Thinking of Art Naam : Lois Vehof Docent : Lacet Datum :

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Thinking of Art Naam : Lois Vehof Docent : Lacet Datum : 30 09 14"

Transcriptie

1 Thinking of Art Naam : Lois Vehof Docent : Lacet Datum : OPDRACHT 1 In de lessen Kunstgeschiedenis worden diverse voorbeelden getoond hoe kunstenaars zich in hun werk presenteren en afficheren. Welke spreekt jou het meest aan? Verklaar je keuze! Zelf ben ik een fan van klassiek kunst. Daarnaast ook een liefhebber van legendes/mythes of mooie verhalen. Met dit in gedachte moet ik kiezen voor hoe verschillende kunstenaars een persoon/karakter van een verhaal of mythe nemen en deze schilderen met hun eigen gezicht. Hier een goed voorbeeld van is Michelangelo, die zijn eigen gezicht gebruikte om een bijbels figuur te schilderen in het Sixtijnse kapel.

2 OPDRACHT 2 De lessen Kunstgeschiedenis zijn bovendien gelardeerd met diverse visuals die in reflectieve of associatieve zin iets kunnen zeggen over wie en wat je bent en hoe je in de maatschappij staat. Ga nu zelf in kranten, tijdschriften of andere media op zoek naar een foto/afbeelding waarmee jij je wilt identificeren! Dat mag ook een strip, een schilderij zijn, of een sculptuur, modern danwel oud. Je hiervoor een held nemen, maar ook een gebeurtenis, een omgeving, een landschap. De keuze is geheel aan jou, als het maar iets van en over jou zegt. Desnoods manipuleer je de afbeelding door jezelf erin te photoshoppen. Licht je afbeelding in enkele zinnen toe! Hierbij moet ik toch meteen denken aan de Mona Lisa van Leonardo Da Vinci. Ik ben een grote fan van Da Vinci s werk en als ik aan Leonardo denk moet ik toch meteen denken aan de Mona Lisa. Toen ik klein was toonde ik hier al een grootte interesse voor en heb ook een project gedaan over Da Vinci, waarbij ik veel heb opgezocht over de Mona Lisa. De Mona Lisa doet mij denken aan die tijd en over dingen opzoeken, wat ik nog steeds leuk vind. Ik kan dan misschien niet mijzelf helemaal erin terug vinden, het betekent wel veel voor me. Potretten vind ik mooi en wat mij vooral opvalt aan de Mona Lisa is de lach. Het is geen mooie lach, laten we eerlijk zijn. Maar dat maakt het zo mooi, het is niet perfect. Ik lach zelf ook niet altijd voluit en kan me heir dus mee indentificeren. Ook heb ik ooit voor Sinterklaas een surprise gekregen; de Mona Lisa met mijn hoofd erin gephotoschopped. Ik heb hem niet meer, of een foto, maar hij was wel ontzettend leuk.

3 OPDRACHT 3 Het motto van Kunstgeschiedenis in het kader van rituelen luidt: De betekenis van elk cultuurvoorwerp is niets anders dan een product van onze interactie ermee. Beschrijf drie voorbeelden naar eigen keuze uit de lessen Kunstgeschiedenis hoe middels een ritueel (lees: interactie) extra betekenis wordt gegeven aan een cultuurvoorwerp, en hoe zich dit verhoudt in relatie tot de werkelijkheid! Probeer daarbij wel uiteenlopende voorbeelden aan te reiken: van religie tot alledaags, van kunst tot (maatschappelijke) gebeurtenis! Isidorus van Sevilla Toen ik deze opdracht las kwam meteen dit ritueel bij mij naar boven. Het heeft veel indruk op mij gemaakt. Isodorus van Sevilla, de beschermenheilige van het internet. Origineel is hij de beschermheilige voor de encyclopedie. En omdat wij deze tijd bijna al onze informatie hebben staan op het internet maakt hem dit dus ook de beschermheilige van het internet. Je kunt zelf een programma downloaden waarbij Isodorus je computer beschermd tegen virussen. Dit is iets ouds, geloven in een heilige die je beschermd, gecombineert met iets nieuws, het internet. Hindis ritueel Dit ritueel was voor mij ook bijzonder, een Hindis koppel bracht een computer in hun huis. Zij verwelkomende deze computer met een heel ritueel. Ze staken kaarsjes aan, maakten gebeden. Mooi om te zien. Later, toen de computer aan mocht na dit hele ritueel, deden ze een kleiner ritueel op de computer zelf. Net zoals voorbeeld 1 is dit weer twee dingen die gecombineert zijn die totaal verschillend zijn. Iets ouds, het ritueel, en iets nieuws, de computer. Marcel Duchamp Marcel Duchamp, een kunstenaar, maakte een kunstwerk, hierbij gebruikte hij alleen maar een WC pot. Dit kunstwerk werd Fountain genoemd. Hierbij kun je het ritueel zien als hoe men kunst ziet. Het kunstwerk zelf is gewoon een WC pot, met een andere naam, maar is het echt kunst? Dit wordt niet bepaald door de kunstenaar, maar door de bekijker.

4 OPDRACHT 4 Wat hebben bewegingen als het dadaïsme, fluxus en de kunstcultuur op Bali met elkaar gemeen in het kader van rituelen en in hoeverre onderscheiden zij zich juist van elkaar? Overeenkomsten De overeenkomsten van deze drie dingen is als volgt; Het dadaïsme had geen definitie voor kunst, alles kon kunst zijn. Dit zelfde gold voor de Fluxus beweging. Iedereen kon kunst maken van wat dan ook. Een vergelijkbaar iets gebeurt bij Bali, volgens hun is iedereen een kunstenaar. Iedereen kan kunst maken. Verschillen Beide het dadaïsme en de Fluxus beweging ging het om de kunst, om artestiek bezig zijn. Maar bij Bali is dit anders, hierbij ging al het kunst vanuit religie, iets wat het dadaïsme en de Fluxus beweging niet deden.

5

Thinking of Art Opdracht: Kunst en Cultuur - Portfolio & Rituelen

Thinking of Art Opdracht: Kunst en Cultuur - Portfolio & Rituelen Thinking of Art Opdracht: Kunst en Cultuur - Portfolio & Rituelen Gijs Witkamp HKU GAR1B V1.0 29-09-2014 Portfolio Opdracht 1: In de lessen Kunstgeschiedenis worden diverse voorbeelden getoond hoe kunstenaars

Nadere informatie

Ismay Verbeek GAR1-B

Ismay Verbeek GAR1-B 1 Ismay Verbeek GAR1-B Opdrachten kunstgeschiedenis bij portfolio en Rituelen Voor: Dinsdag, 30 september 2014 Docent: Martin Lacet Email (Game Art): ismay.verbeek@student.hku.nl 2 Inhoud Opdrachten Portfolio

Nadere informatie

Project Portfolio & Project Rituelen

Project Portfolio & Project Rituelen Project Portfolio & Project Rituelen Naam: Zoë Tabak Klas: GAR1B Vak: Thinking of Art Inleverdatum: 30 september 2014 Docent: Martin Lacet INDEX Project Portfolio pag. 3 Opdracht 1 pag. 4 Opdracht 2 pag.

Nadere informatie

Kunst Geschiedenis - Opdrachten

Kunst Geschiedenis - Opdrachten Kunst Geschiedenis - Opdrachten Portfolio / Rituelen Door: Tim Janssen Klas: GDD1A Project portfolio Opdracht 1 Welke kunstenaar spreekt jouw het meest aan? Caravaggio, David with the Head of Goliath,

Nadere informatie

Auteursrecht van beeldend kunstenaars

Auteursrecht van beeldend kunstenaars Lesbrief 5 Auteursrecht van beeldend kunstenaars Voorbereiding Doelen - De leerlingen weten wat de regels zijn rondom het hergebruiken van afbeeldingen van beeldende kunst. - De leerlingen weten wanneer

Nadere informatie

Eigen werk maken. Kunstwerk namaken. Lesformat onderzoekscyclus kunstles (OOL) Lisanne Vinke Verwonderen Introduceer het kunstwerk.

Eigen werk maken. Kunstwerk namaken. Lesformat onderzoekscyclus kunstles (OOL) Lisanne Vinke Verwonderen Introduceer het kunstwerk. Lesformat onderzoekscyclus kunstles (OOL) Kunstwerk namaken Eigen werk maken 1. Verwonderen Introduceer het kunstwerk. 1. Verwonderen Introduceer een idee/opdracht/probleem. 2. Verkennen Bespreek wat de

Nadere informatie

Leonardo hv123. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie.

Leonardo hv123. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 21 September 2016 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/61303 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken

Nadere informatie

Giardino NL 4/1 14-06-2006 12:14 Pagina 1

Giardino NL 4/1 14-06-2006 12:14 Pagina 1 Giardino NL 4/1 14-06-2006 12:14 Pagina 1 1 Giardino NL 4/1 14-06-2006 12:14 Pagina 2 Panta rhei alles stroomt; Mijn schilderijen zijn in beweging, ze lijken te stromen, zoals ook het leven zich geen stilstand

Nadere informatie

Werkblad Auteursrecht van beeldend kunstenaars

Werkblad Auteursrecht van beeldend kunstenaars Werkblad Auteursrecht van beeldend kunstenaars Auteursrecht en beeldende kunst Heb je wel eens gehad dat je in een museum liep en dacht hé dat had ik zelf ook wel kunnen maken? Denk bijvoorbeeld aan een

Nadere informatie

Leonardo Da Vinci. Doel: Na deze opdracht weet meer over het leven van Leonardo Da Vinci

Leonardo Da Vinci. Doel: Na deze opdracht weet meer over het leven van Leonardo Da Vinci Thema: de boer op Geschiedenis Tijd van Ontdekkers en Hervormers Renaissance Leonardo Da Vinci Moeilijkheid: **** Tijdsduur: **** Juf Carolien Doel: Na deze opdracht weet meer over het leven van Leonardo

Nadere informatie

project Escher Je werkt tijdens dit project individueel en samen. Welke opdracht je alleen doet en welke samen wordt per opdracht beschreven.

project Escher Je werkt tijdens dit project individueel en samen. Welke opdracht je alleen doet en welke samen wordt per opdracht beschreven. instructie De komende vijf weken gaan we drie uur per week aan dit project werken. Binnen dit project zijn er vijf opdrachten die je moet doen. Je mag zelf weten wanneer je welke opdracht maakt, maar denk

Nadere informatie

De renaissance!! Waarschijnlijk heb je al eens van deze term gehoord bij het bezoeken van museums of tijdens lessen geschiedenis.!

De renaissance!! Waarschijnlijk heb je al eens van deze term gehoord bij het bezoeken van museums of tijdens lessen geschiedenis.! De renaissance Waarschijnlijk heb je al eens van deze term gehoord bij het bezoeken van museums of tijdens lessen geschiedenis. Deze term betekent letterlijk de wedergeboorte, en is een kunststroming uit

Nadere informatie

SOCIALE MEDIA TIJDENS P.O.

SOCIALE MEDIA TIJDENS P.O. SOCIALE MEDIA TIJDENS P.O. Een handleiding voor het gebruik van Pinterest in de klas Pinterest in de klas In deze handleiding kan U kennismaken met het gebruik van sociale media in de lessen plastische

Nadere informatie

ZIE DE MENS - KIJKWIJZER

ZIE DE MENS - KIJKWIJZER ZIE DE MENS - KIJKWIJZER HAVO/VWO BOVENBOUW Welkom in Museum de Fundatie bij de tentoonstelling ZIE DE MENS - 100 jaar, 100 gezichten. Het uitgangspunt voor de tentoonstelling is het idee dat juist honderd

Nadere informatie

Michiel de Ruyter. Succes! Zee van Geschiedenis

Michiel de Ruyter. Succes! Zee van Geschiedenis grijs potlood (voor iedereen één) zwarte fineliner (voor iedereen één) kleurpotloden wit vel A4- tekenpapier (voor iedereen één) stripboeken (zoals bijvoorbeeld de stripboeken van Van 0 tot nu ) Een historiestuk

Nadere informatie

Introductie. Kunst 1.1

Introductie. Kunst 1.1 D 6 4 9656 9 Introductie In dit hoofdstuk word jij flink aan het denken gezet. Heb jij je wel eens afgevraagd wat kunst precies is? Wanneer is iets een kunstwerk en wanneer niet? In dit hoofdstuk ga je

Nadere informatie

Tuin van Heden 3 en 4 Werken met kunst in de paasperiode. Kernles 1: Kunstenaar, wat vertel je mij?

Tuin van Heden 3 en 4 Werken met kunst in de paasperiode. Kernles 1: Kunstenaar, wat vertel je mij? Tuin van Heden 3 en 4 Werken met kunst in de paasperiode Opmerking vooraf: Voor de uitwerking van deze lessen hebben we doelen gehaald uit verschillende thema s van de betreffende graad. Na elk doel verwijzen

Nadere informatie

De Tuin. der Lusten. Het is een psychische werkelijkheid, wat je daar ziet gaat over jou

De Tuin. der Lusten. Het is een psychische werkelijkheid, wat je daar ziet gaat over jou 22 BOVENBOUW De Tuin der Lusten TEKST EVELIEN NIJEBOER BEELD JEROEN BOSCH Uren kan je kijken naar dit schilderij van Jeroen Bosch. Niet alleen omdat er zoveel op staat, maar ook omdat al die taferelen

Nadere informatie

Lesbrief. museum jan cunen, oss

Lesbrief. museum jan cunen, oss Lesbrief museum jan cunen, oss Inhoud A) Aan de docenten: 1) idee achter het boek 2) opzet van het boek 3) gebruiksaanwijzing B) Les 1: Introduceren van het onderwerp Wat is kunst en het lezen van het

Nadere informatie

Nu nog beter... Toegepaste kunst Kunst BV

Nu nog beter... Toegepaste kunst Kunst BV Nu nog beter... Toegepaste kunst Kunst BV H4 ~ periode B Toegepaste vormgeving Autonome kunst Inleiding INLEIDING In de eerste periode ben je vooral bezig geweest met het onderzoeken van vormen, materialen

Nadere informatie

Functies en Invalshoeken Kunst

Functies en Invalshoeken Kunst Inleiding Kunst Algemeen Functies en Invalshoeken Kunst Overal om ons heen zien we kunst: of het nou in de gangen van school is, in het museum, of in een kerk het hangt er vol mee. In heel uiteenlopende

Nadere informatie

Tumult. Abonnementen schooljaar 2016-2017

Tumult. Abonnementen schooljaar 2016-2017 Abonnementen schooljaar 06-07 Leuk dat je geïnteresseerd bent in ons lesmateriaal voor vaardigheden. Op de volgende pagina s vind je een compleet overzicht van ons aanbod. Meer weten? Op www.tumult.nl/lesmateriaal

Nadere informatie

SDN creative studio Workshops & cursussen

SDN creative studio Workshops & cursussen SDN creative studio Workshops & cursussen Educatie Bedrijven Vrije tijd Creatieve workshops NIEUW! Little voyage (schaduwspel) Niveau: 12+ Little Voyage is een workshop schaduwspel, gebaseerd op het Engelse

Nadere informatie

Project Mens&Maatschappij. Hoofdstuk 5. Mensen en regels. Namen: Klas:

Project Mens&Maatschappij. Hoofdstuk 5. Mensen en regels. Namen: Klas: Project Mens&Maatschappij Hoofdstuk 5. Mensen en regels Namen: Klas: Introductie Stap 1Macht Schrijf samen zo veel mogelijk woorden op die te maken hebben met macht. Stap 2 Macht hebben Maak de zin samen

Nadere informatie

ATHENEUM BRUSSEL, EEN SCHOOL MET EEN MISSIE EN VEEL PASSIE!

ATHENEUM BRUSSEL, EEN SCHOOL MET EEN MISSIE EN VEEL PASSIE! ATHENEUM BRUSSEL, EEN SCHOOL MET EEN MISSIE EN VEEL PASSIE! In Atheneum Brussel gaat een heel specifieke onderwijswereld voor je open. Met lessen die het klaslokaal overstijgen, kleine leerlingengroepen,

Nadere informatie

Mijn Mokum is een project voor NT2 cursisten. Het is gemaakt door het Amsterdam Museum.

Mijn Mokum is een project voor NT2 cursisten. Het is gemaakt door het Amsterdam Museum. 2 INTRODUCTIE is een project voor NT2 cursisten. Het is gemaakt door het. In het wordt de geschiedenis verteld aan de hand van schilderijen en voorwerpen. Je gaat met de groep naar het museum. In dit werkboekje

Nadere informatie

Charlotte Mutsaers, een circus voor de geest

Charlotte Mutsaers, een circus voor de geest literatuurmuseum.nl / verhalen / mutsaers LESPAKKET Charlotte Mutsaers, een circus voor de geest OPDRACHTEN BIJ HET VERHAAL OVER CHARLOTTE MUTSAERS INLEIDING Charlotte Mutsaers, een circus voor de geest

Nadere informatie

beeldende vakken CSE GL en TL

beeldende vakken CSE GL en TL Examen VMBO-GL en TL 2008 tijdvak 2 dinsdag 17 juni 9.00-11.00 uur beeldende vakken CSE GL en TL Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 34 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 64 punten

Nadere informatie

Wat je moet doen: Zoek een afbeelding van een landschap op de websites van musea.

Wat je moet doen: Zoek een afbeelding van een landschap op de websites van musea. Opdrachtenkaart 1 Een verhaal schrijven bij een schilderij Papier en schrijfgerief. Je zoekt op de website van landschappen een schilderij. Hierna schrijf je een verhaal bij je keuze. Plaats je verhaal

Nadere informatie

Intakemiddag

Intakemiddag Intakemiddag 2017-2018 Welkom bij het IVKO, dé kunstschool van Amsterdam. Omdat kunst en creativiteit zo belangrijk zijn voor jou en voor ons, willen we graag uitgebreid met je kennismaken. Daar is dit

Nadere informatie

Een werkboek met creatieve ideeën om met kinderen originele portretten en zelfportretten te maken. Voor kinderen van 6 12 jaar

Een werkboek met creatieve ideeën om met kinderen originele portretten en zelfportretten te maken. Voor kinderen van 6 12 jaar Ursula Gareis CREATIEF WERKEN MET PORTRET EN ZELFPORTRET Een werkboek met creatieve ideeën om met kinderen originele portretten en zelfportretten te maken Voor kinderen van 6 12 jaar Elke pagina van dit

Nadere informatie

Wie ben jij? Ik ben... Introductie VMBO

Wie ben jij? Ik ben... Introductie VMBO VMBO onderbouw Introductie Wie jij bent is niet in één zin te beantwoorden. Of je man of vrouw bent. Uit welk land je komt. Wanneer je geboren bent. Welke dingen (muziek, kleding, sport etc.) je leuk vindt.

Nadere informatie

Over mijn werk WAT IS SCHEPPINGSKRACHT?

Over mijn werk WAT IS SCHEPPINGSKRACHT? Over mijn werk WAT IS SCHEPPINGSKRACHT? Ben ik nu kunstenaar? Ik zou momenteel, ja, durven zeggen omdat ik op dit moment gebruik maak van mijn scheppend vermogen. Ik ben ervan overtuigd dat ieder van ons

Nadere informatie

Olivier van t Hof (10647538) Individuele opdracht 2 Kroller Muller. Introductie Introductie

Olivier van t Hof (10647538) Individuele opdracht 2 Kroller Muller. Introductie Introductie Olivier van t Hof (10647538) Individuele opdracht 2 Kroller Muller Introductie Introductie Iedereen die wel eens in een museum met moderne kunst is geweest zal het gevoel wel herkennen: dit kan mijn kleine

Nadere informatie

Breda, bekijk. Leerkrachten Handleiding. stedelijkmuseumbreda.nl

Breda, bekijk. Leerkrachten Handleiding. stedelijkmuseumbreda.nl Breda, bekijk Leerkrachten Handleiding t stedelijkmuseumbreda.nl Inhoud Breda, bekijk t Leerdoelen Voorbereidende les: Digitale scheurkalender Museumbezoek Verwerkingsopdracht in de klas 3 4 5 7 8 Bijlage

Nadere informatie

Lever je verslag in een snelhechter in. Zorg dat je een mooi titelblad hebt, waar de naam van je boek, je eigen naam, klas en inleverdatum op staat.

Lever je verslag in een snelhechter in. Zorg dat je een mooi titelblad hebt, waar de naam van je boek, je eigen naam, klas en inleverdatum op staat. Boekverslag Van het boek dat je gelezen hebt moet je een verslag maken. In het verslag moeten al onderstaande punten aan de orde komen. Sommige antwoorden weet je meteen. Soms kunnen er ook vragen zijn,

Nadere informatie

Nieuwe korte cursussen en workshops beeldend Alle leeftijden. Kunst van Pallets!

Nieuwe korte cursussen en workshops beeldend Alle leeftijden. Kunst van Pallets! Nieuwe korte cursussen en workshops beeldend Alle leeftijden Kunst van Pallets! Cursusnr. 1213/154-5 lessen-9 april t/m 21 mei-dinsdagmiddag 16.00-17.30 Een supercoole cursus van 5 lessen op de dinsdagmiddag

Nadere informatie

MUSEUMLES IN HET VAN ABBEMUSEUM Groep 7 en 8

MUSEUMLES IN HET VAN ABBEMUSEUM Groep 7 en 8 MUSEUMLES IN HET VAN ABBEMUSEUM Groep 7 en 8 Inleiding In groep 7 of 8 komen leerlingen vaak voor de tweede keer met hun klas naar het van Abbemuseum. Bij het eerste bezoek, in groep 5 of 6, hebben ze

Nadere informatie

Geabstraheerd: beschrijf de voorstelling en wijze van abstractie K2. beschrijf de voorstelling en wijze van abstractie

Geabstraheerd: beschrijf de voorstelling en wijze van abstractie K2. beschrijf de voorstelling en wijze van abstractie Algemene gegevens Kunstwerk 1 Titel Mummy-board Maker Jaartal Materiaal/techniek Cedarhout, linnen en goud Kunststroming Egypte Algemene gegevens Kunstwerk 2 Titel Maker Jaartal Materiaal/techniek Medicijnen

Nadere informatie

- ontdekken dat stilte en rust helpen om een gepaste uitdrukking te vinden voor gevoelens.

- ontdekken dat stilte en rust helpen om een gepaste uitdrukking te vinden voor gevoelens. Tuin van Heden 1 Werken met kunst in de paasperiode Opmerking vooraf: Voor de uitwerking van deze lessen hebben we doelen gehaald uit verschillende thema s van de betreffende graad. Na elk doel verwijzen

Nadere informatie

Beste allemaal, Vriendelijk groetend, Namens het team, Erwin Dekker

Beste allemaal, Vriendelijk groetend, Namens het team, Erwin Dekker Beste allemaal, Nu heeft de herfst dan ook echt zijn intrede gedaan. Bladeren vallen van de bomen en de donkere dagen zijn in aantocht. Morgen zullen waarschijnlijk velen van ons op de kade staan om de

Nadere informatie

HEMELS HUWELIJK KALENDER 52 X WIJ TIJD VOOR ELKAAR. Willem en Marian de Vink

HEMELS HUWELIJK KALENDER 52 X WIJ TIJD VOOR ELKAAR. Willem en Marian de Vink HEMELS HUWELIJK KALENDER 52 X WIJ SAMEN TIJD VOOR ELKAAR Willem en Marian de Vink Liefde is vrij van zichzelf, om te leven voor de ander. Romantiek in een liefdesbrief ROMANTIEK in een liefdesbrief Schrijf

Nadere informatie

Liefde is vrij van zichzelf, om te leven voor de ander.

Liefde is vrij van zichzelf, om te leven voor de ander. Liefde is vrij van zichzelf, om te leven voor de ander. HHKalender DEF_2 ct.indd 1 Romantiek in een liefdesbrief 01-06-15 21:37 ROMANTIEK in een liefdesbrief Schrijf een liefdesbrief aan je geliefde. Verwerk

Nadere informatie

Meetkunst Les 4 Spelen met perspectief

Meetkunst Les 4 Spelen met perspectief Meetkunst Les 4 Spelen met perspectief Vervreemding door optische illusies Niet alle kunstenaars houden zich aan de regels van perspectief, standpunt, onderlinge verhoudingen etc. Zij overtreden moedwillig

Nadere informatie

Expressie project. 4 humane wetenschappen van het Lyceum Martha Somers 2013-2014

Expressie project. 4 humane wetenschappen van het Lyceum Martha Somers 2013-2014 Expressie project 4 humane wetenschappen van het Lyceum Martha Somers 2013-2014 De lessen cultuurwetenschappen van de leerlingen van 4 humane wetenschappen van het Lyceum Martha Somers (Brussel, Laken)

Nadere informatie

Wegwijs in de wereld van de schilderkunst / Schilderijen Salon van de 21 e eeuw

Wegwijs in de wereld van de schilderkunst / Schilderijen Salon van de 21 e eeuw Wegwijs in de wereld van de schilderkunst / Schilderijen Salon van de 21 e eeuw Lesbrief met enkele suggesties voor creatieve verwerkings- lessen n.a.v. het bezoek aan de tentoonstelling Le Peintre de

Nadere informatie

TIEN TIPS WANNEER JE EEN KUNSTWERK WILT AANSCHAFFEN

TIEN TIPS WANNEER JE EEN KUNSTWERK WILT AANSCHAFFEN TIEN TIPS WANNEER JE EEN KUNSTWERK WILT AANSCHAFFEN Het is een feest om een echt kunstwerk in huis te hebben! Toch denken veel mensen dat ze zich dat niet kunnen veroorloven. Of dat het ingewikkeld is

Nadere informatie

Latijn en Grieks in de 21ste eeuw

Latijn en Grieks in de 21ste eeuw Latijn en Grieks in de 21ste eeuw Kiezen voor Latijn en/of Grieks? Als leerling in het laatste jaar van de basisschool sta jij voor een belangrijke keuze. Welke studierichting moet je gaan volgen in het

Nadere informatie

Lesbrief: Mediawijs Thema: Mens & Dienstverlenen in de toekomst

Lesbrief: Mediawijs Thema: Mens & Dienstverlenen in de toekomst Lesbrief: Mediawijs Thema: Mens & Dienstverlenen in de toekomst Copyright Stichting Vakcollege Groep 2015. Alle rechten voorbehouden. Inleiding Dat mensen gebruik maken van media is niet nieuw. Er zijn

Nadere informatie

Het Amsterdam Museum gaat over Amsterdam. In het museum hangen schilderijen.

Het Amsterdam Museum gaat over Amsterdam. In het museum hangen schilderijen. 2 INTRODUCTIE Het programma is gemaakt door het. Het gaat over Amsterdam. In het museum hangen schilderijen. Een schilderij is gemaakt door een schilder. In het museum zijn ook voorwerpen te zien. Het

Nadere informatie

Tuin van Heden 5 en 6 Werken met kunst in de paasperiode. Kernles 1: Kunstenaar, wat vertel je mij?

Tuin van Heden 5 en 6 Werken met kunst in de paasperiode. Kernles 1: Kunstenaar, wat vertel je mij? Tuin van Heden 5 en 6 Werken met kunst in de paasperiode Opmerking vooraf: Voor de uitwerking van deze lessen hebben we doelen gehaald uit verschillende thema s van de betreffende graad. Na elk doel verwijzen

Nadere informatie

Mens- en wereldbeeld - HV 12. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/61301

Mens- en wereldbeeld - HV 12. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/61301 Auteur VO-content Laatst gewijzigd 25 June 2015 Licentie CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie Webadres http://maken.wikiwijs.nl/61301 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

OPDRACHTKAART. Thema: AV-technieken. AV-media 2. De invloed en kracht van AV-media AV-02-02-01

OPDRACHTKAART. Thema: AV-technieken. AV-media 2. De invloed en kracht van AV-media AV-02-02-01 OPDRACHTKAART AV-02-02-01 De invloed en kracht van AV-media Voorkennis: Je hebt de opdracht Introductie AV-media afgerond. Intro: Televisie en film hebben een grote invloed op de maatschappij. Deze opdracht

Nadere informatie

Kijkwijzer 1: Utrechtse Domtoren in Italiaans landschap van kunstenaar Paul Klemann Zeefdruk, 2000, collectie Kunstuitleen Utrecht

Kijkwijzer 1: Utrechtse Domtoren in Italiaans landschap van kunstenaar Paul Klemann Zeefdruk, 2000, collectie Kunstuitleen Utrecht Kijkwijzer 1: Utrechtse Domtoren in Italiaans landschap van kunstenaar Paul Klemann Zeefdruk, 2000, collectie Kunstuitleen Utrecht. Paul Klemann noemt zijn kunstwerken droomtekeningen. Wat zou hij hiermee

Nadere informatie

Noach bouwt een ark Genesis 6-8

Noach bouwt een ark Genesis 6-8 2 Noach bouwt een ark Genesis 6-8 Het is niet fijn meer op de aarde. De mensen maken ruzie, ze vechten en ze zijn God vergeten. Maar er is één man die anders is. Dat is Noach. Op een dag praat God met

Nadere informatie

Autonomie & Abstractie

Autonomie & Abstractie Kunstgeschiedenis Autonomie & Abstractie in de 20ste eeuw In de twintigste eeuw wordt het streven naar autonomie in de kunst steeds belangrijker: een kunstwerk moet helemaal op zichzelf staan, los van

Nadere informatie

KUNST INSPIREERT! Foto: Peter Cox. workshops voor bedrijven

KUNST INSPIREERT! Foto: Peter Cox. workshops voor bedrijven KUNST INSPIREERT! Foto: Peter Cox workshops voor bedrijven KUNST ALS INSPIRATIE VOOR UW ORGANISATIE Moderne en hedendaagse kunst kan een bron van inspiratie zijn om samenwerking in uw organisatie te stimuleren.

Nadere informatie

Klas 5 de Koorddanser. Klas Tom. Jaargang 7, nr. 24. Klaskrant 24. 30 maart 2015. We are the knights who say...

Klas 5 de Koorddanser. Klas Tom. Jaargang 7, nr. 24. Klaskrant 24. 30 maart 2015. We are the knights who say... Klas 5 de Koorddanser Klas Tom Klaskrant 24 Jaargang 7, nr. 24 30 maart 2015 We are the knights who say... Op donderdag 12 maart bezochten we Kortrijk 1302. We leerden er in de eerste plaats over de periode

Nadere informatie

Tumult. Abonnementen schooljaar

Tumult. Abonnementen schooljaar Abonnementen schooljaar 07-08 Leuk dat je geïnteresseerd bent in ons lesmateriaal voor vaardigheden. Op de volgende pagina s vind je een compleet overzicht van ons aanbod. Meer weten? Op www.tumult.nl/lesmateriaal

Nadere informatie

Informatica 4H. Les 1. Informatie. Periode 1 HTML en Netwerken bzmr - Da Vinci College Purmerend 1

Informatica 4H. Les 1. Informatie. Periode 1 HTML en Netwerken bzmr - Da Vinci College Purmerend 1 Informatica 4H Periode 1 HTML en Netwerken Les 1 Informatie 10-9-2017 bzmr - Da Vinci College Purmerend 1 Praktische informatie HTML en Netwerken Periode 1 Toetsen PO41 10% Wekelijkse opdrachten DT41 5%

Nadere informatie

Authenticiteit toont zich Een filosofische benadering.

Authenticiteit toont zich Een filosofische benadering. Authenticiteit toont zich Een filosofische benadering. dr. Rob van Gerwen Departement Wijsbegeerte Universiteit Utrecht Authentieke Educatie Lectoraat Kunst en cultuureducatie, Amsterdam 21 november 2011

Nadere informatie

Kunst vmbo12. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Kunst vmbo12. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd 21 July 2016 Licentie CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie Webadres http://maken.wikiwijs.nl/77296 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet.

Nadere informatie

beeldende vakken CPE GL en TL handenarbeid

beeldende vakken CPE GL en TL handenarbeid Examen VMBO-GL en TL 2014 gedurende 720 minuten beeldende vakken CPE GL en TL handenarbeid Naam kandidaat Kandidaatnummer Opgavenboekje Dit examen bestaat uit de onderdelen A, B, C, D, E en F. Je moet

Nadere informatie

pagina 2 van 5 Laten we maar weer eens een willekeurige groep voorwerpen nemen. Er bestaan bijvoorbeeld -- om maar iets te noemen -- allerlei verschil

pagina 2 van 5 Laten we maar weer eens een willekeurige groep voorwerpen nemen. Er bestaan bijvoorbeeld -- om maar iets te noemen -- allerlei verschil pagina 1 van 5 Home > Bronteksten > Plato, Over kunst Vert. Gerard Koolschijn. Plato, Constitutie (Politeia), Amsterdam: 1995. 245-249. (Socrates) Nu we [...] de verschillende elementen van de menselijke

Nadere informatie

Kunst&Cultuur BEELDENDE VORMING MUZIEK [1] leeropgave1. Introductie. Bij muziek ga je aan de slag met het thema en met muziek die jou aanspreekt!

Kunst&Cultuur BEELDENDE VORMING MUZIEK [1] leeropgave1. Introductie. Bij muziek ga je aan de slag met het thema en met muziek die jou aanspreekt! Kunst&Cultuur leeropgave1 Introductie IT S MY WORLD IK BEN... BEELDENDE VORMING Bij beeldende vorming creëer je met je handen. Jij maakt wie je zelf bent! MUZIEK Bij muziek ga je aan de slag met het thema

Nadere informatie

ZOEKEN NAAR DE VOLMAAKTE VORM NIVEAU ++

ZOEKEN NAAR DE VOLMAAKTE VORM NIVEAU ++ NIVEAU ++ /5 Deze leskaart gaat over het zoeken naar de volmaakte vorm. Dat klinkt misschien wat verheven, maar je zult ontdekken dat deze zoektocht in de kunstgeschiedenis erg belangrijk is geweest. Piet

Nadere informatie

Motieven 1: Een wereld

Motieven 1: Een wereld Motieven 1: Een wereld Doelstellingen: Doel eerste subthema Een wereld om vrij te zijn De catechisanten leren inzien dat vrijheid in Bijbelse zin bij het leven van mensen hoort en ze vormen een mening

Nadere informatie

Check-in. De zin van het leven is de zin die je er zelf aan geeft. 6 De Z-factor

Check-in. De zin van het leven is de zin die je er zelf aan geeft. 6 De Z-factor Check-in De zin van het leven is de zin die je er zelf aan geeft. Wim T. Schippers D it boek gaat over zingeving. We richten ons vooral op zingeving in ons werk. Wij noemen dat de Z-factor. Wij geloven

Nadere informatie

Wie ben jij? Ik ben... Introductie. HAVO/VWO bovenbouw

Wie ben jij? Ik ben... Introductie. HAVO/VWO bovenbouw HAVO/VWO bovenbouw Introductie Wie jij bent is niet in één zin te beantwoorden. Of je man of vrouw bent. Uit welk land je komt. Wanneer je geboren bent. Welke dingen (muziek, kleding, sport etc.) je leuk

Nadere informatie

VERVANGTAAK LICHAMELIJKE OPVOEDING VOOR LANGDURIG GEBLESSEERDEN

VERVANGTAAK LICHAMELIJKE OPVOEDING VOOR LANGDURIG GEBLESSEERDEN VERVANGTAAK LICHAMELIJKE OPVOEDING VOOR LANGDURIG GEBLESSEERDEN Je maakt een werkstuk over een (voor jou) niet zo bekende sport. Je maakt het werkstuk op aan de hand van onderstaande handleiding. Veel

Nadere informatie

Kunstgeschiedenis levendig gemodelleerd: ERCO in het Dommuseum van Florence

Kunstgeschiedenis levendig gemodelleerd: ERCO in het Dommuseum van Florence Kunstgeschiedenis levendig gemodelleerd: ERCO in het Dommuseum van Florence Opdrachtgever: Opera di Santa Maria del Fiore, Florence/Italië Lichtplanning: Massimo Iarussi, Florence/Italië Fotografie: Dirk

Nadere informatie

Wat is jouw verhaal?

Wat is jouw verhaal? E E N E - B O O K V A N L E T T E R S & C O N C E P T S Wat is jouw verhaal? Passie en plezier overbrengen in een notendop Storytelling Verhalen vertellen is een belangrijk onderdeel van ons leven. Het

Nadere informatie

Thema: Jij bent mijn ster HV 1. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/52739

Thema: Jij bent mijn ster HV 1. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/52739 Thema: Jij bent mijn ster HV 1 Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 21 July 2015 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/52739 Dit lesmateriaal is

Nadere informatie

2012 Zusters in Zaken

2012 Zusters in Zaken Nieuwsbrief najaar 2012 2012 Zusters in Zaken Olympische Spelen Heeft u ook allemaal zo genoten van de Olympische Spelen die de afgelopen zomer plaatsvonden in Londen? Geweldige sportieve prestaties door

Nadere informatie

Naam: Beschrijving: Deelnemers: min 5 max 15 Lokaal: Duur: 2 uur Leeftijd:

Naam: Beschrijving: Deelnemers: min 5 max 15 Lokaal: Duur: 2 uur Leeftijd: Schilderen naar de Aboriginals De Aboriginals leven verspreid op een groot stuk land omdat ze leven van datgene dat in de natuur leeft. Om met elkaar in contact te blijven maakten ze kaarten met de ligging

Nadere informatie

Rembrandt en de Bijbel

Rembrandt en de Bijbel Rembrandt en de Bijbel POSE CHRISTENDOM HAV0/VWO 4 - CSG CALVIJN GODSDIENST De profetie van Simeon aan Maria olieverf op paneel (55 44 cm) 1628 Kunsthalle, Hamburg - Duitsland 1 Wat gaan jullie doen? Als

Nadere informatie

Veilig internet. Hoofdstuk 1: Sociale media en devices

Veilig internet. Hoofdstuk 1: Sociale media en devices 1 Veilig internet #benikmediawijs? Hoofdstuk 1: Sociale media en devices Ken jij onderstaande programma s? (Omcirkel het de juiste naam.) Weet jij welke van onderstaande programma s sociale media zijn?

Nadere informatie

lesmateriaal Taalkrant

lesmateriaal Taalkrant lesmateriaal Taalkrant Toelichting Navolgend vindt u een plan van aanpak en 12 werkbladen voor het maken van de Taalkrant in de klas, behorende bij het project Taalplezier van Stichting Wereldleren. De

Nadere informatie

Gepast wijzen naar artistieke kwaliteit. dr. Rob van Gerwen.

Gepast wijzen naar artistieke kwaliteit. dr. Rob van Gerwen. Gepast wijzen naar artistieke kwaliteit 29 november 2012 dr. Rob van Gerwen Wijsbegeerte Universiteit Utrecht www.phil.uu.nl/~rob Inhoudsopgave 1 Gepast wijzen 1 2 Wat? 3 3 Voorbeelden 3 4 Conclusie 8

Nadere informatie

Navigators Studenten Verenigingen. Praktische uitdagingen om te groeien in een getuigende levensstijl

Navigators Studenten Verenigingen. Praktische uitdagingen om te groeien in een getuigende levensstijl Navigators Studenten Verenigingen Praktische uitdagingen om te groeien in een getuigende levensstijl Voorwoord Binnen NSV zijn we in de Bijbelkringen vaak op een cognitieve manier bezig met de Bijbel.

Nadere informatie

Uitgeverij Schoolsupport www.schoolsupport.nl

Uitgeverij Schoolsupport www.schoolsupport.nl info Dit ben ik! schooljaar klas voornaam:..... naam:........ geboortedatum:. gsm:......... e-mailadres:.... mijn juf/meester: Thuis voornaam:.. naam:...... telefoon/gsm: e-mailadres:. beroep:.... In geval

Nadere informatie

MEDMEC01-1 Creative Tools Vakgroep Media en Creativiteit. Het creatieve proces

MEDMEC01-1 Creative Tools Vakgroep Media en Creativiteit. Het creatieve proces MEDMEC01-1 Creative Tools Vakgroep Media en Creativiteit Het creatieve proces JUDITH VOGT MAIL: J.VOGT@HR.NL AANWEZIG: DI/ WOE LOKAAL: PH.01.10 RULES KOM OP TIJD (10 MIN TE LAAT IS EEN LES GEMIST) TELEFOONS

Nadere informatie

Ontwikkel je specialiteit! TOPklas leerjaar 1 Cultuur, Sport, ICT en Science

Ontwikkel je specialiteit! TOPklas leerjaar 1 Cultuur, Sport, ICT en Science Ontwikkel je specialiteit! TOPklas leerjaar 1 Cultuur, Sport, ICT en Science Op het Picasso Lyceum sta jij centraal. En de leraren doen er alles aan om jouw talenten verder te ontwikkelen. Daar staat natuurlijk

Nadere informatie

opdrachten voor een vrijetijdsticker

opdrachten voor een vrijetijdsticker Opdracht 1 Bezoek een museum, galerie of atelier in Zeeland Ga naar een museum, galerie of atelier, met je ouders, opa, oma of met vriendjes. Deelnemers herken je aan de Kinderkunstweekposter en het deelnamebordje.

Nadere informatie

QUIZ. geschiedenis hoofdstuk 1

QUIZ. geschiedenis hoofdstuk 1 QUIZ vraag 1: Over welke eeuw gaat dit hoofdstuk? A. De 20 ste eeuw B. De 14 de eeuw C. De 16 de eeuw D. De 18 de eeuw vraag 2: Hoe wordt deze tijd ook wel genoemd? A. Tijd van de Azteken en de Maya s.

Nadere informatie

ontdek de plek Opdracht 1

ontdek de plek Opdracht 1 Naam: Klas: Datum: Welkom in één van de Schatkamers van de wereld. In deze lessen leer je meer over hoe dit typische polderlandschap een inspiratiebron is voor de kunsten. Je doet inspiratie op om je eigen

Nadere informatie

Soort opdracht Overleg met je docent of je deze opdracht alleen of met een medeleerling maakt.

Soort opdracht Overleg met je docent of je deze opdracht alleen of met een medeleerling maakt. Naam: Klas/groep: Datum: Kopen een kunst Leerdoelen Je kunt aangeven met welke invloeden de consument te maken heeft bij het doen van aankopen. Je kunt aangeven waar de consument goede productinformatie

Nadere informatie

Vormingsnamiddag rond het opvoedingsproject in beeld

Vormingsnamiddag rond het opvoedingsproject in beeld Vormingsnamiddag rond het opvoedingsproject in beeld Don Bosco Oasecentrum In het Oasecentrum heeft men voor de medewerkers een vormingsnamiddag uitgewerkt aan de hand van het meditatiedoek. samen DON

Nadere informatie

DE OGEN VAN CHARLEY NIVEAU ++

DE OGEN VAN CHARLEY NIVEAU ++ NIVEAU ++ 1/5 Charley Toorop (1891-1955) kwam uit een echte kunstenaarsfamilie. Haar vader was de beroemde Jan Toorop en ook haar zonen bleken zeer creatief: één zoon werd documentairemaker, de andere

Nadere informatie

Kijkwijzer HAVO / VWO. Joep Nicolas. 11 juni 2014 t/m 11 januari 2015. Pierre Cuypersstraat 1, 6041 XG Roermond, 0475 359102, www.cuypershuis.

Kijkwijzer HAVO / VWO. Joep Nicolas. 11 juni 2014 t/m 11 januari 2015. Pierre Cuypersstraat 1, 6041 XG Roermond, 0475 359102, www.cuypershuis. Kijkwijzer HAVO / VWO Joep Nicolas 11 juni 2014 t/m 11 januari 2015 Pierre Cuypersstraat 1, 6041 XG Roermond, 0475 359102, www.cuypershuis.nl Welkom in het Cuypershuis Het museumgebouw is een uniek complex

Nadere informatie

Aangenaam: Guido. Informatie over kennismaken met Guido. gelooft

Aangenaam: Guido. Informatie over kennismaken met Guido. gelooft Aangenaam: Guido Informatie over kennismaken met Guido gelooft Welkom op Guido Als u deze brochure leest dan heeft u uw zoon of dochter aangemeld voor GSG Guido. Guido is een gereformeerde school voor

Nadere informatie

Webquest: In beweging

Webquest: In beweging Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres Mirelle Kloosterman 25 October 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/63831 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van

Nadere informatie

Museum De Buitenplaats Kijken is een kunst

Museum De Buitenplaats Kijken is een kunst Museum De Buitenplaats Kijken is een kunst Groep 5 Thema- overzicht Thema- overzicht Kijken is een kunst Groep 5 Museum De Buitenplaats Kern van het thema Mensen laten graag iets van zichzelf aan anderen

Nadere informatie

China. Met Fan Kuan op stap. 3 lessen rond kunst in China. Vakgebied: Beeldende Vorming. Lesduur: 60 minuten per les

China. Met Fan Kuan op stap. 3 lessen rond kunst in China. Vakgebied: Beeldende Vorming. Lesduur: 60 minuten per les China Met Fan Kuan op stap 3 lessen rond kunst in China Vakgebied: Beeldende Vorming Lesduur: 60 minuten per les China Pagina 1 - Met Fan Kuan op stap - Colofon Met Fan Kuan op stap Les voor groep 7/8

Nadere informatie

Teamtrainingen & ouderavond

Teamtrainingen & ouderavond Teamtrainingen & ouderavond Een teamtraining is een bijeenkomst van 1,5 tot 2 uur voor een heel schoolteam. Op actieve en enthousiasmerende wijze verdiep je je samen in een onderwerp. Er zijn verschillende

Nadere informatie

Sabeth van der Voort GAR1B 30/01/2015. Research Docent: Harald Warmelink observatie creatieve mindset HER

Sabeth van der Voort GAR1B 30/01/2015. Research Docent: Harald Warmelink observatie creatieve mindset HER Sabeth van der Voort GAR1B 30/01/2015 Research Docent: Harald Warmelink observatie creatieve mindset HER Inleiding Definitie van een ritueel De meeste rituelen die ik ben tegengekomen hadden veel te maken

Nadere informatie

Wijkgemeente Ichthus Noordwijk. Gods-Dienst. LEER HEM KENNEN 23 bewaarexemplaar. Ds. F. van Roest zondag 18 Januari

Wijkgemeente Ichthus Noordwijk. Gods-Dienst. LEER HEM KENNEN 23 bewaarexemplaar. Ds. F. van Roest zondag 18 Januari LEER HEM KENNEN 23 bewaarexemplaar Wijkgemeente Ichthus Noordwijk Gods-Dienst Ds. F. van Roest zondag 18 Januari 1 LEER ME LEREN 23 bewaarexemplaar Wijkgemeente Ichthus Noordwijk Het is hoogmoed en roekeloosheid

Nadere informatie

In het licht van de. volle maan PUBLISHING HOUSE

In het licht van de. volle maan PUBLISHING HOUSE In het licht van de volle maan MORYA Geert Crevits MAYIL PUBLISHING HOUSE Voorwoord De twaalf teksten in dit boekje en op de cd zijn ontstaan op een bijzondere manier; niet vanuit het denken van een schrijver,

Nadere informatie

Ben ik dat? voorstelling 2d Hoofdstuk 10

Ben ik dat? voorstelling 2d Hoofdstuk 10 voorstelling 2d Hoofdstuk 10 Ben ik dat? 1 Een pasfoto is zo gemaakt. Maar lijkt hij wel? De meeste mensen zijn nooit zo tevreden over hun pasfoto. Dat ligt niet aan de foto maar aan jezelf: je ziet jezelf

Nadere informatie

Zoekkaart Kunstenaars: Inti Hernandez

Zoekkaart Kunstenaars: Inti Hernandez Pagina 1 van 6 Zoekkaart Kunstenaars: Inti Hernandez 1. Propia Initiativa Dit is het kunstwerk dat Inti maakte voor de tentoonstelling Utopiart27. Propia Iniciativa, Digitale print 3 foto s van performance

Nadere informatie