Sacrale Neuromodulatie

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Sacrale Neuromodulatie"

Transcriptie

1 Sacrale Neuromodulatie Voor een overactieve blaas of verlies van ontlasting. Ook voor patiënten met een blaasledigingsstoornis of bij chronische obstipatie. Innovating for life

2 Figuur 1. Geïmplanteerde neurostimulator

3 Sacrale neuromodulatie (SNM) met InterStim WAT IS SNM? Sacrale neuromodulatie heeft een effect op de zenuwen die verantwoordelijk zijn voor het functioneren van de blaas en de darmen. De InterStim-neurostimulator is een implanteerbaar apparaatje, een soort pacemaker, dat onder uw huid wordt ingebracht, meestal rechts in de bovenbil. (zie figuur 1) HOE WERKT SNM? Continue wordt er informatie uitgewisseld tussen de sacrale zenuwen in de bekkenbodem en de hersenen. Deze zenuwen zijn mede verantwoordelijk voor de werking van de blaas en de darmen. Als de communicatie tussen deze zenuwen en de hersenen niet goed verloopt, kan iemand blaas- en/of darmproblemen ontwikkelen. SNM probeert de communicatie te herstellen door de sacrale zenuwen met lichte elektrische pulsen te stimuleren. Hierdoor kunnen ongewilde of onjuiste signalen die via de zenuwbanen worden gestuurd, gecorrigeerd worden zodat de functie van de blaas en/of de darmen weer normaal wordt. WIE KOMT ER VOOR SNM IN AANMERKING? Sommige mensen vinden voor hun blaas- of darmcontroleproblemen geen baat bij standaardbehandelingen. Anderen hebben te veel last van de bijwerkingen van medicatie, of zijn huiverig voor een ingrijpende operatie. Bent u één van hen, dan is het de moeite waard om uit te zoeken of InterStim een oplossing kan bieden voor uw blaas- of darmklachten. Alleen uw behandelend arts of de arts van het ziekenhuis waar de sacrale neuromodulatie wordt toegepast kan beoordelen of u in aanmerking komt voor SNM. Al meer dan 20 jaar een combinatie van kwaliteit van leven, "vertrouwen" en ervaring

4 SNM bij darmproblemen WAARTEGEN HELPT SNM? SNM helpt tegen symptomen/klachten van verlies van ontlasting, ook wel fecale incontinentie genoemd. Verlies van ontlasting kan o.a. veroorzaakt worden door het ontbreken van een aandranggevoel, men voelt het niet aankomen. Het kan ook veroorzaakt worden door een defecte sluitspier of door een slechte coördinatie tussen de darmen en de sluitspier. Dit moet eerst goed onderzocht worden. Initiële behandeling geschiedt vaak met medicijnen, bekkenfysiotherapie of met darmspoelen. SNM WERKT OOK BIJ CHRONISCHE OBSTIPATIE Voor chronische obstipatie, die niet met medicijnen behandeld kan worden, is sacrale neuromodulatie mogelijk een optie. gemiddelde per week (N=45) Verbeterde stoelgang bij volwassenen met obstipatie effect op defecatie (= ontlasting) frequentie P< Baseline 6.6 aantal keren ontlasting 28 maanden Kamm et al gemiddelde FIQL score (N=30) FIQL = Fecal Incontinence Quality of Life Verbetering in kwaliteit van leven bij fecale incontinentie 6 Baseline 3 jaar P< minder depressies verbeterd zelfbeeld actievere levensstijl beter kunnen omgaan met aandoening minder schaamtegevoel 37% tot 47% van de patiënten met fecale incontinentie rapporteerde perfecte continentie na SNM-therapie 3-7 Wexner et al SNM, een omkeerbare, "minimaal invasieve", instelbare en veilige behandeling. 1

5 SNM bij blaasproblemen WAARTEGEN HELPT SNM? SNM helpt tegen symptomen/klachten van een overactieve blaas (OAB) zonder of met urineverlies. Een OAB kenmerkt zicht door hevige aandrang en vaak moeten plassen. Soms is de aandrang zo hevig dat men de plas niet kan ophouden en urine verliest. Eerst dienen andere oorzaken van OAB uitgesloten te worden waaronder: een urineweginfectie (blaasontsteking), een vergrote prostaat of andere aandoeningen. Verder wordt een OAB eerst behandeld met blaastraining, bekkenfysiotherapie en medicijnen. SNM WERKT OOK BIJ URINE RETENTIE Urine retentie (een blaasledigingsstoornis), die niet wordt veroorzaakt door een "obstructie van de blaas" kan mogelijk met sacrale neuromodulatie behandeld worden. Lange termijn effecten bij patiënten met complete en partiële retentie Aantal patiënten (N=96) spontaan plassen 72% 60 Baseline 30 4 jaar P< % zelf-katheterisatie vrij Datta et al Gemiddelde afname per dag (N=96) Lange termijn verbeteringen in urineverlies bij OAB nat matige incontinentie-episoden 59% Baseline 1 jaar 5 jaar P< ernstige incontinentie-episoden 69% Hoge mate van tevredenheid onder InterStim-gebruikers 16 Van Kerrebroeck et al & Marcelissen et al U staat niet alleen! Miljoenen mensen hebben te maken met verlies van urine of verlies van ontlasting.

6 Hoe weet u of de therapie ook bij u werkt? Sacrale neuromodulatie wordt in twee fasen uitgevoerd: een testfase en een implantatiefase. Voorafgaand aan de testfase legt u gedurende een bepaalde periode uw toiletgedrag vast in een dagboek. Tijdens de testfase noteert u wederom uw toiletgedrag en ervaring in een dagboek. Deze dagboeken worden meegenomen in het besluit of u in aanmerking komt voor de therapie. Alleen uw behandelend arts of de arts van het ziekenhuis waar sacrale neuromodulatie wordt toegepast kan beoordelen of u in aanmerking komt voor een testfase. SNM TESTFASE De testfase is een tijdelijke periode waarin het effect, de werking van de therapie, getest kan worden. Tijdens een testfase (proefstimulatie) wordt er een dunne elektrodedraad ingebracht in uw onderrug, dichtbij de zenuwen die de blaas en darmen controleren. De elektrodedraad wordt daarna aangesloten op een "kleine" externe stimulator, die lichte elektrische pulsen afgeeft. Dit kan een licht trekkend, tintelend gevoel geven in het bekkenbodemgebied. De bovenvermelde beschreven procedure kan in een half uur tot een uur worden uitgevoerd. Uw arts zal de mogelijkheden met u bespreken. Na de procedure kunt u naar huis en uw dagelijkse activiteiten, beperkt, hervatten. De duur van de testfase is afhankelijk van de indicatie, na afloop komt u terug naar het ziekenhuis en volgt er een evaluatie. ERVARING EN EVALUATIE Tijdens de testfase merkt u of uw symptomen/klachten verminderen. Overactieve blaas: minder aandrang, minder vaak plassen en geen urineverlies meer. Urineretentie: u voelt weer aandrang en kunt weer (uit)plassen. Ontlastingsverlies: u voelt weer aandrang en kunt het uitstellen. Obstipatie: u kunt weer normaal naar het toilet zonder persen. In sommige gevallen kan SNM werken bij een dubbele incontinentie. Bij dubbele incontinentie is er sprake van zowel urine- als ontlastingsverlies. Samen met de behandelend arts van de InterStim kan beoordeeld worden of de testfase voor voldoende verbetering heeft gezorgd en of u in aanmerking komt voor implantatie van de InterStimneurostimulator. De stimulatie kan zonodig worden aangepast om de symptomen onder controle te blijven houden.

7 SNM implantatiecentra Albert Schweitzer Ziekenhuis, Dordrecht Amphia Ziekenhuis, Breda Catharina Ziekenhuis, Eindhoven Erasmus MC, Rotterdam Franciscus Ziekenhuis, Roosendaal Groene Hart Ziekenhuis, Gouda MUMC+, Maastricht Proctos Kliniek, Bilthoven Radboudumc, Nijmegen Slotervaartziekenhuis, Amsterdam St. Antonius Ziekenhuis, Nieuwegein St. Elisabeth Ziekenhuis, Tilburg UMCG, Groningen Ziekenhuisgroep Twente in samenwerking met de Saxenburgh Groep SNM voor blaas- en darmcontrole SNM voor blaascontrole SNM voor darmcontrole 74% tot 80% heeft een succesvolle SNMtestfase gehad en gaat door met definitieve 8-11, 18 implantatie Het merendeel van de patiënten geeft aan een 2, 16 verbeterde levenskwaliteit te genieten Op de volgende websites is meer informatie over sacrale neuromodulatie en blaas- en darmproblemen te vinden:

8 Korte samenvatting van SNM-therapie voor blaascontrole of darmcontrole: Indicaties: SNM-therapie is geïndiceerd voor de behandeling van therapieresistente chronische (functie-)stoornissen in het bekken, de onderste urinewegen en het darmkanaal bij patiënten bij wie conventionelere behandelingen zijn mislukt of die deze behandelingen niet konden verdragen. Contra-indicaties: Diathermie. Bij patiënten bij wie geen geschikte respons op de testfase is geconstateerd of die niet in staat zijn de neurostimulator te bedienen. De veiligheid en effectiviteit zijn niet vastgesteld voor: zwangerschap en bevalling of gebruik bij kinderen jonger dan 16 jaar. Het systeem kan worden beïnvloed door cardiale pacemakers, elektrocauterisatie, defibrillatoren, ultrageluidsapparatuur, radiotherapie, MRI (magnetic resonance imaging), diefstaldetectoren en screeningapparaten, of zelf dergelijke apparaten beïnvloeden. Bijwerkingen zijn onder meer: pijn op de implantatieplaats(en), nieuwe pijn, migratie van geleidingsdraden, infectie, technische- of systeemproblemen, ongewenste veranderingen in de darm- of de ontledigingsfunctie, ongewenste stimulatie of sensaties, allergische reacties, veranderd stimulatie gevoel, seroomvorming, bloedingen, hematoomvorming en/of verlamming, elektrische schok van voorbijgaande aard. Referenties: 1. Medtronic Neurostim Value Summary 2. van Wunnik et al., Patient Experience and Satisfaction With Sacral Neuromodulation: Results of a Single-Center Sample Survey: Dis Colon Rectum 2011; 54: Matzel KE, Lux P, Heuer M, et al. Sacral nerve stimulation for faecal incontinence: long-term outcome. Colorectal Dis 2009;11(6): Tjandra JJ, Chan MKY, Yeh CH, et al Sacral nerve stimulation is more effective than optimal medical therapy for severe fecal incontinence: A randomized, controlled study. Diseases of the Colon and Rectum 2008;51(5): Dudding TC, Pares D, Vaizey CJ, et al. Predictive factors for successful sacral nerve stimulation in the treatment of faecal incontinence: a 10-year cohort analysis. Colorectal Disease 2008;10: Wexner SD, Coller JA et al. Sacral Nerve Stimulation for Fecal Incontinence. Results of a 120-Patient Prospective Multicenter Study. Ann Surg Mar;251(3): Jarrett M., Vama J., et al. Sacral nerve stimulation for faecal incontinence in the UK. Br J Surg Jun;91(6): Michelsen HB, Thompson-Fawcett M, Lundby L, et al. Six years of experience with scral nerve stimulation for faecal incontinence. Dis of the Colon & Rectum 2010;53(4): Maeda Y, Norton C, Lundby L, et al. Predictors of the outcome of percutaneous nerve evaluation for faecal incontinence. British J of Surg 2010;97: General Disclaimer: De informatie in deze brochure dient alleen om u te informeren over de therapie mogelijkheden. U dient de informatie in deze brochure niet als vervangend medisch advies te beschouwen. Indien u twijfels hebt over uw gezondheid of een gezondheidsadvies nodig hebt, dient u contact op te nemen met uw arts of professioneel zorgverlener. Europa Medtronic International Trading Sàrl. Route du Molliau 31 Case postale CH-1131 Tolochenaz Tel.: +41 (0) Fax: +41(0) Nederland Medtronic Trading NL B.V. Earl Bakkenstraat 10 NL-6422 PJ Heerlen Tel.: +31(0) Fax: +31(0) Melenhorst J, Koch SM, Uludag O, et al. Sacral neuromodulation in patients with faecal incontinence: Results of the first 100 permanent implantations. Colorectal Disease 2007;9(8): Van Kerrebroeck et al., Results of SNM therapy for urinary dysfunction: J Urol 2007 Nov;178(5): Datta et al., Sacral neurostimulation for urinary retention:10- year experience from one UK centre BJU International 2007 doi: /j x x 13. Wexner SD, Coller JA et al. Sacral Nerve Stimulation for Fecal Incontinence. Results of a 120-Patient Prospective Multicenter Study. Ann Surg Mar;251(3): Kamm MA et al., Sacral nerve stimulation for intractable constipation. Gut Aug;59(8):1156-7; 15. Tan et al. Meta analysis: SNS versus conservative therapy in FI. Int. J Colorectal Dis Mar;26(275-94) 16. Leong RK, et al., Satisfaction and Patient Experience With Sacral Neuromodulation: Results of a Single Center Sample Survey.The Journal of Urology 2011 Feb; Vol. 185, Van Kerrebroeck PE, Marcelissen TA, Sacral neuromodulation for lower urinary tract dysfunction, World J Urol Aug;30(4): Devroede 2012, Devroede G, Giese C, et al, quality of life is markedly improved in patients with fecale incontinence after sacral nerve stimulation, Female Pelvic Med Reconstr Surg Mar-Apr;18(2): UC NL 2012 Medtronic. Alle rechten voorbehouden. Gedrukt in Europa.

InterStim -therapie. Innovating for life. Voor een overactieve blaas of verlies van ontlasting.

InterStim -therapie. Innovating for life. Voor een overactieve blaas of verlies van ontlasting. InterStim -therapie Voor een overactieve blaas of verlies van ontlasting. Ook voor patiënten met een blaasledigingsstoornis of bij chronische obstipatie. Innovating for life Sacrale Neuromodulatie met

Nadere informatie

PIJN VERLICHTEN LEVEN HERSTELLEN. Neurostimulatie. Innovating for life.

PIJN VERLICHTEN LEVEN HERSTELLEN. Neurostimulatie. Innovating for life. PIJN VERLICHTEN LEVEN HERSTELLEN Innovating for life. Wat is neurostimulatie? is een bewezen, veilige en effectieve behandeling die de pijn onder controle kan houden en die weer een leven kan bieden dat

Nadere informatie

PIJN VERLICHTEN, LEVEN HERSTELLEN. U krijgt een permanent neurostimulatiesysteem. Innovating for life.

PIJN VERLICHTEN, LEVEN HERSTELLEN. U krijgt een permanent neurostimulatiesysteem. Innovating for life. PIJN VERLICHTEN, LEVEN HERSTELLEN U krijgt een permanent neurostimulatiesysteem Innovating for life. 1 Tijdens de operatie wordt een permanente neurostimulator onder uw huid geplaatst. Deze neurostimulator

Nadere informatie

InterStim -therapie. Voor blaascontroleproblemen Patiëntengids. Doorbreek taboes. Neem het heft in handen. Laat u behandelen.

InterStim -therapie. Voor blaascontroleproblemen Patiëntengids. Doorbreek taboes. Neem het heft in handen. Laat u behandelen. InterStim -therapie Voor blaascontroleproblemen Patiëntengids Doorbreek taboes. Neem het heft in handen. Laat u behandelen. Als u incontinent bent, dan bent u niet de enige. Blaascontroleproblemen treffen

Nadere informatie

Leven zoals u gewend was dankzij een behandeling die bij u past

Leven zoals u gewend was dankzij een behandeling die bij u past Leven zoals u gewend was dankzij een behandeling die bij u past Eenvoudig en doeltreffend Uw arts heeft u de ProACT -behandeling speciaal voor mannen aangeraden. In dit boekje vindt u meer informatie over

Nadere informatie

Bekkenfysiotherapie bij bekkenbodemklachten

Bekkenfysiotherapie bij bekkenbodemklachten Bekkenfysiotherapie bij bekkenbodemklachten Albert Schweitzer ziekenhuis Regionaal Bekkenbodem Centrum maart 2010 pavo 0682 Inleiding Problemen met de bekkenbodem beginnen vaak met kleine klachten. Licht

Nadere informatie

MyCareLink PATIËNTMONITOR. Simple. Connected.

MyCareLink PATIËNTMONITOR. Simple. Connected. MyCareLink PATIËNTMONITOR Simple. Connected. Informatie over controle op afstand Controle op afstand wordt door uw arts voorgeschreven. Uw arts beschikt op deze manier snel over gegevens waarmee hij/zij:

Nadere informatie

meer Medtronic DBStherapie voor epilepsie zelfvertrouwen zelfstandigheid vrijheid Shannan B. Receiving DBS Therapy since 2XXX

meer Medtronic DBStherapie voor epilepsie zelfvertrouwen zelfstandigheid vrijheid Shannan B. Receiving DBS Therapy since 2XXX Medtronic DBS-therapie voor epilepsie meer zelfvertrouwen zelfstandigheid vrijheid Shannan B. Receiving DBS Therapy since 2XXX Shannan B. heeft baat bij Medtronic DBStherapie voor epilepsie. meer uit het

Nadere informatie

Sacrale neurostimulatie (SNS) voor behandeling van fecale incontinentie

Sacrale neurostimulatie (SNS) voor behandeling van fecale incontinentie Sacrale neurostimulatie (SNS) voor behandeling van fecale incontinentie Inhoudstafel Wat is fecale incontinentie?... 3 Waarom heb ik last van fecale incontinentie?... 3 Wat is sacrale neurostimulatie?

Nadere informatie

Neurostimulatie bij blaasproblemen (PTNS)

Neurostimulatie bij blaasproblemen (PTNS) UROLOGIE Neurostimulatie bij blaasproblemen (PTNS) BEHANDELING U wordt op dag om uur verwacht op de poli/afdeling. Als u verhinderd bent, wilt u dit dan tijdig melden en een nieuwe afspraak maken? Neurostimulatie

Nadere informatie

Sacrale Neurostimulatie voor Fecale Incontinentie.. Dr. Henk Thieren Dr.Jean-Marc Gillardin Abdominale Heelkunde AZ Sint-Lucas Brugge Overzicht : Definities + Scores. Cijfers bekkenbodempathologie. Geschiedenis

Nadere informatie

Bekkenfysiotherapie bij een overactieve bekkenbodem

Bekkenfysiotherapie bij een overactieve bekkenbodem Bekkenfysiotherapie bij een overactieve bekkenbodem Albert Schweitzer ziekenhuis Regionaal Bekkenbodem Centrum juni 2010 pavo 0684 Een overactieve bekkenbodem Bekkenbodemspieren kunnen te zwak maar ook

Nadere informatie

OAB, urodynamica en behandelingsmogelijkheden. De blaas de baas. Pieter M. Groenendijk Uroloog MC Haaglanden, Den Haag/Leidschendam

OAB, urodynamica en behandelingsmogelijkheden. De blaas de baas. Pieter M. Groenendijk Uroloog MC Haaglanden, Den Haag/Leidschendam OAB, urodynamica en behandelingsmogelijkheden De blaas de baas Pieter M. Groenendijk Uroloog MC Haaglanden, Den Haag/Leidschendam Iets over mijzelf Uroloog in het MCH sinds 2011, hiervoor 8 jaar in RdGG

Nadere informatie

KLACHTEN Klachten die goed behandeld kunnen worden door de bekkenfysiotherapeut:

KLACHTEN Klachten die goed behandeld kunnen worden door de bekkenfysiotherapeut: 1 KLACHTEN Mannen, vrouwen, kinderen en ouderen, iedereen kan problemen krijgen wanneer de bekkenbodem niet goed functioneert. Het niet goed functioneren kan ontstaan als men op een verkeerde manier plast

Nadere informatie

Betere controle van uw diabetes type 2

Betere controle van uw diabetes type 2 MiniMed voor TYPE Betere controle van uw diabetes type 2 met de MiniMed insulinepomp, nu klinisch bewezen 1 DIABETES Is het voor u een uitdaging om uw glucose met dagelijkse injecties onder controle te

Nadere informatie

Neurostimulator bij overactieve blaas of urine-retentie

Neurostimulator bij overactieve blaas of urine-retentie Neurostimulator bij overactieve blaas of urine-retentie In overleg met uw behandelend arts heeft u besloten tot het laten plaatsen van een neurostimulator (InterStim therapie). Dit vanwege overactieve

Nadere informatie

Multiple sclerose en blaasklachten

Multiple sclerose en blaasklachten Multiple sclerose en blaasklachten Zaterdag 8 februari 2014 Dr. Evert Koldewijn uroloog Catharina Ziekenhuis Eindhoven Vanuit dit gebied wordt de blaas en de plasbuis bestuurd f-mri beelden 4 Urine opslag

Nadere informatie

Universitair BekkenbodemCentrum Groningen. Informatie voor patiënten met bekkenbodemproblemen

Universitair BekkenbodemCentrum Groningen. Informatie voor patiënten met bekkenbodemproblemen Universitair BekkenbodemCentrum Groningen Informatie voor patiënten met bekkenbodemproblemen Universitair BekkenbodemCentrum Groningen Inleiding U bent door uw huisarts of specialist verwezen met klachten

Nadere informatie

Behandelopties voor incontinentie na een prostaatkankeroperatie. K.C. van Dalen, uroloog 6 oktober 2015

Behandelopties voor incontinentie na een prostaatkankeroperatie. K.C. van Dalen, uroloog 6 oktober 2015 Behandelopties voor incontinentie na een prostaatkankeroperatie K.C. van Dalen, uroloog 6 oktober 2015 Incontinentie = ongewenst urineverlies Soorten incontinentie Stressincontinentie (SUI) Urineverlies

Nadere informatie

Incontinentie voor ontlasting

Incontinentie voor ontlasting CHIRURGIE Incontinentie voor ontlasting Het onwillekeurig verlies van ontlasting U bent verwezen naar de polikliniek chirurgie omdat u last heeft van onwillekeurig verlies van ontlasting of verlies van

Nadere informatie

Ruggenmergstimulatie Definitieve implantatie

Ruggenmergstimulatie Definitieve implantatie PIJNBESTRIJDING Ruggenmergstimulatie Definitieve implantatie BEHANDELING Ruggenmergstimulatie Definitieve implantatie Onlangs hebt u een proef-ruggenmergstimulatie gehad, waarna besloten is dat u in aanmerking

Nadere informatie

Urine-incontinentie bij vrouwen

Urine-incontinentie bij vrouwen Urine-incontinentie bij vrouwen Urine-incontinentie bij vrouwen Urine-incontinentie is het ongewild verlies van urine. Het is een veel voorkomend probleem. Een op de vier vrouwen jonger dan 65 lijdt aan

Nadere informatie

Omgaan met blaasproblemen

Omgaan met blaasproblemen Deze brochure kwam tot stand met medewerking van Leven met Multipele Sclerose uitgave 6 mevrouw Farida van Rey. Zij was werkzaam als artsonderzoeker in het Universitair Medisch Centrum St. Radboud en heeft

Nadere informatie

URODYNAMISCH ONDERZOEK

URODYNAMISCH ONDERZOEK URODYNAMISCH ONDERZOEK 25735 Inleiding In overleg met uw uroloog is besloten om een functie onderzoek van de blaas (een urodynamisch onderzoek) te doen. Uw arts heeft u al verteld wat u kunt verwachten.

Nadere informatie

Blaasfunctieonderzoek Bij het Regionaal Bekkenbodem Centrum

Blaasfunctieonderzoek Bij het Regionaal Bekkenbodem Centrum Blaasfunctieonderzoek Bij het Regionaal Bekkenbodem Centrum Albert Schweitzer ziekenhuis juli 2014 pavo 1142 Inleiding U heeft een afspraak voor een blaasfunctieonderzoek op: dag om uur op het Regionaal

Nadere informatie

Urodynamisch onderzoek. Cystometrie-Drukmetingen

Urodynamisch onderzoek. Cystometrie-Drukmetingen Urodynamisch onderzoek Cystometrie-Drukmetingen Inleiding Binnenkort wordt er bij u een urodynamisch onderzoek verricht. Voor dit onderzoek worden ook de termen 'cystometrie' of 'drukmetingen' gebruikt.

Nadere informatie

De ontlasting is M(i)S. Literatuur. Incidentie 19-2-2014. Joke Beekman. MSMS 2 december 2013

De ontlasting is M(i)S. Literatuur. Incidentie 19-2-2014. Joke Beekman. MSMS 2 december 2013 De ontlasting is M(i)S MSMS 2 december 2013 Joke Beekman Verpleegkundig specialist Revalidatiegeneeskunde en Continentie- en retentiezorg Sint Maartenskliniek, Nijmegen Literatuur Incidentie 68% darm problemen

Nadere informatie

Green Light Laserbehandeling voor prostaatklachten

Green Light Laserbehandeling voor prostaatklachten Green Light Laserbehandeling voor prostaatklachten U hebt samen met uw behandelend uroloog besloten tot een operatieve ingreep van de prostaat met behulp van de Green Light Laser techniek, hierna te noemen

Nadere informatie

Voorkom bekkenbodemklachten: bekkenbodemspiertraining tijdens en na je zwangerschap

Voorkom bekkenbodemklachten: bekkenbodemspiertraining tijdens en na je zwangerschap Voorkom bekkenbodemklachten: bekkenbodemspiertraining tijdens en na je zwangerschap Informatie en oefenadviezen voor een fitte bekkenbodem Door zwangerschap en bevalling kun je bekkenbodem klachten krijgen

Nadere informatie

Incontinentie-operatie

Incontinentie-operatie Incontinentie-operatie De Tensie Vrije vaginale Tape (TVT) U wordt binnenkort in het Spaarne Ziekenhuis geopereerd aan uw incontinentie klachten (niet goed kunnen ophouden van urine). U heeft deze informatie

Nadere informatie

Multiple sclerosis en incontinentie. Ondersteund door Prinses Beatrix Fonds

Multiple sclerosis en incontinentie. Ondersteund door Prinses Beatrix Fonds 1 Multiple sclerosis en incontinentie Dé vereniging voor mensen met MS en hun betrokkenen 3 De blaas De blaas is een spier die zorgt voor: De opslag van urine => 300 tot 500 ml Het lozen van urine man

Nadere informatie

Defecatie Expertise Centrum. Landelijk RIF Event 2014

Defecatie Expertise Centrum. Landelijk RIF Event 2014 Defecatie Expertise Centrum Landelijk RIF Event 2014 Waarom Coloplast ontwikkeling van Defecatie Expertise Centra (DEC s) ondersteunt Missie Coloplast Making life easier for people with intimate healthcare

Nadere informatie

Vragenlijst Bekkenbodemcentrum St. Antonius

Vragenlijst Bekkenbodemcentrum St. Antonius Patiëntenpas Vragenlijst Bekkenbodemcentrum St. Antonius Geachte mevrouw, Dit is de vragenlijst van het St. Antonius Bekkenbodemcentrum. Wij vragen u deze lijst af te drukken en in te vullen ter voorbereiding

Nadere informatie

Patiëntenbrochure. De oplossing bij chronische blaasontstekingen

Patiëntenbrochure. De oplossing bij chronische blaasontstekingen Patiëntenbrochure De oplossing bij chronische blaasontstekingen Deze patiëntenbrochure kunt u gebruiken gedurende de behandeling van chronische vormen van cystitis. Hij geeft u extra ondersteuning, bovenop

Nadere informatie

Fysiotherapie bij bekkenbodemproblemen

Fysiotherapie bij bekkenbodemproblemen 00 Fysiotherapie bij bekkenbodemproblemen aanvullende informatie bij de folder 'Bekkenbodemproblemen bij vrouwen' Poli Gynaecologie De inhoud van deze voorlichtingsfolder is mede samengesteld door de Nederlandse

Nadere informatie

FYSIOTHERAPIE. Urine-incontinentie

FYSIOTHERAPIE. Urine-incontinentie FYSIOTHERAPIE Urine-incontinentie Urine-incontinentie Urine-incontinentie is het ongewild verlies van urine. De hoeveelheid urineverlies kan verschillen: een druppeltje, een scheut, een straal of zelfs

Nadere informatie

FYSIOTHERAPIE. De overactieve bekkenbodem

FYSIOTHERAPIE. De overactieve bekkenbodem FYSIOTHERAPIE De overactieve bekkenbodem De overactieve bekkenbodem De bekkenbodem is een groep spieren die samen de bodem van uw buik vormen. Bekkenbodemspieren kunnen te zwak maar ook te gespannen zijn

Nadere informatie

urologische vragenlijst man

urologische vragenlijst man urologische vragenlijst man VIGNET Mantelzorg: Beroep: Hobby s: Naam en adres van huisarts: Telefoon: Mutualiteit: Is er een systemische ziekte en zo ja welke? diabetes - AHT - hartfalen - Gewicht: kg

Nadere informatie

Neuromodulatie Ruggenmergstimulatie bij chronische pijn op het Pijnbehandelcentrum

Neuromodulatie Ruggenmergstimulatie bij chronische pijn op het Pijnbehandelcentrum Neuromodulatie Ruggenmergstimulatie bij chronische pijn op het Pijnbehandelcentrum Albert Schweitzer ziekenhuis december 2014 pavo 0788 Inleiding Uw behandelend arts heeft met u besproken dat u in aanmerking

Nadere informatie

Wat u eraan kunt doen...

Wat u eraan kunt doen... Stress-incontinentie bij vrouwen endog-05-0010-fb Voor meer informatie Surf naar: www.stressincontinentie.nl Praat erover met uw arts: Deze brochure werd gepubliceerd dankzij de medewerking van Wat u eraan

Nadere informatie

FYSIOTHERAPIE. Toiletadviezen ADVIES

FYSIOTHERAPIE. Toiletadviezen ADVIES FYSIOTHERAPIE Toiletadviezen ADVIES Toiletadviezen Ons lichaam heeft dagelijks voedingsstoffen en vocht nodig. Ook moet ons lichaam dagelijks afvalstoffen kwijt via de ontlasting en de urine. We gaan daarom

Nadere informatie

Urologie. Neuromodulatietest. www.catharinaziekenhuis.nl

Urologie. Neuromodulatietest. www.catharinaziekenhuis.nl Urologie Neuromodulatietest www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Wat is neuromodulatie?... 3 Voor wie is neuromodulatie geschikt?... 4 Voorbereiding... 4 Aanleggen van het testkastje voor neuromodulatie...

Nadere informatie

Bekkenfysiotherapie bij verstopping

Bekkenfysiotherapie bij verstopping Bekkenfysiotherapie bij verstopping Albert Schweitzer ziekenhuis Regionaal Bekkenboden Centrum juni 2010 pavo 0681 Inleiding In deze folder leest u meer over verstopping (obstipatie) en wat de bekkenfysiotherapeut

Nadere informatie

Neurostimulatie bij blaas- en stoelgangproblemen

Neurostimulatie bij blaas- en stoelgangproblemen Neurostimulatie bij blaas- en stoelgangproblemen Geachte patiënt U heeft al verschillende behandelingen ondergaan om uw urologische klachten te bestrijden, helaas zonder het gewenste resultaat. Uw behandelende

Nadere informatie

INLEI D I NG TOT SPI NAL CORD STIMULATION

INLEI D I NG TOT SPI NAL CORD STIMULATION INLEI D I NG TOT SPI NAL CORD STIMULATION Inhoudsopgave Introductie Wat is Spinal Cord Stimulation (SCS)? Wat is Dorsal root ganglion stimulatie? Introductie tot het Axium neurostimulator Systeem Stap

Nadere informatie

Geachte mevrouw, Patiëntnummer Diaconessenhuis: Achternaam: Geboortedatum: Adres: straat Huisnummer: Mobiel: Telefoonnummer E-mailadres:

Geachte mevrouw, Patiëntnummer Diaconessenhuis: Achternaam: Geboortedatum: Adres: straat Huisnummer: Mobiel: Telefoonnummer E-mailadres: Geachte mevrouw, U heeft zich aangemeld bij de bekkenbodempoli. Dit kan alleen op verwijzing van uw huisarts. Onder bekkenbodemproblematiek wordt o.a. verstaan incontinentie voor urine en/of ontlasting,

Nadere informatie

In deze brochure krijgt u uitleg over uw klachten en hoe u hiermee om kunt gaan.

In deze brochure krijgt u uitleg over uw klachten en hoe u hiermee om kunt gaan. 1/6 Urologie De overactieve blaas Inleiding Een blaas die u op de meest onverwachte momenten in verlegenheid brengt, is een bijzonder vervelend ongemak dat uw zelfvertrouwen ernstig kan ondermijnen. Wanneer

Nadere informatie

Urodynamisch onderzoek

Urodynamisch onderzoek De incontinentiekliniek Informatie voor patiënten Urodynamisch onderzoek DIENST UROLOGIE Urodynamisch onderzoek Inleiding Binnenkort wordt er bij u een urodynamisch onderzoek verricht. Doel van het urodynamisch

Nadere informatie

Bekkenfysiotherapie bij pijn in het bekkengebied

Bekkenfysiotherapie bij pijn in het bekkengebied Bekkenfysiotherapie bij pijn in het bekkengebied U heeft pijnklachten in uw buik- en/of bekkengebied. De bekkenfysiotherapeut kan u helpen om deze klachten te verminderen. Neem altijd uw verzekeringsgegevens

Nadere informatie

Urineverlies. Incontinentie. Poli Gynaecologie

Urineverlies. Incontinentie. Poli Gynaecologie 00 Urineverlies Incontinentie Poli Gynaecologie De inhoud van deze voorlichtingsfolder is mede samengesteld door de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG). Uw gynaecoloog zal samen

Nadere informatie

Gynaecologie/Bekkenbodemcentrum

Gynaecologie/Bekkenbodemcentrum Gynaecologie/Bekkenbodemcentrum Bekkenbodemfysiotherapie Deze brochure wordt u aangeboden door de afdeling Gynaecologie/Verloskunde. Wij vinden het belangrijk dat patiënten goede voorlichting krijgen.

Nadere informatie

Patiëntenversie behorend bij de conceptrichtlijn Urine-incontinentie bij vrouwen

Patiëntenversie behorend bij de conceptrichtlijn Urine-incontinentie bij vrouwen Patiëntenversie behorend bij de conceptrichtlijn Urine-incontinentie bij vrouwen INITIATIEF: Nederlandse Vereniging voor Obstetrie & Gynaecologie (NVOG) ORGANISATIE: Kwaliteitsinstituut voor de gezondheidszorg

Nadere informatie

Deel 8. Bijwerkingen van de bestraling van prostaatkanker

Deel 8. Bijwerkingen van de bestraling van prostaatkanker . Bijwerkingen van de bestraling van prostaatkanker In dit deel kunt u meer lezen over de mogelijke bijwerkingen van de bestraling. Mogelijke bijwerkingen tijdens of enkele weken na de bestraling Mogelijke

Nadere informatie

Urologische vragenlijst

Urologische vragenlijst Urologische vragenlijst www.urologischcentrum.be Urologische vragenlijst Naam: Leeftijd: Geslacht: Datum: Is er een systemische ziekte en zo ja welke? Gewicht: BMI: Bladderscan: Neurologische en mentale

Nadere informatie

Urodynamisch onderzoek urologie

Urodynamisch onderzoek urologie Urodynamisch onderzoek urologie 2 Binnenkort krijgt u een urodynamisch onderzoek (blaasdruk meting) op de polikliniek urologie. Met dit onderzoek wil de arts inzicht krijgen in uw plasklachten. Urodynamisch

Nadere informatie

Ik heb gebruik gemaakt van de e-mail link voor het beantwoorden van de vragen.

Ik heb gebruik gemaakt van de e-mail link voor het beantwoorden van de vragen. Sticker patiënte Bekkenbodem vragenlijst Deze vragenlijst kunt u ook via een beveiligde e-mail link terugsturen. Hoe doet u dit? U kunt een aanvraag doen door een email te sturen naar urineverlies@gelre.nl

Nadere informatie

Botox-injecties bij een overactieve blaas

Botox-injecties bij een overactieve blaas Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Botox-injecties bij een overactieve blaas z Binnenkort hebt u een afspraak in het ziekenhuis voor een behandeling van uw blaasproblemen

Nadere informatie

INCONTINENTIE. Inhoudstafel

INCONTINENTIE. Inhoudstafel INCONTINENTIE Informatie voor patiënten versie: 24 mei 2016 Inhoudstafel 1. Inleiding 2. Hoe werkt een normale blaas? 3. Soorten urineverlies 4. Oorzaken en risicofactoren voor urineverlies 5. Welke onderzoeken

Nadere informatie

Vragenlijst voor mannen. Geachte meneer,

Vragenlijst voor mannen. Geachte meneer, Vragenlijst voor mannen Geachte meneer, U heeft zich aangemeld bij de bekkenbodempoli. Dit kan alleen op verwijzing van uw huisarts. Onder bekkenbodemproblematiek wordt o.a. verstaan incontinentie voor

Nadere informatie

5 Concept Patiëntenversie Urine-incontinentie bij vrouwen

5 Concept Patiëntenversie Urine-incontinentie bij vrouwen Concept Patiëntenversie Urine-incontinentie bij vrouwen Concept Patiëntenversie Urine-incontinentie bij vrouwen, 1 Informatie voor de patiënt 5 Deze informatiefolder bevat informatie over de zorg en behandeling

Nadere informatie

PROSTAAT PATIËNTENVRAGENLIJST BASELINE. dient ingevuld te worden pre-radiotherapie RQ - / / (Man)

PROSTAAT PATIËNTENVRAGENLIJST BASELINE. dient ingevuld te worden pre-radiotherapie RQ - / / (Man) P5_B Studienummer Initialen patiënt Geboortedatum (dd/mm/jjjj) PROSTAAT PATIËNTENVRAGENLIJST BASELINE Datum waarop formulier werd ingevuld (dd/mm/jjjj) dient ingevuld te worden pre-radiotherapie RQ - /

Nadere informatie

Stressincontinentie. Behandelmethoden. Bekkenbodemcentrum/Urologie. 5918i URO.036/1012

Stressincontinentie. Behandelmethoden. Bekkenbodemcentrum/Urologie. 5918i URO.036/1012 Stressincontinentie Behandelmethoden Bekkenbodemcentrum/Urologie Inleiding Deze folder geeft u informatie over mogelijke oplossingen voor ongewild urineverlies tijdens inspanning, bij vrouwen. Stressincontinentie

Nadere informatie

Zelfcatheterisatie (CIC)

Zelfcatheterisatie (CIC) Zelfcatheterisatie (CIC) Via de arts heeft u te horen gekregen dat u in aanmerking komt voor zelfcatherisatie (het zelf regelmatig ledigen van de blaas met behulp van een katheter, een dun plastic slangetje).

Nadere informatie

Urologie. Prostaatklachten

Urologie. Prostaatklachten Urologie Prostaatklachten Urologie Inleiding In deze folder vindt u informatie over prostaatklachten. Deze informatie is bedoeld om u inzicht te geven in de oorzaak van de klachten en de mogelijkheden

Nadere informatie

bekkenbodemklachten fysiotherapeutische behandeling

bekkenbodemklachten fysiotherapeutische behandeling patiënteninformatie bekkenbodemklachten fysiotherapeutische behandeling Uw specialist heeft u verwezen voor bekkenfysiotherapie. In deze folder geven wij u uitleg over: de bekkenbodem de functie van de

Nadere informatie

Verzakking en incontinentieproblemen bij vrouwen VIP Poli

Verzakking en incontinentieproblemen bij vrouwen VIP Poli Verzakking en incontinentieproblemen bij vrouwen VIP Poli H.313157.0610 Inleiding U bent via uw huisarts aangemeld voor de VIP poli. Om in korte tijd zonder herhaalbezoeken een beeld te kunnen krijgen

Nadere informatie

Urologie. Neuromodulatie. Persoonlijke Informatie Map. www.catharinaziekenhuis.nl

Urologie. Neuromodulatie. Persoonlijke Informatie Map. www.catharinaziekenhuis.nl Urologie Neuromodulatie Persoonlijke Informatie Map www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud 1 Uw persoonlijke gegevens... 3 2 Algemeen... 5 2.1 Inleiding... 5 2.2 Uw persoonlijke informatie... 5 2.3 Aandachtspuntenlijstjes...

Nadere informatie

Urodynamisch onderzoek

Urodynamisch onderzoek GYNAECOLOGIE Urodynamisch onderzoek ONDERZOEK U wordt op dag om uur verwacht op de poli/afdeling. Als u verhinderd bent, wilt u dit dan tijdig melden en een nieuwe afspraak maken? Wij verzoeken u om 10

Nadere informatie

Testen funktionaliteit kleine bekken Anorectale functietesten. André Smout AMC Amsterdam

Testen funktionaliteit kleine bekken Anorectale functietesten. André Smout AMC Amsterdam Testen funktionaliteit kleine bekken Anorectale functietesten André Smout AMC Amsterdam Disclosures Sponsoring onderzoek Medical Measurement Systems Given Imaging Honorarium Reckitt Benckiser AstraZeneca

Nadere informatie

MEDTRONIC CARELINK -NETWERK Draadloos systeem voor monitoring op afstand. Vrij om je LEVEN te LEVEN

MEDTRONIC CARELINK -NETWERK Draadloos systeem voor monitoring op afstand. Vrij om je LEVEN te LEVEN MEDTRONIC CARELINK -NETWERK Draadloos systeem voor monitoring op afstand Vrij om je LEVEN te LEVEN Voordat ik aangesloten was op het CareLinksysteem maakte ik me zorgen tijdens mijn reizen, ver van huis

Nadere informatie

Overactieve blaas behandeling (Botuline-toxine injecties) Maatschap Urologie IJsselland Ziekenhuis

Overactieve blaas behandeling (Botuline-toxine injecties) Maatschap Urologie IJsselland Ziekenhuis Overactieve blaas behandeling (Botuline-toxine injecties) Maatschap Urologie IJsselland Ziekenhuis Inleiding Tijdens uw bezoek aan uw uroloog is er met u besproken dat er een overactiviteit van uw blaas

Nadere informatie

Chirurgische technieken voor fecale incontinentie

Chirurgische technieken voor fecale incontinentie Chirurgische technieken voor fecale incontinentie Dr. S. Van den Broeck Dienst Abdominale-, Kinder- en Reconstructieve Heelkunde UZ Antwerpen Chirurgische technieken Anterieur Sfincterherstel Sacral Nerve

Nadere informatie

Houd een oogje op de bodem!

Houd een oogje op de bodem! Houd een oogje op de bodem! Preventie van bekkenbodemgerelateerde klachten na de bevalling Informatie en oefenadviezen VSV: Verloskundige kringen van de Kempen-Eindhoven-Geldrop Máxima Medisch Centrum,

Nadere informatie

ZELFKATHETERISATIE BIJ MAN OF VROUW

ZELFKATHETERISATIE BIJ MAN OF VROUW ZELFKATHETERISATIE BIJ MAN OF VROUW 25739 Inleiding De arts heeft met u besproken om u 'intermitterend zelfkatheterisatie' aan te leren. Dit betekent dat de blaas op gezette tijden met behulp van een katheter

Nadere informatie

Urodynamisch onderzoek

Urodynamisch onderzoek Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Urodynamisch onderzoek z Afspraak U wordt verwacht op de polikliniek Urologie (nr. 62): Vergeet u niet op de dag van het onderzoek

Nadere informatie

Uro Dynamisch Onderzoek

Uro Dynamisch Onderzoek Uro Dynamisch Onderzoek www.urologischcentrum.be Inleiding Binnenkort wordt er bij u een urodynamisch onderzoek verricht. Doel van het urodynamisch onderzoek is na te gaan wat de oorzaak is van uw plasklachten.

Nadere informatie

REVEAL LINQ LNQ11. Implanteerbare hartmonitor Informatie over MRI-procedures. Technische MRI-handleiding

REVEAL LINQ LNQ11. Implanteerbare hartmonitor Informatie over MRI-procedures. Technische MRI-handleiding REVEAL LINQ LNQ11 Implanteerbare hartmonitor Informatie over MRI-procedures Technische MRI-handleiding 0123 2013 In de onderstaande lijst staan de gedeponeerde of geregistreerde handelsmerken van Medtronic

Nadere informatie

Als een pilletje niet meer genoeg is

Als een pilletje niet meer genoeg is Als een pilletje niet meer genoeg is Jeroen van Vugt Medisch Spectrum Twente Iets over Parkinson n Verstoorde motoriek Trillen (tremor) Stijve spieren Trager Starre mimiek Onduidelijker spreken Moeilijker

Nadere informatie

Prolaps Rectum en anus. Chirurgie

Prolaps Rectum en anus. Chirurgie Prolaps Rectum en anus Chirurgie Inhoudsopgave Anale prolaps / Rectumprolaps 4 Onderzoek 6 Behandeling 7 Vragen 9 3 Anale prolaps / Rectumprolaps Er is sprake van een prolaps als weefsel, dat zich normaal

Nadere informatie

BLAASTRAINING. voor ouderen. ZorgSaam

BLAASTRAINING. voor ouderen. ZorgSaam BLAASTRAINING voor ouderen 1 ZorgSaam 2 Urineverlies leidt vaak tot een verstoord plaspatroon Bij mensen die last hebben van urineverlies is het plaspatroon vaak verstoord. Dit heeft verschillende oorzaken:

Nadere informatie

Urodynamisch onderzoek

Urodynamisch onderzoek Urodynamisch onderzoek Afdeling urologie gemini-ziekenhuis.nl Inhoudsopgave Uw afspraak 3 Wat is een urodynamisch onderzoek? 3 Voorbereiding op het onderzoek 4 Het onderzoek 4 Na het onderzoek 5 De uitslag

Nadere informatie

Gynaecologie. Vaginaal implantaat voor een verzakking

Gynaecologie. Vaginaal implantaat voor een verzakking Gynaecologie Vaginaal implantaat voor een verzakking Inhoudsopgave Wat voor verzakking heeft u? 4 Waarom een operatie met een implantaat? 5 Hoe verloopt de operatie? 6 Wat mag ik van de operatie verwachten?

Nadere informatie

Kinderen met blaasproblemen

Kinderen met blaasproblemen Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Kinderen met blaasproblemen z Kinderen met blaasproblemen 1 Zindelijk worden is een leerproces dat normaal gesproken grotendeels

Nadere informatie

APERIUS PercLID System. Voor de behandeling van degeneratieve lumbale kanaalstenose

APERIUS PercLID System. Voor de behandeling van degeneratieve lumbale kanaalstenose APERIUS PercLID System Voor de behandeling van degeneratieve lumbale kanaalstenose Informatie over deze brochure Onlangs is bij u een aandoening vastgesteld die degeneratieve lumbale kanaalstenose wordt

Nadere informatie

BEKKENBODEMKLACHTEN BIJ VROUWEN ONDERZOEKEN

BEKKENBODEMKLACHTEN BIJ VROUWEN ONDERZOEKEN BEKKENBODEMKLACHTEN BIJ VROUWEN ONDERZOEKEN 215 Inhoudsopgave BEKKENBODEMECHOGRAFIE... 3 CYSTOSCOPIE... 5 URODYNAMISCH ONDERZOEK... 7 PLASLIJST... 11 VRAGENLIJST INDICATOR URINE-INCONTINENTIE... 16 2 BEKKENBODEMECHOGRAFIE

Nadere informatie

Gynaecologie. Bekkenbodemproblemen fysiotherapie. Afdeling: Onderwerp:

Gynaecologie. Bekkenbodemproblemen fysiotherapie. Afdeling: Onderwerp: Afdeling: Onderwerp: Gynaecologie 1 1. Wat is bekkenfysiotherapie? 2. Wat is het verschil met gewone fysiotherapie? 3. Wanneer is bekkenfysiotherapie zinvol? 4. Hoe werkt de bekkenfysiotherapeut? 5. Speciale

Nadere informatie

BZ-629.0608. Blaastraining. Na een gynaecologische operatie. Gynaecologie

BZ-629.0608. Blaastraining. Na een gynaecologische operatie. Gynaecologie BZ-629.0608 Blaastraining Na een gynaecologische operatie Gynaecologie Blaastraining Na een gynaecologische operatie Gynaecologie Inleiding U heeft een operatie ondergaan om bijvoorbeeld stressincontinentie

Nadere informatie

VRAGENLIJST BEKKENBODEMKLACHTEN (urineverlies en verzakking)

VRAGENLIJST BEKKENBODEMKLACHTEN (urineverlies en verzakking) VRAGENLIJST BEKKENBODEMKLACHTEN (urineverlies en verzakking) Geachte mevrouw, Voor u ligt de vragenlijst die u hebt ontvangen van uw behandelende gynaecoloog. De vragenlijst is bedoeld om meer inzicht

Nadere informatie

Transmurale zorg Fysiotherapie. Patiënteninformatie. Uw blaas de baas. bij aandrangsincontinentie. Slingeland Ziekenhuis

Transmurale zorg Fysiotherapie. Patiënteninformatie. Uw blaas de baas. bij aandrangsincontinentie. Slingeland Ziekenhuis Transmurale zorg Fysiotherapie Uw blaas de baas i Patiënteninformatie bij aandrangsincontinentie Slingeland Ziekenhuis Algemeen In deze folder vindt u informatie over de 'techniek' van het plassen en tips

Nadere informatie

Behandeling van een overactieve blaas met Botox

Behandeling van een overactieve blaas met Botox Behandeling van een overactieve blaas met Botox 2 Tijdens uw bezoek aan de polikliniek urologie heeft uw uroloog met u besproken dat er een overactiviteit van uw blaas is vastgesteld. Er is gesproken over

Nadere informatie

Oefentherapie bij bekkenbodemproblemen

Oefentherapie bij bekkenbodemproblemen Fysiotherapie Oefentherapie bij bekkenbodemproblemen Het Antonius Ziekenhuis vormt samen met Thuiszorg Zuidwest Friesland de Antonius Zorggroep Algemeen Bekkenbodemspieren kunnen te zwak maar ook te gespannen

Nadere informatie

Nieuwe Nederlandse richtlijn urine-incontinentie (2013) Samenvatting voor patiënten

Nieuwe Nederlandse richtlijn urine-incontinentie (2013) Samenvatting voor patiënten Nieuwe Nederlandse richtlijn urine-incontinentie (2013) Samenvatting voor patiënten In deze folder staat informatie over onderzoeken en behandelingen bij mensen met urine-incontinentie (urineverlies).

Nadere informatie

Wordt u geconfronteerd met prostaatkanker? Wij vertellen u waarom da Vinci -chirurgie uw beste optie kan zijn voor de behandeling

Wordt u geconfronteerd met prostaatkanker? Wij vertellen u waarom da Vinci -chirurgie uw beste optie kan zijn voor de behandeling Wordt u geconfronteerd met prostaatkanker? Wij vertellen u waarom da Vinci -chirurgie uw beste optie kan zijn voor de behandeling De behandeling van prostaatkanker Prostaatkanker is een van de meest vastgestelde

Nadere informatie

Effectieve behandeling van erectiestoornissen

Effectieve behandeling van erectiestoornissen 209856 Patient Focus broch NL 28-07-2005 09:43 Pagina 1 Effectieve behandeling van erectiestoornissen De bevredigende oplossing 209856 Patient Focus broch NL 28-07-2005 09:43 Pagina 14 209856 Patient Focus

Nadere informatie

De werking van ruggenmergstimulatie

De werking van ruggenmergstimulatie INHOUD Inleiding Duidelijkheid: waarom ruggenmergstimulatie? Ruggenmergstimulatiesysteem onderdelen Het implanteren van het systeem Leven met Uw rugenmergstimulatie Identificatiekaart Verklarende woordenlijst

Nadere informatie

urineverlies bij vrouwen incontinentie

urineverlies bij vrouwen incontinentie patiënteninformatie urineverlies bij vrouwen incontinentie Met incontinentie wordt bedoeld: ongewild urineverlies. Veel vrouwen verliezen ongewild urine bij inspanning of hebben te vaak en te snel aandrang

Nadere informatie

Kinderen met blaasproblemen

Kinderen met blaasproblemen Kinderen met blaasproblemen Inleiding Zindelijk worden is een leerproces dat normaal gesproken grotendeels vanzelf gaat. Als een kind van vijf jaar of ouder nog regelmatig nat is, vaak blaasontstekingen

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Urine-incontinentie

PATIËNTEN INFORMATIE. Urine-incontinentie PATIËNTEN INFORMATIE Urine-incontinentie Door middel van deze folder wil het Maasstad Ziekenhuis u informeren over urine-incontinentie. Wij adviseren u deze informatie zorgvuldig te lezen. Urine-incontinentie

Nadere informatie