Verkenning domotica voor energiebesparing

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Verkenning domotica voor energiebesparing"

Transcriptie

1 Verkenning domotica voor energiebesparing 1 Inleiding... 2 Definitie.2 2 Domotica: breder dan energiebesparing alleen... 2 A) Installatietechniek... 3 a.1) Inzicht in energiegebruik... 3 a.2) Klimaatregeling... 3 a.3) Verlichting... 3 a.4) Beveiliging... 4 a.5) Water... 4 B) Consumentenelektronica en witgoed... 4 C) Infotainment... 4 D) Technologie waarlangs diensten (op maat) worden afgenomen Potentiële energiebesparing door slimmere klimaatregeling Potentiële energiebesparing door gedragsverandering na inzicht in verbruik Aandachtspunten bij het toepassen van domotica... 6 Functionaliteit... 6 Privacy (en de slimme meter)... 6 Compatibiliteit met andere systemen... 7 Kennis en kunde van de adviseur en installateur... 7 Nieuwbouw of renovatie... 7 Draadloos of bedraad Voorbeeldprojecten... 7 Slimste Woning, Eindhoven... 7 Technologie Thuis Nu!... 8 Cité, Rotterdam... 8 Huis van de toekomst, Vilvoorde, België... 8 Het Domotel, Den Haag... 8 Bijdorp, Zoetermeer... 8 De Machinist, Rotterdam Meer informatie... 9 Colofon Verkenning domotica voor energiebesparing, / 10

2 1 Inleiding De woning is misschien wel het laatste product of object dat nog niet met informatietechniek wordt bestuurd. Met de steeds verdergaande introductie van domotica gaat dit veranderen. In onderstaande paragrafen wordt een snelle verkenning van de stand van zaken van domotica in Nederland weergegeven. Definitie Domotica omvat een breed scala aan intelligente elektronische of mechanische technieken in en om het huis. Domotica, home automation, smart home, en intelligent home zijn vier termen die door elkaar worden gebruikt wanneer wordt gesproken over de automatisering van de woning (Chan e.a. 2008). In Nederland is de term domotica het meest gangbaar. Domotica is een samentrekking van domus (Latijn voor huis) en telematica (volgens sommigen ook: informatica en robotica). De term domotica betreft uitsluitend woningen. Dat neemt niet weg dat soortgelijke techniek ook wordt toegepast in bijvoorbeeld kantoren en scholen. Sterker nog: de automatisering van deze gebouwen is al gebruikelijker dan in woningen. De term domotica is zo breed dat je kunt spreken van een containerbegrip. Dit heeft tot gevolg dat het vaak niet duidelijk is waarover het gaat wanneer er wordt gesproken over domotica. Er kan een onderscheid worden gemaakt in vier typen (Heusinger 2005): A) geautomatiseerde systemen waarmee de installatietechniek in de woning kan worden geregeld. Waarbij installatietechniek in de breedste zin van het woord kan worden opgevat. Dit is inclusief systemen die temperatuur, luchtvochtigheid, luchtkwaliteit en verlichtingssterkte meten, regelen en aansturen; B) besturing van witgoed en consumentenelektronica in huis; C) technologie waarlangs infotainment (diensten voor de massa) in huis kan worden afgenomen; D) technologie waarlangs individuele diensten in huis kunnen worden afgenomen. Hiervan is zorg op afstand de belangrijkste. Hoewel door sommigen een elektrisch te openen gordijn ook domotica wordt genoemd gaat het meestal om gecombineerde systemen. In plaats van de verschillende elektrotechnische voorzieningen ieder afzonderlijk in te bouwen en te laten functioneren integreert domotica al deze voorzieningen in één samenhangend geheel van apparaten en infrastructuren in en rond woningen, die elektronische informatie gebruiken voor het meten, programmeren en sturen van functies ten behoeve van bewoners en dienstverleners. 2 Domotica: breder dan energiebesparing alleen De toepassingen van domotica beperken zich niet alleen tot energiebesparing. Domotica kan vele functies vervullen, zie figuur 1 op de volgende bladzijde. Het Domoticaplatform Nederland onderscheidt zeven functies. Deze functies zijn in figuur 1 gekoppeld aan de vier typen van domotica. Naast de toepassing energiebesparing krijgt met name de toepassing zorg op afstand nationaal en internationaal veel aandacht. Het wordt gezien als een essentieel hulpmiddel om in een vergrijzende samenleving toch voldoende zorg te kunnen leveren (Korporaal e.a. 2002; Loera 2008; Nispen 2003; Tang & Venables 2000; Algemene Rekenkamer 2009). Veel bedrijven richten zich op die vraag. Bovendien zijn er domotica toepassingen op het gebied van audio en video; in de keuken en de badkamer; evenals voor comfort, veiligheid en efficiënt energiegebruik. Verkenning domotica voor energiebesparing, / 10

3 Figuur 1: Domotica kan vele functies vervullen Diverse voorbeelden van toepassingen zijn hieronder opgesomd 1. De technieken en systemen die kunnen bijdragen aan energiebesparing zijn gemarkeerd met een * : A) Installatietechniek a.1) Inzicht in energieverbruik De slimme meter (zonder mogelijkheid tot uitlezen door de netwerkbeheerder) geeft inzicht in het energieverbruik. De bewoner kan hierop zijn gedrag of de instellingen aanpassen. * a.2) Klimaatregeling Verwarming, airconditioning, rolluiken en zonwering zouden per plaats kunnen worden bediend al naargelang het uur van de dag, weersomstandigheden of de aanwezigheid of afwezigheid van personen. * De gewenste temperatuur kan worden ingesteld op de voorziene tijdstippen en de klimaatregelaar kan daarbij rekening houden met de nodige opwarm- en afkoelperiode. * De temperatuur kan per kamer afhankelijk van het gebruik geregeld worden; bepaalde ruimtes zoals de badkamer worden alleen dan verwarmd wanneer dit echt nodig is. Voorbeeld 1: een sensor in de kinderkamer kan reageren op beweging en de speelkamer van de kinderen extra verwarmen, wanneer er beweging wordt gedetecteerd. Voorbeeld 2: als u het huis verlaat gaat de verwarming op de nachtstand. * De ventilatie kan op een 'intelligente' manier worden verzorgd, zodat er doelmatiger wordt geventileerd. Zo worden vochtigheid en geuren in de woning of het gebouw op een gezond en comfortabel niveau gehouden, zonder al te veel koude lucht toe te voeren. * Ramen kunnen automatisch openen en sluiten, bediend door een tijdslimiet, CO2-melder, afstandbediening, temperatuur, etc. * Op basis van sensoren kan de verwarming automatisch uitschakelen in een ruimte waar het raam wordt geopend. * a.3) Verlichting Sensoren kunnen de verlichting ontsteken als een persoon in de buurt komt en doven ze als er niemand meer is. * 1 gebaseerd op benaderd op 3 december 2009 Verkenning domotica voor energiebesparing, / 10

4 De voorkeursverlichting kan op een vooraf door de gebruiker bepaald uur spontaan ontsteken. * Ook kunnen bepaalde sfeerscenario s worden ingesteld, zoals romantische sfeer, werksfeer, leessfeer of vakantiesfeer. Met elektronische dimmers kan de sterkte van de verlichting aan de behoefte worden aangepast. Bij het verlaten van het huis kan de verlichting centraal worden uitgeschakeld. * Ook bij het slapen gaan kan met het omhalen van één schakelaar alle lichten uit worden geschakeld. * a.4) Beveiliging Parlofonie, al dan niet met een camera en beeldscherm die doorschakelt naar een GSM. Openen van deuren en sloten op afstand, bijvoorbeeld via GSM. Het meest bekende voorbeeld is het openen en sluiten van garagedeuren. Het openen en sluiten van sloten door personen met de gepaste sleutel, bijvoorbeeld een RFID-tag en registratie welke personen zich waar en wanneer bevinden. Inbraakalarm met licht en geluid. Rookontwikkeling kan worden gesignaleerd via een rookmelder die vervolgens de aanwezigen alarmeert en een eventuele brandblusinstallatie activeert. Gaslekken kunnen op dezelfde manier bewaakt worden. Bij detectie wordt men daarvan onmiddellijk op de hoogte gesteld, bijvoorbeeld via een alarm. Eventueel kan ook de toevoer van gas afgesloten worden. a.5) Water Waterkranen kunnen openen door de nabijheid van handen en sluiten bij het wegtrekken ervan. Dit biedt hygiënische voordelen: niemand hoeft met schoon gewassen handen een kraan dicht te draaien die voordien met vuile handen geopend is. Een aqua-stop kan de watertoevoer automatisch afsluiten na detectie van een waterlek. Toiletten kunnen automatisch worden doorgespoeld. Ook kan de toiletbril worden gereinigd als de gebruiker is opgestaan. Er kan een bijdrage worden geleverd aan het voorkomen van legionellabesmetting door automatisch spoelen van de tappunten. B) Consumentenelektronica en witgoed Door middel van een tijdsinstelling schakelen stroomvreters als wasmachine, vaatwasmachine en wasdroger pas in tijdens daluren tegen het goedkoopste tarief. * Toestellen die stand-by staan kunnen worden uitgeschakeld wanneer ze niet nodig zijn. Hiermee kan ook het sluikverbruik worden vermeden. Ook bepaalde stopcontacten kunnen gedeactiveerd worden als de woning wordt verlaten. * De gebruiker kan erop attent worden gemaakt dat bepaalde toestellen of onderdelen aan onderhoud toe zijn. Bij storm en regen kan ervoor worden gezorgd dat bijv. rolluiken worden gesloten en zonneschermen niet nat worden of stuk waaien. Een eventuele windsensor kan tijdig het zonnescherm ophalen als er een stevige wind opsteekt, zeker ook als u afwezig bent. Overspanningbeveiliging zorgt ervoor dat overbelasting of spanningsonderbrekingen worden gesignaleerd en opgevangen. Elektrische huishoudtoestellen kunnen worden geprogrammeerd en van afstand worden gecontroleerd en bediend. Bijvoorbeeld het voorprogrammeren van de oven of het koffiezetapparaat. C) Infotainment Een scherm waarop alle videotoepassingen worden getoond (televisie, video, DVD, internet, computer, etc.). Dit geldt ook voor audio; een set geluidsboxen kan alle toepassingen te horen brengen. Audiovisuele apparaten kunnen vanuit meerdere plaatsen worden bediend, beluisterd en bekeken. Verkenning domotica voor energiebesparing, / 10

5 D) Technologie waarlangs diensten (op maat) worden afgenomen De slimme meter (met de mogelijkheid tot uitlezen door de energiemaatschappij) geeft de hoogte van het energieverbruik direct door aan de energieleverancier. Deze kan de opwekking hierop afstemmen. Zo wordt verspilling voorkomen. * Rookontwikkeling of een gaslek kan worden gesignaleerd via een sensor die de brandweer of bewakingscentrale via de telefoon informeert. Mobiliteitsbewaking m.b.v. bewegingssensoren en/of camera's; daarmee kan automatisch bepaald worden dat een bewoner hulp nodig heeft na bijvoorbeeld een ongeval in huis. Inbraakalarm die per telefoon of SMS doorschakelt naar bewakingscentrale of politie. Aanvullen van de keukenvoorraad door het automatisch plaatsen van een bestelling via internet bij de supermarkt. Wanneer bepaalde toestellen of onderdelen aan onderhoud toe zijn wordt het defect via een telefoonlijn automatisch doorgeven aan de onderhoudsdienst. Tele-medicine is het op afstand verlenen van zorgdiensten door gebruik te maken van informatieen communicatietechnologie (ICT). Tele-medicine kan in alle fasen van het primaire zorgproces een rol spelen; van preventie en tele-diagnose tot behandeling en tele-thuiszorg. Bijvoorbeeld noodoproepsystemen. 3 Potentiële energiebesparing door slimmere klimaatregeling Al in 1998 heeft het Domotica Platform in samenwerking met TNO, KEMA en ECN voor het Ministerie van Economische Zaken het Masterplan Domotica en Energie uitgebracht. In 2003 verrichtte ECN onderzoek naar de mogelijkheden van energiebesparing door inzet van domotica (Jong & Kamphuis 2003). Hoewel al enkele jaren geleden uitgevoerd lijken de resultaten nog altijd relevant. Het onderzoek spitste zich toe op de vraag: Hoeveel energie kan er worden bespaard door seniorenwoningen uit te breiden met domotica met energiebesparingfuncties? Hiervoor is een tweetal domoticavarianten gedefinieerd. De E-domotica kan de verlichting, verwarming en de ventilatie uitschakelen op het moment dat de bewoner de woning verlaat. De tweede variant, genaamd AE-domotica, is een geavanceerde versie van E-domotica. Deze domoticainstallatie anticipeert door het aansturen van de verwarming voor de woning op de weersverwachting. Bovendien is deze domoticainstallatie voorzien van een automatische regeling voor de zonwering gebaseerd op zonintensiteit, binnentemperatuur, regen en wind. De twee domotica varianten zijn getest met drie typen gebruikers: zuinig, gemiddeld en verkwistend. Zuinige bewoners vinden een binnentemperatuur van 19 C beha aglijk, openen geen ramen tijdens het stookseizoen en schakelen de verlichting uit tijdens afwezigheid. Verkwistende bewoners vinden 23 C behaaglijk, openen de ramen in het stookseizoen relatief lang en laten de verlichting branden tijdens afwezigheid. Iedere domoticavariant voor ieder bewonersprofiel is gesimuleerd met het gebouwsimulatie programma TRNSYS, zie tabel. Verkenning domotica voor energiebesparing, / 10

6 Tabel: overzicht van potentiële besparing door E(nergy) en A(dvanced)-E(nergy) domoticatoepassingen uitgezet tegen drie gebruikersprofielen. (Jong & Kamphuis 2003) 4 Potentiële energiebesparing door gedragsverandering na inzicht in verbruik Het energieverbruik thuis is normaal gesproken onzichtbaar voor de gebruiker. De meeste mensen hebben slechts een vaag idee van hoeveel energie ze verbruiken en hoeveel invloed ze daar zelf op hebben met het eigen gedrag en de eigen ingrepen. Meer inzicht in het verbruik blijkt te leiden tot 5 á 15% besparing. Het meest effectief blijkt directe feedback over het verbruik. Deze feedback kan op verschillende manieren worden gegeven: zelf de meter lezen; via de pc; pay-as-you-go; ambient-technologie, enz. Een gebruiksvriendelijke display is echter een noodzaak. Bij voorkeur wordt er direct inzicht gegeven in 1) de huidige stand, 2) het verbruik op dit moment (hoger naar mate er nu meer apparatuur aan staat), 3) verbruikshistorie (hoeveel verbruikte ik vorig jaar in januari?), 4) CO2-uitstoot, en 5) kosten. (Darby 2006; Parker e.a. 2006; ECN 2006) 5 Aandachtspunten bij het toepassen van domotica Domotica: energiebesparend of energieverslindend, in het rapport met deze titel schreef J.C. Römer (1999) al over domotica: De huishoudelijke apparatuur moet voorzien zijn van een regeling die eventuele stuursignalen kan begrijpen en vertalen in acties. Huidige problemen zijn dat er nog onvoldoende standaardisatie bestaat tussen de verschillende systemen en tussen de diverse apparaten die in een woning aanwezig zijn. Bij de meeste van deze systemen kan met de verschillende apparaten gepraat worden maar is er geen sprake van integraal aansturen; de apparaten kunnen onderling niet met elkaar communiceren. Het is jammer te moeten vaststellen dat dit ook in 2009 nog steeds waar is. Er zijn echter meer aandachtspunten waarmee rekening moet worden gehouden (Chan e.a. 2008; van der Vlies & van Bronswijk 2009). Functionaliteit Een veel gemaakte fout bij de toepassing van domotica is dat er te weinig oog is voor de wensen van de gebruiker. Nog te vaak wordt er een keur aan techniek in een woning gestopt waar de bewoner geen behoefte aan heeft, of waarvan de bewoner niet weet hoe het te gebruiken. Dit kan voorkomen omdat er geen instructie bij is, of omdat de interface van het systeem bijzonder gebruiksonvriendelijk is. Zelfs woningen, die zijn gebouwd om een toonbeeld te zijn van de stand van de techniek en dus het neusje van de zalm, zijn soms uitgesproken onhandig in de bediening. Van ouderen is bekend dat zij vooral die domotica waarderen die een bijdrage levert aan hun onafhankelijkheid en veiligheid. Van jongere volwassenen is bekend dat zij domotica waarderen die een bijdrage levert aan het gemak en comfort in hun woning. Vanuit de bewoner moet rekening worden gehouden met de volgende typen wensen: Functionele eisen: aansluiten bij de behoeftes van de gebruiker en gebruiksvriendelijk zijn, Technische eisen: het moet werken, Esthetische eisen: het moet netjes in de woning passen, zo veel mogelijk uit het zicht, Aanpasbaarheid in de toekomst: als de bewoner wisselt moet het systeem kunnen veranderen. Privacy (en de slimme meter) Privacy is een onderwerp dat relevant is voor een klein aantal typen domotica. Het is alleen relevant voor die domotica die data vanuit de woning naar een externe partij stuurt. In de eerder genoemde lijst met voorbeelden betreft dit alleen domotica uit categorie D. Uit deze categorie levert bovendien alleen de slimme energiemeter (al dan niet met uitlezing door de netwerkbeheerder) een bijdrage aan energiebesparing. De privacydiscussie gaat over bescherming van persoonsgegevens. De gegevens over energieverbruik in combinatie met de adresgegevens zouden alleen mogen worden gebruikt waarvoor deze zijn verzameld en niet voor andere doeleinden. Zolang de betrokkenen goed worden geïnformeerd, er afspraken zijn gemaakt over het gebruik van de gegevens, duidelijk is wie waarvoor verantwoordelijk is en de leverancier een goed systeem levert, is er geen sprake van een privacy-issue 2. 2 Uit: Artikel Voorkom indianenverhalen over radiografisch uitlezen van meterstanden, Mr. Alexander Singewald (juridisch adviseur op het gebied van de bescherming van persoonsgegevens), De Warmtemeter, pag. 9, december 2009, ISTA. Verkenning domotica voor energiebesparing, / 10

7 Compatibiliteit met andere systemen De onderdelen van het systeem communiceren met elkaar in hun eigen taal of bus, zoals dat in het jargon heet. Er zijn verschillende bussystemen. Twee bekende en open source bussystemen zijn Konnex en LonMark, hoewel bij het open source gehalte van beide nog opmerkingen kunnen worden geplaatst. Veel fabrikanten hebben echter ook nog systemen die alleen de fabrikant-eigen taal spreekt. Het risico bij het samenstellen van een systeem is dan ook dat er een totale spraakverwarring optreedt. Nu kan dit voor een deel worden opgelost (vergelijk het met het inzetten van tolken ). Toch blijft het omzetten van de ene in de andere taal een risico. Kennis en kunde van de adviseur en installateur Domotica valt binnen het werkveld van de installateur en de installatietechnisch ontwerper. Domotica, dat zijn elektronen die door koper gaan, dus dat is net als met een stopcontact. De E(lectrotechnisch)- installateur zal dat dus ook wel kunnen, is vaak de gedachte. Echter dit is wat te makkelijk gedacht. Domotica vraagt radicaal andere kennis (bijvoorbeeld van programmeertalen) dan wat de traditionele E-installateur in huis heeft. Het ontwerpen en installeren van domotica vraagt om specialisten. Sterker nog, complexere domotica vraagt zelfs om een andere inrichting van het bouwproces. De traditionele verdeling tussen ontwerper (installatietechnisch adviseur) en uitvoerende (installateur) is voor domotica geen goede. In een traditionele aanbesteding wordt de installateur geselecteerd op basis van prijs. De kwaliteit van het werk wordt gegarandeerd door het ontwerp van de adviseur. Deze traditionele wijze werkt niet voor domotica. Nieuwbouw of renovatie Nieuwbouw biedt meer mogelijkheden voor de toepassing van domotica dan bestaande bouw. Bij bestaande bouw is de uitgangssituatie immers dat de wanden, vloeren en het dak al overeind staan. Terwijl bij nieuwbouw vanaf een blanco vel kan worden begonnen. Het voornaamste probleem in de bestaande bouw is het gebrek aan ruimte om de benodigde kabels te trekken. Dit geldt overigens ook voor het grootste deel van de zeer recent opgeleverde bestaande woningen. Er zijn echter plint- en gootsystemen en ook draadloze systemen op de markt die dit kunnen compenseren. Daarnaast wordt gewerkt aan de ontwikkeling van een systeem op basis van optische media. Voor dit systeem zouden bestaande leidingen worden gebruikt waar nu al de 230 volt kabels in liggen. Draadloos of bedraad Draadloze dataoverdracht introduceert vrijheid en flexibiliteit: randapparatuur kan vrijuit worden geplaatst en hoeft niet aan de datakabel te worden gekoppeld. Hierbij moet men met twee zaken rekening houden. Ten eerste dat de randapparatuur vaak een voeding nodig heeft. Bij schakelaars is een batterij al voldoende maar bij randapparatuur als sensoren of camera s is een voeding vanuit het lichtnet nodig. Ten tweede dat draadloze signalen niet bruikbaar zijn in elk gebouw. Iedereen kent wel een gebouw waar de ontvangst voor de radio of mobiele telefoon slecht is. Draadloos geeft daardoor meer kans op storingen en is dus iets minder betrouwbaar. Een punt waaraan nog weinig aandacht wordt besteed betreft het relatief hoge energieverbruik van draadloze systemen. 6 Voorbeeldprojecten Er zijn in Nederland en wereldwijd vele voorbeeldprojecten. Hier staat een klein overzicht van een aantal voorbeelden in Nederland. Slimste Woning, Eindhoven 3 De Slimste Woning van Nederland is de demonstratie- en testwoning van Stichting Smart Homes die is voorzien van veel intelligente technologie. Qua gebruiksgemak is rekening gehouden met de richtlijnen van WoonKeur! Zo kent een woning met WoonKeur een hoog niveau aan gebruikskwaliteit, inbraak- en sociale veiligheid, valveiligheid, toegankelijkheid en flexibiliteit. 3 Verkenning domotica voor energiebesparing, / 10

8 De woning is bedoeld om de bezoekers - in een zo natuurlijk en realistisch mogelijke woonomgeving - te laten beleven wat slim wonen kan betekenen voor de kwaliteit van wonen, werken, leren en ontspannen. Door middel van educatie, demonstratie en voorlichting wordt onder meer getoond welke mogelijkheden er zijn op het gebied van nieuwe woontechnologie. Of hoe er voor gezorgd kan worden dat iemand met een zorgbehoefte, zo lang mogelijk thuis kan blijven wonen. En welke breedbanddiensten er zijn voor jong en oud. Technologie Thuis Nu! 4 Het programma Technologie Thuis Nu! beoogt ouderen en mensen met een beperking langer zelfstandig thuis te laten wonen met hulp van domotica. In Woerden zijn inmiddels twee van de beoogde vier demonstratiewoningen gerealiseerd. Cité, Rotterdam 5 Door Stadswonen Rotterdam is op de Kop van Zuid appartementencomplex Cité gerealiseerd met een parkeergarage, m2 commerciële ruimten en 496 appartementen voor jonge, pas afgestudeerde studenten. Bediening van de woning, toegangscontrole, energiebeheer en automatische facturering zijn geautomatiseerd. Om de daarvoor noodzakelijke domotica optimaal te benutten en te integreren in de appartementen, is gekozen voor een flexibele opbouw met één geïntegreerd netwerk voor digitale tv, radio, internet, telefonie, beveiliging, gebouwbeheer en domotica. Hierdoor kan de bewoner via zijn mobiele telefoon of via internet wereldwijd inloggen in zijn woning, de toestand uitlezen en de woning bedienen. De woning zet zich in rusttoestand bij vertrek en reageert op de wensen van de bewoner. De bewoner krijgt een overzicht van zijn energiegebruik, afgezet tegen zijn aanwezigheid en een gemiddeld gebruik. Dit bevordert de bewustwording van de relatie tussen gedrag en energiegebruik. Ook facturering voor huur en gebruik van de beschikbare middelen kan langs deze weg worden geautomatiseerd. Huis van de toekomst, Vilvoorde, België 6 In Vilvoorde in België staat een unieke attractie om kennis te maken met woon, werk- en leeftrends van de toekomst. Er worden rondleidingen gegeven in het huis, het kantoor en de creatieve industrieën van de toekomst. In de Living tomorrow rondleiding staan welzijn, gezondheid en plezier in de toekomst centraal. Domotica is een van de ontwikkelingen die hier aanschouwd kan worden in en om het huis. Het Domotel, Den Haag Het Domotel is een onderdeel van een seniorencomplex met 69 appartementen dat als doel heeft om senioren bekend te maken met domotica. Bij een van de proeven bleek het volgende: gebruikers vinden vooral de video intercom en het elektrisch slot handig; het gebruik van de vingerafdruk-entree is verwarrend, slecht 40% kan er goed mee omgaan; de leesbaarheid en de afmetingen van knoppen zijn vaak te klein; elektrische apparatuur werkt naar behoren; aan- en uitzetten van de domotica in de woning is verwarrend door de onduidelijk bediening. Bijdorp, Zoetermeer 7 In Zoetermeer zijn 169 appartementen voor ouderen gerealiseerd. Doelstelling is om ouderen zo lang mogelijk zelfstandig in de woning te kunnen laten wonen. Om dit te bereiken, zijn onder andere de voorzieningen opgenomen die het mogelijk maken om vanuit het bed de toegang tot de woning te regelen door middel van een videofoon. Verder zijn er welzijnssensoren in de woon- en slaapkamer geplaatst en blijft bij stroomuitval een aantal wezenlijke onderdelen functioneren. Ook brandt er oriëntatieverlichting gedurende de nacht. Daarnaast zorgen voorzieningen op het gebied van alarmering en brandsignalering ervoor dat een zo veilig mogelijke huisvesting wordt gecreëerd. Een modulaire opbouw moet ervoor zorgen dat alleen die voorzieningen worden geactiveerd die aansluiten bij de behoefte Verkenning domotica voor energiebesparing, / 10

9 De Machinist, Rotterdam 8 Energieopslag en een uitgebreid pakket aan domoticavoorzieningen voor 76 appartementen, m² commerciële ruimten en een parkeergarage. 7 Meer informatie Algemene Rekenkamer, Zorg op afstand. Een innovatie in de langdurige zorg, s Gravenhage: Sdu uitgevers. Available at: [Bezocht Juli 12, 2009]. Chan, M. e.a., A review of smart homes--present state and future challenges. Computer Methods and Programs in Biomedicine, 91(1), Darby, S., The effectiveness of feedback on energy consumption. A Review for DEFRA of the Literature on Metering, Billing and direct Displays. ECN, Demand Side Management achter de Meter, Petten: ECN. Heusinger, W., Das intelligente Haus: Entwicklung und Bedeutung für die Lebensqualität, Frankfurt am Main: P. Lang. Jong, M. & Kamphuis, I., Milieukentallen domotica in relatie tot gebruikersgedrag, Petten: ECN Energieonderzoek Centrum Nederland. Korporaal, D., Praas, M. & Rijkhoek, P., Succesfactoren bij nieuwe wooninitiatieven; Vraagsturing in de praktijk, Utrecht: Vereniging Somma. Loera, J., Generational Differences in Acceptance of Technology. Telemedicine and e-health, 14(10), Nispen, B., Zorgdomotica, Den Haag: Nederlands Instituut voor Telemedicine. Parker, D. e.a., How much energy are we using? Potential of residential energy demand feedback devices. Proceedings of the 2006 Summer Study on Energy Efficiency in Buildings, American Council for an Energy Efficient Economy. Asilomar, CA. Römer, J., Domotica, energiebesparend of energieverslindend, Petten: ECN. Tang, P. & Venables, T., 'Smart' homes and telecare for independent living. J Telemed Telecare, 6(1), Van der Vlies, R. & van Bronswijk, J., Home automation as an example of construction innovation. In Conference proceedings of the Global Innovation in Construction Conference. Loughborough: Loughborough University. Meer achtergronden bij domotica Domotica Platform Nederland Stichting Smart Homes: promotor van Domotica met 85 aangesloten organisaties, waaronder leveranciers en opdrachtgevers. WDTM: brancheorganisatie voor aanbieders van technologie en diensten op het gebied van personenalarmering en domotica met 8 Verkenning domotica voor energiebesparing, / 10

10 55 aangesloten organisaties, waaronder leveranciers en (zorg)opdrachtgevers. Colofon Uitgave: Delft, januari 2010 Contactgegevens: TNO Bouwinnovatie Postbus 49, 2600 AA Delft Van Mourik Broekmanweg XE Delft T F I: Tekst: Remy van der Vlies (TNO) Leonie van der Steen (PeGO) Redactie: Annoesjka Nienhuis (TNO) Verkenning domotica voor energiebesparing, / 10

6-TSO-IW-c Domotica 1

6-TSO-IW-c Domotica 1 6-TSO-IW-c Domotica 1 Domotica In het dagelijkse leven moderniseert alles, inclusief de woningen. De elektriciteit en elektronica in een huis zijn er enorm op vooruit gegaan. Waar men vroeger nog schakelaars

Nadere informatie

Ontdek de voordelen van domotica

Ontdek de voordelen van domotica Ontdek de voordelen van domotica Audio - Video Verlichting - Zonwering Camera - Beveiliging Verwarming - Energie Zorg - Domotica Eenvoudig - Draadloos Domotica showroom Audio - Video Afstandsbediening

Nadere informatie

De beste, mooiste en meest intelligente oplossing voor de automatisering en beveiliging van uw domein.

De beste, mooiste en meest intelligente oplossing voor de automatisering en beveiliging van uw domein. De beste, mooiste en meest intelligente oplossing voor de automatisering en beveiliging van uw domein. Fibaro is een complete en krachtige oplossing voor het monitoren, beheren en intelligent automatiseren

Nadere informatie

Domotica & Energiemanagement Via domotica naar Smart Grids!

Domotica & Energiemanagement Via domotica naar Smart Grids! Domotica & Energiemanagement Via domotica naar Smart Grids! Smart Homes Nationaal Kenniscentrum Domotica & Slim Wonen Duizelseweg 4a 5521 AC Eersel www.smart-homes.nl info@smart-homes.nl Peter Brils tel.

Nadere informatie

Overal uw huis onder controle

Overal uw huis onder controle Overal uw huis onder controle comfort energiebesparing personen alarm alarm camerabeveiliging www.e-domotica.com Bediening via: Basisstation Smartphone Tablet Voor wie: Voor iedereen Wanneer: Voor elke

Nadere informatie

io-homecontrol by Somfy voor rolluiken

io-homecontrol by Somfy voor rolluiken io-homecontrol by Somfy voor rolluiken De nieuwste generatie draadloze automatisering voor rolluiken die ook de andere producten in uw woning bedient! io-homecontrol by Somfy voor rolluiken Een investering

Nadere informatie

io-homecontrol van Somfy voor rolluiken Voor hen die het beste eisen voor hun huis!

io-homecontrol van Somfy voor rolluiken Voor hen die het beste eisen voor hun huis! io-homecontrol van Somfy voor rolluiken Voor hen die het beste eisen voor hun huis! i o - h o m e c o n t r o l v a n S o m f y v o o r r o l l u i k e n Voel je veilig thuis! Wilt u verzekerd zijn van

Nadere informatie

Domotica loont voor slim wonen en Leven!

Domotica loont voor slim wonen en Leven! Domotica loont voor slim wonen en Leven! Bouw & ICT 2011 Smart Homes Nationaal Kenniscentrum Domotica & Slim Wonen www.smart-homes.nl, info@smart-homes.nl Duizelseweg 4A, Eersel, tel. 0497-514984 Agenda

Nadere informatie

Woningbouw. Welkom thuis, waarmee kan ik u van dienst zijn? WIJ BRENGEN GEBOUWEN TOT LEVEN...

Woningbouw. Welkom thuis, waarmee kan ik u van dienst zijn? WIJ BRENGEN GEBOUWEN TOT LEVEN... Woningbouw Welkom thuis, waarmee kan ik u van dienst zijn? WIJ BRENGEN GEBOUWEN TOT LEVEN... WIJ BRENGEN GEBOUWEN TOT LEVEN... De woonconsument anno nu is steeds veeleisender. En terecht. Een huis is meer

Nadere informatie

Flexibele gebouwen -automatisering voor energiebesparing, veiligheid en comfort

Flexibele gebouwen -automatisering voor energiebesparing, veiligheid en comfort Flexibele gebouwen -automatisering voor energiebesparing, veiligheid en comfort IN HET TEMPO VAN UW GEZIN COMFORT BINNEN HANDBEREIK 3 2 KLAAR OM TE GAAN WERKEN... ALLES MOET SNEL GAAN! Start het vertrekritueel.

Nadere informatie

joop hogen what is simple should be treated simply, what is difficult should be reduced to the simplest terms ontwerp en bouw geautomatiseerde

joop hogen what is simple should be treated simply, what is difficult should be reduced to the simplest terms ontwerp en bouw geautomatiseerde what is simple should be treated simply, what is difficult should be reduced to the simplest terms ontwerp en bouw geautomatiseerde leefomgevingen joop hogen Uw comfort uw persoon Niets is individueler

Nadere informatie

Comfortabel. Binnen de persoonlijke leefomgeving neemt de woning veelal een. centrale plaats in. Het is een van de weinige plekken die u geheel

Comfortabel. Binnen de persoonlijke leefomgeving neemt de woning veelal een. centrale plaats in. Het is een van de weinige plekken die u geheel Comfortabel Binnen de persoonlijke leefomgeving neemt de woning veelal een centrale plaats in. Het is een van de weinige plekken die u geheel kunt inrichten naar eigen voorkeur, wens en inzicht. Het is

Nadere informatie

Automatisch ventileren in de badkamer

Automatisch ventileren in de badkamer Offerte SLIMMER Huis Sanne Kruithoven & Peter Vlierbes Haarlem Situatie: Sanne Kruithoven en Peter Vlierbes wonen samen met hun zoon in een moderne tweeonder-een-kapwoning aan de Postelstraat 94, 1234

Nadere informatie

Integratie zorgdomotica: Infra Rood bediening & KNX bus in het Zonnehuis in Vlaardingen. Judith Buter 18 november 2010

Integratie zorgdomotica: Infra Rood bediening & KNX bus in het Zonnehuis in Vlaardingen. Judith Buter 18 november 2010 Integratie zorgdomotica: Infra Rood bediening & KNX bus in het Zonnehuis in Vlaardingen Judith Buter 18 november 2010 QUOVADIS SINDS 1993 Individuele bedienaanpassingen: Omgevingsbediening; Computer bedieningsaanpassingen;

Nadere informatie

energiemonitoring Wat kan inzicht betekenen voor je energieverbruik.

energiemonitoring Wat kan inzicht betekenen voor je energieverbruik. energiemonitoring Wat kan inzicht betekenen voor je energieverbruik. energiecontroller iungo Wat kost een wasbeurt? Of hoeveel energie verbruikt je vriezer? Energie is een belangrijke, maar vaak onzichtbare

Nadere informatie

weinor besturingen Bedieningsgemak Besturingssytemen voor weinor producten www.weinor.nl

weinor besturingen Bedieningsgemak Besturingssytemen voor weinor producten www.weinor.nl weinor besturingen Bedieningsgemak Besturingssytemen voor weinor producten www.weinor.nl Besturingssystemen voor weinor producten Tot rust komen en genieten van een comfortabele bediening Lekker tot rust

Nadere informatie

De Domoticatoets. Persoonlijk advies voor slimme aanpassingen in huis. Programma Ontgroening en Vergrijzing

De Domoticatoets. Persoonlijk advies voor slimme aanpassingen in huis. Programma Ontgroening en Vergrijzing De Domoticatoets Persoonlijk advies voor slimme aanpassingen in huis Programma Ontgroening en Vergrijzing De Domoticatoets: persoonlijk advies voor slimme aanpassingen in huis Lang thuis in eigen huis

Nadere informatie

Wat is domotica? Domotica maakt u het leven gemakkelijker en veiliger en doet uw energiefactuur dalen. Bij deze enkele voorbeelden:

Wat is domotica? Domotica maakt u het leven gemakkelijker en veiliger en doet uw energiefactuur dalen. Bij deze enkele voorbeelden: Waarom domotica? Als ik bij mensen op bezoek ga of mensen komen naar mij voor het maken van een prijsofferte, stel ik hen steeds de vraag waarom geen domotica te plaatsen? Ik stel dan vast dat lang nog

Nadere informatie

Gewoon een veilig gevoel.

Gewoon een veilig gevoel. Gewoon een veilig gevoel. Kwaliteit van leven, comfort, zelfredzaamheid en gevoel van vrijheid voor gebruikers. Dat is wat wij als Telezorg nastreven met het ComServer platform. ComServer De scheiding

Nadere informatie

HDL buspro Domotica installaties

HDL buspro Domotica installaties HDL buspro Domotica installaties HDL is sinds 1985 producent van lichtregel & automatiseringssystemen voor installateurs wereldwijd. Toegankelijk Domotica systemen zijn niet langer enkel voor de Rich &

Nadere informatie

Xanura huisautomatisering. Voor verlichting en apparatuur Onzichtbaar te installeren Voor nieuw- en bestaande bouw Geen hak- en breekwerk

Xanura huisautomatisering. Voor verlichting en apparatuur Onzichtbaar te installeren Voor nieuw- en bestaande bouw Geen hak- en breekwerk Xanura huisautomatisering Voor verlichting en apparatuur Onzichtbaar te installeren Voor nieuw- en bestaande bouw Geen hak- en breekwerk Xanura is... Vandaag de dag kan met recht gesproken worden van een

Nadere informatie

U wilt meer comfort, rationeel energiegebruik en veiligheid in uw woning of bedrijfsgebouw?

U wilt meer comfort, rationeel energiegebruik en veiligheid in uw woning of bedrijfsgebouw? U wilt meer comfort, rationeel energiegebruik en veiligheid in uw woning of bedrijfsgebouw? Dit kan met het domotica systeem van Ryckeboer Automation & Security Concept EIB domotica Wij zijn een bedrijf

Nadere informatie

Voorwoord 3. Basis pakket 4. Comfort pakket 6. Comfort Plus pakket 8. Overzicht 10. Zorg pakket 12. Extra opties 17. Energie 18

Voorwoord 3. Basis pakket 4. Comfort pakket 6. Comfort Plus pakket 8. Overzicht 10. Zorg pakket 12. Extra opties 17. Energie 18 1 Voorwoord 3 Basis pakket 4 Comfort pakket 6 Comfort Plus pakket 8 Overzicht 10 Zorg pakket 12 Extra opties 17 Energie 18 2 In deze handleiding vindt u uitleg over het domotica systeem, toegepast in uw

Nadere informatie

De slimme meter. Informatie over de nieuwe energiemeter

De slimme meter. Informatie over de nieuwe energiemeter De slimme meter Informatie over de nieuwe energiemeter De slimme meter in vogelvlucht Alle huishoudens in Nederland krijgen een nieuw soort energiemeter aangeboden: de zogenaamde slimme meter. Deze digitale

Nadere informatie

Uw comfortabele woning KNX Berker by Hager

Uw comfortabele woning KNX Berker by Hager Uw comfortabele woning KNX Berker by Hager Inhoud Domotica - KNX, de wereldstandaard Pagina 0 l 07 KNX Berker by Hager Pagina 08 l 09 Comfort Pagina 0 Veiligheid Pagina Energie-efficiëntie Pagina 2 Flexibiliteit

Nadere informatie

KNX Berker by Hager maakt het eenvoudig Uw huis denkt mee

KNX Berker by Hager maakt het eenvoudig Uw huis denkt mee KNX Compact KNX Berker by Hager maakt het eenvoudig Uw huis denkt mee KNX Berker by Hager is een intelligent systeem waarmee uw elektrische apparatuur via een stuurleiding wordt verbonden. Zo kunnen meerdere

Nadere informatie

io-homecontrol van Somfy voor zonweringen

io-homecontrol van Somfy voor zonweringen io-homecontrol van Somfy voor zonweringen E x c l u s i e f Voor hen die het beste eisen voor hun huis en terras! i o - h o m e c o n t r o l v a n S o m f y v o o r z o n w e r i n g e n Eis het beste

Nadere informatie

Het draadloze alarmsysteem van Somfy zorgt voor uw gemoedsrust

Het draadloze alarmsysteem van Somfy zorgt voor uw gemoedsrust Het draadloze alarmsysteem van Somfy zorgt voor uw gemoedsrust Met het draadloze Protexial io alarm heeft u een hoogwaardige bescherming en het gemak van Home Motion by Somfy: Actieve veiligheid Het Somfy

Nadere informatie

Easy Series voor woningbouwprojecten Beveiligingsoplossingen voor luxe woningen en appartementcomplexen

Easy Series voor woningbouwprojecten Beveiligingsoplossingen voor luxe woningen en appartementcomplexen Easy Series voor woningbouwprojecten Beveiligingsoplossingen voor luxe woningen en appartementcomplexen 2 Easy Series inbraakcentrale Betrouwbare beveiliging vereenvoudigd Toegevoegde waarde voor uw innovatieve

Nadere informatie

IHC. Intelligent Home Control Voor een veiliger, comfortabeler en energiezuiniger woning

IHC. Intelligent Home Control Voor een veiliger, comfortabeler en energiezuiniger woning IHC Intelligent Home Control Voor een veiliger, comfortabeler en energiezuiniger woning IHC: wat het voor u kan betekenen Met het IHC-systeem kunnen alle elektrische functies zoals verlichting, zonwering,

Nadere informatie

Bouwstenen voor de levensloopbestendige woning. Realive by

Bouwstenen voor de levensloopbestendige woning. Realive by W O N I N G C O R P O R A T I E S Bouwstenen voor de levensloopbestendige woning Realive by Het concept Zorgdiensten Interactieve diensten Basis diensten Bouwstenen (infrastructuur) Basis producten t Levensloop

Nadere informatie

Geniet van het nieuwe lifestyle gevoel!

Geniet van het nieuwe lifestyle gevoel! Eltako Draadloze en bedrade domotica Ervaar een totaal nieuwe kwaliteit van leven Meer comfort en flexibiliteit, meer veiligheid en meer tijd voor uzelf! Geniet van het nieuwe lifestyle gevoel! Begin de

Nadere informatie

Aritech Comfort security systemen CS175 CS275 CS375. g GE Interlogix

Aritech Comfort security systemen CS175 CS275 CS375. g GE Interlogix Aritech Comfort security systemen CS175 CS275 CS375 g GE Interlogix Een gerustgevoel, comfortabele beveiliging De comfort security systemen van GE Interlogix zijn meer dan eenvoudige alarmsystemen, zij

Nadere informatie

Veilig op vakantie door slim verlichten

Veilig op vakantie door slim verlichten Offerte SLIMMER Huis Sanne Kruithoven & Peter Vlierbes Haarlem Situatie: Sanne Kruithoven en Peter Vlierbes wonen samen met hun zoon in een moderne tweeonder-een-kapwoning aan de Postelstraat 94, 1234

Nadere informatie

HomeWizard FEATURE GUIDE

HomeWizard FEATURE GUIDE HomeWizard FEATURE GUIDE HomeWizard zorgt voor meer comfort en veiligheid in huis. Draadloze, koppelbare rookmelders geven alarm en versturen een push-bericht zodra er rook gedetecteerd wordt. De HomeWizard

Nadere informatie

Draadloos alarmsysteem

Draadloos alarmsysteem Draadloos alarmsysteem Het draadloze alarmsysteem van Somfy zorgt voor uw gemoedsrust Met het draadloze Protexial io alarm heeft u een hoogwaardige bescherming en het gemak van een op maat gemaakt systeem.

Nadere informatie

Apparaten schakelen op afstand

Apparaten schakelen op afstand Offerte SLIMMER Huis Sanne Kruithoven & Peter Vlierbes Haarlem Situatie: Sanne Kruithoven en Peter Vlierbes wonen samen met hun zoon in een moderne tweeonder-een-kapwoning aan de Postelstraat 94, 1234

Nadere informatie

Van meten tot weten. Totaaloplossingen voor werkplek en ruimtemanagement

Van meten tot weten. Totaaloplossingen voor werkplek en ruimtemanagement Van meten tot weten Totaaloplossingen voor werkplek en ruimtemanagement werkplekbezettings- en ruimtebenuttings Detectie In traditionele kantoor- en schoolomgevingen, waar iedereen een eigen werkplek of

Nadere informatie

Geniet van het nieuwe lifestyle gevoel!

Geniet van het nieuwe lifestyle gevoel! Eltako Funk Ervaar een totaal nieuwe kwaliteit van leven Meer comfort en flexibiliteit, meer veiligheid en meer tijd voor uzelf! Geniet van het nieuwe lifestyle gevoel! Begin de dag goed Aangenamer kunt

Nadere informatie

FLEXIBILITEIT IN COMMUNICATIE- EN SERVICE- OPLOSSINGEN IN DE ZORG

FLEXIBILITEIT IN COMMUNICATIE- EN SERVICE- OPLOSSINGEN IN DE ZORG FLEXIBILITEIT IN COMMUNICATIE- EN SERVICE- OPLOSSINGEN IN DE ZORG BART SONNEMANS, SEGMENT MANAGER INDEPENDENT LIVING Service at Home - Bart Sonnemans, 20 mei 2010, Ascom (Nederland) B.V. 1 HOE WAS HET?

Nadere informatie

io-homecontrol by Somfy voor buitenzonwering

io-homecontrol by Somfy voor buitenzonwering io-homecontrol by Somfy voor buitenzonwering De nieuwste generatie draadloze automatisering voor zonwering die ook andere producten in uw woning bedient! io-homecontrol by Somfy voor buitenzonwering Een

Nadere informatie

Vanaf elke plek in of direct bij uw woning de zonwering bedienen. U bent meester over het comfort van uw woning

Vanaf elke plek in of direct bij uw woning de zonwering bedienen. U bent meester over het comfort van uw woning Inhoud Van eenvoudig tot Hi Tech Home Motion Uitgebreid Vanaf elke plek in of direct bij uw woning de zonwering bedienen U bent meester over het comfort van uw woning Vanaf uw terras bepaalt u de gewenste

Nadere informatie

www.eurolinezonwering.nl

www.eurolinezonwering.nl Somfy Nederland Postbus 163 2130 AD Hoofddorp T +31 (0)23 56 25 051 info@somfy.nl www.somfy.nl www.homemotion.nl Home Motion Uw hele huis onder controle. Waar u ook bent. Inhoud Van eenvoudig tot Hi Tech

Nadere informatie

Domotica Wat klanten willen? Ronald Provoost Oktober 2007

Domotica Wat klanten willen? Ronald Provoost Oktober 2007 Domotica Wat klanten willen? Ronald Provoost Oktober 2007 Wat wil de klant De noodzaak. Is het nu echt een keuzecriterium bij een nieuwe woning? Wat zijn de exacte wensen? Er is niet 1 type klant Aandachtspunten

Nadere informatie

Slimme energiemeters vanaf 1.1.2012 ingevoerd

Slimme energiemeters vanaf 1.1.2012 ingevoerd Regelingen en voorzieningen CODE 5.1.4.22 Slimme energiemeters vanaf 1.1.2012 ingevoerd bronnen vraag en antwoord ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie (EL&I), 23.2.2011, www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Thuis in uw eigen huis

Thuis in uw eigen huis Thuis in uw eigen huis ikobus-systeem Een veilig gevoel, waar u ook bent Op het ikobus-systeem kunnen heel wat sensoren en verklikkers worden aangesloten. Ze verwittigen u bij waterschade of vensterglasbreuk,

Nadere informatie

Respect voor mensen Veelzijdige elektro-installatietechniek voor de zorg

Respect voor mensen Veelzijdige elektro-installatietechniek voor de zorg Respect voor mensen Veelzijdige elektro-installatietechniek voor de zorg Zorg voor de toekomst: Individuele oplossingen met elektrotechniek Het aantal zorginstellingen en zorgwoningen neemt toe door de

Nadere informatie

Niko Home Control in een notendop Een overzicht van de mogelijkheden

Niko Home Control in een notendop Een overzicht van de mogelijkheden Niko Home Control in een notendop Een overzicht van de mogelijkheden Illuminating ideas. 1 Niko Home Control de nieuwe elektrische installatie. Niko Home Control overstijgt de mogelijkheden van een traditionele

Nadere informatie

DE SLIMME METER Slim, bewust en Duurzaam

DE SLIMME METER Slim, bewust en Duurzaam DE SLIMME METER DE SLIMME METER Slim, bewust en Duurzaam Slim, Bewust en Duurzaam Wat is een slimme meter? Slimme meters vervangen de huidige gas- en elektriciteitsmeters. Deze digitale meter meet net

Nadere informatie

KISS de basis voor alle mogelijkheden

KISS de basis voor alle mogelijkheden KISS de basis voor alle mogelijkheden MET KISS KIEST U VOOR VRIJHEID VAN WONEN Zekerheid 10 Jaar Garantie van Hager; fabrikant van 30% van de installaties in Europa na oplevering van de woning 3 Jaar Prijsgarantie

Nadere informatie

Vragenlijst Comfortinstallateur

Vragenlijst Comfortinstallateur Vragenlijst Comfortinstallateur Dit is een pdf-bestand. Klik bovenaan de balk op Comments. Kies vervolgens Typewriter om het document in te vullen. Dat voorkomt printen en vereenvoudigt het invullen. Algemene

Nadere informatie

Draadloos schakelen met Xcomfort

Draadloos schakelen met Xcomfort Draadloos schakelen met Xcomfort Wonen in luxe en comfort www.draadloosschakelen.nl Uw droomhuis, uw thuis In uw droomhuis vindt u rust, ontspanning, geborgenheid en sfeer. U woont en leeft er comfortabel,

Nadere informatie

Aritech Comfort security systemen CS375 CS575 CS875. g GE Interlogix

Aritech Comfort security systemen CS375 CS575 CS875. g GE Interlogix Aritech Comfort security systemen CS375 CS575 CS875 g GE Interlogix Een gerustgevoel, comfortabele beveiliging De comfort security systemen van GE Interlogix zijn meer dan eenvoudige alarmsystemen, zij

Nadere informatie

io-homecontrol by Somfy voor rolluiken

io-homecontrol by Somfy voor rolluiken io-homecontrol by Somfy voor rolluiken De nieuwste generatie draadloze automatisering voor rolluiken die ook de andere producten in uw woning bedient! io-homecontrol by Somfy voor rolluiken Een investering

Nadere informatie

Slimme elektronica retailer speelt in op veranderende vraag

Slimme elektronica retailer speelt in op veranderende vraag De digitale revolutie vindt nu ook zijn weg in huis Slimme elektronica retailer speelt in op veranderende vraag De laatste paar jaar volgen de technologische ontwikkelingen zich in een snel tempo op. Wat

Nadere informatie

Niko Home Control in een notendop Een overzicht van de mogelijkheden

Niko Home Control in een notendop Een overzicht van de mogelijkheden Niko Home Control in een notendop Een overzicht van de mogelijkheden Illuminating ideas. 1 2 Het touchscreen informeert je op elk moment van de dag over je elektriciteits-, gas- en waterverbruik. Niko

Nadere informatie

Energiebespaar Tips!

Energiebespaar Tips! Energiebespaar Tips! Hieronder vind u een aantal tips waarmee u op uw energierekening vele euro s kunt besparen. De tips zijn verdeeld in de verschillende onderdelen waaraan u energie verbruikt in uw huis.

Nadere informatie

Wilt u advies van een specialist over een onderwerp? Vink dit dan aan in de laatste kolom.

Wilt u advies van een specialist over een onderwerp? Vink dit dan aan in de laatste kolom. Thuiscomfort Checklist Hoe comfortabel, veilig en toegankelijk woon ik? Is uw woning geschikt om er uw leven lang zelfstandig en comfortabel te wonen? De Thuiscomfort Checklist stelt per ruimte in huis

Nadere informatie

Binnenklimaat: energie efficiënte oplossingen besparing door comfort

Binnenklimaat: energie efficiënte oplossingen besparing door comfort Binnenklimaat: energie efficiënte oplossingen besparing door comfort Rob Nagel Honeywell Dag van de Installatie VSK, Jaarbeurs Utrecht 2 februari 2010 Binnenklimaat besparing door comfort Woningmarkt in

Nadere informatie

Zuinig wonen. 10. Doe de VREG-test! Bekijk zeker de website: http://www.vreg.be/nl/doe-de-v-test-voorgezinnen

Zuinig wonen. 10. Doe de VREG-test! Bekijk zeker de website: http://www.vreg.be/nl/doe-de-v-test-voorgezinnen 10. Doe de VREG-test! Bekijk zeker de website: http://www.vreg.be/nl/doe-de-v-test-voorgezinnen Hier vergelijk je de verschillende producten van de verschillende energieleveranciers. Zo kun je zien wat

Nadere informatie

De slimme meter. Informatie over de nieuwe energiemeter

De slimme meter. Informatie over de nieuwe energiemeter De slimme meter Informatie over de nieuwe energiemeter De slimme meter in vogelvlucht Alle huishoudens in Nederland krijgen een nieuw soort energiemeter aangeboden: de zogenaamde slimme meter. Deze digitale

Nadere informatie

Brandbeveiliging met Wi-Safe 2 technologie

Brandbeveiliging met Wi-Safe 2 technologie Brandbeveiliging met Wi-Safe 2 technologie Wi-Safe 2 producten van FireAngel Technische voorsprong Intelligente detectietechnologie FireAngel rook- en hittemelders zijn uitgerust met de nieuwste detectietechnologie

Nadere informatie

Draadloos alarmsysteem. alarm assortiment

Draadloos alarmsysteem. alarm assortiment Draadloos alarmsysteem alarm assortiment Protexial io Draadloos alarmsysteem In Protexial io is het beste van de huidige alarmtechnologie samengebracht. Met Somfy biedt u een op maat gemaakt beveiligingssysteem

Nadere informatie

Ervaringen en ontwikkelingen van domotica in de zorgsector

Ervaringen en ontwikkelingen van domotica in de zorgsector Ervaringen en ontwikkelingen van domotica in de zorgsector Aanvang presentatie 11.00 uur Corien van Berlo Stichting Smart Homes Nationaal Kenniscentrum Domotica & Slim Wonen Wie is Smart Homes? Opbouwen

Nadere informatie

gamma Wave / KNX bussystemen

gamma Wave / KNX bussystemen gamma Wave / KNX bussystemen Draadloze domotica, nu een feit. Dankzij GAMMA KNX wave, het draadloze radiocommunicatiesysteem van Siemens, is het mogelijk te genieten van alle comfort en voordelen van de

Nadere informatie

ikitlux LUXOM COMFORT KIT

ikitlux LUXOM COMFORT KIT ikitlux LUXOM COMFORT KIT Op een creatieve manier kies je samen met de installateur voor een duurzaam wooncomfort. Zorgeloos gebruiksgemak dat is afgestemd op de behoeften en het levensritme van je familie.

Nadere informatie

Energiebespaar Tips!

Energiebespaar Tips! Energiebespaar Tips! Hieronder vind u een aantal tips waarmee u op uw energierekening vele euro s kunt besparen. De tips zijn verdeeld in de verschillende onderdelen waaraan u energie verbruikt in uw huis.

Nadere informatie

Een aangename temperatuur overal in huis

Een aangename temperatuur overal in huis Een aangename temperatuur overal in huis De nieuwe digitale kamerthermostaat voor verwarmingssystemen gebruiksvriendelijk, energie-efficiënt en kostenbesparend Answers for infrastructure Welkom in de comfortzone

Nadere informatie

ComfoFan CO 2 -systeem. Koeling Ventilatie Filtering

ComfoFan CO 2 -systeem. Koeling Ventilatie Filtering -systeem Verwarming Koeling Ventilatie Filtering - systeem nog eenvoudiger ventileren Voor een optimaal binnenklimaat is continue ventilatie onontbeerlijk. Hiervoor wordt verse buitenlucht toegevoerd en

Nadere informatie

somfy.nl Somfy Home Motion Brengt uw huis in beweging

somfy.nl Somfy Home Motion Brengt uw huis in beweging somfy.nl Somfy Home Motion Brengt uw huis in beweging Flexibel veelzijdig Somfy Home Motion... brengt uw huis in beweging! Of het nu gaat om binnen of buiten: u heeft volledige controle over uw huis met

Nadere informatie

de afstandsbediening voor uw deur!

de afstandsbediening voor uw deur! www.loxx.nl de afstandsbediening voor uw deur! Made in Holland LoXX, de afstandsbedi Door het indrukken van de afstandsbediening draait de LoXX ONE het slot open. De LoXX ONE past op ieder cilinderbediend

Nadere informatie

Zorgen voor uw comfort zit ons in de vingers ALGEMENE ELECTRICITEITSWERKEN JANSEN

Zorgen voor uw comfort zit ons in de vingers ALGEMENE ELECTRICITEITSWERKEN JANSEN Zorgen voor uw comfort zit ons in de vingers Een totaalaanbod van diensten inzake installaties is uw uniek aanspreekpunt voor een breed spectrum van installaties en werkzaamheden voor nieuwbouw en renovatie,

Nadere informatie

Geniet nog intenser van het leven!

Geniet nog intenser van het leven! Eltako-Wireless Beleef uw dagen met meer kwaliteit, de klok rond! Meer flexibiliteit, meer zekerheid en meer tijd voor uzelf! Geniet nog intenser van het leven! Aangenamer kan uw dag niet starten Zachter

Nadere informatie

SERVICE AT HOME HET FLORENCE VERHAAL. Ascom (Nederland) B.V.

SERVICE AT HOME HET FLORENCE VERHAAL. Ascom (Nederland) B.V. SERVICE AT HOME HET FLORENCE VERHAAL Ascom (Nederland) B.V. 2 Doel van deze presentatie: Inzicht geven in: Hoe bij Florence domotica en IP technologie gebruikt wordt als oplossing voor zorg, welzijn en

Nadere informatie

Draadloze bediening van raamdecoratie

Draadloze bediening van raamdecoratie Draadloze bediening van raamdecoratie Meer comfort met elektrische raamdecoratie en gordijnen Met elektrische raamdecoratie vergroot u uw wooncomfort en kunt u de lichtinval en temperatuur in huis veel

Nadere informatie

, relatieve luchtvochtigheid (RH) en temperatuur hoeft u zelf helemaal niets te doen.

, relatieve luchtvochtigheid (RH) en temperatuur hoeft u zelf helemaal niets te doen. DUCO at HOME De standaard voor woningventilatie Bij Duco Ventilation & Sun Control staat de gezondheid van de bewoners op de eerste plaats. Het Duco Comfort System en het DucoTronic System bieden de garantie

Nadere informatie

Domotica en communicatie Unica Wireless

Domotica en communicatie Unica Wireless Presentatie P104878 D17 Presentatie Scenario s Draadloos comfort is een gamma draadloze producten die gebruik maken van radiotechnologie (RF) om informatie uit te wisselen. Deze producten zijn uitermate

Nadere informatie

Draadloze bediening van verlichting

Draadloze bediening van verlichting Draadloze bediening van verlichting Maak uw verlichting draadloos en geniet van meer... Uw verlichting bedienen op afstand. Vanaf elke plaats in en rondom uw woning. Maar ook vanaf grote afstand met een

Nadere informatie

Bosch NurseCall met dwaalfunctie Grotere efficiëntie voor verpleegtehuizen

Bosch NurseCall met dwaalfunctie Grotere efficiëntie voor verpleegtehuizen Bosch NurseCall met dwaalfunctie Grotere efficiëntie voor verpleegtehuizen 2 Veiligheid in verpleegtehuizen: een grote uitdaging Bij het runnen van een verzorgings- en verpleegtehuis staat u voor de uitdaging

Nadere informatie

Motoren en besturingen voor zonwering. Alles wat u voor de automatisering nodig heeft

Motoren en besturingen voor zonwering. Alles wat u voor de automatisering nodig heeft Motoren en besturingen voor zonwering Alles wat u voor de automatisering nodig heeft De draadloze technologie Eenvoudige programmering In luttele zes seconden kunnen de SunWindControl besturingen worden

Nadere informatie

Monitoren energieverbruik

Monitoren energieverbruik Offerte SLIMMER Huis Sanne Kruithoven & Peter Vlierbes Haarlem Situatie: Sanne Kruithoven en Peter Vlierbes wonen samen met hun zoon in een moderne tweeonder-een-kapwoning aan de Postelstraat 94, 1234

Nadere informatie

Zorgen voor uw comfort zit ons in de vingers ALGEMENE ELECTRICITEITSWERKEN JANSEN

Zorgen voor uw comfort zit ons in de vingers ALGEMENE ELECTRICITEITSWERKEN JANSEN Zorgen voor uw comfort zit ons in de vingers Een totaalaanbod van diensten inzake installaties is uw uniek aanspreekpunt voor een breed spectrum van installaties en werkzaamheden voor nieuwbouw en renovatie,

Nadere informatie

Slim verwarmen, verlichten en ventileren

Slim verwarmen, verlichten en ventileren Offerte SLIMMER Huis Sanne Kruithoven & Peter Vlierbes Haarlem Situatie: Sanne Kruithoven en Peter Vlierbes wonen samen met hun zoon in een moderne tweeonder-een-kapwoning aan de Postelstraat 94, 1234

Nadere informatie

De slimme meter Klaar voor de toekomst

De slimme meter Klaar voor de toekomst De slimme meter Klaar voor de toekomst met de slimme meter bent u klaar voor de toekomst Endinet maakt haar energienetten klaar voor de toekomst. Net als de auto-, de telefoonen bankindustrie worden ook

Nadere informatie

Uw nieuwe woning met Busch-free@home. Huisbesturing was nog nooit zo gemakkelijk. www.busch-jaeger.nl. De toekomst begint nu.

Uw nieuwe woning met Busch-free@home. Huisbesturing was nog nooit zo gemakkelijk. www.busch-jaeger.nl. De toekomst begint nu. Uw nieuwe woning met Busch-free@home. Huisbesturing was nog nooit zo gemakkelijk. www.busch-jaeger.nl De toekomst begint nu. Uw nieuwe woning met Busch-free@home Een nieuwe woning kopen doet u niet zomaar.

Nadere informatie

Comfort & Safety en Low Vision. De vergrijzing zal leiden tot een explosieve zorgvraag. Dit vraagt om een creatieve aanpak.

Comfort & Safety en Low Vision. De vergrijzing zal leiden tot een explosieve zorgvraag. Dit vraagt om een creatieve aanpak. Comfort & Safety en Low Vision WONING De vergrijzing zal leiden tot een explosieve zorgvraag. Dit vraagt om een creatieve aanpak. Waarom een Comfort & Safety en Low Vision woning? We worden steeds ouder.

Nadere informatie

Draadloze bediening van raamdecoratie. het Appartement aparte budgetvriendelijke interieurs

Draadloze bediening van raamdecoratie. het Appartement aparte budgetvriendelijke interieurs Draadloze bediening van raamdecoratie het Appartement aparte budgetvriendelijke interieurs Meer comfort met elektrische raamdecoratie en gordijnen Met elektrische raamdecoratie vergroot u uw wooncomfort

Nadere informatie

HOME AUTOMATION PROJECTS

HOME AUTOMATION PROJECTS HOME AUTOMATION PROJECTS 1. Wie? Rudi Klaps Zaakvoerder en Project Coördinator Guy Decheiver Programmatie en Grafisch ontwerp Meer dan 15 jaar gecombineerde ervaring in elektrotechnische installaties,

Nadere informatie

Installaties voor levensloopbestendig wonen drie modellen. Een initiatief van

Installaties voor levensloopbestendig wonen drie modellen. Een initiatief van Installaties voor levensloopbestendig wonen drie modellen Een initiatief van Levensloopbestendig Wonen Wie is Karel van Dijk? Een voormalig Elektrotechnisch ondernemer met ruim 40 jaar ervaring in woning

Nadere informatie

ABB i-bus EIB. Gebouw Systeem Techniek, ook voor uw woning.

ABB i-bus EIB. Gebouw Systeem Techniek, ook voor uw woning. ABB i-bus EIB Gebouw Systeem Techniek, ook voor uw woning. ABB i-bus EIB Meerwaarde door intelligente techniek. De eisen die u als bewoner van een woning aan de elektrische installatie stelt, zijn de

Nadere informatie

Galaxy Flex BEVEILIGING DIE PAST BIJ UW BEDRIJF EN LEVENSSTIJL. Bescherm uw bezittingen

Galaxy Flex BEVEILIGING DIE PAST BIJ UW BEDRIJF EN LEVENSSTIJL. Bescherm uw bezittingen Galaxy Flex BEVEILIGING DIE PAST BIJ UW BEDRIJF EN LEVENSSTIJL Bescherm uw bezittingen Beveiliging die staat als een huis Bent u op zoek naar een beveiligingssysteem dat... Uiterst effectief en toch goed

Nadere informatie

Beurs Domotica. Slim Wonen CONNECTING WORLDS. 18 en 19 november 2015 Evoluon Eindhoven. www.beursdomoticaenslimwonen.nl

Beurs Domotica. Slim Wonen CONNECTING WORLDS. 18 en 19 november 2015 Evoluon Eindhoven. www.beursdomoticaenslimwonen.nl Beurs Domotica & Slim Wonen 18 en 19 november 2015 Evoluon Eindhoven CONNECTING WORLDS www.beursdomoticaenslimwonen.nl Connecting Worlds Alles is met elkaar te verbinden. Steeds meer apparaten zijn te

Nadere informatie

Jaap Jan de Jong Trea Winter van Faassen

Jaap Jan de Jong Trea Winter van Faassen Colofon Auteur: Eindredactie : Thijs A. Afman Joost van den Brink Jaap Jan de Jong Trea Winter van Faassen Dit is een uitgave van Brink Technical Solutions BV 2007. Deze uitgave mag vrij worden gekopieerd

Nadere informatie

Actief bezig met de I-CE!

Actief bezig met de I-CE! Actief bezig met de I-CE! Speciaal voor dorpshuizen heeft inrg een aantal leuke tips en weetjes over energiebesparing verzameld! In deze mail geeft inrg een aantal tips en weetjes over de I-CE die onlangs

Nadere informatie