Verschillen tussen uitzendondernemingen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Verschillen tussen uitzendondernemingen"

Transcriptie

1 Verschillen tussen uitzendondernemingen drs. M.E. Winnubst drs. B. van der Linden drs. P. Vroonhof Zoetermeer, september 2013

2 ISBN : Rapportnummer : A Dit onderzoek is mede gefinancierd door het programmaonderzoek MKB en Ondernemerschap (www.ondernemerschap.nl) Panteia BV Panteia BV Bredewater 26 P.o. box CA Zoetermeer 2701 AA Zoetermeer The Netherlands Voor alle informatie over MKB en Ondernemerschap: De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia/EIM. Het gebruik van cijfers en/of teksten als toelichting of ondersteuning in artikelen, scripties en boeken is toegestaan mits de bron duidelijk wordt vermeld. Vermenigvuldigen en/of openbaarmaking in welke vorm ook, alsmede opslag in een retrieval system, is uitsluitend toegestaan na schriftelijke toestemming van Panteia/EIM. Panteia/EIM aanvaardt geen aansprakelijkheid voor drukfouten en/of andere onvolkomenheden. The responsibility for the contents of this report lies with Panteia/EIM. Quoting numbers or text in papers, essays and books is permitted only when the source is clearly mentioned. No part of this publication may be copied and/or published in any form or by any means, or stored in a retrieval system, without the prior written permission of Panteia/EIM. Panteia/EIM does not accept responsibility for printing errors and/or other imperfections.

3 Inhoudsopgave Samenvatting 5 1 Inleiding Achtergrond onderzoek Opzet van het onderzoek Leeswijzer 13 2 Klanten, dienstverleningspakket en uitzendkrachten Inleiding Omzet en aantal klanten Dienstverlening naast uitzenden Kenmerken van uitzendkrachten Bijdragen aan werkhervattingen Deelconclusies 20 3 Perceptie inleners Inleiding Gebruik en tevredenheid dienstverlening Keuzecriteria Deelconclusies 28 4 Bedrijfsvoering Inleiding Specialisatie en werkverdeling van personeel Kenmerken van uitzendondernemingen met meerdere vestigingen Scholing van uitzendkrachten Werving van uitzendkrachten Wetgeving en informatieverzameling Deelconclusies 36 5 Toekomstverwachtingen en ambities Inleiding Toekomstverwachtingen Groeiambitie Deelconclusies 45 Literatuurlijst 47 Bijlagen I Onderzoeksverantwoording 49 II Vragenlijst enquête vestigingen 51 III Vragenlijst enquête inleners 61 IV Gesproken respondenten 69 3

4

5 Samenvatting De uitzendbranche is een belangrijke branche in Nederland. De uitzendkrachten op de werkvloer vormen een belangrijk onderdeel van de banenmotor van het Nederlandse bedrijfsleven. Net als veel andere branches in Nederland kan de uitzendbranche getypeerd worden als een branche met veel MKB-bedrijven. Dit rapport gaat over de verschillen tussen kleine, middelgrote en grote uitzendondernemingen. De volgende vraag staat hierbij centraal: Wat zijn de verschillen en overeenkomsten tussen kleine, middelgrote en grote uitzendondernemingen? Het gaat hierbij om de verschillen en overeenkomsten betreffende klanten, dienstverlening, uitzendkrachten, bedrijfsvoering, toekomstverwachting en ambities. Wanneer klein, middelgroot of groot? Voor het bepalen van de grootte van een uitzendonderneming is in deze studie gekozen voor drie dimensies: omzet, aantal vestigingen en aantal vaste medewerkers. Een uitzendonderneming is klein bij: minder dan 5 miljoen omzet; 1 vestiging; minder dan 10 vaste medewerkers. Een uitzendonderneming is middelgroot bij: 5 tot 50 miljoen omzet; 2 tot 15 vestigingen; 10 tot 100 vaste medewerkers. Een uitzendonderneming is groot bij: meer dan 50 miljoen omzet; 15 of meer vestigingen; 100 of meer vaste medewerkers. Hieronder meer over de gevonden verschillen en overeenkomsten. Klanten, dienstverlening en uitzendkrachten Kleine uitzendondernemingen zijn meer afhankelijk van een beperkter aantal klanten en een beperkter aantal diensten. Hierdoor zijn de klanten die zij hebben van groot belang. Deze afhankelijkheid is een kans (biedt maatwerkmogelijkheden), maar het is ook een risico (het wegvallen van een klant kan grote gevolgen hebben). Ook hebben kleine uitzendondernemingen meer uitzendkrachten geplaatst in een langere uitzendperiode. De verklaring hiervoor kan zijn dat de kleine uitzendonderneming een sterke binding en goed contact heeft met de uitzendkracht en met de inlener. 5

6 Perceptie van inleners Flexondernemers doen het goed in de ogen van opdrachtgevers, in vaktermen inleners genoemd. Gemiddeld geven inleners een 7,8 aan de dienstverlening van de uitzendonderneming waar zij mee samenwerken. De kleine inleners geven een hoger cijfer (7,9) dan de grote (7,6). Inleners zijn redelijk honkvast en werken graag met een beperkt aantal uitzendondernemingen. Vooral grote inleners (met veel werknemers) zetten een (potentiële) opdracht vaker uit bij meerdere uitzendondernemingen dan kleinere inleners. Dit betekent dat onder deze klantgroep de concurrentie het meest hevig zal zijn. Het zijn de grote uitzendondernemingen die dit al zien en (verwachten te gaan) ervaren. Aan de uitzendondernemingen is gevraagd waarom zij zelf denken dat inleners voor hun uitzendonderneming hebben gekozen. De belangrijkste redenen die worden aangedragen zijn kwaliteit van de dienstverlening en contact met de uitzendonderneming / consultant. Hierin zijn geen grote verschillen te zien tussen kleine, middelgrote en grote uitzendondernemingen. Onder klanten is echter wel een verschil te zien. Kleine inleners kiezen een uitzendonderneming gebaseerd op persoonlijk contact en beroepenkennis. Middelgrote en grote inleners hechten meer waarde aan prijs en reactiesnelheid. Bedrijfsvoering Kleine uitzendondernemingen hebben minder vaak gespecialiseerde intercedenten; hun consulenten houden zich bezig met een breed scala aan taken, zoals werving, matching en begeleiding. Kleine uitzendondernemingen hebben dus baat bij een intercedent die oog heeft voor goed en persoonlijk contact en binding, zowel met de klant als met de uitzendkracht. Scholingsmogelijkheden worden minder vaak aangeboden bij kleine uitzendondernemingen dan bij grote en middelgrote uitzendondernemingen. Dit is zeker het geval indien er relatief weinig mensen werken in de uitzendonderneming en wanneer de uitzendonderneming niet veel vestigingen heeft. Mogelijk heeft een uitzendonderneming een bepaalde omvang nodig om structureel scholingsmogelijkheden aan te bieden. Middelgrote uitzendondernemingen richten zich vaker op een specifieke groep bij de werving van uitzendkrachten dan grote en kleine uitzendondernemingen. De eigen website, vacaturewebsites en social media zijn de drie meest gebruikte en belangrijkste kanalen voor de werving van uitzendkrachten. Voor grote uitzendondernemingen is vooral de eigen website belangrijk, voor middelgrote uitzendondernemingen zijn social media een belangrijk kanaal. 6

7 De bedrijfsvoering van een uitzendonderneming kan verschillen per grootte. Zo kan een uitzendonderneming met meer vestigingen centraal beleid voorschrijven over marketing, het te voeren personeelsbeleid en het scholingsbeleid, waaraan een individuele vestiging zich dan moet houden. Door het centraliseren van bepaalde (beleidsmatige) keuzes kan er een schaalvoordeel gehaald worden, waarmee kosten bespaard worden. Naarmate een uitzendonderneming groeit of groter is, zijn de voordelen hiervan substantiëler, waardoor het beleid nog verder wordt gecentraliseerd. Uitzendondernemingen met minder dan 15 vestigingen hebben vaker de ruimte om eigen beleid te maken op alle terreinen, behalve wat software betreft. Software wordt in heel veel gevallen centraal voorgeschreven. Zowel kleine, middelgrote en grote uitzendbureaus geven in overgrote meerderheid aan zeer goed op de hoogte te zijn van belangrijke wet- en regelgeving. Er is wel verschil te zien in de omvang van uitzendondernemingen. Naarmate een uitzendonderneming groter is, geeft hij vaker aan dat het niet veel tijd en moeite kost om op de hoogte te blijven van relevante wetgeving. Dit is niet vreemd, aangezien grotere uitzendondernemingen dit beter (intern) georganiseerd kunnen hebben door het in dienst hebben van een jurist. Het is daarbij opvallend dat een derde van de kleine uitzendondernemingen aangeeft geen gebruik te maken van informatie van een brancheorganisatie of een andere partij. Toekomstverwachting en ambities De huidige ontwikkelingen op de uitzendmarkt zijn niet positief. Zoals ook gemeld in de meest recente Flex en Figures, is 2012 met een krimp afgesloten en is 2013 ongunstig begonnen met een verdere daling. Groei op ondernemingsniveau kan bereikt worden door elkaar te beconcurreren voor bestaande klanten. De meeste groeikansen (bijvoorbeeld in omzet of winst) voor de komende jaren worden voornamelijk gezien door middelgrote uitzendondernemingen. Zij zien dat payrolling en uitzenden belangrijker zijn geworden de afgelopen jaren voor hun klanten, en verwachten dat die diensten ook de komende jaren belangrijker zullen worden. Ook zien zij hier de meeste groeipotentie voor de komende drie jaar. Alleen het komende jaar zien zij voornamelijk groeikansen ten aanzien van uitzenden en minder ten aanzien van payrolling. Mogelijk speelt de maatschappelijke discussie over payrolling hierbij een rol. Kleine uitzendondernemingen verwachten relatief gezien minder sterke concurrentie de komende jaren. Het zijn vooral grote uitzendondernemingen die aangeven dat zij de komende jaren meer en hevigere concurrentie verwachten. Verder zijn het vooral de kleine uitzendondernemingen die geen groei ambiëren. Bijna alle grote uitzendondernemingen hebben daarentegen een groeiambitie. Het percentage ambitieuze bureaus daalt naarmate de uitzendonderneming kleiner wordt. Voor kleine uitzendondernemingen is er relatief gezien wel de meeste kans om groei te realiseren. Dit kan niet alleen door het aangaan van de concurrentie met de grotere uitzendondernemingen, maar ook door sterker in te zetten op diensten die zij al in hun pakket hebben maar waar tot nu toe relatief weinig omzet uit gerealiseerd wordt (zoals detacheren en payrolling). Groei is hierbij uiteraard niet zaligmakend. En ook gaat het niet altijd om groei maar om rendement. 7

8 Totaal overzicht De hierboven beschreven verschillen tussen kleine en middelgrote en grote uitzendondernemingen zijn kort en bondig samengevat in het onderstaand overzicht. Klein midden Groot afhankelijk van klein aan- uitzenden vormt kern, Breed qua dienstverlening, tal klanten; maar detachering is ook maar uitzenden vormt uitzenden vormt kern om- belangrijk; kern; zet, maar payrolling is ook biedt scholing breed aan minder vrijheden in het te belangrijk; aan alle uitzendkrachten; voeren beleid vanwege hebben relatief veel uit- richt zich vaker op een centraal beleid, maar zendkrachten in een lange specifieke groep in de vormt vaak geen belem- uitzending werving van uitzendkrach- mering hebben breed inzetbare ten; eigen website is een be- intercedenten; social media is een belang- langrijk kanaal voor wer- hebben minder vaak een rijk kanaal voor werving ving van uitzendkrachten; groeiambitie. van uitzendkrachten; zien veel groeikansen. 8

9 1 Inleiding 1.1 Achtergrond onderzoek Dit rapport gaat over de verschillen tussen grote, middelgrote en kleine uitzendondernemingen. Het onderliggende onderzoek is gefinancierd vanuit het onderzoekprogramma MKB en ondernemerschap van het ministerie van Economische Zaken en door de Nederlandse Bond van Bemiddelings- en Uitzendondernemingen (NB- BU). 1 De uitzendbranche Er bestaan geen concrete recente cijfers over de grootte van de uitzendbranche. Schattingen kunnen worden ontleend aan het aantal bedrijfsvestigingen in de uitzendbranche dat geregistreerd staat in het Handelsregister van de Kamer van Koophandel. Dit aantal bedraagt per 1 juli 2012 ongeveer (SZW, 2012). 2 De uitzendbranche volgens deze definitie is een zeer diverse branche. Naast uitzendbureaus gaat het hier ook om uitleenbureaus, payrollbedrijven en banenpools. De uitzendbranche is van belang voor Nederland. De branche vormt door haar activiteiten (waaronder uitlenen van uitzendkrachten) een belangrijke banenmotor voor het Nederlandse bedrijfsleven. De uitzendbranche zelf kan, net als veel andere branches in Nederland, getypeerd worden als een branche met veel MKB-bedrijven. Het merendeel van de uitzendbureaus in Nederland, ruim 90%, heeft minder dan 100 werknemers en maakt dus deel uit van het MKB (zie Tabel 1). Tabel 1 Verdeling uitzendbureaus in Nederland naar aantal werkzame personen, exclusief uitzendkrachten (in %, telt niet op tot 100% door afrondingsverschillen) Aantal werknemers Aantal bedrijven in % 1 vaste medewerker 30 2 tot 5 vaste medewerkers 17 5 tot 10 vaste medewerkers tot 100 vaste medewerkers 32 meer dan 100 vaste medewerkers 8 Totaal 100 Bron: CBS, 2013 bewerking Panteia 1 De Nederlandse Bond van Bemiddelings- en Uitzendondernemingen, de NBBU, is de brancheorganisatie voor het MKB-segment in de flexbranche. Sinds 1994 behartigt de vereniging de collectieve belangen van 900 flexorganisaties in de ruimste zin van het woord en ondersteunt hen in de bedrijfsvoering. 2 Het betreft hier het aantal vestigingen, voor zover mogelijk gecorrigeerd op basis van het RSINnummer (Rechtspersonen en Samenwerkingsverbanden Informatienummer) van de KvK. Een uitzendonderneming kan bestaan uit meer dan één vestiging. Het aantal uitzendondernemingen ligt daarom in werkelijkheid lager dan het aantal vestigingen. 9

10 De afgelopen jaren heeft de uitzendbranche veel gemerkt van de crisis. Er is een sterke daling te zien in de omzet- en urenontwikkeling in de uitzendbranche in 2009 en 2010 (zie Figuur 1). Daarna is er een licht herstel te zien in 2011, waarbij weer een stijging te zien is in de ontwikkeling van de omzet en het aantal uitzenduren. Vorig jaar, 2012, lijkt de branche zich verder te stabiliseren. Figuur 1 Ontwikkeling omzet en uitzenduren uitzendbureaus (78201) * Omzet index (2005 = 100) Uren index (2005 = 100) Bron: CBS, 2013 bewerking Panteia; *: voorlopig cijfer Diversiteit onder uitzendondernemingen Zoals uit het voorgaande blijkt, laat de uitzendmarkt zich kenmerken door een beperkt aantal grote bedrijven en een groot aantal middelgrote en kleine bedrijven. Een belangrijke vraag hierbij is of er verschillen zijn tussen deze grote, middelgrote en kleine bedrijven. In het onderzoek hebben we een indeling gemaakt in drie dimensies: Dienstverlening en klanten Bedrijfsvoering Toekomstverwachtingen en ambities Dienstverlening en klanten. Kijkend naar de kansen van startende uitzendbureaus moet geconstateerd worden dat de uitzendmarkt volwassen is en dat het lastig is om daarin een (nieuwe) positie te creëren. Het is niet makkelijk voor startende, kleine uitzendbureaus om succesvol te zijn: het lukt deze ondernemers niet om een structureel inkomen en omzetgroei te realiseren. Grote inleners willen met grote uitzendbureaus zakendoen. Onder grote inleners overheerst het gedachtegoed dat de grote uitzendbureaus vaker interessante vacatures voor uitzendkrachten hebben en daarom veel aantrekkingskracht op goede uitzendkrachten hebben. Van kleine uitzendbureaus wordt vaak gezegd dat ze beter zijn in het bemiddelen van ouderen, etnische minderheden en langdurig werklozen, doordat zij laagdrempelig zijn en de taal van de MKB-inleners spreken. Kleine uitzendbureaus zijn meer in staat om maatwerk te leveren, zo is de perceptie. Bemiddeling van moeilijke groepen wordt vergemakkelijkt, doordat zij beter samenwerken met MKB-inleners. 10

11 Verder concurreren kleine uitzendbureaus volgens andere berichten met grote ketens via hun persoonlijke aanpak Dit is een indicatie dat kleine uitzendbureaus hun dienstverlening anders organiseren dan grote uitzendbureaus. Het laatste onderzoek waar verschillen tussen grote en kleine uitzendbureaus aan de orde kwamen, dateert uit In dit onderzoek van Ecorys (Donker van Heel & Van Nuland, 2008) wordt gemeld dat de gemiddelde uitzendduur van uitzendkrachten van NBBU-leden 248 kalenderdagen is. Dat is substantieel langer dan het marktgemiddelde van 153 kalenderdagen. De NBBU heeft relatief veel leden in het MKB-segment in de uitzendbranche. De onderzoekers geven aan dat dit verschil valt te verklaren door wat zij zien als de typische werkwijze van kleine uitzendbureaus: meer individueel maatwerk dan bulkwerk in combinatie met de mogelijkheid dat kleine inleners vaker via uitzendwerk zoeken naar een toekomstig (vast) personeelslid. Ook wat betreft bedrijfsvoering worden er verschillen genoemd tussen grote en MKB-bedrijven in de uitzendbranche. Er wordt bijvoorbeeld gesteld dat er verschillen zijn in de functie-inhoud van intercedenten. Bij kleine bureaus pakt een intercedent bijna het hele bemiddelingsproces op, van acquisitie en recruitment tot matching. Bij de grote bureaus wordt er vaker gewerkt met intercedenten die gespecialiseerd zijn in commerciële taken als het werven en onderhouden van klanten. Uit onderzoek naar de toekomst van de intercedent (HFM, 2012) komt naar voren dat de intercedent in de toekomst alle taken weliswaar zal blijven uitvoeren, maar zich meer zal moeten toeleggen op wervingsactiviteiten en begeleiding van flexwerkers en minder op administratie. Ook zal een intercedent zich meer moeten toeleggen op specifieke doelgroepen. Uit het eerder genoemde onderzoek van Ecorys (Donker van Heel & Nuland, 2008) komt naar voren dat grote uitzendbureaus positiever zijn ten aanzien van scholing en training van flexwerkers dan kleine bureaus. Grote bureaus hebben ook vaker scholingsbeleid dan kleine, en maken hier ook vaker capaciteit voor vrij. Ook kunnen er verschillen zijn in de toekomstverwachtingen en ambities van de uitzendbureaus. Een aantal jaren geleden was de verwachting dat de groei van het uitzendvolume voornamelijk zou gaan plaatsvinden bij de kleine (niche) uitzendbureaus en minder bij grote (Van Heel & Wilkens, 2008). Dit zou volgens de onderzoekers komen omdat kleine uitzendbureaus ondernemender zijn en omdat zij dichter bij de klant zitten. De branche lijkt ook deze kant op te gaan, waarbij het onderscheidend vermogen een steeds belangrijkere rol gaat spelen (Dzjeng, 2012). Volgens de cijfers van Dzjeng was in 2005 ruim 47 procent van het marktaandeel in handen van kleine en middelgrote uitzendbureaus. In 2010 was dat naar ruim 56 procent gegroeid, terwijl het marktaandeel van grotere partijen stabiliseerde. 1.2 Opzet van het onderzoek Centrale onderzoeksvraag In dit onderzoek staat de volgende vraag centraal: Wat zijn de verschillen en overeenkomsten tussen kleine, middelgrote en grote uitzendondernemingen? 11

12 Het gaat hierbij om de verschillen en overeenkomsten betreffende klanten, dienstverlening, uitzendkrachten, bedrijfsvoering, toekomstverwachting en ambities. Dimensies en afbakening Deze studie kent wat betreft de omvang van uitzendondernemingen drie dimensies. Het is hierbij de vraag in welke mate de verschillen tussen uitzendondernemingen op deze dimensies te zien zijn. De eerste dimensie is die van de omzet van de uitzendonderneming. Een uitzendonderneming met een hoge omzet heeft de organisatie mogelijk anders ingericht dan een onderneming met een lage omzet. Hierbij wordt de volgende driedeling gehanteerd, namelijk uitzendondernemingen met: minder dan 5 miljoen omzet; 5 tot 50 miljoen omzet; meer dan 50 miljoen omzet. Het aantal vestigingen van een uitzendonderneming vormt een tweede dimensie. Dit aantal vestigingen kan een indicator zijn van hoeveel vrijheid een organisatie heeft om zelfstandig keuzes te maken in de bedrijfsvoering en profilering van de organisatie/vestiging. Hoe groter het aantal vestigingen van een uitzendonderneming wordt, hoe aannemelijker het wordt dat er op een centraal niveau (en niet op vestigingsniveau) keuzes worden gemaakt in profilering en bedrijfsvoering. Hierbij wordt de volgende driedeling gehanteerd: 1 vestiging; 2 tot 15 vestigingen; 15 of meer vestigingen. De derde dimensie betreft het aantal vaste medewerkers bij de uitzendondernemingen, uitzendkrachten niet meegerekend. Het aantal vaste medewerkers hangt samen met verschillen qua aansturing, werkverdeling en ondersteuning. Hierbij wordt de volgende verdeling gehanteerd, namelijk uitzendondernemingen met: minder dan 10 vaste medewerkers; 10 tot 100 vaste medewerkers; 100 of meer vaste medewerkers. Opzet van onderzoek In het kader van dit onderzoek zijn de volgende activiteiten verricht: deskresearch, om in kaart te brengen wat al bekend is over de verschillen tussen de uitzendondernemingen van uiteenlopende omvang; een telefonische enquête, gehouden onder 300 vestigingen in de uitzendbranche; dit om aanvullende informatie te verzamelen over de specifieke kenmerken van verschillende grootteklassen van uitzendondernemingen (volgens de eerder beschreven dimensies); telefonische interviews, gehouden met 100 inleners om informatie te verzamelen vanuit het klantperspectief; face-to-facegesprekken, gevoerd met verschillende organisaties en experts uit het veld, om de uitkomsten van de telefonische interviews beter te kunnen duiden; analyse en rapportage: alle uitkomsten van bovenstaande activiteiten zijn samengevoegd in dit rapport. 12

13 1.3 Leeswijzer In dit rapport komen de volgende onderwerpen aan bod: H2 Gaat over de klanten, dienstverlening en uitzendkrachten van grote en MKB-uitzendondernemingen. Hierbij gaat de aandacht in eerste instantie uit naar de dienstverlening en de hiermee gerealiseerde omzet. Ook komen in dit hoofdstuk de kenmerken van de uitzendkrachten aan bod. H3 Staat stil bij verschillen tussen grote en MKB-uitzendondernemingen qua perceptie van de klanten (inleners) over de ingehuurde uitzendondernemingen alsook over de motieven en overwegingen bij het inschakelen van een uitzendonderneming. In dit hoofdstuk komt ook aan bod wat uitzendondernemingen percipiëren aan keuzecriteria bij hun klanten. H4 Behandelt de bedrijfsvoering van grote en MKB-uitzendondernemingen. Hierbij wordt gekeken naar de specialisaties en werkverdeling en de rol van centraal beleid in de beleidsvrijheid van een vestiging. Een ander onderwerp van dit hoofdstuk bestaat uit de werving van uitzendkrachten. Ten slotte beschrijft dit hoofdstuk ook welke scholingsmogelijkheden uitzendkrachten krijgen aangeboden, in welke mate ondernemers op de hoogte zijn van relevante wetgeving en hoe ze informatie hierover verzamelen. H5 Gaat over de toekomstverwachting en ambities van grote en MKBuitzendondernemingen. Hierbij gaat ook aandacht uit naar de belangrijkste ontwikkelingen die de ondernemers zelf de afgelopen drie jaar hebben gezien. Om begripsverwarring te voorkomen volgt hier een toelichting op de belangrijkste begrippen: De enquête onder uitzendondernemingen is op vestigingsniveau gehouden. Een vestiging kan een zelfstandige onderneming zijn of onderdeel zijn van een uitzendonderneming met meerdere vestigingen. Een uitzendonderneming is het geheel van vestigingen dat binnen een rechtsvorm valt. Als de tekst spreekt over kleine, middelgrote en grote uitzendonderneming is omzet de primaire variabele. Daarmee is gewerkt in de analyse, om een eenduidige indeling te geven van de omvang van uitzendondernemingen. Als een kleine uitzendonderneming geldt een onderneming die minder dan 5 miljoen omzet draait, een middelgrote uitzendonderneming draait 5 tot 50 miljoen omzet en een grote meer dan 50 miljoen omzet. Een inlener is een bedrijf dat personeel van een uitzendonderneming inhuurt. De vaste medewerkers op een uitzendonderneming is het eigen personeel van de uitzendonderneming zelf, hier vallen de uitzendkrachten niet onder. In Bijlage I is meer informatie te vinden over de onderzoeksverantwoording. De vragenlijsten voor de enquête onder uitzendondernemingen en de enquête onder inleners zijn te vinden in Bijlage II en Bijlage III. In Bijlage IV is een overzicht opgenomen van de gesproken respondenten. 13

14

15 2 Klanten, dienstverleningspakket en uitzendkrachten 2.1 Inleiding Dit hoofdstuk gaat in op de verschillen tussen grote, middelgrote en kleine uitzendondernemingen met betrekking tot klanten, dienstverlening en uitzendkrachten. Het hoofdstuk laat zien dat: kleine uitzendondernemingen van een beperkter aantal klanten afhankelijk zijn voor het realiseren van de jaaromzet; kleine uitzendondernemingen een kleiner dienstverleningspakket hebben; ze halen uit de diensten naast uitzenden, zoals payrolling en detacheren, relatief gezien minder omzet; grote uitzendondernemingen meer uitzendkrachten in een korte uitzending hebben dan kleine en middelgrote uitzendondernemingen. Paragraaf 2.2 gaat nader in op omzet en het aantal klanten dat nodig is in het behalen van deze omzet. Paragraaf 2.3 beschrijft het dienstverleningspakket, en dan met name wat uitzendondernemingen voor activiteiten kennen naast het traditionele uitzenden. Ook payrolling, detachering, bemiddeling van zzp ers en werving en selectie kunnen onderdeel uitmaken van dat pakket. Paragraaf 2.4 gaat in op de kenmerken van (geplaatste) uitzendkrachten. Tussen uitzendondernemingen van uiteenlopende omvang kunnen de profielen van uitzendkrachten verschillen in bijvoorbeeld leeftijd en opleidingsniveau, alsmede in de lengte van de uitzendduur. In paragraaf 2.5 worden gegevens gepresenteerd van het UWV over het aandeel dat uitzendondernemingen bijdragen aan het aantal werkhervattingen in Nederland, naar leeftijd en beroepsgroep. In de afsluitende paragraaf (2.6) zijn de belangrijkste conclusies van dit hoofdstuk te vinden. 2.2 Omzet en aantal klanten Een uitzendonderneming kan een groot deel van haar omzet halen uit een beperkt aantal klanten, of omgekeerd juist bij een zeer grote groep van klanten steeds kleine omzetten scoren. In Figuur 2 is een overzicht opgenomen van de bijdrage van de drie belangrijkste opdrachtgevers aan de jaaromzet. 15

16 Figuur 2 Aandeel in jaaromzet van drie belangrijkste opdrachtgevers (in %, telt niet altijd op tot 100% door afrondingsverschillen, n=301) klein 53% 25% 12% 10% midden 40% 17% 40% 4% groot 25% 14% 51% 10% totaal 46% 22% 24% 9% meer dan de halve jaaromzet minder dan de halve jaaromzet ongeveer de halve jaaromzet weet niet/wil niet zeggen Bron: Panteia, 2013 Voor 46% van de uitzendondernemingen geldt dat zij meer dan de halve jaaromzet halen uit de drie belangrijkste klanten. Er is een samenhang te zien tussen de omvang van de onderneming en het aandeel van de drie belangrijkste klanten in de omzet. Ruim de helft van de kleine uitzendondernemingen haalt meer dan de halve jaaromzet uit de drie belangrijkste opdrachtgevers. Dit percentage daalt naarmate de uitzendonderneming groter wordt, namelijk naar 40% voor middelgrote en 25% voor grote uitzendondernemingen. Het hebben van een beperkter aantal klanten stelt kleine uitzendondernemingen in staat om meer maatwerk aan te bieden, ook gemotiveerd door het gegeven dat de klant belangrijker is voor de uitzendonderneming als geheel. De interviews bevestigen dit beeld. Zo wordt gesteld dat Als kleine uitzendonderneming zitten wij boven op de markt. Onze mensen zijn geen nummer maar personen waarmee we in staat zijn om maatwerk te leveren. 2.3 Dienstverlening naast uitzenden Dienstverleningspakket Naast uitzenden kan een onderneming ook andere diensten aanbieden, zoals payrolling, detachering en bemiddeling van zzp ers. Figuur 3 geeft een overzicht van welke diensten uitzendondernemingen aanbieden. Figuur 3 Aanbod van dienstverlening naast uitzenden (in gemiddeld %, n=301) werving en selectie detachering payrolling het aannemen van werk bemiddeling van zzp ers in-house dienstverlening andere diensten 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% klein midden groot totaal 16

17 Toelichting gehanteerde begrippen: Het aannemen van werk omvat het geheel overnemen van een taak, waarbij de uitzendonderneming eindverantwoordelijk wordt voor de uitvoering van de taak. Bij in-house-dienstverlening wordt de dienstverlening vanuit het pand van de inlenende organisatie georganiseerd. Payrolling is een vorm van het ter beschikking stellen van werknemers aan opdrachtgevers, waarbij opdrachtgevers zelf verantwoordelijk zijn voor de werving, selectie en begeleiding van werknemers. Met detachering wordt hier bedoeld het uitlenen van werknemer aan een derde partij, waarbij de werknemer in vaste dienst is bij de uitlenende organisatie, maar waarbij de gezagsverhouding over gaat op de inlener. Bron: Panteia, 2013 Er is duidelijk sprake van een breed aanbod van diensten. Vooral detachering en werving en selectie worden door een ruime meerderheid van de uitzendondernemingen aangeboden. Payrolling, detachering, bemiddeling van zzp ers en werving en selectie komen minder vaak voor bij kleine uitzendondernemingen dan bij (middel)grote ondernemingen. Verder is te zien dat meer dan 90% van de grote uitzendondernemingen detachering en werving en selectie in het dienstverleningspakket heeft. Voor kleine uitzendondernemingen is werving en selectie de dienst die, naast uitzenden uiteraard, het meest voorkomt. Ruim de helft van de kleine uitzendondernemingen biedt deze dienst aan. Voor middelgrote uitzendondernemingen zijn payrolling en werving & selectie de twee meest voorkomende diensten naast uitzenden. Ongeveer drie kwart van de middelgrote uitzendondernemingen biedt deze twee diensten aan. Uitzendondernemingen in de sector In de enquête is gevraagd in welke sectoren de uitzendkrachten werkzaam zijn en wat hierbij de belangrijkste sector(en) zijn. Op basis van deze twee vragen zijn de respondenten gegroepeerd naar wat de belangrijkste sector is voor de uitzendonderneming. 1 In Figuur 4 is een overzicht opgenomen van de sectoren waar uitzendondernemingen voornamelijk actief zijn. 1 De 13 sectoren die zijn opgenomen in de vragenlijst (zie Bijlage II) zijn ingedikt om te komen tot de gepresenteerde 6. Respondenten zijn gekenmerkt aan één sector als: zij alleen uitzendkrachten hebben in een van de 6 sectoren of als zij één van de 6 sectoren zien als meest belangrijkste sector. 17

18 Figuur 4 Belangrijke sectoren voor uitzendondernemingen naar grootteklasse (in %, n=301) industrie, bouw en metaal dienstverlening transport (vervoer en logistiek) handel en horeca land- en tuinbouw overheid, onderwijs en zorg meerdere sectoren klein midden groot totaal Bron: Panteia, 2013 De industrie, bouw en metaal en de dienstverlening zijn de twee belangrijkste sectoren voor alle grootklassen. Alleen kleine uitzendondernemingen zijn sterker aanwezig in de industrie, bouw en metaal dan middelgrote en grote uitzendondernemingen. Wanneer het aanbod van dienstverlening (zie Figuur 3) wordt gekoppeld aan een sector dan valt op dat: in de handel en horeca payrolling relatief vaak voorkomt; in de transportsector in-house-dienstverlening relatief vaak voorkomt; in de dienstverlening bemiddeling van ZZP ers, werving en selectie en het aannemen van werk relatief vaak voorkomen. 2.4 Kenmerken van uitzendkrachten Uitzendondernemingen van verschillende omvang zouden uiteenlopende typen uitzendkrachten kunnen plaatsen. Aan de respondenten is gevraagd hoeveel procent van de geplaatste uitzendkrachten een bepaald kenmerk heeft (bijvoorbeeld: hoeveel procent van de geplaatste uitzendkrachten is jonger dan 25 jaar). In Figuur 5 is een overzicht opgenomen van de kenmerken van de op het moment geplaatste uitzendkrachten. 18

19 Figuur 5 Uitzendkrachten naar achtergrondkenmerken (gemiddeld in %, n=301) jonger dan 25 jaar ouder dan 50 jaar lager dan M BO geschoold HBO of WO geschoold niet-nederlandse nationaliteit korte uitzending klein midden groot totaal Bron: Panteia, 2013 Uit dit figuur blijkt dat uitzendondernemingen veel lager-geschoolden (lager dan MBO) plaatsen en dat een groot deel van de uitzendkrachten werkzaam is voor een korte uitzendperiode (fase 1 en 2 of fase A). Wat betreft de omvang van de uitzendonderneming zijn er op de meeste terreinen geen grote verschillen te zien. Middelgrote uitzendondernemingen hebben iets meer uitzendkrachten met een HBO- of hogere opleiding. Verder hebben kleine en in mindere mate middelgrote uitzendondernemingen meer uitzendkrachten werkzaam in een langere uitzendperiode. Dit betekent dat de klanten van kleine uitzendondernemingen op een meer vaste basis uitzendkrachten plaatsen dan grotere. Of anders geformuleerd, klanten van kleine uitzendondernemingen gebruiken een uitzendkracht voor langere duur dan klanten van grotere uitzendondernemingen. Dit beeld komt naar voren uit de gesprekken en literatuur (zie ook hoofdstuk 1). Een verklaring hiervoor kan zijn dat de inlener, maar ook de kleine uitzendonderneming, een sterke binding en goed contact heeft met de uitzendkracht. 2.5 Bijdragen aan werkhervattingen Een laatste indicator voor typering van de dienstverlening en klanten van een uitzendonderneming is te ontlenen aan gegevens van het UWV. Het UWV heeft voor dit onderzoek, via de NBBU, gegevens beschikbaar gesteld over de bijdrage aan het aantal werkhervattingen dat via uitzendondernemingen met verschillende omzet in 2011 tot stand is gekomen. Deze gegevens zijn opgenomen in Tabel 2. Hieruit blijkt dat uitzendbedrijven met een loonsom tussen 1 en 100 miljoen de belangrijkste bijdrage leveren in het aantal werkhervattingen. Zij hebben bijna werkzoekenden met een WW-uitkering aan werk geholpen. In totaal hebben de kleine en middelgrote bureaus ruim werkzoekenden met een WW-uitkering aan werk geholpen. Dat is ruim twee derde van het totaal aan werkhervattingen (ruim ). 19

20 Tabel 2 Aantal werkhervattingen via uitzendbedrijven in 2011 Omvang uitzendbedrijf* Aantal werkhervattingen 0 tot 1 mln euro mln tot 100 mln euro mln euro of hoger Totaal * Omvang gemeten in jaarlijkse loonsom zoals gemeten door het UWV Bron: UWV, 2013 Er zijn ook detailgegevens beschikbaar over de aantallen naar leeftijdsklasse en beroepsgroep (niet opgenomen in Tabel 2). Uit de analyse van de gegevens naar beroepsgroep komt het volgende naar voren: 1 Uitzendbedrijven met een loonsom tussen 0 en 100 miljoen kennen relatief veel werkhervattingen in de technische en industriële beroepen en minder in de economische en administratieve beroepen. Bij uitzendbedrijven met een loonsom van meer dan 100 miljoen is het tegenovergestelde te zien: zij zitten qua werkhervattingen onder het gemiddelde in de technische en industriële beroepen en bovengemiddeld in de economische en administratieve beroepen. Uit de analyse van deze gegevens naar leeftijd komt naar voren dat uitzendbedrijven met een loonsom tot 1 miljoen onder het gemiddelde scoren in werkhervattingen van 27 tot 50 jarigen Deelconclusies Wat betreft de verschillen tussen kleine, middelgrote en grote uitzendondernemingen naar hun klanten, soorten aanvullende dienstverlening en soorten uitzendkrachten is te concluderen dat: Naarmate een uitzendonderneming groter is, komt de omzet steeds vaker van meerdere klanten. Kleine uitzendondernemingen zijn meer afhankelijk van een beperkter aantal klanten dan middelgrote en grote uitzendondernemingen. Payrolling, detachering, bemiddeling van zzp ers en werving en selectie komen minder vaak voor bij kleine uitzendondernemingen dan bij (middel)grote ondernemingen. Middelgrote uitzendondernemingen hebben iets meer uitzendkrachten met een niet-nederlandse identiteit en een HBO- of hogere opleiding. De analyses laten ook zien dat naarmate een uitzendonderneming groter is, deze relatief gezien meer uitzendkrachten kort uitzendt. De verklaring hiervoor kan zijn dat de inlener, maar ook de kleine uitzendonderneming, een sterke binding en goed contact heeft met de uitzendkracht. 1 Dit zijn de volgende beroepsgroepen: agrarisch, economisch-administratief, informatica, medisch en paramedisch, openbare orde en veiligheid, pedagogisch, cultureel, technisch en industrie, transport, verzorgend en dienstverlenend. 2 Dit zijn de volgende leeftijdsgroepen: 15 t/m 26 jaar, 27 t/m 49 jaar, 50 t/m 64 jaar. 20

Tevredenheidsonderzoek 2012. Jobcoach organisatie Trace Daelzicht

Tevredenheidsonderzoek 2012. Jobcoach organisatie Trace Daelzicht Tevredenheidsonderzoek 2012 Jobcoach organisatie Trace Daelzicht Zoetermeer, maandag 4 februari 2013 In opdracht van Jobcoach organisatie Trace Daelzicht De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij

Nadere informatie

Personeelsmonitor Provincies. Benchmarkrapport Provincie Noord-Holland

Personeelsmonitor Provincies. Benchmarkrapport Provincie Noord-Holland Personeelsmonitor Provincies Benchmarkrapport Zoetermeer, oktober 2014 De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of teksten als toelichting of ondersteuning

Nadere informatie

Bedrijvendynamiek en werkgelegenheid 1998-2012

Bedrijvendynamiek en werkgelegenheid 1998-2012 Bedrijvendynamiek en werkgelegenheid 1998-2012 drs. K.L. Bangma drs. A. Bruins drs. D. Snel drs. N. Timmermans Zoetermeer, 5 juli 2013 Rapportnummer : A201337 Dit onderzoek is gefinancierd door het programmaonderzoek

Nadere informatie

De stand van Mediation in Nederland

De stand van Mediation in Nederland De stand van Mediation in Nederland drs. R.J.M. Vogels Zoetermeer, 17 november 2011 In opdracht van het Nederlands Mediation Instituut (NMI). De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Stratus.

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2011. Dienst inburgeren Universiteit van Amsterdam, INTT

Tevredenheidsonderzoek 2011. Dienst inburgeren Universiteit van Amsterdam, INTT Tevredenheidsonderzoek 2011 Dienst inburgeren Universiteit van Amsterdam, INTT Zoetermeer, zaterdag 4 februari 2012 In opdracht van Universiteit van Amsterdam, INTT De verantwoordelijkheid voor de inhoud

Nadere informatie

Kunnen MKB-ondernemers de weg nog vinden? Veranderingen in de sociale zekerheid

Kunnen MKB-ondernemers de weg nog vinden? Veranderingen in de sociale zekerheid Kunnen MKB-ondernemers de weg nog vinden? Veranderingen in de sociale zekerheid Peter Brouwer Zoetermeer, april 2003 Dit onderzoek maakt deel uit van het programmaonderzoek MKB en Ondernemerschap, dat

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2011. Dienst inburgeren Studiecentrum Talen Eindhoven bv

Tevredenheidsonderzoek 2011. Dienst inburgeren Studiecentrum Talen Eindhoven bv Tevredenheidsonderzoek 2011 Dienst inburgeren Studiecentrum Talen Eindhoven bv Zoetermeer, zaterdag 4 februari 2012 In opdracht van Studiecentrum Talen Eindhoven bv De verantwoordelijkheid voor de inhoud

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2014 / 2015. Regionaal Autisme Centrum onderdeel Autismewerk.nl

Tevredenheidsonderzoek 2014 / 2015. Regionaal Autisme Centrum onderdeel Autismewerk.nl Tevredenheidsonderzoek 2014 / 2015 Regionaal Autisme Centrum onderdeel Autismewerk.nl Zoetermeer, vrijdag 13 november 2015 In opdracht van Regionaal Autisme Centrum onderdeel Autismewerk.nl De verantwoordelijkheid

Nadere informatie

Cliëntenaudit Bureau ABC

Cliëntenaudit Bureau ABC Cliëntenaudit Bureau ABC 2014 Zoetermeer 17 april 2015 De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of teksten als toelichting of ondersteuning in artikelen, scripties

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2015. AM Werk Reïntegratie BV

Tevredenheidsonderzoek 2015. AM Werk Reïntegratie BV Tevredenheidsonderzoek 2015 AM Werk Reïntegratie BV Zoetermeer, zondag 14 februari 2016 In opdracht van AM Werk Reïntegratie BV De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek ROC De Leijgraaf

Tevredenheidsonderzoek ROC De Leijgraaf Tevredenheidsonderzoek 2015 ROC De Leijgraaf Zoetermeer, zondag 14 februari 2016 In opdracht van ROC De Leijgraaf De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of

Nadere informatie

Conjunctuurpeiling BNA Voorjaar 2015

Conjunctuurpeiling BNA Voorjaar 2015 Conjunctuurpeiling BNA Voorjaar René Vogels Zoetermeer, 10 april De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of teksten als toelichting of ondersteuning in artikelen,

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2014. STE Languages

Tevredenheidsonderzoek 2014. STE Languages Tevredenheidsonderzoek 2014 STE Languages Zoetermeer, vrijdag 13 februari 2015 In opdracht van STE Languages De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of teksten

Nadere informatie

Bijdrage van buitenlandse werknemers aan innovatie in het MKB. drs. A. Bruins T. Span MSc drs. P. Gibcus

Bijdrage van buitenlandse werknemers aan innovatie in het MKB. drs. A. Bruins T. Span MSc drs. P. Gibcus Bijdrage van buitenlandse werknemers aan innovatie in het MKB drs. A. Bruins T. Span MSc drs. P. Gibcus Zoetermeer, december 2013 ISBN : 978-90-371-1096-8 Rapportnummer : A201363 Dit onderzoek is gefinancierd

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2015. Stap.nu Reïntegratie & Counseling

Tevredenheidsonderzoek 2015. Stap.nu Reïntegratie & Counseling Tevredenheidsonderzoek 2015 Stap.nu Reïntegratie & Counseling Zoetermeer, zaterdag 27 februari 2016 In opdracht van Stap.nu Reïntegratie & Counseling De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia.

Nadere informatie

Uitgevoerd in opdracht van. Rapportage beoordelen en incidenteel belonen 2013 Provincies

Uitgevoerd in opdracht van. Rapportage beoordelen en incidenteel belonen 2013 Provincies Uitgevoerd in opdracht van Rapportage beoordelen en incidenteel belonen 2013 Provincies Zoetermeer, 17 september 2014 De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers

Nadere informatie

De oudere starter in Nederland Quick Service

De oudere starter in Nederland Quick Service De oudere starter in Nederland Quick Service Heleen Stigter Zoetermeer, januari 2003 Dit onderzoek maakt deel uit van het programmaonderzoek MKB en Ondernemerschap, dat wordt gefinancierd door het Ministerie

Nadere informatie

De Watersector Exportindex (WEX)

De Watersector Exportindex (WEX) De Watersector Exportindex (WEX) prognose 2006 drs. P. Gibcus drs. W.H.J. Verhoeven Zoetermeer, februari 2007 Dit onderzoek is gefinancierd door het programma Partners voor Water. De verantwoordelijkheid

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2015. Rijn IJssel, Educatie & Integratie

Tevredenheidsonderzoek 2015. Rijn IJssel, Educatie & Integratie Tevredenheidsonderzoek 2015 Rijn IJssel, Educatie & Integratie Zoetermeer, zaterdag 27 februari 2016 In opdracht van Rijn IJssel, Educatie & Integratie De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2013-2014. Stichting ActiefTalent

Tevredenheidsonderzoek 2013-2014. Stichting ActiefTalent Tevredenheidsonderzoek 2013-2014 Stichting ActiefTalent Zoetermeer, donderdag 21 mei 2015 In opdracht van Stichting ActiefTalent De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2011. BHP Groep Loopbaanadvisering

Tevredenheidsonderzoek 2011. BHP Groep Loopbaanadvisering Tevredenheidsonderzoek 2011 BHP Groep Loopbaanadvisering Zoetermeer, zaterdag 4 februari 2012 In opdracht van BHP Groep Loopbaanadvisering De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia/Stratus.

Nadere informatie

Stemming onder ondernemers in het MKB

Stemming onder ondernemers in het MKB Stemming onder ondernemers in het MKB ISBN : 978-90-371-1130-9 Rapportnummer : A201424 Dit onderzoek is gefinancierd door het programmaonderzoek MKB en Ondernemerschap (www.ondernemerschap.nl) Panteia

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2013-2014. Coaching en Advisering

Tevredenheidsonderzoek 2013-2014. Coaching en Advisering Tevredenheidsonderzoek 2013-2014 Coaching en Advisering Zoetermeer, zondag 3 augustus 2014 In opdracht van Coaching en Advisering De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2014-2015. Staatvandienst B.V.

Tevredenheidsonderzoek 2014-2015. Staatvandienst B.V. Tevredenheidsonderzoek 2014-2015 Staatvandienst B.V. Zoetermeer, donderdag 13 augustus 2015 In opdracht van Staatvandienst B.V. De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2014-2015. Arbo Coaching B.V.

Tevredenheidsonderzoek 2014-2015. Arbo Coaching B.V. Tevredenheidsonderzoek 2014-2015 Arbo Coaching B.V. Zoetermeer, maandag 20 juli 2015 In opdracht van Arbo Coaching B.V. De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2014 / 2015. P&M arbeidsreintegratie

Tevredenheidsonderzoek 2014 / 2015. P&M arbeidsreintegratie Tevredenheidsonderzoek 2014 / 2015 P&M arbeidsreintegratie Zoetermeer, dinsdag 4 augustus 2015 In opdracht van P&M arbeidsreintegratie De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik

Nadere informatie

Innovatie in het MKB in Noord-Nederland

Innovatie in het MKB in Noord-Nederland Innovatie in het MKB in C10978 Petra Gibcus en Yvonne Prince Zoetermeer, 16 juli 2014 De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of teksten als toelichting of

Nadere informatie

Benchmark klanten Qredits

Benchmark klanten Qredits Benchmark klanten Qredits Lia Smit Zoetermeer, maart 2013 Rapportnummer: A201308 Dit onderzoek is mede gefinancierd door het programmaonderzoek MKB en Ondernemerschap (www.ondernemerschap.nl). Voor alle

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2014. SWA HR Diensten

Tevredenheidsonderzoek 2014. SWA HR Diensten Tevredenheidsonderzoek 2014 SWA HR Diensten Zoetermeer, vrijdag 13 februari 2015 In opdracht van SWA HR Diensten De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of

Nadere informatie

Brancheonderzoek BNA. Conjunctuurmeting oktober 2012. Koninklijke Maatschappij tot Bevordering der Bouwkunst Bond van Nederlandse Architecten

Brancheonderzoek BNA. Conjunctuurmeting oktober 2012. Koninklijke Maatschappij tot Bevordering der Bouwkunst Bond van Nederlandse Architecten Brancheonderzoek BNA Conjunctuurmeting oktober 2012 Koninklijke Maatschappij tot Bevordering der Bouwkunst Bond van Nederlandse Architecten Jollemanhof 14 Postbus 19606 1000 GP Amsterdam T 020 555 36 66

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2012 / 2013. Baanfit verzuim en re-integratie

Tevredenheidsonderzoek 2012 / 2013. Baanfit verzuim en re-integratie Tevredenheidsonderzoek 2012 / 2013 Baanfit verzuim en re-integratie Zoetermeer, zaterdag 20 juli 2013 In opdracht van Baanfit verzuim en re-integratie De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij

Nadere informatie

MKB Rating: smaakt naar meer Onderzoek naar bekendheid en gebruik van ratings door MKB-bedrijven

MKB Rating: smaakt naar meer Onderzoek naar bekendheid en gebruik van ratings door MKB-bedrijven MKB Rating: smaakt naar meer Onderzoek naar bekendheid en gebruik van ratings door MKB-bedrijven Lia Smit, Ro Braaksma, Pieter Fris Zoetermeer, december 2013 ISBN : 978-90-371-1108-8 Rapportnummer : A201374

Nadere informatie

Vertrouwen in eigen bedrijf keldert Ondernemersvertrouwen door de jaren heen

Vertrouwen in eigen bedrijf keldert Ondernemersvertrouwen door de jaren heen Vertrouwen in eigen bedrijf keldert Ondernemersvertrouwen door de jaren heen Bram van der Linden Zoetermeer, december 2013 ISBN : 978-90-371-1107-1 Rapportnummer : A201373 Dit onderzoek is gefinancierd

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2009. Plooi Coaching

Tevredenheidsonderzoek 2009. Plooi Coaching Tevredenheidsonderzoek 2009 Zoetermeer, 19 mei 2010 In opdracht van De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Stratus. Het gebruik van cijfers en/of teksten als toelichting of ondersteuning in

Nadere informatie

Effecten BTW-verandering op het. gedrag van consumenten in de. Schilders- en stukadoorsbranche. drs. K.L. Bangma drs. D. Snel

Effecten BTW-verandering op het. gedrag van consumenten in de. Schilders- en stukadoorsbranche. drs. K.L. Bangma drs. D. Snel Effecten BTW-verandering op het gedrag van consumenten in de Schilders- en stukadoorsbranche drs. K.L. Bangma drs. D. Snel Zoetermeer, 23 maart 2012 Dit onderzoek is gefinancierd door CNV Vakmensen, FNV

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2014. Oog voor werk

Tevredenheidsonderzoek 2014. Oog voor werk Tevredenheidsonderzoek 2014 Oog voor werk Zoetermeer, vrijdag 30 januari 2015 In opdracht van Oog voor werk De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of teksten

Nadere informatie

Belasting over de winst verdeeld naar sector en grootteklasse

Belasting over de winst verdeeld naar sector en grootteklasse Belasting over de winst verdeeld naar sector en grootteklasse Minirapportage ir. C.C. van de Graaff drs. W.H.J. Verhoeven drs. P. Vroonhof K. Bakker Zoetermeer, 18 september 2002 Dit onderzoek is uitgevoerd

Nadere informatie

Evaluatie campagne Doe meer met Afval. mening betrokken gemeenten

Evaluatie campagne Doe meer met Afval. mening betrokken gemeenten Evaluatie campagne Doe meer met Afval mening betrokken gemeenten Zoetermeer, 10 maart 2014 De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of teksten als toelichting

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2014 / 2015. Loopbaankamer

Tevredenheidsonderzoek 2014 / 2015. Loopbaankamer Tevredenheidsonderzoek 2014 / 2015 Loopbaankamer Zoetermeer, dinsdag 4 augustus 2015 In opdracht van Loopbaankamer De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2015. Werkelijk B.V.

Tevredenheidsonderzoek 2015. Werkelijk B.V. Tevredenheidsonderzoek 2015 Werkelijk B.V. Zoetermeer, zondag 31 januari 2016 In opdracht van Werkelijk B.V. De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of teksten

Nadere informatie

Global Entrepreneurship Monitor 2002

Global Entrepreneurship Monitor 2002 Global Entrepreneurship Monitor 2002 Niels Bosma Zoetermeer, 14 november 2002 Dit onderzoek maakt deel uit van het programmaonderzoek MKB en Ondernemerschap, dat wordt gefinancierd door het Ministerie

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2009. Renga BV

Tevredenheidsonderzoek 2009. Renga BV Tevredenheidsonderzoek 2009 Zoetermeer, 1 juni 2010 In opdracht van De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Stratus. Het gebruik van cijfers en/of teksten als toelichting of ondersteuning in

Nadere informatie

Is uw vereniging toekomstbestendig en voorbereid op de Generatie XYZ? Onderzoek onder branche- en beroepsorganisaties en verenigingen

Is uw vereniging toekomstbestendig en voorbereid op de Generatie XYZ? Onderzoek onder branche- en beroepsorganisaties en verenigingen Is uw vereniging toekomstbestendig en voorbereid op de Generatie XYZ? Onderzoek onder branche- en beroepsorganisaties en verenigingen Zoetermeer, 6 juni 2013 De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust

Nadere informatie

Financieringsmonitor MKB Starters

Financieringsmonitor MKB Starters Financieringsmonitor MKB Starters Starters en gevestigd MKB vergeleken Pim van der Valk Lia Smit Zoetermeer, 19 januari 2010 Dit onderzoek is gefinancierd door Ministerie van Economische Zaken Programmaonderzoek

Nadere informatie

Financieringsmonitor MKB

Financieringsmonitor MKB M200901 Financieringsmonitor MKB Eerste resultaten, december 2008 dr. J. Meijaard drs. W.D.M. van der Valk Zoetermeer, januari 2009 Dit onderzoek maakt deel uit van het programmaonderzoek MKB en Onderchap,

Nadere informatie

Zoetermeer, 16 januari 2015

Zoetermeer, 16 januari 2015 Arbeidsmarkt Groothandel Bloemen en Planten 2014 Zoetermeer, 16 januari 2015 De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of teksten als toelichting of ondersteuning

Nadere informatie

18 december 2012. Social Media Onderzoek. MKB Nederland

18 december 2012. Social Media Onderzoek. MKB Nederland 18 december 2012 Social Media Onderzoek MKB Nederland 1. Inleiding Er wordt al jaren veel gesproken en geschreven over social media. Niet alleen in kranten en tijdschriften, maar ook op tv en het internet.

Nadere informatie

Monitor MKB Bouw & Infra 27 november 2013

Monitor MKB Bouw & Infra 27 november 2013 Monitor MKB Bouw & Infra 27 november 2013 Onderzoek uitgevoerd door Panteia / EIM in opdracht van Aannemersfederatie Nederland Bouw en Infra Monitor MKB Bouw & Infra 27 november 2013 Onderzoek uitgevoerd

Nadere informatie

De bijdrage van cohorten aan het niveau en de ontwikkeling van de arbeidsproductiviteit

De bijdrage van cohorten aan het niveau en de ontwikkeling van de arbeidsproductiviteit De bijdrage van cohorten aan het niveau en de ontwikkeling van de arbeidsproductiviteit Minirapportage drs. W.H.J Verhoeven dr. R.G.M. Kemp drs. H.H.M. Peeters Zoetermeer, 26 september 2002 Deze studie

Nadere informatie

VBO Woonindex. Vierde kwartaal 2008. drs. J.J.J. Donkers

VBO Woonindex. Vierde kwartaal 2008. drs. J.J.J. Donkers VBO Woonindex Vierde kwartaal 2008 drs. J.J.J. Donkers Zoetermeer, 7 januari 2009 In opdracht van VBO Makelaars. De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Stratus. Het gebruik van cijfers en/of

Nadere informatie

Financiering bij familiebedrijven

Financiering bij familiebedrijven Financiering bij familiebedrijven Ro Braaksma Zoetermeer, 23 september 2011 Dit onderzoek is gefinancierd door het Centrum van het Familiebedrijf. De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij EIM.

Nadere informatie

Arbeidsmarkt Noord. Onderzoek onder de ondernemers van het Digitaal Panel Noord. Oudezijds Voorburgwal 300 Postbus 658

Arbeidsmarkt Noord. Onderzoek onder de ondernemers van het Digitaal Panel Noord. Oudezijds Voorburgwal 300 Postbus 658 Onderzoek onder de ondernemers van het Digitaal Panel Noord Projectnummer: 12163 In opdracht van: Stadsdeel Noord Rogier van der Groep Oudezijds Voorburgwal 300 Postbus 658 1012 GL Amsterdam 1000 AR Amsterdam

Nadere informatie

Algemeen beeld van het MKB in 2015

Algemeen beeld van het MKB in 2015 Algemeen beeld van het MKB in 2015 Dit onderzoek is gefinancierd door het programmaonderzoek MKB en Ondernemerschap (www.ondernemerschap.nl) Drs. K.L. Bangma Drs. D. Snel Zoetermeer, 9 februari 2015 De

Nadere informatie

Zzp ers in de provincie Utrecht 2013. Onderzoek naar een groeiende beroepsgroep

Zzp ers in de provincie Utrecht 2013. Onderzoek naar een groeiende beroepsgroep Zzp ers in de provincie Utrecht 2013 Onderzoek naar een groeiende beroepsgroep Ester Hilhorst Economic Board Utrecht Februari 2014 Inhoud Samenvatting Samenvatting Crisis kost meer banen in 2013 Banenverlies

Nadere informatie

Effecten invoering nieuwe ziektekostenstelsel 2006

Effecten invoering nieuwe ziektekostenstelsel 2006 Effecten invoering nieuwe ziektekostenstelsel 2006 Gevolgen voor de werkgeversbijdrage voor het MKB en het grootbedrijf M. Folkeringa P.J.M. Vroonhof Zoetermeer, 30 december 2003 Bestelnummer: M200311

Nadere informatie

Minirapportage biomaterialen

Minirapportage biomaterialen Minirapportage biomaterialen Arnoud Muizer Zoetermeer, juni 2013 ISBN-nummer : 978-90-371-1067-8 Rapportnummer : A201325 Dit onderzoek is gefinancierd door het programmaonderzoek MKB en Ondernemerschap

Nadere informatie

M200616. De winstpotentie van personeelsbeleid in het MKB

M200616. De winstpotentie van personeelsbeleid in het MKB M200616 De winstpotentie van personeelsbeleid in het MKB dr. J.M.P. de Kok drs. J.M.J. Telussa Zoetermeer, december 2006 Prestatieverhogend HRM-systeem MKB-bedrijven met een zogeheten 'prestatieverhogend

Nadere informatie

Loon voor en na WW. Samenvatting

Loon voor en na WW. Samenvatting Loon voor en na WW Samenvatting len voor en na de WW onderzocht UWV heeft onderzocht in hoeverre het loon van werknemers voor en na de WW-uitkering verschilt. Daarbij is in de periode 2012-2013 gekeken

Nadere informatie

R200912. Inzicht in bedrijven die hun eerste. werknemer aantrekken. Creëren van een dataset. Sjaak Vollebregt Wim Verhoeven

R200912. Inzicht in bedrijven die hun eerste. werknemer aantrekken. Creëren van een dataset. Sjaak Vollebregt Wim Verhoeven R200912 Inzicht in bedrijven die hun eerste werknemer aantrekken Creëren van een dataset Sjaak Vollebregt Wim Verhoeven Zoetermeer, juli 2009 Dit onderzoek maakt deel uit van het programmaonderzoek MKB

Nadere informatie

Consumentengedrag op de makelaarsmarkt

Consumentengedrag op de makelaarsmarkt Consumentengedrag op de makelaarsmarkt drs. P.Th. van der Zeijden drs. J. Snoei drs. R.J.M. Vogels Zoetermeer, 17 maart 2011 Dit onderzoek is gefinancierd door de Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa).

Nadere informatie

Highlights Regio in Beeld 2015. Arbeidsmarktregio Zuid-Holland Centraal

Highlights Regio in Beeld 2015. Arbeidsmarktregio Zuid-Holland Centraal Highlights Regio in Beeld 2015 Arbeidsmarktregio Zuid-Holland Centraal Samenvatting Aantal banen neemt weer toe, echter niet in collectieve sector In Zuid-Holland Centraal groeit het aantal banen van werknemers

Nadere informatie

Vergrijzing MKB-ondernemers zet bedrijfsprestaties onder druk

Vergrijzing MKB-ondernemers zet bedrijfsprestaties onder druk M201210 Vergrijzing MKB-ondernemers zet bedrijfsprestaties onder druk Arjan Ruis Zoetermeer, september 2012 Vergrijzing MKB-ondernemers zet bedrijfsprestaties onder druk De leeftijd van de ondernemer blijkt

Nadere informatie

Dit onderzoek is gefinancierd door het programmaonderzoek MKB en Ondernemerschap (www.ondernemerschap.nl)

Dit onderzoek is gefinancierd door het programmaonderzoek MKB en Ondernemerschap (www.ondernemerschap.nl) Monitor vrouwelijk en etnisch ondernemerschap 2013 ISBN : 978-90-371-1114-9 Rapportnummer : A201408 Dit onderzoek is gefinancierd door het programmaonderzoek MKB en Ondernemerschap (www.ondernemerschap.nl)

Nadere informatie

Flexibele arbeid in het MKB

Flexibele arbeid in het MKB Flexibele arbeid in het MKB Een verkennend onderzoek naar de inzet van uitzendkrachten en freelancers in het MKB Jan de Kok Florieke Westhof Mirjam van Praag Justin van der Sluis Zoetermeer, februari 2007

Nadere informatie

Uitkomsten knelpuntenstudie

Uitkomsten knelpuntenstudie Uitkomsten knelpuntenstudie Heleen Stigter Maureen Lankhuizen Zoetermeer, september 2003 De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij EIM. Het gebruik van cijfers en/of teksten als toelichting of

Nadere informatie

Nederland. Steeds flexibeler

Nederland. Steeds flexibeler Nederland. Steeds flexibeler ABU-campagne : Nederland. Steeds flexibeler. Dat is de slogan van de nieuwe campagne die de ABU maandag 2 juni 2014 is gestart. Een campagne die aanhaakt bij de actualiteit

Nadere informatie

Veldwerkverslag. Vrouwen in besluitvormende posities. Dataverzameling

Veldwerkverslag. Vrouwen in besluitvormende posities. Dataverzameling Veldwerkverslag Vrouwen in besluitvormende posities Dataverzameling Zoetermeer, 24 juni 2014 De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of teksten als toelichting

Nadere informatie

Rapport evaluatie speeddaten met uitzendbureaus op de vestigingen van het WERKbedrijf

Rapport evaluatie speeddaten met uitzendbureaus op de vestigingen van het WERKbedrijf Rapport evaluatie speeddaten met uitzendbureaus op de vestigingen van het WERKbedrijf December 2011 Auteurs: Leonie Oosterwaal, beleidsmedewerker ABU Judith Huitenga en Marit Hoffer, medewerkers Servicepunt

Nadere informatie

M200704. Markt- en klantgerichtheid in het MKB. drs. S.C. Oudmaijer

M200704. Markt- en klantgerichtheid in het MKB. drs. S.C. Oudmaijer M200704 Markt- en klantgerichtheid in het MKB drs. S.C. Oudmaijer Zoetermeer, februari 2007 Markt- en klantgerichtheid in het MKB In de rapportage beschrijft EIM drie indicatoren om de klant- en marktgerichtheid

Nadere informatie

MKB-ondernemer ziet zichzelf vooral als manager

MKB-ondernemer ziet zichzelf vooral als manager M201120 MKB-ondernemer ziet zichzelf vooral als manager drs. B van der Linden Zoetermeer, december 2011 MKB-ondernemer ziet zichzelf vooral als manager Ondernemers zijn te verdelen in managers, marktzoekers,

Nadere informatie

Allure Uitzendbureau

Allure Uitzendbureau Have a nice job! Allure Uitzendbureau De beste resultaten worden behaald door plezier in het werk en via de weg van persoonlijke betrokkenheid op alle fronten. Onder dat motto is Allure Uitzendbureau

Nadere informatie

Wat drijft MKB-ondernemers?

Wat drijft MKB-ondernemers? Wat drijft MKB-ondernemers? Ontwikkeling doelstellingen 2004-2013 ISBN : 978-90-371-1109-5 Rapportnummer : A201403 Dit onderzoek is gefinancierd door het programmaonderzoek MKB en Ondernemerschap (www.ondernemerschap.nl)

Nadere informatie

Werkgelegenheid, vacatures en werving in de provincie Utrecht 2013. De knelpunten die Utrechtse bedrijven ervaren

Werkgelegenheid, vacatures en werving in de provincie Utrecht 2013. De knelpunten die Utrechtse bedrijven ervaren Werkgelegenheid, vacatures en werving in de provincie Utrecht 2013 De knelpunten die Utrechtse bedrijven ervaren Ester Hilhorst Economic Board Utrecht Februari 2014 Inhoud Samenvatting Crisis kost meer

Nadere informatie

In- of uitlenen van arbeidskrachten

In- of uitlenen van arbeidskrachten In- of uitlenen van arbeidskrachten Stelt u arbeidskrachten ter beschikking oftewel; leent u personeel uit tegen betaling? Dan moet u dat sinds 1 juli 2012 vermelden in het Handelsregister. Dit is het

Nadere informatie

Samenwerken bij vernieuwing in de topsectoren

Samenwerken bij vernieuwing in de topsectoren Samenwerken bij vernieuwing in de topsectoren dr. Y.M. Prince Zoetermeer, februari 2014 Dit onderzoek is gefinancierd door het programmaonderzoek MKB en Ondernemerschap (www.ondernemerschap.nl) ISBN 978-90-371-1112-5

Nadere informatie

1.1 Inleiding 5 1.2 Octrooidata: een resultaatvorm van innovatie 5 1.3 Doel van het onderzoek 6 1.4 Werkwijze 6. 2 Octrooischets Noordwest-Holland 9

1.1 Inleiding 5 1.2 Octrooidata: een resultaatvorm van innovatie 5 1.3 Doel van het onderzoek 6 1.4 Werkwijze 6. 2 Octrooischets Noordwest-Holland 9 Dit onderzoek is gefinancierd door het programmaonderzoek MKB en Ondernemerschap, KvK Noordwest-Holland en tien andere regionale KvK's. Het onderzoek is uitgevoerd door EIM in samenwerking NL Octrooicentrum.

Nadere informatie

MKB-ondernemers met oog voor de toekomst

MKB-ondernemers met oog voor de toekomst M200803 MKB-ondernemers met oog voor de toekomst Bedrijfsstrategieën in het MKB drs. M. Mooibroek Zoetermeer, juli 2008 MKB-ondernemers met oog voor de toekomst Ongeveer de helft van de MKB-ondernemers

Nadere informatie

Duurzame innovaties in het MKB

Duurzame innovaties in het MKB M201117 Duurzame innovaties in het MKB Coen Bertens Johan Snoei Zoetermeer, november 2011 Duurzame innovaties in het MKB Eerder onderzoek van EIM liet al zien dat MKB'ers duur ondernemen als een blijver

Nadere informatie

Highlights Regio in Beeld 2015. Arbeidsmarktregio Amersfoort

Highlights Regio in Beeld 2015. Arbeidsmarktregio Amersfoort Highlights Regio in Beeld 2015 Arbeidsmarktregio Amersfoort Samenvatting Aantal banen neemt weer toe, echter niet in collectieve sector In Amersfoort groeit het aantal banen van werknemers (voltijd en

Nadere informatie

Bij U-Boss word ik altijd warm ontvangen en doen ze echt hun best voor je. Pieter de Haan Uitzendkracht

Bij U-Boss word ik altijd warm ontvangen en doen ze echt hun best voor je. Pieter de Haan Uitzendkracht mijn hart ligt bij een kleinschalige organisatie met een hoogwaardige dienstverlening. Waar mensen hun klanten kennen en waar ze hart voor de zaak hebben Ed Bos Directeur U-Boss Uitzendbureau is de kleinschalige

Nadere informatie

MKB en ontslagrecht. Verwachtingen over effecten van aanstaande wijzigingen

MKB en ontslagrecht. Verwachtingen over effecten van aanstaande wijzigingen MKB en ontslagrecht Verwachtingen over effecten van aanstaande wijzigingen ISBN : 978-90-371-1136-1 Rapportnummer : A201431 Dit onderzoek is gefinancierd door het programmaonderzoek MKB en Ondernemerschap

Nadere informatie

Highlights Regio in Beeld 2015. Arbeidsmarktregio Zuid-Kennemerland en IJmond

Highlights Regio in Beeld 2015. Arbeidsmarktregio Zuid-Kennemerland en IJmond Highlights Regio in Beeld 2015 Arbeidsmarktregio Zuid-Kennemerland en IJmond Samenvatting Aantal banen neemt weer toe, echter niet in collectieve sector In Zuid-Kennemerland en IJmond groeit het aantal

Nadere informatie

Concurrentie in het MKB Hoe concurrentie het MKB scherp houdt

Concurrentie in het MKB Hoe concurrentie het MKB scherp houdt Concurrentie in het MKB Hoe concurrentie het MKB scherp houdt drs. W.V.M. van Rijt-Veltman drs. J. Snoei Zoetermeer, maart 2013 Rapportnummer: A201313 Dit onderzoek is mede gefinancierd door het programmaonderzoek

Nadere informatie

Invoering urencriterium voor de Regeling dienstverlening aan huis verkenning. Een verkenning

Invoering urencriterium voor de Regeling dienstverlening aan huis verkenning. Een verkenning Invoering urencriterium voor de Regeling dienstverlening aan huis verkenning Een verkenning Martin Belder, Ruud Hoevenagel, Lennart de Ruig C11209/2015/1050 Zoetermeer, 13 juli 2015 De verantwoordelijkheid

Nadere informatie

Highlights Regio in Beeld 2015. Arbeidsmarktregio Gorinchem

Highlights Regio in Beeld 2015. Arbeidsmarktregio Gorinchem Highlights Regio in Beeld 2015 Arbeidsmarktregio Gorinchem Samenvatting Aantal banen neemt in beperkte mate toe, echter niet in collectieve sector In de krimpregio Gorinchem neemt het aantal banen van

Nadere informatie

MKB investeert in kennis, juist nu!

MKB investeert in kennis, juist nu! M201016 MKB investeert in kennis, juist nu! drs. B. van der Linden drs. P. Gibcus Zoetermeer, september 2010 MKB investeert in kennis, juist nu! MKB-ondernemers blijven investeren in bedrijfsopleidingen,

Nadere informatie

Second Opinion Achter de Lange Stallen

Second Opinion Achter de Lange Stallen Second Opinion Achter de Lange Stallen Henk J. Gianotten Capelle aan den IJssel, 5 februari 2013 De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Henk Gianotten. Het gebruik van cijfers en/of teksten

Nadere informatie

Een eigen bedrijf is leuk!

Een eigen bedrijf is leuk! M200815 Een eigen bedrijf is leuk! Ervaringen van starters uit de jaren 1998-2000 drs. A. Bruins drs. D. Snel Zoetermeer, december 2008 2 Een eigen bedrijf is leuk! Een eigen bedrijf geeft ondernemers

Nadere informatie

Highlights Regio in Beeld 2015. Arbeidsmarktregio Rijk van Nijmegen

Highlights Regio in Beeld 2015. Arbeidsmarktregio Rijk van Nijmegen Highlights Regio in Beeld 2015 Arbeidsmarktregio Rijk van Nijmegen Samenvatting Meer banen in Rijk van Nijmegen, vooral in zakelijke diensten In Rijk van Nijmegen groeit het aantal banen van werknemers

Nadere informatie

Vacatures in Nederland 2015. Personeelswerving in beeld

Vacatures in Nederland 2015. Personeelswerving in beeld Vacatures in Nederland 2015 Personeelswerving in beeld Inhoudsopgave Inleiding 2 Samenvatting 3 1. Werving en aanname van personeel 7 1.1. Inleiding 7 1.2. Wervings- en aannamekanalen 7 1.3. Succesquote

Nadere informatie

M200412 Opleidingsniveau in MKB stijgt

M200412 Opleidingsniveau in MKB stijgt M200412 Opleidingsniveau in MKB stijgt A.M.J. te Peele Zoetermeer, 24 december 2004 Meer hoger opgeleiden in het MKB Het aandeel hoger opgeleiden in het MKB is de laatste jaren gestegen. Met name in de

Nadere informatie

Highlights Regio in Beeld 2015. Arbeidsmarktregio Midden-Gelderland

Highlights Regio in Beeld 2015. Arbeidsmarktregio Midden-Gelderland Highlights Regio in Beeld 2015 Arbeidsmarktregio Midden-Gelderland Samenvatting Aantal banen neemt weer toe, maar niet in collectieve sector De economie in Midden-Gelderland groeit en dat leidt ook tot

Nadere informatie

Highlights Regio in Beeld 2015. Arbeidsmarktregio Zeeland

Highlights Regio in Beeld 2015. Arbeidsmarktregio Zeeland Highlights Regio in Beeld 2015 Arbeidsmarktregio Zeeland Samenvatting Aantal banen neemt weer toe, echter niet in collectieve sector In Zeeland groeit het aantal banen van werknemers (voltijd en deeltijd)

Nadere informatie

Personeel op peil. Onderzoek naar de positie van mkb-werknemers

Personeel op peil. Onderzoek naar de positie van mkb-werknemers Personeel op peil Onderzoek naar de positie van mkb-werknemers Personeel op peil, onderzoek naar de positie van mkb-werknemers Personeel op peil Onderzoek naar de positie van mkb-ondernemers MKB-Nederland

Nadere informatie

STARTFLEX. Onderzoek naar ondernemerschap onder studenten in Amsterdam

STARTFLEX. Onderzoek naar ondernemerschap onder studenten in Amsterdam Onderzoek naar ondernemerschap onder studenten in Amsterdam Colofon ONDERZOEKER StartFlex B.V. CONSULTANCY Centre for applied research on economics & management (CAREM) ENQETEUR Alexander Sölkner EINDREDACTIE

Nadere informatie

Hoe werken bedrijven samen in. projecten?

Hoe werken bedrijven samen in. projecten? Hoe werken bedrijven samen in projecten? Verschillende facetten van projectmatige samenwerking tussen bedrijven in de bouw en kennisintensieve zakelijke dienstverlening drs. M.J.F. Tom dr. J.M.P. de Kok

Nadere informatie

M200802. Vrouwen aan de start. Een vergelijking tussen vrouwelijke en mannelijke starters en hun bedrijven. drs. A. Bruins drs. D.

M200802. Vrouwen aan de start. Een vergelijking tussen vrouwelijke en mannelijke starters en hun bedrijven. drs. A. Bruins drs. D. M200802 Vrouwen aan de start Een vergelijking tussen vrouwelijke en mannelijke starters en hun bedrijven drs. A. Bruins drs. D. Snel Zoetermeer, juni 2008 2 Vrouwen aan de start Vrouwen vinden het starten

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in Oost-Brabant en Limburg

De arbeidsmarkt in Oost-Brabant en Limburg De arbeidsmarkt in Oost-Brabant en Limburg Presentatie regio-overleg overheid Sittard, 11 september 2014 Michel van Smoorenburg Senior arbeidsmarktadviseur UWV Twitter: @arbeidsmarktadv Krimpende werkgelegenheid

Nadere informatie

Aantal werkzoekenden en aantal WWuitkeringen

Aantal werkzoekenden en aantal WWuitkeringen September 2009 Aantal werkzoekenden en WW-uitkeringen 2 Ingediende vacatures 5 Vraag en aanbod bij UWV WERKbedrijf 6 Ingediende ontslagaanvragen en verleende ontslagvergunningen 7 Statistische bijlage

Nadere informatie