Naar een (inter)gemeentelijk aanspreekpunt wonen, water en energie op maat van kwetsbare groepen én op maat van uw gemeente.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Naar een (inter)gemeentelijk aanspreekpunt wonen, water en energie op maat van kwetsbare groepen én op maat van uw gemeente."

Transcriptie

1 Naar een (inter)gemeentelijk aanspreekpunt wonen, water en energie op maat van kwetsbare groepen én op maat van uw gemeente.

2 1. Inleiding Het denken over lokale aanspreekpunten wonen, water en energie in de ministeriële beleidsbrieven lokale energieloketten genoemd is in volle evolutie. Tegelijkertijd gaan er meer en meer stemmen op voor een actieve en proactieve dienstverlening op maat van alle burgers. In opdracht van het Vlaams Energieagentschap (VEA) deed het Centrum Duurzaam Bouwen in 2010 een onderzoek over o.a. welke functies aan dergelijke energieloketten/aanspreekpunten kunnen toegekend worden en hoe deze kunnen geïmplementeerd worden op het lokale bestuursniveau. Ook de sector Samenlevingsopbouw maakte met steun van de Provincie Antwerpen een gelijkaardige denkoefening. Dit resulteerde in de conceptnota Lokale woon- water- en energiewinkels op maat van maatschappelijke kwetsbare groepen. Deze conceptnota werd enerzijds voorgelegd aan organisaties uit het middenveld, anderzijds aan een aantal lokale mandatarissen, besturen of intergemeentelijke samenwerkingsverbanden. Rekening houdend met hun bekommernissen en bemerkingen werd de conceptnota herschreven tot een praktijknota op maat van lokale besturen. In iedere gemeente zijn er reeds een aantal diensten bezig met dienstverlening rond energie, wonen en water. Wij zijn ervan overtuigd dat het dienstverleningsmodel volgens de werkingsprincipes van één aanspreekpunt een meerwaarde biedt voor de bestaande initiatieven. Een meerwaarde voor zowel de dienstverleners als voor de burgers. Een weloverwogen samenwerking en taakverdeling in t kader van een proactieve dienstverlening komt de efficiëntie ten goede. Bovendien garandeert het aanspreekpunt dat de burger ook effectief een antwoord op maat krijgt op al zijn vragen rond wonen, energie en water. M.a.w. dit model streeft een efficiënte en kwalitatieve dienstverlening op maat van iedere burger na. Met deze praktijknota willen we lokale besturen of intergemeentelijke samenwerkingsverbanden uitnodigen om vertrekkende vanuit enerzijds de vragen die burgers hebben over deze thema s en anderzijds de bestaande dienstverlening in hun gemeente(s) te bekijken wie welke dienstverlening rond energie, wonen en water momenteel opneemt én of deze dienstverlening tegemoet komt aan de vele en zeer diverse vragen die burgers rond deze thema s dagdagelijks ervaren. Tegelijkertijd wil Samenlevingopbouw de bestaande knowhow aanwenden om samen met een lokaal bestuur of intergemeentelijk samenwerkingsverband - in de provincie Antwerpen een lokaal aanspreekpunt wonen, water en energie op maat van kwetsbare groepen op te richten. De diverse vragen worden leidraad om een dienstverlening op maat te organiseren die efficiënt, kort op de bal speelt en de burger altijd een antwoord biedt op zijn vraag. 1 23

3 2. Waarom één aanspreekpunt voor alle vragen rond wonen, water en energie? Zowel de federale, gewestelijke, provinciale als gemeentelijke overheden nemen tal van maatregelen die met wonen, water en energie te maken hebben. Ook de netbeheerders van water en energie richten zich rechtstreeks tot de burgers. Dit maakt dat heel veel mensen door de bomen het bos niet meer zien. Voor maatschappelijke kwetsbare groepen geldt dit des te meer. Zij kampen vaak met een combinatie van informatieve, administratieve, financiële, technische, praktische en sociale drempels waardoor zij vaak in de kou blijven staan met al hun vragen rond wonen, energie en water. Per thema geven we enerzijds een korte duiding van het probleem en lijsten we anderzijds de meest voorkomende vragen op ENERGIE EN SOCIALE OPENBARE DIENSTVERPLICHTINGEN Ondanks de sociale openbare dienstverplichtingen en het vangnet dat zij bieden, kampen vele kwetsbare gezinnen nog steeds met energieproblemen en -vragen. Vaak weten zij niet waarheen met hun problemen. En dat deze heel verscheiden zijn, bewijst volgende indicatieve opsomming : Het niet begrijpen van de facturen Problematische verhuis en het niet of verkeerd gebruik maken van de juiste verhuisformulieren voor gas en elektriciteit Het niet toekennen van de gratis kwh of sociale maximumprijs Moeilijkheden bij het opladen van de budgetmeter Problemen met schuldafbouw in de budgetmeter Geen toekenning minimale levering voor de aardgasbudgetmeter Niet begrijpen hoe de Lokale adviescommissie)werkt Leveranciersvergelijking De kleine lettertjes van het contract begrijpen Fouten bij de facturatie van de leverancier en netbeheerder Niet weten of ze een normaal verbruik hebben Onvoldoende op de hoogte zijn van REG Agressieve verkoop (deur-aan-deur of telefonisch) Waar men met deze vragen terecht kan, is voor vele (kwetsbare) gezinnen niet duidelijk. Een aantal onder hen komt bij het OCMW terecht, vaak wanneer de problemen dermate groot zijn en ze in schulden dreigen te komen of reeds zitten. Op dat moment wordt een hulpverleningstraject opgestart. 2 23

4 2.2. ENERGIE EN WONEN Energie en wonen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden: de energetische kwaliteit van een woning kan en mag niet losgezien worden van de structurele woonkwaliteit. Immers in huizen met structurele kwaliteitsproblemen is het vaak niet prioritair, zinloos of zelfs onmogelijk energiebesparende maatregelen zoals dakisolatie, dubbele beglazing of het plaatsen van een condensatieketel toe te passen. Denken we maar aan woningen die kampen met grote vochtproblemen of woningen waar de primaire veiligheid van bewoners in het gedrang is omwille van elektrocutiegevaar of gevaar op CO-vergiftiging. In heel wat oude woningen moet het plaatsen van dakisolatie voorafgegaan worden door een dakrenovatie. Energiebesparende maatregelen moeten hoe dan ook gepaard gaan met investeringen in de structurele kwaliteit van woningen zodat de woning voldoet aan de minimale woonkwaliteitseisen van de Vlaamse Wooncode. Op het vlak van rationeel energieverbruik en energiebesparende investeringen slaat het matteüseffect i onverbiddelijk toe: de vele en goedbedoelde initiatieven van de diverse overheden bereiken maatschappelijk kwetsbare groepen niet of nauwelijks. Hierdoor komen gezinnen uit maatschappelijk kwetsbare groepen er vaak niet toe om de structurele en of energetische kwaliteit van hun woning te verbeteren. Zowel maatschappelijk kwetsbare eigenaar-bewoners als eigenaar-verhuurders als huurders kampen met een combinatie van informatieve, administratieve, financiële, technische, praktische en sociale drempels die hen weerhouden om over te gaan tot noodzakelijke investeringen. Voor maatschappelijk kwetsbare huurders is de situatie nog meer precair: verhuurders worden economisch nauwelijks geprikkeld om over te gaan tot noodzakelijke investeringen. De overheid treedt nauwelijks op om deze investeringen ook effectief af te dwingen. Op het vlak van rationeel energieverbruik en energiebesparende investeringen slaat het matteüseffect onverbiddelijk toe: de vele en goedbedoelde initiatieven van de diverse overheden bereiken maatschappelijk kwetsbare groepen niet of nauwelijks. Voor deze maatschappelijk kwetsbare gezinnen is puur informatie en advies verstrekken onvoldoende. Dikwijls zijn hun vragen of problemen een stuk complexer. Hieronder volgt een indicatieve opsomming Niet weten of ze een normaal verbruik hebben Niet weten welke maatregelen er bestaan om te besparen (REG-tips en premies) Mogelijke oorzaken van een hoog verbruik niet kennen Mogelijkheden om energiefactuur te verlagen niet kennen Nood aan begeleiding bij energiebesparende werken Info over energiescan, inschrijving groepsaankoop, Nood aan toegankelijke informatie en begeleiding over premies, belastingvoordelen en (sociale) leningen. Niet weten wat je als huurder kan doen als je in een energieverslindende woning huurt 3 23

5 Onvoldoende kennis over rechten en plichten van eigenaars en huurders rond onderhoud van de verwarmingsketel Niet weten wat een EPC-score is 2.3. WATER Steeds meer mensen worden jaarlijks afgesloten van water. In 2011 werden 4497 gezinnen in Vlaanderen afgesloten van drinkwater? Dit is dubbel zoveel as in 2010 (2362 gezinnen) en een verzesvoudiging in vergelijking met Net zoals bij de andere nutvoorzieningen zoals gas en elektriciteit hebben heel wat (kwetsbare) gezinnen problemen met het waterfactuur. De vragen die ze stellen, zijn vergelijkbaar met vragen die er bestaan over gas en elektriciteit NOOD AAN ÉÉN AANSPREEKPUNT Doordat het voor maatschappelijk kwetsbare groepen niet evident is hun weg te vinden op de vrijgemaakte energiemarkt gaan de mogelijke voordelen aan hen voorbij. Dit geldt des te meer voor het bestaande premiebeleid inzake energiebesparende maatregen. Kristof Heylen berekende in zijn onderzoek Nieuwe inzichten in matteüseffect van het woonbeleid welke voordelen van woongerelateerde maatregelen bij welke inkomens terechtkomen. Hieruit blijkt dat anno 2013 het woonbeleid nog steeds geen herverdelend effect heeft. Integendeel zelfs. Het huidige woonbeleid houdt geen solidariteit in van de rijken met de armen, maar eerder een solidariteit in de omgekeerde richting. Het lokale aanspreekpunt voor wonen, water en energie is meer dan een informatiecentrum, het biedt begeleiding en ondersteuning op maat van de hulpvrager. Maatschappelijk kwetsbare groepen hebben minder toegang tot de instrumenten (bv. internet) die een bewuste keuze ondersteunen. Of ze missen de vaardigheden om deze instrumenten te gebruiken, tenzij ze begeleid worden. Het ontbreekt kwetsbare groepen aan essentiële kennis over hun rechten en plichten. Eén op 7 Vlamingen is functioneel ongeletterd. Campagnes en algemene briefwisseling gaan grotendeels aan hen voorbij. Maar ook andere doelgroepen hebben bepaalde vragen. Een voorbeeld daarvan is de V-test: heel wat mensen- ook uit de middenklasse - verstaan de informatie niet en vragen ondersteuning bij een effectieve overstap. Deze gezinnen zouden baat hebben bij een laagdrempelig aanspreekpunt waar ze met al hun vragen rond wonen, water en energie terecht kunnen en waar de informatie op maat van deze groepen wordt gegeven. Heel wat gezinnen uit kwetsbare groepen maken immers niet het onderscheid tussen vragen over energie, vragen i.v.m. de woningkwaliteit of energiebesparende maatregelen en vragen over hun waterfactuur. Voor hen zijn het allemaal posten die vaak met een veel te grote hap van hun inkomen betaald moeten worden. De basisdienstverlening die in een dergelijk laagdrempelig aanspreekpunt aangeboden wordt, kan in een aantal gevallen kwetsbare gezinnen buiten de hulpverlening te houden. Door kort op de bal te spelen vermijdt men dat bepaalde vragen uitgroeien tot complexe dossiers met heel wat menselijk 4 23

6 leed. Dit komt zowel de melder van het probleem als de efficiëntie van de dienstverlening en hulpverlening ten goede. Het lokale aanspreekpunt voor wonen, water en energie is meer dan een informatiecentrum, het biedt begeleiding en ondersteuning op maat van de hulpvragers. Indien de problemen reeds te groot zijn, kan efficiënter doorverwezen worden naar de bevoegde hulpverleningsdiensten. Bovendien biedt een dergelijk informatie- en ondersteuningspunt de mogelijkheid om de totaliteit van de energieproblematiek van kwetsbare gezinnen - die vaak te maken heeft met de slechte kwaliteit van de woningen waarin deze gezinnen leven te overzien en indien nodig een hulpverlening met de bevoegde partners op te starten vanuit een gecoördineerde opvolging. Een laagdrempelige dienstverlening moet er voor zorgen dat gezinnen in armoede, senioren en mensen van allochtone origine hun weg vinden naar het aanspreekpunt. Het aanspreekpunt richt zich echter niet uitsluitend tot hen. Ook kansrijkere bevolkingsgroepen kunnen er terecht met hun vragen over wonen, energie en vragen. Ook zij weten vaak niet waarheen met hun vragen. Dat de nood aan een aanspreekpunt groot is bij de burgers, wordt bewezen door de cijfers van 2011 van het Wooncentrum Meetjesland. Deze intergemeentelijke samenwerking van 9 gemeenten omvat een werkterrein van ongeveer inwoners verdeeld over ongeveer gezinnen. Het Wooncentrum Meetjesland verstrekt sociaal advies 1, technisch advies 2 en technisch advies rond duurzaam wonen 3. Daarnaast hebben zij een uitleendienst voor materiaal, organiseren zij cursussen klussen in huis, doen zij een basisenergiescan of opvolgscan bij afgebakende doelgroep. Tenslotte begeleiden ze ook een aantal gezinnen uit kwetsbare groepen rond hun verbruik. In 2011 vroegen 2500 klanten sociaal advies, goed voor ongeveer 9000 contacten. Zeshonderd klanten kwamen voor technisch advies en dit vertaalde zich in ongeveer 1000 contacten. Tenslotte werd aan 300 klanten technisch advies rond duurzaam bouwen gegeven, goed voor 400 contacten op jaarbasis. In Herentals organiseerden we een tijdelijk aanspreekpunt voor woon, water en energievragen. Aanleiding wad de informatiecampagne Durf vergelijken van minister Vande Lanotte, bevoegd voor Consumenten. Met deze campagne wou de minister - in samenwerking met de lokale besturen de burgers rechtstreeks helpen bij het vergelijken van de prijzen van de verschillende energieleveranciers. Men kon er terecht met alle vragen over energie en woonkwaliteit : vragen i.v.m. de sociale maatregelen, over budgetmeters, afsluitingen en het verschijnen voor de LAC, gratis kwh, opzeggingstermijn bij leverancierswissel, premies voor dakisolatie of hoogrendementsglas, nut van een energiescan, betaalplannen, vragen over de energetische kwaliteit van de woning enz. Acht professionals van Lokale woonactoren zoals het SVK, Energiesnoeiers Zuiderkempen, stonden klaar om de tientallen vragen op te vangen van ongeveer 150 bezoekers. 1 Onder sociaal advies worden volgende zaken verstaan: premies en voordelen, huurwetgeving, sociale huisvesting, leningen (sociale, FRGE ), sociale beleidsmaatregelen, V-test 2 Onder technisch advies worden volgende zaken verstaan: kwaliteitscontroles, renovatieadvies, raming renovatiekost, hulp bij aanvraag bouwvergunning 3 Onder technisch advies rond duurzaam bouwen worden volgende zaken verstaan: energiebesparende investeringen, rationele waterhuishouding, milieuvriendelijke materialen 5 23

7 Dit succes bewees eens te meer de nood aan één aanspreekpunt voor energie. Immers, ook al is het veranderen van energie een eerste stap naar een lagere factuur, onze ervaring leert dat energievragen en- problemen integraal aangepakt moeten worden. De kosten voor energie hangen ook samen met de kwaliteit van de woning, de toegang tot de juiste informatie en kennis, het overwinnen van de vele administratieve drempels Pas door dit geheel aan te pakken vermindert men het risico op energiearmoede bij mensen uit kansengroepen. Deze brede focus op energie, wonen en water vormt voor de sector Samenlevingsopbouw een wezenlijk uitgangspunt in het denken over lokale aanspreekpunten wonen, water en energie. Naast aandacht voor rationeel energieverbruik en energiebesparende maatregelen zullen ze met andere woorden tegelijk ook voluit aandacht moeten hebben voor: de structurele kwaliteit van het woningbestand; vragen en noden die te maken hebben met het effectieve recht op gas en elektriciteit (betalingsproblemen van de energiefactuur, sociale openbare dienstverplichtingen enz.). vragen en noden die te maken hebben met het effectieve recht op drinkbaar water; de consumentenbelangen van burgers in hun contacten met leveranciers en distributeurs van water, gas en elektriciteit. Indien de maatschappelijke dienstverlening echt een verschil wil maken in het leven van maatschappelijk kwetsbare groepen, zal men die moeten organiseren op maat van die kwetsbare groepen. Een laagdrempelig aanspreekpunt met een basisdienstverlening op maat van kwetsbare groepen biedt hiertoe een oplossing. 6 23

8 3. Dienstverleningsmodel Bij het oprichten van een aanspreekpunt voor wonen, water en energie zal men steeds uitgaan van de bestaande lokale situatie. We pleiten er dan ook niet voor om een nieuwe, parallelle dienstverlening op te starten. Integendeel, we pleiten ervoor om de bestaande dienstverlening dichter bij de burger te brengen en een snelle, correcte, volledige en maatgerichte dienstverlening aan te bieden. Waar dit aanspreekpunt 4 fysiek wordt ondergebracht, hangt af van de plaatselijke context. In gemeenten waar er reeds een woonwinkel of wooninformatiepunt aanwezig is, kan de werking ervan uitgebreid worden tot ondersteuningsdienst bij woon-, water- en energieproblemen. Afhankelijk van de plaatselijke situatie zijn ook het OCMW, de huisvestingsdienst of het sociaal huis een optie. In kleinere gemeenten kan gewerkt worden vanuit een intergemeentelijk samenwerkingsverband met verschillende antennepunten in de aangesloten gemeenten. De dienstverlening wordt georganiseerd volgens het model van frontoffice en backoffice, het aanspreekpunt neemt de functie waar van een frontoffice: alle vragen worden hetzij ter plaatse afgewerkt, hetzij wordt door de medewerker van de front office contact opgenomen met de dienst die voor die vraag een oplossing biedt. Toch is het aanspreekpunt veel meer dan een onthaalbalie of een dispatchingcentrum van waaruit de vragen naar de betreffende diensten worden doorverwezen. Van de medewerker van het aanspreekpunt wordt verwacht dat hij elk dossier behartigt én de voortgang ervan bewaakt. Dat kan door zelf een oplossing te zoeken of door te beroepen op gespecialiseerde diensten. M.a.w. het aanspreekpunt heeft geen doorverwijzingsfunctie in de enge zin van het woord. Het werkt samen met verschillende diensten maar blijft het aanspreekpunt voor de hulpvrager gedurende het gehele oplossingstraject. De medewerker van het aanspreekpunt is m.a.w. tevens de dossierbeheerder. Zeker bij complexe dossiers is dit belangrijk. Een hulpmiddel hierbij is het digitaal dossier. Een dergelijk systeem maakt het mogelijk dat medewerkers van verschillende De dienstverlening wordt georganiseerd volgens het model van front-office en backoffice. De medewerker van de frontoffice is dossierbeheerder en blijft gedurende het gehele oplossingstraject aanspreekpunt voor de hulpvrager. diensten, die binnen hun bevoegdheden toegang krijgen tot het systeem, enerzijds beschikken over het dossier en anderzijds hun ondernomen stappen kunnen toevoegen. Op deze manier kan de dossierbeheerder uit het aanspreekpunt steeds de stand van zaken van het dossier terugkoppelen naar de hulpvrager en bewaken of de verschillende aspecten binnen de hulpvraag aan bod zijn gekomen. 4 Bij de bespreking van de conceptnota met mensen in armoede, werd door sommigen aangegeven dat zowel het OCMW als het gemeentehuis een hoge drempel vormen. 7 23

9 Ter illustratie Stebo investeerde in een eigen toepassing van ERP-software5 om gegevens van klanten, die voor de diverse afdelingen van belang zijn, te raadplegen. Hierdoor kan ieder klantencontact, elk document en alle verzamelde informatie slim teruggevonden worden. Zo kunnen medewerkers die er toe gemachtigd zijn, steeds het dossier raadplegen en toevoegingen doen. Wat de energiescans betreft, ontwikkelden Stebo en Infrax een systeem dat toelaat om de planning, logistiek en gegevensbeheer op elkaar af te stemmen. De medewerkers van OCMW s in Limburg kunnen met een persoonlijke log in, via een eenvoudig formulier, klanten aanmelden voor een energiescan. De dispatching maakt vervolgens een afspraak met de klant. Na afloop maakt de energiescanner een digitale basisfiche op met bevindingen en de volgende stappen. Dat kan bv. een opvolgscan, toeleiding naar een FRGE-lening of het sociale dakisolatieproject zijn. Hierdoor krijg je een transparante en efficiënte opvolging van het dossier. De basisfiche is opgenomen in de ERP-software. Meteen heeft ook de toeleider zicht op het resultaat van de scan en kan hij deze informatie aanwenden voor een meer gerichte hulpverlening. De front office biedt een 1 ste lijnsdienstverlening aan. Daardoor worden een aantal taken weggenomen van gespecialiseerde diensten en komt er bij deze diensten meer ruimte voor complexere dossiers. Complementariteit tussen het aanspreekpunt en die gespecialiseerde dienstverlening is dan ook het sleutelwoord. Dit biedt een meerwaarde voor elk. Door kort op de bal te spelen kan dit aanspreekpunt in heel wat gevallen voorkomen dat bepaalde vragen uitgroeien tot complexe dossiers. Het aanspreekpunt garandeert dat de burger (ook) effectief een antwoord krijgt op al zijn vragen rond wonen, energie en water. Het is belangrijk met alle plaatselijke en regionale diensten die rond deze thema s werken af te spreken welke zaken tot de basisdienstverlening van het aanspreekpunt behoren en dus uit hun takenpakket kunnen verdwijnen. Dit hangt uiteraard af van de bestaande situatie ter plaatse. De meer gespecialiseerde dienstverlening of het opstarten van hulpverlening blijft uiteraard bij de bevoegde 1 ste - en 2 de lijnsdiensten. Hun deskundigheid wordt in dit model optimaal benut. Bij wijze van voorbeeld sommen we een aantal taken op die tot de basisdienstverlening kunnen behoren: Informeren over de V-test en ondersteunen bij overstap Uitleg geven bij de kleine lettertjes van het contract Uitleg geven over de factuur Nakijken of de gratis kwh toegekend is Uitleg geven over een normaal verbruik 5 ERP staat voor Enterprise Resource Planning. Op de markt zijn er verschillende software-pakketten die verschillende bedrijfsgegevens die voor een onderneming van belang zijn aan elkaar koppelen. De gegevens worden eenvoudig en overzichtelijk ondergebracht in één en hetzelfde programma. Een voorbeeld hiervan is de koppeling van gegevens van de bedrijfsadministratie, de financiële bedrijfsprocessen en de voorraadsystemen. 8 23

10 Aanvragen van een energiescan Informatie over REG Algemene info over gemeentelijke, provinciale premies en Vlaamse premies Info over de fiscale steunmaatregelen van de federale overheid Info over FRGE-lening Nakijken of iemand beschermde klant is Nakijken of iemand recht heeft op de sociale maximumprijs Uitlenen van energiemeter en uitleg hoe men deze moet gebruiken Uitleg over de betekenis van een EPC Uitleg over de regeling i.v.m. het onderhoud van de verwarmingsketel Uitleg over prijzen en maximumtarief water Uitleg over waar je terecht kan voor een afbetaalplan en welke dienst hierbij kan helpen Het aanspreekpunt kan tevens oplaadpunt zijn voor gezinnen die een budgetmeter hebben. De medewerker van het aanspreekpunt legt indien nodig, contact met gespecialiseerde diensten en volgt de voortgang van het dossier op. We noemen deze diensten de backoffice. Het zijn zowel diensten die dienstverlening als diensten die hulpverlening aanbieden en hiervoor over de nodige knowhow bezitten. Hulpverlening vereist specifieke kennis en vaardigheden van de hulpverlener en behoort niet tot het takenpakket van de medewerker van het aanspreekpunt. Wel moet hij een goed zicht moet hebben op de sociale kaart van zijn regio. Hij neemt contact op met deze diensten en maakt waar mogelijk een afspraak voor de cliënt. Het is enorm belangrijk dat het netwerk van diensten goed op elkaar afgestemd is. Ook hier is complementariteit het sleutelwoord. Bij de opstart dient hiervoor voldoende tijd uitgetrokken te worden. Het is van cruciaal belang dat de samenwerking van onderuit gestalte krijgt. Men vertrekt vanuit de bestaande knowhow bij diensten en bekijkt in overleg hoe en waar men die het best inzet om een snelle, doelgerichte en efficiënte dienstverlening op maat van de burger op te zetten. Tenslotte kunnen vanuit het aanspreekpunt ook specifieke acties rond de thema s wonen, water en energie naar verschillende doelgroepen georganiseerd worden. Concreet denken we dan aan sensibiliserende projecten als de Energiejacht, collectieve informatievergaderingen over bv. REG, groepsaankopen, energiescans, het sociale dakisolatieproject. Ze kunnen ook de basis vormen voor sociale economieprojecten als een klusjesdienst, een renovatieteam enz. Deze kunnen immers een sterke complementaire meerwaarde opleveren vanuit het gebruikersoogpunt. Het is van cruciaal belang dat de samenwerking van onderuit gestalte krijgt. De bestaande knowhow bij diensten wordt op die manier optimaal ingezet en komt een snelle en doelgerichte dienstverlening op maat van de burger ten goede. 9 23

11 In sommige bestaande woonwinkels (o.a. Antwerpen en Turnhout) worden ook de inschrijvingen voor een sociale woning georganiseerd. Ook dat kan een manier zijn om gezinnen die het moeilijk hebben te bereiken

12 4. Samenwerking en complementaire dienstverlening op maat Momenteel kunnen burgers reeds met heel wat vragen rond wonen, water en energie terecht bij verschillende diensten. Er zijn de OCMW s, de technische diensten van de gemeenten, de dienstverlening vanuit de leveranciers zelf en de opstartende lokale of intergemeentelijke wooninformatiepunten. Ondanks de dagelijkse inspanningen van de medewerkers van deze diensten, merken we dat er heel wat verwarring bestaat bij de burger over waar men met welke vragen terecht kan. Bovendien zijn er heel wat verschillen tussen de gemeentes. Iedere lokale context is anders. We merken dat het niet alleen voor de burgers maar ook voor de medewerkers van het OCMW, de technische diensten of andere woon- en welzijnsactoren niet steeds duidelijk is wie binnen de gemeente welke taken opneemt. Een voorbeeld hiervan is de V-test : heel wat mensen weten niet dat die bestaat en zij die van het bestaan op de hoogte zijn, weten niet waar ze terecht kunnen voor meer ondersteuning. Mensen begrijpen de informatie niet: vaste vs. variabele prijzen, groene vs. grijze stroom. Het is niet eenvoudig. Heel wat mensen hebben nood aan daadwerkelijke ondersteuning bij een effectieve overstap. Dit is dienstverlening op maat. Wil de dienst- en hulpverlening kwetsbare groepen bereiken, is specifieke aandacht voor de leefwereld en problemen van deze groepen een basisvoorwaarde. Het vraagt een dienstverlening op maat van de cliënt. Naast de onduidelijkheid, is er de complexiteit van de regelgeving rond water, wonen en energie. Bovendien is het een vaak wijzigende regelgeving die de nodige opvolging vereist van medewerkers van huisvestingsdiensten, wooninformatiepunten of OCMW s. Binnen de OCMW s is de specialisatie van een (deeltijds) personeelslid of de installatie van een energiecel broodnodig. Uiteraard is de draagkracht van een OCMW mee bepalend. Intergemeentelijke samenwerkingsverbanden kunnen hier een oplossing bieden. Wil de dienst- en hulpverlening kwetsbare groepen bereiken en met hen een traject opstarten met kans op slagen, is specifieke aandacht voor de leefwereld en problemen van deze groepen een basisvoorwaarde. Het vraagt een dienstverlening op maat van de cliënt. Deze dienstverlening op maat is tijdsintensief maar is tevens de enige mogelijkheid om de problemen bij deze doelgroep effectief aan te pakken. Het is belangrijk dat binnen deze werkingen zowel het bestuurlijk als het organisatorische niveau het belang van deze aanpak onderschrijven en hiermee rekening houden bij de organisatie van de dienstverlening. Doordat een heleboel vragen opgenomen zullen worden door de medewerker van het aanspreekpunt, komt er bij de diensten van de back- office meer tijd vrij om de complexere dossiers aan te pakken en specifieke knowhow hieromtrent verder op te bouwen

13 Welke diensten maken deel uit van de backoffice? Huisvestingsambtenaar (bv. om initiatieven en beslissingen van het lokale beleid te verduidelijken en mensen te ondersteunen bij technische aanvragen) Een medewerker van het OCMW en/of de medewerker van het LAC (b.v. om gezinnen te ondersteunen die hun energiefactuur niet kunnen betalen) Een medewerker van de huurdersbond (bv. om te bemiddelen tussen verhuurder en huurder en klachten te formaliseren) Een technisch adviseur (bv. voor advies bij renovatie of energiebesparende investeringen) Een deskundige op het vlak van consumentenbelangen (bv. om klachten over een commerciële leverancier op te volgen) Een financieel deskundige (bv. om na te kijken of en welke goedkope leningen er haalbaar zijn voor het gezin in kwestie) Een medewerker van het Sociale Verhuurkantoor (bv. om gezinnen die niet terecht kunnen op de privé-huisvestingsmarkt te voorzien van een woning) Een medewerker van de Sociale Huisvestingsmaatschappij Duurzaamheids- en/of milieuambtenaar Een medewerker van de (inter)gemeentelijke woonwinkel of het (inter)gemeentelijk wooninformatiepunt Een medewerker van de Lokale entiteit van het Fonds ter Reductie van de Globale Energiekost (om gezinnen te ondersteunen en te begeleiden met een goedkopen lening bij energiebesparende maatregelen) Een medewerker van de organisatie die de energiescans in de gemeente uitvoert Een vertrouwenspersoon van een sociale organisatie die voeling heeft met de leefwereld van kansengroepen: basisschakels, verenigingen waar armen het woord nemen. (bv. om gezinnen die ook op andere levensterreinen worstelen met problemen toe te leiden naar het aanspreekpunt) 12 23

14 5. Laagdrempelige basisdienstverlening en dienstverlening op maat Heel wat mensen weten niet waar ze terecht kunnen met hun vragen. Dit geldt des te meer voor kansengroepen. Daarom is het belangrijk dat het aanspreekpunt laagdrempelig is. Mensen in armoede, senioren en mensen van allochtone/vreemde origine moeten hun weg vinden naar het aanspreekpunt. Een dienstverlening op maat van maatschappelijk kwetsbare groepen is een dienstverlening die ook aan kansrijkere bevolkingsgroepen een meerwaarde biedt. Bij het opstarten van een aanspreekpunt is extra aandacht voor de toegankelijkheid en laagdrempeligheid dan ook een noodzakelijke voorwaarde. Kansengroepen kampen immers met specifieke informatieve, administratieve, financiële, technische, praktische en sociale drempels. Organisaties die met deze doelgroepen werken weten welke zaken belangrijk zijn en op welke manier het aanspreekpunt hiermee rekening kan houden. Het loont dan ook hen te betrekken in het opstarten en de organisatie van de werking. Ook het inzetten van een ervaringsdeskundige kan een meerwaarde bieden. Laagdrempeligheid heeft enerzijds te maken met de wijze waarop de dienstverlening beschikbaar, bruikbaar, betrouwbaar, begrijpelijk, bekend, bereikbaar, betaalbaar is voor kansengroepen. Ook de mate waarin ze betrokken zijn in de uitbouw komt de toegankelijkheid ten goede. Het bestaande charter toegankelijke lokale dienst- en hulpverlening, een initiatief van de Vlaamse Vereniging van Steden en Gemeenten en Vlaams Minister van Welzijn Jo Vandeurzen biedt hiervoor inspiratie. Extra aandacht voor de toegankelijkheid en laagdrempeligheid is een noodzakelijke voorwaarde. Het aanspreekpunt is best gevestigd op een plaats die eenvoudig bereikbaar is, d.w.z. centraal gelegen, bereikbaar met het openbaar vervoer, toegankelijk voor ouderen en mensen met een handicap. Naast deze fysieke bereikbaarheid is vooral een snelle, vriendelijke, deskundige en transparante behandeling van belang. De openingsuren moeten voldoende divers zijn zodat zowel werkende als niet werkende mensen er vlot terecht kunnen. Anderzijds zijn voor maatschappelijke kwetsbare groepen doorgedreven en maatgerichte vormen van trajectbegeleiding van het grootste belang. Zij bepalen mee in welke mate het traject kans op slagen heeft. Informeren alleen is ruim onvoldoende. Bezoekers moeten reëel worden vooruit geholpen met oplossingen op maat. Het dienstverleningsmodel met een laagdrempelige front-office die een basisdienstverlening aanbiedt en een backoffice met gespecialiseerde 1 ste - en 2 de lijnsdiensten komt hieraan tegemoet. Het is de medewerker van het aanspreekpunt die elk dossier behartigt en opvolgt. Hij blijft doorheen het hele traject van de vraag het aanspreekpunt van de klant. Specifieke aandacht zal moeten gaan in het actief aantrekken van kansengroepen. Een uitgekiende communicatiepolitiek houdt rekening met de diversiteit onder deze groepen en de plaatsen waar deze groepen bereikbaar zijn. Voor mensen in armoede betekent dit onder meer dat medewerkers van basisverenigingen toeleiden naar het aanspreekpunt of dat men zelf bij wijze van bekendmaking tijdelijke permanenties opzet op plaatsen waar mensen in armoede over de vloer komen (wachtkamer van het OCMW, sociale kruidenier, openbare wassalons, tweedehandswinkeltjes ) Ook specifieke acties naar deze kansengroepen, zijn een goede manier om het aanspreekpunt 13 23

15 Een actieve, outreachende aanpak naar kansengroepen loont. Deze arbeids- en tijdsintensieve werkwijze is de enige manier om met hen een geslaagd traject af te leggen. Het is belangrijk dat ook de bestuurlijke organen van hulp- en dienstverleningsinstanties hiermee rekening houden in de organisatie van het werk. bekendheid te geven. Concreet denken we bv. aan het organiseren van bepaalde wijkgerichte activiteiten rond water, wonen en energie (bv. energiejacht, informeren over samenaankoop door de gemeente of intergemeentelijke samenwerking), gerichte huisbezoeken, een woon- en energiemobiel... Een actieve, outreachende aanpak naar deze groepen loont. Deze vorm van werken is arbeids- en tijdsintensief. Toch is het de enige manier om met kansengroepen een geslaagd traject af te leggen. Het is dan ook heel belangrijk dat niet alleen de medewerkers van dienst- en hulpverlening maar ook de bestuurlijke organen van deze diensten bereid zijn hiermee rekening te houden in de organisatie van de dienst. De medewerker van het aanspreekpunt die tegelijk ook de dossierbeheerder is, dient voeling te hebben met de leefwerelden van maatschappelijke kwetsbare groepen en legt een klantgerichte professionaliteit aan de dag. Onze ervaring leert dat indien de geboden service wordt gewaardeerd, de mond-aanmondreclame nieuwe mensen aanbrengt. Zeker bij allochtone kansengroepen speelt de mond-aan-mondreclame enorm. Ook anderstaligen moeten met hun vragen rond wonen, water en energie terecht kunnen bij het aanspreekpunt. Hiervoor kan o.a. samengewerkt worden met de Vlaamse tolkentelefoon 6 of met anderstalige medewerkers van plaatselijke integratiediensten. Tenslotte pleiten we voor een dienstverlening die voor iedereen gratis is. Minstens moet dat voor maatschappelijke groepen ook het geval zijn voor de A tot Z trajectbegeleiding (bv. in het geval van een renovatieproces). 6 De Vlaamse overheid heeft beslist om vanaf 2013 de Vlaamse tolkentelefoon Babel structurele middelen te geven. De specifieke werkingsmiddelen zitten hierin niet vervat, waardoor de tolkendienst een vergoeding zal moeten vragen aan de gebruikers. Voor de Vlaamse deelsectoren zoals welzijn, onderwijs, tewerkstelling en inburgering blijft de tolkentelefoon gratis. Andere diensten zullen een vergoeding moeten betalen. Zie

16 6. Opzetten van een aanspreekpunt Het opstarten van een laagdrempelig aanspreekpunt voor wonen, water en energie vraagt een voorbereidende fase van ongeveer 6 maanden. Het is aan de gemeente(n)/intercommunales of intergemeentelijke samenwerkingsverbanden om deze regierol op te nemen. Zij zijn immers het best geplaatst om lokaal de trekkende rol op zich te nemen en relevante woon- en welzijnsactoren die actief rond wonen, water en energie bezig zijn, samen te brengen. Betrokken partners in dit verhaal zijn minimaal het OCMW (beleid en sociale dienst) en de huisvestingsambtenaar / duurzaamheidsambtenaar. Zonder engagement van deze lokale overheden heeft het concept weinig kans van slagen. Betrokken partners in dit verhaal zijn minimaal het OCMW (beleid en sociale dienst) en de huisvestingsambtenaar/duurzaamheidsambtenaar. Zonder engagement van deze lokale overheden heeft het concept weinig kans van slagen. De betrokkenheid van het OCMW garandeert een deskundigheid voor de dienstverlening op maat aan kansengroepen. Kennis van de leefwereld 7 van deze mensen en respect voor de situatie waarin deze mensen noodgedwongen weten te overleven zijn niet alleen belangrijke troeven maar eveneens noodzakelijke voorwaarden. Daarnaast is de sociale dienst van het OCMW ook het best geplaatst om de energieproblematiek van sommige gezinnen in zijn totaliteit te gaan behandelen en een proactief aanbod te doen naar deze mensen. We pleiten voor een ruime, structurele en gecoördineerde samenwerking tussen de verschillende woon- en welzijnsactoren die lokaal actief bezig zijn rond wonen, water en energie. Ook lokale initiatieven en organisaties die voeling hebben met de leefwereld van kansengroepen betekenen een meerwaarde om de laagdrempeligheid concreet vorm te geven en dienen bij het overleg betrokken te worden. Dat geldt ook voor de ervaringsdeskundigen in armoede en sociale uitsluiting : zij kunnen niet alleen het gericht bereiken van de meest kwetsbare groepen meer mogelijk maken, maar ook de algehele werking van de aanspreekpunten wonen, water en energie blijvend helpen afstemmen op de noden en ervaringen van deze kwetsbare doelgroepen. Op bestuurlijk vlak, dienen de nodige financiële middelen voorzien te worden zowel voor de uitbouw als voor de feitelijke werking van het aanspreekpunt. Binnen deze opstarttermijn moeten volgende zaken uitgeklaard worden: 1. Hoe is de bestaande situatie? Welk aanbod bestaat er? Waar kan de burger terecht met woon- water- en energievragen? Welke vragen komen bij wie terecht? 7 Bindkracht benoemen 15 23

17 Hebben welbepaalde doelgroepen specifieke vragen? Welke? Over welke vragen is er onduidelijkheid over wie deze opneemt? Zijn er vragen die momenteel nergens worden opgenomen? Zijn er bovenlokale diensten die rond deze thema s dienstverlening aanbieden? Hoe verloopt de huidige samenwerking? Is hierover duidelijkheid? Bereiken de bestaande dienst- en hulpverlening ook kansengroepen? Succesfactoren? Welke extra inspanningen worden geleverd om kansengroepen (mensen in armoede, senioren, anderstaligen.) te bereiken? 2. Wat wil men? Het is belangrijk dat relevante actoren mee betrokken worden in dit proces. Opstarten van overleg tussen relevante actoren Welke vragen neemt het aanspreekpunt, de front-office op? Welke basisdienstverlening wil men aanbieden? Welke vragen worden door de backoffice behandeld? Dekt het aanbod de noden? Voor welke nieuwe vragen moet bekeken worden wie die in de toekomst kan opnemen? Hoe verhoudt de basisdienstverlening zich tot het aanbod van de andere diensten? Zijn er doelgroepen die niet bereikt worden? Hoe kunnen we die doelgroepen bereiken? Specifieke acties? Het is belangrijk dat de verschillende actoren de gemaakte afspraken onderschrijven en dat de samenwerking zeker in het begin op regelmatige tijdstippen geëvalueerd wordt. Eens inhoudelijk uitgeklaard is welke dienstverlening door de medewerker van het aanspreekpunt wordt aangeboden en welke door de andere relevante diensten, is het belangrijk dat de medewerker van het aanspreekpunt kennis heeft van de leefwereld van kansengroepen en hiermee rekening houdt in zijn dienstverlening. Dit veronderstelt een professionele klantgerichte benadering. Tevens mag men van de medewerker verwachten dat deze met een open vizier de vragen benadert en een proactief aanbod doet naar de cliënt. Iemand die zich aanbiedt met een hoog verbruik van gas en elektriciteit, zal én toegeleid worden naar een energiescan, zal een leveranciersvergelijking krijgen én zal een tips voor rationeel energieverbruik krijgen. Tegelijkertijd zal nagekeken worden of deze persoon in aanmerking komt voor de sociale maximumprijzen van gas en elektriciteit. 3. Hoe gaat men het aanspreekpunt organiseren? Waar kan het aanspreekpunt best ondergebracht worden? Is de plaats naast gemakkelijk fysiek bereikbaar ook toegankelijk voor maatschappelijke groepen? Op welke manier garandeert de organisatie een brede toegankelijkheid voor kansengroepen? Betreft het een lokale werking dan wel een regionale werking met antennepunten in de verschillende gemeenten? Hoe gaat men dit organiseren? Door wie worden de kosten gedragen bv. wordt de functie door de verschillende diensten bekostigd? 16 23

18 Aanwerving van de medewerker Bekendmakingscampagne naar de burgers met specifieke aandacht voor de verschillende doelgroepen via de kanalen eigen aan de doelgroepen en op plaatsen waar deze mensen komen 17 23

19 7. Ondersteuning vanuit Samenlevingsopbouw Antwerpen provincie bij de opstart van één lokaal of interregionaal aanspreekpunt rond wonen, water en energie Samenlevingsopbouw Antwerpen provincie wil samen met één gemeente of inter(gemeentelijke) samenwerking uit de provincie daadwerkelijk meewerken aan de uitbouw van een aanspreekpunt voor woon-, energie en watervragen. We bieden inhoudelijke ondersteuning aan de partners die voor dit opzet kiezen. Onze meerwaarde zit in de kennis van de doelgroep en de kennis van het energiethema. Te vaak merken we dat goedbedoelde initiatieven de doelgroep niet bereiken omdat er te weinig rekening wordt gehouden met de informatieve, financiële, administratieve, technische, praktische en sociale drempels van mensen uit kansengroepen. Of het aanspreekpunt werkelijk deze doelgroepen bereikt, zal onder meer afhangen van de laagdrempeligheid van de dienstverlening. Een aantal basisvoorwaarden m.b.t. de beschikbaarheid, bruikbaarheid, betrouwbaarheid, bekendheid, begrijpbaarheid, bereikbaarheid, betaalbaarheid en betrokkenheid moeten gegarandeerd 8 zijn. Mensen moeten de weg vinden naar het aanspreekpunt en er daadwerkelijk verder geholpen worden. De ideeën van deze praktijknota zijn inspirerend maar niet dwingend. Hiermee bedoelen we dat de invulling ter plaatse wordt uitgetekend door de initiatiefnemende partners en op maat van de lokale context. Zij kennen immers de plaatselijke situatie het best. Er wordt dan ook vertrokken vanuit de mogelijkheden van de partners. We werken mee aan het tot stand komen van een netwerk van partners, het invullen van de randvoorwaarden en het invullen van een inhoudelijk takenpakket tussen de partners. We zoeken mee uit hoe de front office moet uitgebouwd worden. Zowel m.b.t. de organisatorische opzet als het inhoudelijke takenpakket (1 ste lijnswerk en ondersteunen medewerker van het samenwerkingsverband bij het uittekenen van de dienstverlening) brengen we de expertise van de projecten Energie en Armoede en Energie en Woonkwaliteit in. Op basis van het bestaande aanbod inzake wonen, energie en water kunnen de leemtes in de dienstverlening in kaart gebracht worden en bekeken worden hoe deze kunnen ingevuld. Hierover zullen met de organisaties die de back office uitmaken, afspraken gemaakt worden. De kernwoorden in dit pioniersproject is laagdrempeligheid en samenwerking. Deze moeten een garantie bieden dat zowel kwetsbare groepen in de samenleving als niet-kwetsbare burgers de weg vinden naar het aanspreekpunt én een antwoord krijgen op al hun vragen rond wonen, water en energie. 8 Conceptnota Lokale woon-, water- en energiewinkels op maat van maatschappelijke groepen, Samenlevingsopbouw Antwerpen provincie, april In deze nota worden de basisvoorwaarden voor een brede toegankelijkheid en concreet ingevuld. Deze invulling is het resultaat van een aantal besprekingen met mensen in armoede

20 Het project bestaat ideaal uit een voorbereidende fase van 6 maanden, gevolgd door een implementatiefase waarin de methodiek kan bijgestuurd worden. Indien er extra middelen voor personeelsinzet gevonden worden, hetzij van buitenaf, hetzij van de partners 9, zijn we bereid om gedurende de 6 maanden van de voorbereidende fase en 6 tot 9 maanden van de implementatiefase een halftijdse medewerker in te zetten. Indien er geen extra middelen zijn, zijn we bereid om het aanspreekpunt te ondersteunen en onze knowhow over te dragen bijvoorbeeld door deelname aan een stuurgroep. De verdere continuering ligt volledig bij de partner. Tijdens de voorbereidende fase voorzien we een aantal leer- en werkbezoeken bij inspirerende voorbeelden. Concreet denken we dan aan de woonwinkel van het Meetjesland, de huisvestingsdienst van Izegem, Oostende en Balen. Hun knowhow vanuit jarenlange ervaring kan ook nieuwe initiatieven ten goede komen. De effectieve planning en uitvoering hangt uiteraard af van de onderhandelingen met geïnteresseerde partners. We zoeken aansluiting bij bestaande lokale/regionale initiatieven inzake wonen, energie en water die zich met een dienstverlening rechtstreeks tot de burgers richten. 9 Cedubo berekende in hun rapport Externe ondersteuning bij de uitwerking van het concept van lokale energieloketten en het voorbereiden van een proefproject dat per inwoners minimaal 20 uur per maand aan permanentie aan het loket moet worden besteed en dat in functie van het aantal adviezen een basisbedrag van 7500 euro per inwoners tegenoverstaat. Zij maken een onderscheid in het type advies (kort advies, uitgebreid advies en trajectbegeleiding) en het bedrag voorzien voor gewone klant of doelgroepklant. De uiteindelijke dienstverlening. Een gemeente met inwoners heeft dan een kostenplaatje van euro per jaar wat overeenkomt met 0,85 euro per inwoner

21 8. Besluit Een brede inhoudelijke focus, structurele samenwerking tussen alle relevante partners op het terrein en doorgedreven aandacht voor een optimaal toegankelijke dienst- en hulpverlening op maat van kansengroepen: dat vormen voor de sector Samenlevingsopbouw de essentiële criteria waaraan aanspreekpunten voor woon-, en energie- en watervragen moeten voldoen. Deze praktijknota wil gemeenten uitnodigen na te denken over hun huidige dienstverlening m.b.t. woon-, energie- en watervragen. Een dienstverleningsmodel dat vertrekt van één aanspreekpunt met een brede basisdienstverlening biedt een meerwaarde voor de bestaande dienst- als hulpverlening. Een weloverwogen samenwerking en complementaire samenwerking in het kader van een proactieve dienstverlening komt de efficiëntie ten goede. Bovendien biedt het aanspreekpunt een dienstverlening op maat van maatschappelijk kwetsbare groepen. Het garandeert dat iedere burger ook effectief een antwoord krijgt op al zijn vragen. De medewerker van het aanspreekpunt volgt het dossier op van A tot Z tot er een antwoord van de betrokken diensten is. Zekere bij complexe dossiers van maatschappelijk kwetsbare groepen is dit belangrijk. Het aanspreekpunt garandeert dat iedere burger ook effectief een antwoord krijgt op al zijn vragen. De medewerker van het aanspreekpunt volgt het dossier op van A tot Z tot er een antwoord van de betrokken diensten is. Zekere bij complexe dossiers van maatschappelijk kwetsbare groepen is dit belangrijk. De front office biedt een 1 ste lijnsdienstverlening aan. Daardoor zullen een aantal taken weggenomen worden van de bestaande diensten. Hierdoor krijgen diensten die zich met hulpverlening bezighouden meer ruimte voor complexere dossiers. Complementariteit tussen de bestaande dienstverlening en het aanspreekpunt is dan ook het sleutelwoord Het is belangrijk met alle plaatselijke en regionale diensten die rond deze thema s werken af te spreken welke zaken tot de basisdienstverlening van het aanspreekpunt behoren en dus uit hun takenpakket kunnen verdwijnen. Dit hangt uiteraard af van de bestaande situatie ter plaatse. De meer gespecialiseerde dienstverlening of het opstarten van hulpverlening blijft uiteraard bij de bevoegde 1 ste - en 2 de lijnsdiensten. Hun deskundigheid wordt in dit model optimaal benut. Samenlevingsopbouw Antwerpen provincie wil samen met een gemeente of intergemeentelijk samenwerkingsverband de handen in mekaar slaan om ergens in de provincie een aanspreekpunt voor wonen, energie en water op te starten

22 i Nieuwe inzichten in matteüseffect van het woonbeleid, Kristof Heylen, HIVA-K.U.Leuven, 2013 Pascale de Decker berekende in 2000 dat 60% van het totale subsidiebudget gerelateerd aan wonen bij de 40% hoogste inkomens terecht komt en 10% bij de 20% laagste inkomens. Kristof Heylen maakte op basis van de gebruikskostenmethode een berekening van het matteüseffect op basis van de gegevens uit het woonsurvey van Daarnaast vergeleek hij ook de administratieve bestanden over huursubsidie en renovatiepremies van In 2008 werden er ongeveer renovatiepremies toegekend met een gemiddeld bedrag van 6300 euro. Doordat de inkomensvoorwaarde vrij ruim is gesteld, geniet vooral de middenklasse ervan. Daarnaast werden ook 4309 verbeteringspremies toegekend en 740 aanpassingspremies. Door hun selectievere aard komen ze in sterke mate toe aan de laagste inkomens. Tenslotte komt ongeveer 68% van de fiscale subsidies (hypotheekaftrek, verlaagde tarief registratierechten, voordelig tarief bij de btw op renovatie van oude woningen, voordeel van onroerende voorheffing) terecht bij de 40% hoogste inkomens uit de populatie. Figuur: subsidies van alle Vlaamse tegemoetkomingen op vlak van wonen, totaalbedragen naar inkomensquintielen (in %), Vlaanderen,

23

Naar een (inter)gemeentelijk Woon-, Water- en Energieloket op maat van kwetsbare groepen én op maat van uw gemeente.

Naar een (inter)gemeentelijk Woon-, Water- en Energieloket op maat van kwetsbare groepen én op maat van uw gemeente. Naar een (inter)gemeentelijk Woon-, Water- en Energieloket op maat van kwetsbare groepen én op maat van uw gemeente. Samenlevingsopbouw Antwerpen provincie vzw Steunpunt Turnhout Otterstraat 116, 2300

Nadere informatie

Naar een (inter)gemeentelijk aanspreekpunt wonen, water en energie op maat van kwetsbare groepen én op maat van uw gemeente.

Naar een (inter)gemeentelijk aanspreekpunt wonen, water en energie op maat van kwetsbare groepen én op maat van uw gemeente. Naar een (inter)gemeentelijk aanspreekpunt wonen, water en energie op maat van kwetsbare groepen én op maat van uw gemeente. Januari 2014 Samenlevingsopbouw Antwerpen provincie vzw Steunpunt Turnhout Otterstraat

Nadere informatie

Projectvoorstel lokale aanpak energiearmoede i.k.v. opstart FRGE in de Westhoek

Projectvoorstel lokale aanpak energiearmoede i.k.v. opstart FRGE in de Westhoek Projectvoorstel lokale aanpak energiearmoede i.k.v. opstart FRGE in de Westhoek De Vlaamse regering wil meewerken aan de vermindering van de CO2 uitstoot door in te zetten op groene energie, door energie-investeringen

Nadere informatie

LOKALE WOON-, WATER- EN ENERGIEWINKELS 1 OP

LOKALE WOON-, WATER- EN ENERGIEWINKELS 1 OP Samenlevingsopbouw Antwerpen provincie LOKALE WOON-, WATER- EN ENERGIEWINKELS 1 OP MAAT VAN MAATSCHAPPELIJK KWETSBARE GROEPEN 1 Een inhoudelijk beargumenteerde werkbenaming waarvoor een meer sprekende

Nadere informatie

Bijlage 1: Lokale Woon-, Water- en Energiewinkels 1 op maat van maatschappelijk kwetsbare groepen

Bijlage 1: Lokale Woon-, Water- en Energiewinkels 1 op maat van maatschappelijk kwetsbare groepen Bijlage 1: Lokale Woon-, Water- en Energiewinkels 1 op maat van maatschappelijk kwetsbare groepen APRIL 2011 1 Inleiding Het denken over lokale energiewinkels in de ministeriële beleidsbrieven lokale energieloketten

Nadere informatie

Naar meer dakisolatie voor sociale huurwoningen

Naar meer dakisolatie voor sociale huurwoningen Naar meer dakisolatie voor sociale huurwoningen Energie voor iedereen! met steun van de Koning Boudewijnstichting Inhoud Samenwerkingsverband Dakisolatie waarom? Probleemstelling Project Troeven, uitdagingen

Nadere informatie

Een lagere energiefactuur? Wij helpen u!

Een lagere energiefactuur? Wij helpen u! Een lagere energiefactuur? Wij helpen u! Stap 1 : Vraag snel een gratis energiescan aan. Stap 2 : Isoleer het dak van een private huurwoning en geniet van een extra hoge premie van 23 euro per m 2. Bekijk

Nadere informatie

Warmer wonen. Werkgroep premies. 20 juni 2013

Warmer wonen. Werkgroep premies. 20 juni 2013 Warmer wonen Werkgroep premies 20 juni 2013 Uitgenodigd Isabel Tremerie ; Ciska Vereecke; david debosschere; Daevy Debeuf ; Catherine.Christiaens; christof libbrecht; pieter Decruynaere; Fien Vandeghinste;

Nadere informatie

Bouwmateriaal voor een ambitieus beleid inzake energie en woonkwaliteit in Vlaanderen

Bouwmateriaal voor een ambitieus beleid inzake energie en woonkwaliteit in Vlaanderen Bijlage Bouwmateriaal voor een ambitieus beleid inzake energie en woonkwaliteit in Vlaanderen De bouwkit die Samenlevingsopbouw, Bond Beter Leefmilieu en Vlaams Overleg Bewonersbelangen overhandigden aan

Nadere informatie

Werken aan woonkwaliteit vanuit energieperspectief Studiedag Boeverbos Beter wonen voor iedereen Inge Vervaecke, Stafmedewerker Welzijnsconsortium vzw Zuid-West-Vlaanderen Valerie Vanhoutte, Energiesnoeiers

Nadere informatie

ZORGELOOS VERHUREN. Premies en steunmaatregelen voor verhuurders. Katja Calsyn projectcoördinator Beter Wonen aan de Gete

ZORGELOOS VERHUREN. Premies en steunmaatregelen voor verhuurders. Katja Calsyn projectcoördinator Beter Wonen aan de Gete ZORGELOOS VERHUREN Premies en steunmaatregelen voor verhuurders Katja Calsyn projectcoördinator 9 oktober 2014 CC De Kruisboog Sint-Jorisplein20, 3300 Tienen Premies en Steunmaatregelen Particulier verhuurder

Nadere informatie

Samen minder betalen voor onze energiefactuur 24 JANUARI 2012

Samen minder betalen voor onze energiefactuur 24 JANUARI 2012 Samen minder betalen voor onze energiefactuur 24 JANUARI 2012 Resultaten warmtescan door Mario Verhellen Toelichting door Bruno Tuybens, burgemeester Zwalm en federaal sp.a volksvertegenwoordiger Toelichting

Nadere informatie

Sociale maatregelen drinkwater 28 maart 2012

Sociale maatregelen drinkwater 28 maart 2012 i. inleiding Vlaams Netwerk van verenigingen waar armen het woord nemen vzw Aromagebouw / Vooruitgangstraat 323 bus 6 (3 de verdieping) / 1030 Brussel / tel. 02-204 06 50 / fax : 02-204 06 59 info@vlaams-netwerk-armoede.be

Nadere informatie

Welkom. Woon sociaal, bouw wijs! Isoleren loont! 9 september 2014 PATRICK STEURBAUT

Welkom. Woon sociaal, bouw wijs! Isoleren loont! 9 september 2014 PATRICK STEURBAUT Welkom Woon sociaal, bouw wijs! Isoleren loont! 9 september 2014 PATRICK STEURBAUT Agenda REG-premies focus op beschermde afnemers Huishoudelijke energiescans Nieuwe doelgroep Nieuwe inhoud Sociaal dakisolatieproject

Nadere informatie

Workshop Sociaal Huis

Workshop Sociaal Huis Workshop Sociaal Huis 15 januari 2009 RWO Arrondissement Oudenaarde vzw Sint-Jozefsplein 2 9700 Oudenaarde www.rwo-oudenaarde.be Agenda 1. Stand van zaken lokale besturen 2. Wettelijk kader 2.1. Beleidsdocumenten

Nadere informatie

IEDERS STEM TELT. beleid maken we samen. 2 prioriteiten voor de strijd tegen energiearmoede

IEDERS STEM TELT. beleid maken we samen. 2 prioriteiten voor de strijd tegen energiearmoede IEDERS STEM TELT beleid maken we samen 2 prioriteiten voor de strijd tegen energiearmoede SAMENLEVINGSOPBOUW ANTWERPEN PROVINCIE Steunpunt Turnhout Otterstraat 116, 2300 Turnhout Tel.: 014 44 26 74 Mieke

Nadere informatie

668-2. Brussel, 20 februari 2006. Mijnheer de minister-president,

668-2. Brussel, 20 februari 2006. Mijnheer de minister-president, 668-2 Brussel, 20 februari 2006 Mijnheer de minister-president, Wij hebben de eer U ten behoeve van de Vlaamse Regering ingesloten de motie van aanbeveling op de maatschappelijke beleidsnota Energiearmoede,

Nadere informatie

Drempels die mensen uit kansengroepen ervaren om na de energiescan over te gaan tot een FRGE lening. Denkforum REGent vzw oktober 2009/februari 2010

Drempels die mensen uit kansengroepen ervaren om na de energiescan over te gaan tot een FRGE lening. Denkforum REGent vzw oktober 2009/februari 2010 Drempels die mensen uit kansengroepen ervaren om na de energiescan over te gaan tot een FRGE lening Denkforum REGent vzw oktober 29/februari 2 Informatieve drempels 2 (5 %) Niet weten waar te beginnen,

Nadere informatie

de woonkantoren van de stad Antwerpen

de woonkantoren van de stad Antwerpen de woonkantoren van de stad Antwerpen Woonkantoor stad Antwerpen A. Wie zijn wij? B. Wie is onze klant? C. Wat doen wij? D. de Groene Lening E. verbouwingspremies voor eigenaar-bewoner F. verbouwingspremies

Nadere informatie

WOON en ENERGIEWINKEL Stad Aalst dienst Woonbeleid

WOON en ENERGIEWINKEL Stad Aalst dienst Woonbeleid voorstelling WOON en ENERGIEWINKEL Stad Aalst dienst Woonbeleid Molenstraat 30 Wie zijn wij : Woonwinkel trefpunt Sociaal Verhuurkantoor Woningkwaliteit Inventarisatiecel vzw BEA (Beheer Energie Aalst)

Nadere informatie

Zuid-West-Vlaanderen Energieneutraal in 2050. Naar een regionale energiestrategie

Zuid-West-Vlaanderen Energieneutraal in 2050. Naar een regionale energiestrategie Zuid-West-Vlaanderen Energieneutraal in 2050. Naar een regionale energiestrategie Welke vragen liggen aan de basis? Er beweegt nu zeer veel rond energie. Waar staan we nu en hoe gaat het verder evolueren?

Nadere informatie

Boodschap van sociale- en milieuorganisaties aan Vlaams minister van Wonen en Energie Van den Bossche:

Boodschap van sociale- en milieuorganisaties aan Vlaams minister van Wonen en Energie Van den Bossche: Persbericht Boodschap van sociale- en milieuorganisaties aan Vlaams minister van Wonen en Energie Van den Bossche: Zonder grondige sanering woningpark worden energiedoelstellingen nooit gehaald Om de minister

Nadere informatie

Wonen & energie. Beleidsinstrumenten op federaal en gewestelijk niveau. Provinciehuis Vlaams-Brabant Bart Martens 26 juni 2006

Wonen & energie. Beleidsinstrumenten op federaal en gewestelijk niveau. Provinciehuis Vlaams-Brabant Bart Martens 26 juni 2006 Beleidsinstrumenten op federaal en gewestelijk niveau Provinciehuis Vlaams-Brabant Bart Martens 26 juni 2006 ANIMO Winteruniversiteit LEEFMILIEU & ENERGIE 18 februari 2006 Energiezuiniger wonen: heel wat

Nadere informatie

Het sociaal energiebeleid in Vlaanderen doorgelicht. Loont de aanpak van de strijd tegen energiearmoede? Voorstelling aanpak evaluatie

Het sociaal energiebeleid in Vlaanderen doorgelicht. Loont de aanpak van de strijd tegen energiearmoede? Voorstelling aanpak evaluatie Het sociaal energiebeleid in Vlaanderen doorgelicht Loont de aanpak van de strijd tegen energiearmoede? Voorstelling aanpak evaluatie 26 november 2010 Vlaams Regeerakkoord 2009-2014 Voor een vernieuwende,

Nadere informatie

Dames en heren. Dat lees ik ook in de conclusies van het boek, waarvan ik er enkele graag met u overloop:

Dames en heren. Dat lees ik ook in de conclusies van het boek, waarvan ik er enkele graag met u overloop: Dames en heren Is wonen in Vlaanderen betaalbaar? Wie enkel naar de prijzen van woningen en gronden, zal geneigd zijn om neen te antwoorden. Maar de betaalbaarheid van wonen is niet enkel een kwestie van

Nadere informatie

Omzendbrief betreffende het preventief sociaal energiebeleid in het kader van het Gas- en Elektriciteitsfonds.

Omzendbrief betreffende het preventief sociaal energiebeleid in het kader van het Gas- en Elektriciteitsfonds. Heeft u vragen? Nood aan bijkomende info? Mail naar onze frontdesk via vraag@mi-is.be Of bel naar 02 508 85 85 Aan de dames en heren Voorzitters van de openbare centra voor maatschappelijk welzijn Datum:

Nadere informatie

PERSBERICHT. Annemie Turtelboom Vlaams Viceminister-president Annemie Turtelboom Vlaams minister van Financiën, Begroting en Energie

PERSBERICHT. Annemie Turtelboom Vlaams Viceminister-president Annemie Turtelboom Vlaams minister van Financiën, Begroting en Energie PERSBERICHT Annemie Turtelboom Vlaams Viceminister-president Annemie Turtelboom Vlaams minister van Financiën, Begroting en Energie Brussel, 11/2/2016 Energiebesparende renovatie in Vlaanderen zet door

Nadere informatie

Betaal minder voor uw elektriciteit en aardgas

Betaal minder voor uw elektriciteit en aardgas Betaal minder voor uw elektriciteit en aardgas Vergelijk de leveranciers van elektriciteit en aardgas en vind de beste leverancier. Veranderen van leverancier is gratis en niet moeilijk. 1 Betaal minder

Nadere informatie

Betaal minder voor uw elektriciteit en aardgas

Betaal minder voor uw elektriciteit en aardgas Betaal minder voor uw elektriciteit en aardgas Vergelijk de leveranciers van elektriciteit en aardgas en vind de beste leverancier. Veranderen van leverancier is gratis en niet moeilijk. 1 Betaal minder

Nadere informatie

Premies 2011. Vlaams Energieagentschap

Premies 2011. Vlaams Energieagentschap Premies 2011 Vlaams Energieagentschap Fiscale voordelen 2011 Sinds 2010: heel duidelijk onderscheid tussen bestaande woningen (al 5 jaar in gebruik bij de start van de werken) en nieuwbouw. Bij bestaande

Nadere informatie

4. ALGEMENE TOEPASSING 5. GOEDKEURING EN WIJZIGINGEN 6. BEKENDMAKING 7. INWERKINGTREDING

4. ALGEMENE TOEPASSING 5. GOEDKEURING EN WIJZIGINGEN 6. BEKENDMAKING 7. INWERKINGTREDING TOEWIJZINGSREGLEMENT SOCIALE HUURWONINGEN INTERLOKALE VERENIGING WOONBELEID REGIO NOORD INHOUD: INHOUD: 1. INLEIDING 1.1 Wettelijk kader 1.2 Gemeentelijke maatregel HET LOKAAL TOEWIJZINGSREGLEMENT WERD

Nadere informatie

VLAAMSE ENERGIELENING

VLAAMSE ENERGIELENING VLAAMSE ENERGIELENING Jeroen Verbeke Energiedeskundige 04/12/2015 WVI www.wvi.be BARON RUZETTELAAN 35 8310 BRUGGE T +32 50 36 71 71 E wvi@wvi.be voormalig federaal Fonds FRGE(Fonds ter Reductie van de

Nadere informatie

Het project wordt gesteund en gesubsidieerd door de Vlaamse Regering en de Provincie Vlaams-Brabant.

Het project wordt gesteund en gesubsidieerd door de Vlaamse Regering en de Provincie Vlaams-Brabant. Technisch deskundige Wonen (deeltijds 70 à 90%) 3Wplus vzw heeft samen met 6 gemeenten (Bever, Galmaarden, Gooik, Herne, Lennik en Pepingen) de interlokale vereniging Woonwinkel Pajottenland opgericht.

Nadere informatie

WOONCLUB KORTRIJK De woonclub ondersteunt mensen in kansarmoede of in een kwetsbare positie bij het zoeken van een woning op de private en/of sociale huurmarkt De werking Op 9 november 2009 ging de woonclub

Nadere informatie

Advies aan de VREG over het systeem van schuldafbouw in de budgetmeter

Advies aan de VREG over het systeem van schuldafbouw in de budgetmeter Advies aan de VREG over het systeem van schuldafbouw in de budgetmeter 1. Ter inleiding In onze Westerse samenleving is een leven zonder elektriciteit- en gasvoorziening een schending van de menselijke

Nadere informatie

Welkom. De netbeheerder en de OCMW s: samen tegen energiearmoede

Welkom. De netbeheerder en de OCMW s: samen tegen energiearmoede Welkom De netbeheerder en de OCMW s: samen tegen energiearmoede Energiearmoede? In Vlaanderen formele noch unieke definitie voor energiearmoede Totale woonlast (incl. verzekering, onderhoud, belastingen,

Nadere informatie

Actieplan 1 Informatie- en preventiebeleid naar de Zeelse bevolking toe op het vlak van o.m. (kinder)armoede, gezondheid, participatie

Actieplan 1 Informatie- en preventiebeleid naar de Zeelse bevolking toe op het vlak van o.m. (kinder)armoede, gezondheid, participatie DEEL ARMOEDEBESTRIJDING Actieplan 1 Informatie- en preventiebeleid naar de Zeelse bevolking toe op het vlak van o.m. (kinder)armoede, gezondheid, participatie Actie 1 : Het OCMW zorgt er, zelfstandig of

Nadere informatie

FICHE 9: ENERGIE EN KLIMAAT

FICHE 9: ENERGIE EN KLIMAAT FICHE 9: ENERGIE EN KLIMAAT BB/03/DA/022.0/16052011/SC/BC 1 FACTS AND FIGURES De energieprijzen zijn de voorbije jaren, na een lichte daling in de eerste helft van 2009, opnieuw gestegen. Dat is niet het

Nadere informatie

DOSSIER GOEDKOOPSTE ENERGIELEVERANCIER

DOSSIER GOEDKOOPSTE ENERGIELEVERANCIER Afdeling LOKEREN 1. DOSSIER GOEDKOOPSTE ENERGIELEVERANCIER Van: An De Moor [mailto:adm.ave@skynet.be] Verzonden: zondag 10 oktober 2010 14:56 Aan: Secretariaat OCMW CC: Swens Roger Onderwerp: Vraag n.a.v.

Nadere informatie

Groepsaankoop 100 % groene stroom en aardgas 2013

Groepsaankoop 100 % groene stroom en aardgas 2013 Groepsaankoop 100 % groene stroom en aardgas 2013 1 Waarom deelnemen? 1) 100% Groene stroom: afkomstig is uit hernieuwbare energiebronnen -onuitputtelijk -zon, wind, biomassa, biogas, waterkracht, getijdenenergie

Nadere informatie

1. Energiezuinige woningbouw 2012 2025 2. Slimme strategie voor energiezuinig bouwen 3. Doorgedreven, geïntegreerde en volgehouden regelgeving 4.

1. Energiezuinige woningbouw 2012 2025 2. Slimme strategie voor energiezuinig bouwen 3. Doorgedreven, geïntegreerde en volgehouden regelgeving 4. 1. Energiezuinige woningbouw 2012 2025 2. Slimme strategie voor energiezuinig bouwen 3. Doorgedreven, geïntegreerde en volgehouden regelgeving 4. Communicatiecultuur rond REG 5. Voorbeeldrol overheid 1

Nadere informatie

Aanpak energiearmoede Zonnebeke

Aanpak energiearmoede Zonnebeke Aanpak energiearmoede Zonnebeke Evaluatie en aanbevelingen 1. INLEIDING In 2011 werd de Westhoek erkend als lokale entiteit voor het FRGE (fonds ter reductie van de globale energiekost). De opstart van

Nadere informatie

Regionalisering energiebeleid: kansen en bedreigingen voor gezinnen met lage inkomens

Regionalisering energiebeleid: kansen en bedreigingen voor gezinnen met lage inkomens Regionalisering energiebeleid: kansen en bedreigingen voor gezinnen met lage inkomens Actualiteitsnota februari 2012 1 De context: het Vlinderakkoord De zesde staatshervorming verankerd in het zogenaamde

Nadere informatie

Kinderarmoedebestrijding. Senaat, 22 juni 2015. Frederic Vanhauwaert, algemeen coördinator Netwerk tegen Armoede

Kinderarmoedebestrijding. Senaat, 22 juni 2015. Frederic Vanhauwaert, algemeen coördinator Netwerk tegen Armoede Kinderarmoedebestrijding Senaat, 22 juni 2015 Frederic Vanhauwaert, algemeen coördinator Netwerk tegen Armoede Kinderarmoedebestrijding 1. Voorstelling 2. Algemeen 3. Welke maatregelen zijn er nodig? 4.

Nadere informatie

Energiepremies en energieleningen. Seminarie CIB - Ecohuis 26 april 2013

Energiepremies en energieleningen. Seminarie CIB - Ecohuis 26 april 2013 Energiepremies en energieleningen Seminarie CIB - Ecohuis 26 april 2013 Overzicht - Doelstelling - Knelpunten - Ondersteuning door de stad Antwerpen - Premies - Leningen - Voorbeelden 2 Doelstelling -

Nadere informatie

ZORGNETWERKEN & PROACTIEF HANDELEN

ZORGNETWERKEN & PROACTIEF HANDELEN 1 ZORGNETWERKEN & PROACTIEF HANDELEN PROACTIEF HANDELEN In strikte zin Financiële onderbescherming (4,2%) In ruimere zin Onderbenutting recht op sociale hulpen dienstverlening van het OCMW In maximale

Nadere informatie

Resultaten bevraging van de Logo s. Suggesties voor een betere lokale samenwerking

Resultaten bevraging van de Logo s. Suggesties voor een betere lokale samenwerking Inleiding Resultaten bevraging van de Logo s Ondersteuning Logo s door de provincies Ondersteuning Logo s door de lokale besturen Suggesties voor een betere lokale samenwerking Bevraging in opdracht van

Nadere informatie

betreffende de bestrijding van energiearmoede

betreffende de bestrijding van energiearmoede stuk ingediend op 738 (2010-2011) Nr. 1 25 oktober 2010 (2010-2011) Voorstel van resolutie van de heren Bart Martens en Carl Decaluwe, de dames Liesbeth Homans, Else De Wachter en Cindy Franssen, de heer

Nadere informatie

Infonamiddag Wonen en Energie Workshop energiepremies

Infonamiddag Wonen en Energie Workshop energiepremies 12 maart 2015 Infonamiddag Wonen en Energie Workshop energiepremies Inhoud Wie zijn we, hoe zijn we georganiseerd? Energiebeleid, premies Wat hebben jullie (clienteel) nodig? Wonen in de Stadsregio IGS

Nadere informatie

Leidraad voor uitvoerders van energiescans en SDIP promotoren EC-LINC (D6.4), feb. 2014

Leidraad voor uitvoerders van energiescans en SDIP promotoren EC-LINC (D6.4), feb. 2014 Inleiding Deze nota is onderdeel van het Europese project EC-LINC (Energy Checks for Low Income Housholds) waaraan KOMOSIE deelnam samen met 6 andere Europese partners uit 5 landen. Het project liep van

Nadere informatie

Commissievergadering Commissie voor Leefmilieu, Natuur, Ruimtelijke Ordening, Energie en Dierenwelzijn

Commissievergadering Commissie voor Leefmilieu, Natuur, Ruimtelijke Ordening, Energie en Dierenwelzijn vergadering C133 zittingsjaar 2015-2016 Woordelijk Verslag Commissievergadering Commissie voor Leefmilieu, Natuur, Ruimtelijke Ordening, Energie en Dierenwelzijn van 24 februari 2016 2 Commissievergadering

Nadere informatie

Per 1.000 kinderen onder de 3 jaar telde Limburg eind 2008 68 opvangplaatsen minder dan het Vlaamse gemiddelde.

Per 1.000 kinderen onder de 3 jaar telde Limburg eind 2008 68 opvangplaatsen minder dan het Vlaamse gemiddelde. Limburgse kinderopvang misdeeld door huidige Vlaamse Regering. Uit het antwoord vanwege Vlaams minister van Welzijn Heeren op een parlementaire vraag van Vlaams volksvertegenwoordiger Els Robeyns blijkt

Nadere informatie

De wijzigingen aan het bestaande toewijzingsreglement werden in het geel aangeduid.

De wijzigingen aan het bestaande toewijzingsreglement werden in het geel aangeduid. De wijzigingen aan het bestaande toewijzingsreglement werden in het geel aangeduid. TOEWIJZINGSREGLEMENT SOCIALE HUURWONINGEN INTERLOKALE VERENIGING REGIONAAL WOONBELEID NOORD-WEST BRABANT INHOUD: 1. INLEIDING

Nadere informatie

De gemeente Wingene wil een voldoende en betaalbaar aanbod voor iedereen realiseren.

De gemeente Wingene wil een voldoende en betaalbaar aanbod voor iedereen realiseren. Actieplan - > 2013 Woonbeleidskader 2013-2019 Het gemeentebestuur van Wingene wenst zich de komende jaren verder inzetten om hun regisseursrol inzake lokaal woonbeleid met voldoende slagkracht in te vullen.

Nadere informatie

SOCIALE ACCENTEN IN HET REG-beleid

SOCIALE ACCENTEN IN HET REG-beleid - workshop- SOCIALE ACCENTEN IN HET REG-beleid 26/11/2010 VEA - Brussel Situering Consumptie, mobiliteit, voeding, werk,, maar zeker ook wonen vragen ENERGIE aangeboden via vrije markt energiearmoede =

Nadere informatie

Betreft: Krachtlijnen voor een nieuwe organisatie voor de opvang- en vrije tijd van schoolkinderen

Betreft: Krachtlijnen voor een nieuwe organisatie voor de opvang- en vrije tijd van schoolkinderen Conceptnota Betreft: Krachtlijnen voor een nieuwe organisatie voor de opvang- en vrije tijd van schoolkinderen 1. Situering Deze conceptnota heeft tot doel om, binnen de contouren van het Vlaams Regeerakkoord

Nadere informatie

MAATSCHAPPELIJKE BELEIDSNOTA ENERGIEARMOEDE MOTIE VAN AANBEVELING. van mevrouw Mieke Vogels en de heer Eloi Glorieux

MAATSCHAPPELIJKE BELEIDSNOTA ENERGIEARMOEDE MOTIE VAN AANBEVELING. van mevrouw Mieke Vogels en de heer Eloi Glorieux Zitting 2005-2006 3 februari 2006 MAATSCHAPPELIJKE BELEIDSNOTA ENERGIEARMOEDE MOTIE VAN AANBEVELING van mevrouw Mieke Vogels en de heer Eloi Glorieux Zie: 668 (2005-2006) Nr. 1: Maatschappelijke beleidsnota

Nadere informatie

SVK s SHM s Sociaal Huisvestingsmaatschappij (SHM)

SVK s SHM s Sociaal Huisvestingsmaatschappij (SHM) SVK s SHM s Sociaal Huisvestingsmaatschappij (SHM) -Bouwen woningen -Langlopend contract -Bij inschrijving onderaan de lijst -Huurprijs gekoppeld aan inkomen 2 SVK s SHM s Sociaal Verhuurkantoor -Huurt

Nadere informatie

advies, begeleiding en financiële steun voor woonprojecten in de stad

advies, begeleiding en financiële steun voor woonprojecten in de stad advies, begeleiding en financiële steun voor woonprojecten in de stad De Woonkantoren van de stad Antwerpen Woonkantoor: is het aanspreekpunt voor wonen, (ver)bouwen en premies in Antwerpen Wie kan in

Nadere informatie

Brus sel, 21 april 2008. Mijn heer de mi nis ter-pre si dent,

Brus sel, 21 april 2008. Mijn heer de mi nis ter-pre si dent, 1593 Brus sel, 21 april 2008 Mijn heer de mi nis ter-pre si dent, Wij heb ben de eer U ten be hoeve van de Vlaamse Re ge ring in ge slo ten de resolutie tot besluit van de opvolging van de werkzaamheden

Nadere informatie

Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting

Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting Feiten en cijfers Van hoeveel mensen is de energie geheel of gedeeltelijk afgesloten? Aangezien de drie gewesten niet dezelfde

Nadere informatie

standpunt noodhulp 18 augustus 2009

standpunt noodhulp 18 augustus 2009 Vlaams Netwerk van verenigingen waar armen het woord nemen vzw Aromagebouw / Vooruitgangstraat 323 bus 6 (3 de verdieping) / 1030 Brussel / tel. 02-204 06 50 / fax : 02-204 06 59 info@vlaams-netwerk-armoede.be

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF WOONWINKEL REGIO TIELT

NIEUWSBRIEF WOONWINKEL REGIO TIELT ? WOONWINKEL REGIO TIELT NIEUWSBRIEF WOONWINKEL REGIO TIELT Dentergem, Meulebeke, Pittem, Ruiselede, Tielt & Wingene Resultaten Provinciale Groepsaankoop Groene Energie & Gas Er zijn maar liefst 63.139

Nadere informatie

Zitting van de gemeenteraad

Zitting van de gemeenteraad 1 zvvegeni Zitting van de gemeenteraad ZITTING VAN 23 NOVEMBER 2009 Agendapunt: Onderwerp: Aanpassing van het subsidiereglement inzake de gemeentelijke renovatieprem ie De Raad, Overwegende dat een actief

Nadere informatie

BESTUURSAKKOORD TUSSEN GEMEENTE EN OCMW NEVELE 2008-2013

BESTUURSAKKOORD TUSSEN GEMEENTE EN OCMW NEVELE 2008-2013 BESTUURSAKKOORD TUSSEN GEMEENTE EN OCMW NEVELE 2008-2013 De gemeente en het OCMW van Nevele komen overeen om een lokaal geïntegreerd welzijnsbeleid te voeren. Daartoe worden volgende afspraken gemaakt.

Nadere informatie

Woonbeleid Vlaams-Brabant

Woonbeleid Vlaams-Brabant Woonbeleid Vlaams-Brabant Inhoud 1. Twee uitdagingen 2. Ondersteuning particulieren 3. Ondersteuning huisvestingsinitiatieven 4. Ondersteuning lokaal woonbeleid 1. Twee uitdagingen Betaalbaarheid Duurzaam

Nadere informatie

Iedereen beschermd tegen armoede?

Iedereen beschermd tegen armoede? Iedereen beschermd tegen armoede? Sociaal onrecht treft 1 op 7 mensen in ons land Campagne 2014 Iedereen beschermd tegen armoede? België is een welvaartsstaat, Brussel is de hoofdstad van Europa en Vlaanderen

Nadere informatie

Zoom in op uw dak: voor verhuurders

Zoom in op uw dak: voor verhuurders Zoom in op uw dak: voor verhuurders Thermografische foto stad Antwerpen Met 20 buurgemeenten De warmteverliezen van woningen kunnen zichtbaar gemaakt worden U krijgt een indicatie van de warmteverliezen

Nadere informatie

AANVRAAGFORMULIER GEMEENTELIJKE VERBETERINGS & AA NPASSINGSPREMIE. De gemeentelijke verbeterings- en aanpassingspremie bestaat uit twee luiken:

AANVRAAGFORMULIER GEMEENTELIJKE VERBETERINGS & AA NPASSINGSPREMIE. De gemeentelijke verbeterings- en aanpassingspremie bestaat uit twee luiken: AANVRAAGFORMULIER GEMEENTELIJKE VERBETERINGS & AA NPASSINGSPREMIE voorwaarden De gemeentelijke verbeterings- en aanpassingspremie bestaat uit twee luiken: - een gemeentelijke aanvullende premie op de verbeterings-

Nadere informatie

Een woonbegeleider voor de Woonwinkel (halftijds contract van bepaalde duur tot 31/12/2015, met mogelijkheid tot verlenging)

Een woonbegeleider voor de Woonwinkel (halftijds contract van bepaalde duur tot 31/12/2015, met mogelijkheid tot verlenging) Huisvestingsdienst Regio Izegem heeft een vacature voor : Een woonbegeleider voor de Woonwinkel (halftijds contract van bepaalde duur tot 31/12/2015, met mogelijkheid tot verlenging) De Huisvestingsdienst

Nadere informatie

Individuele karakter A- kaart versus groepsactiviteiten

Individuele karakter A- kaart versus groepsactiviteiten Advies Titel Advies : Advies A-kaart (versie 1.2.) Naam Adviesgroep : adviesgroep Cultuur Orc-A Datum : maart 2012 Na de uiteenzetting van het project rond de A-kaart door Frederik Bastiaensen (Manager

Nadere informatie

Energierenovatiecoach EcoHuis Antwerpen

Energierenovatiecoach EcoHuis Antwerpen Energierenovatiecoach EcoHuis Antwerpen EcoHuis Antwerpen Centrum duurzaam (ver)bouwen, wonen en leven van de stad Antwerpen EcoHuis Antwerpen (EHA) = onderdeel van bedrijf Stadsontwikkeling, afdeling

Nadere informatie

Bisconceptnota. Betreft: Krachtlijnen voor een nieuwe organisatie voor de opvang- en vrije tijd van schoolkinderen

Bisconceptnota. Betreft: Krachtlijnen voor een nieuwe organisatie voor de opvang- en vrije tijd van schoolkinderen DE VLAAMSE MINISTER VAN WELZIJN, VOLKSGEZONDHEID EN GEZIN Bisconceptnota Betreft: Krachtlijnen voor een nieuwe organisatie voor de opvang- en vrije tijd van schoolkinderen 1. Situering 1.1. Vlaams Regeerakkoord

Nadere informatie

Toegankelijkheid van de CAW s volgens de verenigingen waar armen het woord nemen. April 16

Toegankelijkheid van de CAW s volgens de verenigingen waar armen het woord nemen. April 16 Netwerk tegen Armoede Vooruitgangstraat 323 bus 6-1030 Brussel / tel. 02-204 06 50 / fax : 02-204 06 59 info@netwerktegenarmoede.be / www.netwerktegenarmoede.be Toegankelijkheid van de CAW s volgens de

Nadere informatie

REG-premies 2011. REG-premies? Stimuleren Rationeel EnergieGebruik. Verkleinen. Meerdere premies voor éénzelfde investering. Soms maak je winst!

REG-premies 2011. REG-premies? Stimuleren Rationeel EnergieGebruik. Verkleinen. Meerdere premies voor éénzelfde investering. Soms maak je winst! REG-premies 2011 Dries Bruyneel Duurzaamheidsambtenaar Stad Deinze Infoavond V.T.I. Deinze 06.10.2011 REG-premies? Stimuleren Rationeel EnergieGebruik Verkleinen Investering Terugverdientijd Meerdere premies

Nadere informatie

Eerste versie langetermijnvisie grondige renovatie van woningen

Eerste versie langetermijnvisie grondige renovatie van woningen Eerste versie langetermijnvisie grondige renovatie van woningen 1 Kenmerken Vlaams woningenbestand Overgrote meerderheid individuele woningen, elke woning quasi anders. Oud met slechte energieprestatie.

Nadere informatie

Federaal Plan Armoedebestrijding. Reactie van BAPN vzw. Belgisch Platform tegen Armoede en Sociale Uitsluiting EU2020 30/11/2012

Federaal Plan Armoedebestrijding. Reactie van BAPN vzw. Belgisch Platform tegen Armoede en Sociale Uitsluiting EU2020 30/11/2012 Belgisch Platform tegen Armoede en Sociale Uitsluiting EU2020 30/11/2012 Federaal Plan Armoedebestrijding Reactie van BAPN vzw BAPN vzw Belgisch Netwerk Armoedebestrijding Vooruitgangstraat 333/6 1030

Nadere informatie

Lokale besturen kunnen werken aan toegankelijkheid van zorg en preventie. Veerle Cortebeeck, stafmedewerker lokaal gezondheidsbeleid VVSG

Lokale besturen kunnen werken aan toegankelijkheid van zorg en preventie. Veerle Cortebeeck, stafmedewerker lokaal gezondheidsbeleid VVSG Lokale besturen kunnen werken aan toegankelijkheid van zorg en preventie Veerle Cortebeeck, stafmedewerker lokaal gezondheidsbeleid VVSG Overzicht 1. Toegankelijkheid: 7 B s 2. Toepassing 7 B s lokale

Nadere informatie

F U N C T I E P R O F I E L

F U N C T I E P R O F I E L F U N C T I E P R O F I E L I. I D E N T I F I C A T I E G E G E V E N S Functiebenaming Weddeschaal Graad Directie - dep - dienst Functiefamilie maatschappelijk werker Sociale Dienst B1-B2-B3 maatschappelijk

Nadere informatie

Mia en Albert besparen dankzij de V-test. Ze hebben nu een lagere energiefactuur.

Mia en Albert besparen dankzij de V-test. Ze hebben nu een lagere energiefactuur. Mia en Albert besparen dankzij de V-test. Ze hebben nu een lagere energiefactuur. Veel mensen betalen nog altijd te veel voor elektriciteit en aardgas. Toch is overstappen naar een voordeliger contract

Nadere informatie

Mia en Albert besparen dankzij de V-test. Ze hebben nu een lagere energiefactuur.

Mia en Albert besparen dankzij de V-test. Ze hebben nu een lagere energiefactuur. Mia en Albert besparen dankzij de V-test. Ze hebben nu een lagere energiefactuur. Veel mensen betalen nog altijd te veel voor elektriciteit en aardgas. Toch is overstappen naar een voordeliger contract

Nadere informatie

Decreet opvoedingsondersteuning in relatie tot de IJH. Benedikte Van den Bruel Veerle Roels

Decreet opvoedingsondersteuning in relatie tot de IJH. Benedikte Van den Bruel Veerle Roels Decreet opvoedingsondersteuning in relatie tot de IJH Benedikte Van den Bruel Veerle Roels Kind en Gezin èn Agentschap Jongerenwelzijn? Kind en Gezin en Agenschap Jongerenwelzijn verantwoordelijk voor

Nadere informatie

26/05/2015 1.089,92 2.256,00 2.648,13

26/05/2015 1.089,92 2.256,00 2.648,13 Vlamingen Belgen 2005 2013 Het armoederisico klokt in 2050 af op 15,4 %, wat wel een pak hoger ligt dan de Europese doelstelling van 10,5 procent voor 2020. LEEFLOON ARMOEDEGRENS BUDGETSTANDAARD 2008 1.089,92

Nadere informatie

Voor al jouw vragen rond welzijn, werken en wonen

Voor al jouw vragen rond welzijn, werken en wonen OCMW - Sociale Dienst OCMW- Secretariaat Woon-Zorg Dorpsdienst ZOHRA Lokale Werkwinkel met VDAB en PWA-Dienstenbedrijf Ondersteuningsnetwerk UBUNTU Voor al jouw vragen rond welzijn, werken en wonen Het

Nadere informatie

Minimale levering via de aardgasbudgetmeter

Minimale levering via de aardgasbudgetmeter Minimale levering via de aardgasbudgetmeter tijdens de winter Wie doet beter? De budgetmeter aardgas biedt, in tegenstelling tot de minimale levering van 10 ampère via de budgetmeter voor elektriciteit,

Nadere informatie

Hoofdstuk 1. Overheden

Hoofdstuk 1. Overheden INTERNE ANALYSE 7 Hoofdstuk 1. Overheden 1. Vlaamse overheid Het beleidsdomein Ruimtelijke Ordening, Woonbeleid en Onroerend Erfgoed is één van de 13 beleidsdomeinen van de Vlaamse overheid. Het bestaat

Nadere informatie

Armoedebarometer 2012

Armoedebarometer 2012 Armoedebarometer 2012 Jill Coene An Van Haarlem Danielle Dierckx In opdracht van Decenniumdoelen 2017 Armoede in cijfers Kinderen geboren in een kansarm gezin verdubbeld tot 8,6% op tien jaar tijd - Kwalijke

Nadere informatie

Indien u vragen hebt over deze controle, kunt u contact opnemen met uw inspecteur via mi.inspect_office@mi-is.be.

Indien u vragen hebt over deze controle, kunt u contact opnemen met uw inspecteur via mi.inspect_office@mi-is.be. Aan de Voorzitter van het OCMW van Knokke-Heist Kraaiennestplein 1 bus 2 8300 Knokke-Heist Geïntegreerd inspectieverslag POD MI Inspectiedienst POD MI Aantal 2 OCMW / RMIB-SFGE / 2015 Betreft: Geïntegreerd

Nadere informatie

DECREET. betreffende het algemeen welzijnswerk

DECREET. betreffende het algemeen welzijnswerk VLAAMS PARLEMENT DECREET betreffende het algemeen welzijnswerk HOOFDSTUK I Algemene bepalingen Artikel 1 Dit decreet regelt een gemeenschapsaangelegenheid. Artikel 2 In dit decreet wordt verstaan onder

Nadere informatie

welzijnshuis Stad, OCMW en welzijnspartners gaan samenwonen

welzijnshuis Stad, OCMW en welzijnspartners gaan samenwonen welzijnshuis Stad, OCMW en welzijnspartners gaan samenwonen Hoe aangepakt? Werkgroep welzijnshuis (diensthoofden welzijn en sociale dienst OCMW) Sub-Werkgroepen: (vertegenwoordiging van elke partner) -

Nadere informatie

AGENDA OPENBARE ZITTING. 12 februari 2013. Aan de raadsleden

AGENDA OPENBARE ZITTING. 12 februari 2013. Aan de raadsleden 12 februari 2013 Aan de raadsleden Graag nodigen wij u uit tot de zitting van de Raad voor Maatschappelijk Welzijn. De zitting vindt plaats op 21 februari 2013 om 20u in de raadzaal van het OCMW, Gootje

Nadere informatie

nr. 224 van ROBRECHT BOTHUYNE datum: 13 maart 2015 aan ANNEMIE TURTELBOOM Vergelijking energieleveranciers - V-test voor bedrijven

nr. 224 van ROBRECHT BOTHUYNE datum: 13 maart 2015 aan ANNEMIE TURTELBOOM Vergelijking energieleveranciers - V-test voor bedrijven SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 224 van ROBRECHT BOTHUYNE datum: 13 maart 2015 aan ANNEMIE TURTELBOOM VICEMINISTER-PRESIDENT VAN DE VLAAMSE REGERING, VLAAMS MINISTER VAN BEGROTING, FINANCIËN EN ENERGIE Vergelijking

Nadere informatie

ENERGIEQUIZ. Dit is niet waar, er worden nog steeds mensen afgesloten.

ENERGIEQUIZ. Dit is niet waar, er worden nog steeds mensen afgesloten. ENERGIEQUIZ 1. Het verloop van de quiz We hebben een spelleider nodig en een jurylid die de scores bijhoudt. Daarnaast voorzien we 1 of meerdere (ervarings)deskundigen, vrijwilligers in armoede of niet

Nadere informatie

Functiebeschrijving: deskundige (m/v)

Functiebeschrijving: deskundige (m/v) Functiebeschrijving: deskundige (m/v) Graad Deskundige (m/v) Functietitel Deskundige projectcoördinator wonen (m/v) Doelstelling van de functie Als projectcoördinator wonen maakt u deel uit van de intergemeentelijke

Nadere informatie

Begeleiden van kansengroepen rond energie- en waterbesparing en afvalpreventie. Workshops - groepsmethodieken met begeleiding Individuele methodiek

Begeleiden van kansengroepen rond energie- en waterbesparing en afvalpreventie. Workshops - groepsmethodieken met begeleiding Individuele methodiek Begeleiden van kansengroepen rond energie- en waterbesparing en afvalpreventie Workshops - groepsmethodieken met begeleiding Individuele methodiek Wat? 7 workshops rond klimaatthematiek, energie, water

Nadere informatie

vergadering C248 WON19 zittingsjaar 2009-2010 Handelingen Commissievergadering Commissie voor Woonbeleid, Stedelijk Beleid en Energie

vergadering C248 WON19 zittingsjaar 2009-2010 Handelingen Commissievergadering Commissie voor Woonbeleid, Stedelijk Beleid en Energie vergadering C248 WON19 zittingsjaar 2009-2010 Handelingen Commissievergadering Commissie voor Woonbeleid, Stedelijk Beleid en Energie van 3 juni 2010 2 Commissievergadering nr. C248 WON19 (2009-2010) 3

Nadere informatie

Beleidsaanbevelingen. Wat leert ons het Grote Woononderzoek?

Beleidsaanbevelingen. Wat leert ons het Grote Woononderzoek? Beleidsaanbevelingen. Wat leert ons het Grote Woononderzoek? Sien Winters KU Leuven - HIVA Studiedag Wonen in Vlaanderen anno 2013. Wat leert ons het Grote Woononderzoek 2013 Brussel, Vlaams Parlement,

Nadere informatie

Advies. Over het voorontwerp van decreet tot invoering van een verhoogd abattement bij hypotheekvestiging op de enige woning

Advies. Over het voorontwerp van decreet tot invoering van een verhoogd abattement bij hypotheekvestiging op de enige woning Brussel, 9 juli 2008 070908 Advies decreet hypotheekvestiging Advies Over het voorontwerp van decreet tot invoering van een verhoogd abattement bij hypotheekvestiging op de enige woning 1. Toelichting

Nadere informatie

De vrije energiemarkt Rechten van de consument

De vrije energiemarkt Rechten van de consument De vrije energiemarkt Rechten van de consument Op het programma: 1. De weg van gas en elektriciteit 2. Leveranciers 3. Contracten / verhuis 4. Facturen 5. Sociale dienstverplichtingen! 6. Klachten? 2 1.

Nadere informatie