Beleving van rijkdom en armoede

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Beleving van rijkdom en armoede"

Transcriptie

1 91 4 Beleving van rijkdom en armoede Eind 2008 is aan de panelleden van de gemeenten Almere, Amstelveen, Amsterdam, Haarlem, Haarlemmermeer, Purmerend en Zaanstad een vragenlijst voorgelegd over rijkdom en armoede. Het doel van de vragenlijst was meer inzicht te krijgen in de percepties over rijkdom en armoede in de regio en de eigen financiële situatie. Daarnaast wordt rijkdom en armoede gerelateerd aan geluk en tevredenheid met het leven. Verschillen de percepties over rijkdom en armoede en de percepties over de eigen financiële situatie tussen de gemeenten? Hoe zijn deze verschillen te verklaren? In dit hoofdstuk worden de resultaten van de zeven gemeenten vergeleken en wordt uitgebreid ingegaan op geluk en tevredenheid in relatief tot welvaart. In de panelonderzoeken werd een redelijke tot goede respons behaald. In het algemeen geldt dat de panelleden wat hoger zijn opgeleid dan gemiddeld in de regiogemeenten, ook het inkomen is iets hoger dan gemiddeld. 4.1 Geluk en tevredenheid Westerse landen geven over het algemeen een hogere tevredenheidsscore aan hun leven dan ontwikkelingslanden. Ook landen in Latijns-Amerika scoren relatief hoog Tevredenheidscore met het leven in het algemeen (rapportcijfer) 8,5 5,8 3,0 verzameld tussen 1995 en 2005 op een schaal van 1 tot en met 10. bron: World database of Happyness Metropoolregio Amsterdam 2008 Arm en rijk in beeld

2 92 4 Beleving van rijkdom en armoede In Nederland doet het Sociaal en Cultureel Planbureau eens in de twee jaar onderzoek naar de sociale staat van Nederland. In 2007 kwam hieruit naar voren dat Nederlanders hun leven gemiddeld met een 7,6 waarderen. 2 De Eurobarometer van de Europese Commissie geeft weer dat de tevredenheid van Nederlanders met hun leven tot de hoogste scores van Europa behoort, samen met de Scandinavische landen en Luxemburg. In Portugal, Hongarije en Bulgarije is de tevredenheid met het eigen leven het laagst. 3 In ons onderzoek in de Metropoolregio waarderen respondenten hun leven gemiddeld een 7,6. Er zijn daarbij geen verschillen tussen Almere, Amstelveen, Amsterdam, Haarlem, Haarlemmermeer, Purmerend en Zaanstad. De tevredenheidsscores en de, eveneens onderzochte, geluksscore hangen sterk met elkaar samen en worden beïnvloed door dezelfde factoren. In figuur 4.2 is te zien dat de Metropoolbewoners vooral tevreden zijn met hun woning, hun vrienden en kennissenkring, hun opleiding (tot nu toe), hun maatschappelijke positie en de eigen gezondheid. De algemene tevredenheid met het leven wordt voor een groot deel verklaard 4 door tevredenheid met de aspecten: gezondheid, vrienden en kennissen, de woning, financiële middelen, werk, de Nederlandse samenleving en de maatschappelijke positie van de respondent. 4.2 Tevredenheidscore met verschillende onderwerpen, Metropoolregio 2008 (rapportcijfer) leven als geheel 7,6 woning vrienden en kennissenkring opleiding (tot nu toe) maatschappelijke positie gezondheid werk/dagbesteding woonomgeving loopbaan de financiële middelen huishouden 7,9 7,9 7,7 7,6 7,6 7,5 7,5 7,5 7,6 de samenleving in de eigen gemeente de Nederlandse samenleving 6,7 6,5 de regering 5, Feiten en cijfers over de Metropoolregio Amsterdam

3 4 Beleving van rijkdom en armoede 93 Geluk Er zijn in de geschiedenis verschillende definities voor geluk gegeven. Aristoteles beschreef geluk als een uiting van de ziel in bewuste handelingen en Freud zag geluk als een kwestie van Lieben und Arbeiten. Wetenschappers gebruiken naast de term geluk ook vaak de term welzijn omdat dit een neutralere lading heeft. Prof. dr. S. Lyubomirsky heeft een zogenoemde schaal voor subjectief geluk ontworpen. De schaal bestaat uit vier vragen met zeven antwoordmogelijkheden. Per vraag kunnen maximaal zeven punten en minimaal een punt behaald worden. De antwoorden leveren een score op tussen de één en de zeven. Internationaal wordt gemiddeld tussen de 4,5 en 5,5 gescoord. Studenten blijken lager te scoren (gemiddeld 4,5) dan werkende volwassenen en oudere, gepensioneerde mensen (gemiddeld 5,6). Geluksstellingen van Lyubomirsky 1. Ik beschouw mijzelf in het algemeen als: een bijzonder ongelukkig mens tot een bijzonder gelukkig mens. 2. Vergeleken met mijn leeftijdgenoten ben ik veel minder gelukkig tot veel gelukkiger. 3. Sommige mensen zijn doorgaans heel gelukkig. Ze genieten van het leven, wat er ook gebeurt en halen er alles uit. In welke mate gaat dit ook voor u op? helemaal niet tot ja hoor, zo ben ik helemaal. 4. Sommige mensen voelen zich niet gelukkig. Ze zijn niet (per se) depressief, maar niet zo gelukkig als ze zouden kunnen zijn. In welke mate geldt dit voor u? Ja hoor, zo ben ik helemaal tot helemaal niet. Deze vier geluksvragen zijn voorgelegd aan de panels van de Metropoolregio. De gemiddelde score is een 5,0. Tussen de gemeenten zijn geen verschillen gevonden. Geluk en tevredenheid hangen wel sterk samen met elkaar en met allerlei kenmerken van personen. Omdat geluk en tevredenheid met dezelfde factoren samenhangen wordt hier voor het gemak alleen over geluk gerapporteerd. Het opleidingsniveau, de huishoudsamenstelling, de leeftijd, de tijdsbesteding, het inkomen en het soort woning van respondenten zijn van invloed op hun geluk. Mensen met een hoog opleidingsniveau zijn gelukkiger dan mensen met een laag opleidingsniveau en mensen met koopwoning of particuliere huurwoning zijn gelukkiger dan mensen met een sociale huurwoning. Ook het inkomen is van invloed, hoe hoger het inkomen des te hoger de geluksscore. Metropoolregio Amsterdam 2008 Arm en rijk in beeld

4 94 4 Beleving van rijkdom en armoede 4.3 Geluksscore in relatie tot inkomen in de Metropoolregio, geluksscore > 6900 Alleenwonenden zijn minder gelukkig dan mensen met een meerpersoonshuishouden. Mensen tussen de 45 en 54 jaar hebben gemiddeld de laagste geluksscore (4,9) terwijl 65-plussers het hoogst scoren (5,1). Maakt geld gelukkig? Geld maakt gelukkig zegt 52% van de respondenten. Vooral respondenten uit Haarlemmermeer, Zaanstad en Almere vinden dit. Haarlemse respondenten vinden juist relatief vaak het tegenovergestelde. De perceptie of geld gelukkig maakt hangt sterk samen met het inkomen van het huishouden van de respondenten. Hoe hoger het inkomen des te vaker men van mening is dat geld gelukkig maakt. 4.4 Geld maakt gelukkig, 2008 (mee eens, procenten) gemeente % Haarlemmermeer 54 Zaanstad 54 Almere 54 Amsterdam 53 Purmerend 52 Amstelveen 48 Haarlem 46 gemiddelde 52 Feiten en cijfers over de Metropoolregio Amsterdam

5 4 Beleving van rijkdom en armoede Mening over Geld maakt gelukkig naar inkomen van het huishouden, 2008 (procenten) > 6900 totaal % helemaal mee eens mee eens neutraal mee oneens helemaal mee oneens Er is geen verschil in geluksniveau tussen mensen die vinden dat geld gelukkig maakt en mensen die vinden dat dit niet zo is. Het gevoel zelf je pad te kunnen uitstippelen vergroot over het algemeen wel het geluk, evenals religie en spiritualiteit. Mensen die hebben aangegeven dat spiritualiteit en/of religie een hele belangrijke rol in hun leven inneemt hebben een hogere geluksscore dan gemiddeld. Financiële zorgen beïnvloeden sterk het geluk Kunnen rondkomen is net als het inkomen van invloed op het geluk. Over het algemeen geldt: hoe makkelijker mensen kunnen rondkomen hoe gelukkig ze zijn. Mensen die zich zorgen maken om baanverlies, hun hypotheek, oplopende schulden, teruggang van hun inkomen, pensionering of inflatie zijn minder gelukkig dan mensen die zich hier geen zorgen om maken. Schulden beïnvloeden, naast zorgen om de financiële situatie, ook het geluk. Leningen bij vrienden of familie, persoonlijke leningen en/of die rood staan bij de bank maken mensen minder gelukkig. Mensen met een hypotheek, en dus met een eigen huis, zijn daarentegen gelukkiger dan mensen die geen hypotheek hebben. Ook een positieve ontwikkeling van de financiële situatie in de afgelopen jaren en een verwachte positieve ontwikkeling in de toekomst leidt tot een hogere geluksscore. Metropoolregio Amsterdam 2008 Arm en rijk in beeld

6 96 4 Beleving van rijkdom en armoede 4.6 Geluksverhogende factoren in de Metropoolregio, 2008 (procenten) meer geld, minder financiële problemen meer vrije tijd betere gezondheid betere gezondheid familieleden ander werk, andere werkzaamheden andere woning meer vrienden, kennissen andere woonomgeving vinden van een partner betere relatie met partner of familieleden krijgen van een kind krijgen van werk anders namelijk niets weet ik niet, geen antwoord % Gelukkiger worden? De tevredenheid met het leven kan volgens de respondenten vooral verbeterd worden door meer geld, minder financiële problemen, meer vrije tijd en een betere gezondheid. Ook een betere gezondheid voor familieleden, ander werk/ andere werkzaamheden en een andere woning worden regelmatig genoemd. In Amsterdam en Haarlem wordt het vinden van een partner ook relatief vaak genoemd als tevredenheidverhogende factor, in deze gemeenten zijn relatief veel alleenstaanden. Het krijgen van een kind wordt in Haarlem en Purmerend relatief vaak genoemd als mogelijke geluksverhogende factor. De top drie is in alle gemeenten gelijk. Meer geld is vooral een geluksverhogende factor voor mensen met een laag tot middeninkomen, laag en middelbaar opgeleiden en mensen zonder baan. Meer vrije tijd wordt daarentegen relatief vaak genoemd door mensen met een hoog opleidingsniveau, gezinnen met kinderen, eenoudergezinnen, werkenden en mensen onder de 55 jaar. Hoe hoger het inkomen, des te vaker wordt meer vrije tijd genoemd als tevredenheidverhogende factor. Meer geld wordt minder vaak genoemd naarmate het inkomen toeneemt. Lage inkomens noemen bijna altijd geld als één van de factoren die hun geluk zou vergroten. Ditzelfde geldt voor opleidingsniveau. Feiten en cijfers over de Metropoolregio Amsterdam

7 4 Beleving van rijkdom en armoede 97 Door alleenstaanden wordt het vinden van een partner het meest genoemd (40%) als geluksverhogende factor, gevolgd door geld en een betere gezondheid. Ook respondenten met een eenoudergezin noemen vaak het vinden van een partner (33%), bij deze groep staat meer geld echter op de eerste plaats (43% noemt dit). Ouderen noemen een betere gezondheid het vaakst als factor om hun geluk te vergroten. Driekwart van de mensen zonder baan is van mening dat een baan zal zorgen voor meer tevredenheid. 4.2 Ervaren luxe Rijkdom, luxe en decadentie hangen nauw met elkaar samen. Ter gelegenheid van het 17e lustrum van de Radboud Universiteit in Nijmegen heeft het Instituut van Toegepaste Sociale Wetenschappen (its) een onderzoek uitgevoerd naar beleving van Nederlanders over luxe en decadentie. In dat onderzoek is aan respondenten gevraagd of zij goedkeurend of afwijzend aankeken tegen een aantal voorgelegde activiteiten zoals vakanties, luxe etenswaren en merkkleding. Om te kijken of de meningen van de bewoners van de Metropoolregio verschillen van Nederlanders in het algemeen zijn een aantal voorbeelden van luxe die in dat onderzoek aan de orde kwamen ook in dit onderzoek getoetst. 4.7 Houding ten opzichte van luxe activiteiten in de Metropoolregio, 2008 (procenten) regelmatig korte vakanties houden/weekendjes weg vroeg stoppen met werken 10 dagen all. incl. hotelvakantie uit eten gaan in toprestaurants een cruise in de Middellandse Zee het kopen van dure merkkleding het thuis schenken van dure champagnes kaviaar eten helikopterskiën % goedkeurende houding afwijzende houding weet het niet Metropoolregio Amsterdam 2008 Arm en rijk in beeld

8 98 4 Beleving van rijkdom en armoede Luxe activiteiten zoals regelmatig weekendjes weg, vroeg stoppen met werken en all-inclusive vakanties krijgen de goedkeuring van een meerderheid van de respondenten in de Metropoolregio en in Nederland. Kaviaar eten en helikopterskiën daarentegen krijgen de minste goedkeuring (zie figuur 4.7). Vergeleken met Nederland kijken respondenten in de Metropoolregio echter toch vaker goedkeurend naar helikopterskiën. De houding ten opzichte van de overige luxe onderwerpen komt vrijwel overeen tussen Nederland en de Metropoolregio. Het eigen gedrag en de houding van mensen tegenover een aantal luxe-activiteiten hangt sterk met elkaar samen en lijkt beïnvloed te worden door de eigen mogelijkheden. Ouderen, mensen met lagere inkomens en mensen met een sociale huurwoning hebben vaker een afwijzende houding ten opzichte van de genoemde activiteiten dan anderen. Vooral respondenten tot en met 44 jaar hebben er weinig moeite mee dat anderen zich overgeven aan deze vormen van luxe. Wanneer respondenten het geld zouden hebben, zou 90% misschien of zeker wel regelmatig korte vakanties houden of weekendjes weggaan. Twee derde zou (misschien) vroeg willen stoppen met werken, hierin zijn ook de meningen van reeds gepensioneerden en mensen zonder werk meegenomen. Uit eten gaan in toprestaurants en een 10 dagen all inclusive hotelvakantie zou ruim de helft van de respondenten doen wanneer zij er het geld voor hadden. Kaviaar eten en helikopterskiën zou slechts een kleine groep doen als geld er niet toe deed. 4.8 Eigen gedrag ten opzichte van luxe activiteiten in de Metropoolregio, 2008 (procenten) regelmatig korte vakanties houden/weekendjes weg vroeg stoppen met werken uit eten gaan in toprestaurants 10 dagen all. incl. hotelvakantie het kopen van dure merkkleding een cruise in de Middellandse zee het thuis schenken van dure champagnes kaviaar eten helikopterskiën % zeker wel misschien wel weet ik niet, geen antwoord waarschijnlijk niet zeker niet Feiten en cijfers over de Metropoolregio Amsterdam

9 4 Beleving van rijkdom en armoede Percepties over rijkdom en armoede in de Metropoolregio De rijkste en de armste gemeente Als respondenten hun eigen gemeente vergelijken met de andere zes uit de Metropoolregio die deelnamen aan het onderzoek dan plaatsen zij hun eigen gemeente veelal in het midden qua rijkdom. Bijna de helft van de Amsterdammers zet Amsterdam op de vierde of vijfde plek (1= armste gemeente en 7= rijkste gemeente). Ook respondenten uit Purmerend en Almere plaatsen hun gemeente vooral op plek vier en vijf. Haarlemmermeer en Haarlem worden door de bewoners zelf iets rijker geschat, zij zetten hun gemeenten vooral op plek vijf en zes. Respondenten uit Zaanstad zijn niet van mening dat hun gemeente de armste is, maar plaatsen Zaanstad wel iets lager dan de respondenten uit de andere gemeenten hun eigen gemeente plaatsen. Amstelveners zijn ervan overtuigd (45%) dat zij de rijkste gemeente zijn van de deelnemende gemeenten (zie tabel 4.9). De respondenten uit de zeven gemeenten zijn vrijwel unaniem over de rijkste gemeente in de Metropoolregio (van de zeven deelnemende gemeenten): Amstelveen (62%). Slechts 12% denkt dat Haarlem de rijkste gemeente is, gevolgd door Haarlemmermeer (6%) en Amsterdam (5%). Over de armste gemeente van de zeven zijn de meningen verdeeld. Eén op de drie respondenten uit de Metropoolregio denkt dat Zaanstad de armste gemeente is, 18% denkt Amsterdam en 13% is van mening dat Purmerend de armste gemeente van deze zeven gemeenten is. Opvallend is dat respondenten in Zaandstad Amsterdam als de armste gemeente zien terwijl de Amsterdammers Zaanstad juist op die plek zetten. 4.9 Ervaren welvaartspositie in de Metropoolregio, 2008 (procenten) armste rijkste weet gemeente ik niet totaal Almere Amstelveen Amsterdam Haarlem Haarlemmermeer Purmerend Zaanstad Metropoolregio Amsterdam 2008 Arm en rijk in beeld

10 100 4 Beleving van rijkdom en armoede 4.10 Ervaren armste gemeente in de Metropoolregio, 2008 (procenten) Purmerend Amsterdam Amstelveen Haarlemmermeer Haarlem Almere Zaanstad gemiddelde % Zaanstad Amsterdam Purmerend Haarlemmermeer Haarlem Amstelveen Almere weet ik niet, geen antwoord Ervaren welvaart Bijna 60% van alle respondenten vindt dat de verschillen tussen arm en rijk in de eigen gemeente groot zijn. Bijna de helft (47%) vindt bovendien dat de verschillen de afgelopen jaren zijn toegenomen. Vooral Amsterdammers vinden de verschillen tussen arm en rijk in Amsterdam groot en dat deze verschillen zijn toegenomen. Maar ook veel Almeerders delen deze mening. Respondenten uit Haarlemmermeer en Amstelveen noemen juist minder vaak dat er sprake is van grote verschillen en dat deze verschillen zouden zijn toegenomen. Dit is op vallend omdat de inkomensongelijkheid juist in Amstelveen groot is (paragraaf 3.5). Bewoners van Amstelveen ervaren dit dus niet zo. Ook de ervaren verschillen tussen arm en rijk door respondenten uit Almere zijn opvallend. De inkomens ongelijkheid is daar juist gering. Onderwijsvolgende jongeren die (nog) bij hun ouders wonen vinden het verschil tussen arm en rijk in hun gemeenten vaker niet groot dan anderen. Mensen met lagere inkomens vinden de verschillen tussen arm en rijk vaker groot dan mensen met een heel hoog inkomen. Vrouwen zijn vaker dan mannen van mening dat de verschillen tussen arm en rijk de afgelopen jaren zijn toegenomen. Alleenstaanden en eenoudergezinnen hebben eveneens vaker deze mening dan mensen met een huishouden met meerdere volwassenen. Hogere inkomens en mensen tot en met 44 jaar vinden het minst vaak dat verschillen tussen arm en rijk zijn toegenomen in de afgelopen jaren. Feiten en cijfers over de Metropoolregio Amsterdam

11 4 Beleving van rijkdom en armoede Ervaren rijkdom en armoede in de eigen gemeente, 2008 (procenten) Amsterdam Almere Zaanstad Haarlem Haarlemmermeer Purmerend Amstelveen totaal % verschillen arm en rijk groot verschillen arm en rijk toegenomen 4.4 Financiële situatie en financiële zorgen De inkomens van de respondenten verschillen tussen de gemeenten. Respondenten uit Amstelveen hebben relatief vaak een hoog inkomen, onder de respondenten uit Amsterdam zitten zowel relatief veel hoge als lage inkomens en Purmerend heeft relatief veel lagere inkomens. De overige gemeenten zitten daartussenin. Amsterdam en Almere hebben relatief veel werkenden in het panel zitten, in Haarlem en Amstelveen zijn relatief veel respondenten al gepensioneerd Huishoudinkomen, 2008 (procenten) Amstel- Amster- Haarlem- Almere veen dam Haarlem mermeer Purmerend Zaanstad totaal > Metropoolregio Amsterdam 2008 Arm en rijk in beeld

12 102 4 Beleving van rijkdom en armoede 4.13 Kunnen rondkomen, 2008 (procenten) Almere Purmerend Zaanstad Haarlem Amsterdam Haarlemmermeer Amstelveen totaal % niet tot net kunnen rondkomen soms over houden goed tot ruimschoots kunnen rondkomen Kunnen rondkomen Vier procent van de respondenten uit de Metropoolregio zegt niet te kunnen rondkomen, 4% heeft er moeite mee en 11% kan het financieel net redden. Daar staat tegenover dat 62% ruimschoots rond kan komen. De figuur laat zien dat respondenten uit Almere en Purmerend het vaakst zeggen niet of maar net kunnen rondkomen. Respondenten uit Amsterdam, Haarlemmermeer en Haarlem geven het vaakst aan goed tot ruimschoots te kunnen rondkomen. Mensen die aangaven niet tot net rond te kunnen komen zijn relatief vaak: laag opgeleid, een eenoudergezin, werkloos of arbeidsongeschikt, wonend in een sociale huurwoning en hebben een relatief laag inkomen. Dit wil overigens niet zeggen dat alle mensen met een laag inkomen slecht kunnen rondkomen. Een deel van de respondenten heeft een laag inkomen, maar zegt goed rond te kunnen komen. Ontwikkeling financiële situatie De afgelopen jaren is 40% van alle respondenten er financieel op vooruit gegaan, voor 29% bleef de financiële situatie gelijk en 30% ging er op achteruit (1% weet het niet). In Haarlemmermeer en Almere zijn relatief veel mensen er financieel op achteruit gegaan, in Amstelveen juist relatief weinig. De financiële crisis heeft de panelleden mogelijk al beïnvloed in hun verwachtingen rondom de ontwikkeling van hun financiële situatie in het komende jaar. Een derde denkt er komend jaar op achteruit te gaan (2009). Het zijn overigens vooral mensen die er de afgelopen jaren op achteruit gingen die deze ontwikkeling zien doorzetten in de toekomst. Tussen de gemeenten valt op dat relatief veel respondenten uit Feiten en cijfers over de Metropoolregio Amsterdam

13 4 Beleving van rijkdom en armoede Verwachte ontwikkeling financiële situatie komend jaar, 2008 (procenten) Amsterdam Haarlem Purmerend Amstelveen Zaanstad Almere Haarlemmermeer totaal % vooruit gelijk achteruit weet ik niet Haarlemmermeer, Zaanstad en Purmerend verwachten er komend jaar (2009) financieel op achteruit te gaan. Mannen zijn er vaker sterk op vooruit gegaan dan vrouwen, dit geldt ook voor hoog opgeleiden en mensen onder de 35 jaar. Deze groepen verwachten er de komende jaren ook relatief vaak op vooruit te gaan. Leningen en schulden Een kwart van de respondenten zegt geen geld geleend te hebben. In Amsterdam en Amstelveen zijn relatief veel mensen die geen geld lenen. Dit hangt vooral samen met het relatief lage aandeel respondenten met een hypotheek in deze gemeenten (respectievelijk 46% en 55%). In Almere heeft daarentegen 77% een hypotheek. De verdeling tussen koop- en huurwoningen in gemeenten hangt natuurlijk samen met de aanwezigheid van hypotheken. Naast de hypotheek komen in Almere schulden in de vorm van rood staan bij bank of giro en/of een persoonlijke lening het vaakst voor, in Amstelveen en Haarlem het minst vaak. Schoolgaande jongeren (jonger dan 35 jaar) en mensen zonder werk hebben relatief vaak een lening bij vrienden of familie. Rood staan bij de bank komt relatief vaak voor bij (een ouder) gezinnen met kinderen (onder de 45 jaar) en mensen zonder werk. Mannen, eenoudergezinnen en niet-gepensioneerden zonder baan hebben vaker dan gemiddeld een persoonlijke lening. Metropoolregio Amsterdam 2008 Arm en rijk in beeld

14 104 4 Beleving van rijkdom en armoede 4.15 Lopende leningen, 2008 (procenten) Amster- Amstel- Haarlem- Almere dam veen Haarlem mermeer Purmerend Zaanstad totaal hypotheek rood staan persoonlijke lening studieschuld lening bij vrienden/ familie andere lening geen geld geleend weet ik niet, wil ik niet zeggen Zorgen om financiële situatie Op een schaal van 1 tot 10, waarbij 1 staat voor helemaal geen zorgen en 10 voor heel veel zorgen, scoren de respondenten in de Metropoolregio gemiddeld een 4,5. Haarlemse respondenten maken zich de minste zorgen om hun financiën en respondenten uit Purmerend en Almere de meeste. Financiële zorgen en leningen zijn nauw met elkaar verbonden. Buiten de hypotheek, beïnvloeden schulden sterk de mate waarin respondenten zich zorgen maken om hun financiën. Heeft men een leningen bij familie dan is de score 5,9, en rood staan bij de bank of een persoonlijke lening of doorlopend krediet levert een score op van 5,5, en dus relatief veel financiële zorgen Mate van zorgen om financiële situatie, 2008 (rapportcijfer; schaal 1 tot 10) gemeente rapportcijfer Haarlem 4,2 Amstelveen 4,3 Amsterdam 4,3 Haarlemmermeer 4,4 Zaanstad 4,4 Almere 4,7 Purmerend 4,9 totaal 4,5 Feiten en cijfers over de Metropoolregio Amsterdam

15 4 Beleving van rijkdom en armoede 105 Een aantal achtergrondkenmerken van respondenten speelt een rol in de mate van financiële zorgen. Vooral mensen met een lagere sociaal-economische positie, dus met een laag of middelbaar opleidingsniveau en een laag inkomen maken zich relatief veel zorgen. Het betreft daarmee ook vaak eenoudergezinnen, werklozen, arbeidsongeschikten en mensen met een sociale huurwoning. Ook leeftijd speelt een rol: jongeren onder de 35 jaar en 65-plussers maken zich minder druk om hun financiële situatie dan mensen tussen de 35 en 64 jaar. Ook mensen die aangeven hun eigen pad te kunnen uitstippelen maken zich minder zorgen dan zij die het gevoel hebben dat niet te kunnen. Noten 1 Prof. dr. R. Veenhoven, World database of Happyness: eur.nl. 2 Sociale Staat van Nederland (2007), SCP. 3 Eurobarometer 69 (2008), Europeese Commissie. archives/eb/eb69/eb69_part1_en.pdf. 4 Regressieanalyse. Metropoolregio Amsterdam 2008 Arm en rijk in beeld

16 106 Feiten en cijfers over de Metropoolregio Amsterdam

Hoofdstuk 10. Financiële situatie

Hoofdstuk 10. Financiële situatie Hoofdstuk 10. Financiële situatie Samenvatting Hfst 9. Trendvragen financiële situatie Jaarlijks worden drie trendvragen gesteld die inzicht geven in de financiële positie van de Leidenaar. De resultaten

Nadere informatie

Hoofdstuk 24 Financiële situatie

Hoofdstuk 24 Financiële situatie Hoofdstuk 24 Financiële situatie Samenvatting De gemeente voert diverse inkomensondersteunende maatregelen uit die bedoeld zijn voor huishoudens met een lager inkomen. Zes op de tien Leidenaren zijn bekend

Nadere informatie

Hoofdstuk 5. Trendvragen financiële situatie

Hoofdstuk 5. Trendvragen financiële situatie Hoofdstuk 5. Trendvragen financiële situatie Samenvatting Hfst 5. Trendvragen financiële situatie Na twee jaar van stijgende inkomens zien Leidenaren dit jaar hun inkomenspositie verslechteren. Het zijn

Nadere informatie

Hoofdstuk 12. Financiële dienstverlening

Hoofdstuk 12. Financiële dienstverlening Hoofdstuk 12. Financiële dienstverlening Samenvatting Dit hoofdstuk behandelt de bekendheid en het gebruik van vijf Leidse inkomensondersteunende regelingen onder respondenten met een netto huishoudinkomen

Nadere informatie

Verleden en toekomst in Oud-West

Verleden en toekomst in Oud-West Verleden en toekomst in In mei 009 is aan de panelleden van stadsdeel gevraagd naar hun mening over de ontwikkelingen die in het stadsdeel zichtbaar zijn. Deze ontwikkelingen betreffen onder andere inkomsten,

Nadere informatie

Hoofdstuk 7. Financiële situatie

Hoofdstuk 7. Financiële situatie Stadsenquête Leiden Hoofdstuk 7. Financiële situatie Samenvatting Bijna driekwart van de Leidenaren geeft aan gemakkelijk rond te komen met het huishoudinkomen, twee op de tien komt net rond en bijna een

Nadere informatie

Hoofdstuk 19. Financiële situatie

Hoofdstuk 19. Financiële situatie Stadsenquête Leiden 008 Hoofdstuk 19. Financiële situatie Samenvatting Ruim tweederde van de Leidenaren geeft aan gemakkelijk rond te komen met het huishoudinkomen, bijna een kwart komt net rond en een

Nadere informatie

Hoofdstuk 10. Trendvragen financiële situatie Hoofdstuk 11. Financiële situatie

Hoofdstuk 10. Trendvragen financiële situatie Hoofdstuk 11. Financiële situatie Hoofdstuk 10. Trendvragen financiële situatie Hoofdstuk 11. Financiële situatie Samenvatting Hfst 10. Trendvragen financiële situatie Jaarlijks worden drie trendvragen gesteld die inzicht geven in de financiële

Nadere informatie

53% 47% 51% 54% 54% 53% 49% 0% 25% 50% 75% 100% zeer moeilijk moeilijk komt net rond gemakkelijk zeer gemakkelijk

53% 47% 51% 54% 54% 53% 49% 0% 25% 50% 75% 100% zeer moeilijk moeilijk komt net rond gemakkelijk zeer gemakkelijk 30 FINANCIËLE SITUATIE In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de financiële situatie van de Leidse burgers. In de enquête wordt onder andere gevraagd hoe moeilijk of gemakkelijk men rond kan komen met het

Nadere informatie

Hoofdstuk H 11. Financiële situatie

Hoofdstuk H 11. Financiële situatie Hoofdstuk H 11. Financiële situatie Samenvatting verslechterd. Dit wordt bevestigd door het aandeel Leidenaren dat aangeeft rond te kunnen komen met hun inkomen. Dit jaar geeft bijna tweederde van de Leidenaren

Nadere informatie

Hoofdstuk 9. Trendvragen financiële situatie Hoofdstuk 10. Financiële situatie

Hoofdstuk 9. Trendvragen financiële situatie Hoofdstuk 10. Financiële situatie Hoofdstuk 9. Trendvragen financiële situatie Hoofdstuk 10. Financiële situatie Samenvatting Hfst 9. Trendvragen financiële situatie Jaarlijks worden drie trendvragen gesteld die inzicht geven in de financiële

Nadere informatie

Hoofdstuk 10. Financiële situatie

Hoofdstuk 10. Financiële situatie Hoofdstuk 10. Financiële situatie Samenvatting In hoofdstuk 9 is aan de hand van een aantal trendvragen kort ingegaan op de financiële situatie van de inwoners van Leiden. In dit hoofdstuk is uitgebreider

Nadere informatie

Hoofdstuk 17. Financiële dienstverlening

Hoofdstuk 17. Financiële dienstverlening Hoofdstuk 17. Financiële dienstverlening Samenvatting In dit hoofdstuk wordt allereerst gekeken naar de bekendheid en het gebruik van vijf inkomensondersteunende regelingen, te weten: Kwijtschelding gemeentelijke

Nadere informatie

Hoofdstuk 25 Financiële dienstverlening

Hoofdstuk 25 Financiële dienstverlening Hoofdstuk 25 Financiële dienstverlening Samenvatting De gemeente voert diverse inkomensondersteunende maatregelen uit die bedoeld zijn voor huishoudens met een lager inkomen. Zes op de tien Leidenaren

Nadere informatie

Consumentenvertrouwen in Amsterdam

Consumentenvertrouwen in Amsterdam Consumentenvertrouwen in Amsterdam Hoe wordt het vakantiegeld dit jaar besteed? In opdracht van: Het Parool Projectnummer: 14054-2 Carine van Oosteren Merel van der Wouden Bezoekadres: Oudezijds Voorburgwal

Nadere informatie

FINANCIELE ZEKERHEID. GfK September 2015. GfK 2015 Achmea Financiële Zekerheid september 2015

FINANCIELE ZEKERHEID. GfK September 2015. GfK 2015 Achmea Financiële Zekerheid september 2015 FINANCIELE ZEKERHEID GfK September 2015 1 Opvallende resultaten Meer dan de helft van de Nederlanders staat negatief tegenover de terugtredende overheid Financiële zekerheid: een aanzienlijk deel treft

Nadere informatie

Hoofdstuk 43. Financiële situatie

Hoofdstuk 43. Financiële situatie Stadsenquête Leiden Hoofdstuk 43. Financiële situatie Samenvatting Circa tweederde van de Leidenaren geeft aan gemakkelijk rond te komen met het huishoudinkomen, ruim een kwart komt net rond en kan moeilijk

Nadere informatie

Evaluatie hinder bij wegwerkzaamheden

Evaluatie hinder bij wegwerkzaamheden Evaluatie hinder bij wegwerkzaamheden Projectnummer: 10203 In opdracht van: Dienst Infrastructuur, Verkeer en Vervoer drs. Merijn Heijnen dr. Willem Bosveld Oudezijds Voorburgwal 300 Postbus 658 1012 GL

Nadere informatie

Onderzoeksflits. Atlas voor gemeenten 2015 Erfgoed positie van Utrecht uitgelicht. IB Onderzoek, 29 mei 2015. Utrecht.nl/onderzoek

Onderzoeksflits. Atlas voor gemeenten 2015 Erfgoed positie van Utrecht uitgelicht. IB Onderzoek, 29 mei 2015. Utrecht.nl/onderzoek Onderzoeksflits Atlas voor gemeenten 015 Erfgoed positie van Utrecht uitgelicht IB Onderzoek, 9 mei 015 Utrecht.nl/onderzoek Colofon uitgave Afdeling Onderzoek Gemeente Utrecht 030 86 1350 onderzoek@utrecht.nl

Nadere informatie

Metropoolregio Amsterdam 2008

Metropoolregio Amsterdam 2008 Metropoolregio Amsterdam 2008 Arm en rijk in beeld 2 Colofon Redactionele informatie Redactie Auteurs Els de Boer Monique van Diest Celina Mensinga Idske de Jong Lisette Goudsmid Carine van Oosteren Jeroen

Nadere informatie

EénVandaag en Nibud onderzoeken armoede

EénVandaag en Nibud onderzoeken armoede EénVandaag en Nibud onderzoeken armoede Doel Armoede is geen eenduidig begrip. Armoede wordt vaak gemeten via een inkomensgrens: iedereen met een inkomen beneden die grens is arm, iedereen er boven is

Nadere informatie

De economische crisis en Oud-West

De economische crisis en Oud-West De economische crisis en Oud-West Van 30 juni tot en met 7 juli 2009 kon het bewonerspanel van Oud-West vragen beantwoorden over de economische crisis. Hebben de panelleden het idee dat ze de gevolgen

Nadere informatie

Rondkomen van huishoudinkomen naar doelgroep

Rondkomen van huishoudinkomen naar doelgroep Hoofdstuk 16. Financiële situatie Samenvatting 16. FINANCIËLE SITUATIE In hoofdstuk 5 is aan de hand van een aantal trendvragen kort ingegaan op de financiële situatie van de inwoners van Leiden. In dit

Nadere informatie

Informatie 10 januari 2015

Informatie 10 januari 2015 Informatie 10 januari 2015 ARMOEDE: FEITEN EN CIJFERS ARMOEDE WERELDWIJD Wereldwijd leven ongeveer 1,2 miljard mensen in absolute armoede leven: zij beschikken niet over basisbehoeften zoals schoon drinkwater,

Nadere informatie

Zekerheden over een onzeker land

Zekerheden over een onzeker land Zekerheden over een onzeker land Parijs, 27 januari 2012 Paul Schnabel Universiteit Utrecht Demografische feiten 2012-2020 Bevolking 17 miljoen (plus 0,5 miljoen) Jonger dan 20 jaar 3,7 miljoen (min 0,2

Nadere informatie

Amsterdammers over het gemeentelijk armoedebeleid

Amsterdammers over het gemeentelijk armoedebeleid Amsterdammers over het gemeentelijk armoedebeleid Hoe denken Amsterdammers over het gemeentelijk armoedebeleid? Dit is het onderwerp van een peiling van OIS in opdracht van AT onder Amsterdammers. Methode

Nadere informatie

Atlas voor gemeenten 2012:

Atlas voor gemeenten 2012: BestuursBestuurs- en Concerndienst Atlas voor gemeenten 2012: de positie van Utrecht notitie van Bestuursinformatie www.onderzoek.utrecht.nl Mei 2012 Colofon uitgave Afdeling Bestuursinformatie Bestuurs-

Nadere informatie

Steeds meer vijftigers financieel kwetsbaar

Steeds meer vijftigers financieel kwetsbaar Maart 215 stijgt naar 91 punten Steeds meer vijftigers financieel kwetsbaar De is in het eerste kwartaal van 215 gestegen van 88 naar 91 punten. Veel huishoudens kijken positiever vooruit en verwachten

Nadere informatie

Afhankelijk van een uitkering in Nederland

Afhankelijk van een uitkering in Nederland Afhankelijk van een uitkering in Nederland Harry Bierings en Wim Bos In waren 1,6 miljoen huishoudens voor hun inkomen afhankelijk van een uitkering. Dit is ruim een vijfde van alle huishoudens in Nederland.

Nadere informatie

Waardering van leefbaarheid en woonomgeving

Waardering van leefbaarheid en woonomgeving Waardering van leefbaarheid en woonomgeving Burgerpeiling Woon- en Leefbaarheidsmonitor Eemsdelta 2015 In de Eemsdelta zijn verschillende ontwikkelingen die van invloed kunnen zijn op de leefbaarheid.

Nadere informatie

Vakantiegeld-enquête 2016. Nibud/Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting

Vakantiegeld-enquête 2016. Nibud/Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting Vakantiegeld-enquête 2016 Nibud/Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting Vakantiegeld-enquête 2016 Auteurs Gea Schonewille Jasja Bos Inhoud SAMENVATTING... 6 1 INLEIDING... 8 2 AANTAL KEREN OP VAKANTIE...

Nadere informatie

Het groen in Oud-West

Het groen in Oud-West Het groen in Oud-West Van 18 tot en met 24 september 2008 kon het bewonerspanel van Oud-West vragen beantwoorden over het groen in Oud-West. Van de 1.106 panelleden hebben er 496 meegedaan. Dit komt neer

Nadere informatie

Hoofdstuk 24. Financiële dienstverlening

Hoofdstuk 24. Financiële dienstverlening Hoofdstuk 24. Financiële dienstverlening Samenvatting De gemeente voert diverse inkomensondersteunende maatregelen uit die bedoeld zijn voor huishoudens met een lager inkomen. Ruim zeven op de tien Leidenaren

Nadere informatie

Wat is armoede? Er zijn veel verschillende theorieën en definities over wat armoede is. Deze definities zijn te verdelen in categorieën.

Wat is armoede? Er zijn veel verschillende theorieën en definities over wat armoede is. Deze definities zijn te verdelen in categorieën. Wat is armoede? Er zijn veel verschillende theorieën en definities over wat armoede is. Deze definities zijn te verdelen in categorieën. Absolute en relatieve definities Bij de absolute definities wordt

Nadere informatie

Wonen zonder partner. Arie de Graaf en Suzanne Loozen

Wonen zonder partner. Arie de Graaf en Suzanne Loozen Arie de Graaf en Suzanne Loozen In 25 telde Nederland 4,2 miljoen personen van 18 jaar of ouder die zonder partner woonden. Eén op de drie volwassenen woont dus niet samen met een partner. Tussen 1995

Nadere informatie

Alleenstaande moeders op de arbeidsmarkt

Alleenstaande moeders op de arbeidsmarkt s op de arbeidsmarkt Moniek Coumans De arbeidsdeelname van alleenstaande moeders is lager dan die van moeders met een partner. Dit verschil hangt voor een belangrijk deel samen met een oververtegenwoordiging

Nadere informatie

Thuis voelen in Nederland: stedelijke verschillen bij allochtonen

Thuis voelen in Nederland: stedelijke verschillen bij allochtonen Thuis voelen in Nederland: stedelijke verschillen bij allochtonen Jeroen Nieuweboer Allochtonen in, en voelen zich minder thuis in Nederland dan allochtonen elders in Nederland. Marokkanen, Antillianen

Nadere informatie

minder dan 5 jaar tussen de 5 en de 10 jaar tussen de 10 en de 15 jaar langer dan 15 jaar

minder dan 5 jaar tussen de 5 en de 10 jaar tussen de 10 en de 15 jaar langer dan 15 jaar Burgerpanel Zeewolde Resultaten peiling 3: Wmo-nota juli 2012 Inleiding Deze nieuwsbrief beschrijft de resultaten van de 3 e peiling met het burgerpanel van Zeewolde. De peiling ging over de sociale netwerken

Nadere informatie

Informatie 17 december 2015

Informatie 17 december 2015 Informatie 17 december 2015 ARMOEDE: FEITEN EN CIJFERS Ondanks het aflopen van de economische recessie, is de armoede in Nederland het afgelopen jaar verder gestegen. Vooral het aantal huishoudens dat

Nadere informatie

Verhuisplannen en woonvoorkeuren

Verhuisplannen en woonvoorkeuren Verhuisplannen en woonvoorkeuren Burgerpeiling Woon- en Leefbaarheidsmonitor Eemsdelta 2015 Bevolkingsdaling ontstaat niet alleen door demografische ontwikkelingen, zoals ontgroening en vergrijzing of

Nadere informatie

Trots op Groningen. Voelen Groningers zich verbonden met de provincie?

Trots op Groningen. Voelen Groningers zich verbonden met de provincie? Trots op Groningen. Voelen Groningers zich verbonden met de provincie? In deze factsheet staat de binding met de provincie Groningen centraal. Het gaat dan om de persoonlijke gevoelens die Groningers hebben

Nadere informatie

Waardering van voorzieningen, vervoer en werk

Waardering van voorzieningen, vervoer en werk Waardering van voorzieningen, vervoer en werk Burgerpeiling Woon- en Leefbaarheidsmonitor Eemsdelta 2015 Een afname van het inwoneraantal heeft gevolgen voor het voorzieningenniveau. Er zal immers niet

Nadere informatie

Zorggebruik. 5.1 Inleiding. 5.2 Contact eerste lijn

Zorggebruik. 5.1 Inleiding. 5.2 Contact eerste lijn Dit rapport is een uitgave van het NIVEL in 2004. De gegevens mogen met bronvermelding (H van Lindert, M Droomers, GP Westert.. Een kwestie van verschil: verschillen in zelfgerapporteerde leefstijl, gezondheid

Nadere informatie

Nibud, 23 juni 2015 Vakantiegeld-enquête

Nibud, 23 juni 2015 Vakantiegeld-enquête Nibud, 23 juni 2015 Vakantiegeld-enquête Auteurs Gea Schonewille Jasja Bos Visie De financiële zelfredzaamheid Het Nibud heeft verschillende vaardigheden gedefinieerd waarover iemand zou moeten beschikken

Nadere informatie

Fries burgerpanel Fryslân inzicht

Fries burgerpanel Fryslân inzicht Fries burgerpanel Fryslân inzicht Wij gaan er van uit dat we zo lang mogelijk in onze eigen woonomgeving kunnen blijven. Wij gaan er van uit dat we zo lang mogelijk in onze eigen woonomgeving kunnen blijven.

Nadere informatie

Burgerpanel Capelle aan den IJssel

Burgerpanel Capelle aan den IJssel Burgerpanel Capelle aan den IJssel Resultaten peiling 8: woninginbraak augustus 2013 Inleiding Deze nieuwsbrief beschrijft de resultaten van de 8 e peiling met het burgerpanel van Capelle aan den IJssel.

Nadere informatie

Bijlage I. Sociaal-economische achtergrondcijfers en Nationale en Europese indicatoren voor sociale insluiting

Bijlage I. Sociaal-economische achtergrondcijfers en Nationale en Europese indicatoren voor sociale insluiting Bijlage I. Sociaal-economische achtergrondcijfers en Nationale en Europese indicatoren voor sociale insluiting Tabel 1.1 Kerncijfers sociaal-economische trends 1995 2000 2003 2005 2007 Bevolking (x 1 mln)

Nadere informatie

Draagvlakmeting vernieuwingsoperatie Parkstad

Draagvlakmeting vernieuwingsoperatie Parkstad Draagvlakmeting vernieuwingsoperatie Parkstad Project: 5083 In opdracht van: Bureau Parkstad dr. W. Bosveld drs. S. Crok drs. K. Klein Wolt drs. D. Ponsen drs. J. Slot L. Wiewel Weesperstraat 79 Postbus

Nadere informatie

Monitor Jeugdwerkloosheid Amsterdam over 2014

Monitor Jeugdwerkloosheid Amsterdam over 2014 1 Monitor Jeugdwerkloosheid Amsterdam over 2014 Fact sheet juni 2015 De werkloosheid onder Amsterdamse jongeren is voor het eerst sinds enkele jaren weer gedaald. Van de bijna 140.000 Amsterdamse jongeren

Nadere informatie

Fact sheet. Monitor jeugdwerkloosheid Amsterdam. nummer 5 maart 2013

Fact sheet. Monitor jeugdwerkloosheid Amsterdam. nummer 5 maart 2013 Fact sheet nummer 5 maart 2013 Monitor jeugdwerkloosheid Amsterdam Er zijn ruim 133.000 jongeren van 15 tot en met 26 jaar in Amsterdam (januari 2012). Met de meeste jongeren gaat het goed in het onderwijs

Nadere informatie

Hoofdstuk 20. Financiële dienstverlening

Hoofdstuk 20. Financiële dienstverlening Hoofdstuk 20. Financiële dienstverlening Samenvatting Dit hoofdstuk behandelt de bekendheid en het gebruik van zeven Leidse inkomensondersteunende regelingen onder respondenten met een netto huishoudinkomen

Nadere informatie

Amsterdam-Noord en de recessie

Amsterdam-Noord en de recessie Amsterdam-Noord en de recessie Sinds november 2009 kunnen bewoners van Amsterdam-Noord lid worden van het digitale bewonerspanel. In deze rapportage worden de resultaten van de eerste meting gepresenteerd.

Nadere informatie

Rapport. Eigen regie en zelfredzaamheid ; een enquête onder senioren

Rapport. Eigen regie en zelfredzaamheid ; een enquête onder senioren Rapport Eigen regie en zelfredzaamheid ; een enquête onder senioren Woerden, juli 2014 Inhoudsopgave I. Omvang en samenstelling groep respondenten p. 3 II. Wat verstaan senioren onder eigen regie en zelfredzaamheid?

Nadere informatie

Gemiddeld gebruik van internet via verschillende media, in procenten (meer antwoorden mogelijk) 52% 37% 0% 20% 40% 60% 80% 100%

Gemiddeld gebruik van internet via verschillende media, in procenten (meer antwoorden mogelijk) 52% 37% 0% 20% 40% 60% 80% 100% 6 GEBRUIK VAN INTERNET EN SOCIAL MEDIA De gemeente is benieuwd of alle bewoners beschikking hebben over en gebruik maken van internet en van social media en of men belemmerd wordt als het gaat om informatie

Nadere informatie

Wat draagt bij aan een gelukkig pensioen? Een vergelijking tussen Nederland, België, Denemarken en Zweden

Wat draagt bij aan een gelukkig pensioen? Een vergelijking tussen Nederland, België, Denemarken en Zweden Wat draagt bij aan een gelukkig pensioen? Een vergelijking tussen Nederland, België, Denemarken en Zweden Onderzoek van GfK november 2015 Inleiding Delta Lloyd is continu bezig het pensioenbewustzijn te

Nadere informatie

Hoofdstuk 8. Financiële dienstverlening

Hoofdstuk 8. Financiële dienstverlening Hoofdstuk 8. Financiële dienstverlening Samenvatting Dit hoofdstuk behandelt de bekendheid en het van zeven Leidse inkomensondersteunende regelingen onder respondenten met een netto huishoudinkomen van

Nadere informatie

LelyStadsGeluiden. De mening van de jongeren gepeild. School en werk 2007

LelyStadsGeluiden. De mening van de jongeren gepeild. School en werk 2007 LelyStadsGeluiden De mening van de jongeren gepeild School en werk 007 In 007 hebben.37 jongeren meegewerkt aan de jongerenenquête. Het onderzoek had als doel om in kaart te brengen wat jongeren doen,

Nadere informatie

Is jouw maand ook altijd iets te lang? Onderzoek Jongerenpanel Tilburg

Is jouw maand ook altijd iets te lang? Onderzoek Jongerenpanel Tilburg Is jouw maand ook altijd iets te lang? Onderzoek Jongerenpanel Tilburg Onderzoek uitgevoerd in opdracht van: Gemeente Tilburg DIMENSUS beleidsonderzoek December 2012 Projectnummer 507 Inhoudsopgave Samenvatting

Nadere informatie

Vakantiegeldenquete 2010

Vakantiegeldenquete 2010 Vakantiegeldenquete 2010 Inleiding Net als vorig jaar heeft het Nibud onderzoek gedaan naar de manier waarop mensen zich in financieel opzicht voorbereiden op de vakantie en of men zich aan hun budget

Nadere informatie

OMNIBUSONDERZOEK NOORD- KENNEMERLAND 2005 PSYCHISCHE GEZONDHEID

OMNIBUSONDERZOEK NOORD- KENNEMERLAND 2005 PSYCHISCHE GEZONDHEID OMNIBUSONDERZOEK NOORD- KENNEMERLAND 2005 PSYCHISCHE GEZONDHEID Gemeente Alkmaar afdeling Onderzoek en Statistiek februari 2006 auteur: Monique van Diest afdeling Onderzoek en Statistiek gemeente Alkmaar

Nadere informatie

Resultaten peiling 17: detailhandel

Resultaten peiling 17: detailhandel Hofpanel Resultaten peiling 17: detailhandel Maart 2013 1. Inleiding Van 10 tot en met 17 maart 2013 is er onder het Hofpanel een peiling gehouden over detailhandel. De gemeente Hof van Twente werkt aan

Nadere informatie

PERSBERICHT. Armoedesignalement 2013: Sterke groei armoede in 2012, maar afzwakking verwacht ONDER EMBARGO TOT DINSDAG 3 DECEMBER 2013, 00:01 UUR

PERSBERICHT. Armoedesignalement 2013: Sterke groei armoede in 2012, maar afzwakking verwacht ONDER EMBARGO TOT DINSDAG 3 DECEMBER 2013, 00:01 UUR PERSBERICHT ONDER EMBARGO TOT DINSDAG 3 DECEMBER 2013, 00:01 UUR Inlichtingen bij Dr. P.H. van Mulligen persdienst@cbs.nl T 070 3374444 Dr. J.C. Vrooman c. vrooman@scp.nl T 070 3407846 of Dr. S.J.M. Hoff

Nadere informatie

Bevolkingstrends 2013. Het vertrouwen in de woningmarkt

Bevolkingstrends 2013. Het vertrouwen in de woningmarkt Bevolkingstrends 2013 Het vertrouwen in de woningmarkt Moniek Coumans november 2013 In 2012 verwacht slechts 4 procent van de huizenbezitters dat zij hun woning binnen drie maanden zullen verkopen. Ongeveer

Nadere informatie

Armoede in Utrecht Factsheet

Armoede in Utrecht Factsheet Armoede in Utrecht Factsheet Hier komt tekst Afdeling Onderzoek, maart 2015 Margriet de Haan, Linda Scheelbeek, Robin Tromp Inhoudsopgave 1. Ontwikkelingen armoede algemeen 2. Utrecht vergeleken: Wettelijk

Nadere informatie

Bijlage III Het risico op financiële armoede

Bijlage III Het risico op financiële armoede Bijlage III Het risico op financiële armoede Zoals aangegeven in hoofdstuk 1 is armoede een veelzijdig begrip. Armoede heeft behalve met inkomen te maken met maatschappelijke participatie, onderwijs, gezondheid,

Nadere informatie

Hoofdstuk 2. Profiel Leidenaar

Hoofdstuk 2. Profiel Leidenaar Hoofdstuk 2. Profiel Leidenaar Samenvatting Hoofdstuk 2 geeft een profiel van de inwoners van Leiden. Dit hoofdstuk is gebaseerd op zowel kerncijfers uit de Gemeentelijke Basis Administratie zoals aantal

Nadere informatie

Schulden van huishoudens dramatisch gestegen. Klik hier om dit artikel te downloaden als pdf-document.

Schulden van huishoudens dramatisch gestegen. Klik hier om dit artikel te downloaden als pdf-document. Schulden van huishoudens dramatisch gestegen Klik hier om dit artikel te downloaden als pdf-document. Sinds 2008 kampt ook Nederland met de gevolgen van de internationale financiële kredietcrisis uit 2008,

Nadere informatie

Jongeren & hun financiële verwachtingen

Jongeren & hun financiële verwachtingen Nibud, februari Jongeren & hun financiële verwachtingen Anna van der Schors Daisy van der Burg Nibud in samenwerking met het 1V Jongerenpanel van EenVandaag Inhoudsopgave 1 Onderzoeksopzet Het Nibud doet

Nadere informatie

AFM Consumentenmonitor Q3 2009 Kredietwaarschuwingszin

AFM Consumentenmonitor Q3 2009 Kredietwaarschuwingszin AFM Consumentenmonitor Q3 009 Kredietwaarschuwingszin GfK Michel van der List Marcel Cools/ Niek Damen Indeling Rapportage Kredietwaarschuwingszin 1 Onderzoeksverantwoording Kennisvragen Kredietwaarschuwingszin

Nadere informatie

Financiering woningaanpassingen een onderzoek van seniorenorganisatie ANBO

Financiering woningaanpassingen een onderzoek van seniorenorganisatie ANBO 27-05-2015 Financiering woningaanpassingen een onderzoek van seniorenorganisatie ANBO Over dit onderzoek Dit onderzoek over wonen en verhuizen is uitgevoerd door seniorenorganisatie ANBO. Het betreft een

Nadere informatie

Goede Voornemens 2015

Goede Voornemens 2015 Goede Voornemens 2015 Customer Intelligence Klantonderzoek & Advies Daniëlle Boshove december 2014 Achtergrond onderzoek en methode Doel: achterhalen welke goede voornemens de Nederlander heeft voor 2015

Nadere informatie

Niet-westerse allochtonen behoren minder vaak tot de werkzame beroepsbevolking 1) Arbeidsdeelname niet-westerse allochtonen gedaald

Niet-westerse allochtonen behoren minder vaak tot de werkzame beroepsbevolking 1) Arbeidsdeelname niet-westerse allochtonen gedaald 7. Vaker werkloos In is de arbeidsdeelname van niet-westerse allochtonen gedaald. De arbeidsdeelname onder rs is relatief hoog, zes van de tien hebben een baan. Daarentegen werkten in slechts vier van

Nadere informatie

De uitgebreide resultaten van het onderzoek zijn hieronder beschreven. Resultaten Brabantpanel-onderzoek Economische crisis april 2012

De uitgebreide resultaten van het onderzoek zijn hieronder beschreven. Resultaten Brabantpanel-onderzoek Economische crisis april 2012 Achtergrond onderzoek & respons Van 26 maart tot en met zondag 8 april 2012 is aan de leden van het Brabantpanel een vragenlijst voorgelegd met als thema Vervolgonderzoek financieel-economische crisis

Nadere informatie

3 4 5 7 24 88 laag inkomen, +55 helemaal oneens eerder oneens 64 noch eens, noch oneens eerder eens helemaal eens [Voor ik iets koop, overweeg ik zorgvuldig of ik het me kan veroorloven.] 5 25 vrouwen,

Nadere informatie

50+ in Europa Samenvatting van de eerste resultaten

50+ in Europa Samenvatting van de eerste resultaten share_belg_nl.indd 1 09.04.2006 14:00:20 Uhr share_belg_nl.indd 2-3 09.04.2006 14:00:21 Uhr Het aandeel ouderen in de totale populatie is in Europa hoger dan op elk ander continent en deze ontwikkeling

Nadere informatie

PERSBERICHT. Armoedesignalement 2014: Armoede in 2013 toegenomen, maar piek lijkt bereikt. Den Haag, 18 december 2014

PERSBERICHT. Armoedesignalement 2014: Armoede in 2013 toegenomen, maar piek lijkt bereikt. Den Haag, 18 december 2014 Inlichtingen bij PERSBERICHT Dr. J.C. Vrooman c. vrooman@scp.nl T 070 3407846 Dr. P.H. van Mulligen persdienst@cbs.nl T 070 3374444 Armoedesignalement 2014: Armoede in 2013 toegenomen, maar piek lijkt

Nadere informatie

Belang van voorzieningen welke acties willen mensen ondernemen om een voorziening te behouden?

Belang van voorzieningen welke acties willen mensen ondernemen om een voorziening te behouden? Belang van voorzieningen welke acties willen mensen ondernemen om een voorziening te behouden? Hoe belangrijk is de aanwezigheid van een voorziening in de directe woonomgeving? En wat doen de Groningers

Nadere informatie

Grafiek 26.1a Het vóórkomen van verschillende vormen van discriminatie in Leiden volgens Leidenaren, in procenten 50% 18% 19% 17% 29%

Grafiek 26.1a Het vóórkomen van verschillende vormen van discriminatie in Leiden volgens Leidenaren, in procenten 50% 18% 19% 17% 29% 26 DISCRIMINATIE In dit hoofdstuk wordt ingegaan op het vóórkomen en melden van discriminatie in Leiden en de bekendheid van en het contact met het Bureau Discriminatiezaken. Daarnaast komt aan de orde

Nadere informatie

pggm.nl Financiële balans in de beleving van PGGM- leden Enquête De financiële balans

pggm.nl Financiële balans in de beleving van PGGM- leden Enquête De financiële balans pggm.nl Financiële balans in de beleving van PGGM- leden Enquête De financiële balans In september 2013 heeft PGGM haar leden gevraagd naar hun financiële situatie: hoe hebben zij hun geldzaken geregeld?

Nadere informatie

1 Handhaving in Westerpark

1 Handhaving in Westerpark 1 Handhaving in Westerpark Het vierde onderzoek onder het panel van stadsdeel Westerpark gaat over handhaving. Het stadsdeel wil weten of de bewoners van Westerpark tevreden zijn over bepaalde vormen van

Nadere informatie

Vuurwerk: veel draagvlak voor alternatieven

Vuurwerk: veel draagvlak voor alternatieven Vuurwerk: veel draagvlak voor alternatieven Minderheid (14%) steekt af, gemiddeld voor 30 à 40 euro Afsteektijden goed bekend; één op de vijf afstekers houdt zich er niet aan Meerderheid voor algeheel

Nadere informatie

Windenergie in Noord. 5 e panelmeting stadsdeel Noord. Inleiding

Windenergie in Noord. 5 e panelmeting stadsdeel Noord. Inleiding Windenergie in Noord 5 e panelmeting stadsdeel Noord Inleiding Eind 2009 heeft O+S voor stadsdeel Noord een bewonerspanel opgezet. Dit panel telt momenteel 344 leden. O+S heeft vier keer een enquête uitgezet

Nadere informatie

Gezondheidsbeleid 2013. Onderzoek onder gemeentepanel Venlo

Gezondheidsbeleid 2013. Onderzoek onder gemeentepanel Venlo Gezondheidsbeleid 2013 Onderzoek onder gemeentepanel Venlo Afdeling Bedrijfsvoering Team informatievoorziening Onderzoek en Statistiek Venlo, mei 2013 2 Samenvatting Inleiding In mei 2011 is de landelijke

Nadere informatie

FORUM Monitor Allochtonen op de arbeidsmarkt: effecten van de economische crisis 2 e kwartaal 2009

FORUM Monitor Allochtonen op de arbeidsmarkt: effecten van de economische crisis 2 e kwartaal 2009 FORUM Monitor Allochtonen op de arbeidsmarkt: effecten van de economische crisis 2 e kwartaal 29 Groei van werkloosheid onder zet door! In het 2 e kwartaal van 29 groeide de werkloosheid onder (niet-westers)

Nadere informatie

de Makassarbuurt De Staat van

de Makassarbuurt De Staat van De Staat van de Makassarbuurt De Makassarbuurt ligt in de Indische Buurt tussen de de Zeeburgerdijk, Molukkenstraat, Insulindeweg en het Flevopark. De buurt beslaat 115 hectare, waarvan meer dan de helft

Nadere informatie

Gebruik van kinderopvang

Gebruik van kinderopvang Gebruik van kinderopvang Saskia te Riele In zes van de tien gezinnen met kinderen onder de twaalf jaar hebben de ouders hun werk en de zorg voor hun kinderen zodanig georganiseerd dat er geen gebruik hoeft

Nadere informatie

RESULTATEN WOONONDERZOEK PURMEREND UPDATE MAART 2015

RESULTATEN WOONONDERZOEK PURMEREND UPDATE MAART 2015 Inhoud 1. Woningvoorraad 2 2. Huishoudens 4 3. Huishoudens in woningen 5 4. Verhuizingen 8 5. Verhuiswensen doorstromers 10 6. Verhuiswensen starters 14 7. Woonruimteverdeling 15 Inleiding Er is heel veel

Nadere informatie

Pensioenaanspraken in beeld

Pensioenaanspraken in beeld Pensioenaanspraken in beeld Deel 1: aanspraken naar geslacht en burgerlijke staat Elisabeth Eenkhoorn, Annelie Hakkenes-Tuinman en Marije vandegrift bouwen minder pensioen op via een werkgever dan mannen.

Nadere informatie

Onderzoek in het kader van de 100 ste editie van de Internationale Vierdaagse Afstandsmarsen Nijmegen. Nienke Lammertink en Koen Breedveld

Onderzoek in het kader van de 100 ste editie van de Internationale Vierdaagse Afstandsmarsen Nijmegen. Nienke Lammertink en Koen Breedveld NEDERLANDERS OVER DE VIERDAAGSE Onderzoek in het kader van de 100 ste editie van de Internationale Vierdaagse Afstandsmarsen Nijmegen Nienke Lammertink en Koen Breedveld Mei 2016 1 Nederlanders over de

Nadere informatie

Cijfers & Feiten. Drs Fransje Grisnich, Sociaal Planbureau Groningen. Armoede in Groningen. over

Cijfers & Feiten. Drs Fransje Grisnich, Sociaal Planbureau Groningen. Armoede in Groningen. over Cijfers & Feiten over Armoede in Groningen Drs Fransje Grisnich, Sociaal Planbureau Groningen Wat is armoede? 1. Lage inkomensgrens: leven op of onder een vastgesteld laag inkomen (CBS) Koopkrachtbenadering.

Nadere informatie

Katholiek anno 2005. Religiositeit, identiteit en houding ten aanzien van de KRO. Rapport nr. 544 december 2005. drs. Joris Kregting dr.

Katholiek anno 2005. Religiositeit, identiteit en houding ten aanzien van de KRO. Rapport nr. 544 december 2005. drs. Joris Kregting dr. Katholiek anno 5 Religiositeit, identiteit en houding ten aanzien van de KRO Rapport nr. 544 december 5 drs. Joris Kregting dr. Ton Bernts KASKI onderzoek en advies over religie en samenleving Toernooiveld

Nadere informatie

Oudere minima in Amsterdam en het gebruik van de AIO

Oudere minima in Amsterdam en het gebruik van de AIO Oudere minima in Amsterdam en het gebruik van de AIO In opdracht van: DWI Projectnummer: 13010 Anne Huizer Laure Michon Clemens Wenneker Jeroen Slot Bezoekadres: Oudezijds Voorburgwal 300 Telefoon 020

Nadere informatie

Inwoners van Leiden Opleiding en inkomen

Inwoners van Leiden Opleiding en inkomen Inwoners van Leiden Het aantal inwoners blijft vrijwel stabiel. Relatief jonge en hoogopgeleide bevolking. Tweeverdieners met kleine kinderen en een gemiddeld inkomen verlaten de stad. Meer Leidenaren

Nadere informatie

Verzorgende beroepen psychisch en fysiek zwaar belastend

Verzorgende beroepen psychisch en fysiek zwaar belastend Verzorgende beroepen psychisch en fysiek zwaar belastend Lian Kösters In 27 gaf ruim een derde van de werkzame beroepsbevolking aan regelmatig te maken te hebben met een psychisch hoge werkdruk. Iets minder

Nadere informatie

Goede zorg van groot belang. Nederlanders staan open voor private investeringen

Goede zorg van groot belang. Nederlanders staan open voor private investeringen Goede zorg van groot belang Nederlanders staan open voor private investeringen Index 1. Inleiding p. 3. Huidige en toekomstige gezondheidszorg in Nederland p. 6 3. Houding ten aanzien van private investeerders

Nadere informatie

Tilburg en Kunst. Onderzoek Jongerenpanel Tilburg. Onderzoek uitgevoerd in opdracht van: Gemeente Tilburg. DIMENSUS beleidsonderzoek November 2013

Tilburg en Kunst. Onderzoek Jongerenpanel Tilburg. Onderzoek uitgevoerd in opdracht van: Gemeente Tilburg. DIMENSUS beleidsonderzoek November 2013 Tilburg en Kunst Onderzoek Jongerenpanel Tilburg Onderzoek uitgevoerd in opdracht van: Gemeente Tilburg DIMENSUS beleidsonderzoek November 2013 Projectnummer 529 1 Inhoud Samenvatting 3 Inleiding 5 1 Jongeren

Nadere informatie

Veranderingen in arbeidsparticipatie van gescheiden moeders

Veranderingen in arbeidsparticipatie van gescheiden moeders Veranderingen in arbeidsparticipatie van gescheiden moeders Suzanne Peek Gescheiden moeders stoppen twee keer zo vaak met werken dan niet gescheiden moeders. Ook beginnen ze vaker met werken. Wanneer er

Nadere informatie

Omgaan met geld en schulden in de regio Oost Nederland

Omgaan met geld en schulden in de regio Oost Nederland Omgaan met geld en schulden in de regio Een onderzoek in opdracht van de Stadsbank te Enschede uitgevoerd door het NIBUD mei 2004 Rapportage omgaan met geld en schulden Stadsbank 2 Voorwoord Eind 2003

Nadere informatie