Aanbevelingen voor het duurzaam inkopen van desktop-pc s. Leidraad versie 1.1

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Aanbevelingen voor het duurzaam inkopen van desktop-pc s. Leidraad versie 1.1"

Transcriptie

1 Aanbevelingen voor het duurzaam inkopen van desktop-pc s Leidraad versie 1.1

2 Colofon Uitgever: BITKOM Bundesverband Informationswirtschaft, Telekommunikation und neue Medien e. V. Albrechtstraße 10 A D Berlin-Mitte Tel.: +49 (0) Fax: +49 (0) Umweltbundesamt Wörlitzer Platz 1 D Dessau-Roßlau Tel.: +49 (0) Fax: +49 (0) Beschaffungsamt des Bundesministeriums des Innern Sankt Augustiner Str. 86 D Bonn Tel.: +49 (0) Fax: +49 (0) Contactpersonen: Isabel Richter, tel.: +49 (0) , David Hartmann, tel.: +49 (0) , Michael Unger, tel.: +49 (0) , Redactie: Vormgeving/lay-out: Copyright: Isabel Richter (BITKOM) Design Bureau kokliko/anna Müller-Rosenberger (BITKOM) BITKOM/Umweltbundesamt/Beschaffungsamt des Bundesministeriums des Innern 2009, versie 1.1 (uitgave juni 2009)

3 Aanbevelingen voor het duurzaam inkopen van desktop-pc s Leidraad versie 1.1

4 Inhoudsopgave Inhoudsopgave Inleiding 3 1 Verlenging van de levensduur, terugname en hergebruik Modulaire opbouw Op voorraad houden van reserveonderdelen Markering van kunststof onderdelen > 25 g Gratis inleveren van oude ICT-apparatuur 5 2 Energie Energy Star Energiebeheer Aan- en uitschakelaar 7 3 Geluidsemissies Begrenzing van het geluidsniveau conform ITI TC Begrenzing van het geluidsniveau conform Der Blaue Engel (Duits milieukeurmerk)4 8 4 Materiaaleigenschappen/eisen met betrekking tot de gebruikte stoffen Uitsluiting van bepaalde halogeenverbindingen Uitsluiting van bepaalde stoffen Verpakking 9 5 Verklaringen van de fabrikant, testrapporten en gebruikersinformatie 10 Bijlage 11 Dankbetuigingen 12 2

5 Inleiding Inleiding Deze leidraad is door een werkgroep van het Beschaffungsamt des Bundesministeriums des Innern (inkoopbureau van het Duitse ministerie van Binnenlandse Zaken), het Bundesverband Informationswirtschaft, Telekommunikation und neue Medien e.v. (BITKOM) (Duitse bond voor informatica, telecommunicatie en nieuwe media), het Bundesministerium für Umwelt, Naturschutz und Reaktorsicherheit (BMU) (Duitse ministerie voor Milieu, Natuurbescherming en Reactorveiligheid) en het Umweltbundesamt (UBA) (Duitse landelijke milieudienst) opgesteld. Dit document heeft tot doel om overheidsdiensten van landelijke overheden, deelstaten en gemeenten, maar ook inkopers van bedrijven en non-profitorganisaties zoals kerken en verenigingen, op een betrouwbare en begrijpelijke manier te helpen om bij de aankoop van desktop-pc s rekening te houden met milieuaspecten. De bescherming van het milieu is een van de belangrijkste taken van onze tijd. De ICT-branche kan daar een belangrijke bijdrage aan leveren. Naast vragen over bijvoorbeeld het energieverbruik en de emissie van broeikasgassen moeten uit milieuoogpunt echter nog andere aspecten worden bekeken. Daarbij moet worden gedacht aan het ontzien van natuurlijke hulpbronnen door de doelmatigheid van het materiaalgebruik te verhogen, aan de bescherming van de gezondheid door de akoestische emissies te verminderen of het reduceren van het aandeel van milieurelevante stoffen. In dit verband worden zowel van de producenten als van de inkopers op ICT-gebied inspanningen gevraagd: van de producenten, door het ontwikkelen en aanbieden van producten die efficiënt met energie en hulpbronnen omgaan en van de inkopers, door ook daadwerkelijk naar de milieuvriendelijke producten te vragen en zo een doorbraak in de markt tot stand te brengen. Beide partijen leveren een wezenlijke bijdrage aan het realiseren van duurzame productie- en consumptiepatronen en zijn nauw met elkaar verbonden. Deze leidraad is bedoeld voor de kant van de kopers: daarbij spelen de inkooporganisaties van de overheid een sleutelrol, aangezien de landelijke overheid, deelstaten en gemeenten met jaarlijkse uitgaven van in totaal ca. 250 miljard euro (waarvan 17 miljard euro voor ICT-producten) een enorm marktpotentieel bezitten. Dit marktpotentieel moet doelgericht worden ingezet om de vraag naar milieuvriendelijke producten te vergroten, om technische en systematische innovaties te stimuleren en milieuontlastende effecten, zoals voor de CO2-uitstoot, het energieverbruik of het gebruik van natuurlijke hulpbronnen, te realiseren. De Duitse regering heeft bovendien, in het kader van de nationale duurzaamheidsstrategie, gekozen voor een voorbeeldfunctie bij het inkoopbeleid van overheidsdiensten. Het volgen van deze doelstelling gaat bij de inkoopprocedures in de dagelijkse praktijk echter dikwijls gepaard met de nodige problemen. Er bestaat veel onduidelijkheid over de manier waarop de nogal abstracte milieudoelstellingen concreet, inclusief streefwaarden en eisen ten aanzien van de bewijsvoering, naar de praktijk kunnen worden vertaald. Door het van kracht worden van het algemene bestuursvoorschrift voor de aankoop van energiezuinige producten en diensten1 op 24 januari 2008 en de nieuwe versie van de Energy Star-verordening2 op 4 maart 2008 mag bovendien worden verwacht dat medewerkers een enorme behoefte aan extra advies en informatie zullen krijgen

6 Inleiding Daarom hebben het inkoopbureau van het BMI, de BIT- KOM, het BMU en het UBA in het kader van de nationale dialoog voor het stimuleren van duurzame consumptieen productiepatronen de handen ineen geslagen om gezamenlijke adviezen voor de milieuvriendelijke inkoop van geselecteerde productgroepen binnen de ICT op te stellen. De aanbevelingen richten zich daarbij op vijf basisprincipes, die op pagina 10 zijn samengevat. Deze leidraad is in de laatst bijgewerkte versie online beschikbaar op 4

7 1 Verlenging van de levensduur, terugname en hergebruik 1 Verlenging van de levensduur, terugname en hergebruik Milieuvriendelijke productiemethoden zijn van doorslaggevend belang voor een lange levensduur van een product. Door een modulaire opbouw kunnen de functies en de capaciteit eenvoudig worden uitgebreid en eventueel noodzakelijke reparaties gemakkelijk worden uitgevoerd. Bovendien kunnen daardoor bij de recycling van het product veel onderdelen opnieuw worden gebruikt. 1.2 Op voorraad houden van reserveonderdelen Mechanische reserveonderdelen, die bij normaal gebruik nodig kunnen zijn (bijv. HDD, DVD), zijn minimaal 5 jaar na levering nog beschikbaar. Componenten/onderdelen die regelmatig een langere levensduur hebben dan het product zelf, hoeven niet als reserveonderdeel op voorraad te worden gehouden. 1.1 Modulaire opbouw De systeemeenheid is modulair opgebouwd, zodat componenten zonder speciaal gereedschap vervangen c.q. aangepast kunnen worden, met name: Werkgeheugen Harde schijf Stations Eventuele uitbreidingskaarten (grafische, audio-, netwerkkaarten etc.) en CPU Beoordeling Verklaring van de fabrikant met verwijzing naar de technische specificatie (overeenkomstig de leidraad Productneutrale aanbesteding, hoofdstuk 4) Beoordeling Verklaring van de fabrikant 1.3 Markering van kunststof onderdelen > 25 g Kunststof onderdelen met een gewicht van meer dan 25 gram zijn overeenkomstig ISO 11469:2000 permanent gemarkeerd. Beoordeling Verklaring van de fabrikant 1.4 Gratis inleveren van oude ICTapparatuur Apparaten moeten op verzoek van de klant gratis worden teruggenomen op een door de bieder aangegeven inzamelpunt overeenkomstig de Duitse wet op elektrische en elektronische apparatuur (ElektroG) 10 lid 2. Uitsluiting Verklaring van de fabrikant 5

8 2 Energie 2 Energie Bij het beoordelen van de levenscyclus van een pc vormt de energiezuinige werking de belangrijkste component met het grootste besparingspotentieel. Energiezuinige apparaten helpen geld te besparen en de CO 2 -uitstoot te verminderen. 2.1 Energy Star Het apparaat voldoet volledig aan de eisen van het Energy Star-programma voor computers dat op het apparaat van toepassing is. Actuele eisen van Energy Star 4.0 (geldig tot juni 2009): Uitstand (Engels: off mode), bijv. ACPI S5-modus: 2,0 W Wake on LAN uitgeschakeld 2,7 W Wake on LAN ingeschakeld zgn. slaapmodus, bijv. ACPI S3-modus: 4,0 W Wake on LAN uitgeschakeld 4,7 W Wake on LAN ingeschakeld Inactief (Engels: idle state), bijv. ACPI S0 inactieve modus: Categorie A: 50,0 W Categorie B: 65,0 W Categorie C: 95,0 W Eisen aan ingebouwde voedingen (voor zover inbegrepen): Rendement van minimaal 80% bij een belasting van 20%, 50% en 100% Vermogensfactor > 0,9 bij 100% belasting Eisen aan externe voedingen (voor zover inbegrepen): Bijbehorende externe voedingen moeten voldoen aan de eisen van Energy Star voor externe AC/AC-voedingen en AC/DC-voedingen (versie 1.1, tier 1) 3. Actuele eisen van Energy Star v5.0 voor desktop-pc s (geldig vanaf juli 2009): Typical Energy Consumption (TEC) (typisch energieverbruik): Categorie A: 148,0 kwh Categorie B: 175,0 kwh Categorie C: 209,0 kwh Categorie D: 234,0 kwh De TEC-waarde geeft het gemiddelde jaarlijkse energieverbruik van het betreffende apparaat weer. Dit wordt gemeten in kilowattuur (kwh), waarbij wordt uitgegaan van een veronderstelde typische gebruikscyclus. Optioneel kan bij de TEC nog worden opgeteld: 1 kwh voor iedere GB aan werkgeheugen die boven de basiswaarde ligt (basiswaarde = 2 GB voor de categorieën A-C, 4 GB voor categorie D) 25 kwh voor extra intern geheugen, bijv. voor een extra harde schijf 35 kwh (categorie A-B, framebuffer (videogeheugen) 128-bit) c.q. 50 kwh (categorie A-D, framebuffer (videogeheugen) > 128-bit) voor Premium grafische kaarten De actuele criteria zijn te vinden op Uitsluiting 1. Verklaring van de fabrikant en 2. Testrapport conform het testvoorschrift van Energy Star v4.0 of een document dat onderstaande gegevens bevat: Naam van het keuringslaboratorium (extern of bedrijfsintern keuringsinstituut) Handtekening van de geautoriseerde persoon van het laboratorium (bijv. het hoofd van het laboratorium) Bevestiging van het voldoen aan de energiewaarden conform de eisen volgens 2.1 Testrapport of document uitsluitend op aanvraag voorafgaand aan gunning (zie ook het kader op pagina 9) 3 6

9 2 Energie 2.2 Energiebeheer 2.3 Aan- en uitschakelaar Het apparaat wordt geleverd met geactiveerd energiebeheer volgens het van toepassing zijnde Energy Star-programma. Actuele eisen van Energy Star v.4 en v.5: De slaapmodus van de monitor moet bij levering zo zijn ingesteld dat deze wordt ingeschakeld als de gebruiker de monitor 15 minuten lang niet heeft gebruikt. De slaapmodus van alle apparaten, met uitzondering van servers met desktopomgeving, moet bij levering zo zijn ingesteld dat deze wordt ingeschakeld als de gebruiker het apparaat 30 minuten lang niet heeft gebruikt. Het apparaat moet een ACPI-conform besturingssysteem ondersteunen. Het moet zijn voorzien van een aan- en uitschakelaar. Deze moet aan de voorkant van het apparaat zijn geplaatst. Door deze te gebruiken moet het apparaat minimaal in de uitstand (ACPI S5 of vergelijkbaar) kunnen worden geschakeld. Uitsluiting Verklaring van de fabrikant Uitsluiting Verklaring van de fabrikant Verdere besparingsmogelijkheden met betrekking tot het energieverbruik Veel apparaten zijn niet voorzien van een stroomschakelaar waarmee het apparaat volledig los van het elektriciteitsnet kan worden geschakeld. Deze apparaten blijven energie verbruiken, ook al lijkt het alsof ze zijn uitgeschakeld. Er zijn drie mogelijkheden om het stroomverbruik verder te reduceren: Het stroomverbruik kan tot nul worden teruggebracht door de stekker van de computer uit het stopcontact te trekken nadat het apparaat is uitgeschakeld. Dit kan eventueel ook met behulp van een handmatig uit te schakelen stekkerdoos worden bereikt. In beide gevallen moet er rekening mee worden gehouden dat het dan niet mogelijk is voor bepaalde toepassingen zoals voor updates toegang te krijgen tot de pc. Dit kan echter met organisatorische maatregelen worden opgelost. Een derde mogelijkheid bestaat uit het gebruik van stekkerdozen volgens het master/slave-principe als meerdere apparaten (bijv. pc, monitor, printer) gelijktijdig moeten kunnen worden gebruikt. Als de op het master-stopcontact aangesloten verbruiker (meestal de pc) in- of uitgeschakeld wordt, worden ook de slave-stopcontacten automatisch in- of uitgeschakeld. Naast het voordeel van een groter gebruiksgemak blijft de toegang tot de pc voor noodzakelijke toepassingen zoals voor updates mogelijk. Met een master/slave-stekkerdoos kan echter geen stroomverbruik van 0 watt worden bereikt, aangezien de stekkerdoos zelf ook een bepaalde hoeveelheid stroom (ca. 1 watt) verbruikt. Bovendien zijn master/slave-stekkerdozen aanzienlijk duurder in aanschaf dan eenvoudige, handmatig uitschakelbare stekkerdozen. 7

10 3 Geluidsemissies 3 Geluidsemissies Bij apparaten die in de onmiddellijke nabijheid van een werkplek staan, is een zo stil mogelijke werking van groot belang. Geluidsarme apparaten dragen bij aan het beschermen van de gezondheid. Het gegarandeerde geluidsniveau moet op basis van EN ISO 7779:2001 in combinatie met ISO 9296:1988 zijn bepaald en in db(a) worden aangegeven. (Als alternatief mag de waarde ook in B(A) worden aangegeven, aangezien 1 B(A) overeenkomt met 10 db(a), als deze waarde met twee decimalen wordt weergegeven.) 3.1 Begrenzing van het geluidsniveau conform ITI TC6 Wanneer het apparaat niet wordt gebruikt komt deze waarde niet boven de 45 db(a) en tijdens het gebruik (inschakelen van de harde schijf) niet boven de 48 db(a). Uitsluiting 1. Verklaring van de fabrikant en 2. Testrapport conform ISO 7779, opgesteld door een volgens ISO geaccrediteerde instantie, of een document dat onderstaande gegevens bevat: Naam van het keuringslaboratorium (extern of bedrijfsintern keuringsinstituut) Accreditatiebewijs van het keuringslaboratorium conform ISO voor metingen conform ISO 7779 Handtekening van de geautoriseerde persoon van het laboratorium (bijv. het hoofd van het laboratorium) Geluidsniveaus 3.2 Begrenzing van het geluidsniveau conform Der Blaue Engel (Duits milieukeurmerk) 4 Wanneer de pc niet wordt gebruikt komt deze waarde niet boven de 40 db(a) en tijdens het gebruik (inschakelen van de harde schijf) niet boven de 44 db(a). Beoordeling 1. Verklaring van de fabrikant en 2. Testrapport conform ISO 7779, opgesteld door een volgens ISO geaccrediteerde instantie, of een document dat onderstaande gegevens bevat: Naam van het keuringslaboratorium (extern of bedrijfsintern keuringsinstituut) Accreditatiebewijs van het keuringslaboratorium conform ISO voor metingen conform ISO 7779 Handtekening van de geautoriseerde persoon van het laboratorium (bijv. het hoofd van het laboratorium) Geluidsniveaus Testrapport of document uitsluitend op aanvraag voorafgaand aan gunning (zie ook het kader op pagina 9) Testrapport of document uitsluitend op aanvraag voorafgaand aan gunning (zie ook het kader op pagina 9) 4 Het keurmerk Der Blaue Engel houdt ook rekening met geluidsemissies bij een CPU-belasting van 90 procent. Deze eisen worden op dit moment in een aanbestedingsprocedure getest en eventueel later als beoordelingscriterium opgenomen. 8

11 4 Materiaaleigenschappen/eisen met betrekking tot de gebruikte stoffen 4 Materiaaleigenschappen/eisen met betrekking tot de gebruikte stoffen Computers bestaan uit een groot aantal afzonderlijke componenten en verschillende stoffen. Door het uitsluiten van problematische en gevaarlijke stoffen worden de belasting van het milieu en gezondheidsbedreigende blootstellingen op de werkplek gereduceerd. 4.1 Uitsluiting van bepaalde halogeenverbindingen Kunststof behuizingen zijn niet gemaakt van halogeenhoudende polymeren (bijv. pvc). Bovendien zijn aan behuizingsonderdelen van kunststof die meer wegen dan 25 g geen chloor- of broomhoudende vlamvertragers toegevoegd. Stoffen die het erfelijke genetische materiaal aantasten uit de EU-categorieën 1, 2 of 3 R 46 Kan erfelijke genetische schade veroorzaken R 68 Onherstelbare effecten zijn niet uitgesloten Stoffen die de vruchtbaarheid kunnen aantasten uit de EU-categorieën 1, 2 of 3 R 60 Kan de vruchtbaarheid schaden R 61 Kan het ongeboren kind schaden R 62 Mogelijk gevaar voor verminderde vruchtbaarheid R 63 Mogelijk gevaar voor beschadiging van het ongeboren kind Uitsluiting Verklaring van de fabrikant Uitsluiting Verklaring van de fabrikant 4.3 Verpakking 4.2 Uitsluiting van bepaalde stoffen Er worden geen halogeenhoudende kunststoffen gebruikt. Stoffen die overeenkomstig bijlage 4 van de EU-richtlijn 67/548/EEG in onderstaande categorieën zijn ingedeeld, mogen niet aan kunststoffen voor computerbehuizingen (onderdelen > 25 g) worden/zijn toegevoegd: Beoordeling Verklaring van de fabrikant Kankerverwekkende stoffen uit de EU-categorieën 1, 2 of 3 R 40 Carcinogene effecten zijn niet uitgesloten R 45 Kan kanker veroorzaken 9

12 5 Verklaringen van de fabrikant, testrapporten en gebruikersinformatie 5 Verklaringen van de fabrikant, testrapporten en gebruikersinformatie Het bewijs dat is voldaan aan de gestelde criteria kan, afhankelijk van het betreffende criterium, door verklaringen van de fabrikant of door testrapporten worden geleverd. Technische, milieu- en gezondheidsrelevante gebruikersinformatie ondersteunt de gebruiker o.a. bij het inachtnemen van milieu- en gezondheidsaspecten als hij de pc gebruikt. Producten die zijn voorzien van het Duitse milieukeurmerk Der Blaue Engel volgens de toekenningscriteria van december 2007, voldoen aantoonbaar aan alle hier genoemde criteria vanaf januari Voor deze producten is geen afzonderlijke bewijsvoering nodig. Voor de overgangsperiode tot januari 2009 voldoen de met Der Blaue Engel gemarkeerde apparaten niet noodzakelijkerwijs aan de eisen van hoofdstuk 2 (energie). Verklaringen van de fabrikant en testrapporten (bijv. Eco Declaration ECMA en testrapporten conform Energy Star, Der Blaue Engel of gelijkwaardig) kunnen in de Duitse of Engelse taal worden overlegd. Handboeken met technische, milieu- en gezondheidsrelevante gebruikersinformatie zijn, in de Duitse taal, in elektronische vorm beschikbaar, bijv. op een cd of als download. Uitsluiting Verklaring van de fabrikant, testrapporten, handboeken Toelichting met betrekking tot de bewijsplicht overeenkomstig 2.1, 3.1 en 3.2 Door de aanbesteder moet in elk afzonderlijk geval worden afgewogen in hoeverre de verwachte opdrachtwaarde in verhouding staat tot de inspanningen die voor het uitvoeren van de hier aanbevolen metingen moeten worden geleverd. Bij kleinere opdrachtvolumes kunnen eventueel onderstaande problemen ontstaan: De potentiële aanbieders kunnen in afzonderlijke gevallen tot onevenredig hoge kosten voor een inschrijving worden gedwongen. En kan niet worden uitgesloten dat slechts een gering aantal inschrijvingen of in het meest ongunstige geval geen enkele (econonomische) inschrijving binnenkomt. Dit probleem kan door de aanbesteder voorkomen worden door slechts een meting uit te laten voeren aan de aangeboden apparaten (uitsluitingscriteria) wanneer deze bieder de meest economische inschrijving van alle bieders heeft ingediend. Er moet rekening mee worden gehouden dat de kosten voor de metingen worden meegenomen in de berekening van de offerte, waardoor eventueel een niet geringe verhoging van de inkoopkosten voor de aanbesteder kan ontstaan

13 Bijlage Bijlage De aanbevelingen gaan uit van vijf basisprincipes: Sturende functie: aanbieders (de industrie) en de vragende partijen (inkopers uit de publieke sector, ondernemingen en organisaties) moeten door het gebruik van het inkoopportaal worden gestimuleerd om de milieuvriendelijkheid van ICT-apparatuur te verhogen. Als de vraag naar milieuvriendelijke apparaten toeneemt, zal daarvan een stimulans naar de industrie uitgaan om nog meer activiteiten op het gebied van milieuvriendelijke apparatuur te initiëren. Milieuvriendelijkheid: binnen de productgroep desktop-pc s behoren de apparaten die voldoen aan de hier vermelde criteria tot de meest milieuvriendelijke. In principe moet bij een aankoopbeslissing het meest milieuvriendelijke systeem worden gekozen. Voldoende ambitieus door het gebruik van uitsluitings- en beoordelingscriteria: de doelstellingen moeten ambitieus zijn, zodat ze niet alleen een afspiegeling vormen van de reeds verkrijgbare, meest milieuvriendelijke apparaten (status quo) maar tegelijkertijd trends (ontwikkelingspotentie) meenemen. De gekozen doelstellingen mogen echter ook weer niet té ambitieus zijn, omdat het aantal marktdeelnemers dat aan die doelstellingen kan voldoen dan te klein wordt. Deze leidraad komt aan deze uitdaging tegemoet door het gebruik van uitsluitings- en beoordelingscriteria. Begrijpelijkheid: inkopers moeten de zin van de criteria kunnen begrijpen. Daarom worden bij de keuze en de formulering van de criteria onderstaande principes gevolgd: Doorslaggevende milieucriteria ( kwaliteit ) Overzichtelijk aantal ( kwantiteit ) Begrijpelijke weergave ( leesbaarheid ) Controlemogelijkheid: inkopers moeten kunnen controleren of de apparaten voldoen aan de in de eigen verklaringen aangegeven waarden. Daarom vermeldt de leidraad gestandaardiseerde meetmethoden, waarmee de meetwaarden kunnen worden gereproduceerd (controleerbaarheid) en geverifieerd (bijv. door geaccrediteerde keuringslaboratoria of attesten van derden ). De in deze leidraad vermelde criteria kunnen rechtstreeks voor de beschrijving van de specificaties worden gebruikt. Vanuit het oogpunt van het gunningsrecht kunnen milieuaspecten zonder problemen in de specificatiebeschrijving worden opgenomen: in de Duitse wettelijke voorschriften voor aanbestedingen (VOL/A, VOB/A en VOF) wordt expliciet gesteld dat milieuaspecten onderdeel van de technische eisen kunnen zijn en dat milieueigenschappen toegestane aanvullende criteria zijn 6. Een algemene inleiding in het onderwerp duurzaam inkopen en aanwijzingen omtrent de specifieke eisen van de verschillende niveaus van het gunningsproces worden bijvoorbeeld gegeven in het Handboek duurzaam inkopen voor overheden van de Europese Commissie 7. 6 Op basis van de actuele wettelijke raamvoorwaarden heeft de Duitse landelijke milieudienst door het Öko-Institut e.v. en Prof. Versteyl Rechtsanwälte een juridisch adviesrapport laten opstellen, de Nationale implementatie van de nieuwe EU-aanbestedingsrichtlijnen, waarin de wettelijke mogelijkheden voor duurzame inkoop uitgebreid worden beschreven. Het adviesrapport is via internet beschikbaar en kan op worden gedownload

14 Dankbetuigingen Dankbetuigingen Dit document is in samenwerking met experts van de BITKOM, de verantwoordelijke ministeries en autoriteiten (BMU, UBA, inkoopbureau van het BMI) en inkooporganisaties van overheidsdiensten opgesteld. Onze dank gaat hierbij in het bijzonder uit naar Peter Theodor Blickwedel, BMU Wolfgang Dorst, Sun Microsystems Klaus-Michael Dubrikow, BMU Dr. Hans-Hermann Eggers, UBA Jan Gütter, AMD David Hartmann, UBA Peter Hirneise, HP Dr. Reinhard Höhn, IBM Birgit Kämpfle, Fujitsu Siemens Computers Philipp Karch, BITKOM Marina Köhn, UBA Dr. Sascha Koller, Verband der Diözesen Deutschlands (verbond van Duitse diocesen) Dr. Ines Oehme, UBA Michael Seidel, HP Isabel Richter, BITKOM Markus Stutz, Dell Kerstin Thies, Ricoh Michael Unger, Beschaffungsamt des BMI Gerold Wurthmann, Intel Thomas Zapala, Bundesamt für Informationsmanagement und Informationstechnik der Bundeswehr (bureau voor informaticamanagement en informaticatechniek van het Duitse leger) 12

15 BITKOM vertegenwoordigt meer dan 1300 bedrijven, waaronder 950 directe leden met een omzet van ca. 135 miljard euro en medewerkers. Hiertoe behoren aanbieders van software, IT- en telecommunicatiediensten, fabrikanten van hardware en consumentenelektronica alsmede bedrijven op het gebied van digitale media. Het Umweltbundesamt (Duitse landelijke milieudienst) is de wetenschappelijke milieuinstantie op zakelijk gebied van het Duitse ministerie voor Milieu, Natuurbescherming en Reactorveiligheid (BMU) en is verantwoordelijk voor in totaal elf locaties met in totaal ruim 1200 medewerkers. Tot haar belangrijkste taken behoren de wetenschappelijke ondersteuning van de Duitse regering, het uitvoeren van belangrijke milieuwetgeving en openbare informatieverstrekking. Het inkoopbureau van het Duitse ministerie van Binnenlandse Zaken koopt producten en diensten in voor 26 landelijke instanties, door de regering gefinancierde stichtingen en internationaal werkzame organisaties. Onze productportefeuille gaat van de A van alarmtechniek, via helikopters en de meest veelzijdige diensten, tot aan de Z van zakrekenmachines. In 2007 hebben wij 1256 opdrachten met een totale waarde van 546 miljoen euro verstrekt. Zie voor meer informatie. Bundesverband Informationswirtschaft, Telekommunikation und neue Medien e. V. Umweltbundesamt Beschaffungsamt des Bundesministeriums des Innern Albrechtstraße 10 A D Berlin-Mitte Tel.: +49 (0) Fax: +49 (0) Wörlitzer Platz 1 D Dessau-Roßlau Tel.: +49 (0) Fax: +49 (0) Sankt Augustiner Str. 86 D Bonn Tel.: +49 (0) Fax: +49 (0)

Milieuverantwoorde overheidsaankopen. Kantoorapparaten

Milieuverantwoorde overheidsaankopen. Kantoorapparaten Milieuverantwoorde overheidsaankopen Kantoorapparaten Voorstelling project Minimaal 20 infosessies Verspreid over Vlaanderen Telkens ander onderwerp Handleiding Ondersteuning steunpunt Het aankoopproces

Nadere informatie

Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van. Hardware. Versie 8 april 2015

Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van. Hardware. Versie 8 april 2015 Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van Hardware 1. Scope/afbakening De productgroep Hardware omvat desk- en laptops en beeldschermen (monitoren). De volgende producten (met bijbehorende

Nadere informatie

Duurzame overheidsopdracht-fiche: basis

Duurzame overheidsopdracht-fiche: basis Duurzame overheidsopdracht-fiche: basis 1) Onderwerp Vaatwassers voor huishoudelijk gebruik, geproduceerd met milieuvriendelijke materialen, die milieuvriendelijk zijn zowel in het gebruik als bij de afvalverwerking.

Nadere informatie

Netwerken, telefoondiensten en telefoonapparatuur

Netwerken, telefoondiensten en telefoonapparatuur Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van Netwerken, telefoondiensten en 1. Scope/afbakening Dit document behandelt drie ICT-gerelateerde productgroepen tegelijk. Deze productgroepen

Nadere informatie

COMMISSIE BESCHIKKING VAN DE COMMISSIE

COMMISSIE BESCHIKKING VAN DE COMMISSIE bron : Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen PB L 16 van 21/01/2000 KADER COMMISSIE BESCHIKKING VAN DE COMMISSIE van 17 december 1999 tot vaststellingvan de milieucriteria voor de toekenningvan

Nadere informatie

Olympia EKM 2100. (vertaling Zonnepanelen123 als service voor gebruikers)

Olympia EKM 2100. (vertaling Zonnepanelen123 als service voor gebruikers) (vertaling Zonnepanelen123 als service voor gebruikers) Vooraf: De Olympia EKM2100 is oorspronkelijk bedoeld als meetinstrument voor het meten van het verbruik van energie van uw apparaten. De EKM2100

Nadere informatie

Onderzoek rationeel energiegebruik van een computer.

Onderzoek rationeel energiegebruik van een computer. Onderzoek rationeel energiegebruik van een computer. Spring verstandig om met het elektriciteitsverbruik van uw computer. De leerlingen van de elektronica afdeling (5TEE) van het VTI onderzoeken verschillende

Nadere informatie

Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van. Gas. Versie 8 april 2015

Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van. Gas. Versie 8 april 2015 Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van Gas 1. Scope/afbakening De productgroep Gas omvat alle gas die van het openbare gasnet en via transport over de weg betrokken wordt door

Nadere informatie

Tools voor energie-efficiënte apparaten en green IT. Melinde De Groote

Tools voor energie-efficiënte apparaten en green IT. Melinde De Groote Tools voor energie-efficiënte apparaten en green IT Melinde De Groote Tools Gids voor duurzame aankopen Producttest Energy star Top ten en Top ten pro Milieukoopwijzer Steunpunt duurzame lokale overheden

Nadere informatie

Wij willen u graag bedanken voor het aanschaffen van onze digitale. MP3 speler. Lees deze handleiding vóór ingebruikname a.u.b.

Wij willen u graag bedanken voor het aanschaffen van onze digitale. MP3 speler. Lees deze handleiding vóór ingebruikname a.u.b. Wij willen u graag bedanken voor het aanschaffen van onze digitale MP3 speler. Lees deze handleiding vóór ingebruikname a.u.b. zorgvuldig door, zodat u het correct weet te gebruiken. A. Opgelet 1) Schakel

Nadere informatie

Een beginners handleiding voor de aankoop van energiezuinige apparatuur

Een beginners handleiding voor de aankoop van energiezuinige apparatuur Een beginners handleiding voor de aankoop van energiezuinige apparatuur Alles wat je moet weten: - Hoe de juiste beslissing te nemen bij de aankoop van energie zuinige apparatuur. INHOUD 1. Introductie

Nadere informatie

Emissie reductie Voortgangsrapportage Q2 2010

Emissie reductie Voortgangsrapportage Q2 2010 Titel: Emissie reductie Voortgangsrapportage Q2 2010 ASSET Rail Bezoekadres: Postadres: Tel: Fax: e-mail: Houtakker 33 Postbus 204 6680 AE Bemmel 0481 470 310 0481 463 143 info@assetrail.nl Documentcode

Nadere informatie

Naam: Oumaima Bekour Klas: M4b ICT De Lange. Hardware

Naam: Oumaima Bekour Klas: M4b ICT De Lange. Hardware Naam: Oumaima Bekour Klas: M4b ICT De Lange Hardware Inleiding 1. Geschiedenis van de computer 2. Hardware 3. Interne componenten en Randapparatuur Geschiedenis De computer is uitgevonden door het rekenen.

Nadere informatie

BIJLAGE KADER CRITERIA. Energiebesparing: computer. Voedingen: intern. Geluidshinder

BIJLAGE KADER CRITERIA. Energiebesparing: computer. Voedingen: intern. Geluidshinder L 151/8 Publicatieblad van de Europese Unie 10.6.2011 BIJLAGE Doelstellingen van de criteria KADER De criteria hebben in het bijzonder tot doel milieuschade of -risico s gerelateerd aan het gebruik van

Nadere informatie

Green ICT en interne milieuzorg

Green ICT en interne milieuzorg Green ICT en interne milieuzorg Green ICT? Gegroeid vanuit IT-sector In eerste instantie niet omwille van duurzaamheidscriteria Hoge energiekosten datacenters & servers Hoge performantie nodig voor the

Nadere informatie

Fiche duurzame overheidsopdrachten: Product / dienst. PC s, laptops, schermen

Fiche duurzame overheidsopdrachten: Product / dienst. PC s, laptops, schermen Fiche duurzame overheidsopdrachten: Product / dienst PC s, laptops, schermen Versie: draft gevalideerd door de stakeholders Datum: november 2010 Overleg met sectorvertegenwoordigers en NGO s: 28 april

Nadere informatie

Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van Automaten. Versie 8 april 2015

Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van Automaten. Versie 8 april 2015 Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van Automaten 1. Scope/afbakening De productgroep Automaten omvat automaten voor: warme dranken; gekoelde dranken / bronwater; snacks / snoep.

Nadere informatie

Duurzaam inkopen en milieumanagementsystemen (ISO 14001)

Duurzaam inkopen en milieumanagementsystemen (ISO 14001) pag.: 1 van 8 code: SPE-MVI-art-017-bl Duurzaam inkopen en milieumanagementsystemen (ISO 14001) Bron: SCCM, pp. 1-7 Auteur(s): www.sccm.nl Duurzaam inkopen en milieumanagementsystemen (ISO 14001) 1 Duurzaam

Nadere informatie

Nr.01 / Februari 2012. Doe mee en verminder CO2!

Nr.01 / Februari 2012. Doe mee en verminder CO2! Nr.01 / Februari 2012 Doe mee en verminder CO2! De Groene Hollander is dé MVO-krant van Hollandridderkerk opgezet door het (milieu-)adviesteam. Het (milieu-)adviesteam is tot stand gekomen naar aanleiding

Nadere informatie

Milieu-aspecten van ICT: De vieze kanten van een schone sector

Milieu-aspecten van ICT: De vieze kanten van een schone sector Milieu-aspecten van ICT: De vieze kanten van een schone sector Nederlandse Vrouwen Raad, Utrecht, 29 Mei 2008 Tineke M. Egyedi Delft University of Technology 1 Faculty of Technology, Policy and Management

Nadere informatie

CO2-reductieplan 2015

CO2-reductieplan 2015 CO2-reductieplan 2015 Samen zorgen voor minder CO2 Tussentijdse rapportage januari juni 2015 1 Inleiding Dit CO₂-reductieplan heeft, net zoals het volledige energiemanagementsysteem, zowel betrekking op

Nadere informatie

EM8621 Afstandsbediening

EM8621 Afstandsbediening EM8621 Afstandsbediening 2 NEDERLANDS EM8621 Afstandsbediening Inhoudsopgave 1.0 Introductie... 2 1.1 Inhoud van de verpakking... 2 2.0 Voorkant afstandsbediening... 3 3.0 Alarm inschakelen... 3 4.0 Alarm

Nadere informatie

Infosessie milieuverantwoord aankopen kantoorapparatuur

Infosessie milieuverantwoord aankopen kantoorapparatuur Infosessie milieuverantwoord aankopen kantoorapparatuur IMOG 24 november 2010 Bert Vanhuyse duurzaamheidsambtenaar stad Roeselare Aankoop van kantoorapparatuur Gewone kantoorapparatuur Specifieke kantoorapparatuur

Nadere informatie

RICHTSNOEREN VOOR HET GROENER MAKEN VAN OPENBARE AANBESTEDINGEN DOOR GEBRUIKMAKING VAN DE CRITERIA VAN DE EUROPESE MILIEUKEUR

RICHTSNOEREN VOOR HET GROENER MAKEN VAN OPENBARE AANBESTEDINGEN DOOR GEBRUIKMAKING VAN DE CRITERIA VAN DE EUROPESE MILIEUKEUR RICHTSNOEREN VOOR HET GROENER MAKEN VAN OPENBARE AANBESTEDINGEN DOOR GEBRUIKMAKING VAN DE CRITERIA VAN DE EUROPESE MILIEUKEUR NOVEMBER 2001 RICHTSNOEREN VOOR HET GROENER MAKEN VAN OPENBARE AANBESTEDINGEN

Nadere informatie

CO2-reductieplan 2015

CO2-reductieplan 2015 CO2-reductieplan 2015 Samen zorgen voor minder CO2 Rapportage 2015 1 Inleiding Dit CO₂-reductieplan heeft, net zoals het volledige energiemanagementsysteem, zowel betrekking op de totale bedrijfsvoering

Nadere informatie

Duurzame overheidsopdracht-fiche: uitgebreid

Duurzame overheidsopdracht-fiche: uitgebreid 1) Onderwerp Duurzame overheidsopdracht-fiche: uitgebreid Huishoudelijke wasmachines gemaakt uit milieuvriendelijke materialen die ook milieuvriendelijk zijn in zowel gebruik als tijdens de afvalverwerking.

Nadere informatie

: Minimaal 650Mb vrije ruimte : Beschikbare IDE interface connector

: Minimaal 650Mb vrije ruimte : Beschikbare IDE interface connector INTRODUCTIE Hartelijk dank voor het aanschaffen van deze DVD-ROM aandrijving. Lees deze handleiding aandachtig door voordat u de Drive in gebruik neemt. Deze handleiding behandelt stap voor stap hoe u

Nadere informatie

EM4028 10/100/1000 Mbps PCI Network Adapter

EM4028 10/100/1000 Mbps PCI Network Adapter EM4028 10/100/1000 Mbps PCI Network Adapter 2 NEDERLANDS EM4028-10/100/1000 Mbps PCI Network Adapter Inhoudsopgave 1.0 Introductie... 2 1.1 Inhoud van de verpakking... 2 1.2 Voordat je begint... 2 2.0

Nadere informatie

Inhoud: KLANTENSERVICE... 7 Eerste hulp bij storingen... 7 Hebt u meer ondersteuning nodig??... 8

Inhoud: KLANTENSERVICE... 7 Eerste hulp bij storingen... 7 Hebt u meer ondersteuning nodig??... 8 Inhoud: VEILIGHEID EN ONDERHOUD... 1 Veiligheid... 1 Plaats van opstelling... 1 Omgevingstemperatuur... 2 Elektromagnetische comptabiliteit... 2 Reparaties... 2 Reiniging... 2 Inhoud pakket... 3 Specificaties...

Nadere informatie

Quick scan Green IT Noorderpoort

Quick scan Green IT Noorderpoort Quick scan Green IT Noorderpoort Noorderpoort Floris Bennema 1 / 8 Quick scan Green IT Noorderpoort In het Strategisch Plan Noorderpoort wordt gekozen voor duurzaam. Een van de aspecten die hier een rol

Nadere informatie

Beleid duurzaam toerisme

Beleid duurzaam toerisme Beleid duurzaam toerisme Inhoudsopgave Inleiding 1 Energieverbruik 2 Papiergebruik 3 Afvalbeleid 4 Inkoopbeleid 5 Inleiding Duurzaam Toeristisch Ondernemen houdt in dat ondernemingen rekening houden met

Nadere informatie

CO 2 reductiedoelstellingen 2016

CO 2 reductiedoelstellingen 2016 Civil at Hart b.v. Koperslager 7 2631 RK Nootdorp T (015) 251 20 10 E info@civilathart.nl I www.civilathart.nl KvK Haaglanden 272.87.214 BTW nr. : NL 8187.43.906.B01 CO 2 reductiedoelstellingen 2016 Conform

Nadere informatie

HP Installation and Startup Service for HP Insight Control

HP Installation and Startup Service for HP Insight Control HP Installation and Startup Service for HP Insight Control HP Care Pack Services Technische informatie HP Installation and Startup Service for HP Insight Control biedt implementatie en basisconfiguratie

Nadere informatie

Energiemanagementplan

Energiemanagementplan Energiemanagementplan Auteur(s): Guido Hartkamp Trudi Bunt-Esveld Versie 3.1 7 maart 2016 Inleiding Binnen ons Energiemanagementsysteem zullen we jaarlijks onze plannen beschrijven om te kunnen voldoen

Nadere informatie

HP Photosmart 6220. Dock voor digitale camera's Nederlands. Verwijdering van afgedankte apparatuur door privé-gebruikers in de Europese Unie

HP Photosmart 6220. Dock voor digitale camera's Nederlands. Verwijdering van afgedankte apparatuur door privé-gebruikers in de Europese Unie HP Photosmart 6220 Dock voor digitale camera's Nederlands Verwijdering van afgedankte apparatuur door privé-gebruikers in de Europese Unie Dit symbool op het product of de verpakking geeft aan dat dit

Nadere informatie

EM8621 Afstandsbediening

EM8621 Afstandsbediening EM8621 Afstandsbediening 2 NEDERLANDS EM8621 - Afstandsbediening Inhoudsopgave 1.0 Introductie... 2 2.0 Voorkant afstandsbediening... 3 3.0 Alarm inschakelen... 3 4.0 Alarm uitschakelen... 4 5.0 Thuis

Nadere informatie

Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van. Gas. Versie 26 januari 2016

Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van. Gas. Versie 26 januari 2016 Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van Gas 1. Scope/afbakening De productgroep Gas omvat alle gas die van het openbare gasnet en via transport over de weg betrokken wordt door

Nadere informatie

Energie weetjes. Stand-by functie is sluipverbruiker:

Energie weetjes. Stand-by functie is sluipverbruiker: Energie weetjes Het stroomverbruik is tussen 1950 en 2004 vervijfvoudigd. Dit komt vooral door een toename van het aantal wasdrogers, magnetrons, vaatwassers en computers in huis. In de Nederlandse huishoudens

Nadere informatie

PCTV Hybrid Pro Stick hardware

PCTV Hybrid Pro Stick hardware PCTV Hybrid Pro Stick hardware PCTV Hybrid Pro Stick Hardware NL februari 2006 Pinnacle Systems GmbH 2006 Alle rechten voorbehouden Niets uit dit Handboek mag zonder uitdrukkelijke schriftelijke toestemming

Nadere informatie

Energie Management Programma 3.B.2

Energie Management Programma 3.B.2 Energie Management Programma 3.B.2 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 2 2 Reductiedoelstellingen 2012-2016... 3 3 Reductiemaatregelen... 5 4 Budgettering... 6 Schuuring Pagina 1 van 6 1 Inleiding Dit document

Nadere informatie

Duurzame overheidsopdracht-fiche: basis

Duurzame overheidsopdracht-fiche: basis Duurzame overheidsopdracht-fiche: basis 1) Onderwerp 1) Voedsel en dranken uit de organische voedingsproducten en geproduceerd op een milieuvriendelijke wijze EN / OF 2) Voedsel en dranken die een eerlijke

Nadere informatie

Duurzaam inkopen en milieumanagementsystemen (ISO 14001)

Duurzaam inkopen en milieumanagementsystemen (ISO 14001) Duurzaam inkopen en milieumanagementsystemen (ISO 14001) Duurzaam inkopen en milieumanagementsystemen (ISO 14001) Dit informatieblad is bedoeld voor inkoopafdelingen die duurzaam willen inkopen en willen

Nadere informatie

CO 2 Reductie doelstellingen

CO 2 Reductie doelstellingen CO 2 Reductie doelstellingen Gebr. Griekspoor BV Innovatief Proactief Duurzaam Betrokken Nieuw-Vennep 09 oktober 2014 Dilia van der Want. Afdeling KAM Akkoord directie: Datum: Handtekening: 0.0 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Power Monitor Pro. Bestnr.: 10 32 50. Omwille van het milieu 100% recyclingpapier

Power Monitor Pro. Bestnr.: 10 32 50. Omwille van het milieu 100% recyclingpapier G E B R U I K S A A N W I J Z I N G Bestnr.: 10 32 50 Power Monitor Pro Omwille van het milieu 100% recyclingpapier Impressum Alle rechten, ook vertalingen, voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden

Nadere informatie

BX09 BEDIENINGSHANDLEIDING ENERGIEKOSTENMEETAPPA- RAAT TRT-BA-BX09-TC-001-NL

BX09 BEDIENINGSHANDLEIDING ENERGIEKOSTENMEETAPPA- RAAT TRT-BA-BX09-TC-001-NL BX09 NL BEDIENINGSHANDLEIDING ENERGIEKOSTENMEETAPPA- RAAT TRT-BA-BX09-TC-001-NL Inhoudsopgave Opmerkingen m.b.t. de bedieningshandleiding... 1 Veiligheid... 2 Informatie over het apparaat... 3 Technische

Nadere informatie

Helvar voor het milieu. P e o p l e I n n o v a t i o n s S o l u t i o n s

Helvar voor het milieu. P e o p l e I n n o v a t i o n s S o l u t i o n s Helvar voor het milieu P e o p l e I n n o v a t i o n s S o l u t i o n s Helvar voor het milieu Het milieu voor Helvar Betrouwbare energie efficiënte producten en lichtsystemen. Energie efficiëntie bij

Nadere informatie

HP CloudSystem Matrix Upgrade Implementation Services

HP CloudSystem Matrix Upgrade Implementation Services HP CloudSystem Matrix Upgrade Implementation Services HP Services Technische info Als u een upgrade van uw HP CloudSystem Matrix-omgeving uitvoeren, moet u ervan op aan kunnen dat alle componenten van

Nadere informatie

Voortgang CO 2 Reductie doelstellingen

Voortgang CO 2 Reductie doelstellingen Voortgang CO 2 Reductie doelstellingen M. van der Spek Hoveniers BV Benthuizen 30-10-2015 Hendrik-Jan Konijn Akkoord directie: Datum: Handtekening: 0.0 Inhoudsopgave 0.0 Inhoud 1.0 Inleiding 2.0 Referentie

Nadere informatie

EM1037 2 Poorts KVM USB Switch met Audio

EM1037 2 Poorts KVM USB Switch met Audio EM1037 2 Poorts KVM USB Switch met Audio Let op het gebruik van de USB poorten : Het toetsenbord in de bovenste USB poort aansluiten. De muis in de onderste USB poort aansluiten. 2 NEDERLANDS EM1037-2

Nadere informatie

BES External Signaling Device

BES External Signaling Device BES External Signaling Device IUI-BES-AO nl Installatie handleiding BES External Signaling Device Inhoud nl 3 Inhoudsopgave 1 Veiligheid 4 2 Beknopte informatie 5 3 Systeemoverzicht 6 4 Installatie 7

Nadere informatie

Een beginnershandleiding voor energiezuinige verlichting

Een beginnershandleiding voor energiezuinige verlichting Een beginnershandleiding voor energiezuinige verlichting Waarom leren over energiezuinige verlichting in je huis? Het is uitgewezen dat we ongeveer 90% van ons leven binnenshuis doorbrengen. Een goed verlichte

Nadere informatie

Inhoud. Opmerking! Let op:

Inhoud. Opmerking! Let op: Inhoud Veiligheidsadviezen... 2 Beveiliging van gegevens... 2 Plaats van opstelling... 3 Omgevingsvoorwaarden... 3 Aansluiten... 3 Elektromagnetische emissie... 3 Bedrading... 3 Recycleren en verwijderen...

Nadere informatie

Duurzaamheid in het belang van het milieu

Duurzaamheid in het belang van het milieu Duurzaamheid in het belang van het milieu Verplichting en verantwoordelijkheid voor huidige en toekomstige generaties In het Brundtland-rapport, dat door de deskundigencommissie van de Verenigde Naties

Nadere informatie

CO 2 Reductie doelstellingen

CO 2 Reductie doelstellingen CO 2 Reductie doelstellingen Gebr. Griekspoor BV Innovatief Proactief Duurzaam Betrokken Nieuw-Vennep 5 november 2013 Dilia van der Want. Afdeling KAM Akkoord directie: Datum: Handtekening: 0.0 Inhoudsopgave

Nadere informatie

(2000/C 204/05) 1. 2. Een efficiënter energieverbruik is door de Commissie vastgesteld als een van de doelstellingen van het energiebeleid.

(2000/C 204/05) 1. 2. Een efficiënter energieverbruik is door de Commissie vastgesteld als een van de doelstellingen van het energiebeleid. bron : Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen PB C 204 van 18/07/2000 Advies van het Economisch en Sociaal Comité over het "Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende

Nadere informatie

De garantie om uw electriciteitsnota te verlagen en CO2 uitstoot te verkleinen PQMS.NL/VO4BIZ

De garantie om uw electriciteitsnota te verlagen en CO2 uitstoot te verkleinen PQMS.NL/VO4BIZ De garantie om uw electriciteitsnota te verlagen en CO2 uitstoot te verkleinen Wat is VO4BIZ? VO4BIZ is een Brits ontwerp, spanningsoptimalisatie systeem dat het inkomende voltage verlaagt en de stroomkwaliteit

Nadere informatie

CO 2 Prestatieladder Voortgangsrapportage eerste helft 2015. Periode: 1 januari t/m 30 juni 2015

CO 2 Prestatieladder Voortgangsrapportage eerste helft 2015. Periode: 1 januari t/m 30 juni 2015 CO 2 Prestatieladder Voortgangsrapportage eerste helft 2015 Periode: 1 januari t/m 30 juni 2015 Versienummer: 2 Versie datum: 2-11-2015 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 1 2. Basisgegevens... 2 2.1 Beschrijving

Nadere informatie

persinformatie Hoe kleiner, hoe efficiënter Energie besparen met montagegereedschap

persinformatie Hoe kleiner, hoe efficiënter Energie besparen met montagegereedschap persinformatie Industriele techniek: perslucht- & elektrische gereedschappen Atlas Copco Tools Nederland, Merwedeweg 7, NL -, Tel. 078-6230230, Fax 078-6104702, tools.nl@nl.atlascopco.com, www.atlascopco.nl

Nadere informatie

NSi Output Manager Veelgestelde vragen. Version 3.2

NSi Output Manager Veelgestelde vragen. Version 3.2 NSi Output Manager Veelgestelde vragen Version 3.2 I. Algemene productinformatie 1. Wat is nieuw in Output Manager 3.2? NSi Output Manager 3.2 bevat diverse verbeteringen aan serverzijde, waarbij de meest

Nadere informatie

EM1037 2 Poorts KVM USB Switch met Audio

EM1037 2 Poorts KVM USB Switch met Audio EM1037 2 Poorts KVM USB Switch met Audio Let op het gebruik van de USB poorten : Het toetsenbord in de bovenste USB poort aansluiten. De muis in de onderste USB poort aansluiten. 2 NEDERLANDS EM1037-2

Nadere informatie

Duurzame overheidsopdracht-fiche: uitgebreid

Duurzame overheidsopdracht-fiche: uitgebreid Duurzame overheidsopdracht-fiche: uitgebreid 1) Onderwerp Milieuvriendelijke drukwerkdiensten (naam van de openbare overheid) hecht belang aan de milieuzorg en de sociale aspecten. Dit wordt verklaard

Nadere informatie

Green IT in de praktijk

Green IT in de praktijk Green IT in de praktijk Naar een duurzame ICT bedrijfsvoering 2013 Invulling van MVO bij Groep ICT Beleid & Identiteit Maatschappelijke betrokkenheid Interne bedrijfsvoering 2 Beleid & identiteit MVO in

Nadere informatie

(Besluiten waarvan de publicatie niet voorwaarde is voor de toepassing) COMMISSIE

(Besluiten waarvan de publicatie niet voorwaarde is voor de toepassing) COMMISSIE L 242/4 II (Besluiten waarvan de publicatie niet voorwaarde is voor de toepassing) COMMISSIE BESCHIKKING VAN DE COMMISSIE van 22 augustus 2001 tot instelling van milieucriteria voor de toekenning van de

Nadere informatie

energiebesparing, kosten besparen, energy manager, software, beheer,

energiebesparing, kosten besparen, energy manager, software, beheer, monitoring, energie, groen, flexibel, energiebesparing, kosten besparen, energy manager, software, beheer, eenvoud, gemakkelijk, energiebeheer, monitoring, energie, groen, flexibel, energiebesparing, kosten

Nadere informatie

Energiefactor Ref. jaar 2013 Target 2016* T.o.v. 2013 Target 2021* T.o.v. 2013

Energiefactor Ref. jaar 2013 Target 2016* T.o.v. 2013 Target 2021* T.o.v. 2013 CO2prestatieladder Revisiedatum: 16102014 CO2 reductiedoelstellingen 2016 Conform niveau 5 op de CO2prestatieladder 2.2 Inleiding In dit document wordt de scope 1 & 2 CO 2 reductiedoelstelling van Protinus

Nadere informatie

EM6552 e-domotica Schakelaar met meetfunctie

EM6552 e-domotica Schakelaar met meetfunctie EM6552 e-domotica Schakelaar met meetfunctie EM6552 e-domotica Schakelaar met meetfunctie 2 NEDERLANDS Inhoudsopgave 1.0 Introductie...2 1.1 Functies en kenmerken...2 1.2 Inhoud van de verpakking...2 2.0

Nadere informatie

Individueel afvalpreventie- en beheerplan voor afgedankte elektrische en elektronische apparaten

Individueel afvalpreventie- en beheerplan voor afgedankte elektrische en elektronische apparaten Individueel afvalpreventie- en beheerplan voor afgedankte elektrische en elektronische apparaten Het plan dient ingediend te worden in het Frans of in het Nederlands. De gegevens worden opgenomen in het

Nadere informatie

Reductiebeleid en (kwantitatieve) doelstellingen (3.B.1)

Reductiebeleid en (kwantitatieve) doelstellingen (3.B.1) Reductiebeleid en (kwantitatieve) doelstellingen (3.B.1) Directie: K.J. de Jong Handtekening: KAM-Coördinator: D.T. de Jong Handtekening: Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Het CO 2 -reductiebeleid van

Nadere informatie

CO 2 Reductie doelstellingen. De Waterwolf dienstverlening buitenruimte BV. Hoofddorp 13 april 2015. M. Korbee, Afdeling KAM.

CO 2 Reductie doelstellingen. De Waterwolf dienstverlening buitenruimte BV. Hoofddorp 13 april 2015. M. Korbee, Afdeling KAM. CO 2 Reductie doelstellingen De Waterwolf dienstverlening buitenruimte BV Hoofddorp 13 april 2015 M. Korbee, Afdeling KAM Akkoord directie: Datum: Handtekening: 0.0 Inhoudsopgave 0.0 Inhoud 1.0 Inleiding

Nadere informatie

EM8622 Draadloos bedieningspaneel

EM8622 Draadloos bedieningspaneel EM8622 Draadloos bedieningspaneel 2 NEDERLANDS EM8622 - Draadloos bedieningspaneel Inhoudsopgave 1.0 Introductie... 3 1.1 Inhoud van de verpakking... 3 1.2 Voorkant bedieningspaneel... 3 1.3 Binnenkant

Nadere informatie

tel: 056 60 75 09 fax: 056 61 43 12 gwen@lijn-applications.be

tel: 056 60 75 09 fax: 056 61 43 12 gwen@lijn-applications.be http://www.lijn-applications.be Toekomststraat 34a 8790 Waregem tel: 056 60 75 09 fax: 056 61 43 12 www.lijn-applications.be gwen@lijn-applications.be Lijn-Applications is een gespecialiseerde firma die

Nadere informatie

INHOUD 80 PLUS CERTIFICAAT. 1 x OCZ ZX Stroomvoorziening 1 x AC Stroomkabel 1 x Modulair Kabelpakket 1 x Schroefpakket 1 x Handleiding & Certificaat

INHOUD 80 PLUS CERTIFICAAT. 1 x OCZ ZX Stroomvoorziening 1 x AC Stroomkabel 1 x Modulair Kabelpakket 1 x Schroefpakket 1 x Handleiding & Certificaat INHOUD 1 x OCZ ZX Stroomvoorziening 1 x AC Stroomkabel 1 x Modulair Kabelpakket 1 x Schroefpakket 1 x Handleiding & Certificaat 80 PLUS CERTIFICAAT 80 PLUS is een geïnnoveerd, elektriciteitsbesparend gestimuleerd

Nadere informatie

CO 2 Reductie doelstellingen

CO 2 Reductie doelstellingen CO 2 Reductie doelstellingen J.M. de Wit Groenvoorziening BV Hazerswoude-Rijndijk 11 juni 2015 Marco Hoogenboom. Afdeling KAM Akkoord directie: Datum: Handtekening: 0.0 Inhoudsopgave 0.0 Inhoud 1.0 Inleiding

Nadere informatie

Emissie-inventarisrapport

Emissie-inventarisrapport Emissie-inventarisrapport CO 2 -prestatieladder MVO medewerker Naam: S. Gorter Algemeen directeur Naam: M. van Vuuren-Sanders Datum: Datum: Handtekening: Handtekening: Cofely Energy & Infra BV Kamer van

Nadere informatie

OPERTIS elock express Systeemmanagement

OPERTIS elock express Systeemmanagement Prestatiekenmerken van de -software: Systeembeheer: Databank: SQLite Gelijktijdige gebruikers: 1 Gegevensbeveiliging: Talen: Gebruiksmogelijkheid: Cliëntopties: Overzichten van de stamgegevens: Sluitschema's:

Nadere informatie

CO 2 -Prestatieladder

CO 2 -Prestatieladder CO 2 -Prestatieladder Energiemanagement actieplan Schilderwerken De Boer Obdam B.V. 2015 Op basis van de internationale norm ISO 50001 4.4.3, 4.4.4, 4.4.5, 4.4.6, 4.6.1 en 4.6.4 Auteur(s): R. de Boer (Schilderwerken

Nadere informatie

J.A. Boer BV CO 2 reductiedoelstellingen 2016. Conform niveau 3 op de CO 2 -prestatieladder 2.1

J.A. Boer BV CO 2 reductiedoelstellingen 2016. Conform niveau 3 op de CO 2 -prestatieladder 2.1 J.A. Boer BV CO 2 reductiedoelstellingen 2016 Conform niveau 3 op de CO 2 -prestatieladder 2.1 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 1.1. Doelstellingen 3 2 Subdoelstellingen 4 2.1. Subdoelstelling brandstofverbruik

Nadere informatie

Externe vergader- en verblijffaciliteiten

Externe vergader- en verblijffaciliteiten Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van Externe vergader- en verblijffaciliteiten 1. Scope/afbakening De productgroep Externe vergader- en verblijffaciliteiten omvat externe faciliteiten

Nadere informatie

GRUNDFOS pump audit HOE EFFICIËNT EN DUURZAAM ZIJN UW POMPEN?

GRUNDFOS pump audit HOE EFFICIËNT EN DUURZAAM ZIJN UW POMPEN? GRUNDFOS pump audit HOE EFFICIËNT EN DUURZAAM ZIJN UW POMPEN? Een Grundfos pump audit creëert duidelijkheid Is duurzaamheid één van de doelstellingen in uw organisatie? Steeds meer bedrijven en (semi-)

Nadere informatie

EM3971 - Universele Laptoplader

EM3971 - Universele Laptoplader E EM3971 - Universele Laptoplader 2 NEDERLANDS EM3971 - Universele Laptoplader Waarschuwingen en aandachtspunten Het openen van het product en/of de producten kan leiden tot ernstige verwondingen! Laat

Nadere informatie

1. Hoe dringend vindt u het klimaatprobleem? Helemaal niet dringend, we 1% Er is helemaal geen klimaatprobleem. Weet niet / geen mening

1. Hoe dringend vindt u het klimaatprobleem? Helemaal niet dringend, we 1% Er is helemaal geen klimaatprobleem. Weet niet / geen mening 1. Hoe dringend vindt u het klimaatprobleem? Helemaal niet dringend, we 1% kunnen wel even wachten met grote maatregelen 17% 1 Een beetje dringend, we kunnen nog wel even wachten met grote maatregelen,

Nadere informatie

De Led2-lamp. gestandaardiseerd betrouwbaar economisch

De Led2-lamp. gestandaardiseerd betrouwbaar economisch De Led2-lamp gestandaardiseerd betrouwbaar economisch Na de eerste generatie ledlampen is er nu een tweede generatie op de markt: de Led2. Het is een gestandaardiseerde ledlamp die in principe overal toepasbaar

Nadere informatie

CO 2 Prestatieladder. Energie- / CO 2 -reductieplan. Van de Haar Groep. Wekerom, 10-12- 14

CO 2 Prestatieladder. Energie- / CO 2 -reductieplan. Van de Haar Groep. Wekerom, 10-12- 14 CO 2 Prestatieladder Energie- / CO 2 -reductieplan Van de Haar Groep Wekerom, 10-12- 14 Inhoudsopgave 1 - Doel, inhoud en structuur energie- / CO2 reductieplan... 3 2 Beleid en doelstellingen op gebied

Nadere informatie

Studio Visual Steps. Aanschaf computer. Waar moet u op letten?

Studio Visual Steps. Aanschaf computer. Waar moet u op letten? Studio Visual Steps Aanschaf computer Waar moet u op letten? 2 Aanschaf computer Voorwoord Beste lezers en lezeressen, In dit boekje krijgt u informatie over het aanschaffen van een computer. Een computer

Nadere informatie

+31 (0)900 1200 003 E:

+31 (0)900 1200 003 E: Driefasige harmonische analyser PCE-GPA 62 Netwerk analyser / vermogensmeter en energiemeter (real-time) met data logging, grafisch scherm, interface voor PC en software De driefasige harmonische analyser

Nadere informatie

Project Veilige Data Opslag

Project Veilige Data Opslag 10 goede redenen Sla al uw foto s veilig op Sla al uw films veilig op Sla al uw muziek veilig op Sla al uw documenten, Excel, Word, etc, etc veilig op Deel de data met uw huisgenoten Opslag van alle soorten

Nadere informatie

Inhoudsopgave: 1. Inleiding 3. 2. Reductiedoelstellingen 4 2.1 Algemeen 2.2 Per scope

Inhoudsopgave: 1. Inleiding 3. 2. Reductiedoelstellingen 4 2.1 Algemeen 2.2 Per scope Energie management actieplan Conform 3.B.2 Op basis van de internationale norm ISO 50001 4.4.3, 4.4.4, 4.4.5, 4.4.6, 4.6.1 en 4.6.4 CO 2 -prestatieladder Niveau 3 Auteur(s): F. Reijm () A.T. Zweers (A.T.

Nadere informatie

De groene kant van de zwarte motor. maas coffee. your green selection.

De groene kant van de zwarte motor. maas coffee. your green selection. De groene kant van de zwarte motor. maas coffee. your green selection. Uw footprint met MAAS International Duurzame koffie Introductie Het onderwerp duurzaamheid is zo breed dat velen door de bomen het

Nadere informatie

Functies. Inhoud van de doos NED

Functies. Inhoud van de doos NED NED Functies De ASA-30 kan als een aanvullende sirene verbonden met uw alarmsysteem worden gebruikt of als een onafhankelijke sirene verbonden met een afstandsbediening en/of draadloze detectoren. - Draadloze

Nadere informatie

Welke apparaten vallen onder het Besluit/Regeling beheer elektrische en elektronische apparatuur?

Welke apparaten vallen onder het Besluit/Regeling beheer elektrische en elektronische apparatuur? Welke apparaten vallen onder het Besluit/Regeling beheer elektrische en elektronische apparatuur? Deze notitie is bedoeld als hulpmiddel bij de uitvoering van de regelgeving. Aan deze informatieve notitie

Nadere informatie

De computer als processor

De computer als processor De computer als processor DE FYSIEKE COMPUTER Componenten van de computerconfiguratie Toetsenbord Muis Scanner Microfoon (Extern geheugen) Invoerapparaten Uitvoerapparaten Monitor Printer Plotter Luidspreker

Nadere informatie

Duurzaamheid. De voordelen van blikverpakkingen

Duurzaamheid. De voordelen van blikverpakkingen Duurzaamheid De voordelen van blikverpakkingen Duurzaamheid Duurzaamheid is één van de belangrijke aandachtspunten van het bedrijfsleven. Deze brochure is een initiatief van EMPAC, de organisatie van de

Nadere informatie

HANDBOEK HIER Klimaatneutraal Gegarandeerd

HANDBOEK HIER Klimaatneutraal Gegarandeerd HANDBOEK HIER Klimaatneutraal Gegarandeerd HIER klimaatbureau, 2014 www.hier.nu/klimaatneutraalgegarandeerd 1 1. Inleiding Sinds enkele jaren is klimaatneutraliteit een begrip geworden in Nederland. Inmiddels

Nadere informatie

Document: Energiemanagementplan

Document: Energiemanagementplan Energiemanagementplan Certificering op CO2-prestatieladder CO 2 -prestatieladder Niveau 3 Auteur(s): De heer W. de Vries De heer H. Kosse 26 juni 2014 Definitief rapport Inhoudsopgave: blz. 1. Inleiding

Nadere informatie

Ecoilet. De nieuwe definitie van duurzaamheid.

Ecoilet. De nieuwe definitie van duurzaamheid. Ecoilet. De nieuwe definitie van duurzaamheid. Gecertificeerde duurzaamheid in de sanitaire ruimte Ligt de bescherming van natuurlijke hulpbronnen u na aan het hart? Waterverbruik en afval reduceren eveneens?

Nadere informatie

Verkorte gebruikshandleiding Growatt-omvormer

Verkorte gebruikshandleiding Growatt-omvormer Verkorte gebruikshandleiding Growatt-omvormer Verklarende woordenlijst AC Afkorting voor wisselstroom DC Afkorting voor gelijkstroom Energie Energie wordt gemeten in Wh (watt-uur), kwh (kilowatt-uur) of

Nadere informatie

De maatregelen bestaan in hoofdlijnen uit: Betrekken medewerkers bij reduceren energieverbruik en reduceren CO2-uitstoot

De maatregelen bestaan in hoofdlijnen uit: Betrekken medewerkers bij reduceren energieverbruik en reduceren CO2-uitstoot Beleidsverklaring Co2 Deze beleidsverklaring met betrekking tot de CO2 uitstoot is onderdeel van het door M, van der Spek Hoveniersbedrijf B.V. gevoerde milieubeleid. M. van der Spek Hoveniersbedrijf B.V.

Nadere informatie

CO 2 reductiedoelstellingen 2015-2020

CO 2 reductiedoelstellingen 2015-2020 CO 2 reductiedoelstellingen 2015-2020 Conform niveau 5 op de CO2-prestatieladder 2.2 4.B.1_1 CO 2 reductiedoelstellingen 2015-2020 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 1.1. Doelstellingen 3 1.2. Doelstelling ten

Nadere informatie

SOFTWARE ENERGY FOOTPRINT LAB

SOFTWARE ENERGY FOOTPRINT LAB SOFTWARE ENERGY FOOTPRINT LAB Bo Merkus (CleanTech onderzoeker) Eric Hoekstra (E-tech docent / CleanTech onderzoeker) Robert van den Hoed (Lector Energie & Innovatie) 15 mei 2012 1 HVA FACTS Totaal HvA:

Nadere informatie