie bos bloemen. Voor mij! Je kwam me vertellen

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2011 2012 32 853 Wijziging van de regeling van de bevrijdende verjaring in het Burgerlijk Wetboek in geval van schade veroorzaakt door strafbare feiten C

Nadere informatie

Gelet op artikel 21b, eerste lid, van de Wet op de rechterlijke organisatie; De Afdeling advisering van de Raad van State gehoord (advies van

Gelet op artikel 21b, eerste lid, van de Wet op de rechterlijke organisatie; De Afdeling advisering van de Raad van State gehoord (advies van Besluit van houdende aanwijzing van zittingsplaatsen van rechtbanken en gerechtshoven (Besluit zittingsplaatsen gerechten) Op de voordracht van Onze Minister van Veiligheid en Justitie van 2012, nr., Gelet

Nadere informatie

De Commissie beslist met inachtneming van haar Reglement en op basis van de volgende stukken:

De Commissie beslist met inachtneming van haar Reglement en op basis van de volgende stukken: Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2011-346 d.d. 2 december 2011 (mr. P.A. Offers, voorzitter, mr. B.F. Keulen en mr. A.W.H. Vink, leden, en mr.drs. D.J. Olthoff, secretaris)

Nadere informatie

Dit advies, gedateerd 3 april 2015, nr. W /l, bied ik U hierbij aan.

Dit advies, gedateerd 3 april 2015, nr. W /l, bied ik U hierbij aan. Nr. WJZ/877024(6633) (Hoofd) Afdeling DIRECTIE WETGEVING EN JURIDISCHE ZAKEN Nader rapport inzake het voorstel van wet tot wijziging van de Wet op het primair onderwijs, de Wet op de expertisecentra en

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2008 421 Wet van 9 oktober 2008, houdende regels strekkende tot het opleggen van een tijdelijk huisverbod aan personen van wie een ernstige dreiging

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2000 2001 27 483 Wijziging van boek 2 van het Burgerlijk Wetboek in verband met kwijting aan bestuurders en commissarissen Nr. 3 MEMORIE VAN TOELICHTING

Nadere informatie

AFKONDIGINGSBLAD VAN SINT MAARTEN

AFKONDIGINGSBLAD VAN SINT MAARTEN AFKONDIGINGSBLAD VAN SINT MAARTEN Jaargang 2016 No. 39 Besluit van 4 augustus 2016 tot afkondiging van de Rijkswet van 13 juli 2016, houdende aanpassing van Rijkswetten in verband met de invoering van

Nadere informatie

U heeft de Nederlandse Orde van Advocaten verzocht te adviseren over bovengenoemd conceptwetsvoorstel.

U heeft de Nederlandse Orde van Advocaten verzocht te adviseren over bovengenoemd conceptwetsvoorstel. r - 7- Minister van Veiligheid en Justitie T.a.v. de heer mr. LW. Opstelten ~ Postbus 20301 1 t f 1 2500 EH Den Haag Den Haa~g, ~3 ~hei 2~Ç1 Doorkiesnummer: 1 Faxnummer: E-mail: Betreft: Conceptwetsvoorstel

Nadere informatie

VOOR RECHTSPRAAK NEDERLANDSE VERENIGING. De Minister van Veiligheid en Justitie Drs. S.A. Blok Postbus EH DEN HAAG. Geachte heer Blok,

VOOR RECHTSPRAAK NEDERLANDSE VERENIGING. De Minister van Veiligheid en Justitie Drs. S.A. Blok Postbus EH DEN HAAG. Geachte heer Blok, NEDERLANDSE VERENIGING VOOR RECHTSPRAAK De Minister van Veiligheid en Justitie Drs. S.A. Blok Postbus 20301 2500 EH DEN HAAG h Datum 23 februari 2017 Kenmerk Onderwerp NVvR-advies over de wijziging van

Nadere informatie

afspraken die in het Najaarsoverleg 2008 zijn gemaakt. Volstaan wordt dan ook met hiernaar te verwijzen.

afspraken die in het Najaarsoverleg 2008 zijn gemaakt. Volstaan wordt dan ook met hiernaar te verwijzen. Reactie op de brief van de Nederlandse Orde van Advocaten (NOvA) inzake het wetsvoorstel tot wijziging van Boek 7, titel 10, van het Burgerlijk Wetboek in verband met het limiteren van de hoogte van de

Nadere informatie