Update beleggen oktober 2015

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Update beleggen oktober 2015"

Transcriptie

1 Update beleggen oktober 2015 Hoe gaat het nu echt met de wereldeconomie? In mijn vorige column heb ik uitgebreid stil gestaan bij de soms zorgelijke ontwikkelingen in China. Kort daarna gingen de aandelenbeurzen wereldwijd verder omlaag met name als gevolg van twijfels die ontstonden over de economische groei in China. Sommige analisten spraken al over een ineenstorting van de economie aldaar en welke gevolgen dat zou hebben voor de wereldwijde economie. Ook in een deel van de research die wij als Investment Office ontvangen had men het al over een wereldwijde recessie die er mogelijk aan zit te komen. Zo waren de laatste economische cijfers in de VS inderdaad minder goed, echter wij zien het niet zo somber in. Wat naar onze mening enigszins over het hoofd wordt gezien is dat de negatieve effecten van de dalende grondstofprijzen eerder merkbaar zijn dan de positieve. De sterk gedaalde olie- en staalprijzen leiden bijvoorbeeld tot ontslagen bij toeleveranciers aan de olie industrie en mijnbouwbedrijven. Ook worden honderden miljarden aan investeringen in deze sectoren uitgesteld. Dat effect begint nu al zichtbaar te worden in de economische cijfers. Echter, de sterk gedaalde grondstofprijzen hebben ook een heel positieve kant, namelijk consumenten in de hele wereld hoeven bijvoorbeeld minder te betalen voor energie. Dat leidt tot een beter koopkrachtplaatje en hogere uitgaven voor andere goederen en diensten. Maar dit effect werkt langzamer door in de economische cijfers. Kortom, de positieve effecten moeten nog grotendeels komen en zichtbaar worden. Ook de bedrijfscijfers over het derde kwartaal vallen tot nu toe niet tegen. In Europa trekt de economie nog steeds verder aan en bijvoorbeeld de consumentenbestedingen in China blijven redelijk groeien. Al met al hoeven we ons naar onze mening voorlopig geen zorgen te maken over een krimpende wereldeconomie. Wij denken wel dat de beweeglijkheid op de financiële markten voorlopig aan zal houden. De ontwikkeling van bijvoorbeeld aandelenkoersen loopt namelijk niet altijd synchroon met de economische ontwikkelingen. Michel Engbers Directeur Investment Office

2 Inhoudsopgave Terugblik derde kwartaal 3 Aandelenmarkten 3 Beurzen China in een vrije val 4 Obligatiemarkten 5 Vooruitzichten vierde kwartaal 6 Lage grondstofprijzen: zegen of vloek? 6 Vooruitzichten aandelen 7 Beleggingskeuzes aandelen 7 Vooruitzichten obligaties 8 Beleggingskeuzes obligaties 8 Modelportefeuilles 9 Resultaten modelportefeuilles derde kwartaal 9 Aanpassingen Modelportefeuilles 9 Benchmarkaanpassing in Naamswijziging Rorento FH 10 2

3 Terugblik derde kwartaal De aandelenmarkten zijn in het derde kwartaal fors onderuit gegaan: koersen daalden gemiddeld met meer dan 10% met uitschieters tot ver daaronder. In de obligatiemarkten was er een groot verschil in het rendement: overheidsobligaties stegen met circa 2%, terwijl de risicovollere obligaties in de categorieën hoogrentend en opkomende landen daalden met respectievelijk bijna 4% en 2%. Valuta effecten (Euro, US Dollar en Yen) speelden dit kwartaal nauwelijks een rol. Hieronder leest u per aandelenregio en obligatiecategorie wat er speelde. N.B. Vanaf deze kwartaalupdate hanteren wij een aangepaste regio-indeling. De reden is een gewijzigde regio-indeling door Morgan Stanley Capital International (MSCI), de leverancier van de indices die wij gebruiken voor onze benchmark (zie ook het kopje Benchmark wijziging verderop in deze kwartaalupdate). De belangrijkste aanpassingen zijn dat een aantal landen uit Azië Pacific wordt samengevoegd met Japan onder de naam Pacific; China wordt toegevoegd aan de regio Opkomende landen. Aandelenmarkten Half augustus sloeg de spreekwoordelijke vlam in de pan: beleggers hadden geen vertrouwen meer in de economie van China na de onverwachte devaluatie van de Yuan door Peking (zie ook onder het kopje Beurzen China in een vrije val ). Er was twijfel over de toekomstige economische groei: wordt dit (veel) minder dan 7%? Daardoor gingen de koersen op de aandelenbeurs van China fors onderuit en trokken daarin veel andere beurzen met zich mee. Dit resulteerde wereldwijd in een daling van de aandelenkoersen van bijna 11%; De beurzen van grondstof gerelateerde landen en van China afhankelijke landen daalden zelfs nog harder. Dit alles leidde tot twijfels over de ontwikkeling van de groei van de wereldwijde economie. In Europa was de daling van de aandelenkoersen net iets boven de 9%. Daarmee leverde Europa de gehele jaarwinst van 2015 weer in. Er was angst dat ook de Europese landen problemen zouden krijgen met de export naar China. Zo hebben bijvoorbeeld in Duitsland zowel de auto-industrie als de zware machine-industrie steeds meer last van een terugvallende vraag vanuit China. In Noord Amerika viel de groei van de economie wat tegen. Hoewel de huizenprijzen en de arbeidsmarkt goed presteerden, durfde de centrale bank (de FED) de rente nog niet te verhogen. De aandelenkoersen daalden met bijna 8%. Omdat veel landen in de categorie Opkomende landen in sterke mate afhankelijk zijn van China, lieten beurzen hier de grootste dalingen zien. Aandelenkoersen daalden gemiddeld circa 19%. Negatieve uitschieters waren de beurzen van exportgedreven landen in Latijns- en Zuid Amerika. Hier daalden aandelenbeurzen tot bijna 25%. Voornamelijk de sterk gedaalde grondstofprijzen, in relatie tot minder vraag uit China, lagen hieraan ten grondslag. Ook de regio Pacific werd hard geraakt door de ontwikkelingen in China; veel landen in de regio zijn immers sterk afhankelijk van China. De aandelenkoersen daalden gemiddeld met 14%. In Japan bleef de daling steken op bijna 13%. In Australië waren het vooral de grondstofprijzen die de ondernemingen in de mijnbouw parten speelden; het land stevent voor het eerst in 20 jaar af op een economische krimp. Regionale aandelenrendementen 1 juli 2015 tot 30 september 2015 (in %) Europa -9,2% Noord Amerika -7,9% Pacific -14,2% Opkomende landen -18,8% Bron: Bloomberg en/of Morningstar 3

4 Beurzen China in een vrije val China, China en nog eens China. Het financiële nieuws werd de laatste weken volledig gedomineerd door de ontwikkelingen in dit land. Enerzijds zijn er de minder goede economische cijfers, anderzijds is er de angst dat de regering onvoldoende grip heeft om de groei in goede banen te leiden. Jarenlang waren we gewend aan een sterke economische groei, vaak was dit een fenomenale groei van meer dan 10%. De laatste paar jaar lag dit nog steeds rond de 7%, maar inmiddels wordt aan de houdbaarheid van deze groei sterk getwijfeld. Omdat China een centraal geleide economie heeft, betekent dit dat de overheid erg veel invloed uitoefent om de groei te reguleren. Zo werd er heel veel geld beschikbaar gesteld voor investeringen in onder meer infrastructuur en vastgoed. Gevolgen zijn spooksteden waarin niemand woont en snelwegen waarop niemand rijdt. Daar komt bij dat er veel financieringen zijn verstrekt waarvan het nog maar de vraag is in hoeverre deze worden terugbetaald. Door deze ontwikkelingen staat de kredietwaardigheid van veel Chinese banken dan ook ter discussie. De vraag is dan ook welke maatregelen de Chinese overheid kan nemen om dit probleem op te lossen. Dan speelt er nog de beweging op de lokale Chinese beurs, de Shanghai Stock Exchange. In 2014 en 2015 is de Chinese beurs aan een opmars begonnen die zijn hoogtepunt in juni bereikte: een stijging van 118%. Toen de signalen duidelijker werden dat de Chinese economie er minder rooskleurig voorstond dan eerder gedacht, zakten de koersen weer fors in met een daling van meer dan 40%. Hoewel de Chinese overheid er alles aan deed om deze vrije val te beperken (renteverlagingen, gunstigere kredietfaciliteiten voor beleggingen, pensioenfondsen verzoeken om meer in aandelen te beleggen, et cetera), had dit niet het gewenste effect. Het negatieve sentiment veroorzaakte paniek onder beleggers en raakte daarmee ook bedrijven en sectoren die minder direct afhankelijk zijn van China. Doordat aandelenbeurzen wereldwijd in de val werden meegesleurd, raakte dit ook de aandelenbeleggingen in de modelportefeuilles. Shanghai stock Exchange 1 jan 2015 tot 30 sept Shanghai stock Exchange 4

5 Obligatiemarkten Dit kwartaal zijn de rentestanden iets gedaald. Deels was dit een reactie op de sterke stijging in het tweede kwartaal. Deels kwam dit ook doordat de economische verwachtingen in de wereld neerwaarts worden bijgesteld, hierbij past een lagere rente. Wereldwijd werd met belangstelling gekeken wat de FED in de Verenigde Staten in september met de rente zou doen: verhogen of ongemoeid laten? En als de rente dan niet verhoogd werd, wanneer dan wel? Inmiddels weten we dat de rente onveranderd bleef omdat de FED eerst bevestiging wil zien dat de arbeidsmarkt sterk blijft en de inflatie niet terugzakt. De onveranderde rente gaf vooral in Aziatische en opkomende landen wat opluchting; een hernieuwde uitstroom van kapitaal als gevolg van door een stijgende rente oplopende financieringslasten voor deze landen lijkt hiermee vooralsnog afgewend. Opvallend was dat de FED-voorzitter Janet Yellen voor het eerst aangaf met een schuin oog naar de ontwikkelingen in Azië en Latijns Amerika te kijken. Ze houdt de financiële verbondenheid in de gaten, maar voor de besluitvorming speelt dit niet zo n grote rol. De ogen van beleggers richten zich nu op december wanneer de volgende FED-vergadering plaatsvindt. In Europa waren de ogen vooral op de ECB gericht. Er wordt sterk gespeculeerd dat de ECB meer uit de kast moet halen om de Europese economie een impuls te geven. Opmerkingen van ECB-president Mario Draghi geven aan dat de ECB de vinger aan de economische pols houdt en zo nodig nog meer maatregelen neemt als de situatie in Europa niet verbetert. Dit voedt de geruchten dat de ECB mogelijk haar opkoopprogramma verdubbelt van 60 miljard naar 120 miljard per maand of dat de ECB de termijn voor het opkopen van obligaties verlengt tot ver na de tot op heden genoemde einddatum van september In de obligatiecategorieën waren de rendementsverschillen groot. Door de daling van de rente in de Eurozone behaalden Overheidsobligaties met 2,6% het hoogste rendement. Wereldwijd stegen de obligatiekoersen van overheden met 1,7%. Bedrijfsobligaties maakten een pas op de plaats. In Europa was het rendement met -0,3% licht negatief en wereldwijd met 0,3% licht positief. Bij obligaties in de categorie Opkomende landen was er heel duidelijk sprake van angst voor het verhogen van de rente in de Verenigde Staten. Dit zou de financieringskosten in die landen fors doen toenemen en beleggers hebben daarop vooruitlopend veel kapitaal weggehaald uit deze landen. Als gevolg hiervan was het rendement -2,4%. De hardste klappen vielen bij Hoogrentende obligaties; met een rendement van -3,7% de slechtst presterende obligatiecategorie. Hoogrentende obligaties hadden vooral last van een toenemende onzekerheid over het verhogen van de rente in de Verenigde Staten en het terugvallen van de economische groei wereldwijd. De spread - de extra beloning die beleggers verwachten op dit type risicovollere obligaties - is daardoor toegenomen. Dit vermindert de aantrekkelijkheid van bestaande obligaties waardoor koersen dalen. Rendement obligatiecategorieën 1 juli 2015 tot 30 september 2015 (in %) Overheid Europa 2,6% Overheid wereldwijd 1,7% Bedrijfsobligaties Europa -0,3% Bedrijfsobligaties wereldwijd 0,3% Hoogrentende obligaties -3,7% Opkomende landen -2,4% 5

6 Vooruitzichten vierde kwartaal Er zijn veel factoren die op dit moment een rol spelen bij de vooruitzichten: hoe ontwikkelt China zich, wat gebeurt er met de prijzen van grondstoffen, hoe ontwikkelt de rente zich en wat zijn de vooruitzichten voor het bedrijfsleven? Hieronder gaan we specifiek wat dieper in op de grondstofprijzen. Lage grondstofprijzen: zegen of vloek? Lage grondstofprijzen zorgen voor lagere inkomsten voor grondstoffen exporterende landen en remmen daar uiteindelijk de economische groei(verwachting); hogere prijzen zijn gunstig doordat er meer inkomsten uit voortvloeien. Hoge grondstofprijzen zie je ook vaak in tijden van economische bloei; ze dragen voor een belangrijk deel bij aan een hoge(re) inflatie waarbij vaak het gevaar van oververhitting van de economie op de loer ligt. grondstofprijzen onwenselijk. Wij verwachten dat na de sterke prijsdalingen er de komende maanden een voorzichtig herstel zal optreden. Enerzijds doordat sommige prijsdalingen te ver doorgeschoten zijn en anderzijds doordat de economische groeiverwachting in veel Westerse landen nog positief is. Wij verwachten op termijn dat het aantrekken van de grondstofprijzen samen zal gaan met het herstel van de wereldwijde economie en daarmee positief zal uitwerken op het resultaat van de modelportefeuilles. De prijzen van veel grondstoffen zijn vooral de laatste twee jaar fors gezakt. De economische groei in China, wereldwijd gezien als belangrijkste importeur van grondstoffen, staat onder druk. Dit heeft een sterk negatief effect op grondstofprijzen. Consumenten merken vooral wat van de lage olieprijs: deze werkt doorgaans (vertraagd) door op de prijs van een liter brandstof aan de pomp. Maar ook grondstofprijzen voor de bouw en industrie zijn door een afnemende vraag gedaald. Zo is de staalprijs sinds 2014 met bijna 60% gedaald. Ook de prijzen van edelmetalen zoals goud en zilver zijn omlaag gegaan. Deze prijsdalingen hebben de groeivooruitzichten in de wereld onder druk gezet. Vooral opkomende landen waar grondstoffenexport vaak de belangrijkste economische activiteit is, zijn hard geraakt. Dus zijn lage grondstofprijzen een zegen of een vloek? Zoals met alles zijn zowel té lage als té hoge Prijs van diverse grondstoffen vanaf 1 januari 2014 tot 30 september % 100% 80% 60% 40% Olie Goud Zilver Staal Bloomberg grondstoffen index 6

7 Vooruitzichten aandelen De vooruitzichten voor aandelenbeleggingen in Europa blijven naar onze mening positief. In veel landen trekt de economische groei voorzichtig aan. Hoewel de situatie in China een beperkte invloed heeft op de economie van Europese landen, kunnen deelsectoren getroffen worden door een lagere export. De auto- en zware machineindustrie zijn daar voorbeelden van. In Noord Amerika groeit de economie weliswaar iets minder dan verwacht, maar er is niet veel reden om aan te nemen dat het tij keert. Nu zelfs de FED aangeeft dat men naar het bredere economische plaatje wereldwijd kijkt, is de angst voor een structureel fors hogere rente op de korte termijn wat naar de achtergrond verdwenen. In de regio Pacific is het belangrijk hoe de economie van Japan zich ontwikkelt, en vooral in hoeverre de stimulerende maatregelen van de Bank of Japan effect sorteren. Er van uitgaande dat China geen verdere aanleiding tot onrust geeft, zal de regio iets kunnen herstellen. Hetzelfde geldt voor de regio Opkomende landen waar het uitblijven van een renteverhoging in de Verenigde Staten een positieve factor is. De rentekosten op leningen in vreemde valuta worden daardoor niet hoger. Beleggingskeuzes aandelen Wij zien aandelenbeleggingen als de meest aantrekkelijke beleggingscategorie. Mede bepalend zullen de komende kwartaalcijfers van ondernemingen zijn; wij zijn vooral benieuwd naar de vooruitzichten voor het laatste kwartaal van 2015 en Europa biedt op de middellange termijn de beste kansen. De economie kan nog steeds profiteren van de stimuleringsmaatregelen van de ECB. Daarbij gaan wij er vanuit dat er wereldwijd geen wezenlijke veranderingen plaatsvinden in de economische groeiverwachtingen; voor Noord Amerika is het erg belangrijk dat de FED bij het verhogen van de rente er voor waakt de economische groei niet te belemmeren; voor de regio s Pacific en Opkomende landen houden wij rekening met een zeer sterke beweeglijkheid (een duidelijke indicator voor risico) van de koersen; het dividendrendement op aandelen blijft aantrekkelijk, zeker in vergelijking met het rendement op andere beleggingscategorieën; aandelenbeleggingen reageren sterk op veranderende economische omstandigheden. De recente wereldwijde correctie op de aandelenbeurzen lijkt wat overtrokken en geeft daarom ruimte voor toekomstig herstel van de koersen als de rust wat terugkeert. Regionale verdeling aandelen per 30 september 2015 (in %) Europa 51% Noord Amerika 28% Pacific 7% Opkomende landen 14% 7

8 Vooruitzichten obligaties Zoals wij in onze vorige kwartaalupdate al verwachtten, is de rente in Europa weer wat gedaald. Dit is mede doordat er signalen blijven komen dat de ECB het opkoopprogramma uitbreidt. Dat zal er voor zorgen dat de rente de komende maanden niet significant zal stijgen. Wij verwachten dat de inflatie nog ver onder de doelstelling van 2% blijft. Vanuit rendementsperspectief moet er niet teveel verwacht worden. Het nominale renteniveau is zeer laag. Men ziet dit vooral terug op de lage rentevergoeding op spaarrekeningen. Kort samengevat: beperkte kansen maar ook een beperkt risico voor obligaties in Europa. In de Verenigde Staten zijn de ogen gericht op de komende vergadering van de FED in december. In de vergadering van september gaven dertien van de zeventien beleidsmakers namelijk aan te verwachten dat de rente nog in 2015 verhoogd wordt. Onverminderd geldt dat de FED in haar beleid vooral rekening houdt met de economische ontwikkelingen, dit bleek duidelijk in de laatste vergadering. Wij verwachten daarom dan ook geen sterk oplopende rente. Beleggingskeuzes obligaties De basisuitgangspunten voor obligaties zijn niet gewijzigd en ook de weging blijft neutraal. Wel hebben wij bijzondere aandacht voor obligaties met een hoger risico zoals hoogrentende obligaties en obligaties van opkomende landen. door de toegenomen spread zijn hoogrentende obligaties kwetsbaarder geworden. Als de onzekerheid verder toeneemt, is deze beleggingscategorie minder aantrekkelijk; bedrijfsobligaties bieden een beter rendementsperspectief dan overheidsobligaties; Inflation linked obligatiebeleggingen vormen deels een bescherming tegen rentestijging; het rendement van obligaties van opkomende landen is mede afhankelijk van een mogelijk rentebesluit van de FED. De waardering van deze obligaties lijkt inmiddels weer aantrekkelijk te worden; spreiding over meerdere soorten obligaties is belangrijk en vermindert de kwetsbaarheid voor een eventuele rentestijging. Regionale verdeling obligaties per 30 september 2015 (in %) Europa 49% Noord Amerika 32% Pacific 11% Opkomende landen 8% 8

9 Modelportefeuilles Resultaten modelportefeuilles derde kwartaal Door de forse correctie op de beurzen was het beleggingsresultaat in het derde kwartaal negatief. In het neutrale profiel (50% obligaties, 50% aandelen) is het rendement in het derde kwartaal van 2015 uitgekomen op -5,4% na kosten. Over de eerste negen maanden van 2015 is het rendement nog 1,1% positief. Aanpassingen Modelportefeuilles Waarschijnlijk gaan wij de komende periode enkele wijzigingen doorvoeren in de modelportefeuilles. Adviesklanten zullen wij hierover alsdan nader informeren. Voor onze klanten die gebruik maken van het gemak van vermogensbeheer, zullen wij de eventuele aanpassingen automatisch doorvoeren. Rendementscijfers zijn na kosten (1,38% gemiddelde doorlopende kosten). Het totaal rendement sinds start (2003) en over 5 jaar is opgebouwd uit het rendement per kwartaal en gaat er vanuit dat dit rendement in een volgend kwartaal geherinvesteerd wordt. Zie voor een volledig overzicht van de rendementen. De hierboven genoemde rendementscijfers zijn resultaten uit het verleden en vormen geen betrouwbare indicator voor de toekomst. Rendement 3 e kwartaal 2015 en gemiddeld per jaar over de laatste 5 jaar (in %) Profiel 1 Profiel 2 Profiel 3 Profiel 4 Profiel 5 Q jaar (per jaar) Q jaar (per jaar) Profiel 1 Profiel 2 Profiel 3-2,03% -3,82% -5,37% 2,18% 3,27% 4,56% Profiel 4 Profiel 5-7,13% -8,66% 6,07% 7,47% Totaalrendement sinds start en over de laatste 5 jaar (in %) Profiel 1 Profiel 2 Profiel 3 Profiel 4 Profiel 5 5 jaar Sinds start 5 jaar Sinds start Profiel 1 Profiel 2 Profiel 3 11,36% 17,44% 24,97% 29,77% 44,42% 58,43% Profiel 4 Profiel 5 34,27% 43,37% 81,65% 103,03% 9

10 Benchmarkaanpassing in 2016 Om u de gelegenheid te geven het rendement van uw portefeuille te vergelijken met een onafhankelijke maatstaf, hanteren wij voor elk beleggingsprofiel een benchmark. De huidige benchmark hanteren wij sinds 2003 en is toe aan een update: in ons beleggingsbeleid wijken de strategische lange termijn keuzes namelijk steeds meer af van de oude benchmark. Zo bevat de oude benchmark geen aandelenbelangen in opkomende markten en hebben overheidsobligaties in Europa een onevenredig zware weging. De nieuwe benchmark bestaat uit een combinatie van internationaal gebruikte indices van de gerenommeerde financiële instellingen MSCI (Morgan Stanley Capital International) en Barclays. Naamswijziging Rorento FH In september heeft Robeco Nederland een voorgenomen naamswijziging van het fonds Rorento FH aangekondigd. Onder voorbehoud van instemming door de Buitengewone Algemene Vergadering van Aandeelhouders, zal per 1 november 2015 de naam Rorento FH wijzigen in Robeco Global Total Return Bond Fund FH EUR. De naamswijziging wordt automatisch voor u verwerkt, u hoeft hiervoor dus niets te doen. Met deze nieuwe naam is het fonds internationaal beter herkenbaar. Robeco geeft aan dat behalve de fondsnaam verder alles ongewijzigd blijft en het beleggingsbeleid ook niet zal veranderen. Met de nieuwe benchmark heeft u een goede vergelijkingsmaatstaf voor de resultaten van uw beleggingsportefeuille. De aanpassing van de benchmark voeren wij met ingang van 1 januari 2016 door. Aandelenbeleggingen Obligatiebeleggingen 80% MSCI All Countries World Total Return Net 75% Barclays Multiverse World Total Return Euro-hedged 20% MSCI Europe Index Total Return Net 25% Barclays Pan European Aggregate Corporate Euro-hedged Afhankelijk van uw beleggingsprofiel worden de wegingen in de juiste verhoudingen toegepast en in Euro s berekend. 10

Update april 2015 Beleggen

Update april 2015 Beleggen Update april 2015 Beleggen Laag, lager, laagst In mijn vorige column schreef ik over de actie van de ECB, die 22 januari jongstleden werd aangekondigd, om maandelijks 60 miljard Euro aan obligaties op

Nadere informatie

Update beleggen juli 2015

Update beleggen juli 2015 Update beleggen juli 215 Twijfels over China In mijn column van april 214 schreef ik al dat wij onze twijfels hadden over de ontwikkelingen in China. Daarbij stelde ik dat het hedendaagse China verdacht

Nadere informatie

Update beleggen april 2016

Update beleggen april 2016 Update beleggen april 2016 Twijfels bij beleid centrale banken In mijn column van juli 2014 schreef ik al over de doelstellingen en acties van de Europese Centrale Bank (ECB). Vanaf juni 2014 moeten banken

Nadere informatie

Update Beheerd Beleggen juli 2016

Update Beheerd Beleggen juli 2016 Update Beheerd Beleggen juli 2016 Brexit, hoe nu verder? Nadat in de nacht van donderdag 23 juni op vrijdag 24 juni duidelijk werd dat het Verenigd Koninkrijk voor een Brexit had gestemd leidde dat meteen

Nadere informatie

Update beleggen januari 2016

Update beleggen januari 2016 Update beleggen januari 2016 Kansen en bedreigingen voor 2016 De eerste week van 2016 bracht veel rumoer op de financiële markten met zich mee. De Chinese munt (de Renminbi) daalde verder ten opzichte

Nadere informatie

Update april 2014 Beleggen

Update april 2014 Beleggen Update april 2014 Beleggen Is China het nieuwe Japan? De Chinese economie groeit al tientallen jaren heel erg hard. De grote vraag is of dat zo door kan gaan. De groei lijkt op dit moment namelijk serieus

Nadere informatie

Update januari 2015 Beleggen

Update januari 2015 Beleggen Update januari 215 Beleggen Waar is de Europese Centrale Bank (ECB) mee bezig? Dit was de titel van mijn column in de Update Beleggen van juli 214. Daarin schreef ik al dat er meer maatregelen zouden volgen

Nadere informatie

Update juli 2014 Beleggen

Update juli 2014 Beleggen Update juli 2014 Beleggen Waar is de Europese Centrale Bank (ECB) mee bezig? Op 5 juni heeft de Europese Centrale Bank (vanaf nu afgekort naar ECB) opnieuw drastische maatregelen aangekondigd. De rente

Nadere informatie

Update oktober 2014 Beleggen

Update oktober 2014 Beleggen Update oktober 1 Beleggen De zoektocht naar rendement Doordat de spaarrente en de rente op obligaties op veel plaatsen in de wereld historisch laag staan gaan veel beleggers op zoek naar investeringen

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Eerste kwartaal 2015-1 januari 2015 t/m 31 maart 2015

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Eerste kwartaal 2015-1 januari 2015 t/m 31 maart 2015 Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Eerste kwartaal 2015-1 januari 2015 t/m 31 maart 2015 Samenvatting: dalende euro en dalende rente door monetair beleid De beleidsdekkingsgraad is gedaald

Nadere informatie

Vraag & antwoord Beurscorrectie

Vraag & antwoord Beurscorrectie ING Investment Office Publicatiedatum: 29 september 2015 (update van 2 september) Vraag & antwoord Beurscorrectie Beleggers beducht voor groeivertraging China September begon met een wereldwijde daling

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Vierde kwartaal 2014-1 oktober 2014 t/m 31 december 2014

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Vierde kwartaal 2014-1 oktober 2014 t/m 31 december 2014 Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Vierde kwartaal 2014-1 oktober 2014 t/m 31 december 2014 Samenvatting: dalende euro en dalende rente Nominale dekkingsgraad gedaald van 117,4% naar 115,1%

Nadere informatie

Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008

Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008 Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008 Hoofdpunten Rendement over eerste helft 2008 is 5,1%. De dekkingsgraad is medio 2008 uitgekomen op 132%. De kredietcrisis eist zijn tol. Vooral aandelen en onroerend

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Eerste kwartaal januari 2017 t/m 31 maart Samenvatting:

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Eerste kwartaal januari 2017 t/m 31 maart Samenvatting: Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Eerste kwartaal 2017-1 januari 2017 t/m 31 maart 2017 Samenvatting: De maandelijkse nominale dekkingsgraad is gestegen van 105,7% naar 110,5%; De beleidsdekkingsgraad

Nadere informatie

AEGON Equity Fund. vierde kwartaal 2006

AEGON Equity Fund. vierde kwartaal 2006 Profiel Het AEGON Equity Fund is een besloten fonds voor gemene rekening, waarin verzekeringsrelaties van AEGON kunnen participeren. Het AEGON Equity Fund belegt wereldwijd in aandelen met de nadruk op

Nadere informatie

QE in de eurozone: bezit van de zaak, einde van het vermaak?

QE in de eurozone: bezit van de zaak, einde van het vermaak? QE in de eurozone: bezit van de zaak, einde van het vermaak? Komt er QE in de eurozone? Sinds enige maanden wordt er op de financiële markten gezinspeeld op het opkopen van staatsobligaties door de Europese

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Tweede kwartaal 2014-1 april 2014 t/m 30 juni 2014. Samenvatting: dalende rente

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Tweede kwartaal 2014-1 april 2014 t/m 30 juni 2014. Samenvatting: dalende rente Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Tweede kwartaal 2014-1 april 2014 t/m 30 juni 2014 Samenvatting: dalende rente Nominale dekkingsgraad gestegen van 123,6% naar 123,7% Reële dekkingsgraad

Nadere informatie

Bericht 3 e kwartaal September 2014

Bericht 3 e kwartaal September 2014 Bericht 3 e kwartaal September 2014 Providence Capital NV is geregistreerd als beleggingsonderneming bij de Autoriteit Financiële Markten (AFM) en legt zich onder meer toe op het verrichten van vermogensbeheer

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Eerste kwartaal januari 2016 t/m 31 maart Samenvatting:

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Eerste kwartaal januari 2016 t/m 31 maart Samenvatting: Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Eerste kwartaal 2016-1 januari 2016 t/m 31 maart 2016 Samenvatting: De maandelijkse nominale dekkingsgraad is gedaald van 106,3% naar 98,1%; De beleidsdekkingsgraad

Nadere informatie

Iedereen is van de wereld en de wereld is van iedereen (Thé Lau 1952-2015)

Iedereen is van de wereld en de wereld is van iedereen (Thé Lau 1952-2015) 17 December 2015 Iedereen is van de wereld en de wereld is van iedereen (Thé Lau 1952-2015) Gisteravond heeft de Centrale Bank van de VS eindelijk een renteverhoging aangekondigd. Dit was slechts één van

Nadere informatie

Blijvende onrust op de beurs: hoe nu verder?

Blijvende onrust op de beurs: hoe nu verder? Blijvende onrust op de beurs: hoe nu verder? Zoals u waarschijnlijk weet, is de beurs nog steeds bijzonder nerveus en vooral negatief. De directe aanleiding is de tegenvallende groei in China waar wij

Nadere informatie

Kwartaalbericht. 2e kwartaal 2015 Den Haag, 14 juli 2015. Samenvatting cijfers per 30 juni 2015

Kwartaalbericht. 2e kwartaal 2015 Den Haag, 14 juli 2015. Samenvatting cijfers per 30 juni 2015 Kwartaalbericht 2e kwartaal 2015 Den Haag, 14 juli 2015 Samenvatting cijfers per 30 juni 2015 Dekkingsgraad (UFR): 108,3% Beleidsdekkingsgraad: 110,0% Belegd vermogen: 19,6 miljard Rendement 2015 1 e halfjaar:

Nadere informatie

Maandbericht Beleggen April 2015

Maandbericht Beleggen April 2015 ING Investment Office Publicatiedatum: 22 april 2015 Maandbericht Beleggen April 2015 maart april + Assetallocatie Aandelen Vastgoed Grondstoffen Alternatieve beleggingen Obligaties Regioallocatie Noord-Amerika

Nadere informatie

Rapportage derde kwartaal 2015 Volendam, 16 oktober 2015

Rapportage derde kwartaal 2015 Volendam, 16 oktober 2015 Rapportage derde kwartaal 2015 Volendam, 16 oktober 2015 Samenvatting Hoofdpunten In het derde kwartaal zorgden twijfels over de houdbaarheid van de economische groei in China voor onrust op de financiële

Nadere informatie

Maandbericht Beleggen September 2015

Maandbericht Beleggen September 2015 ING Investment Office Publicatiedatum: 26 augustus 2015 Maandbericht Beleggen September 2015 Assetallocatie Aandelen Vastgoed Grondstoffen Alternatieve beleggingen Obligaties Regioallocatie Noord-Amerika

Nadere informatie

Welkom bij het webinar over de beleggingsresultaten van de Life Cycle Fondsen van Aegon PPI in het derde kwartaal van 2015

Welkom bij het webinar over de beleggingsresultaten van de Life Cycle Fondsen van Aegon PPI in het derde kwartaal van 2015 Welkom bij het webinar over de beleggingsresultaten van de Life Cycle Fondsen van Aegon PPI in het derde kwartaal van 2015 Bas Endlich Jacob Vijverberg 1 Marktontwikkelingen derde kwartaal 2015 Geen renteverhoging

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Derde kwartaal 2015-1 juli 2015 t/m 30 september 2015. Samenvatting:

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Derde kwartaal 2015-1 juli 2015 t/m 30 september 2015. Samenvatting: Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Derde kwartaal 2015-1 juli 2015 t/m 30 september 2015 Samenvatting: De maandelijkse nominale dekkingsgraad is fors gedaald van 115,4% naar 103,7%. Dit

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Eerste kwartaal 2014-1 januari 2014 t/m 31 maart 2014. Samenvatting: stijgende aandelen

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Eerste kwartaal 2014-1 januari 2014 t/m 31 maart 2014. Samenvatting: stijgende aandelen Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Eerste kwartaal 2014-1 januari 2014 t/m 31 maart 2014 Samenvatting: stijgende aandelen Nominale dekkingsgraad gestegen van 123,0% naar 123,6% Reële dekkingsgraad

Nadere informatie

Oktober 2015. Macro & Markten. 1. Rente en conjunctuur :

Oktober 2015. Macro & Markten. 1. Rente en conjunctuur : Oktober 2015 Macro & Markten 1. Rente en conjunctuur : VS Zoals al aangegeven in ons vorig bulletin heeft de Amerikaanse centrale bank FED de beleidsrente niet verhoogd. Maar goed ook, want naderhand werden

Nadere informatie

Vraag en antwoord: waarom beleggen in staatsobligaties?

Vraag en antwoord: waarom beleggen in staatsobligaties? ING Investment Office Publicatiedatum: 13 maart 2014 Vraag en antwoord: waarom beleggen in staatsobligaties? In onze beleggingsvisie op 2014 ( Visie 2014: minder crisis, meer groei ) kunt u lezen dat we

Nadere informatie

In deze nieuwsbrief voor Q2 2014

In deze nieuwsbrief voor Q2 2014 In deze nieuwsbrief voor Q2 2014 Werkloosheid Verenigde Staten - Fed blijft op toneel Rusland eist rol op, p.1. - Aandelen meest kansrijk in 2014, p.2. - Obligaties winnen in Q1 - weinig potentie, p.2.

Nadere informatie

Outlook 2016. Figuur 1: Invloed van Chinese groei op wereldwijde groei. (bron: Capital Economics) december 2015 Pagina 2 van 7

Outlook 2016. Figuur 1: Invloed van Chinese groei op wereldwijde groei. (bron: Capital Economics) december 2015 Pagina 2 van 7 Outlook 2016 Inleiding 2016 is in China het jaar van de aap. Apen zijn de genieën van de Chinese dierenriem. Ze leven in groepen, zijn intelligent en geestig. Niets is voor hen te moeilijk. Als het wel

Nadere informatie

Persbijeenkomst jaarverslag ABP 2008. Amsterdam, 11 mei 2009

Persbijeenkomst jaarverslag ABP 2008. Amsterdam, 11 mei 2009 Persbijeenkomst jaarverslag ABP 20 Amsterdam, 11 mei 2009 20: een bijzonder jaar Sterke positie begin 20 met dgr van 140% Volledige indexatie en volledige na-indexatie Halfjaarcijfers al minder rooskleurig

Nadere informatie

Maandbericht Beleggen April 2016

Maandbericht Beleggen April 2016 ING Investment Office Publicatiedatum: 17 maart 2016 Maandbericht Beleggen April 2016 Assetallocatie Aandelen Vastgoed Grondstoffen Alternatieve beleggingen Obligaties Regioallocatie Noord-Amerika Europa

Nadere informatie

Hete winter. 11 januari 2016

Hete winter. 11 januari 2016 11 januari 2016 Hete winter Het is tot nu toe niet alleen een hete winter wat het weer betreft. Verhitte emoties op de beurs zorgden voor een zwak slot van 2015 en een zeer slechte start van het nieuwe

Nadere informatie

Maandbericht Beleggen Maart 2016

Maandbericht Beleggen Maart 2016 ING Investment Office Publicatiedatum: 17 februari 2016 Maandbericht Beleggen Maart 2016 Februari Maart + Assetallocatie Aandelen Vastgoed Grondstoffen Alternatieve beleggingen Obligaties Regioallocatie

Nadere informatie

De gegevens van Hewitt Associates zijn: Hewitt Associates Outsourcing B.V. Beukenlaan 143 Postbus 80040 5600 JP Eindhoven

De gegevens van Hewitt Associates zijn: Hewitt Associates Outsourcing B.V. Beukenlaan 143 Postbus 80040 5600 JP Eindhoven Philips Pensioenfonds heeft de uitvoering van het Philips flex pensioen uitbesteed aan Hewitt Associates Outsourcing B.V. U kunt bij Hewitt Associates terecht met al uw pensioenvragen. De gegevens van

Nadere informatie

Bericht 3 e kwartaal 2015 Oktober 2015

Bericht 3 e kwartaal 2015 Oktober 2015 Bericht 3 e kwartaal 2015 Oktober 2015 Providence Capital NV is geregistreerd als beleggingsonderneming bij de Autoriteit Financiële Markten (AFM) en legt zich onder meer toe op het verrichten van vermogensbeheer

Nadere informatie

Economie en financiële markten

Economie en financiële markten Economie en financiële markten Bob Homan ING Investment Office Den Haag, 11 oktober 2013 Vraag 1: Begraafplaats Margraten gesloten vanwege. 1. Bezuinigen bij de Nederlandse overheid 2. Op last van Europese

Nadere informatie

Rapportage vierde kwartaal 2015 Volendam, 18 januari 2016

Rapportage vierde kwartaal 2015 Volendam, 18 januari 2016 Rapportage vierde kwartaal 2015 Volendam, 18 januari 2016 Samenvatting Hoofdpunten Het vierde kwartaal was positief voor aandelen. Wereldwijd veerden de koersen van aandelen op, nadat deze in het derde

Nadere informatie

KWARTAALBERICHT Eerste kwartaal 2015

KWARTAALBERICHT Eerste kwartaal 2015 KWARTAALBERICHT Eerste kwartaal 2015 Terugblik De aandelenmarkten presteerden het afgelopen kwartaal boven verwachting. De behaalde koerswinsten waren ongekend. Hiermee is het eerste kwartaal van 2015

Nadere informatie

ABN AMRO. verzekeringen. Marktontwikkelingen & vooruitzichten. Portefeuilleverdeling & fondsselectie. Rendement. Profielfonds 3. Tweede kwartaal 2012

ABN AMRO. verzekeringen. Marktontwikkelingen & vooruitzichten. Portefeuilleverdeling & fondsselectie. Rendement. Profielfonds 3. Tweede kwartaal 2012 ABN AMRO verzekeringen Profielfonds 3 Tweede kwartaal 2012 Marktontwikkelingen & vooruitzichten Volgens recente signalen vertoont de mondiale economie tekenen van verzwakking. Tegelijkertijd nemen de risico

Nadere informatie

Beleggingsthema s 2016. What a difference a day makes (1975), Dinah Washington

Beleggingsthema s 2016. What a difference a day makes (1975), Dinah Washington Beleggingsthema s 2016 What a difference a day makes (1975), Dinah Washington Inleiding De dagen die in 2015 het verschil maakten, zijn de dagen waarop centrale bankiers uitspraken deden, what a difference

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Vierde kwartaal oktober 2013 t/m 31 december Samenvatting: stijgende aandelen

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Vierde kwartaal oktober 2013 t/m 31 december Samenvatting: stijgende aandelen Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Vierde kwartaal 2013-1 oktober 2013 t/m 31 december 2013 Samenvatting: stijgende aandelen Nominale dekkingsgraad gestegen van 120,6% naar 123,0% Reële

Nadere informatie

Licht op energie (2013 - november)

Licht op energie (2013 - november) PMI index Licht op energie (2013 - november) Macro-economische ontwikkelingen De indicator van Markit voor economische bedrijvigheid in de Eurozone ligt sinds enkele maanden net boven de 50 punten. In

Nadere informatie

B E L E G G I 2N G S V 0E R S L A 0G. P r e p e n s i o n e r i n g s r e g e l i n g. P r e p e n s i o n e r i n g s r e g e l i n g

B E L E G G I 2N G S V 0E R S L A 0G. P r e p e n s i o n e r i n g s r e g e l i n g. P r e p e n s i o n e r i n g s r e g e l i n g P r e p e n s i o n e r i n g s r e g e l i n g P H I L I P S P E N S I O E N F O N D S B E L E G G I 2N G S V 0E R S L A 0G 7 P r e p e n s i o n e r i n g s r e g e l i n g I n f o r m a t i e o v e

Nadere informatie

Rapportage derde kwartaal 2016 Volendam, oktober 2016

Rapportage derde kwartaal 2016 Volendam, oktober 2016 Rapportage derde kwartaal 2016 Volendam, oktober 2016 1. Rendement financiële markten Rendementen derde kwartaal 2016 In tabel 1 zijn de rendementen van de beleggingscategorieën over het derde kwartaal

Nadere informatie

Maandbericht Beleggen Maart 2015

Maandbericht Beleggen Maart 2015 ING Investment Office Publicatiedatum: 25 maart 2015 Maandbericht Beleggen Maart 2015 februari maart + Assetallocatie Aandelen Vastgoed Grondstoffen Alternatieve beleggingen Obligaties Regioallocatie Ongewijzigde

Nadere informatie

Rapportage 2e kwartaal 2016

Rapportage 2e kwartaal 2016 Rapportage 2e kwartaal 2016 Economische ontwikkelingen Inleiding Markten worden geregeerd door de uitkomst van het referendum in Groot Brittannië (VK) eind juni. De keuze om de Europese Unie te verlaten

Nadere informatie

Beleggingsstrategie. Zeer defensief. ingsstrategie

Beleggingsstrategie. Zeer defensief. ingsstrategie Zeer defensief ingsstrategie Beleggingsklimaat Ontwikkeling en vooruitzichten beleidsrente VS 1,5 EMU 0,5 12-2010 12-2011 12-2012 12-2013 12-2014 12-2015 Ontwikkeling en vooruitzichten tienjaarsrente 5,0

Nadere informatie

Jaarbericht ABC 2013

Jaarbericht ABC 2013 Jaarbericht ABC 2013 Terugblik De wereldeconomie maakte zich in 2013 op voor de tweede fase van groeiherstel na de crisis van 2008-2010. De groei van de wereldeconomie bedroeg over 2013 circa 3%, vergelijkbaar

Nadere informatie

Informatie over beleggingen in de prepensioneringsregeling

Informatie over beleggingen in de prepensioneringsregeling Informatie over beleggingen in de prepensioneringsregeling Heeft u vragen over dit beleggingsverslag of over de prepensioneringsregeling? Neemt u dan gerust contact op met onze Klantenservice. De contactgegevens

Nadere informatie

Wederom onrust op de beurs: hoe nu verder?

Wederom onrust op de beurs: hoe nu verder? Wederom onrust op de beurs: hoe nu verder? Net als we vorig jaar meerdere keren hebben gezien, zijn de beurzen wederom bijzonder nerveus en vooral negatief. Op het moment van schrijven noteert de AEX 393

Nadere informatie

Maandbericht Beleggen Januari 2016

Maandbericht Beleggen Januari 2016 ING Investment Office Publicatiedatum: 24 december 2015 Maandbericht Beleggen Januari 2016 Assetallocatie Aandelen Vastgoed Grondstoffen Alternatieve beleggingen Obligaties Regioallocatie Noord-Amerika

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Vierde kwartaal oktober 2016 t/m 31 december Samenvatting:

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Vierde kwartaal oktober 2016 t/m 31 december Samenvatting: Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Vierde kwartaal 2016-1 oktober 2016 t/m 31 december 2016 Samenvatting: De maandelijkse nominale dekkingsgraad is gestegen van 98,8% naar 105,7%; De beleidsdekkingsgraad

Nadere informatie

Kwartaalrapportage Q1 2014 Volendam, 17 april 2014

Kwartaalrapportage Q1 2014 Volendam, 17 april 2014 Kwartaalrapportage Q1 2014 Volendam, 17 april 2014 Care IS Toelichting rendement Inleiding In de tabel hiernaast worden de rendementen van de Care IS modelportefeuilles over het eerste kwartaal van 2014

Nadere informatie

Marktwaardedekkingsgraad per 31 maart 2014: 128,6%, een toename van 3,3%-punt ten opzichte van 31 december 2013.

Marktwaardedekkingsgraad per 31 maart 2014: 128,6%, een toename van 3,3%-punt ten opzichte van 31 december 2013. Kwartaalbericht 2014 Samenvatting Marktwaardedekkingsgraad per 31 maart 2014: 128,6%, een toename van 3,3%-punt ten opzichte van 31 december 2013. Meer informatie vindt u op de website. Beleggingsrendement

Nadere informatie

3e kwartaal 2016 Den Haag, oktober 2016

3e kwartaal 2016 Den Haag, oktober 2016 Kwartaalbericht 3e kwartaal 2016 Den Haag, oktober 2016 Samenvatting cijfers per 30 september 2016 Dekkingsgraad (UFR): 99,7% Beleidsdekkingsgraad: 99,1% Belegd vermogen: 24,3 miljard Rendement 2016 t/m

Nadere informatie

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het tweede kwartaal gestegen van 15.941 miljoen naar 16.893 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013).

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het tweede kwartaal gestegen van 15.941 miljoen naar 16.893 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013). Kwartaalbericht 2014 Samenvatting Marktwaardedekkingsgraad per 30 juni 2014 129,5%, een toename van 0,9%-punt ten opzichte van 31 maart 2014. Over de eerste zes maanden steeg de marktwaardedekkingsgraad

Nadere informatie

KWARTAALVERSLAG. Philips Pensioenfonds. 1. In het kort. 2. Financiële positie Philips Pensioenfonds 1/5 DERDE KWARTAAL 2015

KWARTAALVERSLAG. Philips Pensioenfonds. 1. In het kort. 2. Financiële positie Philips Pensioenfonds 1/5 DERDE KWARTAAL 2015 KWARTAALVERSLAG DERDE KWARTAAL 2015 1. In het kort De beleidsdekkingsgraad per 30 september 2015 bedroeg 112,6% Het rendement van 1 juli tot en met 30 september 2015 bedroeg -1,6% Het pensioenvermogen

Nadere informatie

visie op 2017 seminar a.s.r. vermogensbeheer 2 november 2016 Jack Julicher

visie op 2017 seminar a.s.r. vermogensbeheer 2 november 2016 Jack Julicher visie op 2017 Anybody who is intelligent who is not confused doesn t understand the situation very well. (Charlie Munger, 91 jaar, vice-voorzitter Berkshire Hathaway) aged 91), Vice seminar a.s.r. vermogensbeheer

Nadere informatie

4e kwartaal 2016 Den Haag, januari 2017

4e kwartaal 2016 Den Haag, januari 2017 Kwartaalbericht 4e kwartaal 2016 Den Haag, januari 2017 Samenvatting cijfers per 31 december 2016 Dekkingsgraad (UFR): 101,4% Beleidsdekkingsgraad: 98,9% Belegd vermogen: 23,1 miljard Rendement 2016: 12,7%

Nadere informatie

Maandbericht Beleggen November 2015

Maandbericht Beleggen November 2015 ING Investment Office Publicatiedatum: 21 oktober 2015 Maandbericht Beleggen November 2015 Assetallocatie Aandelen Vastgoed Grondstoffen Alternatieve beleggingen Obligaties Regioallocatie Noord-Amerika

Nadere informatie

Go with the flow. 2 April 2015

Go with the flow. 2 April 2015 2 April 2015 Go with the flow De financiële markten hebben een bewogen 1 e kwartaal achter de rug. Met name Centrale Bank acties hebben grote geldstromen ( flows ) op gang gebracht die tot sterke marktbewegingen

Nadere informatie

25-01-2015, Jaargang 2, Editie 4. Mario Draghi slaagt voor zijn eerste examen

25-01-2015, Jaargang 2, Editie 4. Mario Draghi slaagt voor zijn eerste examen 25-01-2015, Jaargang 2, Editie 4 Mario Draghi slaagt voor zijn eerste examen Het is alweer ruim twee jaar geleden, dat Mario Draghi een verdere verdieping van de crisis in Europa afwendde. Hij deed dat

Nadere informatie

ING Investment Office

ING Investment Office ING Investment Office Publicatiedatum: 16 november 2016, 12.00 uur Oktober November Assetallocatie Aandelen Vastgoed Grondstoffen Alternatieve beleggingen Obligaties Regioallocatie Noord-Amerika Europa

Nadere informatie

Kwartaalbericht Algemeen Pensioenfonds KLM Derde kwartaal 2015-1 juli 2015 t/m 30 september 2015

Kwartaalbericht Algemeen Pensioenfonds KLM Derde kwartaal 2015-1 juli 2015 t/m 30 september 2015 Kwartaalbericht Algemeen Pensioenfonds KLM Derde kwartaal 2015-1 juli 2015 t/m 30 september 2015 De maandelijkse nominale dekkingsgraad ultimo september is gedaald ten opzichte van eind juni; De beleidsdekkingsgraad

Nadere informatie

DOUBLEDIVIDEND OUTLOOK 2015 KWALITEIT ONAFHANKELIJK BETROKKEN

DOUBLEDIVIDEND OUTLOOK 2015 KWALITEIT ONAFHANKELIJK BETROKKEN DOUBLEDIVIDEND OUTLOOK 2015 KWALITEIT ONAFHANKELIJK BETROKKEN DECEMBER 2014 1. Economie VS blijg anker Het IMF verwacht een wereldwijde economische groei van 3,8% in 2015 Met een verwachte economische

Nadere informatie

Kwartaalrapportage Q4 2013 Volendam, 14 januari 2013

Kwartaalrapportage Q4 2013 Volendam, 14 januari 2013 Kwartaalrapportage Volendam, 14 januari 2013 Care IS Toelichting rendement Inleiding In de tabel hiernaast worden de rendementen van de Care IS profielportefeuilles over het vierde kwartaal en over heel

Nadere informatie

Kwartaalverslag tweede kwartaal 2013

Kwartaalverslag tweede kwartaal 2013 Kwartaalverslag tweede kwartaal 2013 Everyone is a disciplined long-term investor, until the market goes down - Steve Forbes - Opvallend Schulden op onderpand aandelenportefeuilles stijgen fors! In de

Nadere informatie

ING Investment Office Publicatiedatum: 12 juli 2017, uur

ING Investment Office Publicatiedatum: 12 juli 2017, uur ING Investment Office Publicatiedatum: 12 juli 2017, 14.12 uur Ti Juni Juli Assetallocatie Aandelen Vastgoed Grondstoffen Alternatieve beleggingen Obligaties Regioallocatie aandelen Noord-Amerika Europa

Nadere informatie

Update Rentevisie. Door Simon Wiersma, Investment Manager van het ING Investment Office

Update Rentevisie. Door Simon Wiersma, Investment Manager van het ING Investment Office ING Investment Office Publicatiedatum: 14 april 2015 Update Rentevisie Door Simon Wiersma, Investment Manager van het ING Investment Office Na een voor obligatiebeleggers heel goed 2014 zijn de eerste

Nadere informatie

MAANDBERICHT JUNI AMSTERDAM, 3 JULI 2017

MAANDBERICHT JUNI AMSTERDAM, 3 JULI 2017 AMSTERDAM, 3 JULI 2017 AMERIKA FED-bestuurders positief over Amerikaanse economie EUROZONE Draghi zet koers euro flink hoger JAPAN IMF positief over Abenomics OPKOMENDE LANDEN Chinese A-aandelen opgenomen

Nadere informatie

Kwartaalrapportage Q2 2015 Volendam, 10 juli 2015

Kwartaalrapportage Q2 2015 Volendam, 10 juli 2015 Kwartaalrapportage Q2 2015 Volendam, 10 juli 2015 Care IS toelichting rendement Inleiding Waar de beurzen in het eerste kwartaal alleen de weg omhoog konden vinden, is het tweede kwartaal een stuk moeizamer

Nadere informatie

ING Maandbericht Beleggen April 2014

ING Maandbericht Beleggen April 2014 ING Investment Office Publicatiedatum: 23 april 2014 ING Maandbericht Beleggen April 2014 Maart April + Assetallocatie Aandelen Vastgoed Grondstoffen Alternatieve beleggingen Obligaties Regioallocatie

Nadere informatie

2e kwartaal 2017 Den Haag, juli 2017

2e kwartaal 2017 Den Haag, juli 2017 Kwartaalbericht 2e kwartaal 2017 Den Haag, juli 2017 Samenvatting cijfers per 30 juni 2017 Dekkingsgraad (UFR): 104,9% Beleidsdekkingsgraad: 101,8% Belegd vermogen: 23,5 miljard Rendement 2017 t/m juni:

Nadere informatie

Kwartaalrapportage Q4 2014 Volendam, 16 januari 2015

Kwartaalrapportage Q4 2014 Volendam, 16 januari 2015 Kwartaalrapportage Q4 2014 Volendam, 16 januari 2015 Care IS Toelichting rendement Inleiding In de tabel hiernaast worden de rendementen van de Care IS modelportefeuilles over het vierde kwartaal van 2014

Nadere informatie

Presentatie beleggingsresultaten over eerste kwartaal van 2017 van de Life Cycle Fondsen van Aegon PPI. Bas Endlich Jacob Vijverberg 1

Presentatie beleggingsresultaten over eerste kwartaal van 2017 van de Life Cycle Fondsen van Aegon PPI. Bas Endlich Jacob Vijverberg 1 Presentatie beleggingsresultaten over eerste kwartaal van 2017 van de Life Cycle Fondsen van Aegon PPI Bas Endlich Jacob Vijverberg 1 Agenda Financiële markten Resultaten Vooruitzichten Bron: Bloomberg,

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Tweede kwartaal april 2016 t/m 30 juni Samenvatting:

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Tweede kwartaal april 2016 t/m 30 juni Samenvatting: Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Tweede kwartaal 2016-1 april 2016 t/m 30 juni 2016 Samenvatting: De maandelijkse nominale dekkingsgraad is gedaald van 98,1% naar 97,9%; De beleidsdekkingsgraad

Nadere informatie

Vraag & antwoord. Update: koersen opnieuw lager

Vraag & antwoord. Update: koersen opnieuw lager ING Investment Office Publicatiedatum: 20 januari 2016 Vraag & antwoord Update: koersen opnieuw lager Door Simon Wiersma, Investment Manager Twee weken geleden publiceerden we al een Vraag & antwoord naar

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam

Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Deelnemersvergadering Arthur van der Wal Nieuwegein, 28 september 2006 Agenda < Huidig Mandaat bij ING IM < Performance, Beleid en Vooruitzichten < Financieel Toetsingskader

Nadere informatie

Rapportage vierde kwartaal 2016

Rapportage vierde kwartaal 2016 Rapportage vierde kwartaal 2016 12 januari 2017 1. Rendement financiële markten Rendementen vierde kwartaal 2016 In tabel 1 zijn de rendementen van de beleggingscategorieën over het vierde kwartaal en

Nadere informatie

Wall of worry. 17 maart 2016

Wall of worry. 17 maart 2016 17 maart 2016 Wall of worry De MSCI World aandelenindex (uitgedrukt in Euro) is sinds 11 februari 12,5% hersteld maar staat nog -5,5% vanaf het begin van het jaar. Een combinatie van factoren zorgde voor

Nadere informatie

Interpolis Obligaties 3e kwartaal 2012

Interpolis Obligaties 3e kwartaal 2012 Interpolis Obligaties 3e kwartaal 2012 De obligatiemarkten werden in het derde kwartaal vooral beïnvloed door de ingrepen van de Europese Centrale Bank (ECB). Aan het begin van het kwartaal bleven aanvankelijk

Nadere informatie

Oerend hard. 16 juni 2015

Oerend hard. 16 juni 2015 16 juni 2015 Oerend hard De laatste weken is de obligatierente in Europa en de VS hard op weg naar normaal. De lage rentegevoeligheid van de portefeuilles heeft de verliezen van obligaties beperkt gehouden

Nadere informatie

Interpolis Obligaties 4e kwartaal 2013

Interpolis Obligaties 4e kwartaal 2013 Interpolis Obligaties 4e kwartaal 2013 Gedurende het slotkwartaal van 2013 heeft de ECB ervoor gekozen om het monetaire beleid verder te verruimen. De reden hiervoor was onder meer een verrassend lage

Nadere informatie

Maandbericht Beleggen December 2015

Maandbericht Beleggen December 2015 ING Investment Office Publicatiedatum: 25 november 2015 Maandbericht Beleggen December 2015 Assetallocatie Aandelen Vastgoed Grondstoffen Alternatieve beleggingen Obligaties Regioallocatie Noord-Amerika

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Derde kwartaal juli 2017 t/m 30 september Samenvatting:

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Derde kwartaal juli 2017 t/m 30 september Samenvatting: Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Derde kwartaal 2017-1 juli 2017 t/m 30 september 2017 Samenvatting: De maandelijkse nominale dekkingsgraad is gestegen van 113,6% naar 116,5%; De beleidsdekkingsgraad

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Tweede kwartaal april 2012 t/m ultimo juni Samenvatting:

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Tweede kwartaal april 2012 t/m ultimo juni Samenvatting: Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Tweede kwartaal 2012-1 april 2012 t/m ultimo juni 2012 Samenvatting: Nominale dekkingsgraad gedaald van 107,6% naar 101,9% Beleggingsrendement is 1,6%

Nadere informatie

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het derde kwartaal gestegen van 16.893 miljoen naar 17.810 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013).

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het derde kwartaal gestegen van 16.893 miljoen naar 17.810 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013). Kwartaalbericht 2014 Samenvatting Marktwaardedekkingsgraad per 30 september 2014 130,4%, een toename van 0,9%-punt ten opzichte van 30 juni 2014. Over de eerste negen maanden steeg de marktwaardedekkingsgraad

Nadere informatie

Achmea life cycle beleggingen

Achmea life cycle beleggingen Achmea life cycle beleggingen Scheiden. Uw pensioengeld in vertrouwde handen Wat betekent dat voor uw ouderdomspensioen? Interpolis. Glashelder Achmea life cycle beleggingen Als pensioenverzekeraar beleggen

Nadere informatie

1e kwartaal 2016 Den Haag, 20 april 2016

1e kwartaal 2016 Den Haag, 20 april 2016 Kwartaalbericht 1e kwartaal 2016 Den Haag, 20 april 2016 Samenvatting cijfers per 31 maart 2016 Dekkingsgraad (UFR): 97,7% Beleidsdekkingsgraad: 102,0% Belegd vermogen: 21,9 miljard Rendement 1 e kwartaal

Nadere informatie

Op zoek naar rendement? Zoek niet langer

Op zoek naar rendement? Zoek niet langer Op zoek naar rendement? Zoek niet langer High-yield en opkomende markten Juni 2014 Uitsluitend voor professionele beleggers De rente op staatsobligaties blijft nog lang laag. In het nauw gedreven door

Nadere informatie

Beleggingsstrategie. Zeer Dynamisch. ingsstrategie

Beleggingsstrategie. Zeer Dynamisch. ingsstrategie Zeer Dynamisch ingsstrategie Beleggingsklimaat Ontwikkeling en vooruitzichten beleidsrente 1,5 VS EMU 1,5 0,5 0,5 11-2010 11-2011 11-2012 11-2013 11-2014 11-2015 11-2016 Ontwikkeling en vooruitzichten

Nadere informatie

beleggingsvisie update Fors overwogen belang in aandelen gehandhaafd Invloed groeivertraging China op wereldeconomie tijdelijk

beleggingsvisie update Fors overwogen belang in aandelen gehandhaafd Invloed groeivertraging China op wereldeconomie tijdelijk beleggingsvisie update November - December 2015 Fors overwogen belang in aandelen gehandhaafd We verwachten dat het economisch herstel wereldwijd zal doorzetten en dat de huidige afzwakking tijdelijk is.

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Deelnemersvergadering

Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Deelnemersvergadering Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Deelnemersvergadering Arthur van der Wal Matthijs Claessens 30 september 2008 www.ingim.com Agenda Huidig Mandaat bij ING IM Performance, Beleid en Vooruitzichten

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Een van de slechtste kwartalen in 50 jaar. Obligaties en vastgoed geven positief rendement

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Een van de slechtste kwartalen in 50 jaar. Obligaties en vastgoed geven positief rendement Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB02-135 2 juli 2002 9.30 uur Aandelen hard onderuit in tweede kwartaal De koersen van Nederlandse aandelen zijn hard onderuit gegaan in het tweede kwartaal

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Rente op kapitaalmarkt naar laagterecord. Slechtste eerste kwartaal op Damrak voor aandelen

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Rente op kapitaalmarkt naar laagterecord. Slechtste eerste kwartaal op Damrak voor aandelen Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB03-063 2 april 2003 9.30 uur Rente op kapitaalmarkt naar laagterecord In het eerste kwartaal van 2003 is de rente op de kapitaalmarkt gedaald tot het laagste

Nadere informatie

Visie ING Investment Office Oktober 2017

Visie ING Investment Office Oktober 2017 Visie ING Investment Office Oktober 2017 Bob Homan 21 september 2017 Kernfactoren die financiële markten bepalen 3 pijlers + sentiment Economie Sentiment Waardering Liquiditeit Hoe staat de economie ervoor?

Nadere informatie