E-laad en Uneto-VNI. op weg met de elektrische auto. nieuws. Uniform systeem

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "E-laad en Uneto-VNI. op weg met de elektrische auto. nieuws. Uniform systeem"

Transcriptie

1 nieuws E-laad en Uneto-VNI op weg met de elektrische auto Uneto-vni en de Stichting E-laad hebben elkaar gevonden in hun toekomstvisie op elektrische auto s. Dinsdag 18 januari tekenden de organisaties na afloop van de beurs Slimme Netwerken in Utrecht een convenant dat hun gezamenlijke verwachtingen over de elektrische auto moet omzetten in daden. Het kan het laatste duwtje voor de doorbraak betekenen. E-laad is de stichting van alle netbeheerders in Nederland. Zij zien een mooie toekomst voor de elektrische auto, maar er moet nog heel wat gebeuren voordat de keuze voor een stekkerbare auto vanzelfsprekend wordt. Zijn er niet genoeg laadpalen, dan haalt niemand het in zijn hoofd een elektrische auto te kopen. Omgekeerd steken E-laad, energieleveranciers en bedrijven niet voor niets geld in oplaadpalen. Zonder elektrische auto s, dus de afzetmarkt, blijven investeerders aan de zijlijn staan. De ontwikkelingen zullen dus parallel aan elkaar lopen: de elektrische auto moet worden ontdekt door het grote publiek en tegelijkertijd moet het aantal laadpunten snel stijgen. Uneto-vni en E-laad nemen graag de ontwikkeling van de infrastructuur voor hun rekening. E-laad overlegt daarvoor al enige tijd met publieke grondbezitters, en dan vooral met gemeenten. We hebben nu met zo n honderd gemeenten een overeenkomst voor plaatsing van de palen, legt directeur Onoph Caron uit. Daarbij hebben we een versie voor grond met opstal en een zonder. We houden het graag bij zo weinig mogelijk concepten. Er zijn al genoeg regels rondom grondbezit. Tot 2012 willen de organisaties tienduizend oplaadpalen neerzetten in Nederland. Uniform systeem Maar ook als de laadpaal is geïnstalleerd, is het werk nog niet gedaan, zo realiseert ook E-laad zich. Uneto-vni verschaft zichzelf een markt als het met E-laad een uniform systeem kan opzetten voor beheer, onderhoud en ontwikkeling van de infrastructuur voor de elektrische auto. Die rol ziet de brancheorganisatie wel zitten. Wij zijn ervan overtuigd dat er veel toekomst in de elektrische auto zit, vertelde voorzitter Marcel Engels van Uneto-vni. De ondertekening doet mij denken aan de bezegeling van het Meer Met Minder - contract. Dit initiatief is al goed op gang gekomen. Het zou mooi zijn als het net zo gaat met de elektrische auto. Even verderop in Utrecht werd de daad bij het woord gevoegd. De gemeente Utrecht heeft met een aantal partners het initiatief genomen veertig elektrische taxi s in gebruik te nemen. Zo verbetert de luchtkwaliteit in de stad en kunnen bewoners vast wennen. Meer zicht krijgen op alle gebieden van de elektrische auto is ook de insteek van Caron. Wij zijn erg benieuwd naar gebruikersinformatie, zodat onze kennis toeneemt. Daarnaast willen we graag dat het net voor laadpalen net zo betrouwbaar wordt als het net dat er nu al ligt. Daarvoor zijn afspraken nodig over juist gebruik en veiligheid. Daar speelt Uneto-vni een belangrijke rol in. In het kader van eendracht maakt macht hopen E-laad en Uneto-vni op een vliegende start. Dat zou niet alleen goed nieuws betekenen voor de elektrische auto, maar ook voor de duurzame energievoorziening. Uneto-vni denkt dat het op lange termijn mogelijk is energie te produceren zonder CO 2 uitstoot. Voordat het zo ver is moet echter eerst een omslag van centrale naar decentrale energieproductie plaatsvinden. In plaats van energiecentrales en grootschalige, wijdvertakte netwerken kan energie ook op buurt- en wijkniveau worden geproduceerd, is de mening van Uneto-vni. Ook de elektrische auto kan dan worden opgeladen met stroom die in de buurt is opgewekt. Zo hoort niet alleen de CO 2 -uitstoot van huishoudelijk energiegebruik tot het verleden, maar ook vervuiling door auto s. 53

2 nieuws POLL ja nee Het is schadelijk dat nen-normen niet gratis beschikbaar zijn Op is maandelijks een poll te vinden waarop bezoekers hun mening kunnen geven over ontwikkelingen in de installatiewereld. De afgelopen tijd was er gelegenheid om op de rechterlijke uitspraak over de nen-normen te reageren. In hoger beroep besliste de rechtbank onlangs dat nennormen niet gratis beschikbaar gesteld hoeven te worden, ondanks een eerdere uitspraak. Uit de stemresultaten op de stelling Het is schadelijk dat nen-normen niet gratis beschikbaar zijn blijkt dat dit duidelijk niet naar de zin van de installatiesector is. Een overduidelijke 99 procent was het met de stelling eens, 1 procent stemde tegen. In totaal werd 705 keer gestemd. Op staat inmiddels een nieuwe stelling. Wilt u reageren of heeft u zelf een stelling? Stuur dan een naar nieuws Cofely schrapt 225 banen Technisch dienstverlener Cofely laat 225 banen vervallen. Vooral in de Randstad moeten werkplekken verdwijnen. Een sociaal plan is nog onderwerp van discussie. Vakbonden wisten dat Cofely het zwaar had, maar niet dat het banenverlies zo hoog zou uitvallen. Omzet SAS klimt SAS, specialist op het gebied van Business Analytics, heeft in 2010 een omzet van 2,43 miljard dollar behaald. Dit is een stijging van 5,2 procent ten opzichte van de resultaten van De Business Analytics-gerelateerde inkomsten stegen met 26 procent. Meijerman Techniek failliet Het bedrijf Meijerman Elektrotechniek uit Heino is failliet verklaard. Het bedrijf was vooral actief in de verlieslijdende recreatiesector. Ook intern waren er problemen. De curator stuurt aan op een doorstart, er werken elf mensen bij het bedrijf. Theunissen vicepresident marketing bij Equinix Equinix, leverancier van datacenterdiensten, heeft Dick Theunissen benoemd tot vicepresident marketing Europe. Theunissen was hiervoor werkzaam als partner bij consultancybedrijf Santiva Europe, hij wordt in zijn nieuwe functie verantwoordelijk voor de Europese marketing. Krommenie krijgt zonnefietspad In Krommenie komt volgend jaar een infrastructuur en op langere termijn fietspad dat zonne-energie opwekt. Dit ook aan klimaatneutrale mobiliteit. heeft gedeputeerde Bart Heller van de Naar verwachting heeft die omslag provincie Noord-Holland gezegd. Het plaats in Volgens ecn-directeur zonnefietspad wordt volgens hem Kees van der Klein en dr. ir. Egbert Sol uniek in de wereld. Het nieuwe fietspad van tno is de regio Eindhoven uitermate krijgt een wegdek genaamd SolaRoad. geschikt voor een grote rol op dit gebied. De regio is sterk in het op multi- Dit is het eerste wegdek met geïntegreerde zonnecellen. Zo wordt het disciplinaire wijze bouwen van machines. Nu gaan we weer kennis bundelen mogelijk om een weg te gebruiken en er tegelijkertijd zonne-energie mee op op een nieuw gebied. Met lef en durf te wekken. Het fietspad in Krommenie kunnen we opnieuw iets tot stand is een proef waar we veel van verwachten. Op alle tienduizenden kilometers cellen die in het Westen worden ge- brengen, aldus Sol. De meeste zonnewegdek in Nederland, zowel fietspaden bruikt, worden tegenwoordig in China als autowegen, valt veel zonlicht en het gebouwd. Maar de machines die de is prachtig als we dat kunnen omzetten in duurzame energie. SolaRoad is ben, komen uit Europa. Eindhoven grote Chinese fabrikanten nodig heb- ontwikkeld door tno, in samenwerking speelt een grote rol in die Europese machinebouw. De komende jaren groeit met de provincie Noord-Holland en twee bedrijven. De vier partijen willen de sector met procent per jaar, hiermee een bijdrage leveren aan het tot een niveau van 2 tot 3 miljard euro, opwekken van duurzame energie uit voorziet Van der Klein van ecn. Elektriciteitsverbruik stijgt verder Het Nederlandse elektriciteitsverbruik is voor de vijfde achtereenvolgende maand gestegen. In december lag het door TenneT gemeten verbruik op GWh, dit is exclusief het zelf opgewekte elektriciteit van de industrie, zoals van wkk. TenneT publiceert actuele cijfers rond om het energieverbruik, productie, import en export. Met de cijfers geeft de elektriciteitstransporteur transparantie over de ontwikkelingen in de elektriciteitsmarkt. 54

3 visie Elektrische auto geslaagd bij botsproef De eerste in serie geproduceerde elektrische auto, de Mitsubishi i-miev, heeft goede resultaten behaald in een crashtest die de anwb in samenwerking met zusterclubs heeft uitgevoerd. Ondanks de zeer lichte constructie doorstaat de auto de frontale botsproef. De crashtest laat zien dat de i-miev inzittenden een goede bescherming biedt en doet daarmee niet onder voor vergelijkbare auto s met een normale verbrandingsmotor. De i-miev werd aan drie testen onderworpen; een frontale botsing, een kop-staartbotsing en een test naar de veiligheid van hulpverleners en inzittenden bij een ongeval. Daarbij is gekeken welke problemen hulpverleners hebben met het openmaken van de auto en het redden van inzittenden. Uit deze tests komen slechts marginale verbeterpunten naar voren. Zo kan de bescherming van knieën en bovenbenen worden verbeterd, evenals het binnendringen van auto-onderdelen. Ook wat betreft de veiligheid voor hulpverleners en inzittenden bij een ongeval zijn in de test slechts kleine verbeterpunten geconstateerd. Zo zou aan het exterieur al zichtbaar moeten zijn dat de spanning is uitgeschakeld. De hoogspanning schakelt zichzelf uit, waarmee het voertuig spanningsvrij wordt. Hierdoor kunnen hulpverleners veilig aan het werk zonder dat inzittenden extra risico s lopen. Ook is bekeken of de accu s goed beschermd zijn. Dat bleek het geval. Nieuwe editie Skills Masters Ook dit jaar strijden jonge vaktechnici in de installatiesector om de titel Skills Master. Van 24 tot en met 26 maart nemen ze het tegen elkaar op tijdens Skills Masters 2011 in Ahoy Rotterdam. Skills Masters is een beroepenmanifestatie waar jongeren die voor een belangrijke beroepskeuze staan kunnen kennismaken met vakmanschap. Otib is ook dit jaar organisator voor de beroepenwedstrijden op het gebied van installatietechniek. Er zijn wedstrijden in de vakgebieden sanitaire & verwarmingstechniek, woninginstallaties, koudetechniek en metalen dakdekken. Meer informatie staat op Duidelijke afspraken Uneto-vni zoekt voor de realisatie van haar doelstellingen waar mogelijk samenwerking met andere partijen en maakt daarmee duidelijke afspraken. De afgelopen weken hebben we daarvan twee voorbeelden gezien. De instroom van goed gekwalificeerd jong talent is een speerpunt van de brancheorganisatie. Als er geen goede mensen beschikbaar zijn, komt het werk binnen uw bedrijf en dat in de gehele branche onder druk te staan. Daarom heeft Uneto-vni in de regio Zuidoost het convenant Werken aan vakmanschap met de provincie Limburg afgesloten. De duidelijke afspraak: bij projecten die de provincie of de Limburgse gemeenten vanaf nu aanbesteden, worden altijd leerwerkplekken ingezet. In ruil daarvoor gaan de provincie en de gemeenten projecten versneld uitvoeren. Een duidelijk geval van een win-winsituatie: de regionale overheid levert een bijdrage aan het behoud van werkgelegenheid en de installatiebranche verzekert zich van de instroom van jong technisch talent. Een prima initiatief dat navolging in andere provincies verdient. Een tweede duidelijke afspraak maakte Uneto-vni onlangs met Stichting E-laad, de vereniging van netwerkbeheerders: we gaan in twee jaar tijd tienduizend oplaadpunten voor elektrisch vervoer plaatsen. Dit convenant past in ons streven leden te helpen nieuwe marktkansen te creëren, maar gaat verder dan het plaatsen van uitsluitend oplaadpunten. Wij zien een toekomst waarin elektrisch vervoer echt CO 2 - neutraal kan worden. Dat wordt mogelijk door de energie die we steeds vaker decentraal en duurzaam opwekken niet alleen te gebruiken om bijvoorbeeld het licht in huizen of gebouwen te laten branden, maar ook om elektrische auto s op te laden. Bovendien gaan we slimme netwerken (smart grids) ontwikkelen die levering en verbruik van energie nauwkeurig op elkaar kunnen afstemmen. Toekomstmuziek? Integendeel. Leden van Uneto-vni zijn nu al actief bezig om deze toekomst vorm te geven. ir. marcel engels, voorzitter uneto-vni, 55

4 nieuws nieuws Security-onderzoek Cisco Cisco heeft de resultaten van zijn jaarlijkse security-onderzoek over 2010 gepubliceerd. Het onderzoek toont aan dat cybercriminelen hun focus verschuiven van Windows-gebaseerde pc s naar andere besturingssystemen. Uit het rapport blijkt verder dat 2010 het eerste jaar in de geschiedenis van het internet is waarin de hoeveelheid spam daalde. Daar tegenover staat dat criminelen meer investeren in money muling, het doorsluizen van crimineel geld. De verschuiving is een gevolg van het beter beveiligen van Windows-platform voor pc s en aanverwanten. Als gevolg hiervan is het voor criminelen moeilijker deze platforms aan te vallen. Ze zoeken naar andere manieren om geld te verdienen, bijvoorbeeld door pda s en mobiele telefoons te gebruiken. Ook de opkomst van mobiele apparaten zorgt voor een toename van het aantal aanvallen. Draka-productontwikkelaar onderscheiden Dr. Christian Pfeiler, manager productontwikkeling bij Draka Communications heeft de iec 1906-onderscheiding ontvangen. Pfeiler krijgt de onderscheiding voor zijn buitengewone inspanningen op het gebied van internationale standaarden voor coaxiale communicatiekabels. Nieuwe formule Teamlogic TeamLogic heeft een nieuwe franchiseformule ontwikkeld voor zakelijk computeronderhoud, netwerkbeheer en managed services. In de Verenigde Staten is het concept al een succes. Storing straatverlichting Inwoners van Vught klagen al enkele weken over de straatverlichting in de plaats. De verlichting werkt gebrekkig op een groot aantal plekken. Inwoners schatten dat een derde van alle palen en masten niet werkt. Naar aanleiding van de klachten is Enexis een onderzoek naar de herkomst gestart, evenals reparatiewerkzaamheden. Veel inwoners voelen zich niet veilig, nu de openbare verlichting het laat afweten. Convenant stimuleert Limburgs talent De provincie Limburg en Uneto-vni hebben in Venlo het convenant Werken aan Vakmanschap ondertekend. De convenantpartners maken de afspraak om bij installatieprojecten van provincie en gemeenten voortaan altijd stage- en leerwerkplekken in te zetten. Door het convenant krijgen honderden leerlingen die nu voor de branche verloren dreigen te gaan de kans om praktijkkennis op te doen. Vorig jaar sloot de provincie al een dergelijk convenant met de bouwsector en de woningcorporaties. Leerwerkplekken in de installatiebranche staan momenteel onder druk, dit komt door de daling van het aantal opdrachten voor nieuwbouw en renovatie. Hierdoor is het voor bedrijven moeilijk om leerlingmonteurs in dienst te nemen. De ontwikkeling zorgt op termijn voor een gebrek aan goed gekwalificeerd personeel, zo vrezen de provincie en Uneto-vni. Het convenant dat is gesloten, voorziet erin dat de convenantpartners bij de uitgifte van overheidsopdrachten zoveel mogelijk gebruikmaken van leerwerk- en stageplekken. Als dat het geval is, wordt dit in het aanbestedingsbestek vermeld. Voorzitter Claudia Reiner van Uneto-vni regio is blij met de hulp van de provincie. Het is voor de leden van Uneto-vni een belangrijk signaal dat de overheid zich wil inzetten om jonge vakmensen in opleiding een kans te geven. Dankzij deze afspraak met de provincie wordt een nieuwe generatie vakmensen opgeleid. Het convenant heeft een looptijd van vier jaar. Tussentijds vindt jaarlijks een evaluatie plaats van de behaalde resultaten. Vraag naar zzp er in ict neemt toe De vraag naar zelfstandige ict-specialisten is in 2010 toegenomen. Dat blijkt uit de index it-contracts Flex. In het crisisjaar schommelde de index rond de 67 punten. Vanaf februari 2010 is de index weer gaan stijgen. In het laatste kwartaal van 2010 herstelde de index aanzienlijk. In december steeg de index naar 87, terwijl in december 2009 de teller bleef steken bij 64. Het herstel is niet gelijk verdeeld over alle sectoren. In de ene sector zijn de tarieven naar boven bijgesteld zodat de juiste ict ers aangetrokken kunnen worden, terwijl in de andere sector nog steeds veel druk op de tarieven staat. Binnen de overheid wil het herstel bijvoorbeeld nog niet doorzetten. Steeds meer ict-dienstverleners hebben zelf businessunits opgericht waarmee ze freelancers bij eindklanten kunnen positioneren. In het verleden geschiedde dat door samen te werken met bemiddelingsbureaus. Door rechtstreeks zzp ers in te huren kunnen ict-bedrijven meer controle krijgen over de werving van specialisten en hun tarieven. Freelancers krijgen daardoor in 2011 meer keuzemogelijkheden als ze naar nieuwe opdrachten zoeken. Doek valt definitief voor IT s Zoals al werd gevreesd is elektronicaketen it s failliet verklaard. Eind januari werd bekend dat eigenaar IMpact Retail al surseance van betaling had aangevraagd, nu heeft ook de rechtbank het licht definitief uitgedraaid. Met het faillissement van it s, Modern en Prijstopper probeert de curator snel een doorstart te bewerkstelligen. Inmiddels zijn met enkele partijen al gesprekken gevoerd over een overname van de winkels, of een deel daarvan. De medewerkers van de elektronicazaken hebben dankzij een noodregeling met het uwv hun achterstallige salaris ontvangen. De keten kwam eind januari in de problemen door de slechte economische omstandigheden, het aanbod van apparatuur op internet en de prijsdruk op elektronica. 56

5 opinie Scapino in een keer over naar duurzame tl Algemeen directeur van Scapino Rob Oremans en Frank van der Vloed, general manager Philips Lighting Benelux, hebben vrijdag 21 januari officieel de eerste energiebesparende fluorescentielamp (tl-d Eco) geplaatst. Hiermee start een traject om in totaal oude tl-buizen te vervangen. In de Scapino-vestiging van Assen, waar zich ook het hoofdkantoor bevindt is op die dag een project begonnen om de in totaal oude tl-buizen in de Scapino-winkels door de tl-d Eco te vervangen. Het project is opgestart door de Groningse lichttechnische groothandel Bruins Visscher Licht, die het traject ook coördineert. Alle oude fluorescentielampen worden op een milieuvriendelijke wijze afgevoerd. In de periode tot en met half mei worden wekelijks drie containers met elk duizend vervangen fluorescentielampen bij erkende verwerkingsbedrijven ingeleverd. Financiering van de recycling geschiedt door een heffing van 12 eurocent op elke nieuwe fluorescentielamp. Voor de zomervakantie moeten alle Scapino-filialen van nieuwe verlichting zijn voorzien. De jaarlijkse energiebesparing die hiermee gemoeid gaat bedraagt circa 1,4 miljoen Kwh. De terugverdientijd is naar verwachting dertien maanden. Dankzij besparing van circa 600 ton CO 2 per jaar is ook het milieu met deze actie gediend. Wakker worden met licht valt in de smaak Electronicaproducent Philips is enkele weken geleden begonnen met een experiment met inwoners van het plaatsje Longyearbyen op het eiland Spitsbergen. De meest noordelijke stad op aarde is in de wintermaanden gehuld in diepe duisternis, omdat het zo dicht tegen de Noordpool aanligt. Driekwart van de bewoners ondervond s ochtends problemen met het gebrek aan licht. Philips deelde aan alle inwoners een Wake-up Light uit om te kijken of verbetering optrad. De lamp gaat s ochtends langzaam aan, zodat mensen op een natuurlijke en subtiele manier worden gewekt. In de duisternis van Longyearbyen is die manier van ontwaken in de smaak gevallen, zo blijkt uit een studie. Deze studie, onderdeel van het project Wake up the Town, is het grootste veldexperiment ter wereld dat ooit op het gebied van lichttherapie is uitgevoerd. Voor de inwoners de Philips Wake-up Light in gebruik namen, op 20 oktober 2010, verklaarde bijna driekwart van de inwoners (72 procent) dat ze tijdens de wintermaanden moeilijk uit bed komen. Door de Wake-up Light vindt 97 procent van de deelnemers het makkelijker om s ochtends op te staan. De onderzoeken tonen aan dat verlichting veel invloed kan hebben op het gemoed van mensen. Scholing hoezo? Regelmatig zit ik om tafel met deskundigen op het gebied van scholing. Die weten dan haarfijn uit te leggen waarom werknemers moeten worden geschoold. Vaak is scholing voor hen een doel op zich, het betreft dan bijvoorbeeld scholing op een ROC of het volgen van cursussen. Ik begrijp best dat mensen, die een bepaald vak hebben gekozen, van mening zijn dat de wereld zonder hun vak niet kan bestaan. We zouden nog in het stenentijdperk leven als we niet aan hun oproep voldoen. Juristen vinden dat alles juridisch is, dokoren denken dat alles om geneeskunde draait en installateurs vinden dat de wereld niet verder kan als zij er niet zijn. Op zich hebben al deze partijen gelijk. Maar wat hebben we dan aan scholing? Scholing is natuurlijk geen doel, maar een middel. Dus als we iets willen bereiken, moeten we zorgen dat we begrijpen waar het over gaat en kunnen inschatten wat er allemaal bij komt kijken. Zo lijkt het mij een goede zaak als docenten op scholen ook werkzaam zijn in het bedrijfsleven, bijvoorbeeld door een duobaan. Of dat ze tijdens hun vakanties meedraaien bij een bedrijf. Zij moeten ook worden bijgeschoold, vooral om te weten hoe het er in de praktijk aan toe gaat. Voor ons is scholing natuurlijk ook van belang. We kunnen alleen nieuwe technieken toepassen als we weten hoe ze werken, waar ze voor dienen en hoe ze geïnstalleerd kunnen worden. Ook moeten we de klant kunnen overtuigen van het nut van die techniek. Het is alleen wel lastig om vast te stellen welke scholing nuttig is en hoe de marktvoorspellingen zijn, of in welke richting wij ons en medewerkers moeten scholen. Uneto-vni onderzoekt regelmatig de toekomstige ontwikkelingen. Kort geleden nog zijn de resultaten van Radar 2020 verschenen. Het Cursusloket van Uneto-vni biedt vele cursussen aan die werkgevers en werknemers de kennis kunnen geven die nodig is voor die nieuwe activiteiten. Opvallend is dat veel ondernemers vooral de technische cursussen via het Cursusloket (laten) volgen en dat algemenere cursussen ook bij andere aanbieders worden geboekt. Sinds de start zien we het aantal afgenomen cursussen bij het Cursusloket stijgen. Dat stemt tot tevredenheid, maar het kan altijd beter. Want als één bedrijfstak bol staat van nieuwe kansen, dan is het toch wel die van ons. Als dat wordt meegenomen is de leergierigheid van onze bedrijfstak toch nog te beperkt. Een goede aanvang van 2011 zou dus kunnen zijn nog eens naar nieuwe markten of technieken te kijken en onze klanten daarop te attenderen. Natuurlijk pas wel nadat we de nodige kennis hebben opgedaan. Dat is geen goed voornemen, maar in economisch onzekere tijden een bittere noodzaak. rob Bernsen, HoofD AfDelinG BeleiDSontWiKKelinG WerKGeverSzAKen, 57

6 column agenda column Koper > 25 jaar Volgens het maandblad nwt is de aardse voorraad koper bijna uitgeput. Er zou nog genoeg zijn voor 25 jaar. Mijn kleinkinderen gaan daardoor als gevolg van onze leef-maar-raak - mentaliteit in een soberder wereld leven. Wat hangt ons als elektrotechnisch logistiekspecialisten boven het hoofd bij het stillen van de menselijke energiehonger? Dagelijks verprutsen we met onze branche vele tonnen schaars koper. Bij grotere kabeldoorsneden valt er nog wel iets terug te winnen, maar in het algemeen gaat er bij elk recyclerondje het nodige aan kwaliteit en/of kwantiteit verloren. Met de dunne koperaders is het helemaal slecht gesteld: weinig koper en veel kunststof. Bij het afbranden gaat er al veel koper verloren, getuige de blauwgroene vlammen. Stel nu eens dat de recycling van koper ongeveer 2 procent verlies oplevert, dan kunnen we ruim vijftig keer recyclen. Als we onze woningen eens per honderd jaar vervangen, dan houden traditionele installaties na vijfduizend jaar op. Dat is minder dan de tijdsafstand tussen nu en de piramides van Egypte. Probleem dus. Er zijn revolutionaire ideeën om zonnepanelen in de Sahara te plaatsen voor de opwekking van elektriciteit. Een klein stukje Sahara is al voldoende om heel Europa van elektriciteit te voorzien, zo las ik in Gezond bouwen en wonen van december Die elektriciteit zou dan over Europa moeten worden gedistribueerd. Mooi niet. Het resterende koper in de aardbodem is niet voldoende om zo n ambitieus plan te realiseren. Dat moet anders. Aluminium biedt wellicht even soelaas, maar ook die delfstof raakt eens uitgeput. Help even mee brainstormen over een oplossing voor het grootschalige elektriciteitstransport vanaf de Sahara naar het Europese net. Als eindige metalen niet mogen worden gebruikt, moet het in de hergroeibare koolstofsfeer worden gezocht. Grafiet heeft een hoge soortelijke weerstand, vergeleken met koper. Vorig jaar werd de Nobelprijs uitgereikt voor de ontdekking van grafeen. Grafeen is een koolstofplaatje van een atoomdikte met een honingraatstructuur. Het geleidingsvermogen van grafeen is ongeveer gelijk aan dat van koper. Inmiddels is grafeen te vervaardigen ter grootte van een A4-tje. Stel dat we een Aramide-kabel aramide, basis voor de sterkste scheepstrossen omwikkelen met grafeen, dan ontstaat een loeisterke, goedgeleidende kabel; misschien zelfs wel in te zetten als hoogspanningskabel. Dat de kern niet geleid is in verband met het Skin-effect bij wisselspanning geen probleem. Met dergelijke kabels moet het mogelijk zijn alle elektriciteit voor Europa vanuit de Sahara aan te slepen. Wel nog even wachten op ontwikkelingen in die richting. BOB VerHeUl, maart Safety & Security Amsterdam RAi, Amsterdam maart ish Messe, Frankfurt 3 7 oktober Beurs Elektrotechniek Jaarbeurs, Utrecht Onderzoek naar lichtvervuiling in Groot-Brittannië Straatverlichting zorgt s avonds voor een veilig gevoel, maar sinds kort worden in Groot-Brittannië ook de nadelen uitgebreid besproken. Milieuorganisatie cpre en de Britse astronomische organisatie cfds hebben de Britse regering opgeroepen de lucht- en lichtvervuiling te verminderen, vooral op het platteland. Om het pleidooi kracht bij te zetten, hebben de organisaties ook becijferd hoeveel bespaard kan worden met gedimde of verwijderde straatverlichting. In het land wordt op dit moment zo n 600 miljoen euro uitgegeven aan straatverlichting, goed voor ongeveer 5 10 procent van de CO 2 -uitstoot. De plannen betekenen allerminst dat Britse verlichtingsexperts werkloos worden. Als de straatverlichting wordt aangepakt of omgeruild voor dimbare verlichting, betekent dat extra werk. Wel thuis De voorbeeldwoning van het project Wel Thuis in Delft laat bezoekers ervaren welke toepassingen er zijn om een woning comfortabel, duurzaam, veilig en levensloopgeschikt te maken voor jong en oud. Dit project is een samenwerking tussen Otib en woningcorporaties Vestia en Vidomes, zorginstellingen Pieter van Foreest en de gemeente Delft. De samenwerking combineert alle beschikbare kennis op het gebied van zorg, wonen en welzijn met expertise uit de technische installatiebranche. Inmiddels hebben al veel mensen het levensloopgeschikte driekamerappartement bezocht en kunnen zien en beleven hoe technische oplossingen de persoonlijke leefomgeving en het welzijn van de bewoner verbeteren. De woning is gratis op afspraak te bezoeken. Informatie: 58

KWARTAALMONITOR OKTOBER 2015. Omzetontwikkeling van freelancers en flexwerkers in Nederland

KWARTAALMONITOR OKTOBER 2015. Omzetontwikkeling van freelancers en flexwerkers in Nederland KWARTAALMONITOR OKTOBER 2015 Omzetontwikkeling van freelancers en flexwerkers in Nederland Inhoud 3 ONDERNEMERS, LAAT ZIEN DAT FLEXWERKERS WAARDEVOL ZIJN 4 OMZET FREELANCERS EN FLEXWERKERS DAALT DOOR TOENEMENDE

Nadere informatie

Green Deals gesloten voor stimuleren groene economische groei

Green Deals gesloten voor stimuleren groene economische groei Green Deals gesloten voor stimuleren groene economische groei Burgers, bedrijven, milieu-organisaties en overheden hebben vandaag op initiatief van minister Verhagen van Economische Zaken, Landbouw en

Nadere informatie

Ontwerp Gezonde Systemen

Ontwerp Gezonde Systemen Ontwerp Gezonde Systemen Het huidige zonne-inkomen gebruiken De cycli van de natuur worden aangedreven door de energie van de zon. Bomen en planten vervaardigen voedsel op zonlicht. De wind kan worden

Nadere informatie

CO2-monitor 2013 s-hertogenbosch

CO2-monitor 2013 s-hertogenbosch CO2-monitor 2013 s-hertogenbosch Afdeling Onderzoek & Statistiek Maart 2013 2 Samenvatting In deze monitor staat de CO2-uitstoot beschreven in de gemeente s-hertogenbosch. Een gebruikelijke manier om de

Nadere informatie

De slimme meter Klaar voor de toekomst

De slimme meter Klaar voor de toekomst De slimme meter Klaar voor de toekomst met de slimme meter bent u klaar voor de toekomst Endinet maakt haar energienetten klaar voor de toekomst. Net als de auto-, de telefoonen bankindustrie worden ook

Nadere informatie

Nuon Helianthos. Een doorbraak in zonne-energie.

Nuon Helianthos. Een doorbraak in zonne-energie. Nuon Helianthos Een doorbraak in zonne-energie. 2 Nuon Helianthos Een doorbraak in zonne-energie. Nuon Helianthos 3 Een duurzame samenleving staat hoog op de politieke en maatschappelijke agenda. Een wezenlijke

Nadere informatie

Wij brengen energie. Waar mensen licht en warmte nodig hebben

Wij brengen energie. Waar mensen licht en warmte nodig hebben Wij brengen energie Waar mensen licht en warmte nodig hebben Energie in goede banen De beschikbaarheid van energie bepaalt in grote mate hoe we leven: hoe we wonen, werken, produceren en ons verplaatsen.

Nadere informatie

Het Slimme energienet..zx ronde 25 januari 2015

Het Slimme energienet..zx ronde 25 januari 2015 Het Slimme energienet..zx ronde 25 januari 2015 De laatste tijd worden we overspoeld door marketing verhalen over de slimme meter en het slimme energienet. Men stelt dat met de komst van de slimme meter

Nadere informatie

ZUINIGE ENERGIE EN KPN

ZUINIGE ENERGIE EN KPN ZUINIGE ENERGIE EN KPN KPN start op 30 oktober 2012 met nieuwe corporate campagne Het netwerk dat geeft om Nederland. Hierbij worden relevante maatschappelijke thema s belicht. In de eerste uiting, We

Nadere informatie

MJA Routekaart ICT 2030 en SER Energieakkoord

MJA Routekaart ICT 2030 en SER Energieakkoord MJA Routekaart ICT 2030 en SER Energieakkoord Jeroen van der Tang Manager Duurzaamheid & Milieu Nederland ICT 30 januari 2014 Introductie Nederland ICT Nederland ICT is de branchevereniging van ICT-bedrijven

Nadere informatie

Zonne-energie gratis en schoon

Zonne-energie gratis en schoon Zonne-energie gratis en schoon Samen gaan we voor duurzaam Genieten van de zon. Buiten in de tuin, in het park of op het strand. De zon geeft ons gratis energie. We kunnen de zon ook op een andere manier

Nadere informatie

Helmonds Energieconvenant

Helmonds Energieconvenant Helmonds Energieconvenant Helmondse bedrijven slaan de handen ineen voor een duurzame en betrouwbare energievoorziening. Waarom een energieconvenant? Energie is de drijvende kracht Energie is de drijvende

Nadere informatie

duurzame energievoorziening voor bedrijventerreinen

duurzame energievoorziening voor bedrijventerreinen duurzame energievoorziening voor bedrijventerreinen De toekomst van de energievoorziening Gemeenten, provincies, bedrijven en projectontwikkelaars gaan zich steeds meer richten op duurzame energiedoelstellingen,

Nadere informatie

Experiment toepassen zonne-energie Castellum in Oudheusden

Experiment toepassen zonne-energie Castellum in Oudheusden College Onderwerp Experiment toepassen zonne-energie Castellum in Oudheusden OORJV004 Collegevoorstel Inleiding In Oudheusden ontwikkelt Woonveste samen met de gemeente Heusden het plan Castellum. Er worden

Nadere informatie

Bijlage: Green Deal Sun Share Breda

Bijlage: Green Deal Sun Share Breda 1. Breda DuurSaam Breda DuurSaam is een onafhankelijke coöperatie die projecten opzet, begeleidt en uitvoert die bijdragen aan een volhoudbare, leefbare en gezonde Bredase samenleving. Deze projecten richten

Nadere informatie

De opkomst van all-electric woningen

De opkomst van all-electric woningen De opkomst van all-electric woningen Institute for Business Research Jan Peters Directeur Asset Management Enexis Inhoud Beeld van de toekomst Veranderend energieverbruik bij huishoudens Impact op toekomstige

Nadere informatie

Strategisch Thema. -Duurzame stad-

Strategisch Thema. -Duurzame stad- Strategisch Thema -Duurzame stad- Modules Samenvatting 1 Houding Nijmegenaren 2 Energieopwekking en -verbruik 3 Omgaan met grondstoffen 5 Duurzame mobiliteit 6 Milieukwaliteit en leefomgeving 7 Datum:

Nadere informatie

Personeel op peil. Onderzoek naar de positie van mkb-werknemers

Personeel op peil. Onderzoek naar de positie van mkb-werknemers Personeel op peil Onderzoek naar de positie van mkb-werknemers Personeel op peil, onderzoek naar de positie van mkb-werknemers Personeel op peil Onderzoek naar de positie van mkb-ondernemers MKB-Nederland

Nadere informatie

KWARTAALMONITOR JULI 2014. Omzetontwikkeling van freelancers en flexwerkers in Nederland

KWARTAALMONITOR JULI 2014. Omzetontwikkeling van freelancers en flexwerkers in Nederland KWARTAALMONITOR JULI 2014 Omzetontwikkeling van freelancers en flexwerkers in Nederland Inhoud 4 MEER JONGEREN FREELANCEN 5 OMZET FREELANCERS STIJGT 6 OMZET HAAGSE FREELANCER BLIJFT ACHTER OP REST VAN

Nadere informatie

FORUM Monitor Allochtonen op de arbeidsmarkt: effecten van de economische crisis 2 e kwartaal 2009

FORUM Monitor Allochtonen op de arbeidsmarkt: effecten van de economische crisis 2 e kwartaal 2009 FORUM Monitor Allochtonen op de arbeidsmarkt: effecten van de economische crisis 2 e kwartaal 29 Groei van werkloosheid onder zet door! In het 2 e kwartaal van 29 groeide de werkloosheid onder (niet-westers)

Nadere informatie

De Groene Belangenbehartiger

De Groene Belangenbehartiger Inhoudsopgave DGB, De Groene Belangenbehartiger Markt zonnepanelen & toekomst Onderdelen zonnepaneelsysteem Zonnepanelen Omvormers Montagesysteem Installatie Wat kan er misgaan? Vragen? 1 De Groene Belangenbehartiger

Nadere informatie

Bemiddeling van overeenkomsten tot levering van groene stroom en bosgecompenseerd gas

Bemiddeling van overeenkomsten tot levering van groene stroom en bosgecompenseerd gas Partnerovereenkomst Bemiddeling van overeenkomsten tot levering van groene stroom en bosgecompenseerd gas PARTIJEN: En 1. Coöperatie Energiefabriek013 handelend onder de naam Coöperatie Energiefabriek013,

Nadere informatie

ENERGIE ENQUÊTE VOORJAAR 2012

ENERGIE ENQUÊTE VOORJAAR 2012 ENERGIE ENQUÊTE VOORJAAR 2012 2 INHOUD Management samenvatting... 3 Respondenten... 3 Conclusies... 4 1. Inleiding... 6 2. Uitkomsten per vraag... 6 2.1 Energie en energiebesparing binnen de organisatie...

Nadere informatie

Energy Services heeft nieuws voor u!

Energy Services heeft nieuws voor u! Energy Services heeft nieuws voor u! Mobiele App voor uw Energiezaken Energiebesparende technieken en duurzame energie Nieuwe website, met nog meer informatie Energiebesparing in kantoren, bedrijfshallen

Nadere informatie

VAN HARTE WELKOM INFORMATIE AVOND PV- PROJECT NAMENS WETHOUDER TON ANCION OP DE. Duurzame Verlichting Landgraaf

VAN HARTE WELKOM INFORMATIE AVOND PV- PROJECT NAMENS WETHOUDER TON ANCION OP DE. Duurzame Verlichting Landgraaf 1 NAMENS WETHOUDER TON ANCION VAN HARTE WELKOM OP DE INFORMATIE AVOND PV- PROJECT Duurzame Verlichting Landgraaf PROJECTLEIDER GEMEENTE LANDGRAAF: RONALD BOUWERS ALGEMEEN Een van de milieu ambities van

Nadere informatie

De slimme meter. Informatiebijeenkomst / Energiecafé Zummerepower. Klok & Peel Museum Asten 26 juni 2014

De slimme meter. Informatiebijeenkomst / Energiecafé Zummerepower. Klok & Peel Museum Asten 26 juni 2014 De slimme meter Informatiebijeenkomst / Energiecafé Zummerepower Klok & Peel Museum Asten 26 juni 2014 Extern gebruik Mary van der Torre (senior adviseur Slimme meters) Hein van Roij (technisch projectmanager

Nadere informatie

Footprint eerste helft 2014:

Footprint eerste helft 2014: September 2014 Vanaf vorig jaar november is Pilkes door TÜV gecertificeerd voor niveau 3 van de CO 2-Prestatieladder. Met deze nieuwsbrief houden wij u graag op de hoogte van de vorderingen. Pilkes heeft

Nadere informatie

s-hertogenbosch, juni 2013 Samenwerkingsovereenkomst Brabantse Pilot Publieke Laadinfrastructuur Provincie Noord-Brabant en Enexis

s-hertogenbosch, juni 2013 Samenwerkingsovereenkomst Brabantse Pilot Publieke Laadinfrastructuur Provincie Noord-Brabant en Enexis Samenwerkingsovereenkomst Brabantse Pilot Publieke Laadinfrastructuur Provincie Noord-Brabant en Enexis INHOUD 1. Inleiding 2. Pilot laadinfrastructuur Brabant 3. Overwegingen 4. Doelstellingen 5. Gefaseerde

Nadere informatie

Zonnestroomprojecten Gemeente Amsterdam. ProjectManagement Bureau Joost de Valk

Zonnestroomprojecten Gemeente Amsterdam. ProjectManagement Bureau Joost de Valk Zonnestroomprojecten Gemeente Amsterdam ProjectManagement Bureau Joost de Valk Noodzaak en ambitie Klimaatbeleid Amsterdam: forse CO 2 reductie 40% in 2025 en klimaatneutraal bouwen en gemeentegebouwen

Nadere informatie

Is flexibiliteit het nieuwe goud?

Is flexibiliteit het nieuwe goud? Is flexibiliteit het nieuwe goud? Presentatie Congres Duurzaam Gebouwd 13 november 2014 Enexis Elektriciteit: 2,7 miljoen aangeslotenen 135,000 km MS / LS 53,000 stations Gas: 2,1 miljoen aangeslotenen

Nadere informatie

Welkom. Smart Grids Slimme netten? of Netten voor slimme mensen? 20 oktober 2010

Welkom. Smart Grids Slimme netten? of Netten voor slimme mensen? 20 oktober 2010 Welkom Slimme netten? of Netten voor slimme mensen? 20 oktober 2010 : probleemstelling Meer lokale productie Lokale injectie zorgt voor opwaartse stroom Fluctuerend en weinig controleerbaar Het netwerk

Nadere informatie

Zonne-energie in 6 stappen

Zonne-energie in 6 stappen Zonne-energie in 6 stappen Bart van den Bosch 10 / 9 / 2014 U bent enthousiast over het idee om zelf zonneenergie op te wekken. En u overweegt om zonnepanelen aan te schaffen voor uw woning. Zeer waarschijnlijk

Nadere informatie

Sámen werken aan. Voor gemeenten en MKB. erduurzaming

Sámen werken aan. Voor gemeenten en MKB. erduurzaming Sámen werken aan verduurzaming Voor gemeenten en MKB erduurzaming Sámen werken aan verduurzaming Voor gemeenten en MKB Gemeenten hebben forse ambities op het gebied van duurzaamheid, innovatie en lokale

Nadere informatie

Digitale huismodule. Quintel Intelligence. Inleiding

Digitale huismodule. Quintel Intelligence. Inleiding Inleiding s Ochtends word je gewekt door je smartphone. Je doet een lamp aan en zet de verwarming een graadje hoger. Snel onder de douche, haar föhnen. Dan kopje thee zetten of een glas melk uit de koelkast

Nadere informatie

Door: Vincent Damen Ninja Hogenbirk Roel Theeuwen

Door: Vincent Damen Ninja Hogenbirk Roel Theeuwen Door: Vincent Damen Ninja Hogenbirk Roel Theeuwen 31 mei 2012 INHOUDSOPGAVE Inleiding... 3 1. Totale resultaten... 4 1.1 Elektriciteitsverbruik... 4 1.2 Gasverbruik... 4 1.3 Warmteverbruik... 4 1.4 Totaalverbruik

Nadere informatie

Eemstroom ZonneBerg - Licht op het dak

Eemstroom ZonneBerg - Licht op het dak Eemstroom ZonneBerg - Licht op het dak Globaal denken, lokaal handelen Zonlicht voorziet de aarde van enorm veel energie: duurzame energie. De hoeveelheid zoninstraling en de daaruit te halen energie is

Nadere informatie

IT Job market report. IT Job Board, Januari 2013

IT Job market report. IT Job Board, Januari 2013 IT Job market report 2013 IT Job Board, Januari 2013 De Nederlandse IT kandidaat Freelance 39% Werkzaam in 85% 15% Man Vrouw 61% Vaste dienst 74% Private sector 26% Publieke sector Top 15 Skills 1 Helpdesk

Nadere informatie

De garantie om uw electriciteitsnota te verlagen en CO2 uitstoot te verkleinen PQMS.NL/VO4BIZ

De garantie om uw electriciteitsnota te verlagen en CO2 uitstoot te verkleinen PQMS.NL/VO4BIZ De garantie om uw electriciteitsnota te verlagen en CO2 uitstoot te verkleinen Wat is VO4BIZ? VO4BIZ is een Brits ontwerp, spanningsoptimalisatie systeem dat het inkomende voltage verlaagt en de stroomkwaliteit

Nadere informatie

1. Hoe dringend vindt u het klimaatprobleem? Helemaal niet dringend, we 1% Er is helemaal geen klimaatprobleem. Weet niet / geen mening

1. Hoe dringend vindt u het klimaatprobleem? Helemaal niet dringend, we 1% Er is helemaal geen klimaatprobleem. Weet niet / geen mening 1. Hoe dringend vindt u het klimaatprobleem? Helemaal niet dringend, we 1% kunnen wel even wachten met grote maatregelen 17% 1 Een beetje dringend, we kunnen nog wel even wachten met grote maatregelen,

Nadere informatie

economische vooruitzichten

economische vooruitzichten groei in de jaren nul (van 128.000 naar 140.000) krimp in 2010 (- 4.000 vaste krachten) afname van instroom uit onderwijs (20% in 5 jaar) toename van zij-instroom (55% in 5 jaar) tot 2009 2% minder instroom

Nadere informatie

Tijdbom onder arbeidsmarkt financiële dienstverlening

Tijdbom onder arbeidsmarkt financiële dienstverlening Marktvisie Finance Tijdbom onder arbeidsmarkt financiële dienstverlening Marktvisie > Finance 3 Inleiding In de financiële dienstverlening zullen de komende jaren mede onder invloed van de digitalisering

Nadere informatie

Domotica, ICT en Beveiligingsinstallaties

Domotica, ICT en Beveiligingsinstallaties bepaald door een gemiddelde te berekenen over de afgelopen drie jaar, tenzij de innovatie nieuw in de lijst is. Voor dit onderzoek wordt jaarlijks een netwerk van deskundigen geraadpleegd. De resultaten

Nadere informatie

Bijlage: Ontwikkeling laadinfrastructuur voor het opladen van (semi) elektrische voertuigen in Eindhoven

Bijlage: Ontwikkeling laadinfrastructuur voor het opladen van (semi) elektrische voertuigen in Eindhoven Bijlage: Ontwikkeling laadinfrastructuur voor het opladen van (semi) elektrische voertuigen in Eindhoven Inleiding Het aantal elektrische auto s in Nederland is de afgelopen twee jaar zeer sterk toegenomen.

Nadere informatie

Philips Lighting Eenvoudig het leven verbeteren met licht

Philips Lighting Eenvoudig het leven verbeteren met licht Philips Lighting Eenvoudig het leven verbeteren met licht 1 Agenda Philips EcoVision LED verlichting Strategieën voor energiebesparing 2 Philips Ecovision 5 Wereldwijd 500 miljoen mensen van zorg voorzien

Nadere informatie

Verkoopbaarheid en verhuurbaarheid van vastgoed verhogen door Duurzame Energieopwekking

Verkoopbaarheid en verhuurbaarheid van vastgoed verhogen door Duurzame Energieopwekking Verkoopbaarheid en verhuurbaarheid van vastgoed verhogen door Duurzame Energieopwekking Erik van der Steen HYS legal 1 HYS Legal Inleiding Triodos Bank: Waarom we graag duurzaam vastgoed financieren Jones

Nadere informatie

DE SLIMME METER VRAGEN EN ANTWOORDEN

DE SLIMME METER VRAGEN EN ANTWOORDEN DE SLIMME METER VRAGEN EN ANTWOORDEN Versie augustus 2012 In dit document vindt u vragen en antwoorden over de slimme meter gesorteerd op de volgende onderdelen: Algemeen Plaatsing van de meter Keuzevrijheid

Nadere informatie

BusVision. Is Nederland klaar voor elektrisch busvervoer? Nico van Egmond 15 april 2014

BusVision. Is Nederland klaar voor elektrisch busvervoer? Nico van Egmond 15 april 2014 BusVision Is Nederland klaar voor elektrisch busvervoer? Nico van Egmond 15 april 2014 Wie is Alliander, Liandon, Alliander Mobility Services De rol van Alliander Opportunity Laden Laadmethoden Opportunity

Nadere informatie

Duurzame elektriciteit in het EcoNexis huis

Duurzame elektriciteit in het EcoNexis huis Werkblad 1, mbo Duurzame elektriciteit in het EcoNexis huis Inleiding De wereldbevolking groeit al jaren vrij stevig. En de wereldwijde behoefte aan energie groeit mee: we kúnnen simpelweg niet meer zonder

Nadere informatie

Energietransitie biedt kansen in de gebouwde omgeving

Energietransitie biedt kansen in de gebouwde omgeving Energietransitie biedt kansen in de gebouwde omgeving Enexis: energie in goede banen Even if you doubt the evidence, providing incentives for energy-efficiency and clean energy are the right thing to do

Nadere informatie

De dip duurt niet eeuwig

De dip duurt niet eeuwig De dip duurt niet eeuwig Remko Nods (Elsevier) redactie.emedia@reedbusiness.nl De dip duurt niet eeuwig De Nederlandse bouw is in crisis door bezuinigingen van overheden en de problemen op de woningmarkt.

Nadere informatie

KWARTAALMONITOR APRIL 2016. Omzetontwikkeling van freelancers en flexwerkers in Nederland

KWARTAALMONITOR APRIL 2016. Omzetontwikkeling van freelancers en flexwerkers in Nederland KWARTAALMONITOR APRIL 2016 Omzetontwikkeling van freelancers en flexwerkers in Nederland Inhoud 3 WAT TE DOEN MET ÉÉN MILJOEN 4 BEDRIJVEN SPELEN IN OP WET DBA 5 VEEL STARTENDE FREELANCERS OP LEEFTIJD 6

Nadere informatie

Veel gestelde vragen over zonnepanelen gaan over:

Veel gestelde vragen over zonnepanelen gaan over: Veel gestelde vragen over zonnepanelen gaan over: 1. Opbrengst zonnepanelen 2. Huurverhoging en energiekosten 3. Teruglevering 4. Techniek 5. Plaatsing 6. Gebruik 7. De slimme meter 1. Opbrengst zonnepanelen

Nadere informatie

Duurzame Energie in Utrecht

Duurzame Energie in Utrecht Duurzame Energie in Utrecht The future is now Dr. Wilfried van Sark Groep Natuurwetenschap en Samenleving Universiteit Utrecht Beat the Heat NOW!, 12 december 2009 inhoud Klimaatprobleem Waarom de zon

Nadere informatie

Energieakkoord voor duurzame groei. 6 september 2013

Energieakkoord voor duurzame groei. 6 september 2013 Energieakkoord voor duurzame groei 6 september 2013 Programma perspresentatie Korte toelichting Energieakkoord voor duurzame groei Wiebe Draijer Korte toelichting doorrekeningen ECN/PBL/EIB Maarten Hajer

Nadere informatie

De Lokale Duurzame Energie Coöperatie. EnergieCoöperatieBoxtel WWW.ECBOXTEL.NL. Betaalbaar, duurzaam, eigen en onafhankelijk

De Lokale Duurzame Energie Coöperatie. EnergieCoöperatieBoxtel WWW.ECBOXTEL.NL. Betaalbaar, duurzaam, eigen en onafhankelijk De Lokale Duurzame Energie Coöperatie EnergieCoöperatieBoxtel Betaalbaar, duurzaam, eigen en onafhankelijk WWW.ECBOXTEL.NL LDEC: Waarom en waartoe leidt het Samen met leden realiseren van betaalbare, duurzame,

Nadere informatie

Allochtonen op de arbeidsmarkt 2009-2010

Allochtonen op de arbeidsmarkt 2009-2010 FORUM Maart Monitor Allochtonen op de arbeidsmarkt 9-8e monitor: effecten van de economische crisis In steeg de totale werkloosheid in Nederland met % naar 26 duizend personen. Het werkloosheidspercentage

Nadere informatie

Examen HAVO. Economie 1

Examen HAVO. Economie 1 Economie 1 Examen HAVO Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Tijdvak 2 Woensdag 21 juni 13.30 16.00 uur 20 00 Dit examen bestaat uit 31 vragen. Voor elk vraagnummer is aangegeven hoeveel punten met een goed

Nadere informatie

Even voorstellen. Claudia Reiner

Even voorstellen. Claudia Reiner Even voorstellen Claudia Reiner Vicevoorzitter UNETO-VNI Voorzitter Groep kleine bedrijven Programmacommissie Wonen-Welzijn-Zorg Forse groei extramuralisering vraagt om gezamenlijke actie van gemeenten,

Nadere informatie

100% groene energie. uit eigen land

100% groene energie. uit eigen land 100% groene energie uit eigen land Sepa green wil Nederland op een verantwoorde en transparante wijze van energie voorzien. Dit doen wij door gebruik te maken van duurzame energieopwekking van Nederlandse

Nadere informatie

Concept Development Opdracht 1B Battle of Concepts Enexis. Niels Joormann - 0819811 - CMD2a

Concept Development Opdracht 1B Battle of Concepts Enexis. Niels Joormann - 0819811 - CMD2a Concept Development Opdracht 1B Battle of Concepts Enexis Niels Joormann - 0819811 - CMD2a Inhoudsopgave Debriefing 03 Onderzoek 03 Omgevingsanalyse 04 Concept: Opgewekt! 05 Business Model Canvas 11 Pitch-presentatie

Nadere informatie

Examen VMBO-BB. economie CSE BB. tijdvak 2 dinsdag 19 juni 13.30-15.00 uur. Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje.

Examen VMBO-BB. economie CSE BB. tijdvak 2 dinsdag 19 juni 13.30-15.00 uur. Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje. Examen VMBO-BB 2007 tijdvak 2 dinsdag 19 juni 13.30-15.00 uur economie CSE BB Naam kandidaat Kandidaatnummer Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje. Dit examen bestaat uit 36 vragen. Voor dit examen

Nadere informatie

Werken in de bouw. Bouw aan je toekomst!

Werken in de bouw. Bouw aan je toekomst! Werken in de bouw Bouw aan je toekomst! De bouw biedt veel mogelijkheden voor iedereen die van techniek houdt en graag samenwerkt. Mogelijkheden waar je misschien niet zo snel aan denkt. Want in de bouw

Nadere informatie

Energiebeheer en opslag: de kern van de energierevolutie! SMA Solar Technology AG

Energiebeheer en opslag: de kern van de energierevolutie! SMA Solar Technology AG Energiebeheer en opslag: de kern van de energierevolutie! Inhoud 1 Motivatie 2 Lokaal energiebeheer en opslag in het netwerk 3 Oplossingen van SMA 2 Inhoud 1 Motivatie 2 Lokaal energiebeheer en opslag

Nadere informatie

Sneller en goedkoper laden op 100% duurzame energie

Sneller en goedkoper laden op 100% duurzame energie PREFERRED DISTRIBUTOR Sneller en goedkoper laden op 100% duurzame energie SMART CHARGING CONTROLLER Maxem is de Smart Charging Controller in uw meterkast Laad uw elektrische auto sneller op Download gratis

Nadere informatie

Energie beoordelingsverslag 2015 20 januari 2016 (definitief)

Energie beoordelingsverslag 2015 20 januari 2016 (definitief) Energie beoordelingsverslag 2015 20 januari 2016 (definitief) Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. Bedrijf 4 2.1 Activiteiten 4 2.2 Bedrijfsonderdelen 4 2.3 Factoren die het energieverbruik beïnvloeden 4 3.

Nadere informatie

Voortgangsrapportage emissies scope 1, 2 en 3. Monitoring doelstellingen 2015 scope 1 en 2

Voortgangsrapportage emissies scope 1, 2 en 3. Monitoring doelstellingen 2015 scope 1 en 2 4.B.2 Voortgangsrapportage emissies scope 1, 2 en 3 Evaluatie 1 e halfjaar 215 & Monitoring doelstellingen 215 scope 1 en 2 Van Steenis Geodesie BV Ringveste 7b 3992 DD HOUTEN Van Steenis Geodesie BV Duurstedeweg

Nadere informatie

Eneco Groep. Duurzame energie voor iedereen

Eneco Groep. Duurzame energie voor iedereen Eneco Groep Duurzame energie voor iedereen Duurzame koploper Eneco is het grootste energiebedrijf van Nederland in publieke handen. Onze missie is betaalbare duurzame energie mogelijk maken die altijd,

Nadere informatie

Mobiliteit & flexibiliteit Medewerkers en hun vervoerskeuze. www.alphabet.com

Mobiliteit & flexibiliteit Medewerkers en hun vervoerskeuze. www.alphabet.com Mobiliteit & flexibiliteit Medewerkers en hun vervoerskeuze www.alphabet.com Onderzoek Behoefte van zakelijke rijders aan variatie in vervoersmiddelen Flexibele mobiliteit Keuzevrijheid vooral voor jongeren

Nadere informatie

Energie beoordelingsverslag 2015 20 januari 2016 (definitief)

Energie beoordelingsverslag 2015 20 januari 2016 (definitief) Energie beoordelingsverslag 2015 20 januari 2016 (definitief) Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. Bedrijf 4 2.1 Activiteiten 4 2.2 Bedrijfsonderdelen 4 2.3 Factoren die het energieverbruik beïnvloeden 4 3.

Nadere informatie

Antwoord van minister Kamp (Economische Zaken) (ontvangen 14 oktober 2013)

Antwoord van minister Kamp (Economische Zaken) (ontvangen 14 oktober 2013) AH 233 2013Z16375 van minister Kamp (Economische Zaken) (ontvangen 14 oktober 2013) 1 In hoeverre klopt de raming van 20.000 elektrische auto s in Nederland aan het eind van 2013, zoals gesteld in het

Nadere informatie

Energie van ons allemaal

Energie van ons allemaal VNO-NCW Themabijeenkomst Energietransitie Michael Fraats Trianel Energie B.V. 28 November 2011 1 Energie van ons allemaal 30-11-2011 2 Energie van ons allemaal is de essentie van Trianel Energie: Gericht

Nadere informatie

Totale uitstoot in 2010: 14.000 kiloton CO 2

Totale uitstoot in 2010: 14.000 kiloton CO 2 Totale uitstoot in 2010: 14.000 kiloton CO 2 Industrie Welke keuzes en wat levert het op? Huidig beleid 1% besparing op gas en elektra per jaar. Totaal is dat 8 % besparing in 2020. Opbrengst: 100 kiloton.

Nadere informatie

2 e Monitor Energie Besparen Gooi en Vecht Resultaten op 31 december 2014

2 e Monitor Energie Besparen Gooi en Vecht Resultaten op 31 december 2014 2 e Monitor Energie Besparen Gooi en Vecht Resultaten op 31 december 2014 Inleiding Het doel van het project Energie Besparen Gooi en Vecht is om in drie jaar tijd 2.500 tot 4.000 woningen te verduurzamen.

Nadere informatie

Zonnepanelen HAAL HET BESTE UIT DE ZON WEK UW EIGEN ELEKTRICITEIT OP

Zonnepanelen HAAL HET BESTE UIT DE ZON WEK UW EIGEN ELEKTRICITEIT OP Zonnepanelen HAAL HET BESTE UIT DE ZON WEK UW EIGEN ELEKTRICITEIT OP ZONN ZONNE-ENERGIE IS SCHONE ENERGIE; ER KOMT BIJ DE OPWEKKING VAN DE ELEKTRICITEIT GEEN CO2 UITSTOOT VRIJ. DE ZON ALS BRON Investeren

Nadere informatie

Mobiliteit & duurzaamheid Leaserijder wordt steeds duurzamer. www.alphabet.com

Mobiliteit & duurzaamheid Leaserijder wordt steeds duurzamer. www.alphabet.com Mobiliteit & duurzaamheid Leaserijder wordt steeds duurzamer www.alphabet.com Duurzame mobiliteit. Onderzoek naar gedrag en keuzes van leaserijders op gebied van duurzaamheid. Leaserijders steeds milieubewuster.

Nadere informatie

http://enquete.groenepeiler.nl/admin/statistics.aspx?inquiry=47 1 van 13 5-7-2011 17:03

http://enquete.groenepeiler.nl/admin/statistics.aspx?inquiry=47 1 van 13 5-7-2011 17:03 1 van 13 5-7-2011 17:03 Enquête Enquête beheer Ingelogd als: aqpfadmin Uitloggen Enquête sta s eken Enquête beheer > De Klimaat Enquête van het Noorden > Statistieken Algemene statistieken: Aantal respondenten

Nadere informatie

Zo Willem Jan Zo DELTA

Zo Willem Jan Zo DELTA Zo Willem Jan Zo DELTA Leveringsprijzen zakelijk kleinverbruik per 1 januari 2013 Zo Willem Jan, zo Leendert Of u nu net als Willem Jan het hele jaar door een gezellige sfeer wilt creëren voor uw gasten

Nadere informatie

Kees Smitskamp Guido Weber. 18 januari 2016

Kees Smitskamp Guido Weber. 18 januari 2016 Kees Smitskamp Guido Weber 18 januari 2016 } 19.30 Presentatie van Zonnecollectief Tuindorp Hengelo } 20.00 Presentatie Pure Energie uit Enschede } 20.15 Pauze } 20.45 Vragen } 21.30 Einde Zaalhuur, koffie,

Nadere informatie

Het inhuurproces en uw inkoopdoelstellingen. 17 punten van aandacht bij uitbesteding.

Het inhuurproces en uw inkoopdoelstellingen. 17 punten van aandacht bij uitbesteding. Het inhuurproces en uw inkoopdoelstellingen. 17 punten van aandacht bij uitbesteding. De trend waarbij werk in meerdere flexibele vormen wordt aangeboden en vormgegeven, zet zich voort. Er vindt een duidelijke

Nadere informatie

Inhoudsopgave. 1. Samenvatting en conclusies. 2. Bebouwde Omgeving. 3. Bedrijven & Industrie (inclusief Utiliteitsbouw) 4.

Inhoudsopgave. 1. Samenvatting en conclusies. 2. Bebouwde Omgeving. 3. Bedrijven & Industrie (inclusief Utiliteitsbouw) 4. CO 2 -monitor Haarlem 2013 De CO 2 -monitor heeft sinds 2012 heeft een andere opzet dan voorgaande jaren. Er is nu een management samenvatting waarin de grote lijnen en hoofdconclusies worden weergegeven

Nadere informatie

ICT-sector. Inhoud. Interviews. Algemeen. MEE-sectoren. MJA Industrie MJA VGI. MJA Diensten. MJA Vervoer. Begrippenlijst.

ICT-sector. Inhoud. Interviews. Algemeen. MEE-sectoren. MJA Industrie MJA VGI. MJA Diensten. MJA Vervoer. Begrippenlijst. ICT-sector Deelnemende bedrijven: 38 Beschouwde bedrijven in dit rapport: 38 Toetreders: 5 Uittreders: 0 Energiegebruik 2013: 16.164 TJ Procesefficiëntieverbetering 2013 t.o.v. 2012: 5% (17% t.o.v. basisjaar

Nadere informatie

Ga jij ook voor een baan die iedereen energie geeft?

Ga jij ook voor een baan die iedereen energie geeft? Ga jij ook voor een baan die iedereen energie geeft? Netwerkbedrijf Endinet, de werkgever met energie Maar liefst 416.000 klanten in Zuidoost Brabant krijgen via kabels en leidingen van Endinet stroom

Nadere informatie

WELKOM Bij de livegang van SAMEN SLIM MET ENERGIE

WELKOM Bij de livegang van SAMEN SLIM MET ENERGIE 1 WELKOM Bij de livegang van SAMEN SLIM MET ENERGIE Livegang Samen Slim met Energie Programma Welkom door Marcel Kloprogge 19:30 Aanleiding voor deze pilot door DEH en Enexis Lancering van het platform

Nadere informatie

Conjunctuurenquête Nederland. Vierde kwartaal 2015

Conjunctuurenquête Nederland. Vierde kwartaal 2015 Conjunctuurenquête Nederland Vierde kwartaal 15 Ondernemers positiever over werkgelegenheid 16 Voorwoord Dit rapport geeft de belangrijkste uitkomsten van de Conjunctuurenquête Nederland van het vierde

Nadere informatie

De ICT-Academy: Van werkzoekende tot ICT-specialist

De ICT-Academy: Van werkzoekende tot ICT-specialist De ICT-Academy: Van werkzoekende tot ICT-specialist Adresgegevens: Meent 93a 3011 JG Rotterdam 010 41 40 282 Voor algemene informatie over Carrièrewinkel Projecten: www.carrierewinkel.nl E-mail: info@carrierewinkel.nl

Nadere informatie

totaaloplossing 40% Bespaar op uw verbruik en kosten Plugwise is dat een biedt voor wie op kantoor of thuis inzicht wil in het energieverbruik.

totaaloplossing 40% Bespaar op uw verbruik en kosten Plugwise is dat een biedt voor wie op kantoor of thuis inzicht wil in het energieverbruik. Plugwise is het enige draadloze totaaloplossing Plugwise heeft een duidelijke filosofie: energiemanagementsysteem dat een biedt voor wie op kantoor of thuis inzicht wil in het energieverbruik. de groenste

Nadere informatie

Examen VWO. Economie 1 (nieuwe stijl)

Examen VWO. Economie 1 (nieuwe stijl) Economie 1 (nieuwe stijl) Examen VWO Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 1 Donderdag 17 mei 13.30 16.30 uur 20 01 Voor dit examen zijn maximaal 65 punten te behalen; het examen bestaat uit

Nadere informatie

Zoek geen beren, zoek de weg

Zoek geen beren, zoek de weg KIEN Knooppunt Innovatie Elektrotechniek Nederland Wanda Kruijt wandakruijt@stichtingkien.nl Zoek geen beren, zoek de weg Programma 9:00 9:30 Ontvangst met koffie of thee 9:30 9:40 Welkom (Adrie van Duijne)

Nadere informatie

1 e Monitor Energie Besparen Gooi en Vecht Resultaten op 31 december 2013

1 e Monitor Energie Besparen Gooi en Vecht Resultaten op 31 december 2013 1 e Monitor Energie Besparen Gooi en Vecht Resultaten op 31 december 2013 Inleiding Het doel van het project Energie Besparen Gooi en Vecht is om in drie jaar tijd 4.000 woningen te verduurzamen. Onder

Nadere informatie

CBS: Lichte toename werkenden, minder werklozen

CBS: Lichte toename werkenden, minder werklozen CBS: Lichte toename werkenden, minder werklozen Het aantal mensen met werk is in de periode februari-april met gemiddeld 2 duizend per maand toegenomen. Vooral jongeren en 45-plussers gingen aan de slag.

Nadere informatie

ZONNE-ENERGIE IS DE ENERGIE VAN NU ÉN VAN ONZE TOEKOMST!

ZONNE-ENERGIE IS DE ENERGIE VAN NU ÉN VAN ONZE TOEKOMST! ZONNE-ENERGIE IS DE ENERGIE VAN NU ÉN VAN ONZE TOEKOMST! MONTAGE DOOR KOMO GECERTIFICEERD DAKDEKKERS- BEDRIJF ADVISEREN LEVEREN INSTALLEREN ADVISEREN Green Power Systems is uw adviseur, leverancier en

Nadere informatie

Informatieavond Zonnepanelen. Hans Pulles in samenwerking met: Wilko Kistemaker (Groen Zonnig) Pieter Biewenga (NewSolar)

Informatieavond Zonnepanelen. Hans Pulles in samenwerking met: Wilko Kistemaker (Groen Zonnig) Pieter Biewenga (NewSolar) Informatieavond Zonnepanelen Hans Pulles in samenwerking met: Wilko Kistemaker (Groen Zonnig) Pieter Biewenga (NewSolar) 16 mei 2013 Agenda Informatieavond 19:30 Welkom Aanleiding Energiepunt Wonen (Gem.

Nadere informatie

Werkloosheid nauwelijks veranderd

Werkloosheid nauwelijks veranderd Persbericht Pb14-084 18-12-2014 09.30 uur Werkloosheid nauwelijks veranderd - Werkloosheid blijft 8 procent - Meer mensen aan het werk in de afgelopen drie maanden - Aantal WW-uitkeringen met 6 duizend

Nadere informatie

Veel gestelde vragen Over zonnepanelen

Veel gestelde vragen Over zonnepanelen A. Opbrengsten zonnepanelen Hoeveel brengen de zonnepanelen op en kunnen jullie dat garanderen? De te verwachten opbrengst van een installatie is een indicatie. De werkelijke opbrengst kan iets hoger of

Nadere informatie

MJA3 ICT-sector. Jeroen van der Tang. Manager Duurzaamheid & Milieu Nederland ICT

MJA3 ICT-sector. Jeroen van der Tang. Manager Duurzaamheid & Milieu Nederland ICT MJA3 ICT-sector Jeroen van der Tang Manager Duurzaamheid & Milieu Nederland ICT Duurzaamheid @ Nederland ICT Resultaten en initiatieven Nederland ICT op energiebesparing & milieu» MJA3 energie-efficiëntie

Nadere informatie

Cijfers Elektrisch Vervoer

Cijfers Elektrisch Vervoer Cijfers Elektrisch Vervoer (t/m 31 oktober 2014) Dit overzicht geeft een indruk van de ontwikkeling van elektrisch vervoer in Nederland. Het wordt maandelijks samengesteld door de Rijksdienst voor Ondernemend

Nadere informatie

Wat betekenen de SDE+, Salderen, en postcoderoos voor de netbeheerder?

Wat betekenen de SDE+, Salderen, en postcoderoos voor de netbeheerder? Wat betekenen de SDE+, Salderen, en postcoderoos voor de netbeheerder? Enexis: Wij brengen energie waar mensen licht en warmte nodig hebben. Enexis: Een rijke historie IJsselmij Frigem EGD Ruil verzorgingsgebied

Nadere informatie

HYPOTHEEK INDEX 2E KWARTAAL 2016

HYPOTHEEK INDEX 2E KWARTAAL 2016 HYPOTHEEK INDEX 2E KWARTAAL 2016 De Hypotheek Index geeft ieder kwartaal inzicht in het consumentengedrag op het gebied van hypotheken. De kerncijfers zijn afkomstig van De Hypotheker die met ruim 10 procent

Nadere informatie

PROEFTUIN VOOR HET EUROPESE ENERGIESYSTEEM VAN DE TOEKOMST

PROEFTUIN VOOR HET EUROPESE ENERGIESYSTEEM VAN DE TOEKOMST NOORD-NEDERLAND: PROEFTUIN VOOR HET EUROPESE ENERGIESYSTEEM VAN DE TOEKOMST PROEFTUIN ENERGIE- TRANSITIE REGIONALE PARTNER IN DE EUROPESE ENERGIE UNIE Noord-Nederland is een grensoverschrijdende proeftuin

Nadere informatie