Vruchtbare vrouwen zijn vatbaarder voor hunks in reclame

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Vruchtbare vrouwen zijn vatbaarder voor hunks in reclame"

Transcriptie

1 Share your knowledge J A ARG ANG / VU: Scriptie vzw - Rozenweg 4b Zellik Vruchtbare vrouwen zijn vatbaarder voor hunks in reclame Vrouwen voelen zich aangetrokken door mannen met goede genen. Dat geeft evolutionaire voordelen. Handelsingenieur Dennis Verhoeven (KU Leuven) ontdekte in zijn masterscriptie dat dames die in de vruchtbare periode van hun cyclus zijn, nog betere evolutionaire keuzes maken. V oortplanting is voor elke soort een bijzonder belangrijke drijfveer voor gedrag. Mensen zijn daar niet anders in. Tot grote spijt van romantici, kan onze partnerkeuze vaak wetenschappelijk worden verklaard. Zo heeft de voorkeur voor een bepaald type man of vrouw een belangrijke erfelijke component. De evolutie heeft onze voorkeuren gevormd om de kans op het voortbestaan van de soort zo groot mogelijk te maken. Vrouwen kiezen daarom voor mannen met goede genen: mannen met uitgesproken kaken, brede schouders en dunne lippen. Voor zijn onderzoek liet Verhoeven vrouwen kiezen tussen reclame van genetisch gezegende mannen en van minder gezegende mannen. Hij vroeg ook wat de dames van de advertenties vonden. Hij onderscheidde daarbij vrouwen die in de vruchtbare periode waren van hun cyclus en vrouwen die dat niet waren. Vruchtbare vrouwen zouden extra gevoelig moeten zijn voor signalen bij mannen die wijzen op goede genen. Wat bleek? Vrouwen die in hun vruchtbare periode zaten, kozen vaker voor het genetisch gezegende model en stonden positiever ten opzichte van reclame met genetisch bevoordeelde mannen. Vrouwen die niet vruchtbaar waren op het moment van het onderzoek deden dat minder vaak. Marketeers beseffen dus best dat vrouwen zich niet gemakkelijk laten verleiden. Als vrouwen vruchtbaar zijn willen ze reclame met stoere hunks en wanneer dat niet het geval is mag een hippe nerd ook. } Dit artikel verscheen in Metro. CO LOFON Grote bedrijven komen weg met genocide. Onvoorstelbaar! vindt Lynn Verrydt, De Vlaamse Scriptiekrant is een uitgave van Scriptie vzw. Vincent Callot Scriptie heeft als doel het promoten en populariseren van wetenschap, techniek en innovatie. Via de Vlaamse Scriptieprijs worden scripties bij het winnares van de Vlaamse Scriptieprijs Lees meer op pagina 5 grote publiek gepromoot. Doe mee aan de Vlaamse Scriptieprijs 2013! Maak kans op en/of persaandacht TEKSTEN: Annelies Tytgat, Arnaud Zonderman, deelnemende studenten VORMGEVING: Anne Van Hootegem V.U.: Arnaud Zonderman Scriptie vzw Rozenweg 4b 1731 Zellik facebook.com/scriptieprijs twitter.com/scriptievzw LE VE RK A NK E R VE RSC H ROE ID Student bestrijdt kanker met scriptie d e V l a a ms e S cr i pt i e Kr a nt - JA A R G A N G Lees meer op pagina 6 MY T H E ONT K RAC H T Metalheads bijten niet (noodzakelijk) Lees meer op pagina 7 Lees meer op pagina 8 1

2 EDITORIAAL Scriptie in de kast / krant? Elk jaar kost het duizenden laatstejaars bloed, zweet en tranen om hun bachelor- of masterproef te schrijven. Vaak verdwijnen die werken in een stoffige kast om nooit meer gelezen te worden. De Vlaamse Scriptieprijs wil scripties van dat droevige lot redden. Want elk onderzoek verdient een breder publiek! Scriptie vzw gaat via de Vlaamse Scriptieprijs jaarlijks op zoek naar boeiende scripties die in Vlaanderen zijn geschreven. Daar hebben we, samen met onze partners EOS (deelprijs voor exacte wetenschappen), Agoria (deelprijs voor technologische wetenschappen) en Klasse (deelprijs voor onderwijs) mooie prijzen voor veil: geldsommen van 250 tot 2.500, een citytrip, een ipad, een masterclass aan de vermaarde Vlerick Business School,... Maar wat belangrijker is: we promoten de deelnemende scripties bij de media. In 2012 verschenen zo maar liefst 64 artikels over scripties in de Vlaamse pers. In deze Scriptiekrant vind je een kleine selectie van scripties die het voorbije jaar de pers haalden. Wil je dat het resultaat van jouw harde werk hier volgend jaar ook tussen pronkt? Schrijf je dan in voor de Vlaamse Scriptieprijs 2013! Alle info vind je op pagina 8. Veel leesplezier! Arnaud Zonderman, Coördinator Scriptie vzw BINNENLAND//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// Franse les voor betere kennis Nederlands? Franstalige kinderen die in het Nederlandstalig onderwijs een aantal lesuren in het Frans volgen, lezen opmerkelijk beter in het Frans én Nederlands dan kinderen die uitsluitend in het Nederlands onderwezen worden. Dat is de opmerkelijke conclusie van de masterstudie van Gwen Muylaert (VUB) naar de leesvaardigheid in Nederlandstalige basisscholen in Brussel. Ongeveer twee derde van de leerlingen in het Nederlandstalig basisonderwijs in Brussel spreekt thuis geen Nederlands. Die kinderen wacht een echte leeruitdaging: naast de vakkennis moeten ze zich ook de onderwijstaal eigen maken. In het huidige systeem biedt men deze kinderen een intensief taalbad aan. Zo leggen alle anderstalige leerlingen in het eerste leerjaar verplicht een taaltest Nederlands af. Wie onvoldoende scoort, moet verplicht bijscholen na de lesuren. Maar is die aanpak een geschikte methode om leerlingen snel een goede kennis van het Nederlands bij te brengen? Studies hebben bewezen dat de kennis die kinderen hebben van hun moedertaal een sterke indicator is voor hun ontwikkeling in een tweede taal. Omgekeerd heeft een goede kennis van de tweede taal ook een gunstige invloed op de moedertaal. Wie onvoldoende scoort, moet verplicht bijscholen In ons onderwijs geldt echter de regel: een degelijke kennis van het Nederlands moet onderwijs in elke andere taal voorafgaan. In de academische wereld pleit men de laatste jaren steeds meer voor meertalig onderwijs. Bij deze aanpak gebruikt men een vreemde taal in een aantal lessen als onderwijstaal: in een Franstalige school wordt bijvoorbeeld de les wiskunde in het Nederlands gegeven. Talenkennis is dan niet langer het doel op zich, maar een middel om andere leerstof te verwerven. In haar scriptie onderzocht Muylaert de leesvaardigheid in drie Nederlandstalige basisscholen in Brussel, waarvan er twee meertalig onderwijs aanbieden: de les wereldoriëntatie wordt er in het Frans gegeven. De derde school steunt enkel op klassieke Franse les. Opmerkelijk was dat de Franstalige leerlingen in het meertalig onderwijs gemiddeld heel wat beter lezen in het Frans én in het Nederlands dan de Franstalige leerlingen die klassiek taalonderwijs volgen. Hoewel deze leerlingen minder les in het Nederlands krijgen, lezen ze beter in het Nederlands dan diegenen die enkel in het Nederlands onderwezen worden. Meer Nederlandse les leidt dus niet noodzakelijk tot een betere kennis van die taal. Muylaert wijst op het grote belang van een beperkte vorm van moedertaalonderwijs. Een betere kennis van de moedertaal leidt tot een betere kennis van alle andere talen die men aanleert. Door Franstalige kinderen enkele uurtjes les in het Frans te geven, lezen zij ook beter in het Nederlands en is het bijbrengen van een goede kennis van het Nederlands niet de voornaamste opdracht van het Nederlandstalig onderwijs? } Gwen Muylaert won met haar scriptie de Klasseprijs Dit artikel verscheen eerder in Metro en op knack.be. E X T E L E X T E L E X T E L E X T E L E X T E Dwergen waren de BV s van de oudheid Lees meer Diëten zonder calorieën te tellen Ontdek hoe: www. scriptieprijs.be/ mindfuleating Goede ouders gezocht Lees meer op www. scriptieprijs.be/ouders Roddelen is goed voor je! Ontdek waarom: www. scriptieprijs.be/roddelen Humor verhoogt productiviteit op het werk Lees meer www. scriptieprijs.be/ lachenophetwerk Belgische stranden vol onzichtbaar plastic Lees meer www. scriptieprijs.be/plasticbeach Seks in reclame: kan het vrouwen wat schelen? Ontdek het antwoord: www. scriptieprijs.be/ seksinreclame Op zoek naar bedpartner die altijd in de stemming is? Lees meer op www. scriptieprijs.be/ seksmetrobots Student laat planten groeien op elektrische stroom Lees meer op www. scriptieprijs.be/ dokterplantenstein 2 de Vlaamse ScriptieKrant - JAARGANG

3 ///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// BUI TE NLAND Van plaag tot zonneoven Een schadelijke waterplantsoort aanwenden om een milieuvriendelijke zonneoven te bouwen. Die knappe uitvinding komt op naam van Jeroen Willems, master industrieel ingenieur hernieuwbare energie aan de Erasmushogeschool Brussel (EhB). O p talrijke zoetwatermeren ter wereld is de snelgroeiende waterhyacint een schadelijke exoot die op enkele weken tijd gigantische wateroppervlakten met een dik groen bladertapijt bedekt. Leven in de schaduw van deze woekerende plantensoort is quasi onmogelijk. Scheepvaartroutes worden onbevaarbaar doordat de rigide waterplanten in scheepsschroeven verstrikt raken. Ook de gemeenschappen die van visvangst leven worden hard getroffen door deze waterplant. Massale pogingen om deze plaag in te dijken door de planten uit het water te plukken, konden de groei van waterhyacint niet volledig bedwingen. Deze aanpak zorgt bovendien voor bergen biologisch afval. Willems ging in de Keniaanse stad Kisumu, gelegen aan het Victoriameer, aan de slag met dit afval. De ingenieurs- student ontdekte dat je door gedroogde waterhyacintvezels te vlechten een goedkoop constructiemateriaal kan verkrijgen. Samen met een team Keniaanse medewerkers ontwierp hij een perfect functionerende zonneoven, hoofdzakelijk gebouwd uit gedroogde waterhyacint. De oven haalt in een zonnig klimaat temperaturen van 130 C, enkel dankzij zonne-energie. Door te koken met zonnewarmte kan een gemiddeld gezin in Kenia jaarlijks tot kg aan brandhout besparen. Tijdens het onderzoek werden meerdere zonneovens gebouwd, lokale zonneoventechnici opgeleid en werd koken op zonne-energie gepromoot. De oven biedt, door z n relatief lage productiekost, immers onmiskenbare kansen voor de lokale bevolking. Zo startte één van de opgeleide technici een minionderneming die reeds tientallen zonneovens produceerde. Hij is momenteel actief in Kenia en in buurland Oeganda waar hij als ambassadeur voor koken op zonne-energie workshops geeft over het bouwen en gebruiken van zonneovens. Naar schatting werd door dit kleine initiatief tot op heden al meer dan 100 ton CO2 uitstoot vermeden. } Deze scriptie verscheen in Metro, Het Belang Van Limburg en op knack.be Hernieuwbare elektriciteit doet CO2-uitstoot in Europa niet dalen De CO2-uitstoot van elektriciteitscentrales draagt sterk bij tot de opwarming van de aarde. In Europa, waar 35 % van de totale CO2-emissie afkomstig is van elektriciteitscentrales, werd het beleid daarom met succes gericht op het terugdringen van de uitstoot van de centrales. Ingenieur Kenneth Van den Bergh (KU Leuven) becijferde dat de uitstoot echter voor een groot deel naar andere sectoren verschuift. H et Europese energiebeleid steunt op de doelstellingen: Europa wil tegen 2020 de uitstoot van broeikasgassen met 20% verminderen ten opzichte van 1990, het aandeel hernieuwbare energie tot op 20 % brengen en de efficiëntie van ons energiesysteem met 20 % verhogen. voor elke ton CO2 die ze uitstoten. Het totale aantal uitstootrechten wordt vastgelegd door Europa en vermindert elk jaar, zodat de totale CO2-uitstoot van alle bedrijven binnen het ETS zou dalen. Vraag en aanbod bepalen de prijs van een uitstootrecht. Momenteel kost een ton CO2 ca. 8. Hernieuwbare energie en emissiehandel Hernieuwbare elektriciteit doet CO2-uitstoot niet dalen Om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen, steunt Europa op twee belangrijke pijlers. Enerzijds wil het hernieuwbare energiebronnen, zoals zonne- en windenergie, stimuleren via subsidies. Elke lidstaat krijgt daarbij de vrijheid om te kiezen hoe ze dit wil doen, zolang het de doelen haalt. Daarnaast richtte Europa een emissiehandel op, het European Union Emission Trading System (ETS). Dit marktsysteem verplicht alle industriële bedrijven, ook de elektriciteitsproducenten, om een uitstootrecht in te dienen het gevoerde beleid op de daling van de CO2-uitstoot in de Zuid- en WestEuropese elektriciteitssector. Zijn studie toont aan dat de totale CO2-uitstoot in 2008, 2009 en 2010 tot 30% hoger zou zijn zonder ETS en hernieuwbare elektriciteit. Zo werd in in de elektriciteitssector 356 miljoen ton CO2 minder uitgestoten dankzij het ETS en 472 miljoen ton CO2 door investeringen in hernieuwbare elektriciteit, waarbij die laatste hoeveelheid CO2 dus naar andere sectoren verschoof. Vaak stelt men dat zonnepanelen en windmolens de CO2-uitstoot verminderen. Die stelling klopt niet: zonnepanelen en windmolens produceren wel elektriciteit zonder CO2 uit te stoten, maar vermits de totale CO2uitstoot van alle industriële bedrijven wordt vastgelegd door het ETS, leidt dit niet tot een daling van de totale CO2emissies. De hernieuwbare productie van elektriciteit doet namelijk de vraag naar emissierechten dalen, doordat er minder CO2-rijke elektriciteit geproduceerd wordt. Hierdoor daalt de prijs d e V l a a ms e S cr i pt i e Kr a nt - JA A R G A N G van emissierechten, waardoor andere industriële sectoren er de voorkeur aan geven om goedkope uitstootrechten aan te kopen zodat ze meer CO2 kunnen uitstoten. Dure investeringen in duurzame productie worden zo uitgesteld. Eerder dan de CO2-uitstoot te verminderen, doet hernieuwbare energie deze dus verschuiven naar andere industriële sectoren waardoor de totale uitstoot gelijk blijft. In zijn masterproef becijferde Kenneth Van den Bergh de impact van Perverse effecten De studie bewijst dat de verschillende Europese beleidsinstrumenten elkaar beïnvloeden, waardoor er perverse effecten optreden die het gevoerde beleid kunnen ondermijnen. Van den Bergh hoopt dat zijn werk voer voor discussie kan vormen voor de beleidsmakers die moeten beslissen over waar het Europese energiebeleid naartoe moet. } Kenneth Van den Bergh werd genomineerd voor de Vlaamse Scriptieprijs en won

4 TECHNOLOGIE /////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// Van Stockholm naar Barcelona met 1 liter benzine Het HoGent Energy Team, een ploeg masterstudenten industrieel ingenieur elektromechanica, scheerde in 2012 hoge toppen met zijn energiezuinige prototypewagen, de Energy5. Met amper één liter benzineequivalent reden ze 2.665km (!) met de wagen pakweg van Stockholm naar Barcelona. Met deze uitzonderlijke prestatie braken ze in juli 12 het Belgisch record energiezuinig rijden. S inds 1995 bouwt het HoGent Energy team aan superzuinige wagens. Elk academiejaar sleutelen nieuwe ingenieursstudenten aan de wagen om het ontwerp verder op punt te stellen. In namen Michel Remon en Gery Fossaert de moersleutels op. Zij realiseerden een aantal opmerkelijke innovaties aan het recentste model, de Energy5. De grootste vernieuwing is de aandrijving. De bestaande dieselmotor werd vervangen door een elektromotor, afkomstig van een elektrische fiets, die in het wiel werd verwerkt. De accu van de HoGent Energy5 weegt bovendien amper 500 gram. Zo kon de totale massa van de auto beperkt worden tot 44 kilogram. In combinatie met uitstekende lagers, banden met ultralage rolweerstand en een verbeterde aerodynamische vorm, kon de wagen zo langer uitlopen. Die innovaties bleken cruciaal om het Belgisch record energiezuining rijden te verbeteren. Om dat te verbreken, schrijft het reglement voor dat een wagen gemiddeld 30 km/u moet rijden. Dat vormde geen probleem voor de Energy5: door de rijstrategie moest de piloot maar één keer gas geven per circuitronde, een ovaal van 400 meter lang, om die snelheid aan te houden. Het team bereikte een beter resultaat door ook de spiegels naar binnen te monteren, wat voor een betere aerodynamica zorgde. Remon en Fossaert hadden een nog straffere prestatie kunnen neerzetten. De nieuwe batterijen waarmee ze de wagen wouden verbeteren, raakten echter niet op tijd klaar. Ook het ontwerpen van een nieuwe, lichtere kap mislukte. De ontwerpers zijn er dus van overtuigd dat de Energy5 nog lang niet aan zijn limiet zit. De kaap van de km is in zicht voor de studenten die zich dit academiejaar over het project ontfermen. } Dit artikel verscheen in Metro en op knack.be ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// Nieuwe techniek voorspelt hoeveel energie uit hout te halen valt Door de stijgende vraag naar energie en de slinkende brandstofreserves wint hout opnieuw terrein als energiebron. Dankzij een nieuwe techniek is het nu mogelijk om zeer snel in te schatten hoeveel energie uit een hoeveelheid hout te halen valt. H INVEST 1 YEAR, GAIN 5 WITH A VLERICK MASTERS DEGREE. Kick-start your career with a one-year Vlerick Masters. It s the perfect bridge between the knowledge gained at university and the practical challenges of the corporate world. Our teaching is highly pragmatic and hands-on and the professors are experts in their disciplines. You ll also receive on-going tracking of your professional progress and personal development. Invest in your future now by checking out 4 out is al eeuwen een belangrijke grondstof voor energie. In de toekomst zal het nog aan belang winnen nu het huidige Europees energiebeleid duurzame energiebronnen, waaronder hout, stimuleert. Hout wordt gebruikt voor verwarming en elektriciteitsopwekking, maar dient ook als grondstof voor de tweede generatie biobrandstoffen. Die biobrandstoffen zijn efficiënter en ecologischer dan de eerste generatie die men uit voedselgewassen als maïs en suikerbiet haalt. Bovendien kan hout gewonnen worden op gronden die niet geschikt zijn voor landbouw, zodat er geen competitie optreedt met voedselproductie. Europa kampt met een tekort aan hout: in 2030 zou er miljoen m³ hout nodig zijn om de vraag naar energie te dekken, terwijl men de beschikbare hoeveelheid op miljoen m³ schat. Daarom wil men de efficiëntie van de energiewinning uit hout verhogen, door te gaan voorspellen hoeveel energie een hoeveelheid van een bepaalde houtsoort zal opleveren. Bio-ingenieur Hans Van Lommel (UGent) bepaalde in zijn masterproef de hoeveelheid verkrijgbare energie uit hout via nabij-infrarood hyperspectrale beeldvorming. Bij die techniek wordt hout belicht met nabij-infrarood licht, waarbij de houtmoleculen een hoeveelheid licht zullen reflecteren. Op basis hiervan kan men de energie-inhoud van het hout gaan berekenen. De techniek biedt grote perspectieven voor de toekomst. Door te voorspellen hoeveel energie uit hout te halen valt, wordt het mogelijk om een selectie te maken van de beste bomen. Daarmee kan men soorten kweken die meer energie opleveren. } Dit artikel verscheen in Metro en op knack.be de V l aams e Scriptie Krant - JAARGANG

5 /////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// OPINIE Grote bedrijven komen weg met genocide. Onvoorstelbaar! Lynn Verrydt kreeg de prijs, goed voor 2.500, uit handen van vicepremier Vande Lanotte. Ik was ervan overtuigd dat ik niet zou winnen, ik had helemaal niet zoveel mensen uitgenodigd voor de prijsuitreiking. Dat vond ze achteraf wel jammer. Gelukkig konden een aantal vrienden nog inpikken voor de receptie. Met dank aan Chris Van Den Wyngaert Verrydt koos eerst een thesisonderwerp over geïnterneerden die in gewone gevangenissen opgesloten worden. Maar een gastcollege van Chris Van Den Wyngaert over de bevoegdheid van het ICC bracht haar op andere gedachten. Ik vond het echt onvoorstelbaar dat grote bedrijven niet internationaal aansprakelijk gesteld konden worden voor misdaden tegen de menselijkheid en genocide, gewoon omdat ze een rechtspersoon zijn. Je hebt rechtstreekse daders, bijvoorbeeld private military companies zoals Blackwater in Irak, maar de meest voorkomende vorm is medeplichtigheid. Shell is een bekend voorbeeld. Shell begon te boren naar Vincent Callot Gebeten door het internationaal recht, dat is ze. Eén zinnetje tijdens een gastcollege deed haar de wenkbrauwen fronsen. Is de bevoegdheid van het Internationaal Strafhof (ICC) in Den Haag echt beperkt tot natuurlijke personen? Ze vond dat zo vreemd, dat ze het ging opzoeken. En op die manier was Lynn Verrydt aan het onderzoek voor haar thesisonderwerp begonnen, zonder dat ze het zelf besefte. Ze schreef er zo n sterke masterproef over, dat ze er de Vlaamse Scriptieprijs mee won. olie in de Nigerdelta en kreeg er te maken met protest van de lokale bevolking. Het plaatselijk dictatorial regime heeft de negen leiders van die protestbeweging na een schijnproces geëxecuteerd. De rol van Shell in deze zaak is op z n minst gezegd dubieus. Elke minuut naar de scriptie Ze veranderde haar thesisonderwerp en ging er voluit voor. Bijna obsessief zelfs. Elke minuut ging naar mijn thesis. Hoe meer ik erover las, hoe meer ik ontdekte dat er eigenlijk weinig tot geen specifieke rechtsleer bestond over het onderwerp. In haar scriptie ging Verrydt de internationale strafrechtelijke aansprakelijkheid van rechtspersonen na. Voorlopig bestaat die nog niet. Ze vroeg zich af of het mogelijk zou zijn om het statuut van het ICC zodanig aan te passen dat het wel mogelijk wordt. Je stuit dan op een aantal problemen. Hoe moet je bijvoorbeeld een rechtspersoon straffen? Een natuurlijke persoon kan een gevangenisstraf krijgen, maar een bedrijf niet. Dan kom je uit op een boete. Maar hoe hoog moet die boete dan zijn om echt een impact te hebben? Een ander probleem is hoe je de handelingen van een persoon kan toeschrijven aan een rechtspersoon. Het zijn immers personeelsleden die de handelingen uitvoeren. Daarvoor bestaan verschillende theorieën, die te maken hebben met corporate culture en het idee dat de topmanagers als het ware de hersenen van een bedrijf vormen. Maar er is vooral een politiek probleem: de meeste landen die het ICC erkennen, hebben in hun eigen wetgeving niet de mogelijkheid om rechtspersonen strafrechtelijk aansprakelijk te stellen. Het is ondenkbaar dat ze akkoord zouden gaan met een uitbreiding van de statuten. Complexe puzzel Zo ging Verrydt de wenselijkheid na en hoe het concept verwezenlijkt zou kunnen worden. Ze bouwde gestaag haar eigen theorie op. Het spannende aan mijn onderzoek was dat op het einde ofwel alle puzzelstukken mooi in elkaar zouden passen, ofwel zou blijken dat mijn theorie ergens mank liep en ik dus geen besluit kon vormen. In dat geval stond ik nergens met mijn thesis. Gelukkig kreeg ik alles rond. Zoektocht naar een job In tegenstelling tot sommige studenten was ik mijn thesis niet beu, toen ik ze had ingediend. Wel de stress errond, maar het onderwerp bleef ik heel boeiend vinden. In de zoektocht naar een job wist ik vooral dat ik graag in het internationaal recht wou werken. Ik had eerst zonder succes gesolliciteerd voor een doctoraat aan de UGent. Nadien probeerde ik een onbetaalde stage bij een ngo te pakken te krijgen, maar de concurrentie daar is moordend. Vaak vragen ze ook een specialisatiejaar in diplomatieke betrekkingen. Dat ben ik nu aan het bijstuderen aan de Universiteit Antwerpen. Doctor in spe Maar de ngo s zullen nog even moeten wachten, want Lynn Verrydt kon dan toch doctoreren aan de UGent. Een assistent die me goed geholpen had bij mijn thesis heeft me aangeraden om gewoon nog eens te proberen. Tijdens het onderzoek voor mijn scriptie bleek het onderwerp groter dan ik kon uitwerken en moest ik me echt beperken tot een deel ervan. Er zat nog een extra dimensie in die ik nu verder hoop uit te diepen in mijn doctoraatsonderzoek bij het Institute for International Research on Criminal Policy (IRCP). } Dit artikel werd samengesteld op basis van interviews die in De Juristenkrant (Annelien Keereman) en in De Standaard (Ruben Mooijman) verschenen. DezelfDe wijn in een ander vat is niet hetzelfde als DezelfDe wijn met een ander etiket. De UGent verwelkomt 40 academische opleidingen van De howest, De hogent en De arteveldehogeschool en Dat betekent voor ons meer Dan een naamsverandering. wat Denk jij Daarover? tweet mee op #UGentinteGratie meer info? de Vlaamse ScriptieKrant - JAARGANG

6 GEZONDHEID //////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// Zwanger van een baby met een aandoening Bij een positieve zwangerschapstest stapelen euforische gevoelens zich op. Wordt het een jongen of een meisje? Welke naam te kiezen voor de baby? Niemand kan voorspellen dat weken later een hartverscheurende tweestrijd volgt: de zwangerschap voortzetten of afbreken? H et screenen op afwijkingen bij een ongeboren kind is niet meer weg te denken bij een zwangerschap. Wanneer een ernstige aandoening wordt ontdekt, moeten ouders plots kiezen: een gewenste zwangerschap beëindigen of een kind met een handicap op de wereld zetten. Drie studentes geneeskunde aan de UA bestudeerden dit complexe beslissings- en verwerkingsproces via interviews met 117 personen die te horen kregen dat hun ongeboren kind een ernstige afwijking had, zoals downsyndroom of klompvoeten. Uit de resultaten blijkt dat de ondervraagden vooral het wachten op de definitieve resultaten zenuwslopend vonden, omdat ze niet wisten wanneer het telefoontje met de diagnose zou komen. Bij de beslissing die volgde, kwam de visie van de artsen op de derde plaats, na de eigen mening en die van de partner. De ernst van de afwijking en de impact op de levenskwaliteit van het kind, van zichzelf en het gezin, waren belangrijk om de beslissing te rechtvaardigen. De meesten hadden nadien geen twijfels. Indien er twijfel was, werd die veroorzaakt door onzekerheid over de ernst van de aandoening en een interne strijd tussen het gevoel en het verstand. Achteraf had niemand spijt van de genomen beslissing. De verwerking bleek lang en moeilijk, zowel voor de voortgezette als voor de afgebroken zwangerschappen. Bij diegenen die de zwangerschap beëindigden, was het rouwproces anders, omdat het gaat om een zelf-veroorzaakt verlies. Op het moment van de interviews, twee tot drie jaar na de gebeurtenissen, hadden de meeste deelnemers het verlies verwerkt. Maar ze beschouwden dit als iets dat ze hun hele leven met zich zouden meedragen. Wat ouders ook kiezen, ze verliezen altijd een gezond kind. Ze hebben nood aan iemand die vooraf vertelt hoe de verwerking verloopt, zegt dat het normaal is wanneer het verdriet lang duurt en hen vertelt dat ze een gezond rouwproces doormaken. Maar ook de nood aan professionele begeleiding in het beslissingsproces mag niet vergeten worden. Men moet zorgverleners trainen om ouders te begeleiden in het nemen van de zo juist mogelijke beslissing over dat ongeboren leven. } De scriptie van Jolijn Neels, Anke Van Dijck en Imke Bytebier kreeg aandacht in Metro en op knack.be Leverkanker verschroeid of de behandeling zal aanslaan. Hier is een cruciale rol weggelegd voor ingenieurs. Om een beter zicht te krijgen op de effecten van de therapie ontwikkelde Soetaert een simulatieprogramma. Dat kan MRI-beelden van de lever, specifiek voor elke patient, inlezen en voorspellen wat de uitkomst van RFA zal zijn. Soetaert zocht ook betere procedures. Bij klassieke RFA sterven enkel de tumorcellen in een erg kleine regio rond de naaldtip af. Soetaert testte met succes een opstelling waarbij twee naalden worden gebruikt in plaats van één. Rond beide naaldtips ontstaan ablatiezones die elkaar versterken zodat men een groter gebied kan behandelen. Met je scriptie kanker bestrijden. Frederik Soetaert (UGent) deed het. De ingenieur ontwikkelde een computerprogramma om radiofrequente ablatie, een innovatieve techniek voor de behandeling van leverkanker, te optimaliseren. Op termijn kan dit de overlevingskansen van patiënten vergroten. 2 MEXT AG R AZ A IN D I ES K IN 1 nummer 5 eos 30ste jg. - nr. 4 - april PEN LIONEL VAN ANTWER Vergiftigd door goud? Zijn vechtgames goed voor ons? MAANDBLAD SLIKKEN WE ONS STRAKS SLIM? NR ,90 JAAR - P VERSCHIJNT 6 MAAL PER X AFGIFTEKANTOOR ANTWERPEN jk onderzoek Nieuw wetenschappeli 27/03/13 10:54 rioriteitsgevoel nekte Ook nog: Europees supedienst van Rome Geeft een frisse indianen Barbaren in een frisse kijk e collaborateurs klein het door op bruik kijk Met op het verleden Machtsmis indd 1 001_001_COVERDEF_1302. NIEUW verleden (3 maandelijks) 2/27/13 3:33 PM cover v4 memo5.indd Man en vrou anders w: ziek debat: schalie kanker gas genen In de ban van de cyberoorlog Het beste uit de internationale editie VANAF NU MET SCIENTIFIC Opgroeien zonder zorg Low budget naar de ruimte AMERICAN Nieuwe aanpak septische shock Maandblad over wetenschap & technologie 06/03/13 11:21 dd 1 001_001_COVERDEF1304.in 6 28/03/2 HACKERS rt Het magazine over psychologie en hersenonderzoek (2 maandelijks) nr op de 12 sjoemel nsie Commerciële ruimtevaa 3D-printing Cyberdefe ELLI 500 JAAR MACHIAV weten sc ha p Wetenschapsfraude in Vlaanderen t Overbehandeling Stromboli Mindfulness MACHT DOSSIER weekbla d ov wetensc er hap op ipad d over EXCLUSIEVE ENQUÊTE Fraude Bodemdaling De mythe van de wandelende Boeddha Betere focus met GRATIS wee kbla Iedereen patiënt EN KASTELEN EN BURCHT 'We koesteren excessieve dromen' WETENSCHAP OVERBEHANDELING MIDDELEEUWS VASTGOED Jongeren die zichzelf opsluiten OVER WETENSCHAPSMAGAZINES. Stromboli: eeuwig spuwende vulkaan De aanslag op Leopold II Miljoenen blinden zullen weer zien magazine. ANTWERPEN X + app 2013 gebaren ori Talen leren met geheuge n Hikikom bouwste nen van het Breindop ing De Dossier: Online-t herapie DOSSIER rapie thesie inedepres Onltegen Zijn scriptie werd belicht in EOS WILD VAN WETENSCHAP? ONTDEK HIER EEN WAAIER AAN Memo EDING GEZONDHEID OPVO AFGIFTEKANTOOR Nr. 02 ENONDERZOEK PSYCHOLOGIE HERS } Frederik Soetaert won de EOS-prijs WETENSCHAP BP & PSYCHE&BREIN arts een naaldelektrode in de levertumor, waarlangs een elektrische wisselstroom wordt geïnjecteerd. In het leverweefsel zitten ook elektrisch geladen deeltjes en die trachtten de veranderende stroom te volgen. Zo ontstaat er warmte aan de naaldtip, wat biologische effecten in gang zet die de tumorcellen doen afsterven. Artsen passen RFA al jaren toe. Helaas kunnen ze niet nauwkeurig voorspellen Nr. 4 / april 2013 / 5,95 / P3A9053 maandelijks, niet in juli L everkanker is één van de meest voorkomende kankers ter wereld. De klassieke behandeling bestaat uit een combinatie van chirurgie en chemotherapie. Sommige patiënten zijn echter te zwak voor een operatie of verdragen de nevenwerkingen van chemo niet. Daardoor is leverkanker erg dodelijk: van de honderd patiënten zijn er na vijf jaar twaalf nog in leven. De nood aan een alternatieve aanpak is groot. Radiofrequente ablatie (RFA) blijkt alvast veelbelovend. Bij RFA brengt de Daarnaast gebruikte hij gepulste stroom; stroom die tijdelijk wordt onderbroken. Hoe langer de afschakeltijd -de periode zonder stroom-, hoe meer de opgewekte warmte uitdijt en hoe groter de warmtezone wordt. Tijdens de afschakeltijd daalt ook de temperatuur, waardoor er minder schade wordt aangericht. De grootste innovatie van z n model is dat het programma voor elke patiënt de optimale afschakeltijd zoekt: de afschakeltijd die de geschikte temperatuur oplevert om de kankercellen te doden én tegelijk voor een maximale ablatiezone zorgt. Zo kan men elke patiënt een betere behandeling aanbieden, wat het beste laat verhopen voor de bestrijding van levertumoren. de V l aams e Scriptie Krant - JAARGANG

7 ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// MUZIEK Metalheads bijten niet Je kent ze wel, de typische metalfans. Lange, wilde haren, zwarte kledij met duistere opschriften en een hondenketting rond de hals. En wat gezegd van de muziek waarnaar ze luisteren? Onverstaanbare oerkreten boven luide, agressieve gitaarriffs. B ovenstaand stereotype is gemeengoed. Metal sleept al jaren een kwalijke reputatie met zich mee. Het muziekgenre wordt ook niet geholpen door de beeldvorming in de pers. Na de beruchte schietpartij in Columbine High School in de VS schreven bepaalde media al gauw dat de jonge daders hevige metalfans waren. Hun voorkeur voor metalmuziek werd zo opgevoerd als een mogelijke verklaring voor hun daden. Zo ontstaat er een foute perceptie van het muziekgenre, vertelt UGentstudent Cedric Arijs. Hij onderzocht in het kader van zijn scriptie of heavy metal daadwerkelijk aanzet tot roekeloos gedrag. Metal vormde al vaker het onderwerp van wetenschappelijke studies. Meestal werd daarbij de mogelijk negatieve invloed van het genre onderzocht. Zo legden wetenschappers een verband tussen een voorkeur voor heavy metal en emotionele problemen, schoolproblemen, zelfdoding, vervreemding, gedragsproblemen, agressie en roekeloos gedrag. Een vraag blijft echter steeds onbeantwoord: veroorzaakt heavy metal dergelijk gedrag of ontwikkelen mensen die zich zo gedragen een voorkeur voor metalmuziek? Om te weten te komen of heavy metal muziek mensen aanzet tot roekeloos gedrag, deed Arijs een experiment. Hij verzamelde een groep adolescenten met uiteenlopende muzieksmaken. De ene helft schotelde hij twaalf minuten stevige metal voor, de andere helft liet hij naar rustige popmuziek luisteren. Vervolgens onderwierp hij alle proefpersonen aan een computertest die peilt naar roekeloos gedrag. Daaruit bleek dat noch de metalfans, noch andere muziekfans blijk gaven van een roekeloze persoonlijkheid. Diegenen die net metal hadden beluisterd gaven wel aan dat ze meer zin hadden om iets roekeloos te doen. Wie popmuziek had beluisterd voelde die drang niet. Er was echter geen verschil in het gedrag van de personen die metal hoorden en diegenen die popmuziek beluisterden. Het beluisteren van heavy metal geeft dus meer aanleiding tot een roekeloze houding, maar dit vertaalt zich niet automatisch in roekeloos gedrag. Of je een houding omzet in een bepaald gedrag hangt immers af van de mate waarin je zelfcontrole hebt en of dat gedrag past bij je eigen normen en waarden. Het beeld dat heavy metal aanzet tot onstuimig gedrag is dus verkeerd: schreeuwende metalheads bijten niet (noodzakelijk). } Dit artikel verscheen in Metro en op knack.be ///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// SPORT Waxpert, een zegen voor de wintersportfanaat Waxen is een hels karweitje. De doorgewinterde skiër of snowboarder kan er van meespreken. Om vlot te blijven glijden, moeten ski s en snowboards regelmatig worden gewaxt. Bij de klassieke methode ben je al gauw een halfuurtje kwijt en een aantal brandwonden rijker. Vaak wordt er ook veel wax verspild, wat nefast is voor de portefeuille én voor het milieu. Senne Van Rompaey (Artesis) ontwikkelde met de Waxpert een veilig, snel, efficiënt en compact alternatief. D e Waxpert maakt gebruik van infraroodtechnologie (IR). Die technologie heeft een uitzonderlijk snelle opwarm- en afkoeltijd omdat IR materialen rechtstreeks opwarmt en niet de lucht tussenin. Een optische sensor schakelt de infraroodlamp automatisch uit wanneer er geen beweging meer geregistreerd wordt of wanneer het toestel wordt opgetild. De sensorbeveiliging, in combinatie met de IR-lamp, verkleint het risico op brandwonden en beschadigingen. Wanneer de optische sensor wordt geactiveerd door beweging, begint de IR-lamp te branden. Die laat de wax smelten en op de ski- of snowboardbasis druppelen. De IR-lamp warmt gelijktijdig de basis op, wat het aanbrengen van de wax bevordert. De gebruiker kan de gesmolten wax met het toestel openwrijven dankzij de verdeelring onderaan het toestel. Zo wordt de aangebrachte wax gelijkmatig verdeeld, de hoeveelheid wax beperkt en de tijdsduur van de klus met tweederde ingekort. Het toestel scoorde uitstekend op een test met een klassiek gewaxte ski en een ski gewaxt met de Waxpert. Daaruit bleek dat de kwaliteit van de waxbeurt met de Waxpert even hoog was als bij de klassieke methode, terwijl er tot 90% minder wax werd gebruikt! Van Rompaey wil zijn ontwerp nu gaan commercialiseren, zodat elke wintersporter zich straks dankzij de Waxpert zonder zorgen op glad ijs kan begeven. } Bekijk het prototype van Senne Van Rompaey: Inschrijven vanaf 1 juli tot en met 20 september elke werkdag van 9 tot 12 uur Infomarkt 4 september Meer weten? T +32 (0) d e V l a a ms e S cr i pt i e Kr a nt - JA A R G A N G

8 ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// Doe mee aan de Vlaamse Scriptieprijs! Bijna afgestudeerd en je bachelor/masterproef afgewerkt? Laat jij het resultaat van dat harde werk ook liever niet in de kast liggen? Stuur je scriptie samen met een vlot leesbaar artikel (max woorden) in via en maak kans op en heel wat persaandacht. Maakte je een eindwerk rond pedagogie, educatie, innovatie & technologie, of exacte wetenschappen, ding dan ook mee naar de Klasseprijs, de Agoriaprijs en de EOS-prijs. Je maakt kans op een reischeque, een gloednieuwe ipad en de mooie geldsom van 500. Agoria stopt zelfs een opleiding aan de vermaarde Vlerick Business School t.w.v in de prijzenpot! Je ingestuurde scriptie komt bovendien in de online Vlaamse Scriptiebank terecht, een visitekaartje voor je beginnende carrière! Dankzij z n mediapartners zorgt de Scriptieprijs ervoor dat jouw werk mogelijk ook de pers haalt. Share your knowledge! Win 2500 euro met je scriptie Maak ook kans op de AGORIA-, de EOS- of de KLASSE-prijs De Vlaamse Scriptiebank is een gratis online kennisbank die ca scripties bevat. Dagelijks maken zo n 600 mensen dankbaar gebruik van de Scriptiebank voor research. Neem zelf een kijkje op en bezorg er ook jouw scriptie een tweede leven! Pluk de vruchten van je scriptie! Doe mee aan de Vlaamse Scriptieprijs en win Schrijf een journalistiek artikel over je bachelor- of masterscriptie. Upload dit samen met je scriptie vòòr 7 oktober Afgestudeerd, scriptie in de krant? Wij brengen je scriptie onder de aandacht van de pers. Bovendien komt je eindwerk in de online Scriptiebank terecht, een visitekaartje voor je beginnende carrière! Waarom deelnemen aan de Vlaamse Scriptieprijs? Doe de test: Alle info op Volg ons op facebook.com/scriptieprijs in samenwerking met de Universiteit Hasselt De Vlaamse Scriptieprijs wordt ondersteund binnen het Actieplan Wetenschapsinformatie, een initiatief van de Vlaamse Overheid. Onder auspiciën van de Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschappen en Kunsten en de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde. Mijn harde werk verdient best een plekje in de krant JA / NEE Ik ben wel te vinden voor geldprijzen van 250 tot of een ipad, een citytrip en een prestigieuze opleiding aan Vlerick JA / NEE Potentiële werkgevers kunnen, wanneer ze me googlen, beter op mijn scriptie op scriptiebank.be dan op m n facebook-pagina terechtkomen JA / NEE Winnaar / genomineerde van de Vlaamse Scriptieprijs zou wel mooi staan op m n LinkedIn-pagina JA / NEE Minstens eenmaal JA geantwoord? Dan is de Vlaamse Scriptieprijs iets voor jou! Hoe deelnemen aan de Vlaamse Scriptieprijs? Schrijf een vlot journalistiek artikel (max woorden) over je scriptie en upload dit vòòr 7 oktober 2013 samen met je eindwerk op De uitreiking Een prijs zonder uitreiking is als een scriptie zonder bronnenvermelding. De Vlaamse Scriptieprijs en de deelprijzen worden elk jaar op een prestigieus event uitgereikt. Vorig jaar was de prachtige Pacificatiezaal van het Gentse stadhuis het toneel voor de uitreiking. Dit jaar vindt de uitreiking op dinsdag 17 december plaats in het CCHA in Hasselt, dit in samenwerking met de Universiteit Hasselt. Stuur dus je scriptie in en save the date! Je scriptie typen door de tekst alleen maar te denken, kan dat? #UHasseltQ - Volg de Vlaamse Scriptieprijs op Een universiteit die vragen stelt die relevant zijn voor maatschappij en economie, dat willen we zijn. Want wie de juiste vragen stelt, bepaalt de toekomst. Zoek samen met ons mee naar de antwoorden! 8 de Vlaamse ScriptieKrant - JAARGANG

Cleantech Markt Nederland 2008

Cleantech Markt Nederland 2008 Cleantech Markt Nederland 2008 Baken Adviesgroep November 2008 Laurens van Graafeiland 06 285 65 175 1 Definitie en drivers van cleantech 1.1. Inleiding Cleantech is een nieuwe markt. Sinds 2000 heeft

Nadere informatie

Verhaal van verandering

Verhaal van verandering Belgische Ashoka Fellow Ashoka : Kun je ons iets vertellen over je familie en waar je bent opgegroeid? Ingrid : Ik ben opgegroeid in Antwerpen, een belangrijke stad in Vlaanderen, België. Ik heb een oudere

Nadere informatie

Elektrische auto stoot evenveel CO 2 uit als gewone auto

Elektrische auto stoot evenveel CO 2 uit als gewone auto Elektrische auto stoot evenveel CO 2 uit als gewone auto Bron 1: Elektrische auto s zijn duur en helpen vooralsnog niets. Zet liever in op zuinige auto s, zegt Guus Kroes. 1. De elektrische auto is in

Nadere informatie

28 november 2015. Onderzoek: Klimaattop Parijs

28 november 2015. Onderzoek: Klimaattop Parijs 28 november 2015 Onderzoek: Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 45.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek. De uitslag van de

Nadere informatie

Markstudie naar kleine windturbines in Vlaanderen

Markstudie naar kleine windturbines in Vlaanderen Markstudie naar kleine windturbines in Vlaanderen September 12, 2012 Deze marktstudie werd uitgevoerd in samenwerking met Gfk Significant uit Leuven. 1 Gemeenten van de 308 Vlaamse gemeenten werden geïnterviewed.

Nadere informatie

Master in de journalistiek

Master in de journalistiek ANTWERPEN t Master in de journalistiek Faculteit Sociale Wetenschappen Master in de journalistiek De master in de journalistiek vormt kritische journalisten die klaar zijn voor de arbeidsmarkt. De weloverwogen

Nadere informatie

Perspectives and Key Arguments in the Food - Fuel Debate BIOFUELS

Perspectives and Key Arguments in the Food - Fuel Debate BIOFUELS Perspectives and Key Arguments in the Food - Fuel Debate BIOFUELS Master Thesis by Anouke de Jong VU supervisor B.J. Regeer Introductie Biobrandstoffen; brandstoffen gemaakt van biomassa 1 ste generatie

Nadere informatie

Luminus Groen : 100% Belgische, groene energie

Luminus Groen : 100% Belgische, groene energie Luminus Groen : 100% Belgische, groene energie Een leader in windenergie in België We houden momenteel 53 windmolens draaiende. In 2004 bouwde Luminus haar eerste windmolenpark in Villers-le-Bouillet.

Nadere informatie

Vraag nr. 219 van 14 januari 2013 van ANN BRUSSEEL

Vraag nr. 219 van 14 januari 2013 van ANN BRUSSEEL VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN PASCAL SMET VLAAMS MINISTER VAN ONDERWIJS, JEUGD, GELIJKE KANSEN EN BRUSSEL Vraag nr. 219 van 14 januari 2013 van ANN BRUSSEEL Geïntegreerde lerarenopleiding Aandacht

Nadere informatie

Klimaatcompensatie investeren in een schone toekomst

Klimaatcompensatie investeren in een schone toekomst Klimaatcompensatie investeren in een schone toekomst Van warme douche, autorit en vliegvakantie tot het verwarmen van ons huis: alles wat we in ons dagelijks leven doen, leidt tot uitstoot van broeikasgassen.

Nadere informatie

Zelfmoordgedachten. Praat over wat je denkt, voelt, ervaart. Praten lucht op.

Zelfmoordgedachten. Praat over wat je denkt, voelt, ervaart. Praten lucht op. Zelfmoordgedachten Praat over wat je denkt, voelt, ervaart. Praten lucht op. Alles over zelfmoordgedachten Zelfmoordlijn 1813 Die kan je bellen, chatten of mailen als je aan zelfdoding denkt. Op de website

Nadere informatie

Het is dan ook belangrijk dat jongeren bewust kiezen voor STEM-opleidingen.

Het is dan ook belangrijk dat jongeren bewust kiezen voor STEM-opleidingen. VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN PASCAL SMET VLAAMS MINISTER VAN ONDERWIJS, JEUGD, GELIJKE KANSEN EN BRUSSEL Vraag nr. 219 van 14 januari 2013 van ANN BRUSSEEL Geïntegreerde lerarenopleiding Aandacht

Nadere informatie

Opleiding van leraren in de informaticawetenschappen

Opleiding van leraren in de informaticawetenschappen Opleiding van leraren in de informaticawetenschappen Studienamiddag Informaticawetenschappen in het leerplichtonderwijs Paleis der Academiën, Brussel, 2015-04-29 Bern Martens Lerarenopleiding Sec. Onderwijs

Nadere informatie

Master in de meertalige communicatie

Master in de meertalige communicatie BRUSSEL t Master in de meertalige communicatie Faculteit Letteren Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit van België. Je kunt hier je studietraject verderzetten en verrijken, ook als

Nadere informatie

Kernenergie. kernenergie01 (1 min, 22 sec)

Kernenergie. kernenergie01 (1 min, 22 sec) Kernenergie En dan is er nog de kernenergie! Kernenergie is energie opgewekt door kernreacties, de reacties waarbij atoomkernen zijn betrokken. In een kerncentrale splitst men uraniumkernen in kleinere

Nadere informatie

Zelfdoding. en depressie Praat over wat je denkt, voelt, ervaart. Praten lucht op.

Zelfdoding. en depressie Praat over wat je denkt, voelt, ervaart. Praten lucht op. Zelfdoding en depressie Praat over wat je denkt, voelt, ervaart. Praten lucht op. Alles over zelfdoding De Zelfmoordlijn tel. 02 649 95 55 www.zelfmoordlijn.be Werkgroep Verder Voor wie achterblijft na

Nadere informatie

Docentenvel opdracht 19 (campagne voor een duurzame wereld en een samenwerkend Europa)

Docentenvel opdracht 19 (campagne voor een duurzame wereld en een samenwerkend Europa) Docentenvel opdracht 19 (campagne voor een duurzame wereld en een samenwerkend Europa) Lees ter voorbereiding onderstaande teksten. Het milieu De Europese Unie werkt aan de bescherming en verbetering van

Nadere informatie

De vruchtwaterpunctie

De vruchtwaterpunctie 11 De vruchtwaterpunctie Aangepaste informatie van folders geproduceerd door Guy s and St Thomas Hospital, Londen; Royal College of Obstetricians and Gynaecologists www.rcog.org.uk/index.asp?pageid=625

Nadere informatie

Academiejaar 2014/2015. bachelor. ergotherapie. ergotherapie. Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen

Academiejaar 2014/2015. bachelor. ergotherapie. ergotherapie. Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen Academiejaar 2014/2015 bachelor ergotherapie ergotherapie Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen Bachelor ergotherapie ergotherapie Je ideale opleiding kiezen uit het ruime aanbod aan onze hogeschool is

Nadere informatie

Korte beschrijving van het project Inhoud van dit document Contactinformatie Team: Email: Telefoon: Persinformatie

Korte beschrijving van het project Inhoud van dit document Contactinformatie Team: Email: Telefoon: Persinformatie SpaceBillboard Onze missie is om mensen te inspireren en ruimtevaartonderzoek te steunen, door het eerste reclamepaneel ooit in de ruimte te lanceren. Korte beschrijving van het project SpaceBillboard

Nadere informatie

BRUSSEL t. Master in het tolken. Faculteit Letteren

BRUSSEL t. Master in het tolken. Faculteit Letteren BRUSSEL t Master in het tolken Faculteit Letteren Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit van België. Je kunt hier je studietraject verderzetten en verrijken, ook als je elders een

Nadere informatie

Master in de journalistiek

Master in de journalistiek BRUSSEL t Master in de journalistiek Faculteit Sociale Wetenschappen Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit van België. Je kunt hier je studietraject verderzetten en verrijken, ook

Nadere informatie

Feeding the world with solar power.

Feeding the world with solar power. Feeding the world with solar power. inteqnion-solar.com Zonne-energie. Duurzame energiebron van de toekomst. De markt voor energievoorziening is volop in beweging. Fossiele brandstoffen als gas en olie

Nadere informatie

STEM omvat alle vakken, opleidingen en projecten waarin wetenschappen, wiskunde en technologie sterk aanwezig zijn.

STEM omvat alle vakken, opleidingen en projecten waarin wetenschappen, wiskunde en technologie sterk aanwezig zijn. Waarom STEM? STEM omvat alle vakken, opleidingen en projecten waarin wetenschappen, wiskunde en technologie sterk aanwezig zijn. Alle technologie die vandaag de maatschappij beheerst is bedacht, ontworpen

Nadere informatie

POSTGRADUAAT INNOVEREND ONDERNEMEN VOOR INGENIEURS

POSTGRADUAAT INNOVEREND ONDERNEMEN VOOR INGENIEURS Innovate Create Design POSTGRADUAAT INNOVEREND ONDERNEMEN VOOR INGENIEURS Innovate, design & create Waarom kiezen voor dit postgraduaat? Je maakt op een unieke manier kennis met de industrie door middel

Nadere informatie

Milieuvriendelijke voertuigtechnologieën

Milieuvriendelijke voertuigtechnologieën Milieuvriendelijke voertuigtechnologieën Studiedag elektrische wagens en laadpalen 31 mei 2012 Overview Mobimix.be? Duurzaam vlootbeheer? Technologie Milieuprestaties Financieel Conclusies + vragen Overview

Nadere informatie

Bedreigingen. Broeikaseffect

Bedreigingen. Broeikaseffect Bedreigingen Vroeger gebeurde het nogal eens dat de zee een gat in de duinen sloeg en het land overspoelde. Tegenwoordig gebeurt dat niet meer. De mensen hebben de duinen met behulp van helm goed vastgelegd

Nadere informatie

60 jaar. Maart 2011 27/07

60 jaar. Maart 2011 27/07 60 jaar Maart 2011 27/07 27 ste jaargang. nr 07 korte inhoud Wat voorbij is... Je kind is wat je eet... Culturele avond... Alternatief verwarmen Wat komt... KWBuurtkwis... Camping KWB... KAV activiteit

Nadere informatie

Insights Energiebranche

Insights Energiebranche Insights Energiebranche Naar aanleiding van de nucleaire ramp in Fukushima heeft de Duitse politiek besloten vaart te zetten achter het afbouwen van kernenergie. Een transitie naar duurzame energie is

Nadere informatie

Les Biomassa. Werkblad

Les Biomassa. Werkblad LESSENSERIE ENERGIETRANSITIE Les Biomassa Werkblad Les Biomassa Werkblad Niet windenergie, niet zonne-energie maar biomassa is de belangrijkste bron van hernieuwbare energie in Nederland. Meer dan 50%

Nadere informatie

speciaal onderwijs lesbrief gokken UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL

speciaal onderwijs lesbrief gokken UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL speciaal onderwijs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL inhoud LES 1: KENNISMAKING MET GOKKEN 3 HOE KUN JE GOKKEN? 3 WIE IS DE WINNAAR? 4 EENS OF ONEENS?

Nadere informatie

Proficiat, Je hebt het technisch hoekje van deze site gevonden. Onze projecten. 2005 2008: Proeftuin voor scholen:

Proficiat, Je hebt het technisch hoekje van deze site gevonden. Onze projecten. 2005 2008: Proeftuin voor scholen: Proficiat, Je hebt het technisch hoekje van deze site gevonden. Onze projecten 2005 2008: Proeftuin voor scholen: dit was een driejarig, vernieuwend onderwijsproject. Met de proeftuinen wilde toenmalig

Nadere informatie

5 jaar Kyoto. Lang geduurd! Wat is het klimaat? Auteur: Stijn Dekelver. voorbije jaren veel warmer op onze. aarde. Je leest verder in dit krantje hoe

5 jaar Kyoto. Lang geduurd! Wat is het klimaat? Auteur: Stijn Dekelver. voorbije jaren veel warmer op onze. aarde. Je leest verder in dit krantje hoe Auteur: Stijn Dekelver In dit krantje vieren we een verjaardag! Hiep, hiep, hiep hoera voor het Kyotoverdrag. Dit verdrag gaat over het klimaat. Dat viert op 16 februari 2010 zijn vijfde verjaardag. Wat

Nadere informatie

EDUGO campus De Brug

EDUGO campus De Brug LAGER ONDERWIJS 3 de graad STEM in de lessen Wiskunde Wereldoriëntatie Mens en techniek Mens en natuur Labo s & workshops Wetenschappen: labo (EDUGO campus De Toren) Technologie: workshops (EDUGO campus

Nadere informatie

Tropisch Nederland. 1. Aanzetten. 1.a Tropisch Nederland

Tropisch Nederland. 1. Aanzetten. 1.a Tropisch Nederland 1. Aanzetten Tropisch Nederland 1.a Tropisch Nederland Jij gaat aan de slag met het dossier Tropisch Nederland. Welke onderdelen van het dossier ga jij maken? Overleg met je docent. GA IK DOEN STAP ONDERDEEL

Nadere informatie

Logistiek Innovatie & Training Centrum. ontmoetingsplaats voor logistiek talent & open innovatie in duurzame logistiek

Logistiek Innovatie & Training Centrum. ontmoetingsplaats voor logistiek talent & open innovatie in duurzame logistiek Logistiek Innovatie & Training Centrum ontmoetingsplaats voor logistiek talent & open innovatie in duurzame logistiek Visie Toegevoegde waarde logistiek is van strategisch belang voor Vlaanderen De logistieke

Nadere informatie

Caro De Brouwer 27/11/2013

Caro De Brouwer 27/11/2013 Caro De Brouwer 27/11/2013 Caro De Brouwer 2e Master Irw Energie, KUL Erasmus Imperial College London Thesis: Solvent storage for postcombustion CCS in coal fired plants Voorzitter YERA Young Energy Reviewers

Nadere informatie

De vlokkentest. Informatie voor patiënten en hun familie

De vlokkentest. Informatie voor patiënten en hun familie De vlokkentest Informatie voor patiënten en hun familie 2 De Vlokkentest 11 Hierna vindt u informatie over de vlokkentest: wat het is, wanneer en hoe wordt de test uitgevoerd, wat er gebeurt na de test,

Nadere informatie

GRATIS content TIPS & ideeën die jij zelf kan gebruiken voor je eigen (bedrijfs)website! #SchrijvenVoorBedrijven JasperVerelst.be

GRATIS content TIPS & ideeën die jij zelf kan gebruiken voor je eigen (bedrijfs)website! #SchrijvenVoorBedrijven JasperVerelst.be GRATIS content TIPS & ideeën die jij zelf kan gebruiken voor je eigen (bedrijfs)website! #SchrijvenVoorBedrijven JasperVerelst.be - Ik schreef al meer dan 100 commerciële bedrijfswebsites voor ondernemingen

Nadere informatie

Publieksforum: 30 burgers in dialoog over genetische tests

Publieksforum: 30 burgers in dialoog over genetische tests Z I T H E T I N MIJN GENEN? Publieksforum: 30 burgers in dialoog over genetische tests BELGIË 2003 Wetenschap en samenleving dagen elkaar uit Citaten uit het colloquium Testen van mensen, georganiseerd

Nadere informatie

burchtstraat@kosh.be Naam:

burchtstraat@kosh.be Naam: Campus Burchtstraat Burchtstraat 14 2200 Herentals SEMINARIE: VERDIEPING VAN JE STUDIEKEUZE 014/21.23.83. burchtstraat@kosh.be Naam: Eerste deel: verder werken aan de opdracht van vorige week: opzoeken

Nadere informatie

EEN OPEN DAG BEZOEKEN

EEN OPEN DAG BEZOEKEN Activiteit voor in de les: EEN BEZOEKEN Middels dit document wil De Haagse Hogeschool de aankomende studenten tools geven om zich goed voor te bereiden op hun studiekeuze via het bezoeken van een Open

Nadere informatie

De vlokkentest. Informatie voor patiënten en hun familie. Illustraties: Rebecca J Kent www.rebeccajkent.com rebecca@rebeccajkent.

De vlokkentest. Informatie voor patiënten en hun familie. Illustraties: Rebecca J Kent www.rebeccajkent.com rebecca@rebeccajkent. 12 De vlokkentest Aangepaste informatie van folders geproduceerd door Guy s and St Thomas Hospital, Londen; Royal College of Obstetricians and Gynaecologists www.rcog.org.uk/index.asp?pageid=625 en Londen

Nadere informatie

WE KUKELEN DE AFGROND IN

WE KUKELEN DE AFGROND IN Fietsers komen de pont af bij steiger De Ruyterkade, februari 1951 Foto Ben van Meerendonk/Algemeen Hollands Fotopersbureau, collectie IISG, Amsterdam Heeft u wel eens van EROEI gehoord? De meeste mensen

Nadere informatie

zonweringsdoeken gemaakt van planten THE FIRST SUNSCREEN FABRIC IN THE WORLD WITH CRADLE TO CRADLE CERTIFIED GOLD

zonweringsdoeken gemaakt van planten THE FIRST SUNSCREEN FABRIC IN THE WORLD WITH CRADLE TO CRADLE CERTIFIED GOLD zonweringsdoeken gemaakt van planten THE FIRST SUNSCREEN FABRIC IN THE WORLD WITH CRADLE TO CRADLE CERTIFIED GOLD M + N PROJECTEN ONTWIKKELDE EEN NIEUWE GENERATIE ZONWERINGSDOEKEN, DIE DE HUIDIGE MATERIALEN

Nadere informatie

voedings- en dieetkunde

voedings- en dieetkunde Academiejaar 2014/2015 bachelor voedings- en dieetkunde voedings- en dieetkunde Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen bachelor voedingsen dieetkunde voedings- en dieetkunde Je ideale opleiding kiezen uit

Nadere informatie

www.praktischtechniek.nl

www.praktischtechniek.nl D. Bekijk nu de andere zaklampen. Vul de tabel in. Werken alle zaklampen? Ja / nee Omdat: Welke zaklamp schijnt het langst? Techniekkit: Noord Nederland Domein: Energie omzetting Competentie: Ontwerpen

Nadere informatie

Majesteit, Koninklijke Hoogheid, excellenties, dames en heren,

Majesteit, Koninklijke Hoogheid, excellenties, dames en heren, Toespraak van de minister-president, mr. dr. Jan Peter Balkenende, bijeenkomst ter ere van de 50 ste verjaardag van de Verdragen van Rome, Ridderzaal, Den Haag, 22 maart 2007 Majesteit, Koninklijke Hoogheid,

Nadere informatie

Leuven, 2014. Plan of approach Overeenkomst tussen: Umicore Solar Team & EE4 Solar Car Team "Crash Party"

Leuven, 2014. Plan of approach Overeenkomst tussen: Umicore Solar Team & EE4 Solar Car Team Crash Party Leuven, 2014 Plan of approach Overeenkomst tussen: Umicore Solar Team & EE4 Solar Car Team "Crash Party" Voorwoord Dit document bevat het plan of approach voor het ontwerpen van een zonnewagen. In het

Nadere informatie

Vooraleer de leerlingen de teksten lezen, worden de belangrijkste tekststructuren overlopen (LB 265).

Vooraleer de leerlingen de teksten lezen, worden de belangrijkste tekststructuren overlopen (LB 265). 5.2.1 Lezen In het leerboek krijgen de leerlingen uiteenlopende teksten te lezen. Op die manier worden de verschillende tekstsoorten en tekststructuren nogmaals besproken. Het gaat om een herhaling van

Nadere informatie

Nationale Energieverkenning 2014

Nationale Energieverkenning 2014 Nationale Energieverkenning 2014 Remko Ybema en Pieter Boot Den Haag 7 oktober 2014 www.ecn.nl Inhoud Opzet van de Nationale Energieverkenning (NEV) Omgevingsfactoren Resultaten Energieverbruik Hernieuwbare

Nadere informatie

Elk kind heeft het recht om...

Elk kind heeft het recht om... Elk kind heeft het recht om... Rechten is hetgeen je mag doen en mag hebben. Je hoeft er niet eerst iets anders voor te doen. Rechten heb je gewoon. Ook jij hebt rechten. Iedereen heeft ze. Kinderrechten

Nadere informatie

Duurzame elektriciteit in het EcoNexis huis

Duurzame elektriciteit in het EcoNexis huis Werkblad 1, mbo Duurzame elektriciteit in het EcoNexis huis Inleiding De wereldbevolking groeit al jaren vrij stevig. En de wereldwijde behoefte aan energie groeit mee: we kúnnen simpelweg niet meer zonder

Nadere informatie

Overzicht lessenserie Energietransitie. Lessen Energietransitie - Thema s en onderwerpen per les.

Overzicht lessenserie Energietransitie. Lessen Energietransitie - Thema s en onderwerpen per les. 1 Lessen Energietransitie - Thema s en onderwerpen per les. 2 Colofon Dit is een uitgave van Quintel Intelligence in samenwerking met GasTerra en Uitleg & Tekst Meer informatie Kijk voor meer informatie

Nadere informatie

Bediende in de logistieke sector: kansen voor vrouwen?

Bediende in de logistieke sector: kansen voor vrouwen? Bediende in de logistieke sector: kansen voor vrouwen? Welke percepties leven er bij werknemers en studenten omtrent de logistieke sector? Lynn De Bock en Valerie Smid trachten in hun gezamenlijke masterproef

Nadere informatie

MAAK WERK VAN EEN INNOVATIEVE ORGANISATIECULTUUR IN UW KMO

MAAK WERK VAN EEN INNOVATIEVE ORGANISATIECULTUUR IN UW KMO DETAILED CURRICULUM MAAK WERK VAN EEN INNOVATIEVE ORGANISATIECULTUUR IN UW KMO Innovatie is noodzakelijk om in de huidige hyper-competitieve, internationale en volatiele markt continuïteit te kunnen verzekeren.

Nadere informatie

Scriptie over Personal Branding en Netwerking

Scriptie over Personal Branding en Netwerking Scriptie over Personal Branding en Netwerking 1e versie - 16 november 2012 Jana Vandromme Promotor: Hannelore Van Den Abeele 1. Inhoudstafel 1. Inhoudstafel 2. Onderzoeksvragen 2.1 Onderzoeksvraag 1 2.2

Nadere informatie

Lichamelijke Opvoeding

Lichamelijke Opvoeding Academiejaar 2014/2015 bachelor onderwijs Secundair Onderwijs Lichamelijke Opvoeding Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen bachelor onderwijs Secundair Onderwijs Lichamelijke Opvoeding Je ideale opleiding

Nadere informatie

Jong zijn zonder zorgen. Dit is Leon. www.s-p-a.be. tijdenveranderen.be. PNA-9985 PRODUCTIE EN MEDIA verkiezingen 2014_148x105_16pag_VERSIE SPA.

Jong zijn zonder zorgen. Dit is Leon. www.s-p-a.be. tijdenveranderen.be. PNA-9985 PRODUCTIE EN MEDIA verkiezingen 2014_148x105_16pag_VERSIE SPA. Jong zijn zonder zorgen. Dit is Leon. tijdenveranderen.be www.s-p-a.be PNA-9985 PRODUCTIE EN MEDIA verkiezingen 2014_148x105_16pag_VERSIE SPA.indd 1 24/02/14 11 NA-9985 PRODUCTIE EN MEDIA verkiezingen

Nadere informatie

Waarom doen we het ook alweer?

Waarom doen we het ook alweer? Apart inzamelen van gft-afval Als Vereniging Afvalbedrijven stimuleren we dat al het afval in Nederland op de juiste manier wordt verwerkt. Hierbij houden we rekening met het milieu en de kosten. De meest

Nadere informatie

et broeikaseffect een nuttig maar door de mens ontregeld natuurlijk proces

et broeikaseffect een nuttig maar door de mens ontregeld natuurlijk proces H 2 et broeikaseffect een nuttig maar door de mens ontregeld natuurlijk proces Bij het ontstaan van de aarde, 4,6 miljard jaren geleden, was er geen atmosfeer. Enkele miljoenen jaren waren nodig voor de

Nadere informatie

Groep 8 - Les 4 Duurzaamheid

Groep 8 - Les 4 Duurzaamheid Leerkrachtinformatie Groep 8 - Les 4 Duurzaamheid Lesduur: 30 minuten (zelfstandig) DOEL De leerlingen weten wat de gevolgen zijn van energie verbruik. De leerlingen weten wat duurzaamheid is. De leerlingen

Nadere informatie

LES 2: Klimaatverandering

LES 2: Klimaatverandering LES 2: Klimaatverandering 1 Les 2: Klimaatverandering Vakken PAV, aardrijkskunde Eindtermen Sociale vaardigheden, burgerzin, ICT, vakoverschrijdend, samenwerken, kritisch denken Materiaal Computer met

Nadere informatie

Voorstelling vzw. Students for Energy in Africa

Voorstelling vzw. Students for Energy in Africa Voorstelling vzw Students for Energy in Africa Students for Energy in Africa Students Energy in Africa Ontstaan Toekomst Doelstellingen (Duurzame) Energie in Afrika (Duurzame) Energie in Afrika (Duurzame)

Nadere informatie

Je mag stralen je mag huilen je mag dwalen je mag schuilen je mag vragen je mag dromen je mag klagen je mag komen Hij wacht op jou

Je mag stralen je mag huilen je mag dwalen je mag schuilen je mag vragen je mag dromen je mag klagen je mag komen Hij wacht op jou Je mag stralen je mag huilen je mag dwalen je mag schuilen je mag vragen je mag dromen je mag klagen je mag komen Hij wacht op jou Heb je naar aanleiding van dit dagboek vragen of opmerkingen? Mail me

Nadere informatie

Master in de seksuologie

Master in de seksuologie Master in de seksuologie Faculteit Geneeskunde Kiezen voor de opleiding seksuologie De seksuologie is een erg jonge wetenschap amper iets meer dan een eeuw oud, waarvan de ontwikkeling lang heeft geleden

Nadere informatie

INNOVEREND ONDERNEMEN

INNOVEREND ONDERNEMEN ACADEMISCH PROGRAMMA INTERUNIVERSITAIR POSTGRADUAAT INNOVEREND ONDERNEMEN VOOR INGENIEURS Innovate Create Design Geef de wereld van morgen mee vorm Het Postgraduaat Innoverend Ondernemen voor ingenieurs

Nadere informatie

Basisles Energietransitie

Basisles Energietransitie LESSENSERIE ENERGIETRANSITIE Basisles Energietransitie Werkblad Basisles Energietransitie Werkblad 1 Wat is energietransitie? 2 Waarom is energietransitie nodig? 3 Leg in je eigen woorden uit wat het Energietransitiemodel

Nadere informatie

Master in het vertalen

Master in het vertalen BRUSSEL t Master in het vertalen Faculteit Letteren Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit van België. Je kunt hier je studietraject verderzetten en verrijken, ook als je elders een

Nadere informatie

Proefhoofdstuk Spaans voor beginners. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be

Proefhoofdstuk Spaans voor beginners. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be Proefhoofdstuk Spaans voor beginners www.centrumvoorafstandsonderwijs.be www.centrumvoorafstandsonderwijs.be Kom je cursus inkijken: Antwerpen, Frankrijklei 127, 2000 Gent, Oude Brusselseweg 125, 9050

Nadere informatie

STAND VAN ZAKEN VAN DE DIGITALE VAARDIGHEDEN IN BELGIË. 13 November 2012

STAND VAN ZAKEN VAN DE DIGITALE VAARDIGHEDEN IN BELGIË. 13 November 2012 STAND VAN ZAKEN VAN DE DIGITALE VAARDIGHEDEN IN BELGIË 13 November 2012 De ICT-sector neemt een belangrijke plaats in de economie Toegevoegde waarde 14 miljard EUR Aandeel werkgelegenheid (in % van de

Nadere informatie

Lessenserie Energietransitie

Lessenserie Energietransitie LESSENSERIE ENERGIETRANSITIE Thema s en onderwerpen Overzicht Lessenserie Energietransitie Thema s en onderwerpen per les De zoektocht naar voldoende energie voor de komende generaties is één van de belangrijkste

Nadere informatie

Voor het welzijn van kind en school. Klas 3!

Voor het welzijn van kind en school. Klas 3! Voor het welzijn van kind en school Klas 3! Wat is energie Energie heb je nodig om iets te doen. Je hebt het nodig om een auto mee te kunnen laten rijden, een huis mee te verwarmen of een fabriek mee te

Nadere informatie

Er zijn mensen nodig met nieuwe fantasie

Er zijn mensen nodig met nieuwe fantasie Er zijn mensen nodig met nieuwe fantasie Ervaringen, belevenissen, vragen in woorden gevangen om die woorden weer vrij te laten in nieuwe ervaringen, belevenissen, vragen. Marcel Zagers www.meerstemmig.nl

Nadere informatie

Het Innovatiekompas Inspiratie sessies Dr. Guy Bauwen

Het Innovatiekompas Inspiratie sessies Dr. Guy Bauwen Het Innovatiekompas Inspiratie sessies Dr. Guy Bauwen 1 Innovatiekompas Inspiratie Sessies Contacteer ons voor: Een voordracht om kennis te maken met het kompasmodel. Een workshop om het toepassen van

Nadere informatie

Afsluitende les. Leerlingenhandleiding. Alternatieve brandstoffen

Afsluitende les. Leerlingenhandleiding. Alternatieve brandstoffen Afsluitende les Leerlingenhandleiding Alternatieve brandstoffen Inleiding Deze chemie-verdiepingsmodule over alternatieve brandstoffen sluit aan op het Reizende DNA-lab Racen met wc-papier. Doel Het Reizende

Nadere informatie

Werken aan zorg binnen duurzaam onderwijs. Kris Van den Branden

Werken aan zorg binnen duurzaam onderwijs. Kris Van den Branden Werken aan zorg binnen duurzaam onderwijs Kris Van den Branden ENERGIE ENERGIE Leren Ontwikkeling Demotivatie Frustratie Spijbelgedrag Ongekwalificeerde uitstroom ENERGIE leren Leren Ontwikkeling demotivatie

Nadere informatie

many lives blijf uw leven beleven ook tijdens uw pensioen pension plan www.axa.be

many lives blijf uw leven beleven ook tijdens uw pensioen pension plan www.axa.be many lives blijf uw leven beleven ook tijdens uw pensioen pension plan www.axa.be Beleef verschillende levens in één leven Op een serene manier verschillende levens beleven in één leven vol ervaringen

Nadere informatie

B.S.T. Beperkte statistische telling van de studenten in het hoger onderwijs op 31 oktober 2003. Academiejaar 2003-2004

B.S.T. Beperkte statistische telling van de studenten in het hoger onderwijs op 31 oktober 2003. Academiejaar 2003-2004 B.S.T. Beperkte statistische telling van de studenten in het hoger onderwijs op 31 oktober 2003 Academiejaar 2003-2004 Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap departement Onderwijs Inhoudsopgave Hoger onderwijs

Nadere informatie

Rapport. Klimaatvoetafdruk 2010 van Van Vessem & Le Patichou. (openbare versie)

Rapport. Klimaatvoetafdruk 2010 van Van Vessem & Le Patichou. (openbare versie) Rapport Klimaatvoetafdruk 21 van Van Vessem & Le Patichou (openbare versie) Auteur: drs. Han van Kleef Datum: 4 april 211 Document: 2724RAPP1144 Rapport Klimaatvoetafdruk 21 Van Vessem & Le Patichou 1.

Nadere informatie

Prof. Jos Uyttenhove. E21UKort

Prof. Jos Uyttenhove. E21UKort Historisch perspectief 1945-1970 Keerpunten in de jaren 70 oliecrisis en milieu Tsjernobyl (1986) ramp door menselijke fouten Kyoto protocol (1997) (CO 2 en global warming problematiek) Start alternatieven

Nadere informatie

Big Ideas Great STEM. Katrien Strubbe

Big Ideas Great STEM. Katrien Strubbe + Big Ideas Great STEM Katrien Strubbe (Natuur)wetenschappen: doelen 2 Natuurwetenschappen geven leerlingen een fundamenteel en duurzaam inzicht in de structuren en processen die de mens, de natuur en

Nadere informatie

Wat na je bacheloropleiding aan Hogeschool PXL?

Wat na je bacheloropleiding aan Hogeschool PXL? Wat na je bacheloropleiding aan Hogeschool PXL? n Bachelor in de agro- en biotechnologie 2 Beste PXL-student, Als (bijna) kersverse professionele bachelor zoek je misschien een geschikte overgang naar

Nadere informatie

Cliptoets Windenergie. Docentenhandleiding

Cliptoets Windenergie. Docentenhandleiding Cliptoets Windenergie Docentenhandleiding We hebben iedere dag energie nodig. Die wekken we vooral op met olie, gas en steenkool. Maar die grondstoffen raken op. Bovendien vervuilen ze het milieu. Het

Nadere informatie

Vetverbranding in de hersenen?

Vetverbranding in de hersenen? Wetenschappelijk nieuws over de Ziekte van Huntington. In eenvoudige taal. Geschreven door wetenschappers. Voor de hele ZvH gemeenschap. Kan een synthetische olie helpen om de hersenen van voedsel te voorzien

Nadere informatie

Sponsors' Contactinformatie'

Sponsors' Contactinformatie' Sponsors' Contactinformatie' KULeuvenwebsite: http://www.kuleuven.be/bioscenter/igem igemwiki: 2015.igem.org/Team:KU_Leuven Socialemedia: Facebook:www.facebook.com/KULeuveniGEM Twitter:twitter.com/kuleuven_igem

Nadere informatie

Optimale zorg tegen lagere kosten. Het ziekenhuis van de toekomst

Optimale zorg tegen lagere kosten. Het ziekenhuis van de toekomst Optimale zorg tegen lagere kosten Het ziekenhuis van de toekomst 1 KIVI NIRIA Jaarcongres Onze visie en waarden Onze visie: Pioniersrol Siemens Energiezuinigheid Onze waarden: Innovatief Innovatief denken

Nadere informatie

FISCAAL RECHT KENNIS PRAKTIJK INNOVATIE IMPLEMENTATIE

FISCAAL RECHT KENNIS PRAKTIJK INNOVATIE IMPLEMENTATIE ACADEMISCH PROGRAMMA POSTGRADUAAT FISCAAL RECHT KENNIS PRAKTIJK INNOVATIE IMPLEMENTATIE INHOUD POSTGRADUAAT FISCAAL RECHT MODULE FISCALE RECHTSVAKKEN Pagina 2 tot 7 POSTGRADUAAT FISCAAL RECHT SUMMERSCHOOL

Nadere informatie

Resultatenanalyse van de openbare raadpleging in het kader van het dossier Actogenix B/BE/07/BVW1

Resultatenanalyse van de openbare raadpleging in het kader van het dossier Actogenix B/BE/07/BVW1 Resultatenanalyse van de openbare raadpleging in het kader van het dossier Actogenix B/BE/07/BVW1 Voor deze proef werden 5 raadplegingsformulieren ingevuld: FORMULIER NR. 1 Het dossier ingediend door ActoGenix

Nadere informatie

Energie Rijk. Lesmap Leerlingen

Energie Rijk. Lesmap Leerlingen Energie Rijk Lesmap Leerlingen - augustus 2009 Inhoudstafel Inleiding! 3 Welkom bij Energie Rijk 3 Inhoudelijke Ondersteuning! 4 Informatiefiches 4 Windturbines-windenergie 5 Steenkoolcentrale 6 STEG centrale

Nadere informatie

Opwarming van de aarde

Opwarming van de aarde Leerlingen Opwarming van de aarde 8 Naam: Klas: In dit onderdeel kom je onder andere te weten dat er niet alleen een broeikaseffect is, maar dat er ook een versterkt broeikaseffect is. Bovendien leer je

Nadere informatie

Resultaten enquête jongerenambassadeurs voor sociale inclusie

Resultaten enquête jongerenambassadeurs voor sociale inclusie Resultaten enquête jongerenambassadeurs voor sociale inclusie Datum: 12 november 2013 1 Deelnemers Belangrijk om op te merken in elke communicatie is dat deze enquête peilde bij een 500-tal jongeren over

Nadere informatie

ASPIRAVI. Windpark Assenede

ASPIRAVI. Windpark Assenede ASPIRAVI Windpark Assenede SAMEN GEDREVEN DOOR DE WIND WINDPARK ASSENEDE Windpark Assenede: Projectlocatie Projectkenmerken Timing / planning van de werken Investeer mee via Aspiravi Samen cvba Aankoop

Nadere informatie

DE ENERGIE[R]EVOLUTIE ACTIES PRIMAIR ONDERWIJS

DE ENERGIE[R]EVOLUTIE ACTIES PRIMAIR ONDERWIJS DE ACTIES PRIMAIR ONDERWIJS ACTIES RONDE 1 NEDERLANDSE REGERING De regering beloont mensen als hun koophuis minder warmte verliest (isoleren). De -meter daalt met 5 punten. Het kost 1500 euro. : -1500

Nadere informatie

My statement paper. Windturbines beïnvloeden het klimaat. Glen Pelgrims Ellen Van Dievel

My statement paper. Windturbines beïnvloeden het klimaat. Glen Pelgrims Ellen Van Dievel My statement paper Windturbines beïnvloeden het klimaat Glen Pelgrims Ellen Van Dievel 14 april 2015 1. Inleiding Tegenwoordig is hernieuwbare, groene energie een onderwerp waar veel over gesproken en

Nadere informatie

Lessuggesties energie Ter voorbereiding van GLOW. Groep 6, 7, 8

Lessuggesties energie Ter voorbereiding van GLOW. Groep 6, 7, 8 Lessuggesties energie Ter voorbereiding van GLOW Groep 6, 7, 8 Eindhoven, 8 september 2011 In het kort In deze lesbrief vind je een aantal uitgewerkte lessen waarvan je er één of meerdere kunt uitvoeren.

Nadere informatie

Ik ben 48 jaar oud, ben gehuwd en moeder van 5 kinderen. Vandaag ben ik Gemeente en OCMWraadslid.

Ik ben 48 jaar oud, ben gehuwd en moeder van 5 kinderen. Vandaag ben ik Gemeente en OCMWraadslid. Ik ben 48 jaar oud, ben gehuwd en moeder van 5 kinderen. Vandaag ben ik Gemeente en OCMWraadslid. Mijn hobby s zijn tennis en bridge. 48 jaar oud, licentiaat in de rechten, master in financiën, studies

Nadere informatie

FULL-TIME MASTER MASTER IN HET MANAGEMENT ONDERSCHEID JEZELF MET EEN PRAKTIJKGERICHTE MANAGEMENTOPLEIDING

FULL-TIME MASTER MASTER IN HET MANAGEMENT ONDERSCHEID JEZELF MET EEN PRAKTIJKGERICHTE MANAGEMENTOPLEIDING FULL-TIME MASTER MASTER IN HET MANAGEMENT ONDERSCHEID JEZELF MET EEN PRAKTIJKGERICHTE MANAGEMENTOPLEIDING COMBINEER MANAGEMENT- KENNIS MET PRAKTISCHE MANAGEMENTVAARDIGHEDEN Deze Master in het Management

Nadere informatie

2013 Eurostar Ashden Award for Sustainable Travel

2013 Eurostar Ashden Award for Sustainable Travel 2013 Eurostar Ashden Award for Sustainable Travel Dit document bevat een overzicht van de vragen die u moet invullen op het online inschrijvingsformulier. Beantwoord deze vragen online op: http://www.ashden.org/travel_awards

Nadere informatie