Waarom duurzaam investeren de toekomst is. Luc Van Liedekerke. BASF Deloitte Elia Chair on Sustainability

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Waarom duurzaam investeren de toekomst is. Luc Van Liedekerke. BASF Deloitte Elia Chair on Sustainability"

Transcriptie

1 Waarom duurzaam investeren de toekomst is Luc Van Liedekerke BASF Deloitte Elia Chair on Sustainability

2 Inhoud 1. Economische groei en zijn gevolgen 2. Als zachte waarden hard worden 3. Domeinen van duurzaamheid 4. Impact op investeren 2 BASF - Deloitte Elia Chair on Sustainability

3 Het mirakel van economische groei 3 BASF - Deloitte Chair on Sustainability

4 4 BASF - Deloitte Elia Chair on Sustainability

5

6 De gevolgen van economische groei Impact op levensomstandigheden populatiegroei, scholing, gezondheid, ongelijkheid, etc Impact op milieu Impact op waarden en normen 6 BASF - Deloitte Elia Chair on Sustainability

7

8 8 BASF - Deloitte Chair on Sustainability

9 Schuivende waarden Als zachte waarden hard worden 9 BASF - Deloitte Chair on Sustainability

10 World Value Survey Twee dimensies van cross-culturele variatie Variatie in waarden is zeer groot maar kan samengevat worden in twee dimensies (1) Sterke versus zwak seculiere samenleving. Verbonden met religie, familie, autoriteit, hierarchie, gehoorzaamheid, patriotisme (2) Sterke versus zwakke zelfexpressie. Verbonden met vrijheid, zelfsturing en vertrouwen 10 Basf-Deloitte-Elia chair on sustainability

11 Secular-Rational Values + 0,65 0,60 JPN 0,55 SKR HNK GER (E.) GER (W.) SWE _ 0,50 0,45 0,40 0,35 0,30 0,25 0,20 0,15 r =.50*** PAK CHN NOR EST DEN CZE FIN LTV ISR MON GRC LTH BUL CRO FRA LXM SWI NTH AZR BLR SER SLO URU AUT BOS ICE UKR BEL HUN SLV NWZ RUS ALB CYP MAC GB KYR AUS ARM ARG ESP MOL ITL ALG INDO SIN CAN CHI DOM ROM VTN SAU IND MEX USA GEO IRE TUR POR BRZ SAF PHI 1 SD POL GUA EGP VEN COL ELS BAN PER JRD UGA MAL MOR TNZ NIG ZMB 0,10 0,15 0,20 0,25 0,30 0,35 0,40 0,45 0,50 0,55 0,60 0,65 0,70 _ Self-Expression Values +

12 Secular-Rational Values + 0,65 0,60 0,55 after , after ,45 before ,40 after 1980 after ,35 after 1980 before ,30 after ,25 before ,20 before 1921 before ,15 Africa _ 0,10 0,15 0,20 0,25 0,30 0,35 0,40 0,45 0,50 0,55 0,60 0,65 0,70 _ 12 BASF - Deloitte Chair on Sustainability Self-Expression Values +

13 Drie manieren waarop zachte waarden hard worden: wet, markt en civiele actie Macht van de burger: groei van de NGO wereld, lokaal en internationaal Wet: als burger steunen we strengere regels voedselveiligheid, milieuregels, corporate governance, genderbalans etc. Markt: als consument letten we op energie-efficiëntie, fair trade, bio-voedsel etc. 13 BASF - Deloitte Elia Chair on Sustainability

14

15 Domeinen van duurzaamheid 15 BASF - Deloitte Chair on Sustainability

16 Zeven domeinen van duurzaamheid (ISO26000) Milieu zuinig met energie en water, afvalbeheer, life cycle thinking, cradle to cradle design, protection of natural habitats, Arbeid work-life balans, gelijke kansen, integrale veiligheid, participatie, gender balans, privacy Consument gezondheid en veiligheid van de consument, klachtenprocedures, consumentendata bescherming, Governance corporate governance beweging, onafhankelijke bestuurder, rol van stakeholders, 16 BASF Deloitte Elia Chair on Sustainability

17 Faire operationale praktijken competitie, corruptiecontrole, lobbygedrag, relatie met levranciers, Mensenrechten kinderarbeid, recht van vereniging, controle op sociale praktijke n in aanvoerlijnen, Betrokken bij (lokale) gemeenschap communicatie met de buurt, lokale tewerkstelling, filantropische initiatieven, Deze thema s schuiven meer en meer naar het centrum van de samenleving Business case voor duurzaam ondernemen stijgt elke dag 17 BASF - Deloitte Chair on Sustainability

18 Reactie van investeerders 18 BASF - Deloitte Chair on Sustainability

19 Duurzaam investeren Financiële wereld (en CFO) hierin zeker geen voorloper geweest SRI pioniers: kapitaal investeringen als breekijzer naar gedragsverandering. Lukt niet, kapitaalmarkten zijn veel te diep Vandaag is motivatie eerder investeringen in lijn met eigen waarden/missie Mainstreamen van ESG informatie is duidelijk ingezet (zie meten van omvang van SRI markt) 19 BASF - Deloitte Elia Chair on Sustainability

20 Financiële impact van ESG: de empirie Zeer veel onderzoek naar Governance, veel minder naar E en S factor Impact van goede governance: Lagere kost voor leningen (credit spread) Lagere kost voor aandelen Operationele resultaten zijn beter Kan impact hebben op return op aandeel (alpha tss 8 en 15%). Vooral slechte CG wordt afgestraft in aandelenprijs 20 BASF Deloitte - Elia Chair on Sustainability

21 Vergelijkbare studies over E en S factor worden beschikbaar en wijzen in dezelfde richting Telwerk over 190 studies en metastudies 90% geeft lagere kapitaalkost 88% goeie ESG geeft betere operationele resultaten 80% ziet positieve invloed op aandeel Impact blijft echter beperkt in omvang, maar wel solide evidentie dat het zeker financieel niet nadelig is voor bedrijf en belegger 21 BASF - Deloitte Elia Chair on Sustainability

22 Maatschappelijke impact van ESG Veel minder onderzoek naar wat is nu de reële impact op de wereld van al die ESG investeringen IMPACT project van EU, merkwaardig weinig macro-economische impact van MVO Noodzaak om dit beter op te volgen gebeurt vandaag expliciet in impact investing. De financiële én maatschappelijke return van investeringen worden gemeten en opgevolgd 22 BASF - Deloitte Elia Chair on Sustainability

23 Conclusie Impact van ESG factor zal toenemen en dit is van belang voor bedrijf en investeerder ESG factoren zijn altijd risico en opportuniteit Risico zie BP, JPMorgan, BNP, Anadarko, Opportuniteit: duidelijke impact van betere relaties met stakeholders Geld is niet reukloos, geld is niet blind zolang we niet weten wat ons geld echt doet kunnen we niet investeren in onze toekomst 23 BASF - Deloitte Elia Chair on Sustainability

24 Dank U!

Belgische vastgoedfiscaliteit past niet in Europees keurslijf

Belgische vastgoedfiscaliteit past niet in Europees keurslijf Belgische vastgoedfiscaliteit past niet in Europees keurslijf In het kader van haar jaarlijkse groeistrategie heeft de Europese Commissie een aantal aanbevelingen geformuleerd over de vastgoedfiscaliteit

Nadere informatie

Veranderingen in vraag en aanbod op de Nederlandse arbeidsmarkt

Veranderingen in vraag en aanbod op de Nederlandse arbeidsmarkt Veranderingen in vraag en aanbod op de Nederlandse arbeidsmarkt Bas ter Weel Kennis-& Netwerksessie Trends in werken 10 maart 2016 Inleiding Werkgevers en werknemers hebben behoefte aan flexibiliteit Kracht

Nadere informatie

Prinsjesdag Uitdagingen voor Nederland. Menno Middeldorp Hoofd RaboResearch Nederland

Prinsjesdag Uitdagingen voor Nederland. Menno Middeldorp Hoofd RaboResearch Nederland Prinsjesdag 2017 Uitdagingen voor Nederland Menno Middeldorp Hoofd RaboResearch Nederland Overzicht Conjunctuur Nederlandse economie in bloei Uitdagingen voor Nederland Van Miljoenennota naar regeerakkoord

Nadere informatie

Op zoek naar geluk. Op zoek naar geluk. George Gelauff. Min. AZ 16 dec 2008

Op zoek naar geluk. Op zoek naar geluk. George Gelauff. Min. AZ 16 dec 2008 George Gelauff Opzet Kunnen we geluk meten? Maakt geld gelukkig? Wat zeggen de geluksmetingen over menselijk gedrag? Waar hangt geluk van af? Wat is geluk? Van Dale Gunstige loop van de omstandigheden

Nadere informatie

Toekomst voor de zorg in viervoud

Toekomst voor de zorg in viervoud Toekomst voor de zorg in viervoud Casper van Ewijk CPB & UvA RVZ 7 februari Diagnose Outline zorgboek 9 maart 2012 Uitgaven curatieve zorg % BBP, 2010 16,0 % bbp, 2010 14,1 14,0 12,0 10,0 9,0 8,8 8,0 7,9

Nadere informatie

Toekomst voor de zorg in viervoud

Toekomst voor de zorg in viervoud Toekomst voor de zorg in viervoud Casper van Ewijk CPB & UvA RVZ 7 februari Diagnose 2 Uitgaven curatieve zorg % BBP, 2010 16,0 % bbp, 2010 14,0 14,1 12,0 10,0 9,0 8,8 8,0 7,9 7,7 7,7 7,7 7,5 6,0 4,0 2,0

Nadere informatie

52ste Internationale Wiskunde Olympiade 2011

52ste Internationale Wiskunde Olympiade 2011 Wiskunde & Onderwijs 38ste jaargang (2012) 52ste Internationale Wiskunde Olympiade 2011 Bart Windels Laten we het maar meteen zeggen zoals het is : België behaalde dit jaar op de Internationale Wiskunde

Nadere informatie

Toekomst voor de zorg

Toekomst voor de zorg Casper van Ewijk Albert van der Horst Paul Besseling redactie Aanbieding VWS Trend 1: Kritische consument zelfbewuste consument hogere opleiding toegankelijke informatie transparantie van kwaliteit en:

Nadere informatie

Leidraad L2.1 Internationale overschrijving

Leidraad L2.1 Internationale overschrijving Huishoudelijk Reglement 2.2.4.5 Een basislid met een buitenlands paspoort, dat buiten Nederland in enige competitie heeft gespeeld, wordt speelgerechtigd na een onvoorwaardelijk verleende internationale

Nadere informatie

De presentaties van de manifestatie van 20/11/2014 Pensioenen: financiering en uitkering volgen aansluitend hieronder.

De presentaties van de manifestatie van 20/11/2014 Pensioenen: financiering en uitkering volgen aansluitend hieronder. De presentaties van de manifestatie van 20/11/2014 Pensioenen: financiering en uitkering volgen aansluitend hieronder. DE TOEKOMST VAN HET PENSIOEN Bart Van Craeynest Hoofdeconoom Petercam 20 november

Nadere informatie

Baanpolarisatie in Nederland

Baanpolarisatie in Nederland Baanpolarisatie in Nederland Bas ter Weel 27 mei 2016 Achtergrond Vraag naar arbeid verandert in alle OESO-landen (1980-2009) Lonen en werkgelegenheid H stijgen Lonen en werkgelegenheid M dalen Lonen L

Nadere informatie

Stuurzame zorg: tussen solidariteit en keuzevrijheid. Casper van Ewijk CPB, UvA, Netspar

Stuurzame zorg: tussen solidariteit en keuzevrijheid. Casper van Ewijk CPB, UvA, Netspar Stuurzame zorg: tussen solidariteit en keuzevrijheid Casper van Ewijk CPB, UvA, Netspar Seneca, 5 september 2013 Drie stellingen Uitgaven nog steeds onbeheersbaar omdat we geen grenzen durven te stellen

Nadere informatie

PRESENTATIE BELGISCHE ECONOMIE. Bart Van Craeynest Hoofdeconoom Petercam 3 april2014

PRESENTATIE BELGISCHE ECONOMIE. Bart Van Craeynest Hoofdeconoom Petercam 3 april2014 PRESENTATIE BELGISCHE ECONOMIE Bart Van Craeynest Hoofdeconoom Petercam 3 april2014 België kan veel beter 2 3 België gaat mee met herstel van de eurozone 6 Reëel BBP (jaarwijziging in %) 4 2 0-2 -4 EMU

Nadere informatie

HIER IS EEN HANDIG HULPMIDDEL VAN UW DAF DEALER SPECIALE AANBIEDINGEN

HIER IS EEN HANDIG HULPMIDDEL VAN UW DAF DEALER SPECIALE AANBIEDINGEN HIER IS EEN HANDIG HULPMIDDEL VAN UW DAF DEALER SPECIALE AANBIEDINGEN DAF Originele Remblokken Waarborgt maximale remprestaties en duurzaamheid Voor XF en CF DAF Originele Remschrijven Voor XF en CF Prijs

Nadere informatie

DE RESIDENTIELE VASTGOEDMARKT IN BELGIE. Turnhout Donderdag, 12 Juni 2014

DE RESIDENTIELE VASTGOEDMARKT IN BELGIE. Turnhout Donderdag, 12 Juni 2014 DE RESIDENTIELE VASTGOEDMARKT IN BELGIE Turnhout Donderdag, 12 Juni 214 2 Dé vastgoedmarkt bestaat niet 3-15 -1-5 5 1 15 Arendonk Baarle-Hertog Balen Beerse Dessel Geel Grobbendonk Herentals Herenthout

Nadere informatie

Aftrek om dubbele belasting te voorkomen

Aftrek om dubbele belasting te voorkomen 20 bij aangifte inkomstenbelasting 20 IB 262-1TFD (2586) Aftrek om dubbele belasting te voorkomen Woonde u in Nederland en had u bezittingen in het buitenland of inkomsten uit het buitenland? Dan moet

Nadere informatie

Aftrek om dubbele belasting te voorkomen

Aftrek om dubbele belasting te voorkomen 20 bij aangifte inkomstenbelasting 20 IB 262-1T23FD (2705) Aftrek om dubbele belasting te voorkomen Woonde u in Nederland en had u bezittingen in het buitenland of inkomsten uit het buitenland? Dan moet

Nadere informatie

Aftrek om dubbele belasting te voorkomen

Aftrek om dubbele belasting te voorkomen 12345 20 bij aangifte inkomstenbelasting 20 IB 262-1T01FD (2474) Aftrek om dubbele belasting te voorkomen Woonde u in Nederland en had u bezittingen in het buitenland of inkomsten uit het buitenland? Dan

Nadere informatie

Productiemeting bij schadeverzekeraars

Productiemeting bij schadeverzekeraars 182 Statistiek Negatieve productie treedt op in jaren met grote schadeuitkeringen, zoals in en 2011, maar dit kan van verzekeraar tot verzekeraar en van land tot land verschillen. Dit probleem is onderkend

Nadere informatie

Brochure Geldige identiteitsdocumenten. Voor gebruik bij verkiezingen en referenda in het stemlokaal vanaf 2016

Brochure Geldige identiteitsdocumenten. Voor gebruik bij verkiezingen en referenda in het stemlokaal vanaf 2016 Brochure Geldige identiteitsdocumenten Voor gebruik bij verkiezingen en referenda in het stemlokaal vanaf 2016 Brochure Geldige identiteitsdocumenten Voor gebruik bij de Tweede Kamerverkiezing van 15

Nadere informatie

Brochure Geldige identiteitsdocumenten. Voor gebruik bij verkiezingen en referenda in het stemlokaal vanaf 2018

Brochure Geldige identiteitsdocumenten. Voor gebruik bij verkiezingen en referenda in het stemlokaal vanaf 2018 Brochure Geldige identiteitsdocumenten Voor gebruik bij verkiezingen en referenda in het stemlokaal vanaf 2018 Brochure Geldige identiteitsdocumenten Voor gebruik bij verkiezingen en referenda in het

Nadere informatie

Leidraad L2.1 Internationale overschrijving

Leidraad L2.1 Internationale overschrijving Huishoudelijk Reglement 2.2.4.5 Een basislid, dat eerst buiten Nederland in enige competitie heeft gespeeld, wordt speelgerechtigd na een onvoorwaardelijk verleende internationale overschrijving volgens

Nadere informatie

VERKLARING OMTRENT MENSENRECHTENBELEID VAN UNILEVER

VERKLARING OMTRENT MENSENRECHTENBELEID VAN UNILEVER VERKLARING OMTRENT MENSENRECHTENBELEID VAN UNILEVER Wij zijn ervan overtuigd dat bedrijven alleen succesvol kunnen zijn in maatschappijen waarin mensenrechten beschermd en gerespecteerd worden. Wij erkennen

Nadere informatie

SER, Internationaal MVO 2 april 2009 Louise Bergenhenegouwen

SER, Internationaal MVO 2 april 2009 Louise Bergenhenegouwen SER, Internationaal MVO 2 april 2009 Louise Bergenhenegouwen Secretaris NEN Nederlandse normcommissie MVO en Expert in de ISO-werkgroep voor Social Responsibility SER-congres Internationaal MVO ISO 26000-

Nadere informatie

Duurzaamheidsanalyse, Hoe groen is groen?

Duurzaamheidsanalyse, Hoe groen is groen? Duurzaamheidsanalyse, Hoe groen is groen? Docentendag CBBE, Sustainable Transition & Sustainability Analysis in de Biobased Economy, 4 februari 2015 Dr ir Jerke W. de Vries w w w. h o g e s c h o o l v

Nadere informatie

De Business Case van Duurzaamheid - Kusttoerisme. De business case van duurzaamheid

De Business Case van Duurzaamheid - Kusttoerisme. De business case van duurzaamheid De business case van duurzaamheid 'Bewijs dat het kan!' Waarom duurzaamheid? Niet omdat de klant het wil Ik ben bereid meer te betalen voor milieutechnisch verantwoorde producten % volledig mee eens Bron:

Nadere informatie

KIJKCIJFERS PER ZENDER

KIJKCIJFERS PER ZENDER PERSBERICHT ONDERWERP: PERSBERICHT KIJKCIJFERS KIJKTOTAAL (JUNI 2016) DATUM: VOLGNUMMER: 07-07-2016 6 KIJKCIJFERS PER ZENDER De totale tijd die voor het televisiescherm wordt doorgebracht was 178 minuten

Nadere informatie

Mobiliteit: Egbert Jongen CPB*

Mobiliteit: Egbert Jongen CPB* Mobiliteit: Wat economen willen (en weten) Egbert Jongen CPB* *Deze presentatie is op persoonlijke titel Overzicht presentatie Wat economen weten Wat economen willen Het Oostenrijkse systeem Wat economen

Nadere informatie

Corporate Social Responsibility

Corporate Social Responsibility Corporate Social Responsibility Maatschappelijk verantwoord omgaan met klanten Dr. Jenny van Doorn Prof. dr. P.C. Verhoef Rapport CIC-2012-01 ISBN 978-90-367-5486-6 Onderzoeksrapport maatschappelijk verantwoord

Nadere informatie

Duurzaam beleggen Een nieuwe rol voor investeerders?

Duurzaam beleggen Een nieuwe rol voor investeerders? Duurzaam beleggen Een nieuwe rol voor investeerders? Carolus van de Ven Hoofd vermogensadvies 18 december 2006 Agenda - Definitie duurzaam beleggen - Hoofdvormen - Historie / Huidige situatie - Corporate

Nadere informatie

Integrated Reporting in het MKB: Theorie, toepassing en de rol van de accountant.

Integrated Reporting in het MKB: Theorie, toepassing en de rol van de accountant. Integrated Reporting in het MKB: Theorie, toepassing en de rol van de accountant. Agenda Integrated Reporting: Theorie Integrated Reporting: Toepassing De accountant: Actualiteiten De accountant: Geschiedenis

Nadere informatie

Lange termijn betrokken aandeelhouderschap bij small cap ondernemingen. Lars Dijkstra 11 februari 2014, Amsterdam

Lange termijn betrokken aandeelhouderschap bij small cap ondernemingen. Lars Dijkstra 11 februari 2014, Amsterdam bij small cap ondernemingen Lars Dijkstra 11 februari 2014, Amsterdam Lange termijn betrokken aandeelhouderschap bij small cap ondernemingen Agenda De rol van aandeelhouders Betrokken aandeelhouderschap

Nadere informatie

kunststofindustrie naar Geert Scheys

kunststofindustrie naar Geert Scheys Transitie van de kunststofindustrie naar duurzame ontwikkeling Geert Scheys FEDERPLAST.BE Producenten van kunststof- en rubberartikelen LEDEN Agoria & Essenscia 236 effectieve leden (producenten) 18 aangesloten

Nadere informatie

I. Inleiding.. II. Opbouw van dit beleidsstuk.. 1. Motieven MVO.

I. Inleiding.. II. Opbouw van dit beleidsstuk.. 1. Motieven MVO. MVO Beleid Inhoudsopgave I. Inleiding.. II. Opbouw van dit beleidsstuk.. 1. Motieven MVO.. People.1. Goed werkgeverschap... Maatschappelijke betrokkenheid.... Eerlijk zakendoen.. Planet.1. Duurzame mobiliteit...

Nadere informatie

Aftrek om dubbele belasting te voorkomen

Aftrek om dubbele belasting te voorkomen 20 bij aangifte inkomstenbelasting 20 IB 262-1T41FD Aftrek om dubbele belasting te voorkomen Woonde u in Nederland en had u bezittingen in het buitenland of inkomsten uit het buitenland? Dan moet u hiervan

Nadere informatie

Globale waardeketens, handelsschokken en jobs. Een toepassing op Brexit

Globale waardeketens, handelsschokken en jobs. Een toepassing op Brexit Globale waardeketens, handelsschokken en jobs. Een toepassing op Brexit LES(S) is more: een samenvatting van Vandenbussche, H., Connell, W. and Simons, W. (2017). Global Value Chains, Trade Shocks And

Nadere informatie

NVIA Data Modellen Privacy. PIM POPPE September 2017

NVIA Data Modellen Privacy. PIM POPPE September 2017 NVIA Data Modellen Privacy PIM POPPE September 2017 Wat aan de orde komt 1. Introductie 2. Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) 3. Belangrijkste Implicaties 4. Lessen van andere veranderingen

Nadere informatie

Duurzaam consumentengedrag de rol van verpakking

Duurzaam consumentengedrag de rol van verpakking Duurzaam consumentengedrag de rol van verpakking KIDV verdiepingsbijeenkomst; 26 juni 2014 Hans van Trijp Marketing en Consumentengedrag Achtergrond Humane Voeding (informatie motivatie) Transforum (kost

Nadere informatie

Ervaringen met GRI en CO2-Prestatieladder. 14 december 2011

Ervaringen met GRI en CO2-Prestatieladder. 14 december 2011 Ervaringen met GRI en CO2-Prestatieladder 14 december 2011 Overzicht presentatie Intro VGG Communicatie en organisatie GRI en Jaarbeeld CO2 en Prestatieladder Transparantiebenchmark Aanbestedingen Slide

Nadere informatie

KALENDERS CALENDRIERS CALENDARS

KALENDERS CALENDRIERS CALENDARS Pat er s s t r aat106108 2300T ur nhout T el : 014/ 42. 55. 99 KALENDERS CALENDRIERS CALENDARS i nf o@v anmec hel en. be www. v anmec hel en. be webs hop. v anmec hel en. be Office Mate NL-F-GB-D 41,2

Nadere informatie

Vastgoedfinanciering in de cure-sector

Vastgoedfinanciering in de cure-sector Vastgoedfinanciering in de cure-sector Een onderzoek naar de potentie van financieringsconstructies voor investeringen in ziekenhuisvastgoed P4 Presentatie Simone Campman 4 oktober 2013 Inhoudsopgave Onderzoeksopzet

Nadere informatie

GENDERWORKSHOP. Dag van de 4 de Pijler 18/2/17

GENDERWORKSHOP. Dag van de 4 de Pijler 18/2/17 GENDERWORKSHOP Dag van de 4 de Pijler 18/2/17 GENDER & SEKSE Sekse : fysieke, fysiologisch en biologische kenmerken, bepaald door de XX-chromosomen, XY vrouw / man Gender : socioculturele aspecten van

Nadere informatie

K.B.F.S. Selectiekalender 2013-2014

K.B.F.S. Selectiekalender 2013-2014 DEGEN DAMES SENIOR 23/11/2013 24/11/2013 MONACO FRA Nationaal circuit INDIV FFE X X 7/12/2013 8/12/2013 HEIDELBERG GER Nationaal circuit INDIV DFB X X 11/01/2014 12/01/2014 MANHEIM GER Nationaal circuit

Nadere informatie

EK kwalificatie Nederlands basketballteam

EK kwalificatie Nederlands basketballteam ORANJE KIEV EK kwalificatie Nederlands basketballteam 16 augustus 2013 20.00 uur Vijf Meihal, Leiden NEDERLAND Portugal commissaris Anthony Colgan (Wenen, Oostenrijk) referee Vicente Bulto (Léon, Spanje)

Nadere informatie

Verantwoord beleggen bij ABN AMRO Pensioenfonds

Verantwoord beleggen bij ABN AMRO Pensioenfonds Verantwoord beleggen bij ABN AMRO Pensioenfonds Versie 2016 Inhoud 1. Inleiding 2. Uitgangspunten 3. Reikwijdte van de strategieën 4. Uitsluitingsbeleid 5. Integrale waardenanalyse 6. Stembeleid 1. Inleiding

Nadere informatie

SUSPRO3 coaching sessies

SUSPRO3 coaching sessies SUSPRO3 coaching sessies Stap 1 Marktinzichten Stap 2 Propositie>Storytelling>Activatie Stap 3 Business Case Tool: Business Model Canvas : duurzaamheid volledig geïntegreerd Duurzaamheid = innovatie Conclusies

Nadere informatie

Hoe maak je waarde met MVO beleid? Pierre Hupperts - The Terrace Gerard Teuling - MVO Nederland Giel Krutzer Aarts Conserven

Hoe maak je waarde met MVO beleid? Pierre Hupperts - The Terrace Gerard Teuling - MVO Nederland Giel Krutzer Aarts Conserven Hoe maak je waarde met MVO beleid? Pierre Hupperts - The Terrace Gerard Teuling - MVO Nederland Giel Krutzer Aarts Conserven OPZET WORKSHOP Inleiding en inventarisatie vragen Ervaringen van Aarts Conserven

Nadere informatie

Van een kritiekloos internationaal volgerschap naar een ethisch, Europees buitenlands beleid

Van een kritiekloos internationaal volgerschap naar een ethisch, Europees buitenlands beleid Vaneenkritiekloosinternationaalvolgerschapnaareenethisch,Europeesbuitenlandsbeleid Ontwikkelingssamenwerking 1. OmdeversnipperingvandeBelgischeontwikkelingssamenwerkingtegentegaankomt minstenséénmaalperjaareenofficieeloverlegorgaansamen,datbindendeafspraken

Nadere informatie

Maatschappelijk Verantwoord beleggen Beleid

Maatschappelijk Verantwoord beleggen Beleid Maatschappelijk Verantwoord beleggen Beleid 8 januari 205 Inleiding In de Investment Policy Statement heeft SPT de volgende beleggingsovertuiging geformuleerd: Een pensioenfonds is een institutionele,

Nadere informatie

Lokale sociale innovatie: een kijk vanuit de marges van overheid en markt

Lokale sociale innovatie: een kijk vanuit de marges van overheid en markt Lokale sociale innovatie: een kijk vanuit de marges van overheid en markt Stijn Oosterlynck Centrum OASeS Departement Sociologie Universiteit Antwerpen Observatie #1: lokale sociale innovatie sinds 1970s

Nadere informatie

Nummer archiefinventaris: 2.18.27

Nummer archiefinventaris: 2.18.27 Nummer archiefinventaris: 2.18.27 Inventaris van het archief van het Nederlands Adviesbureau voor Ingenieurs werkzaam in het Buitenland NEDECO (Netherland Engineering Consultants), (1929) 1951-1986 Auteur:

Nadere informatie

Masterclass: Hoe vind ik financiering voor mijn bedrijf?

Masterclass: Hoe vind ik financiering voor mijn bedrijf? Masterclass: Hoe vind ik financiering voor mijn bedrijf? 1 Doel van vandaag Ik heb een duidelijk beeld van welke typen financiering er zijn voor het MKB en hoe ik tot de juiste financiering voor mijn bedrijf

Nadere informatie

EUROPESE VERGELIJKING VAN ENKELE BEDRIJFSECONOMISCHE INDICATOREN VAN DE VLAAMSE LANDBOUW

EUROPESE VERGELIJKING VAN ENKELE BEDRIJFSECONOMISCHE INDICATOREN VAN DE VLAAMSE LANDBOUW FOCUS EUROPESE VERGELIJKING VAN ENKELE BEDRIJFSECONOMISCHE INDICATOREN VAN DE VLAAMSE LANDBOUW (2008-2012) INHOUD 1. Inleiding 2. Indicatoren 3. EUbenchmarking 4. Besluit 1 INLEIDING Dit focusrapport presenteert

Nadere informatie

Workshop Bestuursmodellen. Hebben we nu wel of niet het goede model gekozen?

Workshop Bestuursmodellen. Hebben we nu wel of niet het goede model gekozen? Workshop Bestuursmodellen Hebben we nu wel of niet het goede model gekozen? Welke rechtsvormen kennen we? Rechtsvorm: zonder rechtspersoonlijkheid? Als u uw bedrijf inschrijft bij de KvK, dan kiest u een

Nadere informatie

De Belgische arbeidsmarkt Diagnose anno 2012

De Belgische arbeidsmarkt Diagnose anno 2012 De Belgische arbeidsmarkt Diagnose anno 2012 Luc Sels Decaan Faculteit Economie en Bedrijfswetenschappen 1. Op de rand van de double dip Procentuele kwartaal- en jaargroei BBP, België en EU-27 3 (%) 2,9

Nadere informatie

HIER KOMT DE TITEL VAN DE PRESENTATIE Verder met MVO in de chemie. 27 november 2008 Martine Willems

HIER KOMT DE TITEL VAN DE PRESENTATIE Verder met MVO in de chemie. 27 november 2008 Martine Willems HIER KOMT DE TITEL VAN DE PRESENTATIE Verder met MVO in de chemie 27 november 2008 Martine Willems Programma Ontwikkelingen in MVO De Duurzaamheid Strategie Scan (DSS) vernieuwd Een tweede maal de DSS

Nadere informatie

COUNTRY PAYMENT REPORT 2015

COUNTRY PAYMENT REPORT 2015 COUNTRY PAYMENT REPORT 15 Het Country Payment Report is ontwikkeld door Intrum Justitia Intrum Justitia verzamelt informatie bij duizenden bedrijven in Europa en krijgt op die manier inzicht in het betalingsgedrag

Nadere informatie

Business Valuation : groeiend belang

Business Valuation : groeiend belang Business Valuation : groeiend belang Inleiding Vandaag de dag worden we steeds vaker geconfronteerd met de vraag hoeveel een onderneming waard is en of ze gelet op de huidige crisis financieel gezond is.

Nadere informatie

Life Cycling Zwitserleven 21 augustus 2014. Eelco Ubbels Alpha Research

Life Cycling Zwitserleven 21 augustus 2014. Eelco Ubbels Alpha Research Life Cycling Zwitserleven 21 augustus 2014 Eelco Ubbels Alpha Research Beoordeling van Life Cycle fondsen Waar op te letten bij het product van de toekomst? ALPHA RESEARCH EELCO UBBELS RBA Vanmiddag 1.

Nadere informatie

Maatschappelijk verantwoord ondernemen

Maatschappelijk verantwoord ondernemen Maatschappelijk verantwoord ondernemen Kruispunten tussen (maatschappelijk verantwoord) ondernemen en het (jeugd)welzijnswerk 25 november 2011 Prof. Dr. Aimé Heene Universiteit Gent Universiteit Antwerpen

Nadere informatie

Zakenethiek: * leerstof: - handboek behalve hoofdstuk 1 en 10 - studiemateriaal (Blackboard) - nota s - gastcolleges

Zakenethiek: * leerstof: - handboek behalve hoofdstuk 1 en 10 - studiemateriaal (Blackboard) - nota s - gastcolleges Zakenethiek: Examen: * schriftelijk, drie vragen, 1 lange 2 korte - lange vraag: je krijgt een recente case en moet daar de cursus op toepassen - korte vragen: kennisvragen waarbij je voorbeelden moet

Nadere informatie

DAKACCENT MVO 2017 Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen

DAKACCENT MVO 2017 Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen DAKACCENT MVO 2017 Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen Duurzaam vooruit Dakaccent wil op een maatschappelijk verantwoorde manier werken, in samenwerking met medewerkers, klanten, leveranciers en overige

Nadere informatie

Langetermijndenken - De toekomst van Verantwoord Beleggen. IM seminar, Amstelveen 10 mei Lars Kurznack, Senior Manager KPMG Sustainability

Langetermijndenken - De toekomst van Verantwoord Beleggen. IM seminar, Amstelveen 10 mei Lars Kurznack, Senior Manager KPMG Sustainability Langetermijndenken - De toekomst van Verantwoord Beleggen IM seminar, Amstelveen 10 mei 2016 Lars Kurznack, Senior Manager KPMG Sustainability Maatschappelijke uitdaging Opiniestuk FD Minister Dijsselbloem

Nadere informatie

MVO Forum Duurzaam aankopen en ketenbeheer. 17 December 2012

MVO Forum Duurzaam aankopen en ketenbeheer. 17 December 2012 MVO Forum Duurzaam aankopen en ketenbeheer 17 December 2012 Waarom duurzaam ketenbeheer? Waarom duurzaam ketenbeheer? Enkele belangrijke noties Erkenning van zijn eigen maatchappelijke verantwoordelijkheid

Nadere informatie

Zakendoen met het Verenigd Koninkrijk

Zakendoen met het Verenigd Koninkrijk Zakendoen met het Verenigd Koninkrijk NBCC Michiel van Deursen CEO Presentatie Introductie NBCC Kansen op de Britse markt Cultuur van het zakendoen NBCC Ledenorganisatie Bi-laterale handels-en investeringsbevordering

Nadere informatie

Het komende uur. Bevolkingsparticipatie. Zuid-Amerika als nieuwe examenregio: een voorproefje. De achtergrond van bevolkingsparticipatie

Het komende uur. Bevolkingsparticipatie. Zuid-Amerika als nieuwe examenregio: een voorproefje. De achtergrond van bevolkingsparticipatie Zuid-Amerika als nieuwe examenregio: een voorproefje Gery Nijenhuis International Development Studies, SG&PL/UU KNAG-Onderwijsdag Vrijdag 7 november 2014 Het komende uur Zuid-Amerika als nieuwe examenregio;

Nadere informatie

MVO. MVO Prestatieladder. Ondernemen met oog voor balans tussen 3- P s. People Planet Profit. MVO kan bijdragen om deze balans te vinden.

MVO. MVO Prestatieladder. Ondernemen met oog voor balans tussen 3- P s. People Planet Profit. MVO kan bijdragen om deze balans te vinden. MVO meetbaar gemaakt Themabijeenkomst VNO NCW 22 november 2010 MVO-Prestatieladder MVO Ondernemen met oog voor balans tussen 3- P s People Planet Profit MVO kan bijdragen om deze balans te vinden Wat valt

Nadere informatie

MVO stakeholder enquête 2014

MVO stakeholder enquête 2014 MVO stakeholder enquête 2014 Datum : 1 mei 2014 1 Voorwoord In de afgelopen jaren is Heerkens van Bavel Bouw zich steeds meer bewust geworden, van de rol die zij spelen in de maatschappij en de effecten

Nadere informatie

natuurluk duursaam Bedrijfsfilosofie Marij Coolen Dr ing. Carla Verkeste

natuurluk duursaam Bedrijfsfilosofie Marij Coolen Dr ing. Carla Verkeste natuurluk duursaam Bedrijfsfilosofie Marij Coolen Dr ing. Carla Verkeste natuurluk duursaam natuurluk duursaam ondersteuning per 1 juli 2011 ontstaan vanuit 2 ondernemingen o.b.v. gezamenlijk DNA natuurlijk

Nadere informatie

GEBIEDEN. 5 havo 3 Indonesië 8-12

GEBIEDEN. 5 havo 3 Indonesië 8-12 GEBIEDEN 5 havo 3 Indonesië 8-12 Ontbossing: economie en ecologie botsen Vanuit welke dimensies kun je naar ontbossing kijken? Economische dimensie Ecologische dimensie hoezo? Bijdrage aan handelsbalans

Nadere informatie

VSB Clubbijeenkomst. Agenda

VSB Clubbijeenkomst. Agenda VSB Clubbijeenkomst Zaterdag 12 juni 2016 - Leuven Wedstrijdkalender Reglementen Agenda Administratie tornooiorganisatie Sportief traject van selectiewedstrijd naar EK/WK? En wat dan? 1 Wedstrijdkalender

Nadere informatie

ISO 26000, wereldwijde MVO richtlijn

ISO 26000, wereldwijde MVO richtlijn ISO 26000, wereldwijde MVO richtlijn Zet goede bedoelingen om in goede acties Ingeborg Boon NEN met dank aan Hans Kröder 1 Europees: 30 leden Wereldwijd: 159 leden ruim 60 jaar 18.000 publicaties Missie:

Nadere informatie

Hoezo dé nieuwe ISO-normen?

Hoezo dé nieuwe ISO-normen? De nieuwe ISO-normen Dick Hortensius Senior consultant Managementsystemen NEN Milieu & Maatschappij dick.hortensius@nen.nl 1 Hoezo dé nieuwe ISO-normen? 2 1 De cijfers voor Nederland (eind 2013) Norm Aantal

Nadere informatie

Kijkcijfers per zender

Kijkcijfers per zender Onderwerp: Persbericht kijkcijfers KijkTotaal Juni 2010 Datum: 07-07-2010 Volgnummer: 6 Kijkcijfers per zender De publieke omroepen behaalden in juni over de gehele dag gezamenlijk een gemiddeld marktaandeel

Nadere informatie

Een redelijk financieel rendement gekoppeld aan een hoog sociaal voordeel.

Een redelijk financieel rendement gekoppeld aan een hoog sociaal voordeel. Een redelijk financieel rendement gekoppeld aan een hoog sociaal voordeel. Jobs Werk is de sleutel van elke ontwikkeling, zowel op het collectieve vlak, als op het persoonlijke vlak. Het verschaft iedereen

Nadere informatie

1 BNP PARIBAS FORTIS AG INSURANCE SMART INVEST BON SRI EUROPE AANKONDIGING VAN CERTIFICATIE Aan de intekenaars, Aan het publiek, Forum ETHIBEL vzw i werd aangesteld door AG Insurance SA en BNP Paribas

Nadere informatie

Solvency II: Impact op Financiële instellingen

Solvency II: Impact op Financiële instellingen Solvency II: Impact op Financiële instellingen Op weg naar een risico georiënteerde financiële branche Eye on Insurance 9 December 2009 Niek Hoek Agenda Belang risico management voor financiële instellingen

Nadere informatie

ALGEMEEN. Vestiging (plaats) Naam/namen geïnterviewde personen. Naam student(en)

ALGEMEEN. Vestiging (plaats) Naam/namen geïnterviewde personen. Naam student(en) ALGEMEEN Naam bedrijf/organisatie: Vestiging (plaats) Naam/namen geïnterviewde personen Naam student(en) 1 In wat voor sector is het bedrijf waar je stage loopt werkzaam? 2 Wat is het karakter van de hoofdactiviteit

Nadere informatie

Lumina Life voor duurzame gezondheid en vitaliteit van mens en organisatie

Lumina Life voor duurzame gezondheid en vitaliteit van mens en organisatie Lumina Life voor duurzame gezondheid en vitaliteit van mens en organisatie Lumina Life is een uniek instrument dat medewerkers in de zakelijke markt helpt om duurzaam gezond en vitaal te kunnen blijven

Nadere informatie

Bijlage 7. Conversie juni 2010 naar 2013 (info)

Bijlage 7. Conversie juni 2010 naar 2013 (info) Bijlage 7. Conversie juni 2010 naar 2013 (info) was wordt onderwerp tekstbron Versie juni Opmerking: Standaardteksten en Versie 2013 2010 hoofdstukindeling vertaald uit Guide 83 H 1 tm 4 Deel A Eisen Managementsysteem

Nadere informatie

De canon van (duurzaam) ondernemen. Duurzaamheid: van bedreiging naar kansen voor het bedrijfsleven. Waarom duurzaam? Stelling 1

De canon van (duurzaam) ondernemen. Duurzaamheid: van bedreiging naar kansen voor het bedrijfsleven. Waarom duurzaam? Stelling 1 De canon van (duurzaam) ondernemen Duurzaamheid: van bedreiging naar kansen voor het bedrijfsleven VNO - NCW congres Food, Feed and Fuel 9 november 2010 Herstel 2010 -? ISO 26000 Guidelines Social responsibility

Nadere informatie

Social Impact Bonds. Een partnership voor maatschappelijk rendement

Social Impact Bonds. Een partnership voor maatschappelijk rendement Social Impact Bonds Een partnership voor maatschappelijk rendement Social Impact Bonds Introductie Gemeenten staan voor steeds grotere uitdagingen. Door samen te werken met sociale ondernemers en in ves

Nadere informatie

CO2-voetafdruk van beleggingen

CO2-voetafdruk van beleggingen CO2-voetafdruk van beleggingen Beleggen en de uitstoot van broeikasgassen 1 WAAROM MEET ACTIAM DE CO 2 -UITSTOOT VAN HAAR BELEGGINGEN? Klimaatverandering is één van de grootste uitdagingen van de komende

Nadere informatie

Advies van de commissie Burgmans over maatschappelijk verantwoord ondernemen en corporate governance

Advies van de commissie Burgmans over maatschappelijk verantwoord ondernemen en corporate governance Advies van de commissie Burgmans over maatschappelijk verantwoord ondernemen en corporate governance Advies De commissie vindt dat integratie van maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) in de bedrijfsvoering

Nadere informatie

5 CRUCIALE COMPETENTIES VOOR EEN DUURZAAM HRM/L&D DIMITRI MAENHOUDT

5 CRUCIALE COMPETENTIES VOOR EEN DUURZAAM HRM/L&D DIMITRI MAENHOUDT 5 CRUCIALE COMPETENTIES VOOR EEN DUURZAAM HRM/L&D DIMITRI MAENHOUDT WAT BETEKENT DUURZAAM? Duurzaam betekent aansluiten op de behoeften van het heden zonder het vermogen van toekomstige generaties om in

Nadere informatie

Hoe Triodos bedrijven selecteert op duurzaamheid. Presentatie voor TNM- werkgroep fondsen Ton Rennen, 25 Augustus 2015

Hoe Triodos bedrijven selecteert op duurzaamheid. Presentatie voor TNM- werkgroep fondsen Ton Rennen, 25 Augustus 2015 Hoe Triodos bedrijven selecteert op duurzaamheid Presentatie voor TNM- werkgroep fondsen Ton Rennen, 25 Augustus 2015 Inhoud Selectie van bedrijven Onderzoeksproces in vogelvlucht Bedrijven met duurzame

Nadere informatie

CSR vanuit een organisatie perspectief: op zoek naar hybriditeit. Prof. Maddy Janssens

CSR vanuit een organisatie perspectief: op zoek naar hybriditeit. Prof. Maddy Janssens CSR vanuit een organisatie perspectief: op zoek naar hybriditeit Prof. Maddy Janssens maddy.janssens@kuleuven.be Corporate Social Responsibility Corporate social responsibility (CSR) refers to companies

Nadere informatie

Duurzame Inzetbaarheid. 23 mei 2016 Netwerk Sociale Innovatie Universiteit Maastricht

Duurzame Inzetbaarheid. 23 mei 2016 Netwerk Sociale Innovatie Universiteit Maastricht Duurzame Inzetbaarheid 23 mei 2016 Netwerk Sociale Innovatie Universiteit Maastricht Kennismaken Annette van Waning (1970) Head of CSR Vebego International Directeur Vebego Foundation Drijfveren - Duurzaamheid

Nadere informatie

Stappenplan Social Return on Investment. Onderdeel van de Toolkit maatschappelijke business case ehealth

Stappenplan Social Return on Investment. Onderdeel van de Toolkit maatschappelijke business case ehealth Stappenplan Social Return on Investment Onderdeel van de Toolkit maatschappelijke business case ehealth 1 1. Inleiding Het succesvol implementeren van ehealth is complex en vraagt investeringen van verschillende

Nadere informatie

2 nd Day RESULT BY RANK *500 m Ladies & Junior Rank Pair Lane St.No. Name Nat. 100m Time

2 nd Day RESULT BY RANK *500 m Ladies & Junior Rank Pair Lane St.No. Name Nat. 100m Time 2 nd Day RESULT BY RANK *500 m Ladies & Junior Rank Pair Lane St.No. Name Nat. 100m Time 1. 19 I 28 GERRITSEN,Annette NED 10.79 39.52 (28.73) 2. 4 O 60 VAN RIESSEN,Laurine NED 10.79 39.83 (29.04) 3. 21

Nadere informatie

Een sociaal beleidsinstrument

Een sociaal beleidsinstrument Een sociaal beleidsinstrument Meer participatie gevraagd: Gemeente: participatie in WMO, WWI, jeugd, sport, vervoer Organisaties wonen, zorg en welzijn: participatie in zorgtaken, leefbare omgeving, ontmoeting

Nadere informatie

Om hier een antwoord op te kunnen vormen, stuurden zij een peiling uit naar de 300 vrouwen in de desbetreffende regio van het land.

Om hier een antwoord op te kunnen vormen, stuurden zij een peiling uit naar de 300 vrouwen in de desbetreffende regio van het land. VOORBEELD CASUS GENDER EN PARTICIPATIE Een nongouvernementele organisatie die zich bezig houdt met gendergerelateerde onderwerpen in ontwikkelingslanden begint een empowerment project voor vrouwen in een

Nadere informatie

Introductie Human Rights Due Diligence

Introductie Human Rights Due Diligence Ronde Tafel EU Export Controls Reform KPMG-Meijburg & Co 11 april 2017 Introductie Human Rights Due Diligence Professor Cees van Dam Rotterdam School of Management, Erasmus University School of Law, King

Nadere informatie

Duurzaamheidverslag: ook voor u? Koen Vanbrabant FEBEM, 10 maart 2015

Duurzaamheidverslag: ook voor u? Koen Vanbrabant FEBEM, 10 maart 2015 Duurzaamheidverslag: ook voor u? Koen Vanbrabant FEBEM, 10 maart 2015 Mission: Creating Responsible Business in society Vision: Sustainability Coach Values: Responsibility & Respect Ons Engagement geïntegreerd

Nadere informatie

Lage dekkingsgraden: de beleidsopties in het pensioencontract en de gevolgen voor stakeholders

Lage dekkingsgraden: de beleidsopties in het pensioencontract en de gevolgen voor stakeholders Lage dekkingsgraden: de beleidsopties in het pensioencontract en de gevolgen voor stakeholders ALM-seminar VBA 5 november 2009 Niels Kortleve Act_P09079 Lessen uit crisis voor pensioencontract Focus ligt

Nadere informatie

Duurzaam ondernemen: focus op Gentse KMO s

Duurzaam ondernemen: focus op Gentse KMO s Gent BC Business Café Duurzaam ondernemen: focus op Gentse KMO s 23 mei 2013 Volgende keer @Gent BC Gent BC Business Café Desertification: To Care or Not To Care? A particular view from an outsider (ENG)

Nadere informatie

Ad Hoc rapportage of constante sturing. Presentatie door: Paul Brands Regional Account Executive

Ad Hoc rapportage of constante sturing. Presentatie door: Paul Brands Regional Account Executive 1 Ad Hoc rapportage of constante sturing Presentatie door: Paul Brands Regional Account Executive Agenda 2 Wie zijn wij? Duurzaam ondernemen / Informatie voorziening. Veranderende inzichten. Knelpunten

Nadere informatie

Vlaams afval- en materialencongres 6 april

Vlaams afval- en materialencongres 6 april Vlaams afval- en materialencongres 6 april Erik de Baedts Directeur NVRD President MWE Board member ISWA Strategisch omgaan met grondstoffen Nederlandse vereniging van gemeenten ogv afvalbeheer & reiniging

Nadere informatie

inspireren en innoveren in MVO

inspireren en innoveren in MVO inspireren en innoveren in MVO Inleiding Gert Van Eeckhout Beleidsondersteuner MVO - Departement WSE Wat is MVO? Waarom MVO? Beleidslijnen Vlaamse overheid MVO? een proces waarbij ondernemingen vrijwillig

Nadere informatie

Milieudeclaraties van bouwproducten ~ stand van zaken & toekomstige evoluties ~

Milieudeclaraties van bouwproducten ~ stand van zaken & toekomstige evoluties ~ Milieudeclaraties van bouwproducten ~ stand van zaken & toekomstige evoluties ~ Piet Vitse (PCE-FOAMGLAS) voorzitter BMP-WG Duurzaam Bouwen 1 1 1. Uitgangspunt 2. Maatschappelijk & wettelijk kader CPR

Nadere informatie