WOORDELIJK VERSLAG. van de vergadering van de raad van de gemeente Westland, gehouden op 12 november 2019

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "WOORDELIJK VERSLAG. van de vergadering van de raad van de gemeente Westland, gehouden op 12 november 2019"

Transcriptie

1 van de vergadering van de raad van de gemeente Westland, gehouden op 12 november 2019

2 van de openbare vergadering van de gemeenteraad, gehouden op 12 november 2019, 's middags om uur, in de raadzaal van de gemeente Westland, locatie Verdilaan 7 te Naaldwijk. Aanwezig Voorzitter Raadsgriffier Leden B. R. Arends A.P.M.A.F. Bergmans. A.J. van den Berg, A. de Bloeme, L.G. Boekestijn, J. Bogaard, A. Bongaards, P.D. Van der Doorn, P.J.L.J. Duijsens, J.J. Eeltink, A.N. van der Eijk-Groeneveld, N.J.M. de Gier, R. van der Giessen, A. van Harmelen, C.D.M. Heijl, B.M. Hofland, P.N. Hoogerbrugge, C. Huisman, P.D. Immerzeel, J. de Jong, R.K. Keizer, G.W.C. van der Knaap, D. van Koppen, M.A.J. Leerdam, C. van der Mark, A.P. van der Meer, K.M. van Rijn-van Tol, J.J. van Rossum, P. Scheffersvan der Lely, U.M. Spaans, C.Y. van Staalduinen, M.D. van der Stelt, M.W.M. Stokkers, J.G.M. Suijker-van Wingerden, R.H.C. Valstar, J. van Veen, J. Vermeer-de Smit, P. Voskamp, J.G.M. Witkamp, M.H.P.M. Zuidgeest en S.J.N. Zuyderwijk. Wethouders J.A. Gardien-Reinders, L.K. Snijders, B.P.M. van der Stee, P. Varekamp, P.A. Vreugdenhil en C.M. Zwinkels-de Jong. Afwe zi g 1. OPENING EN MEDEDELINGEN De voorzitter: Goedemiddag, dames en heren. Ik open en begin, zoals de agenda aangeeft, met het uitspreken van en in memoriam. Geachte mevrouw Van den Bos, geachte mijnheer Joscha van den Bos en geachte mijnheer Karel van den Bos. Op 15 oktober is de heer Wil van den Bos overleden. De heer Van den Bos is vanaf januari 1988 tot aan de gemeentelijke herindeling van 1 januari 2004 burgemeester geweest van de voormalige gemeente Wateringen. Wil van den Bos is 79 jaar geworden. De heer Van den Bos was een bevlogen bestuurder die oog had voor het lokaal bestuur en de lokale gemeenschap. Een man die stond voor wat hij wilde en in stand wilde houden. Altijd eerlijk en recht door zee. Het dorpse karakter van zijn Wateringen als zelfstandige gemeenschap heeft hij altijd willen koesteren tegenover de grote stad, en dan met name Den Haag. Mede daarom was hij realistisch, zakelijk en nuchter, zoals hij ook was, uiteindelijk een voorstander van een gemeente Westland als een sterk economisch evenwicht, en tegenwicht zo u wilt, en samenstelling van een zelfbewuste lokale gemeenschappen bij elkaar. Zijn betrokkenheid bij dit alles moge ook blijken uit het boek dat hij hierover schreef 'De poortwachter van het Westland', met als ondertitel 'Hoe de regio Westland vera nderde', w aarin hij omschreef wat er allemaal bestuurlijk speelde in die periode. Je kon het niet met hem eens zijn en daar kon hij goed tegen, maar hij wist altijd op knappe wijze mensen en zaken bij elkaar te brengen, met behoud van respect voor andersdenkenden. Daarbij wist hij goed wat hij wilde, zonder zijn politiek-bestuurlijke sensitiviteit uit het oog te verliezen. Zijn betrokkenheid bij het wel en wee en de toekomst van de glastuinbouw mag niet onvermeld blijven. Hij was en bleef een Naaldwijkse tuinderszoon in hart en nieren. 1

3 Wat betreft het verleden stond hij zijn mannetje. Jarenlang was hij voorzitter van het Genootschap Oud-Westland en later ook erelid van dit genootschap. De heer Van den Bos heeft altijd zijn buitengewone bestuurlijke kwaliteiten aangewend voor diverse organisaties en heeft altijd een grote verbondenheid getoond met de Westlandse historie. Zo heeft de heer Van den Bos een belangrijke bijdrage geleverd op sociaal, maatschappelijk, historisch en cultureel gebied voor onze gehele streek. Met het overlijden van Wil van den Bos verloren wij een betrokken bestuurder. En uit respect voor de heer Van den Bos vraag ik u thans een minuut stilte in acht te nemen. Er wordt gedurende een minuut stilte in acht genomen. De voorzitter: Dank u wel. En dan schors ik nu voor een kort ogenblik de vergadering. Ik wil u verzoeken allemaal op uw plek te blijven staan. Dan kan ik de familie Van den Bos even uitgeleide doen. Dank u wel. Schorsing. De voorzitter: Ik heropen de vergadering. 2. VASTSTELLING VAN DE AGENDA De voorzitter: Dan kom ik bij agendapunt 2, het vaststellen van de agenda. Er is bericht van verhindering van de heer Bogaard van de fractie van Westland Verstandig. Mevrouw Van der Doorn en de heer Witkamp komen later. De heer Hofland komt ook wat later. Dat heeft met een heuglijke omstandigheid te maken. De heer Hofland is gisteren vader van een dochter Jeltje Frana Hofland geworden. En onze felicitaties gaan uit naar Benjamin en Corry Hofland met de geboorte van hun dochter. 2.1 VERZOEK VAN DE FRACTIE VAN WESTLAND VERSTANDIG TOT HET HOUDEN VAN EEN INTERPELLATIEDEBAT De voorzitter: Er is een verzoek gekomen van de fractie van Westland Verstandig tot het houden van een interpellatiedebat. Daar heeft enige afstemming en consultatie over plaatsgevonden. Dat heeft ertoe geleid dat het interpellatiedebat geplaatst wordt aan het einde van de vergadering. Dat voorstel wil ik aan u doen. Kunt u daarmee instemmen? De heer De Gier: Voorzitter. In de motivatie voor het interpellatiedebat las ik alleen maar het verzoek om het rapport van AEF te krijgen. Dat was de belangrijkste reden. Volgens mij heeft de heer Duijsens dat rapport ondertussen. Ik vraag me dus af waar dat debat nog voor nodig is. De voorzitter: Volgens mij gaat het interpellatiedebat niet alleen over het AEF-rapport, maar ook dat de heer Duijsens namens zijn fractie vragen wil stellen aan het college inzake de onderwerpen die weliswaar een relatie hebben met de prorap, maar daarover is na afstemming met de fractievoorzitters afgesproken dat daar toch ruimte voor kan worden gegeven. Dus dat is de reden, mijnheer De Gier. Ik stel u voor het interpellatiedebat na agendapunt 17 te agenderen. Daarbij geef ik de heer Duijsens dan als eerste het woord om in een termijn van 15 minuten zijn vragen te stellen. Vervolgens krijgt het college maximaal 1 5 minuten voor het beantwoorden van de vragen. Vervolgens is het aan Westland Verstandig om aanvullende vragen te stellen. Daarvoor krijgt zij 5 minuten. Het zal daarna ook nog voor de leden van uw raad mogelijk zijn om aanvullende vragen te stellen. Daarvoor krijgt u ook 5 minuten. En het college krijgt daarna ook nog eens een keer 5 minuten voor het beantwoorden van die vragen. 2

4 Er zal geen interruptie mogelijk zijn bij het stellen van de vragen en het beantwoorden daarvan. 2.2 AANKONDIGING MOTIE LPF ONDERZOEK NAAR HET VERPLAATSEN VAN DE WOS NAAR DE WESTLANDSE DRUIF TE MONSTER MET HET VERZOEK DEZE VOOR BEHANDELING DIRECT TE BESPREKEN IN DE KOMENDE COMMISSIE EFO VAN 27 NOVEMBER 2019 Motie 'Onderzoek verplaatsen WOS naar pand De Westlandse Druif te Monster De raad van de gemeente Westland in vergadering bijeen op 12 november 2019; constaterende dat: - tijdens de raadsvergadering van 24 september jl. duidelijk geworden is dat het bestuur van de stichting De Leuningjes niet zit te wachten op de komst van de WOS naar Poeldijk; - het bestuur van De Leuningjes inmiddels kenbaar heeft gemaakt een rendabele exploitatie te hebben gerealiseerd en behoefte heeft aan het in gebruik nemen van de kleine zaal; - de gemeente de kleine zaal van De Leuningjes conform de genomen besluiten over de renovatie, geschikt dient te maken voor gebruik en budget hiervoor reeds is gereserveerd; - inmiddels bekend is gemaakt door stichting De Westlandse Druif dat een doorstart van haar activiteiten in Monster niet meer tot de mogelijkheid behoort; overwegende dat: - d e WOS heeft aangegeven dat de huidige huisvesting in s-gravenzande toekomstplannen in de weg zit; - renovatie van het huidige WOS pand een kostbare aangelegenheid kan gaan worden; - het pand van De Westlandse Druif in Monster prima geschikt kan zijn als nieuwe locatie van de WOS met een unieke ligging en indeling; verzoekt het college: - in overleg met de WOS te onderzoeken of verplaatsing naar het pand van De Westlandse Druif in Monster mogelijk is; - in kaart te brengen wat de technische en financiële benodigdheden zijn om een verplaatsing naar Monster mogelijk te maken; - w elke mogelijkheden er zijn om de oude WOS locatie in s-gravenzande te herontwikkelen; en wat daar de resultaten van zijn; en gaat over tot de orde van de dag. (Motie van de LPF) De voorzitter: Dan heeft de LPF-fractie en motie aangekondigd inzake de verplaatsing van de WOS naar de Westlandse Druif en zij heeft verzocht om behandeling in de commissie- en raadsvergadering van december te laten plaatsvinden. 2.3 AANKONDIGING INITIATIEFVOORSTEL WESTLAND VERSTANDIG INZAKE VERORDENING VOOR DE KAMERVERHUURPANDEN WESTLAND 2019 MET HET VERZOEK DEZE VOOR BEHANDELING DIRECT TE BESPREKEN IN DE KOMENDE COMMISSIE MO VAN 25 NOVEMBER 2019 De voorzitter: De fractie van Westland Verstandig heeft een initiatiefvoorstel aangekondigd inzake de verordening voor kamerverhuur. Dit initiatiefvoorstel is inmiddels schriftelijk ingediend bij de voorzitter en de griffier. De agendering voor overleg zal plaatsvinden in het presidium van 28 november. Daarna zal in de raadsvergadering van 10 december de procedure geagendeerd worden. En de inhoudelijke beraadslaging volgt in de 3

5 raadsvergadering daarna. Ook zal het college nog in de gelegenheid worden gesteld om zijn wensen en bedenkingen te uiten op dat initiatiefvoorstel. 2.4 AANKONDIGING VERVALLEN VAN AGENDAPUNT 13 De voorzitter: Het verzoek van het college is om agendapunt 13 te laten vervallen en dat in januari te laten terugkeren op de agenda van de commissie en de raad. Kunt u daarmee instemmen? Aldus besloten. De LPF-fractie heeft ons bericht dat agendapunt 14 wat haar betreft een hamerstuk kan worden. Zij was de enige fractie die dit als beraadslagingsstuk door wilde laten gaan Gaat u akkoord om dat punt te verplaatsen naar de rubriek hamerstukken? Akkoord. U heeft van mij een schrijven ontvangen over de spreektijd van het college in deze vergadering. Bij agendapunt 15 zal het college tien minuten spreektijd krijgen. Bij agendapunt 16 en 17 zal in eerste termijn het college bij monde van de wethouder Financiën twintig minuten krijgen en de overige portefeuillehouders zes minuten. In tweede termijn zal de wethouder Financiën tien minuten krijgen en de overige portefeuillehouders vier minuten. Dat is bedoeld om te zorgen dat het hele college aan bod komt en alles binnen de voor het college gestelde tijd te laten verlopen. De griffier klokt en ik zal een minuut voor afloop steeds zeggen tot afronding te komen. De heer Duijsens: Voorzitter. Kunnen we het niet nog simpeler maken door agendapunt 15 gecombineerd te behandelen met de agendapunten 1 6 en 1 7. De voorzitter: Ik stel voor om dat niet te doen. Ik stel voor om daar één stuk van te maken. De heer Duijsens: Mijn voorstel is om dat wel te doen. De voorzitter: Ik stel voor om dat niet te doen. Het stuk is al doorgeschoven vanuit de reguliere vergadering van oktober. En ik stel u voor om dat nu gewoon zo af te handelen. Het presidium heeft dat ook zo besloten. Ik zou u willen voorstellen om het zo te doen. Mijn voorstel is ook om bij de behandeling van de agendapunten 16 en 17 terughoudend te zijn met interrupties, zodat de eerste termijn ook zo soepel mogelijk kan verlopen. De heer Van der Mark zal het voorzitterschap overnemen als ik als portefeuillehouder het woord voer. Over het verloop van de agendapunten 16 en 17 heeft u een schrijven gekregen. Vanzelfsprekend krijgt de raad als eerste het woord. Daarna zal een schorsing plaatsvinden van 45 minuten. Vervolgens de eerste termijn van het college, wederom een schorsing van minimaal 30 minuten. Dan begint de tweede termijn van de raad. Indien nodig kan daarna weer een schorsing plaatsvinden. Dan de tweede termijn van het college. Dan zullen de beraadslagingen sluiten. Indien gewenst of nodig kan er dan nog weer een schorsing plaatsvinden. Daarna kunnen stemverklaringen afgelegd worden en vinden de stemmingen over de amendementen, moties en voorstellen plaats. Tussen 18 en 19 uur zal er in het bedrijfsrestaurant een warme maaltijd worden geserveerd. Die schorsing zou best kunnen samenvallen met een van de schorsingen, zoals ik die eerder heb genoemd. Ik verzoek u ook geen eten mee in de raadzaal mee te brengen. We hebben een bedrijfsrestaurant en dat wil ik gescheiden houden van de raadzaal. Zoals afgesproken zijn er amendementen en moties aangeleverd bij de griffie. Er zijn 7 amendementen aangeleverd en 36 moties. Ik stel voor motie 36 van Westland Verstandig, de LPF en GBW na de agendapunten 16 en 17 te behandelen. Dat is een motie vreemd aan de orde van de dag, die niets met de begroting te maken heeft. Bij een aantal moties heb ik bij lezing geconstateerd dat het feitelijk amendementen zijn. Na het voorlezen en indienen daarvan zal ik aangeven waarom het gaat en zal ik de fracties vragen er amendementen van te maken of het dictum aan te passen. 4

6 De heer Duijsens: Dat begrijp ik niet. De indiener bepaalt toch of het een motie of amendement is? En als het niet goed is, is dat een reden om de motie te onthouden. Het is niet de taak van de voorzitter van de raad om als een soort kuiser de zaak te gaan schonen. De voorzitter: Ik zie toe op een ordentelijk verloop van de vergadering en besluitvorming. Moties spreken een gevoelen van de raad uit en verzoeken het college om iets te laten of na te laten. En een amendement wijzigt de begroting. Een aantal moties heeft het in zich dat ze de begroting willen wijzigen. Dat is prima, maar dan moet er een amendement van gemaakt worden. Dat is gewoon een kwestie van het dictum wijzigen, dan wel het dictum te wijzigen dat het wel een duidelijke motietekst is. Dat is het enige waarop ik toezie, niet op de inhoud. De heer Duijsens: Bij een amendement moet je de dekking vermelden, bij een motie niet. Neemt u dat maar in overweging. De voorzitter: Dat hangt daar ook onder andere mee samen. U kunt namelijk geen ongedekte amendementen indienen. Dat kan in ieder geval hier niet, misschien ergens anders wel. Dan is er ook nog een motie waarin het dictum zich verhoudt tot de bevoegdheden van het college. En daar zal even gekeken worden hoe we dat moeten aanpassen. Maar daar kom ik vat ook wel uit. Dan stel ik ook voor om de vergadering vandaag af te maken, ook al is het na uur. Dat we niet schorsen en morgen verder gaan. Kunt u daarmee instemmen? Akkoord. Zoals afgesproken is de sprekersvolgorde vandaag bij de begrotingsbehandeling naar grootte van de fracties. 3A BEËDIGING VAN STEUNRAADSLID MEVROUW J. (JOKE) GIJSBERTS VAN DE FRACTIE PVDA WESTLAND 3B BEËDIGING VAN STEUNRAADSLID DE HEER M.J. (MARK) HENDRIX VAN DE FRACTIE D6 WESTLAND De voorzitter: Ik vraag mevrouw Scheffers van de commissie Geloofsbrieven verslag te doen. Zij heeft het woord. Mevrouw Scheffers-van der Lely: Overeenkomstig artikel 6 van het reglement van orde van de raad, heeft de Commissie onderzoek geloofsbrieven de geloofsbrieven en de daarop betrekking hebbende stukken van het door de fractie benoemde steunraadsleden, mevrouw J. Gijsberts van de PvdA Westland en de heer M.J. Hendrix van D66 Westland, onderzocht op een wijze zoals ook geschiedt voor de nieuwbenoemde leden van de raad op grond van de Kieswet en de Gemeentewet. De commissie is van oordeel dat alle stukken in orde zijn en er geen beletselen zijn om de heer Hendrix en mevrouw Gijsberts toe te laten tot de commissiewerkzaamheden en andere werkzaamheden ter voorbereiding van de besluitvorming door en behandeling van onderwerpen in de raad, alsmede hen toegang te verschaffen tot de onder geheimhouding overlegde informatie van de gemeente Westland. De commissie adviseert deze steunraadsleden toe te laten tot de betreffende w erkzaamheden. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Scheffers. Dank ook voor het verrichte werk. Dan verzoek ik mevrouw Gijsberts en de heer Hendrix naar voren te komen. Ik verzoek de aanwezigen, voor zover mogelijk, te gaan staan. U heeft aangegeven allebei de belofte te willen afleggen. Ik lees de belofte voor waarna u zegt: dat verklaar en beloof ik. Ik verklaar dat ik om tot steunraadslid benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. 5

7 Ik verklaar en beloof dat ik, om iets in deze functie te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk, enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als steunraadslid naar eer en geweten zal vervullen. Mevrouw Gijsberts: Dat verklaar en beloof ik. De heer Hendrix: Dat verklaar en beloof ik. De voorzitter: Dank u wel. Dan bent u beide toegelaten als steunraadslid. Van harte gefeliciteerd. Ik stel voor dat wij in een van de schorsingen de gelegenheid nemen om de nieuwe steunraadsleden te feliciteren. 4. SPREEKRECHT VOOR BURGERS De voorzitter: Er hebben zich drie insprekers gemeld. Allereerst wil ik graag het woord geven aan de heer Van der Starre van Hockeyvereniging Westland. Aan u het woord. U heeft vier minuten. De heer Van der Starre: Met elkaar, van elkaar en voor elkaar. Voorzitter. Daar geven wij bij Hockeyvereniging Westland invulling aan. Dat doen we allereerst via de hockeysport. Hockey, bereikbaar voor iedereen in Westland, die in een sociale, veilige en gezellige omgeving wil sporten met zowel breedtehockey als prestatiehockey. We zijn de enige hockeyvereniging in Westland met duizend leden die komen uit alle Westlandse kernen. We zijn dus een gemeentebreed georiënteerde sportvereniging met een sociale cohesie, die fundamenteel anders is dan bij de kerngerichte sportverenigingen. Juist dat maakt HV Westland een vereniging met een bijzondere status en daarom nemen we al jarenlang onze maatschappelijke verantwoordelijkheid. Ik noem een paar voorbeelden: - het convenant Sportiviteit en Respect; - al jarenlang G-hockey; - samenwerkingen met het John Blankenstein Foundation, Vitis Welzijn en ISW Hoogeland; - de gezonde sportkantine; - het convenant Jeugd en Alcohol en een rookvrij sportpark; Een leven lang hockey. Ons jongste lid is 4 jaar en ons oudste nog spelende lid is 82 jaar. Maar voorzitter, al jarenlang zijn onze twee eigen velden en het van de gemeente gehuurde veld overbezet. Op alle doordeweekse dagen, vanaf uur in de ochtend tot uur in de avond. Op zaterdag starten de eerste wedstrijden om uur en dat loopt door tot uur. Dan is bij alle andere verenigingen in het Westland het licht al lang uit. En op zondag neemt de druk ook toe door het noodgedwongen schuiven van jeugdwedstrijden van zaterdag naar zondag. Kortom, de bezetting van onze velden heeft al lang de grens bereikt. Iets dat ook onderschreven wordt door de Koninklijke Nederlandse Hockey Bond. Om toch aan alle hockeyende Westlanders een plaatsje te bieden namen we al veel impopulaire maatregelen. En die hebben weerslag op het enthousiasme van leden en vrijwilligers, op inkomsten uit baromzet en sponsoring. Ik noem weer een paar voorbeelden: breedtehockey teruggezet in trainingsuren; keeperstrainingen naar Delft, het schrappen van specialistentrainingen, doordeweekse wedstrijden en evenementen; selectieteams die maar twee keer trainen in plaats van drie keer; en ten slotte het ultieme middel van een ledenstop. Wil je hockeyen in Westland, krijg je een nummer van een vereniging in Den Haag. Onze problemen zijn echter niet van vandaag. Zeven jaar geleden trokken we al bij de gemeente Westland aan de bel. Heel lang tevergeefs. We waren dan ook verheugd dat de gemeenteraad het college van burgemeester en wethouders opdracht gaf om een visie op het sportpark te ontwikkelen. Een moeizaam proces kwam op gang. Vooral door het continu en 6

8 systematisch op ambtelijk en bestuurlijk niveau niet nakomen van gemaakte afspraken. Maar begin dit jaar lag er dan toch een visie. Een visie en bijbehorend plan voor de korte termijn, ontwikkeld door de gemeente Westland en gedragen door alle 23 verenigingen op de Hoge Bomen. Het plan is een echte win-winsituatie, waarin niet alleen een vierde hockeyveld wordt aangelegd, maar ook bijvoorbeeld duurzame veldverlichting. En waarin noodzakelijke voorzieningen voor onze goede buren VV Naaldwijk, worden getroffen. Mijn medevoorzitter zit hier ook op de tribune. Het plan is door de gemeente Westland op f ,00 begroot. Dat is veel geld, maar het betekent dat veel van de begrote kosten sowieso gemaakt moeteen worden in de komende jaren. Het plan was ook opgenomen in de voorjaarsnota. Maar wat schetst onze verbazing, in de vandaag hier te behandelen begroting is dit plan ineens geschrapt. De wethouder lichtte ons toe dat het gewoon een geldkwestie is. Het aanleggen van een vierde veld heeft blijkbaar geen prioriteit. Maar dan gaat hij voorbij aan een aantal belangrijke zaken. Zoals de bijzondere, maatschappelijke en verbindende positie van Hockeyvereniging Westland. Zoals de ultieme verwachtingen die de gemeente Westland op meerdere momenten gewekt heeft. Zoals het feit dat de aanleg van een vierde veld ten goede komt aan Westlanders van alle leeftijden, uit alle Westlandse kernen. En dan gaat hij ten slotte voorbij aan het dringende karakter: het vierde veld zal ook direct volledig bezet zijn, geen veld dus waar maar af en toe op gespeeld zal worden. Voorzitter. Ik sluit af. Laat duidelijk zijn dat het schrappen van een vierde veld ons bestaan raakt. Uw raad heeft de mogelijkheid om ruimte te vinden in de begroting om de aanleg van een vierde veld mogelijk te maken. De enige hockeyvereniging in Westland vertrouwt op de wijsheid en vindingrijkheid van uw gemeenteraad. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van der Starre. U bent inderdaad keurig binnen de tijd. Dus dank u wel. Dan geef ik het woord graag aan de heer Batelaan van MKB Westland. De heer Batelaan: Dank u wel, voorzitter. Ik hoop dit keer ook binnen de tijd te blijven. Dat is de vorige keer helaas niet gelukt. Geacht college van burgemeester en wethouders, geachte raadsleden, geachte toehoorders. Mijn naam is Roel Batelaan en ik spreek vandaag in namens MKB Westland en Horeca Westland. Ik neem u even mee naar 16 juli van dit jaar. Ik neem u ook mee naar dezelfde zaal waar we nu zijn, de raadzaal. Zojuist heeft tot u gesproken de voorzitter van MKB, Shirley Schelkers. Ze heeft in haar bijdrage gerefereerd aan de brief die MKB, Horeca Westland en VNO-NCW Westland/Delfland hebben geschreven en heeft ook verteld dat alle negen raadsfracties zijn bezocht. Bij veel partijen vond ons verhaal gehoor. En sterker nog, een raadsmeerderheid schaarde zich achter de grieven van onze drie belangenorganisaties. Op hebben wij D66, GemeenteBelang, GroenLinks, PvdA, VVD en Westland Verstandig hartelijk bedankt voor de steun aan de Westlandse ondernemers. Morgen hopen wij een soortgelijk bericht in de krant te kunnen plaatsen. De titel zou kunnen zijn 'politiek komt afspraken na, ondernemers Westland worden gesteund'. Op zich zou ik mijn inspraak hierbij kunnen laten. Ik kan nu weglopen. Het gaat immers nu om een proces dat gelopen is en de keuzes die hierin zijn gemaakt. Wij hopen dat de partijen die het college hebben verzocht om terug te gaan naar de tekentafel en onder andere de stapeling van lasten voor ondernemers tegen het licht te houden ook nu nog deze mening hebben. Een motie zou de ultieme remedie voor deze fracties kunnen zijn om het college tot de orde te roepen. Voor de later ingeschakelde kijker toch nog even een opsomming van de inhoud. Ten eerste. MKB en Horeca Westland vinden de ozb-verhoging van 250Zo voor ondernemers onacceptabel. Het is weliswaar niet de eerder genoemde 300Zo, maar er is geen sprake van een fikse verlaging, die een raadsmeerderheid en wijzelf voorstonden. Niet alle ondernemers zijn de crisis al te boven. En een dergelijk grote verhoging in combinatie met de algehele lastenverhoging geeft dan ook een verkeerd signaal aan deze doelgroep. Ten tweede, de invoering van reclamebelasting in 2021 is in onze ogen een andere melkkoe. f ,00 zal dit moeten opleveren, maar hoe de pijn verdeeld gaat worden, niemand die 7

9 het weet. Als de gemeenteraad hiermee instemt wordt een blanco cheque getekend. Nou ja, een blanco cheque, een cheque van f ,00, maar niet bekend is door wie die betaald gaat worden. Ten derde maken wij ons grote zorgen over de trage voortgang in de centrumplannen en ook over het terugdringen van de leegstand. Het in de begroting opgenomen bedrag is wat ons betreft onvoldoende om de problemen aan te pakken. Zo zijn er bijvoorbeeld in Wateringen en Monster aanzienlijke veranderingen nodig om de centra toekomstbestendig te maken. Ook het terugdringen van leegstand in geheel Westland zal kosten met zich meebrengen. De ambtelijke kosten tot het vaststellen van de kernwinkelgebieden en het transformeren van panden naar woonbestemmingen. Wij willen u vragen extra budget vrij te maken voor de diverse centra in Westland. Wat willen MKB Westland en Horeca Westland dan wel? Wij snappen dat de pijn verdeeld moet worden en het gat in de gemeentelijke begroting zal deels bij het bedrijfsleven komen liggen. Maar de huidige reflex van het college om de rekening blind door te schuiven naar het bedrijfsleven is wat ons betreft verkeerd. Ten aanzien van de ozb voor ondernemers kunnen we denken aan een stapsgewijze verhoging. In de huidige bestuursperiode zou voor 2020 bijvoorbeeld een 7,5%-verhoging worden ingevoerd, in 2021 een 7,5%-verhoging en daarmee basta. In 2020 is het tarief dan bevroren en daarna is een nieuw college aan het woord. Ten aanzien van de reclamebelasting zijn we duidelijker, die moet gewoon helemaal niet worden ingevoerd. Als de gemeente stug vasthoudt zal eerst beleid moeten worden gemaakt en moeten bedrijven die het aangaat op de hoogte worden gesteld. Ze moeten immers weten waar ze aan toe zijn. En ten derde de totaal begrote f ,00 voor de centrumplannen. Het lijkt heel wat. Echter, als de gemeente Westland ambitie heeft en diverse kernen niet tot slaapdorpen wil bestempelen, dan zal dit bedrag niet voldoende zijn. Een uitsplitsing per kern zal dit bijvoorbeeld duiden. Wateringen krijgt in 2021 en 2022 totaal f ,00. Een klein bedrag voor een kern waar toch het nodige zal moeten gebeuren. Hierbij doe ik namens praktisch alle leden van MKB Westland en Horeca Westland nogmaals het verzoek de ondernemers van Westland, onze motor, te steunen en deze stapeling van lastenverzwaring te voorkomen en te investeren in de centrumplannen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Batelaan. U bent ook keurig binnen de tijd gebleven. Dan geef ik het woord aan de heer Samwel van Inloophuis Carma. Mijnheer Samwel. Aan u het woord. De heer Samwel: Goedemiddag. Bedankt dat ik u even toe mag spreken. Mijnheer de voorzitter, leden van de raad. Inloophuis Carma is dé ontmoetingsplaats in Westland voor volwassenen en kinderen die kanker hebben of hebben gehad, of hun naasten of hun nabestaanden. In tegenstelling tot veel inloophuizen in het land die wel subsidie ontvangen van de gemeente is inloophuis Carma momenteel volledig afhankelijk van giften, donaties en sponsoren. Mede door de vele goede doelenacties in het Westland, waar we overigens met zijn allen best trots op mogen zijn, krijgen we mooie bijdragen, maar vissen we ook met al die anderen in dezelfde vijver voor donaties en sponsoring. Dat maakt ons inloophuis financieel kwetsbaar. Voor de professionele continuïteit, die wij twee jaar geleden hebben ingezet en waarvan de waarde onomstotelijk is bewezen, is een structurele ondersteuning essentieel. Onlangs vernamen wij dat een dit jaar bij de gemeente ingediende subsidieaanvraag is afgewezen. Ondanks onze grote inspanningen om meer inkomsten te genereren is de huidige financiële stand van zaken dusdanig dat we over enkele maanden onze openstellingsuren zullen moeten terugschroeven, waarmee de dienstverlening aan onze gasten aanzienlijk beperkt zal worden. Het zal duidelijk zijn dat dit grote gevolgen heeft voor onze bezoekers en vrijwilligers, maar ook voor de psycho-oncologische zorgketen, waar Inloophuis Carma in Westland deel van u uitmaakt. Uit een recent landelijk onderzoek blijkt dat meer dan 900Zo van de bezoekers aan inloophuizen een positief effect ervaart van de informele zorg bij 8

10 kanker die deze inloophuizen bieden. Verder komt uit dit onderzoek naar voren dat 840Zo van de bezoekers vindt dat door de bezoeken aan het inloophuis hun kwaliteit van leven is verhoogd. Ook komen mensen sneller terug in het arbeidsproces, hetgeen de maatschappij een aanzienlijke besparing oplevert. De vrijwilligers van Inloophuis Carma zijn niet alleen werkzaam in het inloophuis zelf. Een aantal van hen is als vrijwilliger aanwezig op de oncologische afdeling van het Hagaziekenhuis en het Reinier de Graaf ziekenhuis. Ook hier zijn zij het luisterend oor en bieden zij ondersteuning aan degenen die daar behoefte aan hebben. Daarnaast levert Carma een directe bijdrage aan het realiseren van verschillende gemeentelijke beleidsdoelen op het gebied van eenzaamheidsbestrijding, maatschappelijke participatie en welzijn. De gemeente Westland streeft ernaar het multifunctioneel gebruik van accommodaties te bevorderen. Wij bieden onderdak aan vrijwilligers van palliatieve thuiszorg Beukencode, vereniging 'Ouders van een overleden kind', mantelzorg inloop Westland en Nazorg Westland. Het zal u duidelijk zijn dat afslanking van ons inloophuis grote gevolgen zal hebben. Gevolgen die verder gaan dan alleen het belang van Inloophuis Carma. Wij willen hiermee namens inloophuis Carma een signaal afgeven. Wij hebben begrip voor het feit dat het voor de gemeente wellicht niet mogelijk is om ons een structurele subsidie te verstrekken. We doen echter een beroep op u, leden van de raad, om het binnen de Begroting 2020 in elk geval mogelijk te maken een periode te overbruggen, zodat wij verder kunnen met het zoeken naar meer structurele financieringsmogelijkheden. IPSO, de landelijke vereniging van inloophuizen, is met enkele grote partijen in gesprek voor een structurele bijdrage voor inloophuizen, omdat eenieder inziet dat psychosociale zorg een belangrijk onderdeel is van het totale genezingsproces. Wij hopen dat dit binnen enkele jaren vaste vorm gaat krijgen. Ik dank u voor uw aandacht en wens u veel wijsheid in uw besluitvorming. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Samwel. U bent ook keurig binnen de tijd gebleven. 5. VOORSTEL TOT VASTSTELLING VAN HET VAN DE OPENBARE RAADSVERGADERING VAN 24 SEPTEMBER 2019 De voorzitter: Akkoord. Aldus vastgesteld. 6A VASTSTELLING VAN DE AFHANDELING VAN DE LIJST MET INGEKOMEN STUKKEN (LIS) De voorzitter: Akkoord. Vastgesteld. 6B KENNISNEMING VAN DE LIJST MET UITGAANDE STUKKEN (LUS) 6C KENNISNEMING VAN DE LIJST MET VERTROUWELIJKE STUKKEN 6D KENNISNEMING VAN DE LIJST MET ARTIKEL 42-VRAGEN EN ANTWOORDEN 6e KENNISNEMING VAN DE LIJST MET ARTIKEL 43-VRAGEN en antwoorden VOORSTELLEN WAAROVER GEEN BERAADSLAGING PLAATSVINDT 7. VOORSTEL TOT VASTSTELLING VAN HET BESTEMMINGSPLAN PRINS CLAUSSTRAAT TE WATERINGEN 8. VOORSTEL TOT VASTSTELLING VAN BESTEMMINGSPLAN LIERMOLEN TE DE LIER 9

11 9. VOORSTEL TOT VASTSTELLING VAN HET BESTEMMINGSPLAN ROZEMARIJN 1 TE WATERINGEN 10. VOORSTEL TOT VASTSTELLING VAN HET BESTEMMINGSPLAN FIETSVERBINDING GROENE SCHAKEL TE S-GRAVENZANDE 11. VOORSTEL TOT VASTSTELLING VAN DE GEHEIMHOUDING VAN HET RISICOREGISTER 12. VOORSTEL TOT BENOEMING VAN DE HEER A. (AD) VAN HARMELEN, J. (JOKE) GIJSBERTS EN B (BRAIHIM) MOHCIN IN DE VERSCHILLENDE RAADSCOMMISSIES De voorzitter: Akkoord voor de hamerstukken 7 tot en met 14. BERAADSLAGING OVER (BESPREEKSTUKKEN) 13. VOORSTEL TOT VASTSTELLING BESTEMMINGSPLAN GR OENEWEG 179 TE 'S - GRAVENZANDE 14. VOORSTEL TOT VASTSTELLING VAN HET BESTEMMINGSPLAN VLIETWEG ACHTER 12 TE NAALDWIJK 15 VOORSTEL TOT VASTSTELLING VAN DE ECONOMISCHE OPGAVE VOOR WESTLAND De voorzitter: Dank u wel. Dan is het bij deze vastgesteld. 16. VOORSTEL TOT VASTSTELLING VAN DE PROGRAMMARAPPORTAGE VOORSTEL TOT VASTSTELLING VAN DE JAARSCHIJF 2020 VAN DE PROGRAMMABEGROTING De voorzitter: Agendapunten 16 en 17 worden gecombineerd behandeld. Ik ga er van uit dat alle fracties het woord willen voeren en begin met de CDA-fractie, mevrouw Vermeer. Mevrouw Vermeer-de Smit: Dank u wel, voorzitter. Lang niet alles kan meer. Dat is de conclusie die we kunnen trekken uit de gepresenteerde cijfers. Als het college het voorzieningenniveau in stand wil houden, dan is het duidelijk dat hier iets tegenover moet staan: het verzwaren van de lasten en het schrappen van verschillende zaken. Laat ik met de deur in huis vallen en ik heb ook goed geluisterd naar de heer Batelaan: niemand zit te wachten op een verhoging van de onroerend zaakbelasting met 250Zo op nietwoningen. Zeker niet als je een schoenenzaak runt en steeds meer mensen bij jou schoenen komen passen om ze later op internet te bestellen. Of als je tomatentuinder bent en een gevreesd virus je kas is ingeslopen. Toch vindt onze fractie dit gerechtvaardigd gezien het enorme financiële tekort dat moet worden gedicht, zeker als we weten dat de ozb voor Westlandse ondernemers jarenlang ver onder het landelijk gemiddelde lag en de verhoging neerkomt op nog geen f 20,00 per maand voor de meeste midden- en kleinbedrijven. We zien dat er verschillende zaken zijn geschrapt uit de voorjaarsnota. Zwembad De Hoge Bomen wordt niet automatisch nieuw gebouwd, maar er wordt gekeken naar summiere herbouw waarbij een deel van de omgeving kostendrager kan zijn voor het nieuwe zwembad. Een prima idee. 10

12 Het schrappen van een extra aan te leggen hockeyveld is niet fijn, maar wat ons betreft te rechtvaardigen omdat ook nieuwbouw en uitbreiding bij de sportcomplexen in De Lier en Monster-Noord voorlopig niet doorgaan. Ik heb het al genoemd: lang niet alles kan. Alle sportvoorzieningen binnen Westland liggen er keurig bij, overigens vaak te danken aan de vrijwilligers die dagelijks op en rond de velden aan het werk zijn. Het college zegt te willen investeren in nieuwe scholen. Onze fractie vraagt zich af of dat nu een goede keuze is. De huidige schoolgebouwen zijn alle in nette staat. Gebouwen die vijftig jaar geleden zijn neergezet mogen nieuw worden gebouwd. Onze fractie vindt het verstandiger om de gebouwen pas te vervangen als ze hier echt aan toe zijn. Net als ieder weldenkend mens heeft onze fractie grote zorgen over de overschrijding in het budget voor de jeugdzorg, zeker nu we vorige maand hebben gehoord over een nieuw miljoenentekort. We helpen steeds meer kinderen en gemeenten vergoeden vormen van jeugdzorg die vóór 2015 door niemand werden vergoed. Onze fractie vindt het belangrijk dat we als raad nog deze maand starten met een werkgroep, waarbij we keuzes maken: wat komt voor rekening van de gemeente en wat voor ouders en opvoeders. Als gemeente zijn we net op weg naar de nieuwe aanbestedingen en horen nu van de minister dat de gespecialiseerde jeugdzorg in breder verband moet worden geregeld. Wij wensen de wethouder veel succes bij deze nieuwe hervorming waar veel nog onduidelijkheid heerst. De zorg in Nederland is van hoog niveau, zo ook in Westland. Het bestrijden van eenzaamheid staat hoog op onze agenda. CDA Westland vraagt nu echt het college om nu haast te maken met plannen voor het huis van de buurt, met volop mogelijkheden voor ontmoeting in verschillende dorpen. Ook de vele vrijwilligers die werkzaam zijn bij Vitis en de bibliotheek verdienen duidelijkheid. Waar gaan we deze buurthuizen realiseren? In 's-gravenzande stagneren de plannen met Vitis en de bibliotheek. Onze fractie vraagt het college om samen met de ontwikkelaar en de bouwer een stap extra te zetten, zodat het huis van de buurt nu snel van de grond komt. In Wateringen is nog veel onduidelijkheid. Monster schreeuwt om een impuls, er ligt een ontwerp voor De Noviteit dat in opdracht van de gemeente samen met het bestuur, Vitis en de bibliotheek is gemaakt. En inmiddels zijn gerenommeerde horecaondernemers geïnteresseerd in de exploitatie van een grand café annex eetgelegenheid. Wat zou het mooi zijn als we hier als raad nu achter gaan staan. Wij vragen de wethouder of hij in de eerstvolgende commissievergadering deze plannen nu eens presenteert. Van de wethouder zorg wil onze fractie graag weten of er nu al meer bekend is over de verpleeghuisbedden op de Naaldhorstlocatie. De demografische groei voor Westland staat geraamd op cumulatief 5,20Zo. CDA Westland wil niet dat we in Westland achter de feiten aanlopen en vraagt de wethouder om intramurale zorg en bedden hoog op de agenda te houden, zodat Westlanders in verschillende fasen van gezondheid de juiste zorg op het juiste moment op de juiste plaats ontvangen. Het gebruik van ICT binnen het sociaal domein moet sterk gestimuleerd worden. Niet voor alle vormen van hulp is menselijke ondersteuning nodig en E-health is een van de schakels die nodig zijn om de zorg betaalbaar en uitvoerbaar te houden. Dan de toekomst van De Naald. Kiezen we voor oplappen of fors uitpakken met nieuwbouw. En is de optie van een verhuizing van de WOS naar De Naald dan nog een optie? Onze fractie wil hier graag een keer uitgebreid over praten, zonder politieke lading, maar zodat we wel weten welk kostenplaatje bij welke keuze hoort. CDA Westland vraagt voortdurend aandacht voor kleinschalige recreatie aan de landzijde van de duinen ter compensatie van de voormalige camping op het Molenslag. Wij zien een mooie kans in het ontwikkelen van de maalkom naast de woonwijk Duingeest tot een bereikbare kleine haven. De glastuinbouwgebieden langs het duinpad in Monster zijn sterk verouderd en bieden weinig kans voor een geslaagde reconstructie. Een deel van dit gebied kan bijvoorbeeld worden aangewend voor recreatie of kleinschalige woningbouw. Wij hebben prachtige plannen gezien voor tiny houses in een groen gebied tegen de duinen. 11

13 Over het opzetten van een compensatiefonds, waarbij gestort wordt in een fonds dat weer geheel ten goede komt van de glastuinbouwsector, hebben wij steeds gehoord dat dit wettelijk niet mogelijk is. Maar onlangs heeft onze fractie een bezoek gebracht aan de Duinen B ollenstreek waar men nu ruim zeven jaar succesvol werkt met zo'n fonds. Wij vragen de wethouder dan ook om snel informatie in te winnen die en met de raad te delen. Onze fractie is er van overtuigd dat ook in Westland een fonds kan worden ingezet om de broodnodige reconstructie een enorme boost te geven. CDA Westland maakt zich hard voor ouderenhuisvesting. Er zijn particuliere investeerders die graag willen starten met een project voor wonen en zorg, met een knarrenhof of met kangoeroewoningen. En we willen dat het college snel met deze initiatiefnemers in gesprek gaat en deze zo goed mogelijk faciliteert. Het huisvesten van arbeidsmigranten verloopt verre van ideaal en er is veel weerstand vanuit de Westlandse bevolking. Onze fractie schaamt zich daar eigenlijk voor en was dan ook blij verrast door de ingezonden brief van de heer Aad Vellekoop afgelopen week in het AD. Hij pleit voor een open blik naar onze arbeidsmigranten en vraagt om openheid en aandacht voor en een dialoog mét elkaar. Een oproep waar CDA Westland van harte achter staat. Verschillende initiatiefnemers van de bouw van al dan niet tijdelijke woonunits voor spoedzoekers staan te popelen om aan de slag te aan in onze gemeente. En onze fractie wil dan ook graag dat het college een locatie aanwijst waar zij hun plannen op kunnen boetseren, zodat we als raad de keuze hebben uit verschillende ontwerpen. Wij noemen bijvoorbeeld de Achtsprong in De Lier. Temeer omdat Westland meedoet aan een pilot flexwonen. Westland is de eerste gemeente die zich heeft aangemeld voor de zogenaamde versnellingskamer' waardoor trajecten korter worden. Sprekend over een kort traject, onze fractie begrijpt dat we te maken hebben met wettelijke termijnen, met bezwaarprocedures en met bestemmingsplannen en we weten dat zowel wethouders als ambtenaren hard werken, maar soms lijkt het alsof men aan de Laan van de Glazen Stad een chronisch gebrek aan haast heeft. Het hotel voor arbeidsmigranten in Maasdijk, de plannen van Stichting Droom je Thuis in Naaldwijk en Ons Buitenhuis in Maasdijk of de voetbalgoaltjes voor Luuk van der Laar. Wat duurt het allemaal ontzettend lang. CDA Westland heeft bezoeken gebracht aan verschillende bedrijven in de Westlandse dorpen. In veel gevallen zijn ondernemers bereid om te praten over een herbestemming tot appartementen. Wij zien hier grote kansen en hebben een motie opgesteld om de leegstandsmakelaar te laten onderzoeken welke locaties geschikt zijn voor een dergelijke ontwikkeling. Als deze uitbreiding van het takenpakket van de makelaar niet uit het beschikbare budget kan komen, dan stelt onze fractie voor om een van de twee jaarlijkse onderzoeken van de Rekenkamercommissie te laten vervallen als financiële dekking. Wij horen binnenkort graag van de wethouder wat de stand van zaken is. Verder moeten we nadenken over een ontwikkeling en bestemming per dorp. Hoe raar is het om Ter Heijde en Monster als kustdorpen beter te promoten met ruimte voor de eerder genoemde kleinschalige recreatie en een aantrekkelijk centrum met voldoende horeca en winkeltjes naast het bestaande aanbod. Als zoiets in Katwijk lukt, dan moet het bij ons toch ook kunnen. Wij zijn erg benieuwd naar de resultaten van het participatieproces over het centrum van Poeldijk. Dan kunnen we eens knopen doorhakken. Het zou zonde zijn als initiatiefnemers met mooie plannen afhaken, omdat er geen besluiten vallen. CDA Westland pleit voor het ontwikkelen van appartementen in het voormalige Dario Fo-gebouw. We vragen het college om zich tot het uiterste in te spannen om ook op deze locatie een huis van de buurt met Vitis en de bibliotheek te ontwikkelen. Het winkelcentrum van Wateringen is toe aan vernieuwing, de mobiliteit qua autoverkeer en openbaar vervoer is daar verre van op orde. In het participatieproces over de visie voor Wateringen, in de plannen van de BIZ en vanuit onze fractie zijn goede plannen aangereikt. CDA Westland wil dan ook een aantal projecten opvoeren in de begroting voor

14 Wij kijken uit naar de plannen voor Heenweg die volgend kwartaal bekend zijn. Hoeveel en welke woningen gaan er gebouwd worden? Wat wordt het bewonersaantal? Kunnen we de brede buurtschool in de benen houden en is er nog financiële ruimte voor een beweegbox? In het kader van right to challenge kunnen we constateren dat de vrijwilligers van De Waterman een keurige begroting en kostenraming voor de komende jaren hebben opgesteld. Een onderzoek voor de toekomst is ook in eigen beheer gemaakt en afgegeven aan de gemeente. Het wordt tijd dat dit nu ook beloond wordt door een definitief groen licht zodat we v 2021 de nodige reserveringen op kunnen nemen. Sinds lange tijd vragen belanghebbenden van het Prins Willem III-plein, beter bekend als het kerkplein van Ter Heijde, om een andere, groenere inrichting. En wij vragen de wethouder om direct in gesprek te gaan met de initiatiefnemers en ook hier in het kader van right to challenge het beschikbare bedrag aan hen ter beschikking te stellen. Ik weet namelijk zeker dat zij hier gezamenlijk een goede invulling aan kunnen geven. Opnieuw zonde om hier de inzet van het ambtelijk apparaat voor te gebruiken. CDA Westland vraagt de burgemeester om de Evenementennota nog een keer goed door te nemen. Want door het schuiven van verschillende grote evenementen, bijvoorbeeld het Varend Corso, is er ruimte ontstaan voor nieuwe activiteiten op het evenemententerrein in de weken waar dit nu niet is toegestaan. Initiatiefnemers moeten daar wat onze fractie betreft de kans krijgen om iets te organiseren voor Westlandse jongeren. Onze fractie heeft moeite met het restaureren van een muur, een historische druivenmuur weliswaar, voor een bedrag van f ,00. Wellicht kan de muur door vrijwilligers of via stageplekken bij het mbo worden gerestaureerd. Negen jaar geleden werd er een groen-witte muur gebouwd ten bate van Haiti, wie heeft er niet aan mee gewerkt? En onze fractie denkt, dat er ook voor dit project genoeg mensen te vinden zijn die daarbij willen helpen. Sprekend over druiven komen we vanzelf op de Westlandse Druif. Wij vragen de wethouder om in gesprek te gaan met Fonds 1818, dat jarenlang een forse subsidie heeft verstrekt aan de Druif. CDA Westland hoopt dat deze nog een half jaar kan worden voortgezet voor het gedeelte van de losstaande druivenserres achter het gebouw. De wethouder kan dan de regie voeren in gesprekken met potentiële kopers voor de overige opstanden. Wij vragen hem daarbij nadrukkelijk om te denken in de richting van een dagopvang of andere vormen van ontmoeting. Onze fractie werpt de vraag op of er kan worden bezuinigd op de openbare ruimte. Kunnen stukjes groen in beheer worden gegeven bij omwonenden? Kunnen sportverenigingen zelf zorgen voor het onderhoud op en rond de velden en wordt dat dan goedkoper? Dan nog een opmerking over het World Horti Center, waar veel aandacht is voor kennis en innovatie. Wij vragen het college nogmaals dringend om inspanningen te verrichten om de glastuinbouwgeoriënteerde opleidingen van InHolland in Delft naar Westland te halen. Een dergelijke opleiding hoort gewoon thuis in de grootste tuinbouwgemeente van Nederland. Er zijn Europese subsidies beschikbaar en onze CDA-gedeputeerde Adri Bom liet weten dat de provincie Zuid-Holland f ,00 euro beschikbaar stelt voor de doorontwikkeling van campussen in Zuid Holland. Nergens is de glastuinbouw zo efficiënt als bij ons in het Westland en we moeten er ook qua onderwijs voor zorgen dat dit zo blijft. Tot slot doe ik hier nog een oproep. We hebben nog veel te doen tot aan de komende verkiezingen in 2022 en ik proef bij alle fracties een enorme drive om dingen voor elkaar te krijgen. Onze oproep is dan ook om dat dan ook zoveel mogelijk in gezamenlijkheid te doen. En persoonlijke aanvallen en kwetsende opmerkingen in de commissie- en raadsvergaderingen, maar ook daarbuiten in columns en op sociale media achterwege te laten. Het past een gemeente om respectvol met elkaar om te gaan. Immers, samen kom je verder. Lang niet alles kan in de komende periode, maar laten we dat wat wél kan dan ook voortvarend met elkaar als college en gemeenteraad oppakken. 13

15 Graag dank ik alle medewerkers en het college voor het werk dat is verricht en wens hen van harte succes toe bij het uitvoeren van hun werkzaamheden. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, vermeer. Ik kijk of er vragen aan u zijn. Dat is niet het geval. Dan geef ik het woord aan de heer Duijsens namens de fractie van Westland Verstandig. Vooraf denk ik dat het goed is om even met elkaar de afspraak te maken dat als u indient in uw eerste termijn, dat u die even bij de griffier aanlevert met voldoende ondertekening. Dank u we l. De heer Duijsens: Mijnheer de burgemeester en leden van de raad. Deze begroting van het college, maar ook de Prorap 2019, met heel veel afwijkingen van de vorig jaar vastgestelde begroting, stelt Westland Verstandig ernstig teleur en maakt haar ook een beetje ongerust. In feite een bevestiging van wat we al eerder dachten en vreesden: kleurloos, initiatiefloos en bijna alles wordt doorgeschoven. En vooral geen controle. Zelfs een beetje een zielige vertoning van dit college en duidelijk wordt dat dit college, met nota bene zes wethouders uit vier partijen, nog steeds het goede spoor niet te pakken heeft. Het college overkomt het in juli 2019 ineens dat er tekorten zijn van meer dan f ,00 en dat er plotsklaps in oktober 2019 over 2019 daarbovenop weer forse kostenoverschrijdingen zijn op het gebied van jeugdhulp, sociaal domein en inhuur externen. Gelukkig zijn er ook meevallers, doordat het college eigenlijk niets doet dan alleen maar op de winkel passen, waardoor er heel veel zaken en dus geld doorgeschoven kan en moet worden naar het volgende jaar. Daarmee valt per saldo het negatieve bijgestuurde resultaat 2019 mee De tekorten 2019 worden echter pas gemeld als het figuurlijke kalf al verdronken is. De centen zijn weg. Bijsturing door de raad wordt daardoor onmogelijk gemaakt en ook de Begroting 2020 wijzigt het college niet, ondanks die blamage over Bewust of onbewust wordt de raad niet goed en niet tijdig geïnformeerd en dat geldt zowel voor het externendebacle als voor het sociale domeindebacle. Ofwel, het college houdt de raad voor de gek door wel steeds af te weten van de grote nadelige afwijkingen in 2019 en meldt dat niet, ofwel door het ook niet te weten en pas in oktober achter de feiten te komen. En in dat geval moet geconstateerd worden dat het college de controle kwijt is. In ieder geval wat betreft de uitgaven in het sociaal domein en voor externen. Westland Verstandig wil weten hoe het zit en vandaar straks het interpellatieverzoek. Gisteren gaf het college het AEF-rapport van 24 september vrij, na lang aandringen, in ieder geval van onze fractie. Het rapport keurt af wat het college gedaan heeft, namelijk begroten op basis van ontvangen middelen en niet op basis van verwachte uitgaven. Dat is een citaat uit het rapport. College. Dit is natuurlijk een slechte zaak. Westland Verstandig begrijpt nu waarom het rapport niet werd afgegeven. Het rapport, gemaakt in opdracht van het college nota bene, is vernietigend. Een blamage voor de rol van het college en de wethouder. Schwalbend beleid. Ondanks heel veel externen, geen voldoende inzet en waarschijnlijk meer maatregelen die meer kosten dan ze oplossen. In 2020 extra tekort van f ,00 in plaats van de f ,00, die eerder werden aangegeven. Dit strookt niet met de nu voorliggende begroting. We keuren af dat dit rapport werd achtergehouden. Er deugt niets va n. Enkele willekeurige citaten uit dat rapport. De b eperkte sturingsmogelijkheden werden regelmatig verklaard vanuit de beperkte beleidscapaciteit in combinatie met gebrek aan focus. Als je dat nou leest, dan denk je van wat daar precies aan de hand is. Een volgend citaat: En voor veel maatregelen bleek nu beperkt informatie beschikbaar over de financiële effecten. M et andere woorden: men is volledig niet in control. Er zijn meer citaten, maar ik volsta hiermee. Dit is des te wranger, als het college in 2019, maar zeker in 2020, gewoon doorgaat met geld uitgev en aan zinloze zaken, zoals f ,00 voor e en bijzondere professor die in 2019 in ieder geval nog geen enkele tastbare bijdrage heeft geleverd aan een beter Westland. En wie kent zijn naam trouwens? Ik denk dat niemand die naam weet. Heel veel geld aan bedrijfsvoering, onbeperkt en onverstandig inhuren van 14

16 externen, het maken van f ,00 extra kosten voor de herindicatie huishoudhulpuren en leegtrekken van potjes met wel heel vage bestemmingen. Als de raad alles geweten had dan zou wellicht ook rond de sloop van het oude gemeentehuis Monster een ander besluit genomen zijn in het begin van dit jaar. Nu kost het nieuwe plan van de sloop van het gemeentehuis f ,00. Behoud van het gemeentehuis zou f ,00 opgeleverd hebben en met goedkopere woningen. Dus vandaar onze motie over het terugdraaien van dat sloopbesluit. Hoe kan het anders? Dit college toont geen enkel initiatief om alle posten van de eerdere begrotingen en de jaarrekeningen onder de loep te nemen en op die wijze financiële ruimte te creëren die nodig is om Westland goed te besturen en dringende problemen van Westland op te lossen. Behalve een post van oud voor nieuw in de begroting over f ,00 kondigt het college aan dat wel in 2021 te gaan doen. Waarom niet nu? Is dat onmacht? Het lijkt net een brandweer die bij felle brand aangeeft: we komen volgende week wel terug om te blussen en dan is alles in orde. Zo werkt het niet, college. Nee, dit college wenst zich liever te verstoppen achter de financiële onmacht en probeert daarmee te vergoelijken dat het toezeggingen niet nakomt en er niets meer mogelijk is in Westland. Wel gaat het college door met van alles, externe bureaus inhuren, het laten opstellen van vele visies en rapporten. In de begroting v oor f ,00. En die rapporten verdwijnen uiteindelijk in de la. Zoals daarstraks het economisch visierapport. Niemand van de raad die daar ook maar één opmerking over maakt. Te voorspellen valt dat het de la ingaat en er nooit meer uitkomt. Een duur rapport waar lang naar uitgekeken is. Terwijl ons eigen ambtenarenkorps naar believen uitbreidt. Ik denk dat het devies 'niet beter, maar meer' moet zijn wat betreft de inzet van de gemeente. Dus niet meer, maar beter moet het zijn. Dus niet meer mensen, maar je moet proberen betere kwaliteit te krijgen. Ook dat vindt Westland Verstandig getuigen van matig bestuur dat men zonder meer maar een blik opent om 80 of meer medewerkers volgend jaar, in 2020, te gaan aannemen. Het is een vage begroting met veel onderbouwde en niet goed onderbouwde uitgaven. Budgetrecht en controle worden daardoor bijna onmogelijk gemaakt. Vandaar onze motie om de taak- en stelposten, waarvan er in deze begroting best wel veel voorkomen, beter als raad te kunnen volgen. Die motie dien ik dan ook in. Ook om die reden een alternatieve begroting, die een andere richting geeft en wel aandacht en geld uittrekt voor de al jaren in Westland en haar inwoners rakende zaken. Dus een richtinggevend stuk. Ombuigen en geld weghalen waar het gemist kan worden en stoppen in zaken die er wel toe doen. In 2018 gaf Westland Verstandig ook op dat punt haar kijk. Wat dat betreft is het verheugend dat het college dat blijkbaar ook gaat doen, maar pas in En 2021 is het jaar voor de verkiezingen, dus dan hoeft het ongeveer niet meer dat op die wijze gehandeld wordt. Wat moet er in ieder geval gebeuren? Het zorgroer moet om. We moeten voor een zorgeloze oude dag voor onze inwoners zorgen. Nu te weinig oog voor ouderen. Ouderen willen zo lang mogelijk thuis wonen. Goede medische zorg, geschikte woningen en voldoende kwaliteit van leven. Daar passen geen tredes 1, 2, 3, 4 en 5 in, zoals de zorgwethouder wil uitvoeren in de huishoudhulpuren. We verwachten van dit college, van deze wethouder en de organisatie meer empathie voor de inwoners die hulpbehoevend zijn en een minder zakelijke, onverschillige en harde opstelling. Westland Verstandig vraagt zich in gemoede af wat het college bezielt om toch door te gaan met herindicatie, wetende dat dit toch weer grote problemen zal leiden. Het voeren van telefonische keukentafelgesprekken is weer een dieptepunt als de wethouder dat wil gaan doen. Het toont aan dat het college geen empathie heeft met degenen die de zorg nodig hebben. Ook niet met de politieke omgeving. De motie die vanavond voorligt en die het gaat halen was te verwachten. Waarom doe je dat dan op deze irritante wijze, waardoor je mensen echt onrustig maakt en mensen die dat niet kunnen hebben? De focus wordt ook weer gelegd om heel hoge bedragen te stoppen in het tegengaan van ondermijning in Westland. De grootste ondermijner lijkt de gemeente zelf te zijn door 15

17 toezeggingen niet na te komen, geld te verspillen aan onzinnige zaken, handhaving in het buitengebied te combineren met onverklaarbare ongelijkheid, hordes kwetsbare mensen met een terechte hulpvraag in de gordijnen te jagen en geld te verspillen aan zaken die de inwoners en Westland absoluut niet beter maken. Wel schone sier maken, althans het college, voor eigen glorie en als filmsterren spelen in vele WOS-spotjes en Westland Report, maar vervolgens datgene doen waarvoor bestuurd moet worden laten liggen. Westland Verstandig vindt dat er een aantal thema's zijn die in Westland dringend moeten worden aangepakt. We noemen dat de big five. Wat zijn die? Dat is allereerst een structureel betere zorg, het wegwerken van wachtlijsten, een betere leefomgeving door in de kernen meer groen en een betere weginfrastructuur, passende woningen voor jong en oud, de structurele mismatch oplossen tussen wat de Westlandse woningzoeker kan betalen en wat er wordt gebouwd en als vijfde punt betere bedrijfsvoering, die meer op maat werkt. Daar moet de focus van de gemeente en het college op liggen. Daar moeten de centen aan besteed worden. We hebben dat gedaan in onze alternatieve begroting om op die wijze een verschuiving tussen die geldmiddelen tot stand te brengen. Een ander feit willen we ook nog melden. Onder dit college nemen subsidies en bijdragen aan enkele grote spelers jaarlijks fors toe. We hebben het dan over meer dan f ,00. Die gaan naar Cultuurweb, die naast de zes ton die ze al kreeg nog twee ton aan bijdragen ontvangt uit allerlei andere potjes. Het gaat ook om Vitis, de bibliotheek, het Westlands Museum, De Naald en de bijdrage aan het SKT. Het is wel makkelijk als college en als gemeente zijnde, je gooit alles maar over de schutting, je betaalt daar grif voor en je hebt het zelf als Westland en als organisatie wel makkelijk. Gaat dit wel goed, vragen we ons af, moet dit niet anders? Zie dit niet als kritiek op Vitis of de bibliotheek, want op zich zijn dat prima instanties. Maar het valt op dat ze steeds groeien en de subsidie steeds hoger wordt. De afgelopen jaren is het aantal woningen dat gebruikt wordt voor grootschalige huisvesting van tijdelijke arbeidsmigranten in Westland toegenomen. Veel klachten van bezorgde buurtbewoners. Er is een toename van het aantal kamerverhuurpanden in het Westland te zien. De zorg van de gemeente Westland is het behoud van betaalbare en bereikbare woningen voor koopstarters enerzijds en leefbaarheid van de buurten anderzijds. En dat is aanleiding om een drempel op te werpen tegen het omzetten van woonruimten in onzelfstandige woonruimten/units. Daarom ons initiatiefvoorstel om in alle gevallen omzetting aan een vergunning te verbinden, waarbij de goede leefomgeving een belangrijk criterium is. Wat ontbreekt is het volgende: echte robuuste en concrete zaken, mevrouw Vermeer gaf er ook een aantal voorbeelden van, die gerealiseerd moeten worden. We noemen bijvoorbeeld een nieuwe rondweg bij ' s-gravenzande om de Koningin Julianaweg, die 's-gravenzande door de nieuwe ontwikkelingen doorklieft en al veel oorzaken van verkeersellende is geweest, te ontzien. Ook in Monster moet er een draconische oplossing komen voor de wegenstructuur en parkeren. De plannen Heenweg, Maasdijk, Naaldwijk, Monster, Poeldijk, Wateringen en Honselersdijk stagneren. En mevrouw Vermeer heeft helemaal gelijk, het lijkt alsof men aan de Laan van de Glazen Stad in slaap gevallen is. Alles wacht op visies. In feite geldt dat voor alle kernen. Overal worden visies voor gemaakt. Voor visies heb je een bril nodig, zei Rutte ooit. Met visies alleen maak je Westland niet beter. Kleine kernen moeten ook geholpen worden met nieuwe woningen. Bij Kwintsheul loopt de ontwikkeling van de Driesprong, bij Heenweg de nieuwbouw en Wateringen het transformatiegebied. Het duurt allemaal echter zo lang en het lijkt erop dat niet de meest grote voortvarendheid betracht gaat worden. Hoe staat het met de woningbouwplannen op de locaties Verkade en Bouwhuijs in Kwintsheul? Daar ontvangen wij ook graag een antwoord op. De events. Westland Verstandig wil eigenlijk dat deelnemers aan events betalen als deze na de aanloopfase georganiseerd blijven worden. Bijvoorbeeld het Westland Event, het MKB Event. Pas als er betaald moet worden door de deelnemers moet blijken of de organisatie daarvan nuttig is. In ieder geval kost het de gemeente daarna geen geld meer. 16

18 Dan onze moties. Er is nog een ander punt. Het lijkt alsof wethouder Vreugdenhil een soort Westlandse beeldenstorm aan het houden is. Vorige week bleek maar weer eens met wat door 's-gravenzanders zelf betaalde beelden gebeurt. Ze liggen in De Lier op de vuilnisbelt te verpieteren. Neem dan een voorbeeld aan de gemeente Utrechtse Heuvelrug volgens het AD van vandaag, die zelfs het begrotingstekort op gaat vullen met de verkoop van kunst die in de kelders ligt. Nou, dat zal in Westland niet gebeuren. We zijn alles kwijt en alles ligt op de vuilnisbelt. Dus neem dat nou even als voorbeeld. Dan prikkelarme kermissen. Daar hebben we ons lange tijd over druk gemaakt. We zijn ook nog ergens blij om. Gelukkig is dat een goed initiatief. En zo kunnen mensen met overgevoeligheid ook genieten van activiteiten die vaak vanzelfsprekend lijken, maar die voor hen moeilijk kunnen zijn. Hulde aan iedereen die hieraan een bijdrage levert. Zwembad De Hoge Bomen. Het raadsbesluit uit 2015, waar bijna alle wethouders als raadslid voor stemden, is nog steeds niet uitgevoerd. In het besluit ging het om onderhoud en renovatie van dat zwembad. Het college kwam daarna zelf, op eigen initiatief, met het idee om nieuwbouw te gaan plegen. Daar had men 4,5 jaar voor nodig. Bij de voorjaarsnota kwam er eindelijk witte rook en nu weer onzekerheid en uitstel. Een vage uitlating van de wethouder in de commissievergadering, waardoor ook het besluit van 2015 op losse schroeven lijkt te komen staan. Dat kan natuurlijk niet. Zekerheid moet gegeven worden dat het bad schoon en veilig blijft en dat onderhoud en renovatie als nodig verzekerd zijn gedurende de komende jaren, nu in de begroting ook voldoende daarvoor staat opgenomen. We zijn voor de motie GBW, die dienen we mede in. Maar daarnaast nog een aanvullende motie, voor het geval die motie het niet zou halen, om in ieder geval zorg te dragen dat het zwembad open blijft, zoals destijds in 2015 is besloten. Het vierde hockeyveld. Na de bewoordingen in de Voorjaarsnota moest gebeuren, ledenstop, de enige hockeyvereniging in Westland. De heer Van der Starre heeft het keurig verwoord hoe dat nou allemaal ligt - kan het college niet nu plotsklaps anders besluiten. We zijn toch een betrouwbare overheid? Terecht verontwaardiging bij de hockeyvereniging en alles was al in kannen en kruiken. Politiek bezien ook niet oké om dat op deze wijze te doen. Geld of geen geld. Wat je in juni zegt moet je in november gewoon nakomen. Blijkbaar kletst het college maar wat in de voorjaarsnota en komt daar nu op terug zonder maar enig soelaas. Dit moet gebeuren, dus die aanleg desnoods door incidenteel geld te geven aan beide verenigingen, zowel de hockey als de voetbal. Dan de motie ' Beter groen. Op zich is dat best wel een ergerlijke zaak. Al twee moties zijn aangenomen, maar het gebeurt gewoon niet. LPF, GBW en wij vinden het prima om dat nog een keer aan de orde te stellen. Wat D66 wil, weer een extra ambtenaar, is ook sympathiek, maar is geen oplossing. Onze motie is dat wel, denk ik. Maar nu zal de wethouder moeten meewerken en anders komen we met een initiatiefvoorstel op dat vlak en dan zal hij wel moeten. De huisvesting van arbeidsmigranten. Ook in 2020 weer een groot bedrag van f ,00 wordt daarvoor uitgetrokken. Zinloos en dat bedrag moeten we ook niet willen. Ik vraag me af of deze wethouder op dit dossier wel door moet, gezien de vele misslagen. Half Westland is inmiddels opgeruid en nog geen enkel resultaat. Met steeds maar tamboereren hoe belangrijk huisvesting is voor de tuinbouw los je dat probleem niet op. Ook het niet uitvoeren van een raadsmotie 'Kleinschalige huisvesting op de bedrijven spreekt boekdelen. En wellicht is het beter om dit dossier over te hevelen naar de wethouder Wonen. Dan de Druiventuin. Belangrijk is het om deze te behouden. Bezoek Westland deed er lang over om bij de Druiventuin een topopslagplek te krijgen. En het openbaar vervoer en de infrastructuur werden aangepast. De gemeente moet dit niet laten wegglijden. Met de Stichting 1818 en de vastgoedstichting contact opnemen voor overleg, sloop of verkoop tegen een vette prijs van de grond moeten we niet wille. Vandaar de motie die wij indienen op dat punt. Mogelijkheden genoeg. Een zorgtuin kun je er van maken. Je kunt het areaal verkleinen. Je kunt eventueel geld stoppen in de negatieve exploitatie. Misschien die vier ton 17

19 van de druivenmuur die we daarvoor een aantal jaren kunnen besteden. Allerlei mogelijkheden zijn denkbaar, maar wat er nu gebeurt is natuurlijk ten hemelschreiend. Dan de schil. Het college wil als een soort blanco cheque f ,00 begroot krijgen om bij een puinzooi zonder instemming van de raad dat bedrag te kunnen gebruiken. Zie bijvoorbeeld de wethouder Zorg, die ineens f ,00 over dit jaar nodig had om de wanvertoning op het gebied van de Wmo huishoudhu lpuren te betalen, bovenop de f ,00 die al extra begroot was. Westland Verstandig vindt dit miljoen onnodig en voorts oncontroleerbaar voor de raad en daarom het amendement. Dan de lasten voor de verenigingen moeten lager. Vandaar de motie Woz, om in ieder geval de gevolgen van de verhoging voor de niet-woningen te beperken. Voorts maakten verenigingen ons erop attent dat de ledlampen door het vorige college zijn toegezegd en dat staat ook zwart op wit. De 500Zo van de duurzaamheidsbijdrage komt niet van de grond, omdat de tweede helft van die investering, de ledverlichting bij voetbalterreinen bijvoorbeeld, veel te hoog is. Er zijn wel nog rijks- en provinciesubsidies, zodat het gat voor de verenigingen kleiner is. Vandaar de motie om dit nader te bekijken. Iedereen is gebaat, ook Westland zelf, bij ledlampen. Dan goed openbaar vervoer, dat is steeds belangrijker voor een goed leefklimaat in Westland. De tijden en sentimenten veranderen snel op dat punt. Een Westlandse lightrailverbinding met Den Haag en Rotterdam wordt steeds belangrijker. En met de burgemeester zijn we het eens dat Westland een stevig signaal moet afgeven richting andere overheden dat men dat ook wil. En ook de Westlandse raad. Weliswaar hebben we al een bedrag in de begroting zitten, ik dacht f ,00 Ik denk dat als de raad dit voornemen uitspreekt het bij andere overheden de ogen opent. De motie beoogt dan ook een beetje om een tijdlijn te geven. Het moet geen plan worden voor na 2040, want dan zou het wel eens te laat kunnen zijn. Dan Inloophuis Carma. Westland moet trots zijn op voorzieningen als Carma. De gemeente moet, als het niet anders kan, dit soort initiatieven faciliteren en zo nodig incidenteel financieel bijspringen. Vandaar dat we samen met GBW de motie indienen over f ,00. Die moeten ergens te vinden zijn. We hebben een dekkingsmogelijkheid aangegeven. Dat betekent één extern onderzoek minder en we zijn er al. Misschien mogen we zelf uitkiezen en wegstrepen waar dat niet nodig is en zelf het advies geven. Dan de kringloopwinkels. De misère rond de kringloopwinkels moet opgelost worden. Onverklaarbaar is dat de wethouder direct stopte toen er een probleem was. Decennialang is het op die wijze gegaan, dus dat kringloopwinkels gratis mogen aanbieden. Wij vinden dat gedurende het onderzoek de oude situatie weer herleeft en men dus ook weer gewoon gratis kan aanvoeren. Het Fietsplan Westland. Voor 2020 is er f ,00 uitgetrokken voor het Fietsplan. Eerst zal ambtelijk bekeken moeten worden wat er terechtgekomen is van het Fietsplan 2006, wat we gaan doen en hoe. Wordt de pas opgerichte Fietsbond Westland betrokken bij een en ander? In ieder geval lijkt het dat goede verwijzingsbordjes nodig zijn in Westland. Handhaving buitengebied. Het standpunt van onze partij is duidelijk. Eigenlijk vinden we het allemaal maar niks. Berenschot heeft in 2018 aangegeven: oude gevallen moet je niet meer proberen aan te pakken, alleen gevallen waarin serieuze reconstructie gaat plaatsvinden. Maar daar trekt het college zich blijkbaar niets van aan. Ook in 2020 zien we weer een immens bedrag staan voor handhaving in het buitengebied. Eigenlijk financiering van procederen tegen onze eigen inwoners. Ik vind dat we dat als raad niet moeten willen. De islamitische school. Ons standpunt is duidelijk. Die moet er in onze ogen niet komen. De procedure loopt bij de Raad van State. Laten we die afwachten en laten we geen geld in de begroting daarvoor opnemen. Dan de kosten van gemeentehuizen. We naderen de f ,00 en een van de vragen was aan het college aan te geven wat de totale kosten zijn. En tot grote verbazing is het college niet in staat om in november 2019 aan te geven wat in 2018 de energiekosten van de 18

20 gemeentehuizen zijn. Als je dat bedenkt en daar zelf ook namens mee te maken hebt denk je hoe het mogelijk is dat men niet kan opgeven en dat daar een soort vaagheid in treedt. Wat we ook zien is dat het geen goede keuze is geweest om 110Zo rente over de vergoedingen te gaan betalen. Op dit moment bedraagt de marktrente onder 10Zo. Het zal duidelijk dat Westland op dat punt erg duur uit is en één lachende partij is degene die destijds de contractant van de gemeente was. Over herinrichting van het kerkplein ter Heijde hebben we een motie ingediend. Het CDA steunt die ook, heb ik begrepen, en dient die mede mee in. Het is een goede zaak dat het op die wijze daar snel voor elkaar kan komen. Dan de grote investeringen De Naald en de gemeentewerf. Het college neemt geen besluiten, schuift die ook nu weer door. Dat deed het vorig jaar ook al en steeds met een jaar. Laten we nou een keer de knoop doorhakken en aangeven dat er gedurende vijf jaren geen nieuwbouw gemeentewerf en nieuwbouw De Naald plaatsvindt. Ik denk dat het geld oplevert, een hoop ambtenarentijd bespaart. Vandaar de motie om die duidelijkheid te geven. Dan het manifest 'Ouder worden in Westland'. We zagen gisteren de heer Vreugdenhil met de heer De Jong op de foto. Ik geloof dat het het enige moment was dat hij daar was. Westland Verstandig vindt dat dat manifest, bedacht, door de heer De Jong, omarmd moet worden en moet worden uitgevoerd. Er kan op dat punt best nog wel een tandje bij in Westland. Dan de politiesterkte. Er is een motie ingediend om te voorkomen dat de personele bezetting nog verder afzwakt. De brief aan de hogere overheid lijkt me op zich geen punt. Dan de afkoppeling van het gas-motie. Belangrijk omdat dat gefaciliteerd moet worden. De bewoners moeten duidelijkheid krijgen over de consequenties van het overschakelen van het gas naar iets anders. Daarom de motie. Over medicinale wiet hebben we een motie, die lijkt een beetje naar de achtergrond verdrongen te zijn. Ik vind dat best belangrijk. Vandaar dat er een brief naar de Tweede Kamer moet komen om dat weer opnieuw te gaan bezien. En ten slotte de ondersteuning van de sportverenigingen in Monster. Bekend zijn de plannen over voetbal en tennis. Westland Verstandig vindt dat die plannen verdere uitwerking behoeven aan de hand van de ingebrachte voorkeursvarianten. Met de woonbestemming van het huidige tenniscomplex is wellicht het financiële gat te dichten. Niets doen is geen optie, dus actie. In de begroting is daarover niets terug te vinden, dus wat dat betreft lijkt het allemaal vrij somber voor de twee verenigingen. Tot slot. Dit is niet de begroting die Westland Verstandig voor onze inwoners wenst. Een andere richting is verstandig en dringend gewenst. Wij zouden ook graag zien dat dat zou gebeurd zijn. Bedankt. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Duijsens. Er zijn vragen voor u van mevrouw Vermeer. Mevrouw Vermeer-de Smit; Dank u wel, voorzitter. Ik moet eerlijk gezegd zeggen dat ik niet alles even goed heb verstaan, maar ik vond het wel een beetje weer het gebruikelijke drama in twee delen. Want ik heb niet de illusie dat uw tweede termijn positiever wordt en dat vind ik toch wel jammer. Want het is natuurlijk niet zo dat alles goed gaat hier, maar het is ook niet zo dat alles drama is in het Westland. Dan heb ik nog twee vragen. Over het ambtenarenapparaten zei u: niet meer maar beter. En kwalificeert u daarmee de bij ons werkzame ambtenaren daarmee als niet voldoende geschikt? Dat is mijn eerste vraag. En ten tweede wilt u het bedrag gereserveerd voor ondermijning aan andere doeleinden bestemmen. U gelooft toch niet in sprookjes en denkt toch niet dat er geen ondermijning in het Westland plaatsvindt? Dan een geruststelling. De vijf speerpunten die u als belangrijk aanmerkte staan bijna identiek genoemd in het Westlandse Akkoord. Dus in dat opzicht kan ik u geruststellen. Ik heb één nieuw idee gehoord: betalen voor events. Dat vindt mijn fractie een heel goed idee. 19

21 De heer Duijsens: Mevrouw Vermeer. We sluiten best wel goed op elkaar aan. U zegt ook: er gebeurt te weinig, er gebeurt niets. En vervolgens komt u met een hele lijst waarvan u vindt dat er zou moeten gebeuren, maar wat niet gebeurt. Die ondermijning is een taak van de politie, daar moet de gemeente geen tonnen en miljoenen in gaan stoppen. Daar blijf ik gewoon bij dat dat de kwestie op dit moment is. Dus ondermijning is een onderwerp dat niet bij de gemeente thuishoort. Dat vindt natuurlijk wel plaats, maar ik geloof niet dat het de taak van de gemeente is om dat op te sporten en om dat te gaan bekijken. En die vijf punten. Mooie woorden. Ja, u ook hartstikke mooie woorden. De zorg, alles wordt geregeld, maar er wordt gewoon niks geregeld. Op die vijf punten moet je als gemeente focussen. Er waren vijf jaar geleden al problemen en die zullen na afloop van deze periode nog steeds de problemen van Westland zijn, omdat het college de problemen niet oplost. Dat gaat allerlei andere dingen doen. Dat gaat een professor benoemen. Dat gaat allerlei andere zaken beet pakken waar Westland niet beter van geworden is, waar Westland ook niet beter van zal gaan worden en waarvan op dit moment ook niet aantoonbaar is dat men daarvan beter is geworden. Mevrouw Vermeer-de Smit: Voorzitter. Mijn eerste vraag ging over het ambtenarenapparaat, niet meer maar beter. De heer Duijsens: Ja, ik vind dat je voordat je begint uit te breiden onbeperkt eerst moet kijken of we niet beter kunnen laten functioneren. En nu komen er 80 mensen bij. Ik denk dat we niet onder stoelen of banken hoeven te stoppen, die 820, dat dat op zich niet goed gaat. Vandaar de vele externen die we nodig hebben. Dan ga je van 820 naar 900. Nee, je moet kijken of we verbetering in die 800 kunnen brengen. Dat is de stelling. De voorzitter: Mijnheer Duijsens. Ik heb nog even een aantal vragen aan u. Die gaan over een aantal moties die u heeft ingediend. Motie 2 is een tegenbegroting en wil ik eigenlijk als een amendement aanmerken. Want u wilt de begroting van de gemeente wijzigen. Ik stel voor dat we die motie als een amendement kwalificeren. Kunt u zich daarin vinden? En ik kijk ook even naar motie 7 over het kerkplein Ter Heijde. Daar zou ik u ook in overweging willen geven om een dekking aan te dragen. Want u vraagt om inrichting van het plein. Of ik geef u in overweging het dictum te veranderen en het college te verzoeken om met een voorstel te komen. En dan kan het voor de rest blijven staan. De heer Duijsens: Ik zal de dekking aangeven. De voorzitter: U gaat de dekking aangeven. Dan wordt het daarmee een amendement. Dan motie 15 over het terugdraaien van het raadsbesluit sloop gemeentehuis Monster. Ook daar zit een financiële component aan. En ook daar zou ik u willen vragen een amendement van te willen maken met een dekking. De heer Duijsens: We hebben nu de sloop. Die vervalt. De voorzitter: U moet even op het knopje drukken, want anders loopt de tijd ook niet door. U vraagt om het terugdraaien van het raadsbesluit van de sloop en de financiële gevolgen daarvan. Zegt u daarmee niet te willen slopen? Maar u heeft ook geen alternatief. Dan is het heel simpel. Dan wordt de financiële consequentie van de sloop teruggedraaid. Dat is een administratieve boeking. Als u ook een alternatief wilt, dan is het ook goed om dat in beeld te hebben. 20

22 De heer Duijsens: Oké, prima. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik naar de fractie van de LPF, de heer Van Koppen. De heer Van Koppen; Voorzitter. Zei ik een half jaar geleden dat het mijn eerste keer was dat ik de behandeling van een voorjaarsnota mocht doen, is het nu eveneens de eerste keer voor mij, maar dan tijdens de behandeling van de begroting. Een sluitende begroting ligt er voor ons. Uiteraard... Maar sommige keuzes, en dat zal elke partij voor zich zelf ook wel hebben, doen ons als LPF Westland wel pijn. Als LPF Westland zullen we de positieve en minder positieve punten uit deze begroting verder zo toelichten. We zullen kijken naar onze inbreng vanuit de voorjaarsnota en wat daarmee gedaan is. Ook nemen we jullie graag mee in hoe wij, vanuit ons verkiezingsprogramma, tegen zaken aankijken en hoe we dat wel of niet terugvinden in de begroting. Allereerst onze inbreng een half jaar geleden tijdens de behandeling van de voorjaarsnota. Naast het verhaal dat we als LPF Westland, net als iedereen denk, niet blij werden van het beeld dat er mogelijke tekorten zouden ontstaan hadden we ook een drietal moties aangekondigd aan het einde van de behandeling. Aangekondigd tijdens de behandeling van de voorjaarnota om onze richting mee te geven en te kijken of ze dan in deze begroting verwerkt zouden zijn. De eerste motie was Afschaffen h ondenbelasting'. Als fractie van LPF Westland zijn we blij dat het college goed geluisterd heeft naar de raad en naar onze fractie. De raad die de motie hondenbelasting maar een beetje bullshit vond. We snappen dat het college alle mogelijkheden open hield, maar zijn blij dat we deze motie dus niet meer hoeven in te dienen. LPF Westland was, i s en blijft tegenstander van zo'n belasting. De tweede motie was het terugdraaien van het minimabeleid van 130oZo naar 110oZo.' In veel landelijke gemeentes zien we dat ook deze 1100Zo gehanteerd wordt en in tijden van schaarste lijkt het ons als fractie ook niet meer dan logisch om hier ook naar te kijken. Met alle subsidies die mensen soms ontvangen (huur-, zorgtoeslagen, kindpakket, enz.) is de kloof en prikkel tussen werken en niet werken soms zo klein en dat kan, zeker ook in een gemeente als Westland, waar hard werken een traditie is, niet altijd de bedoeling zijn. De uitwerking van deze motie zien we níet terug in de begroting en we zullen hiervoor dus straks een motie over indienen, conform ook onze inbreng tijdens de behandeling van de voorjaarsnota Als laatste hadden we bij de voorjaarsnota een motie Beter g roen' aangekondigd. Althans; we spraken tijdens de behandeling van de voorjaarsnota al de hoop uit dat we deze motie, net als de motie over de hondenbelasting, niet meer hoefden in te dienen vandaag, omdat die in de begroting terug zou komen. Want tijdens de begrotingsbehandeling van 2017 dienden we als partij een motie Beter groen' in. Deze werd toen ook aangenomen met steun van LPF Westland, het CDA, GBW, Westland Verstandig, de VVD en de ChristenUnie/SGP Westland. Dan denk je: door de meerderheid aangenomen, mooi. Maar helaas zagen we de geest van deze motie niet echt terug in het dagelijkse beleid van de gemeente en dus moest er in 2018 bij de begrotingsbehandeling weer een nieuwe versie komen. Ook deze motie haalde een meerderheid met steun van de LPF Westland, het CDA, GBW, Westland Verstandig, de VVD en de ChristenUnie/SGP Westland en we hadden dus een motie Beter Groen 2.0'. Maar ook nu is er helaas nog niet goed genoeg geluisterd en zijn we genoodzaakt om met een motie Beter groen 3.0' te komen. Jammer, ook wel pijnlijk, maar in onze ogen écht noodzakelijk. We willen geen pleisters plakken, zoals alleen groen in de centra aanpakken voor het MKB. We willen in heel Westland een goed groenbeleid. Ga voor kwaliteit. Kom met een visie daarover en laat het zien. Dit, voorzitter, was het wat betreft onze reactie op deze begroting naar aanleiding van onze inbreng tijdens de voorjaarsnota. Dan gaan we nu kijken naar hoe LPF Westland zich wel of niet kan vinden in deze begroting als we kijken naar ons eigen verkiezingsprogramma. 21

23 We zijn blij om te kunnen constateren dat LPF Westland er toe doet. Er toe doet in de raad en er toe doet in het college. Dat er veel punten uit ons verkiezingsprogramma gerealiseerd zijn en/of aan gewerkt wordt door dit college. Als we kijken naar veiligheid zijn we blij met de mededeling van de burgemeester vorige maand in de vergadering van de commissie Bestuur dat er, na jaar na de aangenomen motie die vorig jaar tijdens de begrotingsbehandeling werd ingediend, nu ook eindelijk en daadwerkelijk gewerkt gaat worden met particuliere beveiligingsbedrijven. Om elkaar te versterken en zo een nóg veiliger Westland met elkaar te creëren en we hopen dan ook dat deze proefperiode een vervolg krijgt, maar daar hebben we alle vertrouwen in. Vraag aan de portefeuillehouder: zijn er al eerste resultaten bekend, of is dat te vroeg? Overigens wil ik daarbij wel opmerken, en ik weet dat dit college daar niks aan kan doen en dit landelijk beleid is, wij het als partij écht triest vinden dat er in het Westland maar slechts één politiebureau is en dat dit bureau voor het grootste deel van de week gewoon staat te verpauperen. Ik ben er laatst nog langsgekomen met hardlopen, maar het is echt belachelijk. Een (bijna) nieuw gebouw met fitnessruimte en al, tien motoren in de opslag, meerdere auto's, busjes, fietsen, wat niet al en staat gewoon stof te happen. Waar mogelijk zal LPF Westland altijd gaan voor een Westlands volwaardig politiebureau. Dan de Westlandse feestweken, de horeca, het evenemententerrein en feesten zoals Opening Vaarseizoen en feesten ten behoeve van goede doelen enzovoort. Als LPF Westland vinden wij deze dé Westlandse cultuur en willen die graag behouden en bewaken. We vinden de move van het Varend Corso om dé Westlanddag op zaterdag in te wisselen voor Haagse euro' s niet echt alles. We zijn wél blij dat de feestweken voor een groot gedeelte zijn gebleven zoals ze waren en gaan er ook vanuit dat dit ook de komende jaren zo blijft. Een lichtpuntje is in onze ogen ook het verplaatsen van dat Varend Corso uit de zomervakantie. Dan komt er een gat van twee weken waarin er geen feesten zijn. In het verleden bleek dat vooral het Varend Corso met bezoekers een groot beroep deed op de politie-inzet. Dat snap ik ook wel, maar ik vond het af en toe ook wel onzin, want met het Varend Corso zie je ineens alles uit de kast getrokken worden: paarden, motoren, busjes, boten enz. en lijkt het er meer op dat de politie dit gewoon een leuk uitje vond, maar volgens mij niet echt mega nodig, want er gebeurt volgens mij niet zo heel veel met een grote groep senioren die naar versierde bootjes zitten te kijken. Er zijn ons geluiden bekend dat er initiatieven zijn om tijdens dit gat in de zomermaanden een feest te organiseren op het daarvoor bestemde evenemententerrein. We horen graag hoe de portefeuillehouder hier tegenaan kijkt en of dit ook mogelijk is. Als LPF Westland juichen we dit in ieder geval van harte toe. Anders zullen we misschien in december met de vaststelling van de evenementenkalender mogelijk maken met elkaar. Om maar gelijk verder te gaan over dat zelfde evenemententerrein, het is altijd een grote wens van LPF Westland geweest om dat terrein mogelijk te maken. Inmiddels is het er, we zijn daar ook erg blij mee, maar hebben wel wat zorgen over de toekomst. We zien in de begroting een bedrag opgenomen van f ,00 om onderzoek te doen. Maar wij zien liever gelijk morgen een schop in de grond om daar de boel aan te pakken, want daar is nu geen geld voor gereserveerd. Daar hoef je volgens mij niet echt een onderzoek voor te doen of een raketgeleerde voor te zijn om te zien dat elk feestje dat op het evenemententerrein georganiseerd wordt eindigt in een 'poolparty' als het een beetje regent. We hebben hier dan ook dekking voor gevonden om dit gelijk aan te pakken. We zullen daarover met een amendement komen. Verder ondersteunen we het stuk in het AD van een paar weken geleden van de voorzitter van Horeca Westland, de heer Van Gaalen: geef de sluitingstijden van de horeca vrij en het deurbeleid tot uur. Zeker nu met die stomme aankomende landelijk opgelegde rookruimteregels. Zorg dat er niet te strak gekeken wordt naar die tijden en naar de data van de terrassen. Zoals er in het stuk ook werd aangegeven heb je soms ook nog een mooie dag in maart of oktober en dan valt het net buiten het seizoen. 22

24 En dan voorzitter, het thema wonen. Tijdens de behandeling voorjaarsnota is dat ook al genoemd, misschien is dat wel hét belangrijkste punt voor dit college. Zowel huisvesting van arbeidsmigranten, als juist óók van onze Westlandse jongeren. Begin met de bouw van die 'Big Bens', torens bij Flora Holland Of plaats de eerste Westlandse wolkenkrabber bij de tuin Van der Lely in Wateringen. De 'Bens Tower!' Laat je eigen Westlandse jeugd daardoor niet in de kou staan! Misschien, voorzitter, moet er dus door dit college nóg meer gekeken worden naar alternatieven, naar alternatieve woonvormen. In het verleden ook al vaak geroepen door LPF Westland; Kijk naar kangoeroewoningen, kijk naar kluswoningen, kijk naar tiny houses, kijk naar zelfbouw of naar andere alternatieve woonconcepten. We zien dat er aan gewerkt wordt, maar willen de wethouder graag oproepen hier nóg nadrukkelijker naar te kijken. Heb lef! En bouwen! Voor ónze jeugd! Voor ónze Westlanders! Daar heb ik wel één nuance bij. Kijk ook wel goed wáár je het doet. en bouw wél naar behoefte. Een succes is bijvoorbeeld de ontwikkeling van de betaalbare huur- of koopwoningen op de locatie van voormalig basisschool De Schakel in Maasdijk. Maar als fractie hebben we laatst ook gezeten met bijvoorbeeld met een Heulse aanpak uit Kwintsheul, waar ze zeggen: een knarrenhof, gráág, maar het heeft géén nut om in één keer 600 huizen te bouwen bij een kern van drieduizend mensen. Op die manier is in één klap alle sociale cohesie weg. Sociale cohesie die in die kleine kernen toch vaak nog heel sterk aanwezig is. Dus let daar op. Probeer maximaal te bouwen voor de Westlander. Op een nieuwe woonwijk vol Hagenezen zit niemand hier te wachten. Suggestie: koop als gemeente een aantal mobiele flexwoningen op en plaats die op stukken grond die toch nog de komende twee, drie jaar kaal liggen, zodat er gebouwd wordt. Als er gebouwd wordt kun je ze misschien verplaatsen naar een ander stuk grond dat braak ligt. De ervaring van afgelopen jaren leert dat er dat er wel lege plekken ergens in het Westland zijn. Het is een relatief kleine investering die snel te realiseren is en waarbij je een aantal Westlandse spoedzoekers kunt helpen. Denk aan gescheiden moeders of anderen die snel een huis nodig hebben Je kunt tenslotte beter in een mobilhome liggen dan slapen in je auto met je kinderen. Op de plek naast het WHC hadden we op die manier makkelijk tien mensen kunnen helpen, of in Monster-Noord of op het terrein van de Westlandse Zoom. En wat arbeidsmigranten betreft, als LPF Westland hebben we altijd geroepen dat we huisvesting willen bij de tuinder zelf. Elke grote huisvestingslocatie nu, zo blijkt tot dusver, roept heel veel weerstand op. In de wijken, in de rijtjeshuizen, roept het, terecht, nóg meer weerstand op. Laat de sector zelf ook met initiatieven komen. Die ruimte was er tot afgelopen 1 oktober en hoeveel aanvragen zijn er? Hoe hard loopt de sector zélf warm voor dit probleem? Wij hebben als fractie in ieder geval weinig daarvan gezien of gehoord. We horen graag hoe de wethouder hiermee verder gaat en ook hoe zij werk gaat maken van een door de meerderheid van de raad aangenomen motie van 18 juni 2019 en huisvesting mogelijk gaat maken bij de tuinders zelf. En als laatste, voorzitter, wil ik mijn eerste termijn eindigen met de zorgen rondom de zorg; Want hoe graag we met alle partijen ook werken aan een beter Westland, iedereen vanuit zijn/haar eigen overtuiging, hoe hard ook iedereen, alle partijen hier, hun best doen om het beste uit deze begroting te halen en dingen te realiseren die het Westland beter en mooier maken, tegen de tekorten of bezuinigingen waar wij als gemeente, vanuit het Rijk, de landelijke overheid, mee om ons oren geslagen worden is niet normaal! We zijn hier in de raadzaal bezig met f 75,00 voor een Fairtrade bord, of f ,00 voor Inloophuis Carma voor een jaar of kleine bedragen voor het evenemententerrein waterdicht te krijgen. En vanuit de zorg komen er tekorten van f en later nog eens f Bam! Daar valt niet tegenaan te werken! En als LPF Westland kunnen we zeggen, dit doet pijn. Want waar we in de voorjaarsnota nog een bedrag of een plan zagen voor bijvoorbeeld een uitruil van een voetbalveld naar een hockeyveld en andere aanpassingen daar op De Hoge Bomen, kunnen zulke zaken nu géén doorgaan vinden. En we horen graag van de wethouder hoe we dit gaan oplossen? Het probleem bij de hockeyvereniging is wel groot. We bouwen duizenden huizen in Westland erbij, maar hebben in Westland slechts één Westlandse 23

25 hockeyvereniging, dus die stroomt een keer vol. We komen daar in de knel. LPF-Westland vraagt al jaren om een totaalplan voor De Hoge Bomen. We hebben al driehonderd verschillende gebiedsvisies gezien, elke keer roepen we verenigingen bij elkaar om te praten over de toekomst en wat ze voor hun eigen vereniging graag zien. Maar als het dit jaar niet past, geef ze dan op z'n minst een stip op de horizon wanneer we het wel kunnen gaan uitvoeren. Volgend jaar of over twee jaar enzovoort. En die vraag stel ik dus heel graag aan de wethouder, hoe nu verder? Hetzelfde geldt eigenlijk min of meer voor het zwembad; Als LPF Westland maken we ons al jaren hard voor het zwembad. En na de voorjaarsnota is dit ineens verdwenen. Er komt nu een onderzoek naar de haalbaarheid van mogelijke kruisbestuiving met een school, multifunctioneel gebruik enz. Het is absoluut niet dat we daar op zich tegen zijn. Integendeel. Als LPF Westland hebben we namelijk vijf jaar geleden al gezegd dat je écht wel kunt kijken naar het gehele perceel an sich en dat daar misschien mogelijkheden liggen. Een strook eraf voor woningbouw of de ligweide met speeltuinen en groen ook bij de wijk betrekken etc. Het ligt nu een half jaar stil, misschien andere slimme ideeën. Wat ons betreft had dit onderzoek een optie geweest in de tijd dat de toenmalige wethouder nog een prijsvraag ging uitschrijven voor het zwembad. Toen, vijf jaar geleden, had je het al uit moeten zoeken wat er allemaal voor mogelijkheden waren. Nu willen we vooral snelheid zien en we hopen dan ook naar een positieve uitkomst van dit hopelijk laatste onderzoek en dat we daarna snel aan de slag kunnen. We hebben daar alle vertrouwen in, maar het moet wél gebeuren. Het mag niet zo gebeuren dat er van uitstel afstel komt of dat we straks ineens weer gaan praten over het totale zwemwater in Westland etc. want dan zijn we weer terug bij af. Er ligt een unanieme motie voor dat zwembad en hopen zo snel mogelijk daar te kunnen gaan opknappen en renoveren We horen graag hoe de wethouder daar tegenaan kijkt? Wat onze fractie betreft moet dat onderzoek gewoon binnen een jaar klaar zijn, zodat we bij de volgende begroting de definitieve klap erop kunnen geven. Een beetje zoals de motie, wellicht ook van Westland Verstandig of GemeenteBelang. Een van de twee. En nog even terugkomend op die zorg; nogmaals, er is niet tegenaan te werken als je bijna f ,00 extra als gemeente moet uittrekken voor die zachte landing die we hebben ingesteld met elkaar. We moeten écht gaan nadenken hoe we daar in de toekomst mee verder gaan. Er zijn al gemeenten die zeggen: dit krijgen we als bedrag binnen voor de zorg en méér kunnen we dus ook niet uitgeven. Is het op? Jammer. Ik hoor graag van de wethouder zorg hoe zij die grote miljoenenbedragen de komende jaren nog denkt te gaan opvangen en hoe we de zorg kunnen gaan blijven invullen. Dat brengt me ook gelijk op het laatste puntje van de zorg, de thuishulp. Als LPF Westland zijn we tegen herindiceren via de telefoon. We vinden dat geen goede ontwikkeling en dit is ook niet in lijn of in overeenstemming met het Radar-rapport en wat wij aan de wethouder verzocht hebben. Als duidelijk is dat dit alleen de mensen betreft die al eerder een gesprek hebben gehad en dit vervolgens niet meer hoeft, dan snappen wij wat de wethouder in zijn memo heeft gerefereerd. Maar wij zullen dit uiteraard wel kritisch blijven volgen. Vanuit de fractie kan ik mededelen dat we ook wel positieve geluiden hebben gehoord over telefoongesprekken en het bespreken van zorg. Dus er zijn gelukkig ook wel mensen die zeggen: ik vond het juist heel fijn, dat belletje, want we zijn er nu in een keer uit. Conclusie: we werken er met z'n allen, ambtenaren, wethouders, burgermeester, inwoners, álle politieke partijen, verenigingen, buurten/wijken, kerken, scholen, keihard aan om Westland beter en mooier te maken. En daarvoor wil ik ook iedereen bedanken en vragen om dat ook te blijven doen! Constructief meedenken en meedoen heeft mijn voorkeur En dat iedere partij dat vanuit zijn eigen invalshoek doet dat is prima. En dat iedereen daarbij zijn/haar eigen keuzes, da's ook logisch. Maar we zitten hier allemaal voor het belang van het Westland. Westland First!' De heer Duijsens: Ik heb scherp geluisterd naar de heer Van Koppen, maar niet helemaal goed kunnen horen wat u met de moties over hockey, Carma en het zwembad doet. 24

26 De heer Van Koppen: Over de hockey heb ik aangegeven dat ik graag van de wethouder eerst wil horen wat de stip aan de horizon is. Als er een stip aan de horizon is, bijvoorbeeld volgend jaar of over twee jaar, dan is het een ander verhaal dan ' hij stond in de voorjaarsnota en gaat eruit, wat gaan we er nu mee doen?' Inloophuis Carma. Ik vind het een heel goed initiatief, maar moet wel kijken of het mogelijk is. Structurele subsidies hebben we afgeschaft, anders zullen er heel veel verenigingen zijn die ook een structurele subsidie willen. Dus daar moet je misschien voorzichtig mee zijn. Dat de wethouder misschien kan kijken naar andere oplossingen, dat hoor ik zo graag van de wethouder. En het zwembad, daarover hebben we in 2015 een motie ingediend. In lijn met die motie zullen we altijd handelen. De voorzitter: Dank u wel. Geen verdere vragen. Dan heb ik nog een vraag aan u, mijnheer Van Koppen, over uw motie. Motie 16 zie ik als een amendement. U gaat de vrijkomende bedragen terugstorten in de financiële reserves. Dus ik zou die als een amendement willen kwalificeren, dan wel u willen meegeven dat u kijkt naar het dictum van de motie. U zou kunnen zeggen: onderzoek de mogelijkheden. En dan blijft het een motie. Maar dat laat ik even aan u. De heer Van Koppen; Daar komen we op terug dan. De voorzitter: Dan ga ik naar de fractie van GemeenteBelang Westland, de heer Keizer. De heer Keizer: Mijnheer de voorzitter, leden van het college, leden van de raad, aanwezigen, kijkers thuis. Vandaag behandelen we de tweede begroting van uw college en daarmee constateren we dat we in dat opzicht op de helft van deze raadsperiode zijn. Om te beginnen, voorzitter, wil ik uw college een compliment maken. Bij behandeling van de voorjaarsnota zag het er naar uit dat de forse stijging van de ozb voor niet-woningen een struikelblok zou kunnen worden. Er is uw college toen - in ieder geval door de oppositiepartijen en de VVD - het verwijt gemaakt dat te makkelijk aan de knop van 'lastenverzwaring' zou draaien en niet eerst gekeken is naar de taken en de eigen gemeentelijke organisatie. Inmiddels hebben wij uit de media begrepen dat er vanuit de coalitie voldoende steun is voor de stijging van de ozb en de verdere lastenverzwaring voor het bedrijfsleven. Uw college kan daarmee dus rekenen op voldoende steun in de raad voor de ingeslagen koers. U bent er in geslaagd een stevige bezuinigingsopgave in een sluitende meerjarenbegroting te verwerken. Voor een aantal van de door uw college daarbij gemaakte keuzen en voorstellen kunt u zonder meer rekenen op de steun van onze fractie. Maar in deze begroting staan ook keuzes en voorstellen waar wij ons absoluut niet in kunnen vinden. Zoals de forse stijging van ozb voor bedrijven en verenigingen. Voorzitter. wij lopen niet weg voor onze verantwoordelijkheid en hebben dan ook de intentie in te stemmen met deze begroting. In een aantal amendementen en moties doen wij voorstellen voor aanpassingen in de begroting die wij belangrijk vinden. Afhankelijk van de steun die we voor onze voorstellen zullen krijgen, zullen wij ons definitieve eindoordeel over de begroting geven. De cijfers van het college laten op het eerste gezicht zien dat we de komende vier jaar een sluitende structurele begroting hebben. Kijken we verder en kijken we naar het saldo van de incidentele baten en lasten, dan zien we het begrotingssaldo negatief worden. Voor het doen van uitgaven worden ook reserves ingezet. We geven dus eigenlijk meer geld uit dan we krijgen. En iedere Westlander weet dat dit niet kan. We hebben reserves om tegenvallers op te vangen en ook die spaarrekening van de gemeente is niet oneindig. 25

27 Waar ingrijpend gesnoeid moet worden kan het niet anders dan dat we keuzes moeten maken. En door de begroting heen lezende, zien we dat uw college keuzes maakt nu geen of minder geld te willen uitgeven aan zaken waarover u eerder suggereerde dat wel te gaan doen of wel te willen gaan doen. Zoals de vernieuwing van zwembad de Hoge Bomen of de aanleg van een hockeyveld bij HVV Naaldwijk. Wat wij constateren is dat uw college nu ook de makkelijke keuze maakt een hoogstnoodzakelijke discussie over het voorzieningenniveau in Westland door te schuiven naar volgende jaren. Daarmee schuift uw college ook de rekening door naar de volgende jaren. GBW gaat graag met de collega-fracties en het college de discussie aan als het gaat om ons voorzieningenniveau en op welk niveau we dat betaalbaar kunnen houden. Het college vragen wij zo snel mogelijk met een plan te komen hoe zij de raad actief denkt te gaan betrekken in deze discussie. En bij het aantreden van uw college werd ons als raad beloofd dat wij niet langer bij het kruisje zou hoeven te tekenen. Het college zou binnen de raadsvoorstellen ons keuzes voorleggen. Maar tot dusverre legt uw college alleen voorstellen voor waarbij wij als gemeenteraad slechts kunnen kiezen uit 'voor' of 'tegen'. Wilt uw college aangeven wanneer die nieuwe werkwijze nu ook daadwerkelijk ingevoerd gaat worden. Of heeft uw college die belofte inmiddels laten varen? Wij horen het zo dadelijk graag. En mogen wij constateren dat met de Chinastrategie, de voormalige post internationalisering weer een plek heeft gekregen in de begroting, ik hoor daar straks graag een reactie op van de wethouder. Wat onze fractie betreft zouden we veel meer van dit soort strategieën moeten doen; de overheid kan deuren openen voor al onze innovatieve bedrijven die wij in Westland rijk zijn en daarmee het economisch belang van het bedrijfsleven en in het bijzonder van de glastuinbouw in het buitenland vergroten. Bij behandeling van de voorjaarsnota constateerde ik namens mijn fractie dat Monster0Noord en dan met name de ontwikkelingen rondom Sportpark Polanen voor de voetbal en de tennis niet tot nauwelijks voorkomen in de stukken van het college. De tennis en de voetbal zouden deze maand geïnformeerd worden door de wethouder over de stand van zaken en duidelijkheid krijgen. Beide verenigingen hebben tot nu toe nog niets vernomen. Wat is nu de visie van het college op de clustering in Monster Noord? Gaat er überhaupt nog iets gebeuren? De verenigingen willen graag duidelijkheid, de verenigingen zijn immers op een gearrangeerd verzoek van voormalig collegeleden aan de slag gegaan. Ik vraag de wethouder zo dadelijk in zijn beantwoording in eerste termijn om een reactie. Uit de gepresenteerde begroting en onderliggende stukken blijkt dat het college voornemens is om f ,00 inclusief bijdrage van de provincie uit te geven voor het herstel van de fruitmuur. Tijdens de commissievergadering EFO gaf de wethouder aan dat uit eindelijk de gemeenteraad een keus gaat maken. Maar waarom heeft uw college dan nu al een omgevingsvergunning aangevraagd voor het herstel van de fruitmuur. Wat de fractie van GBW betreft zou onderzocht mogen worden - en dan sluit ik aan bij de woorden van mevrouw Vermeer van de CDA-fractie - om van deze muur een project te maken voor leerlingen op het voortgezet onderwijs om de muur onder toe zicht af te breken en elders waar deze echt een meerwaarde heeft weer terug te bouwen. Zo kunnen wellicht twee vliegen in één klap slaan. Vier ton voor het herstel is voor onze fractie niet bespreekbaar. Zoals ik eerder in mijn bijdrage heb gesteld: uw college maakt bij de begroting voor 2020 ook keuzes waar wij de fractie van GemeenteBelang Westland zich niet ik kan vinden. Met een aantal amendementen stellen wij de gemeenteraad voor op een aantal belangrijke punten andere keuzes te maken. Allereerst een amendement inzake de islamitische basisschool. De gemeenteraad heeft in meerderheid uitgesproken dat er in Westland géén plaats is voor een basisschool waar islamitisch onderwijs wordt gegeven. Er is dan wat ons betreft ook géén enkele reden om in de begroting uitgaven daarvoor te ramen. Wij dienen een amendement in waarbij deze posten komen te vervallen en ten goede komen aan de algemene middelen. 26

28 Een amendement voor de aanleg van een hockeyveld en de noodzakelijke aanpassingen bij VV Naaldwijk. GemeenteBelang Westland is een partij die het belangrijk vindt dat gemeente Westland haar beloften aan de burger nakomt. Wij dienen een amendement in waarbij wij in de programmabegroting voor de periode financiële ruimte maken voor het investeren in de aanleg van een vierde hockeyveld, inclusief de benodigde aanpassingen aan van VV Naaldwijk, zodat zij hun speelruimte kunnen blijven behouden. Het college draait te gemakkelijk aan de knoppen om de lasten voor het bedrijfsleven te verhogen, zonder grondig naar de eigen organisatie te kijken. Met een forse verhoging van het ozb-tarief van 250Zo en met daar nog eens bovenop de invoering van de reclamebelasting zet uw college van burgemeester en wethouders de goede verstandhouding met de ondernemers in het Westland op het spel. Dat aan de basis voor het invoeren van deze reclamebelasting ook nog eens een notitie ten grondslag ligt, die dateert uit 2006 maakt het voor ons allemaal nog onbegrijpelijker. Wij dienen daarom een amendement in waarbij deze nieuwe belasting weer snel wordt geschrapt. Ozb-compensatie sportclubs. Het is niet langer uit te leggen dat sportverenigingen die zich met hart en ziel inzetten voor het maatschappelijk belang in Westland het hoogste ozb-tarief moeten betalen. Een tarief dat volgend jaar ook nog eens met 250Zo wordt verhoogd. Eén jaar geleden heeft de gemeenteraad unaniem onze motie vastgesteld om de sportclubs voor het lage tarief aan te slaan. Wetten en regels staan de uitvoering van dat besluit in de weg, begrijpen wij van u. Wij dienen daarover een amendement in waarbij wij uw college verzoeken een subsidieregeling compensatie ozb-heffing Westlandse sportclubs vast te stellen. Voor de sportclubs is het materieel effect van deze compensatieregeling dat zij niet meer ozb betalen dan zij volgens het lage tarief verschuldigd zouden zijn. Het indiceren niet telefonisch afdoen. Dat is een motie. Mijnheer de Voorzitter. Er is door deze raad al uitgebreid over het herindiceren gesproken. GBW wil absoluut uitsluiten dat er in Westland telefonische herindicering plaatsvinden of gaan plaatsvinden. Daarom voorzitter vragen wij de gemeenteraad een uitspraak te laten doen die deze opvatting onderschrijft. Kleinschalige woon-zorgprojecten' GBW is ingenomen met uw keus in de begroting voor 2020 f ,00 te reserveren om de ambitie 'beter te zorgen voor kwetsbare en oudere Westlanders' waar te maken. Wij denken d at het mogelijk maken van kleinschalige woonzorgprojecten in alle dorpen in Westland en het ondersteunen van particuliere initiatieven op dit vlak een effectieve uitwerking is van het streven 'Zorg dichtbij en een goede invulling geeft aan 'beter zorgen voor kwetsbare en oudere Westlanders'. Met een motie stellen wij uw college daarom voor de ideeën van kleinschalige woon-zorgprojecten uit te werken. Motie ' W ek geen valse verwachtingen'. Ambities hebben is goed, maar ze moeten wel worden waargemaakt. Inwoners hebben niets aan een gemeente die gouden bergen belooft. Zeker niet als ze uiteindelijk zelf de rekening krijgen. We verwachten dat bij de Voorjaarsnota 2020 fundamentele en harde keuzes worden voorgesteld in de richting van de Begroting Uiteindelijk bij de B egroting 2021 op z'n minst financieel transparante raadsvoorstellen, zodat de raad die keuzes kan maken. Voor die verantwoordelijkheid lopen we niet weg; ook niet nu het financieel wat minder gaat. Met een motie verzoekt onze fractie u al die bijeenkomsten tijdelijk op te schorten tot het moment dat duidelijk is wat in Westland financieel mogelijk en politiek gewenst is. Hom of kuit voor zwembad de Hoge Bomen en zwembad De Waterman. Met een motie roepen wij het college op om bij behandeling van de voorjaarsnota te komen met helderheid inzake zwembad 'Hoge Bomen en zwembad 'de Waterman'. Wij deden deze oproep al bij behandeling van de laatste voorjaarsnota. Helaas heeft u met ons verzoek nog niets gedaan. Het is tijd voor duidelijkheid: ja of nee voor de Waterman en duidelijkheid over de uitvoering van de raadsbreed aangenomen motie uit 2014 voor de Hoge Bomen. Dan de duidelijkheid voor Wateringen. Ook voor Wateringen is het wat GBW betreft tijd voor duidelijkheid. Al zo lang wordt gesproken over de belabberde verkeersafwikkeling in de Herenstraat, het winkelcentrum, de Hofboerderij en de Waterman. Het is ook tijd voor duidelijkheid, Wij vragen de raad zich hierover uit te spreken middels een motie. 27

29 Wie de jeugd heeft, heeft de toekomst. De basisschoolleerlingen van nu zijn de programmeurs van later. GBW roept het college middels een motie op om een meer faciliterende rol te pakken in het onderwijs en het bedrijfsleven op het gebied van programmeren en hen zo dichter bij elkaar te brengen. Samen met de LPF en Westland Verstandig komende we met een motie Beter groen 3.0. Wij betreuren het ten zeerste dat de uitwerking van de voorgaande twee moties niet is opgepakt. We vragen de wethouder: waarom gebeurt niet datgene dat we met elkaar hebben afgesproken. Een derde motie draagt niet bij een het beeld van een betrouwbare overheid. Samen met D66 dienen we een motie in inzake leerlingenvervoer voor hoogbegaafden. Deze zal nader door de heer Hofland toegelicht worden. Voorzitter. Ter afsluiting GBW wil het komende jaar een brede discussie losmaken. Een discussie over wat wij als gemeente willen zijn in de toekomst. Moeten we vooral een teelten oogstareaal blijven of moeten we naar een innovatief areaal? Beide keuzes vragen een andere werknemer, beide vragen een totaal andere ruimte als het gaat om huisvesten en infrastructuur. We kunnen natuurlijk blijven doen alsof er niets aan de hand is en alles wel goed komt. We kunnen de hoogte in met het bouwen van woningen, zoals de heer Van Koppen al aangaf, maar ergens bereiken we een grens. Wij willen samen met uw college, de raadsfracties, het maatschappelijk middenveld en ondernemend Westland de discussie aangaan. Een ding staat voor GBW als een paal boven water, Westland moet dé innovatieve positie voor de glastuinbouw blijven innemen waardoor Westland de kraamkamer van de wereld blijf voor het voedsel, en de pracht van alle sierteelt de wereld kan blijven laten zien. Voorzitter. Ik dank u wel. De voorzitter: Er zijn geen vragen. Dan geef ik het woord aan de heer Zuyderwijk van de VVD-fractie. De heer Zuyderwijk: Goedemiddag. Voorzitter. Dank voor het 177 pagina's tellende stuk proza, ook wel bekend als de Begroting In deze begroting staat omschreven en financieel onderbouwd wat we het komend jaar gaan doen. Dank aan de ambtenaren die hieraan gewerkt hebben. Oprecht, er zijn veel mensen die dagelijks hun stinkende best doen hier op het gemeentehuis, om onze gemeente iedere dag weer een stukje mooier, sterker en beter maken. En ook wij als gemeenteraad moeten daarin bijdragen door keuzes te maken. Dat betekent dat je soms mensen moet teleurstellen, maar wel met dat doel voor ogen: het Westland mooier, sterker en beter maken. En wij staan voor een opgave om aan deze drie wensen te voldoen. Voor nu hebben we een opgave van f ,00. Daarvoor zijn pijnlijke keuzes gemaakt. Pijnlijke keuzes in projecten die in de koelkast moeten en pijnlijke keuzes door aan de lastenknoppen te draaien. De ozb-verhoging voor bedrijven is voor VVD Westland een pijnlijke keuze. En ja, we begrijpen de frustratie van het MKB. We hebben het percentage ozb-verhoging kunnen terugbrengen, en het is nog steeds onder het landelijk gemiddelde, maar het is niet iets om trots op te zijn. Voor wat betreft VVD Westland wordt de ozb voor de komende periode, tot en met 2022, niet meer verhoogd. Ook moeten scherp blijven kijken naar de andere lasten die bij het MKB terechtkomen. Want de sterkste schouders dragen de zwaarste lasten, maar ook deze sterke schouders dreigen een keer onder het gewicht te bezwijken. In de begroting is er een post van f ,00 euro opgenomen voor precario. VVD Westland heeft begrip voor precario op terrassen, de klinkers waar de tafeltjes op staan zijn immers in beheer en onderhoud van de gemeente, maar bordjes aan de gevel die dienen als herkenningspunt voor klanten en horen daar toch niet bij mag ik hopen? Graag een reactie van de wethouder op dit punt. Ook willen wij graag weten of verenigingen ontzien worden van precario. De sportverenigingen dienen een breder doel: samen sporten samen recreëren. En dat is niet de 28

30 gemeentekas spekken. Ja, iedereen moet zijn fair share bijdragen, maar om het verenigingsleven levendig te houden vraag ik de gemeente geen precario te heffen op borden langs de kant van de sportvelden. Over verenigingen gesproken, het niet uitvoeren van het hockeyveld bij Hockey Vereniging Westland en aanpassingen bij VV Naaldwijk is ook een vervelende keuze. We willen de wethouder vragen hoe de ontwikkeling van deze verenigingen in de visie over het sportpark de Hoge Bomen wordt gefaciliteerd. Als blijkt dat er in de visie geen passende oplossing is, zullen wij ons inspannen om alsnog het hockeyveld voor de alsmaar groeiende hockeyvereniging en de aanpassingen bij VV Naaldwijk te realiseren. Terug naar de opgave van f ,00. Die ligt vast voor de komende jaren. Maar wij verwachten dat het niet bij die f ,00 gaat blijven. Er bereiken ons zorgelijke berichten dat we ook het volgende jaar weer een zelfde soort debat hebben, omdat de kosten in de zorg dan weer met miljoenen zijn gestegen. In november en december gaan we raadsbreed overleggen over de hoe nu verder met de oplopende kosten in de zorg, maar hoe ziet de wethouder dit? Kan de wethouder een voorzet geven over hoe de kosten betreffende de zorg in de toekomst in bedwang kunnen worden gehouden. Maximaal verzelfstandigen. Om kosten te besparen is het tijd om weer na te gaan denken over de kerntaken van een gemeente en om rekening te houden met de nieuwe situatie in de verschillende visies. Denk hierbij aan om de diverse vastgoedlocaties maximaal te verzelfstandigen. Dus vastgoedlocaties af te stoten en samen met commerciële partijen en deze locaties verder te ontwikkelen met behoud van hun doel, maar met een bescheiden rol voor de gemeente. Denk hierbij aan de Hofboerderij in Wateringen en De Noviteit in Monster. Diverse processen rondom gemeentelijk vastgoed lopen te traag en de visie blijft achter. Kan de wethouder aangeven wanneer de visie voor Monster gereed is, wanneer het oude gemeentehuis gesloopt wordt, zodat de inwoners en bedrijven weten waar ze aan toe zijn? Bouwen. Waar de nood hoog is, is de bouwsector. Want voorzitter, we kennen ze allemaal wel. Jongeren die dolgraag op zichzelf willen wonen, maar dat gewoon niet voor elkaar krijgen in het Westland. Gewoon omdat het simpelweg te duur is om een starterswoning als single te kunnen betalen als we conservatief blijven nadenken over bouwen. Grondprijzen rijzen de pan uit, wat ook in de verkoopprijs van nieuwbouw woningen terug te vinden is. VVD Westland constateert dat betaalbare woningen voor onze Westlandse jongeren en senioren zijn er bijna niet zijn, terwijl de wijken toch als paddenstoelen uit de grond schieten. De afgelopen jaren bouwt de gemeente harder dan het landelijk gemiddelde, met uitzondering van een klein dipje in We hebben ook de Woonvisie 2030 uit 2016 er nog maar eens bij gepakt. Daarin valt te lezen dat er een verschuiving plaatsvindt van jongeren die een koopwoning zoeken. In tegenstelling tot de afgelopen jaren zou de helft van de jongeren een huurwoning prefereren. Wij vragen ons sowieso af hoe vaak de Woonvisie 2030 sinds oplevering nog uit de la is gehaald. Wanneer kunnen we een tussentijdse rapportage verwachten? VVD Westland vindt overigens dat dit bij meer plannen moet gebeuren. Hoe meten we of er succesvol beleid op wordt gemaakt? En hoe gaan we zorgen dat we die jongeren in hun en ons Westland houden? Ja, de te bouwen ruimte is beperkt, maar wordt er ook aan creatieve oplossingen gedacht zoals bijvoorbeeld een appartementencomplex met 40 appartementen met 8 parkeerplekken. Acht parkeerplekken waarop gemeenschappelijke auto's staan in eigendom van de vve die gereserveerd kunnen worden met een app die bewoners van het appartement op hun telefoon hebben. Het scheelt enorm veel ruimte. Met de huidige parkeernorm scheelt dit ook enorm in de ontwikkeling kosten, circa f ,00, wat weer circa f ,00 per appartement scheelt. Sharing is caring. Betaalbaar wonen. Graag een reactie van de wethouder op dit punt. Wij willen dit punt met name naar voren brengen omdat wij zien dat de jeugd heel anders denkt over bezit en veel anders denkt over delen. En wij geloven echt heilig dat dit mogelijkheden zijn om in onze beperkte ruimte in Westland toch iedereen iets te kunnen bieden. 29

31 Bereikbaarheid en Infrastructuur. Voor menigeen hier misschien een vanzelfsprekend thema, bereikbaarheid. Maar zo vanzelfsprekend is dat niet. Want net als wonen stelt VVD Westland vast dat ook voor bereikbaarheid ruimte nodig is. En aan die bereikbaarheid moeten we wel blijven werken. Want om te zorgen dat onze economie en samenleving een goede toekomst heeft is een goede bereikbaarheid noodzakelijk. Aan de weg wordt gewerkt zo kunnen we zien. En we hebben van de wethouder vernomen dat hij een lightrail wel ziet zitten. Een goede zaak, maar wat betreft de toekomst vernemen we van de wethouder ook graag wat de visie op onze bereikbaarheid en mobiliteit voor het Westland is. Wat gaan we doen om het Westland in en uit bereikbaar te houden? Van bereikbaarheid naar infrastructuur, voorzitter. Er wordt stevig aan de weg getimmerd, ook aan de veiligheid hiervan. Er zijn onlangs oranje paaltjes geplaatst op de kruising Zwartendijk/Grote Achterweg. Waardering voor de wethouder dat hij na verschillende ongelukken direct voor een tijdelijke of misschien wel een definitieve oplossing heeft gekozen. Maar de doorstroming in het Westland en met name in de spits kan ook verbeterd worden door een betere planning van diensten. Zo krijgen wij van verschillende mensen te horen dat de vuilnisophalers vaak midden in de ochtend- of avondspits langs de doorgaande wegen het vuil staan op de halen met een grijparm. U kent het wel, dan sta je achter die vrachtwagen die even moet stoppen, de bak legen. Maar daarmee staat ook een hele rij mensen te wachten met de auto. Dat is niet echt bevorderlijk voor de doorstroming en volgens ons makkelijk op te lossen. Is het mogelijk om dit te aanhangig te maken bij de vuilophaaldienst of op te nemen in de opdracht naar deze diensten, dat er alleen op doorgaande wegen vuilnis opgehaald wordt tussen 09:00 uur en 16:00 uur? Graag een reactie van de wethouder hierop. Naast de uitdagingen in bereikbaarheid en de bovengrondse infrastructuur hebben ook een uitdaging voor wat betreft de ondergrondse infrastructuur. Om iedereen van energie en/of CO2 te voorzien zijn er veel kabels en leidingen nodig. Maar ook de ondergrondse infrastructuur ligt vol. En ik kan u vertellen vanuit mijn dagelijkse beroep: het is echt vol! Graag horen we van de wethouder of er al nagedacht wordt hoe we ruimte gaan maken in de ondergrond om ook te kunnen blijven voorzien in de CO2, warmte energiebehoefte in het Westland. Hoeveel ruimte is er nog in de ondergrond? En hoe gaan we ervoor zorgen dat deze ruimte niet een beperking wordt voor onze ontwikkeling? Energietransitie. Een veel besproken en bediscussieerd onderwerp. Ook binnen het Westland waar veel kansen liggen om te verduurzamen. We prijzen ons rijk met de innovatieve tuinbouwondernemers die in plaats van gas geothermie zijn gaan gebruiken om de kassen te verwarmen. Maar ook de woningbouw zal beetje bij beetje van het gas af gaan. Niet moeten, maar gaan. Dat blijkt alleen al uit het feit dat nieuwgebouwde huizen na juni 2018 geen gasaansluiting meer mogen hebben. Vanzelfsprekend is verduurzamen een goede zaak. Tegelijkertijd wijzen we erop dat de tuin- en woningbouw niet ineens van het gas af kunnen. Onze vraag aan het college, waar staan we op dit moment met ons energiebeleid? We vernemen dat graag van de wethouder. Zeker nu ons berichten bereiken dat gas misschien wel beter is voor het milieu dan kolen- en biomassa-verbrandingsovens. Veiligheid is een hoeksteen van de maatschappij waar men niet aan mag tornen. Iedere Westlander moet zich veilig voelen in het Westland. Wij moeten investeren als gemeente om de regie te gaan pakken ter bestrijding van ondermijning. Wij willen dat onze kinderen, ondernemers en burgers in een veilige omgeving opgroeien. De afgelopen jaren hebben wij al zware concessies gedaan en is het toezicht in de publieke ruimte sterk afgenomen. Vroegsignalering door de wijkagent van ontsporende jongeren is weg. We zijn dan ook blij met de incidentele f ,00 die hiervoor vrij is gemaakt en structureel f ,00. Nog steeds aan de lage kant, maar we zijn blij dat er aandacht voor is. Dit onderwerp moet blijvend onze aandacht hebben. Arbeidsmigrantenhuisvesting. Hierover is al veel gezegd en geschreven. Deze raad heeft de Nota huisvesting arbeidsmigranten aangenomen. Deze nota is aangevuld met een aantal moties die huisvesting mogelijk maakt op bedrijven van diverse ondernemers en er wordt 30

32 zelfs nagedacht over huisvesting in wooneenheden van duizend bedden. Dit maakt het er allemaal niet makkelijker op voor het college. Door de vele mogelijkheden verzandt het proces. Ieder initiatief wordt momenteel met argusogen bekeken en we komen niet verder met onze doelstelling, de noodzaak om 2000 bedden te realiseren. Het college heeft deze verantwoordelijkheid; de realisatie van 2000 bedden. Hoe pak het college dit op? We geven de wethouder graag wel een tip mee. Bekijk nogmaals het communicatieproces. Te vaak worden omwonenden verrast door een krantenartikel of een bewonersavond georganiseerd door derden dat er om de hoek een initiatief voor huisvesting van arbeidsmigranten is. Dat kan en moet gewoon beter. In de commissievergadering heeft de wethouder aangegeven dit in de toekomst anders te willen organiseren. Kan de wethouder ons vertellen hoe zij dit ziet? En dan de zorg. Voorzitter. Ook wij luiden de noodklok over de tekorten die ontstaan zijn in met name de jeugdzorg. Dit groeiende tekort heeft meerdere oorzaken. Een van de oorzaken is een boeggolf aan declaraties: declaraties kunnen volgens de wet nog vijf jaar na dato worden ingediend, dat gebeurt nu ook. Vele oude, maar terechte declaraties, dienen nu ook gewoon betaald te worden. Verder zijn er nu veel meer kinderen in zorg, dat komt onder andere omdat men er veel eerder bij dan vroeger door inbreng van het SKT en de huisarts. Er gaat ook veel geld en aandacht naar preventie, alleen de positieve effecten van preventie laten gemiddeld zeven jaar op zich wachten. Dus die zien wij niet direct. Ook is er vanuit de Wet langdurige zorg) een aanslag op het budget gedaan. Het zijn overigens niet alleen jeugdzorg-, maar ook Wmo-kosten die stijgen. Wat wel anders is ten opzichte van vóór 2015 is dat de provincie bij tekorten aan geld, gewoon een stop instelde, waardoor enorme wachtlijsten ontstonden. Voorzitter. Wij willen geen wachtlijsten: elk kind moet de hulp krijgen die het nodig heeft. Kortom, de oorzaken zijn legio, en nog niet allemaal even duidelijk. Wat kunnen we er aan doen? Er is al ingezet op resultaatsgerichte sturing. En verder moet bekeken worden waarom een behandeling bij de ene zorgaanbieder drie keer duurder is dan bij een andere aanbieder. Invoering van resultaatgerichte sturing gaat met strubbelingen gepaard, maar levert uiteindelijk betere zorg op, namelijk. maatwerk met als neveneffect besparing. Hierdoor kunnen we in de toekomst de zorg blijven garanderen. Inmiddels zijn kort gedingen aangespannen door zorgaanbieders en is er een rechtelijke uitspraak gedaan. De H10-gemeenten hebben aangegeven dat ze in beroep zullen gaan tegen deze uitspraak. Verder is recent bekend geworden dat het kabinet plannen heeft om het jeugdstelsel weer op de schop te nemen: het kabinet wil dat vooral de zwaardere hulp aan jongeren regionaal georganiseerd wordt. Als je hoogspecialistische hulp compleet bij het inkoopbureau zou leggen, dus niet alleen contractering maar ook betaling en organisatie, zou dat een verkeerde prikkel kunnen geven om kinderen zo spoedig mogelijk daarheen te verwijzen, omdat het dan niet meer op het gemeentelijk budget drukt. Graag een reactie van de wethouder hierop. En dan acute zorg. VVD Westland ziet dat met het toepassen van een AED levens acuut gered kunnen worden. Wij hebben eerder een r ondvraag gesteld inzake AED's en financiering van een alarmcentrale door de gemeente om nog meer levens te kunnen redden. In vervolg daarop dienen wij nu een motie in voor de hartveiligheid van de Westlanders in de toekomst. Het verhogen van die veiligheid kost 6 cent per inwoner per jaar. We hebben wethouder Varekamp, met energietransitie in zijn portefeuille, bereid gevonden garant te staan voor dit bedrag. Het betreft immers energie uit een kastje die levens kan redden. Een mooie vorm van energietransitie. Voorzitter. Ik rond af. We staan voor een grote uitdaging. We moeten niet na deze begrotingsbehandeling denken: 'we zijn er'. Nee, we zijn er nog lang niet. Wij verwachten dat we binnenkort weer geconfronteerd worden met uit de klauwen lopende kosten in de jeugdzorg. We zijn daarom dan ook blij dat er in november en december raadsbreed gekeken wordt hoe we de kosten in de zorg kunnen beheersen. Wat de VVD betreft gaan we deze kosten niet beheersen door aan de knop lastenverzwaring te draaien. 31

33 Voorzitter. We hebben een gezamenlijke financiële uitdaging terwijl onze economie floreert; we moeten dan ook het dak repareren als de zon schijnt. En voorzitter, de zon schijnt. Aan het werk. Bedankt. De voorzitter: Er zijn geen vragen vanuit de raad aan de heer Zuyderwijk. Dan heb ik nog wel even een vraag. Motie 24 zie ik als een amendement. U vraagt de AED's ook te regelen. Er zit een bedrag bij. Ofwel is het goed om daarbij een dekking te leveren en er een amendement te maken. Ofwel het dictum, het verzoek aan het college te veranderen, en het om te bouwen. De heer Zuyderwijk: De dekking is opgenomen. De voorzitter: In de besluitvorming opgenomen. Dus dan zult u even expliciet moeten maken waar u de dekking wilt vinden. De heer Duijsens: Voorzitter. Ik dacht dat het salaris van de heer Varekamp werd ingeleverd. De voorzitter: Ja, dat begreep ik ook. Als dat het is wil ik dat ook graag even in het besluit van de raad bekrachtigd hebben. De heer Zuyderwijk: Prima. We gaan er wat moois van maken. En dan komt het goed. De voorzitter: Oké. Dan wacht ik dat even af. Dan zie ik nog een wijziging. Als u een motie wilt houden kunt u ook gewoon zeggen: ik verzoek het college met een voorstel te komen. Dat is ook een suggestie die ik u wil meegeven. Dan geef ik het woord aan de fractievoorzitter van de ChristenUnie/SGP, de heer Van Harmelen, voor zijn eerste speech in de gemeenteraad van Westland. Mijnheer Van Harmelen, aan u het woord. De heer Van Harmelen: Mijnheer de voorzitter, leden van de raad van de gemeente Westland, college van burgemeester en wethouders. Het college begint het voorwoord met de zin: Deze begroting is, zoals u mag verwachten, meerjarig sluitend, echter, verder stijgende kosten voor jeugdzorg, een stevige opgave voor de energietransitie en investeringen in ICT zijn noodzakelijk en de inkomsten uit leges en heffingen vallen lager uit. Dit alles leidt zonder ingrijpen tot een tekort van f ,00 in Samenvattend schrijft het college dat de meerjarige ambitie die vorig jaar met het Westland Programma zijn ingezet, ondanks het dreigende tekort in 2023, nog steeds overeind staat. Onze fractie begrijpt dat het sluitend krijgen van de begroting een enorme uitdaging is. Alles moet binnen een bepaald budget gerealiseerd worden en dat daarom scherpe keuzes gemaakt moeten worden. De ChristenUnie/SGP-fractie kan zich in hoofdlijnen vinden in de Programmabegroting Deze eerste termijn kunt u zien als onze reactie op uw beleid en hoe de ChristenUnie/SGP-fractie aanvullingen op de diverse programma's heeft. Wat betreft de veiligheid staat voor ons als ChristenUnie/SGP de samenleving centraal. We hebben allemaal een verantwoordelijkheid. Het optreden van de overheid is daarbij zacht waar het kan en hard als het moet. Als mensen zich niet veilig voelen komen zij niet tot ontwikkeling. Daarom kunnen wij geweld, overlast, vandalisme, inbraak en verstoringen van de openbare orde niet accepteren. De prestatie-indicatoren laten een dalende lijn zien. Daar worden wij, uiteraard, blij van maar laten wij niet te vroeg juichen en blijven streven naar continuering van deze dalende cijfers. Ook vinden wij het van essentieel belang dat het politiebureau in het Westland blijft. Een aantal details dat wij nog graag aangevuld zien in het veiligheidsprogramma zijn o.a.: - feestweken kleinschaliger en meer dorps; 32

34 - wijkagent als zichtbaar en betrokken aanspreekpunt; - handhaving door de gemeente van een streng drugsbeleid. Mobiliteit brengt mensen bij elkaar en is essentieel om samen te kunnen leven en werken. Elke morgen is het lastig om het Westland in en uit te komen. Dit geeft ergernis en zorgt voor economische schade. Onze fractie is voorstander van blijvend overleg met de Metropoolregio Rotterdam-Den Haag (MRDH) over het realiseren van een lightrailverbinding van het Westland naar de steden Rotterdam en Den Haag. Door klimaatverandering krijgen we ook in het Westland steeds meer te maken met wateroverlast. We willen ook burgers betrekken bij maatregelen, zoals het plaatsen van regentonnen en het blijven stimuleren dat tuinen minder betegeld worden. De fiets is een belangrijk vervoermiddel: gezond en erg milieuvriendelijk. Wij zien ontbrekende schakels in het fietspadennet graag ingevuld. Het Westland staat internationaal bekend om zijn innovatiekracht. De Christen Unie/SGP fractie ziet graag minder regels en meer kansen voor ondernemers, vooral in het MKB. Gezonde bedrijven zijn onmisbaar voor de toekomst. Daarom zien wij het steunen van ondernemerschap door de gemeente graag maximaal. Werk is voor mensen van groot belang, zowel vanwege het inkomen als vanwege het sociale netwerk en de structuur die het brengt. Dat geldt ook voor mensen die tegen beperkingen aanlopen op de arbeidsmarkt. Niet iedereen komt eenvoudig aan werk. Daar waar dat niet lukt is extra inzet van de gemeente gewenst. De tuinbouw vormt de economische sector van het Westland. Daardoor kan een hele keten functioneren met toeleveranciers, handel en transport. Deze keten moet op sterkte blijven en de ChristenUnie/SGP-fractie wil deze keten een goede toekomst bieden. De voorzitter: Ik onderbreek u even, mijnheer Van Harmelen. Ik vraag de leden van de gemeenteraad om even aandacht te hebben bij de spreker. En als u een andere vergadering wilt voeren, dan verzoek ik u dat buiten deze raadzaal te doen. De heer Van Harmelen: Arbeidsmigranten zijn een onmisbare schakel om de tuinbouw draaiende te houden. De ChristenUnie/SGP-fractie vindt dat ook zij recht hebben op een goede huisvesting en ziet graag dat dit op korte termijn wordt gerealiseerd. Wij vinden dat de samenleving als geheel is gebaat bij een collectief, regelmatig rustmoment. In een economie, waarin de mensen met een baan steeds langer moeten doorwerken, is de balans tussen arbeid en rust zeer belangrijk. Vanuit onze christelijke overtuiging is de zondag daarvoor gegeven en de aangewezen dag. Het biedt, naast de mogelijkheid van kerkgang de mensen tijd voor gezin en sociale relaties. Graag aandacht hiervoor, met name bij het afgeven van de evenementenvergunningen op zondagen. Wij vinden dat ouders als eerste verantwoordelijk zijn voor hun kinderen. Tegelijk spelen ook scholen een belangrijke rol. Als er problemen zijn komt het aan op samenwerking tussen het gezin, de school en zorgpartners. De kans op goede oplossingen is dan groter. Wij pleiten dan ook voor nauwer contacten tussen het Sociaal Kern Team (SKT) en de scholen, zodat tijdig ingespeeld kan worden op complexe problemen, zoals huiselijk geweld en kindermishandeling/ Wij geloven dat de mensen door God zijn geschapen. Ze zijn te waardevol om in drugs, drank of gokken zichzelf, hun vrijheid en hun waardigheid kwijt te raken. Voor jongeren geldt dat des te meer. Daarom zijn we voorstander van preventieve voorlichting op middelbare scholen over de verslavende werking van alcohol, gaming, tabak en drugs. Ook moet de gemeente stimuleren dat op scholen aandacht wordt besteed aan digiveiligheid, zodat jongeren internet en social media goed leren gebruiken en weerbaar worden tegen online criminaliteit. Ook vragen wij aandacht voor preventieve voorlichting voor jeugd die verslaafd is aan schulden. Het is belangrijk dat de kennis rond de glastuinbouw binnen het Westland beschikbaar blijft en dat nieuwe kennis ontwikkeld wordt. We zijn dan ook blij met het World Horti Center en de 33

35 vestiging van het MBO Westland. Wij vinden belangrijk dat deze unieke samenwerking tussen bedrijven, brancheorganisaties, onderwijs en overheden zich verder ontwikkelt. Wij zien graag dat de gemeente de uitbouw van het World Horti Center actief ondersteunt. Sport zorgt voor ontspanning, onderlinge betrokkenheid en gezondheid. Daarom ziet de ChristenUnie/SGP-fractie graag dat de gemeente sport op school stimuleert. Ook sportclubs verdienen om deze reden bescheiden steun, bijvoorbeeld doordat de gemeente bijdraagt aan goede accommodaties. Het strand is een belangrijke plek voor Westlanders om lekker uit te waaien en rust te vinden. Daar kunnen wij van Gods schepping genieten. Hetzelfde geldt voor het weinige groen dat het Westland kent. Daarom zijn we voorstander van goede faciliteiten, zoals parkeergelegenheid en bescheiden horecavoorzieningen waar recreatie mogelijk is. Wij vinden samenwerking met de gemeente Midden-Delfland bij recreatieve voorzieningen van wezenlijk belang. De ChristenUnie/SGP-fractie blijft aandacht vragen voor uitbreiding van het aantal boothellingen. De aanleg van vaar- en kanoroutes kan mede gefinancierd worden door private partijen. In onze Westlandse samenleving moet iedereen kunnen meedoen vanuit de kracht en talenten die hem of haar geschonken zijn. Wij denken dat sterke gezinnen belangrijke bouwstenen zijn voor onze maatschappij. Niet alle zorg kan door de overheid gerealiseerd worden; waar het kan moeten we daarom voor elkaar zorgen. De gemeente springt bij waar het nodig is. Bij de zorg voor gezinnen in armoede zijn het werk van h et Kindpakket en de Westland p as stappen in de goede richting. De gemeente moet echter beter communiceren over deze mogelijkheden. Hierbij mag een eigen bijdrage voor zorg of ondersteuning nooit leiden tot zorgmijding. Extra aandacht voor gezinnen die langdurig ondersteuning ontvangen is belangrijk. Zo willen wij eraan bijdragen dat de overdracht van armoede van ouders op kinderen voorkomen wordt. Daarbij heeft de gemeente Westland de taak om als ondersteuner en regisseur concrete afspraken te maken met partners als Schuldhulpmaatje Westland, de Voedselbank, het maatschappelijk werk en kerken. We vinden het belangrijk dat er structureel overleg is tussen de gemeente en de Westlandse kerken, met name met de diaconieën om hen een volwaardige plaats te geven in de sociale structuur van de Westlandse kernen. Sport en bewegen voor ouderen moet een speerpunt zijn in het gemeentelijk sportbeleid. Ook wil de ChristenUnie/SGP dat ouderen vanaf 75 jaar standaard een bezoek krijgen vanuit het wijkteam of welzijnsorganisaties, om zo verborgen problemen - zoals eenzaamheid - op te sporen. Daarbij moet zingeving in de gesprekken met ouderen met een zorgvraag een bespreekbaar onderwerp zijn. Zo nodig maakt de gemeente hiervoor gebruik van de deskundigheid van kerken en andere religieuze organisaties. Programma's zoals ' Een tegen eenzaamheid juichen wij toe. De website van de gemeente moet ouderenproof zijn. Digitale vaardigheden zijn ook voor ouderen inmiddels onmisbaar, daarom is het belangrijk dat samen met Senior Web Westland cursussen worden aangeboden om ouderen waar nodig meer digitaal vaardig te zijn. Wij geloven dat we de aarde van God gekregen hebben en daar moeten wij zuinig op zijn. Steeds meer mensen werken actief aan een beter milieu, door energiebesparing, zonnepanelen en het beter scheiden van huisvuil. Wij willen dat de gemeente duurzame stappen sterker gaat ondersteunen met voorlichting en subsidie. De ChristenUnie/SGPfractie vraagt aandacht om snel met een communicatieplan te komen voor het beter scheiden van afval. Ondertussen moet de gemeente zelf ook ambities hebben, bijvoorbeeld door een duurzaam inkoopbeleid. Wij denken hierbij onder andere aan het toepassen van groenblauwe daken en zonnepanelen op gemeentelijke gebouwen. Veel jongeren hebben moeite met het vinden van een betaalbaar huis. De bouw van echt betaalbare woningen is nodig om te voorkomen dat jongeren het Westland verlaten. De ChristenUnie/SGP-fractie wil dat de gemeente veel meer ruimte geeft aan tiny houses. Deze 34

36 zijn flexibel, betaalbaar en goed voor het milieu. De gemeente heeft een eerste aanzet hiertoe gegeven, maar dat gaat ons niet ver genoeg. Ook in onze gemeente neemt het aantal ouderen toe. Voor hen moeten levensloopbestendige en betaalbare woningen gebouwd worden. Voor ouderen en anderen die minder mobiel zijn, worden de looproutes naar het centrum, belangrijke ontmoetingsplaatsen en zorgvoorzieningen zoveel mogelijk aangepast aan hun behoeften. Ook voor de groep jongvolwassenen met handicap of met een psychiatrische achtergrond moeten meer aangepaste zorgwoningen komen. Wij vinden dat de gemeente in gesprek moet blijven met woningcorporaties om samen oplossingen te vinden voor deze maatschappelijke opgaven. Bij de bouw van woningen vinden wij het belangrijk als rentmeesters voor de aarde te zorgen, mede ten bate van volgende generaties. Duurzaam bouwen wil de ChristenUnie/SGP daarom stimuleren. Wij vragen aandacht voor de leefbaarheid van de kernen en voor de sociale veiligheid van winkelstraten. Denk bijvoorbeeld aan wonen boven winkels. De gemeente dient faciliterend te zijn dat in de kleine kernen verschillende functies, zoals detailhandel, bibliotheek en bankautomaat, gecombineerd kunnen worden, zodat zoveel mogelijk functies in zo'n kern aanwezig blijven en leegstand voorkomen wordt. Snelle realisatie van de centrumplannen is nodig, omdat ook die plannen bijdragen aan de leefbaarheid en vitaliteit van de Westlandse kernen. Aantrekkelijke winkelkernen bevorderen het leefgenot. Als christenen staan wij voor kernwaarden als rechtvaardigheid, integriteit en transparantie. Een politieke en ambtelijke cultuur op basis van deze waarden vinden wij belangrijk. De gemeente is er voor de Westlanders en niet andersom. De samenleving staat bij ons centraal. Wij waarderen de kracht van de samenleving en geven graag ruimte aan burgerinitiatieven op het gebied van duurzaamheid, energie, zorg, lokale economie en wijkbeheer. Recent werd in de prorap zichtba ar dat het sociaal domein met f ,00 overschreden wordt. Wij begrijpen dat het een zware opgave is deze tekorten weg te werken. Misschien is het nuttig om alle afschrijvingstermijnen nader te bekijken. In tijden dat er tekorten op de begroting zijn kunnen wellicht afschrijvingstermijnen verlengd worden. Mijnheer de voorzitter, ik kom toe aan de afronding. Onze ChristenUnie/SGP-fractie wil alle medewerkers bedanken die zich hebben ingezet voor de gemeente, voor het welzijn en de veiligheid van onze burgers. Dank ook aan de mantelzorgers en vrijwilligers in onze gemeente, die op de één of andere manier betrokken zijn bij de hulp aan hun hulpbehoevende familielid of medeburger. Om alle ideeën uit uw werkprogramma goed af te ronden, zal nog veel werk verzet moeten worden. Wij wensen het college en zijn ambtenaren veel wijsheid, inzicht en Gods onmisbare zegen toe. Zodat het onze gemeente en haar burgers goed mag gaan. De voorzitter: Dank u, mijnheer Van Harmelen. Er zijn vragen van de heer Duijsens. De heer Duijsens: Ja, uw partij, mijnheer Van Harmelen, raakt nogal wat opgewonden door de wijzigingen bij het Varend Corso. Toch gaat u nu akkoord met de begroting en u zei: schrap onmiddellijk de subsidie. Maar door de begroting gaat u akkoord met die subsidie. Is dat uw bedoeling of moeten we even vergeten wat u geroepen hebt? De heer Van Harmelen: Ik vind het woord 'opgewonden' een beetje verkeerd gekozen. Ik wordt er niet echt opgewonden van. Maar het is inderdaad zo dat wij middels schriftelijke vragen verzocht hebben om de subsidie te heroverwegen als het Westlands Varend Corso verplaatst wordt naar de zondag. De heer Duijsens: Door de begroting goed te keuren gaat u daarmee akkoord. Wilt u dat? 35

37 De heer Van Harmelen: Als besloten wordt het Varend Corso naar de zondag te verplaatsen verzoeken wij het college deze subsidie te heroverwegen. Met andere woorden: dan verzoeken wij om deze subsidie misschien wel in te trekken. De voorzitter: Dank u wel. Geen verdere vragen. Dan geef ik nu het woord aan de fractie van GroenLinks, de heer Spaans. Het zou zomaar kunnen dat rond uur de bijdragen van de fracties zijn afgerond. Ik heb de griffier gevraagd of de maaltijd al om uur geserveerd kan worden. Daar wordt nu even naar gekeken. Als dat het geval is, zouden we een schorsing van uur tot uur kunnen hebben. Of in ieder geval na de laatste spreker tot aan uur, dan kunnen we daar wat tijd winnen. Mijnheer Spaans. Aan u het woord. De heer Spaans: Dank u, voorzitter. Voorzitter. Ik wacht even, want ik praat graag met aandacht. En die heb ik nu. Dank u wel. Voorzitter. Ik ben gewend om op deze plek tijdens de begrotingsbehandeling terug te kijken en daarna vooruit te kijken, zoals de god Janus dat heel lang geleden pleegde te doen. En dat ga ik nu ook doen. Terugkijkend kan ik me nog herinneren dat ik hier tijdens de behandeling van de voorjaarsnota sprak over een film, de Titanic. En ik bracht de metafoor naar voren dat het schip zinkende was, maar het orkestje vrolijk doorspeelde. Dat waren mijn laatste woorden voordat ik door mijn spreektijd heen was, kan ik me nog herinneren. Als we dan terugkijken en kijken naar de huidige stand van zaken in de programmabegroting, die nu besproken gaat worden, dan kan ik constateren dat ik als fractie daar niet echt vrolijk van word. Tijdens de bespreking van de voorjaarsnota heb ik aangegeven dat ik vond dat er heel veel ronkende woorden op papier werden gezet, maar dat in de praktijk bleek dat er heel veel vooruitgeschoven werd en dat er weinig daadkracht was. En dan formuleer ik het nu anders dan toen. En als ik nu terugkijk en kijk naar de voorliggende begroting, dan kan ik helaas tot dezelfde conclusie komen. Ik vind dat dit college gebruikmaakt van de sneeuwschuifstrategie. En daarmee bedoel ik dat alles vooruitgeschoven wordt. Dan zie je een heel grote berg voor je neus waar je vervolgens niet meer overheen kunt kijken. Of die aan de kant gegooid wordt, in de berm geschoven wordt, maar hij blijft nog steeds liggen. En ik wil dat adstrueren met wat voorbeelden, zoals mijn fractie die heeft besproken. Is het dan allemaal kommer en kwel? Nee, uiteraard niet. GroenLinks Westland heeft zich altijd opgesteld dat 600Zo ergens voor gaan ook vooruitgaan is. En als wij een voorstel kunnen steunen waar we het ook slechts ten dele mee eens kunnen zijn, dan zullen we dat zeker doen als dat vooruitgang met zich meebrengt. En wat dat aangaat zijn wij erg tevreden over het feit dat Westland een Fairtrade gemeente is, niet in de laatste plaats omdat wethouder Zwinkels daarvoor haar nek heeft uitgestoken op verzoek van deze fractie en anderen in de commissievergadering. Daar is aandacht voor gebracht en dat heeft ook tot resultaat geleid. Dank daarvoor. Waarbij ik ook een warm gevoel krijg is het bestemmingsplan en de wijk Liermolen. Met een uitstekend participatietraject hebben we daar iets moois gerealiseerd. Complimenten aan de wethouder, want dat is een proces dat je als voorbeeld zou kunnen nemen van hoe dingen moeten. Sorry, daar blijft het eigenlijk een beetje bij. En dat vind ik schamel voor een college dat op de helft is van zijn zittingsperiode. En als we dat laatste jaar niet meer zo meetellen, want dan zijn de verkiezingen als stip op de horizon in het zicht, dan heeft dit college nog een jaartje te gaan. En als we dan kijken wat er gerealiseerd is, dan is dat schamel. En dat vindt deze fractie heel erg jammer. Want op bladzijde 15 van de programmabegroting - en u zult mij niet kwalijk nemen dat ik dat niet uit mijn hoofd kan - wordt in ronkende woorden beschreven dat men bevlogen wil besturen. 'We hebben de ambitie om open en toegankelijk te besturen. Continu is er aandacht voor en naar inwoners en de gemeenteraad En - ook al eerder door de fractie van GBW aangegeven - 'er zal aan de raad meerdere varianten worden voorgelegd. Helaas, dat is iets wat wel op papier staat, maar in de praktijk niet echt tot uiting is gekomen. En zo zijn 36

38 er legio voorbeelden te geven van heel mooi geformuleerde ambities met een vraagteken. 'Wat gaan we daarvoor doen?' is ook zo'n hoofdstuk. En het enige concrete wat ik daarvan vindt als ik het teruglees, dan is dat het vraagteken achter 'wat gaan we ervoor doen'. Maar wat er daadwerkelijk gedaan wordt zien we niet zo terug. En dat is jammer. Sterker nog, dat is bijna gênant als je nagaat dat je op de helft van je zittingsperiode zit. Ik zal even wat punten die voor onze fractie van belang zin even kort nalopen om die als richting voor het college mee te geven als aandachtspunt, zoals ik ook bij de voorjaarsnota heb gedaan. En zoals ik dat ook met mijn fractie bekeken heb, van wat daarvan nu is teruggekomen, wat herken ik daar nou uit, wat is er vanuit ons verkiezingsprogramma van terechtgekomen. Dezelfde afweging die u, mijnheer Van Koppen, logischerwijs ook maakt. En dan ben ik eigenlijk wel teleurgesteld. Ik loop wat langs. De zorg, thuiszorg. Alle discussies die we hierover hebben gehad ten spijt is het zo dat thuiszorg betekent: kleinschalig, nabijheid, handen aan het bed, handen aan de tafel en geen telefoon. En dat zijn zaken die de kleinschaligheid en de nabijheid moeten benadrukken. Ik zie een trend dat dat doorbroken wordt en dat vind ik spijtig. Als we kijken naar de jeugdzorg heb ik altijd gezegd dat we de ellende van de jeugdzorg deze wethouder niet kwalijk kunnen nemen. Die heeft dat ook over de schutting gegooid gekregen. Ik vind het kwalijk dat als we nu de landelijke overheid een beweging zien maken naar de gemeenten toe, alsof de gemeenten er een puinhoop van gemaakt hebben. Vanaf 2015 hebben wethouders - ook deze wethouder - geklaagd bij de landelijke overheid dat dit niet kan en dat er een zak geld bij moet komen. Als nu middels diverse Kamergeluiden en ministeriële geluiden de suggestie wordt gewekt dat dat door de gemeenten komt, dan is dat fake news, om met Trump te spreken. Beeldvorming en een kwalijke beeldvorming. Voorzitter. Ik onderschrijf de opvattingen van het CDA over eenzaamheid. Daar ga ik verder niet op in, maar ik wil nog wel een lans breken voor wat ik helaas zie. Ik neem aan dat u allemaal heeft meegekregen dat er ook het Westlandse onderwijs wat gebeurt de laatste tijd en dat we te maken hebben met de rafelranden van passend onderwijs. Dat we te maken hebben van stijging van het speciaal basisonderwijs En dat we te maken hebben met stijgingen in het speciaal onderwijs. Het is allemaal mooi dat dat stijgt, maar heden ten dage zijn daar wachtlijsten. En dat betekent dat er kinderen die extra zorg, aandacht en ondersteuningsbehoefte nodig hebben geparkeerd zittin in de basisschool waar ze eigenlijk niet horen. Maar er is simpelweg geen plek op sbo en so, de zogenaamde s-scholen. Dan zie je dat die kinderen tussen wal en schip dreigen te vallen. Hoe ook het basisonderwijs en de leerkrachten daar hun best doen om dat te voorkomen. Als je als startende leerkracht met 32 leerlingen in de klas zit, waarvan er 4 autisme hebben, 3 adhd en 15 niveauverschillen, dan is dat geen sinecure. Conform de landelijke brief die door vanuit de overheid naar ook het Westland is gestuurd pleit ik ervoor nadrukkelijk aandacht te hebben voor een nieuwe vorm, en dat is onderwijszorgarrangementen. Er zijn kinderen die onderwijs nodig hebben, maar niet de hele dag. Dat kunnen ze niet aan. En dan is er een prachtige oplossing om een onderwijszorgarrangement te kunnen bieden, waarbij die kinderen in ieder geval geholpen zijn en dat we geen thuiszitters creëren die nadrukkelijk het gezin belasten, maar ook het kind zelf geen oplossing bieden. Onderwijszorgarrangementen zijn nu nog een beetje een stap te ver in het Westland. Want enerzijds is de zorg een SKT-aangelegenheid, waarover de gemeente gaat en anderzijds is het onderwijs een samenwerkingsverbandverhaal, waar in ieder geval twee organisaties een verkeerde taal spreken of in ieder geval elkaar soms niet horen. Ik heb vanmorgen nog een overleg gehad met het samenwerkingsverband hierover en ik pleit nadrukkelijk dat de wethouder Onderwijs hier aandacht aan gaat geven en bij de schoolbesturen gaat entameren dat daar in ieder geval stappen in gezet worden. En ik hoop op de steun van de raad als dat punt ook hier besproken zal worden. Dank alvast op voorhand. Voorzitter. De kust. Ik weet dat er in het verleden dingen zijn gebeurd. Daarvan hebben we gezegd dat we het daarover niet meer hebben, hoe die visie heet. Als we ondernemers aan de kust zien en kijken wat er gebeurt, dan horen we één ding terug: wanneer gebeurt er nou 37

39 iets, wanneer kunnen we nou iets tegemoet zien, wanneer komt er nou een einde aan de onduidelijkheid? En dat, voorzitter, is denk ik een terechte vraag. Als we het niet meer hebben over de visie en integraal dingen aanpakken, dan moet er wel iets gebeuren. En wat er nu gebeurt is incidentenpolitiek, dat de ene ondernemer wel zijn dingetje krijgt toegeworpen en de andere ondernemer jaloers toekijkt en speculeert op precedentwerking. Ik roep de wethouder met kust in de portefeuille op om spoedig te komen met iets waar men wat aan heeft. Voorzitter. Kust betekent behalve natuur, mooi en rust - dat onderschrijf ik uit de bijdrage van de heer Van Harmelen - ook toerisme. Wat mij betreft kleinschalig toerisme, passend bij de schaal van Westland. Maar nadrukkelijk wel toerisme op die plekken waar dat kan. Het CDA heeft een oproep gedaan om te kijken waar kleinschalige toerisme- en recreatievoorzieningen achter de duinrand mogelijk zijn. Als dat niet iets anders in de weg zit kunt u op onze steun rekenen. Dat is wat ons betreft duidelijk. En wat ook belangrijk is, is dat er ondernemers zijn die daar hun brood verdienen en dat het significant veel uitmaakt voor Westland. Als we naar de cijfers van 2018 kijken - even uit mijn hoofd - dan zijn er 1,8 miljoen dagjesmensen in het Westland. Die spenderen tussen de f ,00 en f ,00 hier per jaar. Dat betekent dat dat ongeveer de economische waarde is van tweeduizend arbeidsplaatsen. Dat is behoorlijk ingrijpeend en fors en wat ons betreft het ondersteunen waard. Daarom heb ik daarover een motie ingediend. Dat is mijn enige motie, want ik wil de ambtelijke ondersteuning niet te erg belasten, waarin we in ieder geval oproepen in gesprek te gaan met Stichting Bezoek Westland. Die doet als kleinschalige organisatie met weinig middelen heel professionele dingen voor ondernemers in het Westland en voor dagjesmensen. Dat dreigt verloren te gaan en ik zou dat een ontzettend gemis vinden, zeker als ondersteuning voor die mooie cijfers. Daarom een oproep om een deel van de toeristenbelasting te reserveren om deze sympathieke organisatie blijvend te ondersteunen. Daarmee heb ik ook gelijk de dekking geregeld. Die motie is mede ingediend door het CDA, Westland Verstandig, GBW, de PvdA, D66 en de VVD. Dank daarvoor. Voorzitter. Ik ga door naar de kernen. De laatste tijd hebben we heel veel noodkreten gekregen via de mail. Noodkreten uit Wateringen en Poeldijk. Er was net nog een oproep dat er een mooi participatietraject aan de gang is, maar er zijn ook partijen en groepen binnen het Poeldijkse die zich niet gehoord voelen. Hart voor Poeldijk zegt wanneer er weer iets gebeurt. En zo zijn er meer organisaties in Poeldijk die zich afvragen wanneer er weer iets gebeurt en wanneer en of zij worden gehoord. Kortom, ik hoop dat het college zich deze noodkreet aantrekt vanuit de kernen. Groen. Ik had nooit gedacht - en dat bedoel ik niet vervelend - dat de MKB een warm pleitbezorger zou zijn voor de verdere vergroening in de kernen. Maar dat is wel het geval. En dan is het zo teleurstellend dat wethouder Snijders met een ruikertje aan lantaarnpalen komt aandragen. Dat is misschien wel fleurig, maar geen vergroening, althans niet in mijn optiek, maar misschien wel in die van de heer Snijders. Samen met D66 hebben we vragen gesteld over de herplantplicht en het herplanten. Daarop hebben we keurig en goed gefundeerd antwoord gekregen, dank daarvoor. En wat blijkt daaruit? Dat er ruim 800 bomen herplant moeten worden. En dat is best wel veel. Ik heb eens nagevraagd wat dat gaat kosten. Dan hebben we ongeveer een duizend euro per plantgat en voor het geschikt maken. Dat is een kleine miljoen euro. En mijn vraag aan de wethouder, heeft u dat geld? Want u heeft toegezegd dat er herplant zal worden. Maar heeft u ook het geld om dat te doen, want anders bent u weer fake nieuws aan het verspreiden en zijn er weer ronkende volzinnen hier over tafel gegaan, maar kunnen we vervolgens weer constateren dat de grote, structurele sneeuwschuifmachine weer zijn werk heeft gedaan, alles vooruit schuiven? Dus ik hoor graag of dat het geval is. Voorzitter. Dan nog een punt dat onze fractie van groot belang vindt, de duurzame toekomst, de energietransitie, de beweging van het gas af. Als we kijken naar de ambitie om van het gas af te gaan, dat betekent dat er een plan moet komen. Het is niet de vraag of dat er moet komen. Nee, dat plan moet er komen en dat moet er per wijk komen. Westland heeft zo'n 85 wijken, zodat er ongeveer 85 van die plannen komen. En dat moet over twee jaar klaar zijn. 38

40 Er is op dit moment één plan van de Venenwijk. Dus er zijn er nog 85 te gaan. Iets zegt mij dat er meer daadkracht nodig is. Er is nog een eerste aanzet voor een plan in Polanen. Dus laten we het hebben over 1,5 van de 84. Veel succes, college. Verder de energietransitie, voorzitter. Daarover vraag ik me een aantal dingen af. In het interbestuurlijk programma schrijft het college op bladzijde 23 van de programmabegroting, hoofdstuk Energie en Duurzaamheid - en ik kan dat ook niet uit mijn hoofd, dus ik spiek even met uw goedvinden - 'Vanuit he t interbestuurlijke programma liggen er stevige opgaven bij de gemeente op het gebied van de energietransitie.' En daar werd vervolgens f ,00 voor gereserveerd. En wat doet het college terwijl iedereen zich afvraagt of dat voldoende is en of we daar wel de dingen mee kunnen doen: het haalt daar een ton van af. Als dat de ambitie is, vraag ik me nog steeds af waar we mee bezig zijn. Op bladzijde 132 van de programmabegroting gaat het over de Juva Holding. De gemeente heeft bij de Juva holding - dat is Westland Infra en Capturam bij elkaar - 86,4Zo van de aandelen van die club in handen. Dan mag je toch verwachten dat zij daar de dienst mag uitmaken, dat zij daar de opdrachten kan geven, dat zij daar kan aangeven wat het beleid voor de komende jaren gaat worden? Helaas, dat laat het over aan de Juva Holding, die met niks komt. En dan wordt er gezegd dat er in dat bijna ten einde is - het een en ander duidelijk wordt. Ik roep het college op mij duidelijkheid te geven als die er is, want ik heb de duidelijkheid nog niet. Andere onduidelijke punten waarvan ik zeg: hoe kan dat nou, hebben we niets te doen in het Westland, staan we niet voor grote opgaven? Dan haal ik wat BBV-indicatoren aan. Ik lees dat in heel Nederland het restafval gestaag daalt. Mooi, maar in Westland stijgt dat. Een ander puntje, hernieuwbare elektriciteit in het Westland. In ons Westland een percentage van 1,5. Wauw! In heel Nederland 16,8. Dan heb je wat te doen als regio, dan loop je gewoon achter. Als je dan zegt dat wij daaraan niet doen, dan mis je dus de grote slagen. Ook de slagen waar je economisch aan de bel kunt trekken, want hierin wordt op dit moment het grote geld verdiend. Voorzitter. Een laatste voorbeeld, want anders wordt het zuur. Over externe inhuur hebben we afspraken gemaakt: 10Zo. In Westland stijgt dat naar 14,80Zo en ik hoor niemand daarover. Dan kun je het wel opschrijven, dan kun je wel zeggen 'wat gaan we doen' met een vraagteken erachter, nou dat moet je dan doen en dan had je deze cijfers niet gekregen. Voorzitter. Ik rond af. Ik heb nog ruim drie minuten daarvoor. Voorzitter. Politiek is keuzes maken. Waar een politieke wil is, is ook een financiële weg is mij altijd geleerd. Dit college maakt vaak of onvolledige keuzes, of geen keuzes. Dat is de reden waarom ik motie 2 van Westland Verstandig heb gesteund, omdat die andere keuzes maakt. Niet dat dat 100Z mijn keuzes zijn. Echt niet. Want nogmaals, ook 60Z is vooruitgang. Maar als je halverwege een collegeperiode terugkijkt en dit constateert, dan kan ik zeggen die weg in te slaan, maar dat leidt tot wachten, visies, geen daadkracht. Dan is misschien de andere weg wel een oplossing. Misschien. Mijn fractie zal ieder voorstel op zijn merites blijven beoordelen, want een goed verhaal is een goed verhaal. Maar dit verhaal, dat het college tot nu toe heeft gepresenteerd, vind ik uitermate teleurstellend. En dat zeg ik niet met plezier. Dat zeg ik omdat het niet in het belang van het Westland is. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Spaans. Er zijn geen vragen. U heeft een motie ingediend, die behelst om een deel van de toeristenbelasting te investeren. De toeristenbelasting is nu als algemeen dekkingsmiddel gebruikt. Als u een deel daarvan ergens anders voor wilt bestemmen moet u aangeven welk deel dat zou zijn en waar u dan de dekking vandaan haalt. Want u kunt het niet dekken uit de toeristenbelasting, u kunt alleen zeggen een deel van de toeristenbelasting daarvan af te halen. De toeristenbelasting is ergens anders voor gebruikt als dekkingsmiddel. Dus u moet even aangeven waar dat over gaat ofwel u moet het dictum iets veranderen en dat u het college verzoekt om met voorstellen te komen om een deel van de toeristenbelasting te investeren. 39

41 De heer Spaans: Dank u voorzitter, Dat laatste vind ik een uitermate sympathieke suggestie die ik graag overneem. Dank u wel. De voorzitter: Dan zie ik graag een gewijzigde tekst van u tegemoet. We gaan naar de D66- fractie. En ik geef graag het woord aan de heer Hofland, die ik nogmaals langs deze weg als jonge vader feliciteer. U was niet bij het begin van de vergadering, maar we hebben afgesproken dat we het vanavond af gaan maken. Maar u ment toch de komende tijd gewend aan korte nachten, dus wat dat betreft zullen we u daar vast een handje bij helpen als dat uit zou komen. We wensen u in ieder geval heel veel plezier en geluk met uw dochter. En we hopen dat het allemaal goed gaat met uw vrouw en uw dochter. De heer Hofland: Dank u wel. Voorzitter. Dit is een bijzondere begrotingsbehandeling. Waar het voorheen de gewoonte was om tijdens deze raadsvergadering cadeautjes uit te delen, hebben we nu te maken met een begrotingstekort. Cadeautjes uitdelen kan nog slechts in heel bescheiden mate of we moeten het dit keer overlaten aan iemand die binnenkort weer in het land is en daar eeuwenlange ervaring mee heeft. Het omgaan met flinke tegenvallers, zoals bij de jeugdzorg, is niet makkelijk. Het is echter positief dat het college bij de behandeling van de voorjaarsnota goed geluisterd heeft naar D66 Westland en ervoor gekozen heeft om de hondenbelasting niet opnieuw in te voeren. De motie die wij destijds aankondigden hoeven wij vandaag dan ook niet in te dienen. Voorafgaand aan deze vergadering hebben wij niet alleen een schriftelijke vragenronde gehad, maar ook hebben wij met een aantal ambtenaren van de afdeling Financiën kunnen spreken. Namens de fractie wil ik de heren nogmaals bedanken voor hun tijd om ons meer vertrouwd te maken met de systematiek van de begroting en de vele cijfers die achter de tabellen schuilgaan. Ik wil nu ingaan op een aantal punten in deze begroting, die onze fractie belangrijk vindt. In lijn met onze bijdragen van de afgelopen jaren is ook nu weer gekozen voor de indeling: 'wat gaat goed?', 'wat kan beter?' en 'wat missen we?'. Vanaf het begin heeft D66 Westland de aanleg van de twee metropolitane fietspaden gesteund. Deze fietspaden kunnen een goed alternatief zijn voor woon-werkverkeer met de auto. Het college heeft anderhalf miljoen euro gereserveerd voor deze fietspaden, maar dat kan minder worden als de provincie een bijdrage verstrekt. D66 vindt dat het bedrag dat hierdoor wordt 'bespaard' uitsluitend aan fietspaden en fietsvoorzieningen moet worden besteed. Met een motie vragen wij het college om een eventueel restant voor dit doel te reserveren. Vorig jaar legden wij de raad een motie voor over Wereldvoedseldag. Hoewel de uitvoering niet helemaal gegaan is zoals wij oorspronkelijk voor ogen hadden, zijn wij zeer tevreden met het resultaat. Schoolklassen uit Rotterdam hebben een bezoek gebracht aan onder andere Tomatoworld en er waren excursies naar bedrijven als de Westlandse Aardbei. Naast de Markthal stond een kas met Westlandse ondernemers die de nieuwste teelttechnieken presenteerden. Onze fractie heeft met eigen ogen kunnen zien dat deze kas een groot succes was. Wij horen graag van de wethouder of zij van de Westlandse deelname aan het World Food Festival een structureel onderdeel van haar beleid gaat maken. Overigens vinden wij dat het gemeentelijk beleid zou moeten zijn om elk jaar een landelijk evenement naar onze gemeente te halen. In de raadsvergadering van januari 2018 heeft onze fractie zich sterk gemaakt voor het restaureren van de fruitmuur aan de Poeldijkseweg in Wateringen. De enige losstaande fruitmuur in Westland die rijksmonument is en alleen dáárom al bewaard moet blijven voor het nageslacht. Bijkomend voordeel van de muur is dat het ook een geluidswal is voor de achterliggende nieuwe huizen en dat afbreken betekent dat we voor veel geld een nieuwe geluidswal moeten aanleggen. Dan krijgen we daar een betonnen muur en daar wordt Westland niet echt aantrekkelijker van. In lijn met onze eerdere bijdrage steunen wij het 40

42 beschikbaar stellen van het bedrag voor de restauratie. Wij verbinden daar wel de voorwaarde aan dat er een informatiebord wordt geplaatst, dat het belang van deze muur voor het Westlands erfgoed aangeeft. De toezegging van de wethouder zien wij straks dan ook met vertrouwen tegemoet. Voorzitter. Ondanks dat ik sinds gisteren de wereld een stuk positiever door een roze bril bekijk zijn er ook zaken die toch echt beter kunnen of die missen. Over het groen in onze gemeente wordt heel regelmatig gesproken. Van het beruchte onderzoek met Westland als de minst groene gemeente in Nederland, tot de terugkerende roep van MKB Westland om de dorpscentra te vergroenen. Positief is dat het beleid 'één boom kappen, twee terugzetten' wordt voortgezet en dat de wethouder duidelijk heeft toegezegd vanaf nu bij elke reconstructie meer groen in een straat terug te brengen dan er eerst was. Wij zijn overtuigd van de goede wil van het college, maar er kan nog wel een tandje bij om onze dorpscentra groener en aantrekkelijker te maken en gelijk iets te doen aan de hittestress in onze warme zomers. Wij willen het college uitnodigen tot het maken van een groenplan voor de dorpskernen, gevolgd door een uitvoeringsprogramma. Dit kan natuurlijk in samenwerking met MKB Westland en de lokale BIZ'en. Hiertoe dienen wij straks daarom ook een motie in. Al het groen in onze gemeente, niet alleen de bomen, maar ook de heestervakken, bermen en speelveldjes, vragen deskundig onderhoud. Eerder heeft het college al toegezegd om te bekijken wat er op de afdeling Groen aan kennis aanwezig is. Deze gemeente is volgens ons het meest gebaat bij een deskundig medewerker die kennis bezit van aanleg, beheer en onderhoud van openbaar groen, maar die ook de mogelijkheid krijgt om zijn collega's te adviseren en te begeleiden. Denk hier bijvoorbeeld aan de eerder genoemde toezegging. De medewerker kan ook werk maken van het uitvoeren van de motie 'Beter groen' zelfs de nieuwe motie die voorligt, met hopelijk als resultaat dat de biodiversiteit in onze gemeente toeneemt en wij de titel 'minst groene gemeente van Nederland' over kunnen dragen aan een andere gemeente. Met een motie roepen wij het college op om een dergelijke medewerker aan te stellen, iets dat volgens ons binnen het bestaande personeelsbudget kan gebeuren. Wat echt beter kan, is hoe deze gemeente omgaat met de energietransitie. Eind 2021 moeten gemeenten voor wijken die voor 2030 van het aardgas afgaan in de Transitievisie Warmte een eerste beeld geven aan bewoners, huis- en gebouweigenaren van het stapsgewijze tijdpad richting aardgasvrij. De gemeente Westland moet dan aangeven welke wijken het eerst aan de beurt zijn en daarbij aangeven wat de mogelijke alternatieven zijn. Vanaf nu hebben we nog twee jaar, maar in de plannen voor 2020 is hier niets over terug te vinden. Dat terwijl mensen moeten worden opgeleid en gesprekken met bewoners moeten worden gevoerd. Wat is het plan van het college voor deze verplichting uit het Klimaatakkoord? En dan graag een concreet antwoord, want we weten al dat gemeenten elkaar gaan helpen en expertise opbouwen met landelijke ondersteuning. Wat is het Westlandse plan? Gaan we de deadline überhaupt wel halen? Andere klimaatmaatregelen moeten er natuurlijk ook komen. De 110Zo terugloop in de CO2- uitstoot is mooi, maar jaarlijks tweeënhalf miljoen ton blijft nog wel heel veel. Heeft het college hier nog aanvullende plannen voor? In het kader van de waterbesparing en het tegengaan van overstromingen heeft Westland in 2017 regentonnen uitgedeeld en in 2018 een prijsvraag gehouden met als prijs een regenton. Heeft de wethouder eigenlijk ooit iets gedaan met alle goede ideeën die de inwoners hebben ingeleverd over maatregelen tegen wateroverlast? En komen er nog meer regentonnen beschikbaar voor de Westlanders? Zo niet, dan zullen wij daar bij een volgende raadsvergadering een motie voor indienen. Voorzitter. Wat missen wij? Volkshuisvesting blijft een groot probleem in deze gemeente. We hebben een mooie woonvisie, maar het lukt maar niet om deze visie en de dagelijkse praktijk op één lijn te krijgen. We bouwen te weinig sociale huurwoningen, te weinig starterswoningen, te weinig ouderenwoningen. College, hoe lopen we de achterstand in als we jaar na jaar onze eigen doelstellingen niet halen? Veel problemen doen zich voor bij starterswoningen. Zo is een prachtig plan van jongeren voor woningen aan het Zuideinde 41

43 bijkans onmogelijk door de strenge parkeernorm. De collega's van de ChristenUnie/SGP hebben daar terecht al vragen over gesteld. In Utrecht wordt bij het Centraal Station een wijk gebouwd met een parkeernorm van 0,3. Niet alleen vanwege de nabijheid van openbaar vervoer, maar ook omdat de gemeente fors inzet op deelauto's en fietsvoorzieningen. Weet u trouwens dat er in Westland maar één deelauto beschikbaar is? Die staat in Honselersdijk. Westland zou veel creatiever om moeten gaan met bouwplannen om met name meer starterswoningen te kunnen bouwen. College. Bent u bereid om te bekijken of we een flexibeler parkeernorm kunnen gaan hanteren? Bent u bereid om, behalve OV- en fietsgebruik, ook het gebruik van deelauto's te gaan stimuleren? Bent u bereid om als proef dergelijke maatregelen te nemen in de te bouwen wijken bij De Driesprong en de Poeldijkseweg om nu eindelijk voldoende starterswoningen en sociale huurwoningen te kunnen bouwen? De afgelopen jaren heeft D66 Westland regelmatig aandacht gevraagd voor de positie van hoogbegaafde leerlingen. Deze leerlingen hebben speciale aandacht nodig en verdienen een passende onderwijsplek. Een probleem hierbij is dat die plek vaak alleen buiten onze gemeente te vinden is en dat resulteert in een aantal gevallen in vervoersproblemen. Waar andere leerlingen een beroep kunnen doen op leerlingenvervoer, geldt dit niet voor hoogbegaafde kinderen. Omdat wij alles op alles moeten zetten om te zorgen dat deze leerlingen niet voortijdig de school verlaten, dienen wij een motie in om het afwijkingsartikel in de verordening ook op déze leerlingen van toepassing te verklaren. Zo zorgen wij ervoor dat álle Westlandse kinderen het onderwijs krijgen dat ze nodig hebben. De jeugdzorg is voor gemeenten inderdaad een zorg geworden. In 2015 werd al gezegd dat het ooit een keer scheef zou gaan lopen en helaas is dat na vier jaar al gebeurd. De vraag is of de plannen die de minister vorige week lanceerde, enige verlichting gaan brengen. Wel duidelijk is dat het als gemeenteraad heel moeilijk is om de controlerende functie uit te oefenen. Er is inmiddels een oerwoud ontstaan aan organisaties, verordeningen, plannen, regels, afspraken en geldstromen. De begroeiing is zó dicht dat de gemeenteraad in het duister tast. Is er een analyse van de aard van de problematiek? Hebben we een goed beeld wat er speelt in Westland? Zetten we gericht in op preventie? Waar gaat het geld überhaupt heen? En hoeveel is dat dan? Waarom is het tekort f ,00 terwijl het eigenlijk maar f ,00 is? Wij roepen het college op om de raad nóg meer dan nu mee te nemen door de jungle en ervoor te zorgen dat voor ons het licht weer door het bladerdak gaat schijnen. Voorzitter. Voordat ik aan het eind van deze algemene beschouwingen kom, wil ik nog even de vinger op de zere plek leggen. Met enige regelmaat is te horen en te lezen dat het lang duurt voordat allerlei mooie plannen van het college tot iets concreets, iets tastbaars leiden. Wij begrijpen wel waar die kritiek vandaan komt, want in veel gevallen wordt het college ingehaald door andere gemeenten. Stikstofbeleid? Apeldoorn is zelf aan de slag gegaan, terwijl Westland wacht op de landelijke plannen. Watertappunten? Midden-Delfland realiseert ze in zes weken, waar Westland na twee jaar nog niet klaar is. Een revolverend fonds voor energiemaatregelen waar in de vorige begrotingsraad een motie voor is aangenomen? Maassluis regelt het in een paar maanden en Westland wacht nog steeds op een overkoepelende beleidsnota. En zo zijn er nog veel meer voorbeelden te noemen, maar waarschijnlijk is het nu toch ook al duidelijk. Wij hopen dat het college zich deze kritiek aantrekt en in het komende jaar laat zien dat er wel degelijk concrete resultaten kunnen worden geboekt. Voorzitter. Hiermee kom ik aan het slot van de algemene beschouwingen van D66 Westland. D66 Westland wenst de raad, het college, de griffie en de ambtenaren een succesvol begrotingsjaar toe. Tot zover. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Hofland. Er zijn geen vragen voor u. Ik heb wel een tweetal vragen aan u, over motie 28 over het leerlingenvervoer. Als u die wilt handhaven, dan zult u er een amendement van moeten maken met een dekking, want er zijn kosten aan 42

44 verbonden. Ofwel u zou er kunnen van maken dat u het college vraagt om met een voorstel te komen hoe het leerlingenvervoer voor deze categorie te regelen is. Dan kunt u wachten wat daaruit komt en wat de kosten daarbij zijn. Dat geef ik u in overweging. Bij motie 29 geef ik u in overweging, omdat u treedt in de bevoegdheid van het college en niet in uw eigen bevoegdheid, om het college te vragen om de taak van het beheer en onderhoud van openbaar groen nadrukkelijk te beleggen en niet om een medewerker te benoemen, want dat is niet de bevoegdheid van de raad. De heer Hofland: Voorzitter. Daarom is het ook een verzoek aan het college. Bij motie 29 zou ik de wethouder iets willen vragen. In de commissievergadering is die deels al langsgekomen en heeft de wethouder aangegeven binnen de afdeling te gaan kijken wat er nodig is. Dus deze motie is er, alleen wil ik graag van de wethouder de bevindingen tot dusver horen. Als die er nog niet zijn ben ik ook best bereid om deze motie aan te houden om dan te horen wat het is. Maar begrijp me niet verkeerd, ik wil niet in de bevoegdheid van het college gaan treden, maar het is een verzoek dat in de commissievergadering ook is langsgekomen, waarbij de wethouder heeft gezegd binnen de afdeling te gaan kijken hoe het ervoor staat en of dat nodig is. Zo nodig doe ik gelijk een handreiking aan de wethouder. We maken ook even oogcontact. Wat is de stand van zaken? En anders kunnen we deze motie ook prima aanhouden natuurlijk. Motie 28 is een klein beetje een lastig verhaal om exact dekking te halen. De kosten voor hoogbegaafdheid waren in het verleden volgens mij rond de ton. En volgens mij zijn die dit jaar begroo t op f ,00. We hebben natuurlijk niet volledig inzichtelijk wat het aan kosten met zich mee brengt. Het gaat in ieder geval om een clubje die in de povo-plusklas van 15 kinderen zal komen. Het begon met één kind dat die voorkeur had. Maar doordat dat klasje nu begint wordt dat wat ruimer en ruimer. Dus ik zou uw suggestie willen meenemen dat wij het college verzoeken om daarvoor met een voorstel te komen. De heer Van Koppen: Voorzitter. Mag ik over dat laatste wat aan de heer Hofland vragen? Maar dat is toch allemaal in het Westland? Daar hoeft toch verder geen vervoer... De heer Hofland: Die povo-plusklas is binnen Westland. Er is één concreet geval. Er zijn nu twee leerlingen die ook een beetje dat gevoel krijgen. Binnen Westland op het gebied van hoogbegaafdheid zijn. Ergens anders is er een meer passende plaats. En die leerlingen willen eigenlijk naar een school buiten Westland. Het is een klein beetje een vervelende situatie. Hoogbegaafdheid staat niet in de DSM volgens mij, u kent dat misschien wel vanuit het onderwijsachterveld. En daardoor zouden zij hier niet voor in aanmerking kunnen komen. Ook deze leerling verdient een passende onderwijsplek. Overigens ben ik van mening dat passend onderwijs überhaupt nooit ingevoerd had mogen worden. De heer Spaans: Voorzitter. Misschien even ter aanvulling. Vanochtend is door het samenwerkingsverband Prima Onderwijs Westland het toekomstige ondersteuningsplan gepresenteerd, waarin nadrukkelijk aandacht gevraagd wordt voor deze doelgroep en de problematiek hieromtrent. Dat ondersteuningsplan komt ook nog langs de raad, in ieder geval bij de wethouder. Er is in ieder geval vanuit het veld ook alle aandacht. De voorzitter: Ik geef het woord graag aan de fractievoorzitter van de PvdA, de heer De Gier. De heer De Gier: Voorzitter. Kent u dat: verhullend ambtelijk taalgebruik dat politici graag overnemen en gebruiken? Dan wordt er gesproken over herijken en transformeren wanneer bedoeld wordt bezuinigen of korten? Wanneer gezegd wordt ' nader beschouwen en burgers betrekken in participatietrajecten wanneer bedoeld wordt uitstellen of onder toezeggingen uitkomen? Of wanneer er groots wordt aangekondigd dat er een tekort is van f 14 miljoen 43

45 terwijl er nauwelijks minder geld is? Voorzitter. Deze begroting zit er vol mee. Om maar met de deur in huis te vallen heeft mijn fractie een motie om dit taalgebruik te verbeteren. Zoals gebruikelijk zal mijn bijdrage gaan over de speerpunten van de PvdA, te weten wonen, werk, inkomen en zorg. Om met dat laatste te beginnen vindt de PvdA het goed dat het bedrag voor zorg structureel verhoogd wordt met f ,00. Dat bedrag was door het Rijk ook voor de zorg beschikbaar gesteld. Zorgelijker is het dat er nieuwe tekorten opduiken, voornamelijk in de jeugdzorg. De PvdA ondersteunt het voorstel van de wethouder om snel te bekijken welke zorg voor onze jeugd door de gemeente geleverd moet worden. Voor de duidelijkheid betekent dit dat er moet worden bezuinigd door de toegang tot bepaalde zorg te beperken. Onze fractie vindt trouwens ook dat er nog meer gedaan moet worden aan preventie. Binnen de Wmo hebben wij tot nu toe geen tekorten. Toch wordt hierop bezuinigd door de zogenaamde herindicatie. De PvdA is het niet eens dat die herindicatie na alle bezwaren ongewijzigd door lijkt te gaan. Sterker nog, nu maakt de gemeente zich er vanaf met een telefoontje in plaats van een gesprek. Wij zijn daarom mede-indieners van de motie van GBW om minimaal een keukentafelgesprek met ondersteuning te laten plaatsvinden. Goede zorg voor onze ouderen is tenslotte een bewijs dat we in een beschaafd land wonen waar we voor elkaar zorgen. Ook maakt de PvdA zich zorgen over toenemende eenzaamheid, omdat er geen 24/7-ontmoetingspunten meer zijn in de nabijheid van de ouderen die dat nodig hebben. Voorzitter. Dan komen we bij de woningnood. Grote groepen in de samenleving kunnen geen betaalbare of geschikte woning vinden. Gelukkig erkent het college nu ook dat we te maken hebben met te weinig en de verkeerde woningen. Natuurlijk worden de gebouwde dure eengezinswoningen ook nog verkocht, maar die bieden geen oplossing voor al die Westlanders die dat niet kunnen betalen of die betaalbaar kleiner willen gaan wonen. In onze gesprekken over de Omgevingsvisie verschuift de focus dan ook naar kleinere betaalbare appartementen in gestapelde bouw. Flatjes voor jongeren, ouderen, alleenstaanden en startende gezinnen. Meer dan 400Zo van de inwoners van Westland kan aanspraak maken op dat soort bouw en zeker op sociale woningbouw maar die zijn er op dit moment niet. Deze mensen zouden desnoods genoegen willen nemen met goedkope woningen of middenhuurwoningen maar die zijn er niet. Vergeet de 8000 dure eengezinswoningen en laten we bouwen, bouwen, bouwen voor de gewone Westlanders. Ook de conversie van bedrijven naar woningen kan hierbij behulpzaam zijn. Wij dienen de motie van het CDA om dit te bevorderen dan ook graag mede in. We vragen de wethouder wel om vast te houden aan het aantal sociale huurwoningen die zijn toegezegd bij de herontwikkeling van de gemeentehuizen. Dit omdat bij het gepresenteerde plan in 's-gravenzande lijken te vervallen. Wat schetst echter onze verbazing bij het zien van deze begroting? Het bedrag voor volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing daalt van bijna f ,00 naar f ,00. Alle bezuinigingen liggen in dit segment. Natuurlijk is dat grondexploitatie maar ook bouwen en wonen die met f ,00 gekort wordt. Daarom overweegt mijn fractie om met een amendement te komen om een deel van het geld voor de uitbreiding van het aantal ambtenaren te reserveren voor de sociale woningbouw. Kan het college nog eens uitleggen hoe het woningbouw wil stimuleren met minder geld? Misschien kan het college nogmaals uitleggen waarvoor die extra 60 ambtenaren nodig zijn en waarom deze uitbreiding belangrijker is dan het verhelpen van de woningnood. Is het zo slecht gesteld met de dienstverlening van de gemeente of zijn ze nodig voor al die kernbezoeken, spreekuren en inspraakavonden waarmee inwoners trouwens niet geholpen worden? Voorzitter. Dan kom ik bij de werkgelegenheid. De economie is booming. Daarmee loopt het aantal werklozen, vooral jongeren, snel terug. Toch daalt de post inkomensregelingen niet in de begroting. De PvdA hoopt dat dit betekent dat het geld van de uitgespaarde bijstandsuitkeringen gebruikt gaat worden om de grote groep 50 + 'ers in de bijstand te ondersteunen bij het vinden van betaalde arbeid. Want betaalde arbeid behoedt deze groep voor het leven in armoede de rest van hun leven. Nu worden ze nog steeds verwezen naar 44

46 vrijwilligerswerk, dat weliswaar nuttig is, maar ze niet uit deze armoedeval haalt. Graag horen we van de wethouder of dit het geval is. Voorzitter. Daarmee zijn we gelijk aangekomen bij ons speerpunt inkomen. Onze fractie was geschokt door de recente berichtgeving over de toename van het aantal mensen in armoede. Na vier jaar hoogconjunctuur neemt hun aantal nog steeds toe. De inkomensverschillen nemen nog steeds toe en de gewone man profiteert nauwelijks. Dit is natuurlijk niet de schuld van de gemeente en het college, maar maakt de noodzaak om deze groep te helpen wel groter. Een bredere inzet van de beschikbare regelingen, het actief aanbieden van hulp en een betere voorlichting blijven wensen van de PvdA. Gelukkig komt er ook landelijk steeds meer aandacht voor de schuldenproblematiek. Het lokale initiatief van Financieel Fit Westland kan dan ook op onze steun rekenen hoewel we de basis en de kennis van de hulpverleners wel nog willen vergroten. Welke initiatieven denkt het college op dit punt te gaan nemen? Voorzitter. Graag sluit ik af met een vrolijke noot. Net als GroenLinks zijn we blij dat we een Fairtrade-gemeente zijn geworden. Bravo voor alle vrijwilligers, verenigingen en bedrijven die dit mogelijk gemaakt hebben. Bravo ook voor de wethouder die op haar aanvankelijke besluit terug kwam en alsnog de stichting Fairtrade Westland heeft gesteund. Zo'n succes moeten we uitdragen. De PvdA vindt dan ook dat iedereen die Westland binnenrijdt dit ook zou moeten weten. Daarom willen we onder de borden Welkom in Westland het bord " Fairtrade-gemeente' zien. We dienen daarom een motie in om dit mogelijk te maken. Ondanks de bezuinigingen moet het ophangen van een stuk of tien van deze borden die f 75,00 kosten toch wel mogelijk zijn. Wat vindt de wethouder? Ik ben benieuwd naar de antwoorden. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer De Gier. Er zijn geen vragen aan hem. Dan over zijn beide moties. Zowel motie 30 als 31 zijn de facto amendementen. Heeft u zicht op de kosten rondom duidelijk taalgebruik. Ik begrijp dat er ook sprake zou kunnen zijn van een gift. Als dat het geval is kan het tweede deel wegblijven, dan heeft u een motie. Maar als er kosten aan verbonden zijn, dan is het helder om even aan te geven wat de kosten zijn en waaruit u die wilt dekken. De heer De Gier: Voor beide moties zijn de kosten niet helemaal duidelijk, omdat ik weliswaar weet dat de borden f 75,00 kosten. Dus dan hebben we het over f 750,00. Maar daarbij komt natuurlijk ook nog de ambtelijke inzet om ze op te gaan hangen enzovoort. Dus ik kan dat niet goed inschatten. Vandaar dat ik een beroep doe op een reserve, die daarvoor bestemd is. Over de motie over begrijpelijk taalgebruik zijn de kosten ook niet goed in te schatten, omdat er namelijk een landelijke subsidie is en een landelijk in te zetten brigade om gemeenten daarbij te ondersteunen. Dus ik weet überhaupt niet of daar nog aanvullende kosten voor de gemeente aan vastzitten, behalve dan dat ambtenaren natuurlijk wel met zo'n brigade in gesprek moeten en daar de cursussen bij moeten gaan volgen. Het is op dit moment moeilijk in te schatten, maar ook daar hebben we een reserve voor in de begroting staan om personeel op die manier te ondersteunen. Ik weet niet of het dictum dan nog iets moet veranderen, maar het is natuurlijk een verzoek en er zijn twee reserves die daarvoor, als er extra kosten zijn, aangewend kunnen worden. De voorzitter: Dan stel ik voor dat u een verzoek doet aan het college om met een voorstel daaromtrent te komen, zodat ook de kosten inzichtelijk kunnen worden gemaakt en dat daarna ook gekeken kan worden hoe de dekking kan plaatsvinden. Want anders is het niet helemaal helder waar nou precies gedekt moet worden. Dus als u er meer een verzoek van maakt om met een voorstel te komen, dan kan het een motie blijven. Anders moet u een bedrag en dekking aangeven. 45

47 De voorzitter: Ik zal ernaar kijken. Amendement A De raad van de gemeente Westland in vergadering bijeen op 12 november 2019; Carma is de ontmoetingsplaats in Westland voor volwassenen en kinderen die kanker hebben (gehad), hun naasten en nabestaanden. De meerwaarde van een dergelijk inloophuis is duidelijk aangetoond. Carma dient de financiële steun te krijgen die nodig is. Kent toe: aan Carma een bijdrage middels het aangaan van een prestatieovereenkomst, dan wel op een andere wijze, in 2020 van eenmalig f ,00 toe te kennen en die bijdrage ten laste te brengen van de reserve dekkingen investeringen maatschappelijk die per 31 december 2018 nog f ,00 bevatte, dan wel ten laste te brengen van de algemene reserve. Aldus besloten door de Raad op 1 2 november Gaat over tot de orde van de dag. (Amendement A van Westland Verstandig en GBW) Amendement B De raad van de Gemeente Westland in vergadering bijeen op 1 2 november 201 9; overwegende: dat het college een extra schil v an f ,00 wil voor eventuele tegenvallers bij de bedrijfsvoering; dat die f ,00 volstrekt oncontroleerbaar kan worden uitgegeven door het college en met name iedere controle door de raad ontbreekt, zeker nu het college een 'blanco' mandaat vooraf vraagt; amendement: doorhalen de passage onder 7a en b in het voorstel om f ,00 voor een ' flexibele schil te begroten en het bedrag van f ,00 te nemen uit de reserve personeelskosten en in te zetten ten behoeve van de leefomgeving van onze inwoners inclusief vergroenen en verfraaien van de dorpskernen. Aldus besloten door de Raad op 1 2 november Gaat over tot de orde van de dag. (Amendement B van Westland Verstandig) Amendement C De gemeenteraad van Westland in vergadering bijeen op dinsdag 1 2 november 201 9; overwegende dat: - de raad van gemeente Westland zich bij meerderheid heeft uitgesproken tegen het vestigen van een islamitische basisschool in Westland; wijzigt de begroting als volgt: - de opgenomen bedragen in de Programmabegroting van f ,00 in 2021, f ,00 in 2022 en f ,00 in 2023 voor de islamitische school in Westland te schrappen uit de begroting; - het vrijgekomen bedrag te gebruiken voor de verdere ontwikkelen op het evenemententerrein; n gaat over tot de orde van de dag. (Amendement C van de LPF) Amendement D 'Lasten realiseren islamitische school De raad van de gemeente Westland in vergadering bijeen op dinsdag 12 november 2019 ter bespreking van het voorstel tot vaststelling van de Programmabegroting ; neemt in overweging dat - de raad van gemeente Westland zich bij meerderheid heeft uitgesproken tegen het vestigen van een islamitische basisschool in Westland; 46

48 - de raad van gemeente Westland beroep bij de Raad van State heeft aangetekend tegen het besluit van de minister van Onderwijs c.a. tot opname van een islamitische basisschool in het Plan van Scholen ; - het college van burgemeester en wethouders in de Programmabegroting evenwel voorstelt nu gelden te reserveren voor het realiseren van huisvesting van een islamitische basisschool, - het beroep bij de Raad van State weliswaar geen schorsende werking heeft, maar dit feit niet wegneemt dat bedoelde reservering op dit moment te voorbarig is; amendeert het voorstel als volgt - de opgenomen reserveringen in de Programmabegroting van f ,00 in 2021, f ,00 in 2022 en f ,00 in 2023 voor realisatie van een islamitische school in Westland te schrappen; - het bedrag van deze reserveringen toe te voegen aan het resultaat van respectievelijk 2021, 2022 en 2023; en gaat over tot de orde van de dag: (Amendement D van GemeenteBelang Westland en Westland Verstandig) Amendement E 'Aanleg hockeyveld en aanpassing VV Naaldwijk' De raad van de gemeente Westland in vergadering bijeen op dinsdag 12 november 2019 ter bespreking van het voorstel tot vaststelling van de Programmabegroting ; stelt vast dat: - het college in de Voorjaarsnota 2019 voorstelt binnen sportpark Hoge Bomen een hockeyveld te realiseren op de plek van een voetbalveld, waarmee op korte termijn het acute ruimtetekort1 van de hockeyvereniging wordt opgelost. De geraamde investering bedraagt f 1, ,00; - in de Voorjaarsnota daadwerkelijk de keuze is gemaakt voor het realiseren van het hockeyveld en de lasten ook in de schets van het financieel perspectief zijn verwerkt; is van oordeel dat: - bij direct belanghebbenden verwachtingen zijn gewekt dat in 2020 op sportpark Hoge Bomen een hockeyveld wordt gerealiseerd; - het alsnog terugkomen op deze mededeling het vertrouwen dat mensen in de gemeente en in de politiek mogen stellen nodeloos schaadt; - toezeggingen en beloften nagekomen moeten worden; amendeert het voorstel als volgt: - in de Programmabegroting wordt opgenomen dat in 2020 op sportpark Hoge Bomen op de plek van een ongebruikt voetbalveld een hockeyveld wordt aangelegd; - als dekking voor de kosten (kapitaallasten) van deze investering - f ,00 in 2020; f ,00 in 2021; f ,00 in 2022 en f ,00 in wordt aangedragen het schrappen van de nieuwe post 'nieuwe aanpak woonopgave'2. en gaat over tot de orde van de dag. (Amendement E van GemeenteBelang Westland en Westland Verstandig)n Noten 1 In de voorjaa rsnota 2019 wordt gesteld dat: De hockeyvereniging heeft onvoldoende speelvelden om de groei van de vereniging te kunnen faciliteren en heeft daarom een ledenstop ingesteld. Omdat deze vereniging de enige Westlandse hockeyvereniging is, hebben inwoners geen mogelijkheid om uit te wijken naar een andere hockeyvereniging dan buiten de gemeente. Een recent onderzoek bevestigt het tekort aan hockeyvelden in Westland. Ook de nationale hockeybond vindt aanpassingen gewenst. VV Naaldwijk ten behoeve van de Hocke y een grasveld wil inleveren, echter voor de eigen speelcapaciteit dan wel een nieuw kunstgrasveld nodig heeft. 47

49 2 De navolgende overwegingen liggen ten grond aan de keuze voor het aandragen van de post 'Nieuwe aanpak woonopgave' waarop compensatie gevonde n kan worden voor de dekking van de kosten. De informatie op de vragen in de commissie EFO leert ons dat het budget op deze post (structureel f ) wordt ingezet voor de uitbreiding van de formatie om een regierol bij de woningbouwprogrammering te kunnen uitvoeren. In een periode dat Westland de broekriem moet aanhalen is een uitbreiding van de formatie niet een eerste prioriteit. Daarbij: in de vergadering van de gemeenteraad van 22 januari 2019 heeft de gemeenteraad de motie inzake 'Woningbouwprogrammering in control' aangenomen. Met de raadsinformatiebrief van 18 september 2019 stelt u dat u de motie heeft afgedaan. De uitgebreide toelichting in de brief geeft ons de overtuiging dat uw college op dit dossier voldoende in control is en sterkt ons in de overtuiging dat er geen acute noodzaak is tot uitbreiding van de formatie rond het thema woningbouwprogrammering. En. Voor de ontwikkeling van de Omgevingsvisie Westland, inclusief deelvisie Wonen is binnen de Programmabegroting een substantieel budget beschikbaar. Een aan het ontwikkeltraject Omgevingsvisie en deelvisie Wonen parallelle aanpak op het thema Woningbouwprogrammering is op dit moment niet van toegevoegde waarde. Amendement F 'Niet invoeren reclamebelasting' De raad van de gemeente Westland in vergadering bijeen op dinsdag 12 november 2019 ter bespreking van het voorstel tot vaststelling van de Programmabegroting ; stelt vast dat: - binnen de Programmabegroting aan de gemeenteraad het voorstel wordt gedaan dat in het kader van het weer gezond maken van de gemeentelijke financiële huishouding vanaf 2021 'reclamebelasting' wordt ingevoerd; - de opbrengsten van de 'reclamebelasting' geraamd worden op structureel f ,00 per jaar (vanaf 2021); neemt in overweging dat: - in het kader van het weer gezond maken van de gemeentelijke financiële huishouding binnen de Programmabegroting tevens wordt voorgesteld het ozb-tarief niet-woningen fors ( + Z+ 250Zo) te verhogen; is van oordeel dat: - met een verhoging van het ozb-tarief niet-woningen en het invoeren van reclamebelasting de lasten voor het gezond maken van de gemeentelijke financiële huishouding onevenwichtig en te eenzijdig bij het bedrijfsleven in Westland worden gelegd; - invoeren van reclamebelasting de sociaal-economische kracht van Westland schaadt, omdat het invoeren van reclamebelasting Westland veel minder aantrekkelijk maakt voor nieuwe bedrijven om zich hier te vestigen en minder aantrekkelijk voor gevestigde bedrijven om te blijven; - reclameborden, luifels en uitstallingen onderdeel zijn van het hebben van een winkel of bedrijf en van een normale bedrijfsvoering en bijdragen aan de levendigheid en aantrekkelijkheid van winkelcentra. Het daarop heffen van reclamebelasting (bovenop ozb (en bovenop BIZ-bijdragen) is niet opportuun; amendeert het voorstel als volgt: - de invoering van reclamebelasting in 2021 te annuleren en de geraamde opbrengsten van structureel f ,00 per jaar vanaf 2021 te schrappen; - ter compensatie voor deze vermindering van de inkomsten wordt aangedragen dat de navolgende posten daarvoor in aanmerking komen; - volledig schrappen van de opgenomen reserveringen van f ,00 in 2020 en f ,00 in 2021 bestemd voor het opstarten van de planvorming voor een drietal nieuwe investeringen1; 48

50 - de reservering (en kapitaallasten) van f ,00 bestemd voor het uitvoeren van groot onderhoud aan Westlandtheater De Naald2; - beperking van de structurele groei van het budget en/of structurele subsidieverhoging van kernketenpartners van in totaal f ,00 per jaar3; en gaat over tot de orde van de dag. Amendement F van GemeenteBelang Westland en Westland Verstandig) De navolgende overwegingen liggen ten grond aan de keuze voor het aandragen van de posten waarop compensatie gevonden kan worden voor de vermindering van inkomsten. 1 In de Programmabegroting is géén financiële ruimte gemaakt voor het realiseren van deze nieuwe investeringen, planvorming voor (genoemde) projecten is in de regel pas opportuun is nadat financiële ruimte voor het realiseren van projecten is gevonden en gemaakt, Bovendien: in 2020 wordt een centrumvisie voor centrum Naaldwijk opgemaakt. Onder andere Westlandtheater De Naald vormt een onderdeel deze centrumvisie. Voor renovatie en/of nieuwbouw van zwembad De Hoge Bomen ligt inmiddels al een drietal scenario's op tafel en een pilot voor een omgevingsplan Poeldijk is al in uitvoering; planvorming voor een Huis van de Buurt Poeldijk dient daar ons inziens integraal onderdeel van uit te maken, 2 Binnen de huurovereenkomst welke met stichting Westlandtheater De Naald is gesloten is afgesproken is dat (...)huurder alle onderhoudskosten voor zijn rekening neemt zoals opgenomen in de Meerjaren Onderhouds Plan (MOP) d.d. 12 februari 2013(...)', Verondersteld mag worden dat in die MOP tenminste al het hoogstnoodzakelijke groot onderhoud voor Westlandtheater De Naald is opgenomen. En, voor bekostiging van het bouwkundig onderhoud en - installaties dat niet is voorzien in het MOP is in de huurovereenkomst vastgelegd dat de bepalingen gelden zoals omschreven in de Algemene Bepalingen bij de huurovereenkomst, 3 Het budget voor het totaal van de taakvelden is in de afgelopen periode van drie jaar met 90Zo gegroeid. Daarentegen groeit het budget voor het taakveld Media met ruim 270Zo en ook de voorgestelde subsidieverhoging voor Vitis Welzijn gaat uit boven de trend. De groei heeft min-of-meer autonoom plaatsgevonden. Nu Westland de broekriem stevig moet aanhalen, mag van kernketenpartners worden verwacht dat zij daarbij hun aandeel leveren en is het alleszins redelijk dat de groei van hun budget en jaarlijkse subsidie gelijke tred houdt met de ontwikkeling van het totaal van de taakvelden. Amendement G 'Ozb-compensatie voor sportclubs in Westland' De raad van de gemeente Westland in vergadering bijeen op dinsdag 12 november 2019 ter bespreking van het voorstel tot vaststelling van de Programmabegroting ; stelt vast dat: - de gemeenteraad heeft 11 december 2018 unaniem een motie aanvaard waarbij het college van B&W is verzocht er zorg voor te dragen dat onder andere sportaccommodaties vanaf 1 januari 2020 worden aangeslagen volgens het 'lage' ozbtarief; - thans blijkt dat de motie als gevolg van juridische risico's nog niet uitgevoerd kan worden; neemt in overweging dat: - als gevolg van de aanstaande verhoging van het ozb-tarief niet-woningen ook eigenaren en gebruikers van sportaccommodaties en ander maatschappelijk vastgoed per 1 januari 2020 geconfronteerd worden met een forse verhoging van de jaarlijkse lasten; - een verhoging van de jaarlijkse lasten haaks staat op de intentie van de gemeenteraad bij het aanvaarden van de motie van 11 december 2018; - de gemeenteraad veel waarde hecht aan het feit dat vrijwilligersorganisaties accommodaties voor verenigingssport en sporthallen beheren en exploiteren; 49

51 - voorzieningen voor sport en bewegen, maar ook voor ontmoeting, belangrijk zijn voor de gezondheid, zelfredzaamheid en het welbevinden van mensen en de activiteiten van de vrijwilligersorganisaties een belangrijke bijdrage leveren aan de sociale cohesie en leefbaarheid in de Westlandse dorpen; heeft kennisgenomen van het conceptvoorstel compensatie ozb-heffing sportclubs in Westland' (zie bijlage); amendeert het voorstel als volgt: l in de Programmabegroting wordt een budget opgenomen voor compensatie ozb-heffing sportclubs in Westland' van structureel f ,00 per jaar; d een compensatiereg eling ozb-sportclubs in Westland' naar model van het aangehechte conceptvoorstel zal voor besluitvorming aan de gemeenteraad worden voorgelegd; d ter dekking van de lasten van deze compensatieregeling wordt aangedragen het verlagen van budget voor uitvoeren van activiteiten in het kader van energietransitie1 en gaat over tot de orde van de dag. Noot 1. De navolgende overwegingen liggen ten grond aan de keuze voor het aandragen van de post uitvoeren activiteiten in het kader van energietransitie' als dekk ing voor het in de Programmabegroting op te nemen budget Compensatie ozb-heffing sportclubs in Westland' - binnen de Programmabegroting wordt gesteld dat Westland kiest voor een versnelling van de energietransitie; - gemeente Westland maakt v oor meerdere projecten en ambities pas op de plaats' omdat de meerjarenramingen geen rooskleurige financiële positie laat zien, - de ambitie voor het tempo van de energietransitie kan in het (financieel) perspectief van de gemeente Westland evengoed bijgesteld kan worden naar voldoen aan hetgeen door wet- en regelgeving is geboden; (Amendement G van GemeenteBelang Westland en Westland Verstandig) Motie 1 ingevolge artikel 38 lid 3 van het reglement van orde inzake herontwikkeling bedrijfslocaties in kernen naar woonbestemmingen De raad van de gemeente Westland, in vergadering bijeen op 12 november 2019; constaterende dat: 1. het aanbod aan passende woonruimte binnen de gemeente een ernstig tekort laat zien; 2. alle kansen om tot realisatie van woonruimte voor onze inwoners serieus moeten worden onderzocht; 3. binnen de kernen zich diverse verouderde bedrijfslocaties bevinden, in totaliteit duizenden vierkante meters, die zich uitstekend lenen als zogenoemde inbreilocatie voor woningbouw; 4. in contacten is gebleken dat diverse eigenaren van dergelijke locaties onder voorwaarden bereid zijn mee te werken aan een bestemmingswijziging naar wonen; 5. daarbij wordt uitgesproken dat onder meer qua tijdshorizon maatwerk moet worden toegepast; 6. een gebiedsmakelaar recentelijk verkennend heeft gesproken met een groot aantal eigenaren van winkelpanden en daarbij een vergelijkbare bereidheid is waargenomen; 7. deze gebiedsmakelaar winkels tevens heeft geconstateerd dat een deel van het gebruik van winkelpanden meer passend zou zijn binnen een bedrijfsbestemming; 8. het voorstelbaar is dat een deel van de eigenaren belang zal stellen in een hervestiging van de activiteiten op een locatie binnen een van de reguliere bedrijfsterreinen; overwegende dat: 50

52 1. geen kans onbenut mag blijven die leidt tot realisatie van huisvesting voor onze inwoners; 2. het creatief inbreien ertoe bijdraagt dat niet nodeloos glastuinbouwgronden worden aangewend voor andere functies; 3. de hervestigingsruimte voor doorstartende eigenaren van her te bestemmen winkels en bedrijfspanden in de woonkernen beperkt is; verzoekt het college: - de mogelijkheden te onderzoeken om de gebiedsmakelaar winkels of een vergelijkbare functionaris bij alle eigenaren van bedrijfslocaties binnen de woonkernen de bereidheid te peilen mee te werken aan een bestemmingswijziging n a a r wo n e n ; - de daarmee te belasten functionaris uitdrukkelijk de opdracht mee te geven dat bij een vervolg ruime meerjarige tijdshorizonnen bespreekbaar zijn, teneinde eigenaren maximaal te enthousiasmeren voor een verdere verkenning van de kansen; - de mogelijkheden te onderzoeken om eigenaren met een doorstartwens een voorrangspositie te verlenen bij vrijkomende hervestigingslocaties; en gaat over tot de orde van de dag. (Motie 1 van het CDA, de ChristenUnie/SGP, de LPF Westland, de VVD, de PvdA en GroenLinks) Motie 2 'A lternatief plan voor een deel van de begroting De raad van de Gemeente Westland in vergadering bijeen op 12 november 2019; overwegende: dat Westland Verstandig andere keuzes wil maken in de Begroting ; dat Westland Verstandig dat ook al aangaf bij voorgaande begrotingen; dat inmiddels ook het college van oordeel is dat het anders kan en aangekondigd heeft dat in de Begroting 2021 bezien zal worden in hoeverre andere keuzes gemaakt zullen gaan worden. Inmiddels is de hulp van de raad daarbij nodig en kan het college het blijkbaar niet op eigen kracht; dat Westland Verstandig vindt dat het niet correct is en ook getuigt van weinig bestuurlijke zorg voor een goed Westland en haar inwoners, om daarmee te wachten tot 2021, een jaar voor de verkiezingen en een jaar waarin weinig zal of kan gebeuren; dat immers de realisering van een groot aantal zaken best wel belangrijk is voor Westland en de aanpak van de echte Westlandse problemen nu op dit moment nodig is en niet kan wachten tot ergens in 2021 of later; dat Westland Verstandig een alternatief plan voor een begroting heeft opgesteld en daarin tot andere strategische, tactische of operationele keuzes komt en wel keuzes die voor onze burgers meer van belang zijn dan de keuzes die het college in haar begroting gemaakt heeft. V an het uitgavenniveau van de gemeente van f 300 miljoen ligt f ,00 vast door de zogenaamde doeluitkeringen en op f ,00kunnen wel andere keuzes gemaakt worden; verzoekt het college: zoveel als mogelijk aansluiting te zoeken bij het alternatieve plan voor een Begroting zoals dat is bijgevoegd en alsnog zorg te dragen voor het vrijmaken van gelden uit de bestaande voorliggende begroting en deze een nieuwe bestemming te geven zoals aangegeven in de 17 prioriteiten; gaat over tot de orde van de dag. (Motie 2 van Westland Verstandig) Motie 3 'U itbreiding 25%-regeling De raad van de gemeente Westland in vergadering bijeen op 12 november 2019; overwegende: 51

53 dat het college in de B egroting 2020 een bedrag van f ,00 heeft uitgetrokken voor de pot 25%-regeling sportverenigingen; dat alle verenigingen moeten kunnen profiteren van de 25%-regeling; dat de huidige regeling te beperkt is en alleen ziet op basisvoorzieningen; dat muziekverenigingen, toneelverenigingen, scouting voor de Westlandse samenleving een nuttige functie hebben en ook goed gefaciliteerd moeten zijn en de bijdrage van de leden niet al te hoog mag zijn; dat de regeling uitgebreid moet worden en niet alleen betrekking moet hebben op basisvoorzieningen; verzoekt het college: alsnog over te gaan tot uitbreiding van de 25%-regeling ook voor andere sectoren dan alleen sportverenigingen en verruiming van de regeling tot meer dan alleen de basisvoorzieningen en aan de raad een voorstel voor te leggen uiterlijk bij de voorjaarsnota; g a a t o v e r t o t d e o rd e va n d e d a g. (Motie 3 van Westland Verstandig) Motie 4 'O pwerken naar lightrail Westland binnen afzienbare tijd De raad van de gemeente Westland in vergadering bijeen op 12 november 2019; overwegende: dat de MRDH en ook het college, met name de burgemeester, uitgaan van de noodzaak om het openbaar vervoer in Westland beter te regelen; dat het opvalt dat de Randstadrailverbinding ophoudt bij Wateringen bij de grens met Den Haag en voor wat betreft de Hoekse metro deze stopt bij de Rotterdamse gemeentegrens; dat de provincie/mrdh grote delen van Randstadrail en metro bekostigen; dat andere met Westland te vergelijken gemeenten zoals Barendrecht, Pijnacker-Nootdorp, wel deugdelijk ontsloten zijn via ander vervoer dan een bus; dat wil Westland een aantrekkelijk woongebied blijven, een lightrail onontkoombaar is; dat realisering een forse investering teweeg brengt; dat gezien de economische betekenis van Westland ook het Rijk aangesproken zou moeten worden een bijdrage te leveren; dat het goed is dat de Raad in ieder geval uitspreekt voorstander te zijn van snelle realisering van een lightrail in Westland; dat in de Begroting 2020 een onderzoeksbedrag is opgenomen van f ,00; spreekt uit: - dat de raad in de komende jaren wil toewerken naar de aanleg van een lightrail op Westlands grondgebied waardoor een deugdelijk lightrailnetwerk aanwezig is; - vanuit het college MRDH, provincie en het Rijk gewezen worden op de wens vanuit Westland in samenwerking de lightrail te ontwikkelen en te bewerkstelligen dat MRDH, provincie en Rijk ook geldmiddelen vrijmaken waardoor snelle realisering kan plaatsvinden; - het college op te dragen met een faseringsplan te komen welke stappen in welke periode genomen kunnen worden en welk stappenplan dan moet leiden tot een besluitvorming vóór het eind van deze bestuursperiode; en verzoekt het college: - rekening te houden met eventuele aanleg van een lightrailtracé bij de aanpassing of renovatie van wegen in Westland en ook bij de provincie het belang van een dergelijke verbinding te benadrukken, zodat ook bij de reconstructie van provinciale wegen daar rekening mee gehouden kan worden; gaat over tot de orde van de dag. (Motie 4 van Westland Verstandig) 52

54 Motie 5 'Op roep om tot een oplossing te komen voor problematiek rondom medicinale cannabis De raad van de gemeente Westland in vergadering bijeen op 12 november 2019; overwegende: dat een aantal gemeenten in Nederland een oproep gedaan hebben aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal om met een oplossing te komen voor de problematiek rondom de medicinale cannabis; dat de politie in Westland nog steeds overgaat tot het ruimen van cannabisplanten van mensen die dat particulier doen; dat dat volstrekt ongewenst is en het gebruik voor medische doeleinden moeten worden gerespecteerd; dat veel mensen heil ondervinden van het gebruik van medicinale cannabis zoals recent ook weer bleek uit het artikel in het AD; dat het thuis kweken van cannabis voor medische doeleinden derhalve niet meer strijdig met de wet moet worden gemaakt; dat wederom een brief aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal gezonden moet worden met een oproep om met spoed de problematiek op te lossen en de regelgeving aan te passen; verzoekt het college: een brief aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal te zenden zoals dat ook door andere gemeenten gedaan is, met de volgende tekst: ' Op heeft de gemeenteraad van de gemeente Westland ingestemd met de motie Oplossing problematiek medicinale cannabis. Die motie bevat een oproep om tot een oplossing te komen voor de problemen rondom de medicinale cannabis. Aanleiding voor de motie is dat nog steeds het thuis kweken van cannabis voor medische doeleinden in strijd met de wetgeving is. Betaalbare en goede alternatieven voor het thuis kweken van cannabis voor medisch toepassing zijn absoluut niet beschikbaar. Wij roepen de Tweede Kamer dan ook op om in overleg met alle betrokkenen, waaronder de farmaceutische industrie en zorgverzekeraars, met spoed tot een oplossi ng van de problematiek te komen. Gaat over tot de orde van de dag. (Motie 5 van Westland Verstandig) Motie 5 LED-verlichting sportterreinen De raad van de gemeente Westland in vergadering bijeen op 12 november 2019; overwegende: dat het college van burgemeester en wethouders van Westland in het verleden meermalen heeft toegezegd dat de Westlandse sportvelden van LED-verlichting voorzien zouden worden; dat bij de toezegging door de gemeente is meegenomen dat geen investeringen van de verenigingen in LED-verlichting gedaan zouden behoeven te worden daar de verlichtingsinstallatie in de meeste gevallen ook van de gemeente is; dat het college aan een plan zou werken op welke wijze het vorenstaande gerealiseerd zou kunnen worden; dat gebleken is dat de bijdrageregelingen vanuit de gemeente -50Zo volgens de geldende Verordening- verenigingen niet brengt tot aanschaf omdat de overige 50Zo een te hoge investering blijkt te zijn; dat ook landelijk allerlei regelingen gelden ingevolge welke bijdragen ontvangen kunnen worden bij aanschaf en installatie van LED-verlichting op sportvelden; dat het duurzaam is maar ook kostenbesparend om over te gaan op LED-verlichting; verzoekt het college: in beeld te brengen wat de reële kosten zijn voor sportverenigingen als zij overgaan tot het aanschaffen van LED-verlichting, daarbij rekening houdende met de eventuele bijdrage vanuit de gemeente van 500Zo en de regelingen zoals deze door andere overheden zijn 53

55 ingevoerd en overleg te voeren met de sportverenigingen hoe te komen tot LED-verlichting en de raad hierover te rapporteren vóór het zomerreces 2020; gaat over tot de orde van de dag. (Motie 6 van Westland Verstandig) Motie 7 'H erinrichting kerkplein Ter Heijde De raad van de gemeente Westland in vergadering bijeen op 12 november 2019; overwegende: dat evenals de andere dorpskernen ook Ter Heijde een dorpscentrum verdient; dat het kerkplein zich daar erg voor leent; dat een herinrichting door de gemeente dient plaats te vinden; dat het Leefomgevingsfonds daartoe ruimte gaf, zij het dat blijkbaar het college gekozen heeft voor een andere besteding van dat fonds voor wat betreft Ter Heijde; dat er nog een overschot in het fonds is en dat overschot deels aangewend kan worden voor de herinrichting van het kerkplein in Ter Heijde; dat ook bezien dient te worden in hoeverre de provincie een bijdrage kan leveren aan de kosten; verzoekt het college: alsnog over te gaan tot herinrichting van het kerkplein in Ter Heijde volgens de plannen zoals die door de verschillende stakeholders in Ter Heijde zijn gemaakt en zorg te dragen dat het kerkplein als het toekomstige ' hart van Ter Heijde zal gaan functioneren. Gaat over tot de orde van de dag. (Motie 7 van Westland Verstandig) Motie 8 tot het verder uitstellen zeker voor de duur van vijf jaren van de nieuwbouw gemeentewerf en nieuwbouw De Naald De raad van de gemeente Westland in vergadering bijeen op 12 november 2019; overwegende: dat de gemeente financieel moeilijke tijden doormaakt en andere keuzes gemaakt moeten worden; dat de afvalstoffenheffing al gigantisch gestegen is en verdere stijging niet verantwoord is; dat zowel een nieuwe gemeentewerf als een nieuwe Naald vooralsnog kunnen wachten totdat het de gemeente financieel weer beter gaat; verzoekt het college: af te zien van nieuwbouw gemeentewerf tot en met in ieder geval 2024 en ook af te zien van nieuwbouwplannen van De Naald tot en met Daarna opnieuw gaan bezien of het nuttig en nodig is om nieuw te gaan bouwen en de investering te gaan doen. Gaat over tot de orde van de dag. Motie 8 van Westland Verstandig) Motie 9 'P oging behoud Druiventuin De raad van de gemeente Westland in vergadering bijeen op 12 november 2019; overwegende: dat het Fonds 1818 en de Stichting Vastgoed Druiventuin nu wel hele korte bochten begint te nemen voor wat betreft de Druiventuin Monster; dat een ieder voor een voldongen feit gesteld is door het bestuur van de stichting en blijkbaar het Fonds 1818 verder geen gelden meer wenst te fourneren voor de tuinderij; dat Fonds Westland voor de overname door Fonds destijds andere vooruitzichten g e g e ve n h e e ft; dat de gemeente hier een rol dient te nemen en moet zoeken naar een goede bestemming; dat zo nodig de f ,00 voor de fruitmuur in Poeldijk vooralsnog maar aangewend moet worden voor behoud van de Druiventuin; 54

56 dat wellicht de Druiventuin een zorgtuin gemaakt kan worden voor mensen met een beperking; dat ook andere bestemmingen denkbaar zijn; verzoekt het college: te trachten in overleg met het Fonds 1818/Stichting Vastgoed, uitgaande van de beloften die het fonds en ook haar voorgangster gedaan heeft, te komen tot behoud van het huidige complex, althans een deel daarvan, en eventueel te zoeken naar een andere invulling en te voorkomen dat het complex te gelde gemaakt wordt; gaat over tot de orde van de dag. (Motie 9 van Westland Verstandig) Motie 10 'O marmen manifest Waardig ouder worden De raad van de gemeente Westland in vergadering bijeen op 12 november Onlangs heeft Minister De Jonge het manifest Waardig ouder worden gepresenteerd. Westland dient dat manifest te omarmen en aan dat manifest dient concreet invulling te worden gegeven. Nog te vaak lopen ouderenorganisaties aan tegen de bureaucratie van de gemeente en hun werk en kennis vinden niet voldoende weerklank in het huidige gemeentebeleid. Vandaar dat een aantal concrete zaken nu opgepakt moet worden, te weten: - Lokaal Ouderenwoonakkoord op te stellen samen met de betrokken organisaties; - van Westland een dementievriendelijke gemeente te maken; - een ouderensportfonds beschikbaar te stellen voor ouderen met een smalle beurs; - ouderenbeleid een prominentere rol te geven binnen het gemeentelijk beleid; - de maatschappelijke stage of maatschappelijke dienstplicht in te voeren en jongeren die vrijwilligerswerk doen te faciliteren en te stimuleren om deze in de ouderenzorg uit te voeren; - via het aanbieden van een leuke gemeente-attentie huisbezoeken te realiseren bij tachtigplussers door bijvoorbeeld op hun verjaardag met een bezoek een bloemetje aan te bieden (en niet telefonisch dus); verzoekt het college: van Westland een waardig ouder worden gemeente te maken door onder meer de hiernavolgende punten concreet uit te voeren in 2020: - Lokaal Ouderenwoonakkoord op te stellen samen met de betrokken organisaties; - van Westland een dementievriendelijke gemeente te maken; - een ouderensportfonds beschikbaar te stellen voor ouderen met een smalle beurs; - ouderenbeleid een prominentere rol te geven binnen het gemeentelijk beleid; - de maatschappelijke stage of maatschappelijke dienstplicht in te voeren en jongeren die vrijwilligerswerk doen te faciliteren en te stimuleren om deze in de ouderenzorg uit te voeren; - via het aanbieden van een leuke gemeente-attentie huisbezoeken te realiseren bij tachtigplussers door bijvoorbeeld op hun verjaardag met een bezoek een bloemetje aan te bieden; en verzoekt het college: aan de raad over de voortgang te rapporteren bij de Voorjaarsnota 2020; gaat over tot de orde van de dag. (Motie 10 van Westland Verstandig) Motie 11 'I nvulli ng stelposten en taakstellingen De raad van de gemeente Westland in vergadering bijeen op 1 2 november 201 9; constaterende: dat er door de gehele begroting heen structurele stelposten en taakstellingen staan; 55

57 dat bij deze stelposten en taakstellingen geen concrete invulling wordt vermeld; dat wil de raad ' in control zijn, inzicht moet bestaan op welke wijze invulling gegeven wordt aan de stelposten en taakstellingen; overwegende: dat de stelposten en taakstellingen een wederkerend karakter hebben in de boekhouding van de gemeente Westland; verzoekt het college: aan de raad inzicht te verstrekken over de invulling van de stelposten en taakstellingen en hierover per kwartaal te rapporteren aan de raad; ga at over tot de orde van de dag. (Motie 11 van Westland Verstandig) Motie 12 'Bezuiniging politie baart zorgen De r aad van de gemeente Westland in vergadering bijeen op 12 november 2019 ter bespreking van de Begroting ; overwegende: dat minister Grapperhaus van Justitie en Veiligheid de komende zes jaar jaarlijks f ,00wenst te bezuinigen op de politie; dat dit nog verdere concrete gevolgen zal hebben voor de veiligheid in Westland waaronder een afdoende bezetting van het politiebureau hetwelk na de fusie van de gemeente Westland tot stand is gekomen en wat destijds moest om uiteindelijk een politiebureau van enige omvang in Westland te houden; dat de raad zich zorgen maakt over deze bezuiniging van de regering en de verdere gevolgen voor het voorbestaan en functioneren van het politiebureau Westland; draagt het college op: - om deze zorgen over te brengen aan de minister van Justitie en Veiligheid; - over bovenstaande te rapporteren aan de raad. ga at over tot de orde van de dag. (Motie 12 van Westland Verstandig) Motie 'Afkoppeling gas in Westland De raad van de gemeente Westland in vergadering bijeen op 12 november 2019 ter bespreking van de Begroting ; overwegende: dat het college wil komen tot het van het gas afkoppelen van bestaande woningen; dat in de regel bewoners dat wel willen, maar wel eerst duidelijk in beeld gebracht wensen te zien worden wat de financiële en praktische gevolgen van dit ontkoppelen zijn; dat vanuit het Rijk in Westland in de omgeving van Polanen Z Westerhonk de eerste plannen zijn om ' van het gas af te gaan en uitdrukkelijk heeft benadrukt dat mensen zich geen zorgen hoeven te maken over de financiële gevolgen; verzoekt het college: de wijzigingen die zij aan particuliere woningen wenst aan te brengen vooraf inzichtelijk te maken en daarbij aan de eigenaren een realistische kosteninschatting te overleggen en ook aan de raad te rapporteren wat de minimale en maximale kosten voor de eigenaren zullen zijn; ga at over tot de orde van de dag. (Motie 13 van Westland Verstandig) Motie 14 om hangende het onderzoek de kringloopbedrijven gratis toegang te geven tot de milieustraten Westland De ra ad van de gemeente Westland in vergadering bijeen op 12 november 2019; overwegende: 56

58 dat in de beantwoording van de vragen van CDA Westland en Westland Verstandig het college heeft aangegeven juridische mogelijkheden te onderzoeken over het gratis afval aanleveren bij de gemeente Westland; dat dit jarenlang wel was toegestaan en plotsklaps is dat verboden; dat een ruime overgangstermijn op zijn plaats geweest zou zijn; ten onrechte is dat niet gebeurd; verzoekt het college: om hangende het onderzoek zoals dat is aangegeven in de beantwoording van de vragen ingevolge artikel 42 reglement van orde de vanouds bestaande inname, en wel gratis, van de kringloopwinkels te continueren; ga at over tot de orde van de dag. (Motie 14 van Westland Verstandig, GemeenteBelang Westland, GroenLinks en D66) Motie 15 'T erugdraaien raadsbes luit sloop gemeentehuis Monster' De r aad van de gemeente Westland in vergadering bijeen op 12 november 2019; overwegende: dat de raad in het besluit genomen heeft tot sloop van het gemeentehuis Monster; dat berekeningen uitwezen dat sloop de gemeente circa f ,00 extra kost en nietsloop geld oplevert; dat inmiddels bekend is dat volgens het college de gemeente Westland in financieel zwaar weer zit; dat als de raad alle info over de financiële situatie geweten had, de raad wellicht een ander besluit genomen had; dat er nog geen onomkeerbare situatie op dit moment ontstaan is; draait terug het raadsbesluit inzake de sloop en de financiële gevolgen daarvan, van het gemeentehuis Monster; verzoekt het college om alsnog uit te werken de variant uitgaande van handhaving van het gemeentehuis; gaat over tot de or de van de dag. (Motie 15 van Westland Verstandig en GroenLinks) Motie 16 'T erugdraaien mini mabeleid van 130oZo naar 110oZo' De raad van de gemeente Westland in vergadering bijeen op 1 2 november 201 9; constaterende dat: - we in de gemeente Westland ruimhartig zijn met het minimabeleid van 1 300Zo; - veel andere gemeentes ook een minimabeleid hanteren van 110Z; - de gemeente Westland op het moment financieel alle zeilen bij moet zetten en er dus naar alle inkomsten én uitgaven van de gemeente gekeken moet worden; overwegende dat: - er de afgelopen jaren ook al relatief weinig gebruik is gemaakt van de minimaregelingen; - er een gezonde kloof moet blijven tussen werk en niet-werken; verzoekt het college: 1. de minimaregelingen van 130Z terug te brengen naar 110Z; 2. de bedragen die hierdoor vrij komen terug te storten in de financiële reserve van de gemeente Westland; en gaat over t ot de orde van de dag. (Motie 16 van de LPF-Westland) Motie 17 'Beter groen 3.0' De raad van de gemeente Westland in vergadering bijeen op 12 november 2019; constaterende dat: 57

59 - de raad bij de begrotingsbehandeling van de motie ' Beter groen heeft aangenomen; - de raad bij de begrotingsbehandeling van de motie 'Uitwerking motie Beter groen heeft aangenomen; - deze motie een andere manier van werken en denken in zich heeft dan tot nu toe door de gemeente Westland is toegepast; - de visie over groen en bomen die ten grondslag ligt aan deze motie leidend moet zijn in de uitvoering; overwegende dat: - een beter groenbeleid kan helpen bij de huidige CO2^tikstofproblematiek; - d e motie 'Beter g roen een zichzelf terugverdienen d model is wat in aanvang tot hogere kosten leidt maar op korte/middellange termijn tot forse kostenbesparing leidt; verzoekt het college: 1. bij de uitwerking van de motie Beter groen de visie die hieraan ten grondslag ligt leidend te laten zijn; 2. de bedenker van deze visie nadrukkelijk te betrekken bij het opstellen van het te wijzigen groenbeleid; 3. vóór de voorjaarsnota te komen met een PvE (Plan van Eisen) waaraan het nieuwe groenbeleid moet voldoen; 4. d e motie 'Beter g roen mee te nemen i n de komende uitvoeringsplannen/gebiedsgerichte plannen; 5. ontwikkelaars ook nadrukkelijk mee te nemen in de geest van deze motie Beter groen ; en gaat over t ot de orde van de dag. (Motie 17 van de LPF, Westland Verstandig, GemeenteBelang Westland en het CDA) Motie 18 'Indiceren huishoudelijke hulp niet telefonisch De raad van de gemeente Westland in vergadering bijeen op dinsdag 12 november 2019; neemt in overweging dat: - het in gestarte traject van herindiceren van uren huishoudelijke hulp heeft geleid tot veel ongenoegen bij betrokkenen - zowel de hulpbehoevenden (ouderen of personen met een fysieke beperking) als de thuishulpmedewerkers; - eerder dit jaar dit traject on hold is gezet in afwachting van de resultaten van een onderzoeksbureau; - de meerderheid van de raad besloten heeft dit traject te hervatten; - inmiddels duidelijk is geworden dat (een deel van) deze gesprekken nu telefonisch wordt afgedaan; - het telefonisch vaststellen van iemands zorgbehoefte kan leiden tot onjuiste indicaties met alle gevolgen van dien; verzoekt het college: - te allen tijde een herindicatie te laten plaatsvinden aan de keukentafel in het bijzijn van een onafhankelijke cliëntondersteuner, dus nooit telefonisch; en gaat over tot de orde van de dag. (Motie 18 van GemeenteBelang Westland, Westland Verstandig, de PvdA, D66 en GroenLinks) Motie 19 'Kleinschalige woon/zorgprojecten in Westland De raad van de gemeente Westland in vergadering bijeen op dinsdag 12 november 2019 ter bespreking van het voorstel tot vaststelling van de Programmabegroting ; neemt in overweging dat: - door het sluiten van de verzorgingshuizen veel ouderen geen andere keuze hebben dan thuis te blijven wonen, ook als zij zelf anders zouden willen of niet meer kunnen; 58

60 - uit onderzoek blijkt dat 1 op de 5 ouderen liever zo beschut zou willen wonen als in het verzorgingshuis, en deze behoefte dus ook onder Westlandse ouderen bestaat; - kleinschalige woonvzorgprojecten een keuze biedt die er nu voor veel ouderen niet is, namelijk het oud kunnen worden in een beschutte woonvorm; - kleinschalige woon-zorgprojecten in positieve zin een bijdrage kan leveren in het aanpakken van de woningnood in Westland, naast het aanpakken van eenzaamheid, het beter en efficiënter organiseren van zorg, het bieden van 'crisisopvang', het tegengaan van ondervoeding en het ontlasten van mantelzorgers; is van oordeel dat: - kleinschalige woonvzorgprojecten in Westland een goede invulling geeft aan de ambitie beter te zorgen voor kwetsbare en oudere Westlanders; verzoekt het college: - om de mogelijkheden voor het realiseren van kleinschalige woonvzorgprojecten in Westland nader uit te werken, hierbij de wenselijkheid van een gemeentelijke stimuleringsregeling als ondersteuning van particuliere initiatieven op dit terrein te betrekken en bij de Voorjaarsnota 2020 deze uitwerking te delen met de gemeenteraad; en ga at over tot de orde van de dag. Motie 19 van GemeenteBelang Westland, Westland Verstandig en GroenLinks) Achtergrondinformatie bij motie Met het sluiten van de verzorgingshuizen is er een leemte ontstaan in de huisvesting van en zorg voor ouderen. Veel ouderen willen zo lang mogelijk thuis wonen, maar niet koste van alles. Dat is vooral vanwege de 24-uursalarmknop, dus de aanwezigheid van zorg, maar ook vanwege de gezelligheid, dus het sociale aspect. Bij veel ouderen ontstaat op een bepaald moment thuis het gevoel van onveiligheid. De angst om te vallen groeit, mensen worden eenzaam of de thuiszorg komt zo vaak langs dat het eigen huis een inloophuis wordt. In die situaties verlangen veel mensen naar een beschermde plek om te wonen. Om onder de mensen te zijn, om snel hulp te kunnen oproepen en om voorzieningen en zorg nabij te hebben. Maar voor ouderen die op zoek zijn naar een vorm van wonen en zorg lopen tegen het probleem aan dat deze na het sluiten van de verzorgingshuizen nauwelijks meer te vinden of niet voor iedereen toegankelijk zijn. Er is geen keuze meer. In Nederland worden steeds vaker en steeds meer kleinschalige woonvzorgprojecten ontwikkeld. Oud worden in de eigen buurt, in een kleinschalige woonvoorziening dat zoveel mogelijk lijkt op thuis. Waar partners samen kunnen wonen en niet gedwongen gescheiden hoeven te leven omdat de één zorg nodig heeft en de ander niet. Met vers bereid eten, en zoveel mogelijk aansluiting bij de buurt, bijvoorbeeld door middel van een inloopfunctie. De schaal van de buurt zorgt ervoor dat mensen zoveel mogelijk hun eigen sociale netwerk behouden. En voor degene die zorg nodig heeft zijn er vaste, vertrouwde zorgverleners en is ook zwaardere zorg mogelijk, zodat gedwongen verhuizen op het einde van het leven zoveel mogelijk wordt voorkomen. Omdat lokale woon- en zorgwensen centraal moeten staan, is er geen blauwdruk voor kleinschalige woon/zorgprojecten Wel zijn er tal van initiatieven waarbij veel mensen betrokken zijn geweest. Van zorgverleners tot de bestuurder van een woningcorporatie. Van een verpleeghuisarchitect tot aan zorgbestuurders. En natuurlijk ouderen zelf. Motie 20 ^ek geen valse verwachtingen' De raad van de gemeente Westland in vergadering bijeen op dinsdag 12 november 2019 ter bespreking van het voorstel tot vaststelling van de Programmabegroting ; constateert dat: - de raad bij de behandeling van de Voorjaarsnota geconfronteerd is met een te verwachten begrotingstekort in 2020 en dat ook het meerjarenperspectief niet sluitend is; 59

61 - het college in de begroting 2020 slechts door de inzet van incidentele middelen een sluitende begroting en meerjarenperspectief presenteert, maar de noodzakelijke bezuinigingen en ombuigingen voor zich uitschuift; - er op dit moment bijgevolg geen adequaat zicht is op de financiële ruimte om nieuwe ambities ten uitvoer te kunnen brengen; - het college op diverse beleidsterreinen en voor tal van projecten onderzoeken opstart, allerlei (participatie)bijeenkomsten wil gaan organiseren waarbij inwoners en belangenorganisaties hun wensen kenbaar kunnen maken; - een afbreukrisico bestaat - waarbij de betrouwbaarheid van de gemeente Westland in het geding is - door de reële kans dat nieuw beleid en/of nieuwe projecten door het ontbreken van (voldoende) budget geen doorgang zal vinden; overwegende dat: - om nieuwe (meerjarige) investeringen te kunnen doen een solide begroting en sluitend meerjarenperspectief noodzakelijk zijn; - de raad van gemeente Westland op voorstel van het college van B&W nog keuzes zal moeten maken in bezuinigingen, ombuigingen, prioritering en fasering van ambities; - op dit moment dus - spijtig genoeg - nog niet inzichtelijk is of en in welke mate er financiële ruimte is voor nieuwe ambities; - het onwenselijk en onverstandig is nu al middels diverse bijeenkomsten inwoners en belangenorganisaties mee te laten denken en hun wensen kenbaar te laten maken met het risico dat het beleid/project (voorlopig) geen doorgang kan vinden; roept het college op: - voorlopig alle bijeenkomsten aangaande nieuw beleid en projecten op te schorten totdat helder is welke financiële middelen hiervoor beschikbaar zijn en de raad van gemeente Westland de keuzes heeft gemaakt voor welke projecten budget wordt vrijgemaakt; en ga at over tot de orde van de dag. (Motie 20 van GemeenteBelang Westland, Westland Verstandig en GroenLinks) Toelichting In Westland moet de broekruim worden aangehaald. Bij het toewerken naar een gezonde en solide financiële situatie en meerjarenperspectief moeten keuzes worden gemaakt. Bij het opmaken van de begroting voor 2020 heeft B&W het maken van die keuzes vooruit geschoven naar de Voorjaarsnota Jammer genoeg kan er daarom bij het debat over de begroting niet gesproken worden over bezuinigingen of ombuigingen. Dat is teleurstellend omdat wél duidelijk is dat er binnen de begroting en het meerjarenperspectief, zonder bezuinigingen of ombuigingen, géén ruimte is voor nieuw beleid of nieuwe projecten. Om dan nu allerlei bijeenkomsten en participatietrajecten te organiseren, zoals het college van burgemeester en wethouders doet, is vooruitlopen op de muziek. Daarmee wek je als burgemeester, als wethouder, als college verwachtingen bij deelnemers aan die bijeenkomsten. Verwachtingen die je misschien niet, voorlopig niet of maar deels kunt waarmaken. Dat zou een betrouwbaar gemeentebestuur niet moeten willen. Daarom vindt de fractie van GemeenteBelang Westland het tijdelijk opschorten van al die bijeenkomsten tot het moment dat duidelijk is wat financieel mogelijk en politiek gewenst is een juiste beslissing. Zodra dat helder is, kunnen de bijeenkomsten gerichter worden georganiseerd in die zin dat belangstellenden en belanghebbenden binnen het onder ander afgesproken financieel kader mee kunnen denken. Motie 21 'Hom of kuit voor zowel zwembad ' D e Hoge Bomen' als voor zwembad 'De Waterman' De raad van de gemeente Westland in vergadering bijeen op dinsdag 12 november 2019 ter bespreking van het voorstel tot vaststelling van de Programmabegroting ; neemt in overweging dat in het dossier zwembad ' d e Hoge Bomen': 60

62 - de gemeenteraad in april 2015 unaniem een motie heeft aangenomen waarbij het college van burgemeester en wethouders is verzocht zwembad De Hoge Bomen open te houden; - in een raadsinformatiebrief (juni 2018) de mededeling wordt gedaan dat een drietal toekomstscenario's voor zwembad Hoge Bomen is opgesteld dat uitgewerkt gaat worden in een programma van eisen, exploitatie en investeringen en; - een uiteindelijke keuze voor een voorkeursvariant voor zwembad De Hoge Bomen' in het vierde kwartaal van 2018 aan de gemeenteraad wordt voorgelegd; - de presentatie van een voorkeursvariant een beslisvoorstel aan de raad tot nu toe jammer genoeg is uitgebleven; - in de Voorjaarsnota 2019 de mededeling wordt gedaan dat (...)ondan ks de beperkte financiële ruimte het college ervoor kiest toch ruimte te creëren in de begroting voor nieuwbouw zwem bad De Hoge Bomen(...),' en neemt daarbij tevens in overweging dat in het dossier zwembad De Waterman': - sinds januari 2013 de exploitatie van zwembad De Waterman tot grote tevredenheid van een ieder wordt uitgevoerd door vrijwilligers van burgerinitiatief Waterman Natuurlijk; - sindsdien jaar in, jaar uit en incidenteel wordt besloten over het toekennen van een exploitatiebijdrage aan Waterman Natuurlijk en jaar in, jaar uit plannen worden gemaakt en wordt gesproken over een renovatie van het zwembad; - het bestuur van Waterman Natuurlijk in mei van dit jaar voor de camera's van WOS de verwachting heeft uitgesproken dat het college van burgemeester en wethouders f ,00 zou vrijmaken voor een investering in een renovatie van zwembad De Waterman; - in de Voorjaarsnota 2019 is uitgesproken dat een voorstel aan de gemeenteraad wordt voorgelegd voor de toekomst van zwembad De Waterman; constateert vervolgens dat: d in de Programmabegroting de (onverwachte) opvatting wordt gedeeld dat: (. )er geen geld is voor nieuwe investeringen van zwembad De Hoge Bomen' (terwijl tegelijkertijd wordt voorgesteld budget beschikbaar te stellen voor nieuwe planvorming voor nieuwbouw zwembad De Hoge Bomen); l in de Programmabegroting taal noch teken is te vinden over de toekomst van zwembad De Waterman, evenmin is in de Investeringsramingen een reservering opgenomen voor uitvoeren van een plan voor groot-onderhoud of renovatie van het zwembad; is van oordeel: - dat door het college van burgemeester en wethouders bij herhaling toezeggingen zijn gedaan of tenminste verwachtingen zijn gewekt met betrekking tot de toekomst van en zwembad De Hoge Bomen en zwembad De Waterman; - het niet nakomen van of terugkomen op toezeggingen en beloften het vertrouwen dat mensen in de gemeente en in de politiek mogen stellen nodeloos schaadt; - toezeggingen en beloften nagekomen moeten worden; verzoekt het college: - uiterlijk bij behandeling van de Voorjaarsnota 2020 hom of kuit te geven over de toekomst van zowel zwembad De Hoge Bomen' als over de toekomst van zwembad De Waterman', zowel ruimtelijk, financieel als voor w at betreft het exploitatiemodel; en g aat over tot de orde van de dag. (Motie 21 van GemeenteBelang Westland,Westland Verstandig, het CDA en GroenLinks) Motie 22 Geef Wateringen duidelijkheid' De raad van de gemeente Westland in vergadering bijeen op dinsdag 12 november 2019 ter bespreking van het voorstel tot vaststelling van de Programmabegroting ; neemt in overweging dat: 61

63 - in Wateringen de afgelopen jaren door particuliere initiatiefnemers uiteenlopende voorstellen voor vernieuwings- en verbeterprojecten zijn ontwikkeld en aan college van B&W en/of de gemeenteraad voorgelegd; de belangrijkste daarvan zijn - vernieuwing van zwembad De Waterman; - transformatie van Dorpskade (bedrijven maken plaats voor woningbouw); - nieuwe toekomst en beheermodel voor De Hofboerderij; - verkeersafwikkeling Wateringen Centrum; - facelift van winkelcentrum Wateringen; constateert dat: - binnen de Programmabegroting geen keuzes worden gemaakt of duidelijkheid wordt geboden over één van genoemde initiatieven; - voor de periode slechts een bescheiden budget van niet meer dan tweemaal f is gereserveerd voor de uitvoering van Maatregelen Visie Wateringen'; - de stroperigheid in de bestuurlijke respons op de voorstellen en het almaar (laten) voortduren van de onduidelijkheid over de slaagkansen ervan frustreert en demotiveert initiatiefnemers en is nu al merkbaar nadelig voor de (economische) ontwikkelingen van en binnen het winkelcentrum van Wateringen; verzoekt het college: - uiterlijk bij behandeling van de Voorjaarsnota 2020 duidelijkheid te geven over de slaagkans van tenminste de genoemde initiatieven; en ga at over tot de orde van de dag. (Motie 22 van GemeenteBelang Westland, Westland Verstandig en GroenLinks) Motie 23 Programmeren faciliteren voor basisscholen' De raad van gemeente Westland, in vergadering bijeen op dinsdag 12 november 2019; constaterende dat: - elke toekomstige baan van (nu nog basisschool) leerlingen zal vragen om digitale vaardigheden; - programmeren hierbij steeds belangrijker wordt; - door onwetendheid er te weinig technici en programmeurs zijn. De ontwikkeling gaat steeds sneller en het te kort van technici en programmeurs wordt steeds groter; - de huidige digitale ontwikkeling van kinderen achter blijft bij de (toekomstige) vraag naar passende digitale vaardigheden; - op basisscholen er weinig tot geen affiniteit is met programmeren. De leerkrachten geen programmeer opleiding hebben gehad en de PABO nog in een oriënterende fase zit. Het is daarom leerkrachtafhankelijk of een leerling in aanraking komt met programmeren; - op dit moment de scholen nog lang niet zijn voorbereid op het nieuwe curriculum met digitale geletterdheid als vast onderdeel voor alle basisscholen welke in 2022 moet gaan gelden; overwegende dat: - Westlandse onderwijzers graag een samenwerking aan zouden willen gaan met Westlandse bedrijven om een investering te doen om de scholen te voorzien van basismateriaal (bijvoorbeeld Microbits voor alle leerlingen); - Westlandse onderwijzers graag gezamenlijk gefaciliteerd worden door Westlandse bedrijven om leerlingen maar zeker ook de leraren bekendheid te geven in de wereld van het programmeren. (gedacht wordt aan bezoeken aan de scholen met bijvoorbeeld een techniekbus); en verzoekt het college om: - een faciliterende rol aan te nemen: de behoefte van het onderwijs en het bedrijfsleven aan elkaar te koppelen; - de uitkomsten mee te nemen en op te nemen in de Lokale Educatieve Agenda; 62

64 en ga at over tot de orde van de dag. (Motie 23 van GemeenteBelang Westland, Westland Verstandig en D66) Motie 24 'Bijdrage voor meldkamer AED' De gemeenteraad van Westland in vergadering bijeen op 12 november 2019; overwegende dat: - in een brief d.d. 23 april van Bruno Bruins, minister voor medische zorg en sport van 23 april 2019 de minister mede deelt dat gezien het grote belang en de gezondheidswinst van AED hulpverlening, hij een subsidie van f ,00 ter beschikking heeft gesteld om de twee bestaande oproepsystemen voor AED hulpverleners samen te voegen; - sinds 1 september 2018 Nederland één landelijk oproepsysteem voor reanimatie heeft. In het systeem zijn burgerhulpve rleners en AED's geregistreerd. Deze hulpverleners kunnen worden opgeroepen bij een melding van een hartstilstand; - de minister in zijn brief verzoekt de gemeente in overweging te geven een financiële bijdrage aan het oproepsysteem ter beschikking te stellen, een bijdrage van 6 cent per jaar per inwoner. Hiermee bijgedragen wordt aan het in stand houden van een goed functionerend oproepsysteem waardoor vele levens gered kunnen worden. Voor de gemeente Westland zou dit neerkomen op een bedrag van 6000,- per jaar. In Westland zijn op dit moment ruim 1500(!) vrijwilligers actief bij de AED hulpverlening; - de dekking voor dit bedrag kan gevonden worden in de post energietransitie; verzoekt het college: - om conform de oproep van de minister bij te dragen aan de meldkamer AED's, z odat inwoners van gemeente Westland ook in de toekomst een beroep kunnen blijven doen op de AED hulpverlening; en gaat over tot de orde va n de dag. Motie 24 van de VVD, Westland Verstandig, het CDA, GemeenteBelang Westland en GroenLinks) Motie 25 'Kleinschalig toerisme' De gemeenteraad van Westland in vergadering bijeen op 12 november 2019; constaterende dat: - toeristenbelasting een niet oninteressant onderdeel is van de algemene dekkingsmiddelen, geraamd op f ,000 per jaar; - toerisme verder in de programmabegroting onbesproken is; overwegende dat: - de gemeente Westland, haar inwoners en de lokale middenstand gebaad zijn bij kleinschalige toerisme; - ook voor toerisme voorzieningen getroffen moeten worden zoals het in de lucht houden van een webpagina zoals het up-to-date houden van informatie over events en het organiseren of faciliteren van activiteiten; - Stichting Bezoek Westland, in samenwerking met 108 bedrijfspartners, zich inzet voor kleinschalige toerisme door bijvoorbeeld het bewegwijzeren van toeristische locaties, opstellen en uitreiken van plattegronden, etc.; - Stichting Bezoek Westland naast de bijdrage van haar bedrijfspartners haar niveau van service alleen kan handhaven met financiële ondersteuning vanuit de gemeente; verzoekt het college: - in gesprek te gaan met Stichting Bezoek Westland'; - een gedeelte van de toeristenbelasting te investeren in toerisme, bijvoorbeeld in de Stichting Bezoek Westland; en gaat over tot de orde van de dag. (Motie 25 van GroenLinks, het CDA en Westland Verstandig) 63

65 Motie 26 ' Vergroenen dorpscentra De raad van de gemeente Westland in vergadering bijeen op 12 november 2019; constaterende dat: 1. MKB Westland in de afgelopen periode diverse malen heeft aangedrongen op de vergroening van de Westlandse dorpscentra; 2. de gevraagde vergroening van de dorpscentra de afgelopen jaren is uitgebleven; 3. de wethouder samen met het MKB Westland en de BIZ'en gaat bekijken welke mogelijkheden er zijn om een groenplan te realiseren; 4. de wethouder heeft uitgesproken in toekomstige plannen voor opknappen of reconstructie meer groen wil terugbrengen dan er voorheen was; 5. de ozb voor bedrijven met 250Zo verhoogd wordt; overwegende dat: 1. vergroening de Westlandse dorpscentra aantrekkelijker maakt voor winkelend publiek; 2. groen in de kern bijdraagt aan een beter leefklimaat; 3. vergroening van de dorpen hittestress kan tegengaan; 4. ook zonder werk met werk op korte termijn 'groene doelen' zijn te behalen; verzoekt het college 1. in samenspraak met MKB Westland en de verschillende BIZ'en van de dorpscentra te komen tot een groenplan voor de dorpskernen; 2. dit groenplan uit te werken in een uitvoeringsprogramma; 3. voor het opstellen van het groenplan en het uitvoeringsprogramma dekking te zoeken in de reserve centrumplannen en het overschot van het Leefomgevingsfonds; en gaat over tot de orde van de dag. (Motie 26 van D66, Westland Verstandig, GroenLinks, GemeenteBelang Westland, de PvdA, het CDA, de VVD en de ChristenUnie/SGP) Motie 27 ' Investeren in fietsfaciliteiten De raad van de gemeente Westland in vergadering bijeen op 1 2 november 201 9; constaterende dat: 1. de fractie van D66 Westland zich in heeft ingespannen voor het verbeteren van de fietspaden tussen de dorpen; 2. het college voornemens is om ongeveer f ,00 miljoen euro te investeren in twee metropolitane fietspaden; 3. het college bij de Voorjaarsnota bekend wil maken wat het wil doen met een eventueel restant van de f ,00; 4. Westland sinds kort een lokale afdeling van de Fietsersbond heeft; overwegende dat: 1. de twee metropolitane fietspaden een goed alternatief kunnen vormen voor het gebruik van de auto; 2. veel fietspaden tussen de dorpen in slechte toestand zijn vanwege het vrachtverkeer en de werkzaamheden aan kabels en leidingen; 3. goede fietspaden tussen de dorpen het gebruik van de fiets aanmoedigt; 4. de reserv e 'Twee metropolitane fietspaden bedoeld is voor het investeren in fietspaden; 5. er hoognodig investeringen nodig zijn in diverse fietsfaciliteiten; verzoekt het college in de voorjaarsnota te komen met voorstel waarbij een eventueel restant van de f ,00 geïnvesteerd wordt in de fietspaden tussen de Westlandse dorpen en de fietsfaciliteiten die hierbij horen; en gaat over tot de orde van de dag. (Motie 27 van D66, de PvdA, de PvdA, Westland Verstandig, de VVD, de ChristenUnie/SGP, het CDA en GBW) Motie 28 ' Leerlingenvervoer hoogbegaafdheid 64

66 De raad van de gemeente Westland in vergadering bijeen op 12 november 2019; constaterende dat: 1. leerlingen die vanwege hoogbegaafdheid aangewezen zijn op onderwijs buiten Westland geen aanspraak kunnen maken op leerlingenvervoer; 2. Westland een verordening leerlingenvervoer heeft opgesteld in 2018; 3. hoogbegaafdheid een onderwerp is dat binnen Westland steeds meer aandacht krijgt; 4. D66 Westland eerder vragen heeft gesteld over beleid voor hoogbegaafdheid; overwegende dat: 1. elke leerling een passende onderwijsplek zou moeten hebben; 2. het onderwerp hoogbegaafdheid in ontwikkeling is binnen het Westlandse onderwijs; 3. een passende onderwijsplek eventuele afstroom of zelfs voortijdig schoolverlaten kan voorkomen; 4. het college in bijzondere gevallen kan afwijken van de bepalingen in de verordening leerlingenvervoer; verzoekt het college voor leerlingen die vanwege hoogbegaafdheid aangewezen zijn op onderwijs buiten Westland, gebruik te maken van het afwijkingsartikel in de verordening leerlingenvervoer en deze leerlingen gebruik te laten maken van het leerlingenvervoer; en gaat over tot de orde van de dag. (Motie 28 van D66, de PvdA, GemeenteBelang Westland, Westland Verstandig en GroenLinks) Motie 29 ' Beleidsmedewerker groen De raad van de gemeente Westland in vergadering bijeen op 12 november 2019; constaterende dat: 1. alle partijen in het verkiezingsprogramma hebben gepleit voor meer of beter groen; 2. er een stuk is geschreven over het bomenprobleem binnen Westland; 3. de wethouder heeft toegezegd dat hij wil bekijken wat er nodig is op de afdeling groen; 4. het college wil aanzetten tot vergroening; overwegende dat: 1. de motie 'Beter groen nog altijd niet tot concrete uitvoering heeft geleid Zo van de onderzochte jonge bomen in zeer slechte toestand verkeren, of al dood zijn; 3. Westland bekend staat als de minst groene gemeente van Nederland; 4. het planten en onderhouden van bomen en andere groenvoorzieningen zeer complex werk kan zijn; 5. vergroening goed is voor de biodiversiteit en hittestress kan tegengaan; verzoekt het college binnen het ambtelijk apparaat een (nieuwe) vaste beleidsmedewerker aan te stellen met de taak om het beheer en onderhoud van openbaar groen te verzorgen; en gaat over tot de orde van de dag. (Motie 29 van D66, de PvdA en GroenLinks) Motie 30 'Direct duidelijk taalgebruik De raad van de gemeente Westland in vergadering bijeen op dinsdag 12 november 2019; neemt in overweging dat: - ondanks jarenlange inspanningen binnen Gemeente Westland de schriftelijke, mondelinge en digitale informatie en documenten voor veel inwoners onbegrijpelijk b l i j ve n ; - staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Raymond Knops op 23 oktober 2019 is gestart met de Direct Duidelijk Brigade (zie DirectDuidelijk.nl/Brigade); - de Direct Duidelijk Brigade overheidsorganisaties, zoals gemeenten, provincies, waterschappen en uitvoeringsorganisaties, gaat helpen; 65

67 - de brigade in 2020 zal bestaan uit 100 experts, taalcoaches en taalambassadeurs; - de brigadeleden helpen bij het herschrijven van teksten en adviseren over begrijpelijk communiceren; ook organiseert de brigade trainingen en zijn er taalcoaches beschikbaar die ingezet kunnen worden bij overheidsorganisaties om samen te werken aan heldere teksten; - iedere overheidsorganisatie zich op de website kan aanmelden; verzoekt het college: - gemeente Westland aan te melden voor de Direct Duidelijk Brigade en de eventuele kosten te dekken uit de reserve Flankerende personele middelen; en g aat over tot de orde van de dag. (Motie 30 van de PvdA, D66, GemeenteBelang Westland, GroenLinks en de ChristenUnie/SGP) Motie 31 'Plaatsen borden Fairtrade Gemeente bij toegangswegen' De raad van de gemeente Westland in vergadering bijeen op dinsdag 12 november 2019; neemt in overweging dat: - op 1 november Gemeente Westland een Fairtrade Gemeente is geworden; - honderden ondernemers en organisaties hieraan hebben meegewerkt; - bij de uitreiking van het certificaat de gemeente ook een bord Fairtrade Gemeente heeft ontvangen; - het wenselijk is om zowel de bevolking als de bezoekers van Westland permanent over dit heugelijke feit te informeren; - deze borden voor f 75,00 bij de Stichting Fairtrade Gemeente Nederland; verzoekt het college: - de benodigde borden Fairtrade Gemeente aan te schaffen, deze op de toegangswegen onder het bord Welkom in Westland te plaatsen en de kosten te dekken uit het duurzaamheidsfonds; en g aat over tot de orde van de dag. Motie 31 van de PvdA, GroenLinks en D66) Motie 32 is niet ingediend. Motie 33 '(Aanvullende) motie Hoge Bomen' De r aad van de Gemeente Westland in vergadering bijeen op 12 november 2019; overwegende: dat in 2015 de raad besloten heeft dat zwembad De Hoge Bomen behouden moest blijven en onderhoud en renovatie moest plaatsvinden; dat het college vervolgens nieuwbouw heeft voorgesteld en 3 varianten onderzocht; dat in de Voorjaarsnota 2019 het college nieuwbouw in 2020 aan de raad voorstelde; dat in de Begroting 2020 nieuwbouw wordt uitgesteld en het college eerst een onderzoek wil doen uitvoeren naar een combinatie van zwembad, school en woningen; dat het uitgangspunt van het raadsbesluit wel overeind moet blijven; verzoekt het college: het raadsbesluit van 2015 in ieder geval na te komen en in ieder geval duidelijkheid te geven (nieuwbouw of renovatie en onderhoud) in de Voorjaarsnota 2020; gaat over tot de orde van de dag. (Motie 33 van Westland Verstandig) Motie 34 'Verzamelen oud papier door verenigingen, instellingen, kerken etc.' De raad van de g emeente Westland in vergadering bijeen op 12 november 2019; overwegende: dat sinds jaar en dag oud papier wordt ingezameld door verenigingen, kerken, instellingen. Goed voor milieu, afvalkosten en de goede bestemming van de opbrengsten; 66

68 dat de oud papier prijs is gezakt tot een zeer laag bedrag; dat gemeentelijke hulp gerechtvaardigd is; dat overleg is gevoerd tussen college en de verenigingen c.s.; dat het college thans nadenkt over de mogelijkheden; verzoekt het college te komen met een faire bijdrage voor het verzamelde oud papier, waardoor het verzamelen door de verenigingen blijft gebeuren en bij de komende commissie MO-vergadering een en ander te bespreken; gaat over tot de orde van de dag. (Motie van Westland Verstandig, GemeenteBelang Westland en GroenLinks) Motie 35 'Ongelijke gevallen' De r aad van de gemeente Westland in vergadering bijeen op 12 november 2019; overwegende: dat de raad in september 2019 het Ontwikkelkader vaststelde voor de realisering van tijdelijke huisvesting arbeidsmigranten voor tien jaar; dat inmiddels het college aanvullende besluiten genomen heeft om arbeidsmigrantenhuisvesting te realiseren voor eerst drie jaar en inmiddels, na weer een aanpassing, vijf jaar; dat in het ontwikkelkader de raad een adviesrecht heeft gekregen; dat in het later door het college zelf ontwikkelde beleid dat adviesrecht niet is opgenomen; dat inmiddels is gebleken dat het bij aanvragen voor drie en vijf jaar om de huisvesting van zeer aanzienlijke aantallen arbeidsmigranten gaat met groot gevolg voor de omgeving; dat gewild of ongewild verschil ontstaat als de Raad geen adviesrecht heeft in de vijf of drie jaar vergunningen; verzoekt het college de raad ook te betrekken in de drie of vijf jaar aanvragen voor een omgevingsvergunning en voordat het college beslist het plan aan de raad voor te leggen en de raad de mogelijkheid te geven advies uit te brengen; ga at over tot de orde van de dag. (Motie 35 van Westland Verstandig en GemeenteBelang Westland) Motie 36 Tlan van scholen/goedkeuringsbesluit minister' De gemeenteraad van de gemeente Westland (hierna te noemen: de raad) in openbare vergadering bijeen op 1 2 november 201 9; neemt in overweging dat: - de raad zich bij meerderheid heeft uitgesproken tegen het vestigen van een islamitische basisschool in de gemeente Westland; - de raad beroep bij de afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State heeft aangetekend tegen het indeplaatsstellingsbesluit van de minister voor Basis- en Voortgezet Onderwijs en Media van 11 juli 2019 tot opname van een islamitische basisschool in het Plan van Scholen Basisonderwijs (hierna te noemen: het Vaststellingsbesluit); - het gewenst is dat de raad zich in deze beroepsprocedure tegen het vaststellingsbesluit (verder) laat bijstaan c.q. vertegenwoordigen door een externe raadsman/raadsvrouwe; - de zittingsdatum bij de Raad van State vooralsnog is bepaald op 9 december 2019; - de minister voor Basis- en Voortgezet Onderwijs en Media vervolgens bij besluit/beschikking van 23 oktober heeft besloten om het Plan van Scholen Basisonderwijs goed te keuren (hierna te noemen: het Goedkeuringsbesluit); - de raad tegen het Goedkeuringsbesluit beroep wenst in te stellen bij de afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State; en spreekt hierbij uit c.q. besluit hierbij als volgt: 67

69 - dat hij zich in de genoemde procedure tegen het vaststellingsbesluit verder zal laten bijstaan door een externe raadsman/raadsvrouwe die (door tussenkomst van de griffie) zal worden benaderd om als zodanig op te treden; - dat hij beroep zal aantekenen (mogelijk in eerste instantie middels een pro-forma beroep, dat nadien verder is aan te vullen met nadere gronden) tegen voornoemd goedkeuringsbesluit, en gaat o ver tot de orde van de dag. (Motie 36 van Westland Verstandig, GemeenteBelang Westland en de LPF) De voorzitter: Goed. Dan constateer ik dat wij de bijdrage in eerste termijn van de raad hebben gehad. Het is nu uur. Om uur wordt de maaltijd geserveerd. Ik schors in ieder geval de vergadering tot uur. Ik heb dus een aantal keren bij indieners van de motie aangegeven dat ik wil meegeven hoe het dictum aan te passen is, dan wel hoe er een amendement van te maken is. Ik neem aan dat ik dat na de pauze van u tegemoet mag zien. Ik ben graag bereik om daar nu nog in te ondersteunen als u dat wenst. Dan zie ik graag de gewijzigde teksten na de pauze terug. ik schors de vergadering tot uur. Schorsing ( uur). De voorzitter: Ik heropen de vergadering en geef het woord aan de wethouder Financiën, de heer Van der Stee. De wethouder heeft 20 minuten spreektijd. Wethouder Van der Stee: Voorzitter. Bij de behandeling van de Voorjaarsnota 2019 in deze raad hebben we collectief geconstateerd dat er aanzienlijke opgaven zijn binnen onze gemeente, zowel inhoudelijk als financieel. Bij elke financiële opgave hoort een dekkingsplan dat ons blijvende structurele begrotingsevenwicht bij bestaand beleid intact houdt. Tijdens de bespreking van de Voorjaarsnota 2019 hebben wij als college goed naar de raad geluisterd en ook in de Begroting 2020 de inbreng van de raad verwerkt. Zo hebben we in de begroting voor 2020 het voorstel gedaan om de ozb op niet-woningen met 25Zo te laten stijgen in plaats van 30Zo. Dus 50Zo minder dan aanvankelijk voorgelegd. Ook hebben we ervoor gekozen om vanaf 2022 geen hondenbelasting in te voeren. Om deze keuzes mogelijk te maken hebben we ervoor gekozen eerst te starten met de concrete planvorming voor een nieuw Westlandtheater De Naald, zwembad De Hoge Bomen, Basisschool Hoogeland, de Dalton-school, en het Huis van de Buurt in Poeldijk. Daarnaast hadden wij als college zelf ook nog een opgave om de in de voorjaarsnota opgenomen steltpost van f ,00 oud voor nieuw te concretiseren. De invulling daarvan heeft u in de begroting kunnen terugvinden. Voorzitter. Met deze begroting weten we een structureel sluitend verhaal te presenteren en tegelijkertijd zijn er opgaven die met deze Begroting 2020 in handen onze inzet gaan vragen. De oplopende lasten binnen de jeugdhulp, de dagkoersen bij de algemene uitkering, nieuwe wetgeving, ambities uit het Westlandprogramma en de ongedekte moties zorgen ervoor dat we richting de toekomst nog een aantal inhoudelijke en financiële keuzes zullen moeten maken. Als college zijn we nu dan ook al aan de slag met de voorbereidingen op de Voorjaarsnota 2020, waarin we opnieuw deze keuzes zullen voorleggen aan uw raad om de exogeen onontkoombare ontwikkelingen het hoofd te kunnen bieden, maar tegelijkertijd ook de ruimte te vinden voor het realiseren van de nieuwe ambities. Zoals afgesproken met uw raad, zal uw raad daarbij direct betrokken worden in dit traject. Voorzitter. Wij zijn ook verheugd te constateren dat de fractie van GBW het voorbeeld van het college volgt door haar voorstellen in één oogopslag te presenteren. Een duidelijk voorbeeld van hoe we de financiën met elkaar transparanter kunnen maken. Inhoudelijk zal ik reageren tijdens de behandeling van de individuele moties en amendementen. Ook zal ik 68

70 straks uitgebreid ingaan op de tegenbegroting van de fractie van Westland Verstandig en daarmee ook gelijk haar hele inbreng. Voorzitter. Bij de inbreng als rode draad van alle fracties komt duidelijk naar voren dat wonen een grotere uitdaging is voor dit college en deze raad. Er zijn vele punten van het wonen, zoals starters, ouderen, sociale opgaven, de vraag of de Woonvisie nog wel van deze tijd is, maar ook de woningprogrammering, het sluit niet aan. Ik stel voor dat wij, zodra we daarvoor in het eerste kwartaal tijd weten te vinden, voor wonen een bijeenkomst te organiseren met welke vraagstukken er nu allemaal spelen. In de begroting vraag ik de raad f ,00 om de programmering beter te laten aansluiten op de vragen die er zijn en we zouden dat graag in gezamenlijkheid met de raad willen doen. We zouden dat dan voor de behandeling van de voorjaarsnota willen doen, zodat het ook aansluit bij spoor 2 dat we gaan inzetten en de Omgevingsvisie. Voorzitter. Er zijn ook opmerkingen gemaakt over het onderwijs. De CDA-fractie maakte onder andere een opmerking over de scholen; als ze 50 jaar oud zijn gaan we dan nieuw bouwen. Nee, we zullen kritisch moeten kijken naar de afschrijftermijnen, maar ook naar de staat van de gebouwen. We gaan geen gebouwen in deze situatie zomaar vervangen als het nog prima functioneert. Dat zal de planning bij het IHP misschien ook doen veranderen en het IHP zal wat dat betreft ook geactualiseerd worden. Ook onder wijs is aangegeven met een mooi woord 'passend onderwijs' en het zorgarrangement. Binnenkort is er ook een boloc en daar zal ik ook zeker het zorgarrangement met de schoolbesturen gaan bespreken, want ik begrijp dat er weer veranderingen zijn en vanochtend ook voortgang is gemaakt. Ik weet daar nog niet alles van, maar ik neem dat graag met de boloc mee. Er zijn ook vragen gesteld over onze hoogbegaafden, waarop ik bij de behandeling van de moties zal terugkomen. Het is wel een vraagstuk om passend onderwijs zodanig te creëren dat er eigenlijk geen kind meer het Westland uit hoeft. Ik heb binnenkort met de ISW een gesprek en ik ben blij dat er nu een Dalton-achtige afdeling gaat komen bij ISW, maar ook dat hoogbegaafden daar ook een plekje gaan krijgen in 's-gravenzande. Hoe zich dat verder zal ontwikkelen houden we scherp in de gaten en zal daar straks bij de behandeling van de motie nog op terugkomen. Voorzitter. De rest is voor mij eigenlijk te koppelen aan de diverse ingediende amendementen en daar neem ik u graag in mee gezien de 15 minuten spreektijd die ik nog over heb. Ten aanzien van de diverse tegenvallers die worden genoemd door Westland Verstandig het volgende. Wij hebben een reserve flankerend beleid; we geven die niet uit, die is gereserveerd. Wij vragen de raad f ,00, zodat we kunnen handelen wanneer dat nodig is. We hebben dat het afgelopen jaar gemerkt met de huishoudelijke hulp, dat was die f ,00, en we hebben ook nog een kwestie gehad met asbest. Er moet dan direct worden geschakeld en hebben we een reserve nodig om op een gegeven moment te kunnen handelen. Daarbij is het ook zo dat wij altijd bij de eerste planning- en cyclusdocumenten verantwoording zullen afleggen. Vandaar zullen wij dit amendement ontraden. Dan zijn er twee amendementen ingediend over de islamitische school. Deze twee samenvattend kan ik zeggen deze namens het college beide te moeten ontraden. Het college dient zich aan de wet te houden en we hebben die uit te voeren. Wij weten dat er bezwaar is, maar de provincie zal op een gegeven moment opmerken dat er een uitspraak ligt en wij hiervoor een voorziening moeten treffen in de meerjarenbegroting. Het speelt nog niet voor volgend jaar, maar voor het jaar daarop, maar als college ontraden wij het amendement. Ik wil graag iets langer stilstaan bij de reclamebelasting. GBW vraagt om de reclameopbrengsten van f ,00 te schrappen en geeft daarbij een dekkingsverhaal. Hierbij valt het op dat er een aantal incidentele posten in zit, maar ook een stuk van De Naald en een vraag rondom de f ,00 van de stijging van het budget van de ketenpartners. Er zit een verhaal bij, maar het totaal geeft niet helemaal de dekking voor een structurele dekking van f ,00. Ik zou GBW willen vragen hierover eens na te denken. 69

71 Bij de behandeling van de voorjaarsnota hebben wij gevraagd wat er wel en wat er niet onder valt en heeft u aangegeven hierbij ook te denken naar de sportvereniging, maar ook naar het bordje van de winkelier te kijken. Zoals toen gezegd, zouden we met u volgend jaar de discussie aangaan om te kijken wat hieronder zou kunnen vallen en wat niet. Dat er voor de terrassen misschien op het Wilhelminaplein of op een ander plein bij grondgebruik van de gemeente een vergoeding tegenover staat is begrijpelijk. Voor grotere reclamezuilen wellicht ook. Ik zou willen vragen of het mogelijk is het amendement te wijzigen in een motie om samen in gesprek te gaan, waarbij we in het traject naar de voorjaarsnota gaan kijken wat er wel of niet onder de reclamebelasting zou kunnen vallen, waarbij we ook kijken naar sportverenigingen waarover in het verleden is gezegd dat sport die aan de binnenkant is gericht er niet onder mag vallen, maar ook te kijken of de dekkingsmiddelen voor het gat dat overblijft daarin is mee te nemen op weg naar spoor 2. Het is nog niet voor het komende jaar gepland, maar we kunnen dan bij de behandeling van de voorjaarsnota altijd nog definitief bepalen of u de reclamebelasting erin wilt laten staan of wilt schrappen. Mijn verzoek is om dit amendement aan te passen. Ten aanzien van de stelpost taakstellingen heeft Westland Verstandig aangegeven dat er over de invulling per kwartaal zou mogen worden gerapporteerd. Ook dat ontraden wij, omdat we eigenlijk slechts twee posten hebben, die op pagina 37 van de begroting staan. Wij rapporteren daar ook al over bij de normale planning- en controlcyclus en daar willen wij het ook bij houden. Met betrekking tot het faciliteren van de basisscholen is een vraag gesteld door GBW. Wij starten eind deze maand met de LEA en hebben dan een gesprek met zowel alle schoolbesturen als ook met het veld over wat hierin zou moeten komen. Uiteindelijk is het ook een prioritering die samen met de schoolbesturen wordt afgesproken, maar eigenlijk zijn we met deze motie al aan de slag gegaan. Programmeren maakt immers ook deel uit van het hebben van meer aandacht voor techniek en technologie en wordt dus al opgepakt bij het verbinden van onderwijs en arbeidsmarkt en de brede talentontwikkeling. We zijn er dus al mee bezig, maar het wordt nog wat verder uitgewerkt. Ten aanzien van het leerlingenvervoer voor de hoogbegaafde kinderen wil ik aangeven dat het een lastig punt is. Voor vervoer voor hoogbegaafden kunnen we een uitzondering maken en het college kan daarvan ook afwijken, maar zoals al gezegd zal ieder kind in het Westland het moeten kunnen vinden. We praten nu over een casus waarbij daar mogelijk van zou kunnen worden afgeweken, maar ik wil eerst nog een gesprek met de scholengemeenschap hebben waarom het kind niet hier zou kunnen worden opgevangen. Als we dit zouden doen in een standaardregeling, dan denk ik dat we voorbijschieten aan ons doel dat we samen met de schoolbesturen hebben om de kinderen zoveel mogelijk in het Westland op te vangen. Ik kom hier later graag op terug na het gesprek met de schoolbesturen en ook de betreffende ouders, maar standaard afwijken van de regel willen wij in ieder geval niet opnemen in de verordening. Wat betreft het direct duidelijk taalgebruik het volgende. Inhoudelijk hebben we daar geen bezwaar tegen, want we zijn al bezig met de afdeling Communicatie om onze stukken, maar ook de websites, de formulieren en de folders begrijpelijker te maken. Het is nog niet helemaal duidelijk hoe die brigade gaat werken, of die langskomt en of die eventueel ook extra geld kost. Op dit moment hebben we daar inhoudelijk geen bezwaar tegen, maar qua dekking weet ik net als u niet wat de extra kosten zijn. Wij zullen echter zeker proberen goed te communiceren en de burger, maar ook u als raad met de stukken begrijpt waar het over gaat. Dan ben ik gekomen bij mijn laatste grote punt, waarbij ik tegelijkertijd een aantal andere onderwerpen zal meenemen, en dat is de alternatieve begroting van Westland Verstandig. Ik wil de fractie van Westland Verstandig weer bedanken voor de moeite die zij heeft genomen om opnieuw een tegenbegroting in te dienen. Het college heeft daar, net als vorige jaar, met open blik kennis van genomen en uiteraard krijgt zij van ons een reactie. Als prelude op onze reactie is het belangrijk te vermelden dat na de vandaag verplicht te maken keuzes een 70

72 meerjarige structurele sluitende begroting voorligt, waarbij onder andere de kosten voor de jeugdzorg en enkele onontkoombare opgaven als energietransitie, investeringen ICT en lagere inkomsten uit leges en heffingen zijn verwerkt. Net als elders in gemeenteland is het nog niet mogelijk om alle ambities en gewenste ontwikkelingen met bijbehorende uitdagingen te verwezenlijken en in alle voorzieningen de investeringen te doen voor de Westlanders die zij verdienen. Voorzitter. Het is goed te constateren dat Westland Verstandig veel ambities en ontwikkelingen met de daarbij behorende uitdagingen ziet die overeenkomen met het beleid van het college. De belangrijkste constatering is echter dat veel van deze ontwikkelingen met bijbehorende uitdagingen opnieuw een integrale afweging vragen. Een afweging waarvoor ons college met uw raad het zogenaamde spoor 2 heeft afgesproken. Afgelopen periode stond in het teken van de totstandkoming van de voorliggende begroting, ook in opzet, en hebben wij de diverse bouwstenen opgesteld. En mede aan de hand van die bouwstenen, inclusief de lijst met ambities, collegebesluiten en aangenomen moties zonder dekking, nemen wij samen als college en raad de komende tijd alles met elkaar in overweging. De eerste stappen voor het proces dat we spoor 2 noemen nemen we samen met de raad op korte termijn, zoals afgesproken in de verzamelcommissievergadering op 5 november jl. Zowel college als raad is bij spoor 2 betrokken en geven samen met en namens de Westlanders vorm en inhoud aan deze in de begroting nog te maken keuzes. Wat dat betreft weten wij van Westland Verstandig-fractie al de inhoudelijke waardevolle input voor het proces spoor 2. De cijfers die Westland Verstandig in deze tegenbegroting heeft opgenomen zijn vatbaar voor verdere en gedetailleerde uitwerking en kunnen deze daardoor ook in spoor 2 worden meegenomen. Heel kort wil ik nog ingaan op de 17 prioriteiten. Het verbeteren van de leefomgeving. In deze begroting vermelden wij bijvoorbeeld over de centrumplannen dat deze voorzien in integrale aanpak en zijn gericht op het verbeteren van de kwaliteit van de dorpscentra in het Westland, het verlevendigen van de kernen door bijvoorbeeld het tegengaan van leegstand en het versterken van de midden- en kleinbedrijven. De plannen zullen voorzien in, waar mogelijk, het realiseren van extra voorzieningen, zo mogelijk uitbreiding van de woningvoorraad teneinde de leefbaarheid van de dorpen een impuls te geven en de sociale cohesie en vitaliteit van de woonkern te stimuleren. Op het gebied van wonen herkennen wij de urgentie, uw tweede punt, omdat de vraag naar een passend woningaanbod sterk toeneemt. Er zijn meer woningen nodig van goede kwaliteit op de juiste locatie en passend bij de financiële mogelijkheden en de woonbehoefte van de verschillende doelgroepen. Concreet betekent dit dat wij voor onze ambities op het gebied van flexwonen, woningen voor arbeidsmigranten, meer sociale huisvesting en zorgwoningen de komende jaren gaan realiseren. En tevens zijn wij als gemeente nadrukkelijk betrokken bij de totstandkoming van de succesvolle afronding van het Vestia-dossier. We gebruiken de gemeentelijke grondexploitatie als middel om ruimtelijke doelstellingen op het gebied van wonen, economie, natuur, groen, infrastructuur en maatschappelijke voorzieningen te verwezenlijken. Ten aanzien van uw punt 3 met betrekking tot het onderwerp wachtlijstenoffensief' hebben we in deze begroting opgenomen dat samen met onze partners Wonen Wateringen en Arcade wordt gestreefd naar een jaarlijkse toevoeging van tenminste 100 sociale huurwoningen. Met deze corporaties worden hierover prestatieafspraken gemaakt. Tevens bevorderen wij de nieuwe woonvormen die experimenteren met onderwerpen als flexibiliteit, innovatie, tijdelijkheid, gezamenlijkheid, hergebruik, snelheid, verplaatsbaarheid en de zogenaamde flexwoningen waarbij ook de druk op de woningmarkt kan worden toegelicht. Nog een aanvullende opmerking hierover in de richting van de LPF: daarbij zullen we ook kijken naar bepaalde mobiele woningen die we voor een korte periode ergens kunnen neerzetten en dan weer naar een volgende plek. 71

73 Met onze Right to Challenge, uw punt 4, zetten we stevig in op het aanmoedigen van burgerinitiatieven. Continu is er aandacht voor een voortijdige en volledige informatievoorziening naar inwoners en de gemeenteraad en dat staat nu ook op de website. Punt 5. De zorg in Westland gaat bij ons uit van meedoen. Alle inwoners moeten kunnen meedoen in deze samenleving. De menselijke maat, de onderliggende verbondenheid, de vele vrijwilligers en het ondernemerschap in economische en sociale zin zorgen hier ook voor. De transformatie in het sociaal domein zorgt voor de benodigde kwaliteit en kwantiteit in de zorgvoorzieningen. Uw punt 6, voorzieningen in de kleine kernen. Investeren in leefbaarheid en levendigheid is noodzakelijk om als Westland aantrekkelijk te blijven voor ondernemers en bewoners, waarbij overigens niet alles onder de verantwoordelijkheid van de gemeente valt, zoals de genoemde pinautomaten. De Westlandse verenigingen en de ondersteuning daarvan. Het Westlandse verenigingsleven bloeit en de gemeente faciliteert de basisvoorzieningen voor sport en is ondersteunend in situaties die daar om vragen. Ten aanzien van uw punt 'sterke Westlandse economie' het volgende. Op onze economische agenda staat voor het komend jaar de doorontwikkeling van de regio om in de vraag naar personeel voor onze bedrijven te voorzien en om te voorzien in passende ringen om wegen en regionale afspraken. Daarin zullen wij in de logistieke afhandeling van ons bedrijfsleven nadrukkelijk blijven investeren. Punt 9. Het raadsvoorstel wordt uitgevoerd en bij de nieuwe ruimtelijke plannen van geval tot geval uitgewerkt. Daarnaast is ook de vergoeding nadrukkelijk meegenomen in het gebiedsgericht plan dat in mei 2019 door deze raad is vastgesteld. Punt 1 0. De woonlasten voor de inwoners van de gemeente Westland stijgen gemiddeld met f 75,00 per jaar, waarbij de ozb gelijk blijft en de lasten voor het inzamelen en verwerken van afval en de tarieven voor het rioolrecht omhooggaan. In de zoektocht naar een goede balans hebben wij het profijtbeginsel als uitgangspunt genomen en hebben we er daarom voor gekozen, met ook het Cebeon-rapport in ons achterhoofd, de lastendruk voor bedrijven beter in balans te brengen met de lasten voor inwoners. Punt 11. Jong in Westland. De investeringen en aansluitingen tussen onderwijs en het tuinbouwcluster en in nieuwe scholen. Op de concrete planvorming voor cultuur en sport kom ik bij punt 7 nog terug. Het klimaat. Voor nu ligt er al een wettelijke taak voor de gemeente met een forse financiële impact. Daarom werken wij hard aan het opstellen en vaststellen van de Westland Energieopgave en een klimaatadaptieplan. Daarnaast werken we samen aan een klimaatbestendige waterhuishouding en zo min mogelijk wateroverlast en helpen we onze inwoners met duurzaam en energiezuinig wonen. Bereikbaarheid is wat ons betreft een belangrijke kwestie. We pakken de kansen en wensen voor het Westlandse verkeersnetwerk en die nemen we op. Er ligt het komend jaar een bestuurlijke uitdaging voor het college en de raad om in verbinding met de samenleving de komende jaren richting te geven aan de ontwikkeling van het Westland en dit te vertalen in de Omgevingsvisie, de omgevingsplannen en de meerjarenbegroting. Dan punt 15, handhaving. De basisvoorwaarde om te kunnen bouwen aan onze samenleving is dat het Westland veilig blijft. De aanpak van ondermijnen, het zorgen voor een veilig uitgaan en veilige evenementen en de aanpak van problematische jeugd en jeugdgroepen krijgen wat ons betreft de hoogste prioriteit. Punt 16. De leefomgeving beschermen. In onze beleidskeuzes houden wij rekening met behoud van Westlands eigenheid op de punten leefruimte, recreatiemogelijkheden en kwalitatief groen in de leefomgeving. Als laatste punt het sportpark De Hoge Bomen. Wij starten de komende tijd met de concrete planvorming voor een nieuw Westlandtheater De Naald, het zwembad De Hoge Bomen, Basisschool Hoogeland en het Huis van de Buurt, zoals ik al eerder heb opgemerkt. En deze planvorming wordt integraal afgewogen dan verder ook in spoor 2. 72

74 Voorzitter. De fractie van Westland Verstandig heeft tevens het alternatieve saldo van de begroting weergegeven als deze inhoudelijke zaken op de wijze van Westland Verstandig worden opgepakt. Daarnaast heeft de fractie van Westland Verstandig hiervoor de dekking aangegeven. Met name is er wat betreft de dekking sprake van aannames en mocht deze motie worden aangenomen, dan zal die verder onderbouwd moeten worden. Als voorbeeld - ik tel het even bij elkaar op - is er eigenlijk sprake van een bezuiniging van ruim f ,00 op personeel en organisatie en dat is zonder meer niet realiseerbaar. We zullen het dan ook moeten hebben over het niet doorgaan van een heleboel activiteiten richting de burger. Voorzitter. Zoals gezegd, gaan wij in het traject van spoor 2 graag met de raad het gesprek aan om alle ambities en ontwikkelingen, inclusief de opgaven, van een structurele keuze te voorzien. Binnen de financieel beperkte mogelijkheden werken we nu en straks voortvarend verder aan het realiseren van ambities op het gebied van wonen, economie, energie, mobiliteit, veiligheid, leefbaarheid en sociale kracht. En een belangrijke pijler voor ons beleid is enerzijds op een zo effectief mogelijke wijze deze beschikbare middelen ten gunste van de Westlandse maatschappij in te gaan zetten. Anderzijds moeten we borgen dat er voldoende middelen zijn om de risico's op te vangen. Dit betekent dat er ook in deze begroting wat ons betreft scherpe keuzes zijn gemaakt en wij zullen dat ook in de toekomst blijven doen. Voorzitter. Voor u staat een wethouder Financiën die trots is op de voorliggende begroting en ik zeg dat namens het hele college. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel wethouder. Zojuist heeft u bij de koffie een kleine traktatie aangetroffen. Dat was een geste van de griffie ter gelegenheid van de geboorte van de dochter van de heer Hofland. Het was hard werken om roze/witte muisjes te vinden, maar het is gelukt. Dan geef ik nu het woord aan wethouder Vreugdenhil. Wethouder Vreugdenhil: Voorzitter. Staat u mij toe dat ik aan het begin van mijn verhaal enkele inleidende opmerkingen maak is een belangrijk jaar, het is het jaar dat we met elkaar 75 jaar bevrijding vieren. Het is heel mooi te constateren dat er vanuit de samenleving allerlei initiatieven zijn gekomen om dit op een waardige manier met elkaar te laten plaatsvinden wordt ook het jaar waarin er rond jeugdzorg zich talloze nieuwe ontwikkelingen aftekenen, zoals het beteugelen van de steeds hogere kosten en zelfs een aangekondigde stelselwijziging. Een onderwerp waar het college en de raad in nauwe samenwerking met elkaar stevige stappen zullen moeten gaan zetten. Het komend jaar zal ook in het teken staan van het maken van keuzes, keuzes in het sociaal domein, om de kosten in de hand te houden en te krijgen met als uitgangspunt - ik onderstreep het - dat iedereen krijgt wat nodig is. In dat jaar zullen we zeker een beroep op de kracht van deze Westlandse samenleving blijven doen. Ik denk in deze week in het bijzonder aan alle twintigduizend mantelzorgers, een gigantisch aantal. De minister, bij wie ik gisteren even mocht aanschuiven, was onder de indruk en morgen zal ik bij een ontbijt graag allerlei mantelzorgers de hand schudden. Dan ga ik nu over op de moties en het amendement en daarna zal ik, afhankelijk van de spreektijd die ik dan nog heb, ingaan op de vragen die zijn gesteld en suggesties die zijn gedaan. Ik zal beginnen met het amendement onder A inzake Inloophuis Carma. Buitengewoon sympathiek, ik heb er het zweet van in mijn handen. Helder is dat ambtelijk is geconstateerd dat deze aanvraag op basis van de subsidieverordening die wij kennen niet gehonoreerd kan worden, omdat het over een structurele exploitatie gaat en dat is niet mogelijk in onze subsidieverordening. Er ligt een amendement voor met een dekking, die uit maatschappelijk nut zou moeten komen, maar die dekking is onmogelijk, omdat het een totaal beklemde reserve is. Er wordt dan gezegd: dan maar uit de algemene middelen. Ik moet opmerken dat dit uitermate sympathieke initiatief ook een bepaalde precedentwerking kan hebben. Er zijn 73

75 heel veel organisaties die onze steun zouden kunnen verdienen, maar helaas dat past niet. Het amendement wijzigt het besluit. De wethouder Financiën hoorde ik zeggen het om te bouwen in een vraag aan het college om hierover nog eens in gesprek te gaan. Ik moet u zeggen dat het tot nu toe ambtelijk is georganiseerd en met Carma zelf heb ik niet aan tafel gezeten. De inspreker hoor ik zeggen dat het wellicht slechts om een tijdelijkheid gaat en is er straks wel een fonds dat ons structureel gaat subsidiëren. Naar zo'n gesprek zie ik uit. Dan blader ik door naar motie 10, ingediend door Westland Verstandig, het omarmen van het manifest Waardig ouder worden'. Ook een buitengewoon sympathieke motie. Ik zou de motie per onderwerp kunnen langslopen en zeggen dat we dit en dat al doen, maar dat zou geen recht doen aan datgene wat hier eigenlijk klinkt, namelijk een goede positie voor de ouderen. Ik zeg dus dat we dit al doen. Als de motie zou betekenen dat we van het beleid dat we al doen een document maken en hier en daar strepen zetten onder bepaalde zaken, dan kan ik daartegen geen bezwaar hebben, zij het dat ik dan nog wel op zoek moet naar dekking binnen de organisatie. Het minimabeleid terugdraaien van 1 300Zo naar 1100Zo, een vrij stevige motie onder 16, ingediend door LPF Westland. Als de stelling in het dictum ongewijzigd zou blijven, dan denk ik dat we hiertoe niet moeten overgaan en ik de motie moet ontraden. Als college hebben we intussen alle minimaregelingen grondig bekeken of daarin mogelijk iets te halen zou zijn in het kader van bezuinigen en dat valt nog niet mee. Ik wil echter graag met u dat gesprek aangaan over de vraag hoe al die regelingen er uitzien en of die iets kunnen betekenen in het licht van mogelijke bezuinigingen, welke effecten heeft dat dan en heeft het misschien een effect op een andere plek waardoor de kosten weer stijgen? Mag ik u uitnodigen om dat gesprek met ons aan te gaan? Dan snap ik wat er in de motie staat, maar zoals de motie er nu ligt moet ik die ontraden. Het indiceren van de huishoudelijke hulp. Mij is niet geheel duidelijk waar het misverstand is ontstaan. We hebben een memo toegestuurd waarin helder stond beschreven hoe er zou worden omgegaan bij de herstart. Daar heeft woord telefoon' wel in gestaan, maar dat was als volgt bedoeld: u krijgt een brief met daarin een aankondiging dat we u gaan bellen, namelijk dat we weer gaan starten. Het zijn alleen maar mensen die al een gesprek hebben gehad. Het keukentafelgesprek heeft daar al plaatsgevonden. Wij nodigen de mensen uit om, als er in die periode iets is veranderd en men graag iemand langs ziet komen, dan doen we dat. Met andere woorden: er is geen sprake van telefonisch indiceren in de geest van: we bellen u even en alstublieft, dit is de indicatie. Daar is geen sprake van en dat gaan we ook niet doen. Over het andere deel, het verplicht een cliënt ondersteunen, heb ik een- en andermaal aan de commissie gezegd dat wij niet kunnen verplichten en dat ook niet willen vanuit de gedachte dat deze mensen in algemene zin heel veel regie hebben of worden bijgestaan door kinderen. Motie 19, ingediend door GemeenteBelang Westland, inzake kleinschalige woon/zorgprojecten in Westland. Ook daar zijn we al mee bezig: uitvoeringsmaatregel 17, innovatieve woonvorm met voorzieningen dichtbij en het project Gewoon Thuis. We doen het al. Vroeger zeiden we wel eens dat een dergelijke motie overbodig was, maar dat is niet aan mij om te zeggen. Ik zou er geen bezwaar tegen hebben, maar nogmaals, we doen dit al. Dan motie 24 over de meldkamer AED. Ik zie deze motie een beetje in het licht van de opmerking van de burgemeester. Eigenlijk is het een amendement, want er zit dekking bij enzovoort. Als u ons straks uitnodigt om in het licht van deze motie dit mogelijk te maken en het college vraagt met een raadsvoorstel te komen waarin de keuzes worden voorgelegd, dan begrijp ik deze motie en we er dan geen enkele bezwaar tegen hebben. Dat waren de moties en kijk ik naar vragen die zijn gesteld en de oproepen die ik heb gehoord. Ik hoor graag van de burgemeester hoeveel spreektijd ik nog heb. De voorzitter: U hebt nog een halve minuut spreektijd. 74

76 Wethouder Vreugdenhil: Dan laat ik dat maar even zitten. Dank u wel. De heer Duijsens: Voorzitter. Ik wil de heer Vreugdenhil nog enkele vragen stellen. Op het AEF-rapport heeft u niet gereageerd. Hoe hebt u gereageerd toen u het rapport van september voor het eerst las? Waarom heeft het zo lang geduurd voordat de raad dit rapport kreeg? Wat vindt ervan als in uw opdracht een expert gaat oordelen en komt tot oordelen zoals in het rapport valt te lezen? De aanvankelijke opdracht die was gegeven is teruggegeven, omdat het niet te doen was en een vreemde opdracht was. Vervolgens moet het helemaal worden herschreven en blijkt het na onderzoek niet helemaal goed te zitten binnen de gemeente. Wethouder Vreugdenhil: Ik hoor uw vraag waar ik dat rapport voor het eerst heb gezien en wat ik ervan vond. Ik heb dat rapport iets voor de herfstvakantie in eerste aanleg gezien en, zoals ik altijd doe, lees ik de tekst, omdat ik het graag op papier heb staan en dan geef ik het terug aan de medewerker met de mededeling hoe ik er ongeveer tegenaan kijk. In oktober is het rapport zoals toegezegd aan u toegestuurd, maar dat had enige vertraging, die heel simpel is ontstaan, omdat we op enig moment met de fractievoorzitters hebben afgesproken raadswerkgroepen te gaan organiseren en dan is het een onderdeel van het hele pakket dat wordt aangereikt. Dat heeft uiteindelijk geresulteerd in uw vraag het eerder te mogen hebben en we hebben dat ingewilligd. Het college heeft alleen maar kennisgenomen van de conclusies die voortdurend in allerlei stukken stonden, de voorjaarsnota en de begroting. Wij als college hebben het rapport niet zin voor zin bestudeerd. De heer Duijsens: Hoe kunt u dan in de nu voorliggende begroting verwijzen naar het rapport? Wethouder Vreugdenhil: Heel simpel. Het rapport geeft een aantal hoofdconclusies, namelijk focus je - wat een vreselijk woord is - op het 'nee, tenzij principe' en zelfs een suggestie misschien meer te moeten investeren om later bepaalde doelen te kunnen bereiken. Die aanbevelingen zijn doorgedrongen in de voorjaarsnota toen het al min of meer bekend was en later in deze begroting. De heer Duijsens: Toch nog even iets over de inhoud. Toen ik dit gisteravond las, ben ik me rot geschrokken. Ik dacht toen: hoe is het mogelijk dat binnen een gemeente, binnen uw organisatie, dit soort constateringen worden gedaan? Dat moet u toch ook niet wereldvreemd lijken. U moet toch ook geschrokken zijn en gedacht hebben: moet ik hier leiding aan geven? Wethouder Vreugdenhil: Op enig moment heb ik net als u de wenkbrauwen gefronst. De voorzitter: Dank u wel. Geen andere vragen. Ik geef het woord aan wethouder Varekamp. Wethouder Varekamp: Voorzitter. Allereerst wil ik aangeven blij te zijn met de betrokkenheid van deze raad bij de sport. Het raakt ook energietransitie en mobiliteit, maar nagenoeg elke fractie heeft een bijdrage geleverd op het gebied van sport. Vaak wel kritisch, waarvoor ik begrip heb, maar ik ben blij met die betrokkenheid. Ik zal antwoorden op drie thema's: sport, mobiliteit en energietransitie. Met betrekking tot de sport hoor ik in vele bijdragen zorg om accommodaties van de sportparken, zwembaden en andere accommodaties. Met name zijn genoemd de hockeyvereniging, De Hoge Bomen en De Waterman. Ten aanzien van de hockeyvereniging snap ik dat en natuurlijk had ook ik het liefst dat vierde veld toegekend. Het is echter gewoon puur niet meer en niet minder een centenkwestie. We hebben een financiële situatie in de gemeente, waarbij keuzes gemaakt 75

77 moeten worden en waar bij alle portefeuilles is gekeken wat er minder kan. Ook in de portefeuille sport is dat gebeurd en daarbij is de keuze gemaakt om dat vierde veld niet aan te leggen. Nadat dat bekend werd is er natuurlijk wel iets losgekomen, u heeft dat vanavond kunnen horen, maar de hockeyvereniging heeft zich zelf bij mij gemeld en wat de voorzitter in zijn bijdrage aan u meldde heeft hij mij ook gemeld. En zijn woorden waren: jongens, het zit op de hockeyaccommodatie tjok-, tjok-, tjokvol; er moet wat gebeuren. Dus nogmaals: ik snap dat. Aan de andere kant geldt: je kunt niet alles. Dat betekent heel concreet dat ik nu geen wijzigingen in de begroting aanbreng, waarop ik nog zal terugkomen bij mijn reactie op de amendementen, maar ik wil daar natuurlijk wel naar kijken wat we daarmee in de toekomst kunnen. Dan geef ik even antwoord op een heel concrete vraag van de heer Keizer om de raad hierin mee te nemen. In het eerste kwartaal van komend jaar zal ik een raadswerkbijeenkomst plannen, waarbij ik de stand van zaken bij de sportclubs zal aangeven en met u zal bespreken welke onze opties zijn om uit te breiden en welke keuzes te maken zijn. Mogelijk kunnen we dan komen tot uitbreiding. De heer Keizer: Bij interruptie. Gaat dat dan alleen over De Hoge Bomen? Wethouder Varekamp: Dank voor de heldere vraag. Nee, sportbreed. Het gaat dan over Monster, Naaldwijk, De Lier, de zwembaden, dus alle sportaccommodaties. De heer Duijsens: Voorzitter. Ik wil nog even inhaken op de bijdrage van de wethouder over de hockeyvereniging. Bij het overleg met het college zei de wethouder dat we allemaal offers moesten brengen. De onherroepelijke gedane toezegging in de voorjaarsnota heeft toen geen rol gespeeld. De wethouder zei toen: in goed fatsoen, als we het zo formuleren dat de club zo in de problemen zit en geholpen moet worden, zonder enig voorbehoud of enige clausule, dan kunnen we daar niet meer vanaf en zullen we dat moeten nakomen. Is die overweging niet leidend geweest bij het college? Wethouder Varekamp: Die overweging is er wel geweest, maar niet leidend. De voorjaarsnota is, technisch gezien, een aanzet tot de begroting, waarin je opneemt wat je voornemens bent te gaan doen. Over het algemeen heeft dat navolging en vindt je dat terug in de begroting. Op een aantal punten is dat echter niet gebeurd, waaronder de hockey. En als je dat doet, dan moet je verantwoorden waarom je dat niet doet en dat heb ik zojuist gedaan. Heel kort en klip en klaar: het is een centenkwestie! De gemeentefinanciën zijn zo nijpend dat we hebben gemeend deze keuze te moeten maken. De heer Duijsens: Had de keuze dan niet moeten zijn: het nijpende zit bij de hockeyvereniging en de financiën moeten we dan maar coûte que coûte zoeken. Het nijpende zat bij de hockeyvereniging en niet bij de financiën. Andere toegezegde dingen gaan toch ook door, omdat het onomkeerbaar is. En dit was in onze ogen ook onomkeerbaar. Wethouder Varekamp: Ik begrijp uw reactie. Als je een aanzet doet en daarmee impliciet verwachtingen wekt, is het natuurlijk pijnlijk als daarop wordt teruggekomen en er niet toe wordt overgegaan. Ik heb al gezegd dat onze overweging was om daarop terug te komen. Ja, andere dingen gaan wel door, maar er zijn ook meer dingen die niet doorgegaan zijn. Nogmaals: ik begrijp heel goed de knijp, niet alleen financieel, maar ook bij het gebruik van de hockeyaccommodatie. Ik heb aangegeven daar zeker naar te willen kijken. Sterker nog, met de hockeyvereniging zelf ben ik daarover in overleg. Er is nog geen oplossing, maar er wordt wel aan gewerkt. Hetzelfde geldt eigenlijk ook voor de zwembaden. Als je het bedrijfsmatig afpeilt, dan kun je zeggen dat er genoeg zwemwater is. Overigens blijkt dat nu ook nu we tijdelijk een zwembad minder hebben in Monster. Er is geen acute nood, maar als raad bent u heel duidelijk, u wilt nu eenmaal zwemaccommodaties hebben en daaraan moeten we dan invulling geven. Eerder 76

78 is dat al gebeurd; ik zal daar straks op terugkomen bij de behandeling van de moties. Maar ook wil ik graag met u bespreken hoe we daar invulling aan kunnen geven. Het feit dat we bij De Hoge Bomen naar een andere invulling kijken heeft natuurlijk ook te maken met hoe dat financieel voordeliger kan worden gedaan. Dan de ozb van de sportclubs. De heer Zuyderwijk: Dank u wel wethouder voor de beantwoording en verhelderingen. Mijn vraag heeft er eigenlijk mee te maken dat we in het eerste kwartaal volgend jaar gaan praten over de sport. Komt het college dan met een oplossing waarover we dan met elkaar gaan praten? Of gaan we in een werkgroep allerlei dingen bespreken? Ik kan mij voorstellen dat er mensen zijn die voor hockey gaan en mensen die voor De Lier zijn en dat zou kunnen betekenen dat we in het eerste kwartaal van 2020 heel veel gesprekken heen en weer voeren, maar eigenlijk weer niet tot een besluit komen. Mijn vraag is of het college in 2020 met een hard voorstel komt voor zowel de sportverenigingen als de zwembaden waarover we met elkaar verder gaan praten. Of gaan we het werkgroepje overnieuw doen door eigenlijk in rondjes te praten? Wethouder Varekamp: Heel simpel, we gaan natuurlijk niet praten om het praten. We doen dat om ergens uit te komen en tot actie te kunnen overgaan. Over het geven van duidelijkheid zijn moties ingediend, waarop ik straks zal reageren, maar in dat gesprek wil ik als eerste met u delen de huidige stand van zaken van de sportaccommodaties in Westland, waar noodzaak is en misschien minder noodzaak, wat wel of niet wenselijk is. Daarbij zal ik met een aantal suggesties, opties, komen en waarvan ik graag van u verneem wat u daarvan vindt. Dit met het doel om tot besluiten te komen. Ik was gebleven bij de ozb. Enerzijds snap ik het, onroerend zaakbelasting voor sportaccommodaties, temeer omdat ook de btw-vrijstelling voor bepaalde constructies bij sportverenigingen is komen te vervallen. Anderzijds kunnen wij voor sportaccommodaties technisch geen uitzondering maken. Je zou dan aan compensatie moeten doen. Ten tweede merk ik dan toch op dat gemeenten indirect heel veel bijdragen aan de sportaccommodaties. Als je kijkt naar de huur of de pacht van accommodaties met voetbal als voorbeeld, dan zie je dat die velden voor 20Zo of 25Zo van de marktwaarde worden verpacht. Er zit indirect heel veel subsidie op het gebruik van dat soort accommodaties. Natuurlijk is het mooi als je meer wilt en kunt doen, maar er zijn altijd afwegingen nodig en dat heeft ertoe geleid dat het college zich op het standpunt stelt dat het nu heeft gedaan. Ik stap even over naar de mobiliteit, waarover ook enkele opmerkingen zijn gemaakt, zoals de noodzaak en wat daar gebeurt. Ik kan hierover zeggen dat ik in december naar de raad met de Mobiliteitsvisie zal komen nadat deze eind van deze maand in de commissievergadering aan de orde is geweest. Daarbij zullen veel thema's die hier zijn aangehaald worden beantwoord of geadresseerd en ik praat daarover dan graag met u verder. Inzake de energietransitie hetzelfde nieuws. Ook daar zal ik in december met de Westlandse Energie Opgave op ingaan met daarbij de koers van de gemeente op energiegebied en de verduurzaming. Die geeft ook antwoord op de thema's die de heer Spaans van GroenLinks aanhaalde. Hij gaf aan dat de gemeente Westland slechts 1,50Zo duurzame energie gebruikt. We zijn beperkt in tijd, maar ik zou hierover graag met u willen doorpraten. Ik ben benieuwd wat de datum is van dit cijfer, want ik weet dat de afgelopen twee jaren in Westland op heel veel bedrijfsdaken van bedrijfsterreinen grootschalig zonnepanelen zijn aangelegd, zoals bij ABC Westland, Leehove, De Woerd en Bovendijk. Dus dat moet er aan bijdragen. Anderzijds is het ook een uitdrukkelijke keuze van de raad gewest om niet op windenergie over te gaan. Overigens steunt het college dat, maar het zorgt er wel voor dat je mogelijk achterblijft in het duurzaamheidspercentage. Met betrekking tot de ingediende amendementen en moties het volgende. 77

79 De heer Hofland: Voorzitter. Ook ik wacht het Westlands Energie Akkoord af. Zegt u ook de afspraak toe die in het Klimaatakkoord staat dat eind 2021 de gemeente Westland een plan heeft klaarliggen waarin staat hoe we per wijk van het gas afgaan? Dat is één van de afspraken. Wethouder Varekamp: Mijn antwoord hierop is 'ja'. Het is een wettelijke plicht. De heer Spaans gaf al aan dat het nu 1,50Zo is, maar daarin zit natuurlijk een leereffect en daarin komt versnelling. Wij weten dat we dat eind 2021 zullen moeten halen en daar zullen we ook voor zorgen. Verder het amendement onder E van GBW over de aanleg van een hockeyveld. Nogmaals: ik snap dat heel erg goed, maar toch ontraadt het college dit amendement, omdat in het woningprogramma waaraan u het geld wilt onttrekken keuzes gemaakt moeten worden. Als je je daaraan onttrekt kan dat woningprogramma niet doorgaan. Als u daarover nadere uitleg wilt, dan zal collega Van der Stee dat beter kunnen dan ik. Maar voor mij is het nu een reden hiertoe niet over te gaan. Dan kom ik bij de moties. De heer Keizer: Bij interruptie. We hebben vorig jaar een motie unaniem aangenomen om iets te doen met de ozb voor sportverenigingen. Wat heeft het college gedaan om de uitwerking daarvan te bewerkstelligen? Wethouder Varekamp: Voorzitter. Ik vraag even wethouder Van der Stee om mij daarbij behulpzaam te zijn. Wethouder Van der Stee: Bij de vorige motie van u hebben we aangegeven dat we een en ander zouden onderzoeken. In de beantwoording in de brief in september is aangegeven dat er in de motie-omtzigt die in de Tweede Kamer is geweest een aantal juridische zaken zit en ook een financieel verhaal over de bandbreedte. In de Tweede Kamer is er nog verder over gesproken en dat men er nog niet uit is, omdat er vele haken en ogen aan zitten. Het VNG heeft geadviseerd voorlopig af te wachten wat daaruit verder zal komen. Dat betekent dat uw motie technisch gezien niet kon worden uitgevoerd. Ik snap dat u zegt dat, als de ozb geen verschillen mogen maken binnen de niet-woningen tussen sportverenigingen en andere zaken, we het misschien met zo'n subsidie kunnen doen. Deze subsidie ligt nu in het amendement voor met daarbij ook een dekkingsverhaal, maar mijn collega heeft al aangegeven dat bij het dekkingsverhaal de energie een exogeen onontkoombare post is. Daarin zit ook het probleem dat wij hiermee niet akkoord kunnen gaan. Wethouder Varekamp: Collega, dank. Ik ga verder met motie 3, ingediend door Westland Verstandig, met het verzoek de 25%-regeling te verbreden. Het college ontraadt deze motie. Waarom? Als je zo'n regeling instelt, dan moet je ook heel goed de grenzen kunnen afbakenen. Wij hebben dat nu heel duidelijk gedaan. Voor de sportverenigingen, en dan met name voor die zaken van de accommodatie die bijdragen aan de wedstrijdsport, dus het wedstrijdelement. Het is een heel veld, zoals een kleedkamer en een invalidentoilet, maar geen trapveldjes of oefenveldjes. Als we het hebben over cultuur, dans en dat soort zaken, dan hebben velen voor die activiteiten geen eigen gebouw en anderzijds hebben we daar Cultuurweb voor. Ik vind het jammer dat de enige die hierbij buiten schot blijft is de scouting, maar ik heb daar geen oplossing voor. De voorzitter: Zou u tot een afronding kunnen komen? Wethouder Varekamp: Dan loop ik toch tegen het probleem aan dat ik de moties die aan mij zijn gericht niet helemaal kan afmaken. 78

80 De voorzitter: Dan vraag ik u iets bondiger te reageren en dan krijgt u van mij nog wel wat tijd. Wethouder Varekamp: Dan ga ik er in sneltreinvaart doorheen. Motie 4, ingediend door Westland Verstandig, over het binnen afzienbare tijd opwerken naar lightrail Westland. Hiertegen hebben wij geen bezwaar. Motie 6 van Westland Verstandig, over LED-verlichting sportterreinen ontraden wij, omdat niet alle lichtmasten van de gemeente zijn. Motie 13 van Westland Verstandig over de afkoppeling van het gas in Westland. Ook deze motie ontraden wij, omdat er een element in zit van private woningen en daar gaan wij niet over. Als het gaat over de inrichting en wat je in de straten gaat doen, dan komen wij daarmee met de Warmtekansenkaarten. Motie 21 van de fracties van GBW, Westland verstandig, het CDA en GroenLinks over het scheppen van duidelijkheid over De Hoge Bomen en De Waterman. Een goede motie, geen bezwaar, gaan we ook doen. Motie 27 van de fracties van D66, de PvdA, Westland Verstandig, de VVD, de ChristenUnie/SGP, het CDA en GBW over het aanwenden van het restant van de fietspaden voor onze gemeentelijke fietspaden. Geen bezwaar. Motie 33 van Westland Verstandig over De Hoge Bomen ontraden wij en dat heeft ermee te maken dat daarin wordt gerefereerd aan de motie uit Voor zover, voorzitter. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, wethouder. Ik zie dat er geen vragen zijn. Dan geef ik het woord aan wethouder Snijders. Wethouder Snijders: Dank u wel, voorzitter. Aangaande motie 17 van LPF-Westland over 'Beter groen' merk ik op dat groen in onze gemeente de aandacht heeft van de raad. De raad heeft meerdere moties ingediend die groen raken. Ook het college vindt groen belangrijk en het is hard bezig daar meer aandacht aan te geven. In het Uitvoeringsprogramma 2020 van een gebiedsgericht plan dat onlangs is gepresenteerd aan de commissie is groen ook een belangrijk onderdeel. De eerdere moties ^eter groen' en ^itwerking motie Beter Groen' z ijn nadrukkelijk meegenomen in de gebiedsgerichte plannen. In zowel de onderdelen groene woonwijken als ook in de aantrekkelijke dorpscentra en de sterke groenstructuur zijn aandachtspunten uit de motie verwerkt. Het college heeft deze motie daarmee als afgedaan beschouwd. Met het indienen van deze motie proef ik dat die nog niet tot tevredenheid is uitgevoerd en daarom adviseer ik deze motie aan te houden. In het eerste kwartaal van 2020 zal ik dan met een notitie komen, inclusief de capaciteit waarin aangegeven hoe er invulling is gegeven aan de groenmotie, zodat daarover discussie kan plaatsvinden. Graag zou ik ook nog dit jaar input willen ontvangen welke knelpunten er volgens de raad zijn. Samen voor beter groen. Daar gaat ook het college voor. Dit geldt ook voor motie 29 van D66, de PvdA en GroenLinks aangaande de vacature van een beleidsmedewerker groen. Ik zal eerst de moties langslopen en daarna zal ik ingaan op de gestelde vragen. Motie 7, herinrichting kerkplein Ter Heijde, van Westland Verstandig. Ik heb hier staan ^een bezwaar', maar eigenlijk zou ik willen zeggen Overbodig'. Waarom overbodig? Op 18 juni 2019 heeft de raad een motie aangenomen om positief mee te denken met de herinrichting van het kerkplein in Ter Heijde. Momenteel worden er gesprekken gevoerd tussen onze ambtenaren en Bewonersstichting HinT om te komen tot een mooi en voldragen plan. We kijken ook direct naar de klimaatbestendige maatregelen. De voorzitter: Ik onderbreek u even. U zegt dat u hiertegen geen bezwaar heeft, maar ik heb de indiener van de motie gevraagd er een amendement van te willen maken, omdat daar een dekking bij zit. Voor de helderheid van de besluitvorming is dan mijn vraag hoe u dat ziet in 79

81 relatie tot de financiële middelen die daarvoor nodig zijn. Ik ben daar wel even benieuwd naar. De heer Duijsens: Ik heb dat inmiddels aangevuld. De voorzitter: Ik vraag dat niet aan u, maar aan de wethouder. De wethouder gaat nu akkoord met uw motie, terwijl ik u heb gevraagd er een amendement van te maken met een financiële dekking. Ik ben dus benieuwd waar de wethouder nu de dekking vandaan haalt. Dit even voor de helderheid van de besluitvorming. Wethouder Snijders: Burgemeester. U bent scherp. Met het indienen van een motie hebben we ook aangegeven hoe dat waar te kunnen maken en toen heb ik duidelijk aangegeven dat we een sobere en doelmatige uitvoering kunnen geven vanuit ons huidige beleid. Dat betekent dat we onze huidige projecten wat kunnen verschuiven en dit project ertussen kunnen schuiven. Maar wel sober en doelmatig. De voorzitter: Maar dat is nog steeds geen antwoord op mijn vraag. Als u dat wilt overnemen, zou ik u willen vragen waar u dan de financiële dekking die daarmee is gemoeid vandaan wilt halen. Ik denk dat het ook goed is dit te delen met de raad. Wethouder Snijders: Vanuit het huidige Beheerplan Wegen. De heer Duijsens: Een geschenk uit de hemel. Wethouder Snijders: Maar wel sober en doelmatig! De heer Duijsens: U bent niet anders van ons gewend, toch? Wethouder Snijders: Motie 8 van Westland Verstandig over het verder uitstellen voor de duur van vijf jaar van een nieuwbouw gemeentewerf en nieuwbouw De Naald. Wat betreft de nieuwbouw gemeentewerf zijn we volop bezig met een locatieonderzoek om de kosten in beeld te kunnen brengen. We hebben straks een nieuwe gemeentewerf nodig om als het ware onze afval op doelmatige wijze te kunnen inzamelen en onze dienstverlening op peil te houden. Dus de vraag of het college hiervan wil afzien kan ik ontraden. Wat De Naald betreft moet alles nog worden opgestart en vindt alleen maar onderhoud plaats. Motie 14 van Westland Verstandig, GBW, GroenLinks en D66 om hangende het onderzoek de kringloopbedrijven gratis toegang te geven tot de milieustraten Westland. Ik moet deze motie ontraden, omdat we momenteel met betrekking tot de vergunning geen bedrijfsafval op onze gemeentewerven mogen storten. Ik heb al aangegeven dat we kijken welke andere maatregelen, zoals subsidie, genomen zouden kunnen worden en ik kom dit jaar richting de raad nog met een voorstel hoe dit eventueel kan worden opgelost. De heer Duijsens: Mijnheer de voorzitter. Dit is tientallen jaren gebeurd en ineens komt ODH en zegt dat het niet kan en in dezelfde week nog schakelt u om. Dit had toch ook anders gekund? U had ook kunnen zeggen dit te gaan uitzoeken, hangende het onderzoek een winstwaarschuwing geven en de oude gang in tact te laten totdat er duidelijkheid was. Waarom heeft u niet voor die lijn gekozen? Wethouder Snijders: Ik geef toe dat het qua communicatie niet vlekkeloos is verlopen. Er is controle geweest en die heeft heel duidelijk aangegeven dat wat wij daar doen niet is toegestaan. Vandaar dat wij direct daarna maatregelen hebben genomen. Achteraf gezien hadden beter moeten communiceren en moeten kijken wat wel en wat niet kan. 80

82 De heer Duijsens: Maar, mijnheer de voorzitter, 'beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald.' Dat geldt hier toch ook? Wethouder Snijders: Momenteel staat in de brief van ODH heel duidelijk aangegeven dat het niet toegestaan is. Op het moment dat ik het wel toelaat, krijg ik gewoon een aanwijzing en een andere dwangsom en dat willen we niet. Motie 15 van Westland Verstandig en GroenLinks inzake terugdraaien raadsbesluit 'SIoop gemeentehuis Monster.' Ik moet deze motie ontraden. Er is op 21 mei jl. een duidelijk raadsbesluit genomen en we zijn met de gebiedsvisie gestart, waarbij op korte termijn hierover gesprekken zullen worden gestart. Gevraagd is wanneer de sloop van het gemeentehuis plaatsvindt en daarop kan ik antwoorden dat we bezig zijn met het flora-en faunaonderzoek, alle andere onderzoeken en een asbestonderzoek. Vervolgens de sloop en de inschatting is dat het gebouw over een jaar zal worden gesloopt. Motie 26 van de fracties van D66, Westland Verstandig, GBW, de PvdA, het CDA, de VVD en de ChristenUnie/SGP over het vergroenen van dorpscentra. Er wordt gezegd in samenspraak met MKB Westland en verschillende BIZ'en gesprekken aan te gaan en die gesprekken lopen nu ook. We hebben daarbij ook heel duidelijk aangegeven wat wel en wat niet kan. Ik heb ook aangegeven dat het budget eventueel ook uit het leefomgevingsfonds zou kunnen komen. In deze maand, november, komt daarover rapportage richting de raad en ik hoop in de commissievergadering van eind november met u te kunnen bespreken hoeveel geld er nog is en welke projecten er eventueel kunnen worden opgestart. Onder andere kan ook het vergroenen van een aantal kernen hierin worden opgenomen. Wat het college betreft geen bezwaar wat betreft deze motie. Dan motie 34 van de fracties van Westland Verstandig, GBW en GroenLinks over het inzamelen van oud papier door verenigingen, instellingen en kerken. Ik verzoek u deze motie aan te houden. De afgelopen weken lopen hierover gesprekken met de verenigingen en we hopen daarover in december duidelijkheid te hebben. Ik zal u dan ook in december in commissieverband - in de vergadering van de commissie MO of de commissie Ruimte - meedelen wat deze gesprekken hebben opgeleverd en hoe we in 2020 vorm gaan geven aan het ophalen van oud papier en ook zeecontainers met oude papier. Ik wil nog graag antwoorden op enkele gestelde vragen, zoals over het rijksmonument de fruitmuur. Zo staat het ook in het bestemmingsplan met als functie een geluidswal. Ik heb al aangegeven dat ik eind van dit jaar of begin volgend jaar met een voorstel zal komen waarin is uitgewerkt hoe alles is verlopen en welk budget we daarvoor nodig hebben. Bovendien zal worden bekeken of er vrijwilligers kunnen worden ingezet om deze fruitmuur eventueel op te bouwen en het bordje van de heer Hofland daarbij mee te nemen. De heer Keizer: Voorzitter. Bij interruptie. Ik heb in eerste termijn gevraagd of het college zou willen onderzoeken met het voortgezet onderwijs in gesprek te kunnen gaan om te zien of er een project van te maken is. De wethouder heb ik op social media zien twitteren dat er nog geen besluiten waren genomen en van alles nog mogelijk was, maar nu geeft hij zelf aan zo meteen met een voorstel te komen. Volgens mij is de omgevingsvergunning aangevraagd en dan zou ik eerst de uitkomst van de discussie met de raad afwachten en dan pas een vergunning aanvragen. Hierop wil ik nog graag een reactie. Wethouder Snijders: Dit vraagt heel veel uitleg. De vergunning is in 2016 aangevraagd en toen een hele tijd aangehouden. Toen alle spullen waren ingeleverd is de vergunning verleend. U weet zelf ook dat een verleende vergunning nog niet hoeft te worden uitgevoerd en dat betekent dat er aan de voorkant alles is gebeurd om eventueel met de betreffende muur te starten. Ik heb echter ook heel duidelijk aangegeven dat ik met een daadwerkelijk voorstel zal komen, met kosten en alles erop en eraan en daarover kan dan een besluit worden genomen. Op het moment dat u een ander besluit neemt, dan zullen we moeten 81

83 kijken hoe we daar weer invulling aan geven. Dus ik geef geen cent uit zonder een besluit van de raad. De heer Keizer: Daar ben ik blij mee. Bent u ook nog van plan te onderzoeken of er een project van te maken is voor het voorgezet onderwijs? Dat was een suggestie van het CDA. Wethouder Snijders: Ik neem het mee in het onderzoek, alleen vergt het behoorlijk vakmanschap om leerlingen daar te leren metselen. De heer Van der Mark: Voorzitter. Eén zin: met het bikken van steentjes valt het wel mee met dat vakmanschap. Wethouder Snijders: Bikken niet, maar metselen vergt wel vakmanschap. Ik ga verder naar bomen. Er werd gezegd dat er nog acht bomen gekapt moeten worden en gevraagd of daar wel financiële ruimte voor is. Bomen worden opgenomen in projecten; er wordt een lijst van bijgehouden. In de begroting is daarvoor geld opgenomen, vandaar dat ook de herplantplicht van twee-voor-een bij elke gemeentekap in de begroting per project is opgenomen. We kunnen bomen uiteraard niet direct weer herplanten, want je hebt ook goede locaties nodig, afhankelijk van de locatie, maar het staat gewoon financieel gedekt. Er is ook nog een vraag gesteld over regentonnen. Wij zijn volop bezig met klimaatadaptieve maatregelen. In het verleden hebben we regentonnen uitgedeeld en dat zou in principe in het nieuwe jaar ook weer kunnen, maar het staat nog niet op de rol. Wij zullen de voorstellen meenemen, maar dan in een groter geheel klimaatadaptie en de grote focus ligt dan op grootschalige projecten omdat die de meeste winst oplevert. Dank u. De heer Zuyderwijk: Voorzitter. We hebben ook nog gevraagd hoeveel ruimte er nog is in de ondergrond in het kader van kabels en leidingen en of dat de ontwikkelingen in het Westland stagneert. Verder heb ik nog een verzoek aan wethouder Snijders om in het kader van de bereikbaarheid en vuilophaaldiensten geen afval tussen en uur op te halen, zodat de doorgaande wegen bereikbaar blijven. Of ben ik dan bij de verkeerde wethouder? Ik heb ook nog een verhelderende vraag. U geeft aan dat het oude gemeentehuis in Monster pas over een jaar gesloopt kan worden. Dat besluit is bijna een jaar geleden genomen. Ik snap vleermuizen en flora en fauna, maar uit ervaring weet ik dat dit niet bijna twee jaar hoeft te duren. Ik vraag mij af waarom dat zo lang moet duren. Wethouder Snijders: Ik zal eerst op de twee andere vragen ingaan ten aanzien van de ondergrond. De heer Zuyderwijk is ook expert op het gebied van ondergrond en weet dat de ondergrond van het Westland behoorlijk vol zit. Ja, er is nog ruimte in de ondergrond, maar het is een heel grote uitdaging. Dat betekent dat vooral grotere leidingen steeds meer naar het midden van de weg gaan, wat eigenlijk niet bevorderlijk is, maar dat op die manier wel ruimte gevonden kan worden. Vervolgens is de heer Zuyderwijk ingegaan op het afhalen van huishoudelijk of groen afval en hij vraagt of het nodig is dat de route op drukke tijden wordt gereden op doorgaande wegen. Ik zal nagaan of dat daadwerkelijk ook gebeurt. Zij hebben natuurlijk gewoon een contract en routes die zijn uitgestippeld en als ik wijzigingen aanbreng in de routes, dan gaat het geld kosten. Ik neem de vraag echter mee. De heer Zuyderwijk: Dat is nu juist het mooie van contracten, alle contracten lopen een keer af. Dat betekent dus dat, als er een nieuwe uitvraag komt, je in je offerteaanvraag stellen dat er niet gereden mag worden op doorgaande wegen tussen uur en uur. 82

84 Wethouder Snijders: Dat is juist, maar er zijn venstertijden aangegeven van uur tot uur en daarop worden de routes gepland. Of het daadwerkelijk tot problemen leidt op doorgaande wegen weet ik momenteel niet, maar ik zal dat nagaan. De heer Hofland: Voorzitter. Ik heb nog een vraag. Ik was in die zin gematigd enthousiast over het antwoord van de wethouder op de vraag over regentonnen, alleen waren er ook nog andere vragen. In het verleden waren daar prijsvragen en ideeën over en wat is er met die input gedaan? U gaat het in het nieuwe meenemen en ik hoorde vaak het woordje 'groot' langskomen. Wat gaat ermee gebeuren? Wethouder Snijders: Heel simpel. Ik neem die suggestie mee. Momenteel staan er geen acties voor regentonnen meer op papier, maar ik neem het gewoon mee. Hetzelfde betreft ook de actie Steenbreek en de hele klimaatadaptatie. Er moet nog heel wat gebeuren. We nemen dit onderdeel mee om te zien wat we ermee kunnen doen. Wat betreft de vraag wat er met alle antwoorden is gedaan die met de regentonnenactie zijn opgehaald is mijn verwachting dat die goed worden verwerkt in onze visie, maar ik zal nagaan welke vragen hierover exact zijn gesteld. De heer Hofland: Ik neem aan dat u ons dat middels een memo nog laat weten. Wethouder Snijders: Correct! De heer Zuyderwijk: Ik heb nog geen antwoord op mijn vraag waarom we pas na bijna twee jaar het gemeentehuis gaan slopen. Wethouder Snijders: Er is ambtelijk en ook in overleg met mij beslist dat eerst het besluit van de gemeenteraad genomen zal moeten worden voordat er vervolgacties zouden worden uitgezet. Vandaar dat direct na het door de raad aangenomen voorstel in mei de opdracht voor een flora-faunaonderzoek is uitgezet. Daar zit een behoorlijk lange proceduretijd in. Met de fruitmuur hebben we het andersom gedaan en u merkt dat dat ook niet altijd even goed is. De voorzitter: Dank u wel, wethouder. Het woord is aan wethouder Zwinkels. Wethouder mevrouw Zwinkels-de Jong: Voorzitter. U heeft vanmiddag in de raad unaniem de economische opgave vastgesteld en daar ben ik als wethouder Economie met het gehele college heel erg blij mee. Het uitvoeringsprogramma gaat volgen. De kracht van Westland zit in het hele cluster en de keten van de tuinbouw en dat is hier vanavond door bijna iedereen ook wel genoemd. Dat delen we en daar moeten we trots en zuinig op zijn. Ik ken gemeenten waar men zoekt naar hun dna en economische kracht, maar wij hoeven daar niet naar te zoeken, wij hebben dat al. Er zijn natuurlijk wel zaken, die u ook heeft genoemd, die belangrijk zijn om voorwaardelijk deze economische sector zo krachtig te houden en daar zijn we met elkaar en samen met onze ondernemers verantwoordelijk voor. Behoud en herstructurering van het areaal. U mag weten dat het college daar volop mee bezig is. Bereikbaarheid, en dan bedoel ik niet alleen de infrastructuur van onze vrachtwagens en de Westlandse inwoners, maar zeker ook het openbaar vervoer. En dat is belangrijk om de mensen die hier willen werken makkelijk naar het werk te laten gaan en zij die hier willen komen studeren ook makkelijk het Westland in en uit kunnen. Dat brengt mij gelijk bij het World Horti Center, waarover ook verschillende vragen zijn gesteld. Er zijn volop gesprekken gaande met het hoger en wetenschappelijk onderwijs en wij zijn aan het zoeken naar de best mogelijke manier om dat hier te implementeren. 83

85 Het imago van de sector is ook belangrijk. Het is een aantrekkelijke sector om in te werken, maar dat is nog lang niet bij iedereen bekend. Daarom is het belangrijk dat we dat uitdragen en laten zien hoe veelzijdig deze sector is en hoeveel kansen deze biedt om hier te werken. Arbeidsmigranten hebben we heel hard nodig. We weten dat onze economie daar voor een deel op draait en dat betekent dat we de verantwoordelijkheid hebben voor huisvesting. Dat dit niet vanzelf gaat hebben we met elkaar al geconcludeerd en dat betekent des te meer dat we daar onze schouders onder moeten blijven zetten. Hoe kunnen we de sector verder positief laten zien? Er wordt gevraagd om landelijke evenementen en één hebben we er al, namelijk het Varend Corso, dat ik bij dezen dan ook wil noemen. Maar ook het World Food Festival was zeer zeker ook een mooie manier om onze tuinbouwgemeente op de kaart te zetten in het Rotterdamse. En ook Rotterdamse studenten hier ontvangen, samen met collega Van der Stee, om die kinderen hier te laten zien wat gezonde voeding betekent en wat hier allemaal gebeurt. Dat is toch de toekomst en daar moeten we aan denken. We hebben meerdere events, zoals het Westland Event en het MKB Retail Event, dat events zijn waarmee we niet alleen de sector en de economie op de kaart zetten, maar ook de ondernemers de gelegenheid bieden om met elkaar in contact te komen en samen mooie dingen te organiseren. We zien dat vele zaken op dat gebied ook door vrijwilligers worden gedragen en laten we daar ook trots op zijn en dankbaar voor zijn. Ik kom nu bij de moties. Motie 9 van Westland Verstandig, poging behoud druiventuin. Wat hierin wordt gevraagd doen we al. Er zijn hierbij twee stichtingen betrokken. De Stichting Themapark de Westlandse Druif heeft aangegeven niet verder te kunnen gaan met haar activiteiten. Die heeft dat bij ons gemeld, maar ook bij de Stichting Vastgoed Westlandse Druif, die nu aan zet is, omdat zij de eigenaar is. Wij hebben hierin geen rol om iets te kunnen beslissen, maar we kunnen wel een bemiddelende rol spelen of mensen naar elkaar verwijzen of met elkaar in contact brengen. Dan motie 25 van GroenLinks, het CDA en Westland Verstandig over toeristenbelasting en kleinschalig toerisme. U heeft de economische opgave van Westland vastgesteld met daarin ook toerisme-economie. Ik weet niet of het dictum hiervan in de pauze is gewijzigd. Als er nu staat dat het een voorstel is om de kosten inzichtelijke te maken, dan kunnen we dat doen, maar we moeten daarna dan wel weer kijken of we daarmee aan de slag kunnen. Ik weet niet of het dictum inmiddels is gewijzigd. De voorzitter: U kunt dat straks nalezen in de ibabs. Wethouder mevrouw Zwinkels-de Jong: Dank voor de complimenten wat betreft Fairtrade. Ik feliciteer u allen met het Fairtrade-keurmerk, want dat zijn we als gemeente en dat doen we met elkaar. En het blijkt dat we heel veel toegangswegen hebben lees ik - en er zijn 124 borden. Dat is wel veel. Ik heb geen dekking voor al deze borden. De heer De Gier: Volgens mij gaat het alleen over de toegangswegen tot Westland en niet over alle grote toegangswegen tot de dorpskernen en dan betreft het maar een tiental. De voorzitter: Ook hier geldt dat het dictum is veranderd en er een voorstel van is gemaakt. Wethouder mevrouw Zwinkels-de Jong: Dan zie ik dat tegemoet. Verder motie 35 van Westland Verstandig en GBW over ongelijke gevallen. Terecht wordt gesteld dat het een ongelijk geval is, want we hebben nu inderdaad twee sporen: het vastgesteld Ontwikkelkader voor de huisvesting arbeidsmigranten en een noodhuisvesting waarover twee initiatieven zijn gekomen. Die termijn is ook gesloten en het blijft bij deze twee initiatieven, die overigens al lopen. Dit loopt dus een beetje achter de feiten aan. Als college zijn we bevoegd tot tijdelijke ontheffing. Nu doen we dit voor de noodhuisvesting en we gaan zeker met de omgeving hierover in gesprek. 84

86 De heer Keizer: Voorzitter. De wethouder geeft aan dat er twee vergunningen aangevraagd zijn voor de noodhuisvesting. Dat is alles wat hierop is gekomen. Bent u niet zwaar teleurgesteld in de sector zelf dat er slechts twee locaties zijn aangedragen, terwijl zij zo hard roepen naar onze gemeente om tot een oplossing te komen? Wethouder mevrouw Zwinkels-de Jong: Dat wil ik wat nuanceren. Er zijn meerdere locaties aangedragen, maar er zijn ook locaties afgevallen, omdat wij als college hebben gekeken of het een wenselijke locatie was en als dat niet zo was of niet haalbaar dan is die afgevallen. Bovendien hebben we locaties die uiteindelijk niet doorgingen omdat er niet financieel door de partijen niet werd uitgekomen. De heer Keizer: Dus deze twee locaties zijn ook al door het college beoordeeld? Ik dacht in eerste instantie alleen door LTO. Wethouder mevrouw Zwinkels-de Jong: Nee, deze twee locaties zijn nu aan de orde wat betreft noodhuisvesting. De heer Hofland: Voorzitter. Ik heb nog twee vragen openstaan. Natuurlijk is het Varend Corso ook een landelijk evenement, tenzij we natuurlijk stoppen omdat het op zondag is. Wellicht verdwijnt het evenement dan volledig, maar dat hangt nog enigszins in de lucht. Is de wethouder ook van mening dat Westland eigenlijk ook zoveel mogelijk andere landelijke evenementen zou moeten aantrekken? De andere vraag is of u ook voornemens bent in 2020 of anders in 2021 juist bij het evenement World Food Day ervoor te zorgen dat Westland daar op een of andere manier aan verbonden is. Dat is nu juist de plek waar we ons in de etalage kunnen zetten en ook heel goed past binnen het economische uitwerkprogramma dat wordt opgesteld. Wethouder mevrouw Zwinkels-de Jong: Laat ik het zo zeggen; we moeten geen moment onbenut laten om te laten zien wat een prachtige gemeente Westland is en wat hier allemaal gebeurt. Het is niet zo dat wij heel actief een landelijk evenement hiernaartoe halen; we moeten ook goed kijken naar onze middelen, omdat het anders financieel een en ander zou betekenen. World Food Day was zeer geslaagd en ik wil zeker met het college bekijken of we daar structureel aan mee zouden kunnen blijven doen. Zeker omdat het ook het hele jaar door een educatief element in het onderwijs had. Ik ben ervan gecharmeerd dat we dat niet in een week of op een dag doen, maar dat het langer revenu heeft. MKB. We hebben leegstand. U heeft het rapport ontvangen en dat nemen wij mee met het rapport dat MKB Westland voor 's-gravenzande en Naaldwijk heeft aangedragen. We zullen kijken naar een verdere fasering van hoe verder te gaan met de conclusies uit de rapporten en verder in de kernwinkelgebieden met bestemmingsplannen oppakken, waarbij natuurlijk ook de leefbaarheid een rol speelt. De heer Zuyderwijk: Er zijn twee vragen van ons onbeantwoord. De heer Snijders is zojuist ingegaan op de sloop van het gemeentehuis, maar de vraag was ook wanneer de gebiedsvisie over Monster komt. We praten al heel lang over die gebiedsvisie en die wordt hetzij uitgesteld of iets anders, maar wanneer kunnen we daadwerkelijk richting Monster wat gaan vertellen? In het kader van communicatie en arbeidsmigrantenhuisvesting hebben wij een vraag gesteld, waarop de wethouder in de commissie al is ingegaan. U begrijpt de vraag. Hoe gaat u daar verder mee om? Wethouder mevrouw Zwinkels-de Jong: De visie Monster gaat in samenspraak met mijn collega mevrouw Gardien van Planontwikkeling. Wij trekken daar gezamenlijk in op. We 85

87 zullen niet nalaten dat breder te bezien als we conclusies trekken wat betreft leegstand en hoe daarmee om te gaan en daaruit zouden dan ook voor Monster elementen kunnen worden opgepakt. Ten aanzien van de communicatie in het kader van arbeidsmigrantenhuisvesting is de vraag gesteld of er kan worden gekeken hoe hiermee om te gaan. Ik ben daarmee volop aan de slag en hoop daar binnenkomt een en ander over te kunnen duiden. De heer Zuyderwijk: De hamvraag bij de gebiedsvisie Monster was wanneer. Ik vind het heel goed dat u dat integraal met mevrouw Gardien oppakt, maar wanneer komt deze visie? Wethouder mevrouw Zwinkels-de Jong: Ik kan u op dit moment niet precies zeggen wanneer. U ziet dat wij breed bezig zijn met verschillende dorpen, maar misschien kan mijn collega daarop een concreet antwoord geven. De heer Duijsens: Voorzitter. Twee dingen. Ik had de wethouder gevraagd of het gezien haar glansrijke rol tussen aanhalingstekens op het gebied van arbeidsmigranten niet beter zou zijn die portefeuille over te dragen aan de wethouder Wonen. Misschien past het daar beter bij en ligt het minder gevoelig bij onze burgers. Mijn tweede vraag is of het college bereid is de bestemming van de Druiventuin in het bestemmingsplan vast te houden en daar weer een industriebestemming op te leggen als er wordt gesloopt. Wethouder mevrouw Zwinkels-de Jong: Wat De Westlandse Druif betreft heb ik al gezegd dat we hierover in overleg zijn. Ik wil eerst weten wat de plannen zijn van de huidige eigenaars. Wij zullen die bezien en daarop terugkomen. Het verhaal over huisvesting arbeidsmigranten maakt natuurlijk ook deel uit van wonen, alleen is het geen wonen, maar huisvesting arbeidsmigranten. Samen met mijn collega, de heer Van der Stee, werk ik nauw samen, omdat wij zien, ook met locaties wat betreft spoedzoekers en ook arbeidsmigranten, met elkaar moeten kijken wat op welke plek het meest gewenst is. Dus er wordt nauw samengewerkt, maar er is geen sprake van dat het onderwerp arbeidsmigranten overgaat naar een andere wethouder. De heer Duijsens: De vraag ging iets dieper. De strekking van de vraag is of het niet meer gewenst is dat het resultaat in dat geval iets dichterbij komt dan wanneer u deze portefeuille blijft doen? Wethouder mevrouw Zwinkels-de Jong: Ik denk van niet. De heer Spaans: Voorzitter. Ik had de wethouder gevraagd wanneer er in algemene zin meer duidelijkheid komt over de voorstellen rondom de kust. Wethouder mevrouw Zwinkels-de Jong: Dank u wel nog voor uw vraag. Ik weet dat ik kort in de tijd zit. Wij komen zeer binnenkort, hopelijk nog in de komende commissievergadering, te spreken over jaarrond strandpaviljoens. Wethouder Varekamp is bezig met kustparkeren en komt nog met tarieven en een vervolg daarvan. We zijn bezig met de hellingbaan en nu wordt intensief gekeken naar stikstof, de PAS, om te zien hoe we daarmee verder kunnen. Het is niet zo dat het stil ligt; we proberen het zoveel mogelijk op te pakken voordat we in het zomerseizoenen stappen hebben gezet. De heer Spaans: Ik constateer uit uw beantwoording dat het allemaal losse fragmentjes zijn: parkeren, hellingbaan, jaarrond. 86

88 Wethouder mevrouw Zwinkels-de Jong: Het zijn onderwerpen die allemaal met elkaar samenhangen. Als je kijkt naar jaarrond, dan zul je ook een goede toevoer moeten hebben voor de bevoorrading. Als je kijkt naar de hellingbaan, dan kijk je gelijk of het kan worden meegepakt bij het inrichten van het parkeerterrein. Het hangt dus zeker met elkaar samen en we moeten dat goed met elkaar afstemmen, zodat je ook efficiënt in je besteding bent. De heer Spaans: Voorzitter. Nog één opmerking voor de wethouder. Als de hellingbaan niet doorgaat heb je ook niets aan parkeren aan de achterkant. Als we anders besluiten over rondom jaarrondstrandpaviljoens, dan heeft u wel een goede visie, maar dan weet u blijkbaar ook al wat de raad gaat beslissen. Wat u zegt gaat over drie losse onderwerpen en daarop plakt u even het dossier van uw collega op. Een en ander is wel afhankelijk van de antwoorden die worden gegeven. Wethouder mevrouw Zwinkels-de Jong: Daarom kom ik er ook mee naar de raad. En ik zeg dat er zeker samenhang is en dat zult u ook beseffen als u de voorstellen krijgt. De voorzitter: Ik merk even op dat de agenda's voor december al zijn vastgesteld. De heer Van Koppen: Voorzitter. Ik heb nog een vraag over het dossier van de arbeidsmigrantenhuisvesting. In juni jl. is er een motie Huisvesting op eigen terrein' aangenomen en nu hoor ik dat er twee aanvragen zijn over de korte tijdelijkheid. Is dat ook bij op eigen terrein' en hoe gaat de wethouder daarmee verder aan de slag? Wethouder mevrouw Zwinkels-de Jong: Excuus, dat had ik nog moeten noemen. Aan de motie Huisvesting op eigen terrein' wordt gewerkt. We hebben dus nu eigenlijk drie sporen, het ontwikkelkader, de noodhuisvesting en de motie Huisvesting op eigen terrein. Ik doe dat met zeer krappe ambtelijke capaciteit, dus ik vraag u daarvoor geduld. Het wordt echter meegenomen in het hele verhaal en we kijken onder welke voorwaarden we daar eventueel aan tegemoet kunnen komen. Het is niet uit beeld. De heer Van Koppen; Maar die twee tijdelijke die er nu zijn, zijn niet op eigen terrein. Wethouder mevrouw Zwinkels-de Jong: Nee. De voorzitter: Dank u wel. Geen verdere vragen. Dan geef ik het woord aan wethouder Gardien. Wethouder mevrouw Gardien-Reinders: Voorzitter. Ik wil beginnen bij de moties met als eerste motie 1 Bedrijven naar wonen'. Daarin wordt het college gevraagd te inventariseren of er bedrijven zijn die interesse hebben in een bestemmingswijziging. Hierbij spelen vele aspecten een rol en we kunnen dat niet in zijn algemeenheid zo zeggen. Als bedrijven zelf willen stoppen, dan kunnen we altijd kijken welke mogelijkheden er zijn, maar als dat over bedrijven gaat midden op een bedrijventerrein met een solitaire omzetting, dan komen we al gauw in de knoei en kunnen we geen woonbestemming geven. Daarnaast speelt de leegstandsaanpak en ook daarbij moeten we kijken hoe zaken moeten worden aangepakt. Als er straks sprake is van kernwinkelgebieden dan kan het niet zo zijn dat, als je die gebieden hebt aangewezen, je juist daar je winkelgebieden wilt concentreren en dan binnen die gebieden nog sprake zou zijn van een functiewijziging. Je zou dan moeten kijken naar buiten die gebieden. We hebben een probleem als het gaat om bedrijven, omdat we die op dit moment geen alternatief kunnen bieden vanwege het tekort aan bedrijventerreinen. Natuurlijk kijken we waar het kan, er lopen initiatieven in De Lier, Wateringen, Kwintsheul en ook maatschappelijke bestemmingen, zoals scholen om daar een andere invulling aan te geven. 87

89 Dus waar er mogelijkheden zijn kijken we daar zeker naar. Als we de motie zo kunnen uitleggen dat het met in achtneming van de leegstandsaanpak gebeurt en het niet in strijd is met een goede ruimtelijke ordening, dan zouden we geen bezwaar hebben tegen deze motie. Motie 20: 'Wek geen valse verwachtingen.' Het dictum luidt dat er allerlei bijeenkomsten worden gehouden over nieuw beleid en projecten en er wordt gevraagd die op te schorten totdat duidelijk is welke financiële middelen daarvoor beschikbaar zijn. Deze motie wordt ontraden, want participatie zorgt er allereerst voor dat we op de langetermijnvisies plannen kunnen ontwikkelen die draagvlak hebben in de samenleving. Bovendien werken we aan een Omgevingsvisie, die naar de Omgevingswet toe verplicht is, maar ook de participatie om tot zo'n visie te komen is verplicht. Dat is niet vrijblijvend, in de Omgevingswet staat hoe we daarmee moeten omgaan. We kunnen daar helemaal niet mee stoppen. Het is ook nog zo dat niet al die plannen geld kosten. Wij gaan daarvoor middels visies en bestemmingsplannen planologische mogelijkheden scheppen, want als je geen visie hebt, dan weet je ook niet waar je naartoe wilt, laat staan dat je dan komt tot het uitvoeren van plannen. Ik zal daarop straks bij een volgende motie nog op terugkomen. Er zijn zaken die door de markt worden opgepakt, maar daarnaast ook zaken die wij op korte termijn wel kunnen oppakken, zoals met betrekking tot verkeer die onderdeel uitmaken van die visie. Dus daarmee stoppen doen we zeker niet. Ik ben zelf intensief bij die participaties betrokken en we doen wel aan verwachtingsmanagement en zeggen alles op te halen, die visie vaststellen. Wat we kunnen doen, doen we ook. Er zit ook altijd een planning bij en wat er op de langere termijn gebeurt geven we ook aan, maar we weten ook dat niet alles tegelijk kan. We moeten echter wel weten waar we naartoe willen. Dus deze motie wordt ontraden. Motie 22, ^eef Wateringen duidelijkheid'. Het college heeft tegen deze motie geen bezwaar, omdat we daar eigenlijk al mee bezig zijn. Die duidelijkheid gaan we dan ook eerder scheppen dan u vraagt, want de planning is om de raad de visie Wateringen in januari ter vaststelling aan te bieden. En de realisatie, wat er gaat gebeuren en op welke termijn, maakt onderdeel uit van die visie. Wat betreft de genoemde mogelijkheden van de transformaties, bijvoorbeeld aan de Dorpskade of Wateringen-Centrum en een geoptimaliseerde verkeersontwikkeling, dat zijn zaken die al in januari 2020 worden genoemd en van een deel daarvan zal waarschijnlijk volgend jaar al een aanzet worden gedaan tot realisatie. Met betrekking tot het zwembad De Waterman kan ik melden dat de gemeente en De Waterman op basis van diverse onderzoeken het eens zijn geworden over de wijze waarop De Waterman gemoderniseerd en geëxploiteerd zal worden. In de voorjaarsnota van 2020 wordt hiervoor een bestuurlijke keuze gemaakt. Van de Hofboerderij worden de voorstellen ook voorgelegd bij de afweging van de Voorjaarsnota. Alle genoemde initiatieven worden in samenhang met alle andere ruimtelijke ontwikkelingen voor Wateringen ambtelijk en bestuurlijk afgewogen in het traject Visie Wateringen Dat is publiekelijk bekend en gecommuniceerd met de particuliere initiatiefnemers. En geen van de particuliere initiatieven zijn vooralsnog ruimtelijk of financieel onderbouwd en noch ligt er een formeel ingediend voorstel bij het college. Ik ben begonnen met te zeggen dat je een visie moet hebben om te weten waar je naartoe wilt; de visie wordt de onderlegger voor je ruimtelijke plannen. Als de ruimtelijke plannen worden ingediend, dan worden die langs de lat van de visie gelegd en moeten uiteindelijk landen in een bestemmingsplan. Het is natuurlijk wel van belang dat die visie wordt vastgesteld en ik zeg dat met nadruk, omdat ik nog eens teruggezocht heb. Er is een nota Uitgangspunten Ruimtelijke Ontwikkelingskaders voor de kernen die dateert van 2007 en daaruit kwam voort een nota voor Wateringen 2030 die dateert van 2009, tien jaar geleden, en bedoeld is als ontwikkelingskader, maar die nooit voor Wateringen is vastgesteld. Die stroperigheid proberen we nu te voorkomen door die visie nu in ieder geval wel vast te stellen, want nu na tien jaar is de broodnodige visie voor Wateringen gereed en ligt klaar om in de commissie te worden besproken en daarna in de raad te worden vastgesteld. De voorzitter: Wilt u tot een afronding komen? 88

90 Wethouder mevrouw Gardien-Reinders: Ik heb nog een aantal vragen om te beantwoorden. De Heenweg is genoemd door de fractie van het CDA. Het college heeft de startnotitie vastgesteld, dus ook dat traject gaat lopen. Dario Fo is genoemd, het Huis van de Buurt en de fractie van GroenLinks heeft daar ook naar verwezen. Het Centrumplan Poeldijk komt in januari naar de raad en inmiddels heeft u de tussenrapportage van Bureau Graswortel ontvangen, waarin verslag wordt gedaan van datgene wat is opgehaald. Daarbij komt inderdaad heel prominent het grote probleem naar voren dat door de Poeldijkers de leegstand van Dario Fo wordt aangegeven. We moeten dus wel nadenken of dat misschien een element uit de Centrumvisie is die we in de uitvoering naar voren gaan halen. D66 heeft nog verwezen naar de parkeernorm. Als we in Westland de parkeernorm niet hanteren, dan lijkt dat tot veel protesten. We zien zelfs in vele wijken dat de parkeerdruk zo hoog is dat men vraagt om uitbreiding van de norm en dat heeft natuurlijk alles te maken met het feit dat het openbaar vervoer hier niet is geregeld zoals in een grote stad, zoals Utrecht met 0,3. Ik ken Utrecht heel goed, maar ik kan u melden dat dit een papieren werkelijkheid is, want in de praktijk is het daar veel weerbarstiger. We zijn wel aan het nadenken of er wellicht op bepaalde plekken waar het mogelijk is... De heer Hofland: Voorzitter. Om even te nuanceren. Het ging om een wijk dichtbij het station en niet heel Utrecht heeft natuurlijk 0,3. Dat realiseert ook D66 zich. Wethouder mevrouw Gardien-Reinders: We zijn wel aan het nadenken of het op bepaalde plekken in het Westland mogelijk is om op experimentele basis te kijken of we eventueel kunnen spelen met die parkeernormen. We zouden dan bijvoorbeeld kunnen denken aan de randen van het Westland, grenzend aan Den Haag, vlakbij openbaar vervoer waar woningen voor starters zullen worden gebouwd, omdat die over het algemeen aan ander autogebruik hebben dan ouderen. De voorzitter: Ik wil u toch vragen tot een afronding te komen, wethouder. Wethouder mevrouw Gardien-Reinders: Dan wil ik tot slot nog even aangeven dat we ook nog een verkeerfonds in wording hebben dat mogelijk ook wat druk kan wegnemen. De voorzitter: Ik zie dat er geen vragen meer zijn. Ik verzoek de heer Van der Mark het voorzitterschap over te nemen. Het voorzitterschap wordt overgedragen aan de heer Van der Mark. De voorzitter: Burgemeester, u heeft zes minuten spreektijd. Burgemeester Arends: Dank u wel, voorzitter. Mijn dank aan de gemeenteraad voor de uitgebreide raadsbrede steun voor het veiligheidsbeleid. Ik zie dat als een mooie ondersteuning van datgene wat we als college inzetten en ik in het bijzonder als portefeuillehouder. Van de Evenementennota Westland kunnen we zeggen dat die zijn nut heeft bewezen. Het is een heel goede leidraad geweest voor 2019 en inmiddels heeft intern een evaluatie, ook van de zomerevenementen, plaatsgevonden. Er zijn niet of nauwelijks problemen geweest wat dat betreft en ook met de organisatoren van de evenementen zal binnenkort een ontmoeting plaatsvinden. Ik wil hen in ieder geval dankzeggen voor het vele werk dat zij hebben verricht om het Westland met elkaar gezelliger te maken en met elkaar te leren wat er dit jaar weer her en der gedaan is waarvan kan worden geleerd. 89

91 De Evenementenkalender voor 2020 zal u binnenkort worden aangeboden en de termijn waarop de evenementen konden worden aangemeld is inmiddels verlopen. Ik kan u melden dat er 110 principeverzoeken zijn ingediend - vorig jaar waren dat er en daarvan zijn 11 nieuwe verzoeken, 12 zullen er niet op de kalender worden geplaatst, omdat deze buiten de normen vallen en dus niet op de Evenementenkalender geplaatst kunnen worden, maar wel gewoon doorgaan. Als het gaat over het evenemententerrein, daarover zal volgens afspraak met u binnenkort een evaluatie worden gestart en voor 2020 zijn inmiddels vier evenementen gemeld en ook daarvoor is de termijn gesloten. Vooralsnog zien wij geen problemen om deze vier evenementen te laten plaatsvinden. Dus wat dat betreft loopt het allemaal naar wens. Dan het volgende over de openbare orde en veiligheid. De pilot rondom de inzet voor de particuliere beveiligingsbedrijven loopt tot en met december en dan zullen wij u een evaluatie doen toekomen. De eerste signalen zijn overwegend positief, een schot in de roos dus. Als het gaat over het politiebureau in Westland is er blijkbaar een hardnekkig gerucht dat het bureau zal sluiten, maar ik heb geen flauw idee waar dat verhaal op gebaseerd is. Ik zou dan ook willen bepleiten aan dat gerucht niet verder vorm te geven met het stellen van vragen. Het is niet waar! Er is dan ook geen enkele reden om te denken dat het dicht gaat. En mocht er bij mij een melding komen dat het dicht gaat, dan bent u de eerste die het hoort. Nogmaals, ik heb daar geen enkele aanwijzing voor. Motie 12 gaat onder andere over de sterkte van de politie, een voortdurend aandachtspunt van mij in het bijzonder, maar ook van de collega-burgemeesters in de regio in het dagelijks en algemeen bestuur van het Regionale Beleidsoverleg Politie. Het is ontegenzeggelijk dat de capaciteit van de politie onder druk staat. De moord op de advocaat Wiersum heeft er ook toe geleid dat de capaciteit bij de politieteams is weggetrokken omdat er moet worden ingezet voor de beveiliging van advocaten, griffiers, rechters, officieren van justitie enzovoort. Dat blijft een zorg en ik moet u zeggen dat ik uitermate grote waardering heb voor de politie en de lokale leiding hoe zij erin slagen met heel veel kunst- en vliegwerk alle ballen in de lucht te houden. Het is heel prettig te kunnen constateren dat we in het Westland een heel goede terugval hebben rondom de buurtpreventieteams en dat soort zaken. Zij doen ontiegelijk goed werk met elkaar. Dus wat dat betreft zorgen we ervoor dat de gemeente veilig blijft. Ik zie dan ook geen enkele aanleiding om motie 12 van Westland Verstandig aan te nemen, want er wordt niet bezuinigd, sterker nog, er wordt meer geld beschikbaar gesteld voor de politie. Het bedrag van f ,00 dat wordt genoemd gaat over prijsbijstelling en die komt echt niet ten goede van de politie, maar gaat naar het ministerie. Daartegenover staat dat er f ,00 extra voor de politie beschikbaar komt. Ik zou willen zeggen dat deze motie volgens mij overbodig is. Wat betreft motie 5 over de problematiek rond medicinale wiet zou ik de fractie van Westland Verstandig willen vragen deze motie aan te houden. Wij hebben die brief natuurlijk ook gekregen bij de LIZ en er wordt nu een brief voorbereid, die dinsdag in het college komt en in feite overlapt die deze brief volledig. Sommige dingen zijn zelfs letterlijk, dus dan zeg ik u toe dat wij die brief zo kunnen overnemen. Voorzitter. Tot slot over het beleid internationalisering. Ik heb al gezegd dat er in 2020 een notitie voorligt hoe we hier vanuit het Westland als gemeente invulling aan gaan geven. Gericht op ondersteuning van de tuinbouwsector in onze gemeente met de China-strategie als één onderdeel daarin. Het is mijn intentie om dat vanuit een zelfbewuste houding als gemeente te doen. Beseffend dat we een belangrijke gemeente zijn als het gaat om de tuinbouwsector, dat we dat belang ter ondersteuning van de economische bedrijvigheid en onze bedrijven op nationaal en internationaal niveau willen wegzetten, maar dat we daar tegelijkertijd volstrekt realistisch in blijven hoe hieraan handen en voeten te geven. Dank u wel voorzitter. De heer Duijsens: Voorzitter. We hebben nog iets over handhaving buitengebied gevraagd. 90

92 Burgemeester Arends: De handhaving van het buitengebied gaat conform het vastgestelde beleid van de raad. De heer Duijsens: De vraag was wanneer het rapport Berenschot in de praktijk wordt g ebracht. Berenschot heeft ooit gezegd: handhaving oude gevallen niet meer; handhaving alleen dan wanneer het echt serieus reconstructie in de weg staat.' Daarvan is toegezegd het te gaan uitwerken en bestuderen. De vraag is hoe staat het met het denkwerk? Burgemeester Arends: Wat betreft het aantal dossiers dat er nog ligt is dat al fors afgenomen. Ik denk dat we binnen niet al te lange termijn met het denkwerk richting de raad komen als het gaat over de vraag hoe handhaving nog verder vorm te geven. Nogmaals, dat zal ook betekenen dat er waarschijnlijk een verzoek zal liggen om het beleid te wijzigen. Ik denk dat het goed is om met elkaar eens te kijken waar, op welke momenten en op welke plekken we nu wel of niet gaan handhaven. De heer Van Koppen: Nog even een vraag over de Evenementenkalender en het gat dat ontstaat in de zomerweken. De burgemeester geeft aan dat er verzoeken zijn afgevallen en een viertal verzoeken is gehonoreerd. Zitten daar ook de verzoeken bij die in het gat zijn gesprongen? Het wegvallen van Varend Corso vond pas plaats na het opstellen van de Evenementennota. Burgemeester Arends: Dat klopt, voorzitter. Het Varend Corso is later met de mededeling gekomen dat het qua datum is veranderd, maar er hebben zich ook vier partijen gemeld voor het organiseren van een evenement op het evenemententerrein en die kunnen alle vier worden gehonoreerd. De heer Van Koppen: Ook in de zomerperiode? Burgemeester Arends: Dat valt allemaal goed. Het is niet zo dat ze in de weken dat er gaten vallen bij Varend Corso daar invulling voor vragen. Zij vragen het voor andere momenten, dus het valt allemaal prima te regelen. Mevrouw De Jong: Voorzitter. Mijn concrete vraag is of de Evenementennota aanpassing behoeft, omdat daarin staat dat het in de derde week voor de zomervakantie en de zesde week van de zomervakantie niet is toegestaan op het evenemententerrein een feest te organiseren vanwege benodigde politiecapaciteit bij andere evenementen. Burgemeester Arends: Ik kan op dit moment niet overzien of daarvoor aanpassing nodig is. Ik denk dat we goed moeten bekijken of dat een noodzakelijkheid is. De politiecapaciteit blijft natuurlijk nog steeds een vraagstuk en dat wordt er niet minder om. Het voorzitterschap wordt overgedragen aan burgemeester Arends. De voorzitter: Goed. Dan constateer ik dat de eerste termijn van het college kan worden afgesloten. Ik heb aangegeven dat we hierna de vergadering voor 30 minuten zouden schorsen. Ik kijk even rond of die termijn van 30 minuten ook door u wordt gewenst en ik merk dat het korter kan. Mijn excuses: ik heb nog vier moties waarvan het dictum is aangepast en deze moties 24, 25, 30 en 31 blijven als motie gehandhaafd. Dit is ook gewijzigd in de ibabs. De vergadering is geschorst tot uur. Amendement H Terugdraaien raadsbesluit sloop gemeentehuis Monster' (was motie 15) 91

93 De r aad van de gemeente Westland in vergadering bijeen op 12 november 2019; overwegende: dat de raad in 2019 het besluit genomen heeft tot sloop van het gemeentehuis Monster; dat ber ekeningen uitwezen dat sloop de gemeente circa f ,00 extra kost en niet- sloop geld oplevert; dat inmiddels bekend is dat volgens het college de gemeente Westland in financieel zwaar weer zit; dat als de raad alle info over de financiële situatie geweten had, de raad wellicht een ander besluit genomen had; dat er nog geen onomkeerbare situatie op dit moment ontstaan is; draait terug het raadsbesluit inzake de sloop en de financiële gevolgen daarvan, van het gemeentehuis Monster; amendement: om alsnog uit te werken de variant uitgaande van handhaving van het gemeentehuis en de niet te maken sloopkosten aan te wenden voor de nieuwe invulling na behoud van het gemeentehuis; ga at over tot de orde van de dag. (Amendement H van Westland Verstandig en GroenLinks) Amendement I Alternatief plan voor een deel van de begroting ' (was motie 2) De raad van de Gemeente Westland in vergadering bijeen op 12 november 2019; overwegende: dat Westland Verstandig andere keuzes wil maken in de begroting ; dat Westland Verstandig dat ook al aangaf bij voorgaande begrotingen; dat inmiddels ook het college van oordeel is dat het anders kan en aangekondigd heeft dat in de Begroting 2021 bezien zal worden in hoeverre andere keuzes gemaakt zullen gaan worden. Inmiddels is de hulp van de raad daarbij nodig en kan het college het blijkbaar niet op eigen kracht; dat Westland Verstandig vindt dat het niet correct is en ook getuigt van weinig bestuurlijke zorg voor een goed Westland en haar inwoners, om daarmee te wachten tot 2021, een jaar voor de verkiezingen en een jaar waarin weinig zal of kan gebeuren; dat immers de realisering van een groot aantal zaken best wel belangrijk is voor Westland en de aanpak van de echte Westlandse problemen nu op dit moment nodig is en niet kan wachten tot ergens in 2021 of later; dat Westland Verstandig een alternatief plan voor een begroting heeft opgesteld en daarin tot andere strategische, tactische of operationele keuzes komt en wel keuzes die voor onze burgers meer van belang zijn dan de keuzes die het college in haar begroting gemaakt heeft. V an het uitgavenniveau van de gemeente van f 300 miljoen ligt f ,00 vast door de zogenaamde doeluitkeringen en op f ,00kunnen wel andere keuzes gemaakt worden; amendement: zoveel als mogelijk aansluiting te zoeken bij het alternatieve plan voor een Begroting zoals dat is bijgevoegd en alsnog zorg te dragen voor het vrijmaken van gelden uit de bestaande voorliggende begroting en deze een nieuwe bestemming te geven zoals aangegeven in de 17 prioriteiten; gaat over tot de orde van de dag. (Amendement I van Westland Verstandig) Amendement J Herinrichting kerkplein Ter Heijde' (was motie 7) De raad van de Gemeente Westland in vergadering bijeen op 12 november 2019; overwegende: dat evenals de andere dorpskernen ook Ter Heijde een dorpscentrum verdient; dat het kerkplein zich daar erg voor leent; 92

94 dat een herinrichting door de gemeente dient plaats te vinden; dat het Leefomgevingsfonds daartoe ruimte gaf, zij het dat blijkbaar het college gekozen heeft voor een andere besteding van dat fonds voor wat betreft Ter Heijde; dat er nog een overschot in het fonds is en dat overschot deels aangewend kan worden voor de herinrichting van het kerkplein in Ter Heijde; dat ook bezien dient te worden in hoeverre de provincie een bijdrage kan leveren aan de kosten; besluit: alsnog over te gaan tot herinrichting van het kerkplein in Ter Heijde volgens de plannen zoals die door de verschillende stakeholders in Ter Heijde zijn gemaakt en zorg te dragen dat het kerkplein als het toekomstige 'hart van Ter Heijde' zal gaan functioneren en dit alles te dekken en de gebiedsgerichte plannen/reserve wegen en de klimaatadaptieve maatregelen. Gaat over tot de orde van de dag. (Amendement J van Westland Verstandig) Motie 16 'T erugdraaien minimabeleid van 130Zo naar 110oZo' (nieuw) " De raad van de gemeente Westland in vergadering bijeen op 12 november 2019; constaterende dat: - we in de gemeente Westland ruimhartig zijn met het minimabeleid van 1 300Zo; - veel andere gemeentes ook een minimabeleid hanteren van 110Z; - de gemeente Westland op het moment financieel alle zeilen bij moet zetten en er dus naar alle inkomsten én uitgaven van de gemeente gekeken moet worden; overwegende dat: - er de afgelopen jaren ook al relatief weinig gebruik is gemaakt van de minimaregelingen; - er een gezonde kloof moet blijven tussen werk en niet werken; verzoekt het college: in gesprek te gaan met de raad om de mogelijkheden te verkennen om de minimaregelingen terug te brengen naar 1W0á; en gaat over t ot de orde van de dag. (Motie 16 van de LPF-Westland) Motie 18 'Indiceren huishoudelijke hulp niet telefonisch' (nieuw) "De raad van de gemeente Westland in vergadering bijeen op dinsdag 1 2 november 201 9; neemt in overweging dat: - het in gestarte traject van herindiceren van uren huishoudelijke hulp heeft geleid tot veel ongenoegen bij betrokkenen - zowel de hulpbehoevenden (ouderen of personen met een fysieke beperking) als de thuishulpmedewerkers; - eerder dit jaar dit traject on hold is gezet in afwachting van de resultaten van een onderzoeksbureau; - de meerderheid van de raad besloten heeft dit traject te hervatten; - inmiddels duidelijk is geworden dat (een deel van) deze gesprekken nu telefonisch wordt afgedaan; - het telefonisch vaststellen van iemands zorgbehoefte kan leiden tot onjuiste indicaties met alle gevolgen van dien; verzoekt het college: - te allen tijde een herindicatie te laten plaatsvinden aan de keukentafel, indien gewenst in het bijzijn van een onafhankelijke cliëntondersteuner, dus nooit telefonisch; en gaat over tot de orde van de dag. (Motie 18 van GemeenteBelang Westland, Westland Verstandig, de PvdA, D66 en GroenLinks) 93

95 Motie 24 'Bijdrage voor meldkamer AED' (nieuw) De gemeenteraad van Westland in vergadering bijeen op 12 november 2019; overwegende dat: - in een brief d.d. 23 april 2019 van Bruno Bruins, minister voor medische zorg en sport van 23 april de minister mede deelt dat gezien het grote belang en de gezondheidswinst van AED hulpverlening, hij een subsidie van f ,00 ter beschikking heeft gesteld om de twee bestaande oproepsystemen voor AED hulpverleners samen te voegen; - sinds 1 september 2018 Nederland één landelijk oproepsysteem voor reanimatie heeft. In het systeem zijn burgerhulpve rleners en AED's geregistreerd. Deze hulpverleners kunnen worden opgeroepen bij een melding van een hartstilstand; - de minister in zijn brief verzoekt de gemeente in overweging te geven een financiële bijdrage aan het oproepsysteem ter beschikking te stellen, een bijdrage van 6 cent per jaar per inwoner. Hiermee bijgedragen wordt aan het in stand houden van een goed functionerend oproepsysteem waardoor vele levens gered kunnen worden; - voor de gemeente Westland zou dit neerkomen op een bedrag van f 6000,00 per jaar. In Westland zijn op dit moment ruim 1500(!) vrijwilligers actief bij de AED hulpverlening; - de dekking voor dit bedrag kan gevonden worden in de post energietransitie; verzoekt het college om met een voorstel te komen: - om conform de oproep van de minister bij te dragen aan de meldkamer AED's, z odat inwoners van gemeente Westland ook in de toekomst een beroep kunnen blijven doen op de AED hulpverlening; en gaat over tot de orde va n de dag. (Motie 24 van de VVD, Westland Verstandig, het CDA, GemeenteBelang Westland en GroenLinks) Motie 25 'Kleinschalig toerisme' (nieuw) De gemeenteraad van Westland in vergadering bijeen op 12 november 2019; constaterende dat: - toeristenbelasting een niet oninteressant onderdeel is van de algemene dekkingsmiddelen, geraamd op f ,00 per jaar; - toerisme verder in de Programmabegroting onbesproken is; overwegende dat: - de gemeente Westland, haar inwoners en de lokale middenstand gebaad zijn bij kleinschalige toerisme; - ook voor toerisme voorzieningen getroffen moeten worden zoals het in de lucht houden van een webpagina zoals het up-to-date houden van informatie over events en het organiseren of faciliteren van activiteiten; - Stichting Bezoek Westland, in samenwerking met 108 bedrijfspartners, zich inzet voor kleinschalige toerisme door bijvoorbeeld het bewegwijzeren van toeristische locaties, opstellen en uitreiken van plattegronden, etc.; - Stichting Bezoek Westland naast de bijdrage van haar bedrijfspartners haar niveau van service alleen kan handhaven met financiële ondersteuning vanuit de gemeente; verzoekt het college: - in gesprek te gaan met Stichting Bezoek Westland'; - te komen met een voorstel hieromtrent; en gaat over tot de orde van de dag. (Motie 25 van GroenLinks, het CDA en Westland Verstandig) Motie 30 'Direct duidelijk taalgebruik' (nieuw) De raad van de gemeente Westland in vergadering bijeen op dinsdag 12 november 2019; 94

96 neemt in overweging dat: - ondanks jarenlange inspanningen binnen gemeente Westland de schriftelijke, mondelinge en digitale informatie en documenten voor veel inwoners onbegrijpelijk b l i j ve n ; - staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Raymond Knops op 23 oktober 2019 is gestart met de Direct Duidelijk Brigade (zie DirectDuidelijk.nl/Brigade); - de Direct Duidelijk Brigade overheidsorganisaties, zoals gemeenten, provincies, waterschappen en uitvoeringsorganisaties, gaat helpen; - de brigade in 2020 zal bestaan uit 100 experts, taalcoaches en taalambassadeurs; - de brigadeleden helpen bij het herschrijven van teksten en adviseren over begrijpelijk communiceren; ook organiseert de brigade trainingen en zijn er taalcoaches beschikbaar die ingezet kunnen worden bij overheidsorganisaties om samen te werken aan heldere teksten; - iedere overheidsorganisatie zich op de website kan aanmelden; verzoekt het college: - gemeente Westland aan te melden voor de Direct Duidelijk Brigade en te komen met een voorstel om de eventuele kosten te dekken uit de reserve Flankerende personele middelen; en g aat over tot de orde van de dag. (Motie 30 van de PvdA, D66, GemeenteBelang Westland, GroenLinks en de ChristenUnie/SGP) Motie 31 'Plaatsen borden Fairtrade Gemeente bij toegangswegen' (nieuw) " De raad van de gemeente Westland in vergadering bijeen op dinsdag 12 november 2019; neemt in overweging dat: - op 1 november Gemeente Westland een Fairtrade Gemeente is geworden; - honderden ondernemers en organisaties hieraan hebben meegewerkt; - bij de uitreiking van het certificaat de gemeente ook een bord Fairtrade Gemeente heeft ontvangen; - het wenselijk is om zowel de bevolking als de bezoekers van Westland permanent over dit heugelijke feit te informeren; - deze borden voor f 75,00 bij de Stichting Fairtrade Gemeente Nederland; verzoekt het college te komen met een voorstel om: - de benodigde borden Fairtrade Gemeente aan te schaffen, deze op de toegangswegen onder het bord Welkom in Westland te plaatsen en de kosten te dekken uit het duurzaamheidsfonds; en g aat over tot de orde van de dag. Motie 31 van de PvdA, GroenLinks en D66) Schorsing ( uur) De voorzitter: Ik heropen de vergadering. Wij zijn toe aan de tweede termijn. Zoals ik al heb aangegeven is het dictum van de moties 24, 25, 30 en 31 aangepast en blijven dus als motie gehandhaafd. Motie 15 van Westland Verstandig over de sloop van het gemeentehuis Monster is gewijzigd in een amendement dat wordt amendement H. Motie 2 van Westland Verstandig over een alternatief plan voor een deel van de Begroting wordt amendement I en motie 7 van Westland Verstandig over het kerkplein Ter Heijde wordt amendement J. De LPF komt nog met een aanpassing van motie 16 en motie 28 van D66 wordt, afhankelijk van de beantwoording van de wethouder, vooralsnog aangehouden. 95

97 De heer Keizer: In motie 18 over het indiceren van huishoudelijke hulp is het dictum aangepast. Er stond aanvankelijk 'in het bijzijn van' en dat is gewijzigd in indien gewenst in het bijzijn van'. De voorzitter: Dus motie 18 is aangepast en dat wordt ook in de ibabs gezet. Dan ga ik naar de tweede termijn van de raad. Ik zie dat de fractie van Westland Verstandig haar spreektijd heeft gebruikt en de tweede termijn aan haar voorbij zal moeten laten gaan. Ongetwijfeld zal de fractie daarop in derde termijn terugkomen. Ik verzoek de woordvoerder van het CDA achter het spreekgestoelte plaats te nemen voor een bijdrage in tweede termijn. Mevrouw Vermeer-de Smit: Voorzitter. Heel kort. Om te beginnen wil ik iedereen bedanken voor alle antwoorden, informatie en toezeggingen. Ik heb nog één vraag die niet beantwoord is, namelijk over de plannen van het dorpshuis De Noviteit. Ik zou graag willen dat die nog deze week naar ons als raad worden g d. Ik hoor wel van de wethouder of dat mogelijk is. Tevens hoor ik graag of het onderwerp in de eerstvolgende commissievergadering MO als presentatie kan worden geagendeerd, zodat we dat nog voor Kerst kunnen inzien en in het reces kunnen laten bezinken om daarna te kunnen bezien wat we precies willen en hoe er zo gauw mogelijk een klap op kan worden gegeven. Dat is mijn vraag. Onze fractie heeft nog buikpijn over één onderwerp, namelijk de oproep van de heer Pech Samwel over het Inloophuis Carma. We weten dat het eigenlijk niet kan, maar we hoorden de wethouder zeggen dat hij het toch wel sympathiek vindt, net als wij allemaal, en toch wel met de heer Samwel in gesprek wil gaan. Ik zou de wethouder willen vragen ook eens na te denken over de mogelijkheid van een projectsubsidie, omdat het maar over één of misschien twee jaar gaat. Wellicht gloort er zeer waarschijnlijk dan een andere oplossing aan de horizon. Als de wethouder mij dat kan beloven, beloof ik hem dat ik de Goede Doelen Commissie van Team Westland nog eens heel lief aan zal kijken. De voorzitter: De heer Van Koppen heeft geen behoefte aan een tweede termijn. Dan is het woord aan de heer Keizer van GemeenteBelang Westland. De heer Keizer: Dank u wel, voorzitter. Ik wil beginnen met datgene waar mevrouw Vermeer mee eindigde, namelijk het Inloophuis Carma. Onze fractie heeft daarover ook artikel 42- vragen gesteld en ik zou de indiener van amendement A willen vragen het amendement aan te houden totdat die antwoorden bekend zijn. Daarbij kunnen dan ook de aanvullende vragen van mevrouw Vermeer aan de wethouder worden meegenomen. Dan nog een aantal opmerkingen ten aanzien van de reacties over de door onze fractie ingediende amendementen en moties. Allereerst over de aanleg van een nieuw hockeyveld, aanpassingen bij VV Naaldwijk. Ik hoor de wethouder vanavond in zijn beantwoording zeggen dat hij van plan is in het eerste kwartaal van 2020 naar de raad te komen, omdat hij ideeën heeft en daarover in januari met elkaar wil spreken. Waarom is dat niet alvast in de begroting meegenomen? Waarom is die aankondiging nog niet gedaan? Er zijn alleen de voorstellen geschrapt om iets te gaan doen, maar daar hebben we nog niets van gehoord en horen dat nu pas. Ook al gaan we in januari met elkaar in gesprek, dan is dat nog geen garantie dat we op korte termijn al aanpassingen kunnen gaan doen. Ik heb de voorzitter van de hockeyvereniging duidelijk horen zeggen dat zij eigenlijk de tijd niet meer hebben om nog langer te wachten. In dat kader zullen wij ons amendement onder E dan ook handhaven. Het gaat immers nu om het maken van een keuze en voor ons is dit een financiële keuze die wij hiervoor willen maken. Vervolgens het gemeentehuis in Monster. Ik werd geprikkeld door de opmerking van de fractievoorzitter van de VVD, de heer Zuyderwijk, over de gebiedsvisie die daarvoor ontwikkeld zou worden. De meerderheid van deze raad was helaas voor sloop van het gemeentehuis op basis van een aantal argumenten die destijds door de wethouder zijn 96

98 aangereikt. Wij zouden begin 2020 een gebiedsvisie krijgen en begin 2020 zou dat gemeentehuis gesloopt gaan worden, zodat er in volle vaart aan de herontwikkeling van dat gebied kon worden begonnen. Ik hoor nu van het college, nog geen vijf maanden later, dat we daar helemaal nog niet gaan beginnen. Sterker nog, de sloop laat nog zeker een jaar op zich wachten en ik ben benieuwd of die gebiedsvisie de eerste twee of drie maanden van 2020 voor ons zal liggen. Daarmee kom ik eigenlijk een beetje terug op motie 20, ' Wek geen vals e verwachtingen.' Er zijn natuurlijk wel verwachtingen gewekt in deze raad bij partners die hieraan meewerken, er is toen ook gesproken over De Noviteit, die ook in deze visie moest worden meegenomen. Inmiddels weten we dat we daar alleen wat pleisters gaan plakken en voor de rest niets meer met het pand gaan doen, maar er is wel een verwachting gewekt. Vanuit dat oogpunt zullen wij onze motie 20 over de valse verwachtingen gewoon in stemming willen brengen. Wij betreuren het echt dat Monster nog langer op aanpassingen moet wachten, want het is brood nodig dat daar iets gaat gebeuren. De motie over de verlaging van de ozb of het construct dat wij hebben gevonden. Wij hebben dat gedaan op voorspraak van de wethouder en nu wordt gezegd de motie toch maar te ontraden, omdat deze verenigingen al zoveel krijgen. Vergis u niet, die verenigingen worden vanaf 1 januari allemaal geconfronteerd met een verhoging van 250Zo ozb. Wij willen hieraan tegemoetkomen, omdat deze verenigingen al moeite genoeg hebben om de eindjes aan elkaar te kunnen knopen. Voorzitter. Ik denk dat ik daarmee de hoofdlijnen heb gehad en ik neem aan dat stemverklaringen na stemming van alle moties kunnen plaatsvinden. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk naar de VVD-fractie, de heer Zuyderwijk. De heer Zuyderwijk: Ik kan het kort houden. Tot nu toe hebben we met de raad zeer constructief overleg gevoerd en dat is heel goed voor het Westland, sociaal. Wij danken het college voor de beantwoording. Er is nog één vraag die we hebben openstaan in het kader van de zorg en dat is een vraag die tijdens onze spreektijd werd gesteld. Ik zal de vraag even herhalen. Als je hoogspecialistische hulp compleet bij het inkoopbureau zou leggen, dus niet alleen het contracteren, maar ook de betaling en de organisatie, zou dat een verkeerde prikkel kunnen geven om kinderen zo spoedig mogelijk daarheen te verwijzen, omdat het niet meer op het gemeentelijk budget drukt. Graag hierop een reactie van de wethouder. Ik hoop dat de heer Vreugdenhil daar straks nog tijd voor heeft. Daarnaast hebben we vandaag, net als bij voorgaande onderwerpen, weer meerdere keren iets over de piketpalen, de visies, gehoord. Er zijn uitspraken gedaan over nog een deel dit jaar en in het eerste kwartaal Wij hopen echt dat die komen, want we hebben ze keihard nodig om een goed en zeker een constructief overleg bij de voorjaarsnota te kunnen laten plaatsvinden. Dus: college, we kunnen aan de bak. Dank u wel. De voorzitter: De heer Hofland heeft het woord. De heer Hofland: Voorzitter. We hebben goed geluisterd bij de beantwoording van het college en we hebben de vragen genoteerd die we nog hadden, waarvan een aantal is meegenomen. Dat houdt in dat ik kan opsommen wat er wordt meegenomen en waarvan ik uiterlijk 31 december 2019 nog te horen krijg wat er daadwerkelijk mee is gebeurd. Allereerst de Mobiliteitsvisie die komt en waarin de deelauto's zijn teruggenomen. Wij gaan dat terugvinden, die komt in het vierde kwartaal. Wethouder Zwinkels gaf aan dat zij met het college gaat bekijken of deelname aan het World Food Festival structureel mogelijk is. Dat punt wordt meegenomen en daarop krijgen we dus nog iets te horen. De heer Snijders nam ook nog twee zaken mee; eventueel een bordje voor de Fruitmuur waarvan we nog iets zullen horen en of er wat met de regentonnen kon gebeuren. Mogelijk 97

99 komen wij daarover nog met een motie om er wat kracht bij te zetten, niet vandaag, maar in de toekomst. Ik snap dat je als wethouder misschien niet direct antwoord op hele concrete detailvragen kunt geven, maar er wordt zoveel meegenomen dat ik mij af en toe afvraag of ik nog wel serieus word genomen. Met alle respect, ik weet dat ik serieus word genomen, maar we moeten wel zorgen dat we de juiste informatie uitwisselen, zodat wij als vertegenwoordigers van de inwoners van Westland het goede verhaal vertellen. In totaal dienen wij vier moties in met daarbij het groenplan en fietsfaciliteiten. Ik wil het groenplan nog even toelichten. Het groenplan is echt een plan, iets dat op papier staat en uitgewerkt wordt in samenwerking met MKB en de BIZ. Voor de helderheid: het is niet een gesprek. Daarna volgt een uitwerkingsplan, wat ook in het dictum van de motie staat en zo moet het worden uitgevoerd. Voor de helderheid: het is niet het gesprek dat we morgen bij de koffie houden met MKB. Motie 27 over investeren in fietsfaciliteiten dienen we in en motie 28 over leerlingenvervoer hoogbegaafdheid willen wij graag aanhouden, omdat de wethouder heeft aangegeven in gesprek te willen gaan met leerlingen en met de onderwijsinstellingen. Wij hopen dat de wethouder de uitkomst daarvan wil terugkoppelen om naar aanleiding daarvan te kunnen bekijken wat goed is om te doen. Zoals de wethouder ook zei, verdient elke leerling binnen Westland een passende onderwijsplek. Motie 29 beleidsmedewerker groen' laten we ook aanhouden, dit naar aanleiding van de toezegging van de wethouder. Tot slot nog even de 25%-regeling, motie 3 van Westland Verstandig en dan neem ik een beetje van de spreektijd voor Westland Verstandig over. Deze motie zullen wij ook steunen vanuit het gedachtegoed dat we ook met de scouting in gesprek zijn gegaan, die tegen het probleem aanloopt daarop geen aanspraak te kunnen maken. Wij hebben onderzoek gedaan en in 2017, 2018 en 2019 is hiervoor f ,00 in de begroting opgenomen, ook voor In 2017 is er f ,37 van gebruikt. In 2018 was dat f ,67 en dit jaar slechts f ,90. Met andere woorden: we hebben daarvoor wel iets in de begroting staan, maar dat wordt niet gebruikt. Het kan dus middels een ondersteuningsregeling worden aangewend om bijvoorbeeld de scouting die wil verhuizen naar het Prinsenbos daarin tegemoet te laten komen. Ik heb dat overigens ook geagendeerd voor een komende commissievergadering, maar afhankelijk van vanavond is dat misschien niet meer nodig. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dan geef ik het woord aan de heer De Gier van de PvdA. De heer De Gier: Voorzitter. In eerste termijn heb ik twee moties aan de orde gesteld en daar heb ik een helder antwoord op gekregen. Ik heb gezien dat de wethouder wat betreft de motie over direct duidelijk taalgebruik direct aan de slag is gegaan, want op de website zag ik dat er al een vacature is voor een medewerker die begrijpelijke formulieren moet gaan ontwikkelen. Nu nog de andere 799 ambtenaren. Ten aanzien van de tweede motie over de Fairtrade-borden hoorde ik de wethouder zeggen dat ze heel veel bordjes wil plaatsen, maar dat daarvoor geen budget is. Omdat het incidenteel geld is, bied ik haar aan het budget dat mijn fractie jaarlijks overhoudt, wat toch vaak rond f 3000,00 is, daarvoor te mogen aanwenden. Misschien helpt dat alvast. Ik wil nog heel even ingaan op een andere motie, namelijk over Inloophuis Carma. Ik word er eigenlijk een beetje moe van dat dit soort goede initiatieven steeds terzijde wordt geschoven, omdat het subsidiebeleid daarvoor niet geschikt is. We praten er hier in de raad al jaren over dat het subsidiebeleid eigenlijk eens zou moeten worden herzien, omdat het te nauw en te beperkt is. Ik roep de wethouder dan ook op hiertoe een aanzet te geven. Het zou niet goed zijn als we dit soort initiatieven niet meer kunnen ondersteunen. 98

100 Ik heb in mijn bijdrage vijf vragen gesteld. Ik neem aan dat dit komt omdat wij als laatste fractie het woord kregen en alle wethouders qua tijd in de problemen kwamen, want geen van onze vragen is beantwoord. Ik wil ze dus nog maar een keer herhalen. Volgens mij is het wethouder Snijders die een antwoord zou moeten geven op de vraag of er bij de herontwikkeling van de gemeentehuizen nog sociale woningbouw komt, zoals vermeld in de aanbesteding. In 's-gravenzande werd bekendgemaakt dat er geen sociale huurwoningen meer in zitten. Volgens mij is het wethouder Van der Stee die een antwoord zou moeten geven op de vraag hoe hij met minder geld in de begroting de sociale woningbouw wil gaan stimuleren. Mijn derde vraag is waarvoor de 60 extra ambtenaren zijn bedoeld. Ik heb ook nog twee vragen gesteld aan wethouder Vreugdenhil. Ten eerste of de mindere bijstand die we nu hoeven uit te geven omdat er minder mensen in de bijstand zitten besteed gaat worden aan re-integratie van de 50 + ^r s. De begrotingspost is namelijk gelijk gebleven. De laatste vraag was of de kennis en de breedte van Financieel Fit Westland kan worden vergroot en of de wethouder kan vertellen of hij daar een initiatief voor heeft. De voorzitter: Ik zie dat er bij het college geen behoefte is aan een schorsing. Wethouder Van der Stee heeft het woord. U heeft maximaal 10 minuten spreektijd, maar als u die niet nodig heeft, hoeft u die ook niet te gebruiken Wethouder Van der Stee: Voorzitter. Ik zal beginnen bij de laatste vraag, zodat we die in ieder geval niet meer kunnen vergeten, want dat lukte daarnet niet meer. De op een na laatste vraag is waarvoor de extra 60 ambtenaren zijn bedoeld. Ik zou willen verwijzen naar de begroting van vorig jaar, waarbij we de knelpunten binnen de organisatie aan de orde hebben gesteld met als drie hoofdpunten: de transformatie van het sociaal domein, de leges en de Wabo waarvoor we extra ambtenaren nodig hadden en wat parallel liep met de inkomsten van de leges. De hele uitgebreide tekst is daarin te vinden en wij hebben aangegeven, ik zal daar straks op terugkomen bij de interpellatie, dat het lastig is al deze mensen te vinden. Vandaar dat we ook veel externen hebben. In ieder geval is het hele verhaal van de organisatie ook nog eens op 12 september jl. toegelicht door de gemeentesecretaris, maar dat heeft dus met vorig jaar te maken. De heer De Gier: De ambtenaren die in de begroting van vorig jaar stonden zijn toch aangenomen? Ik herinner mij nog het verhaal van de gemeentesecretaris dat de ambtenaren op een andere manier moeten gaan werken en meer interactief met de bevolking bezig moeten zijn enzovoort. Ik heb nooit begrepen dat dit zou betekenen dat we 100Zo meer ambtenaren nodig hebben. Wethouder Van der Stee: Ja, dan zou ik zeggen dat we een commissievergadering vorig jaar voor de begroting hebben gehad waarbij het hele knelpunt van de organisatie aan de raad is uitgelegd. Ik meen mij nog te herinneren dat mevrouw De Zoete zich verwonderde over het feit dat we er zo slecht voorstaan. Ja, op een aantal plekken staan we er inderdaad met piepen en kraken heel slecht voor, maar dat hebben we opgelost met het inzetten van extra fte's. Gezien de tijd laat ik het hierbij. De sociale woningbouw stimuleren met minder geld in de begroting. Wij geven aan dat we f ,00 extra willen, omdat het programma van wat we nu bouwen niet aansluit bij de behoeftes. Eén van de speerpunten daarbij is onze Woonvisie, die in 2016 is vastgesteld en waarbij we 100 woningen in de sociale sector willen bouwen, zowel huur- als koopwoningen. Op dit moment lukt dat niet. Het jaar 2018 was een uitzondering en toen hebben we de aantallen wel gehaald. We hebben bouwplannen waar gelukkig de Sportlaan en de Maasdijk in zitten met een aantal sociale woningen, maar we weten ook dat we met het Vestia-dossier achteruit lopen. Ik heb al aangegeven u graag mee te nemen in deze hele ontwikkeling met alle speerpunten, ook ten aanzien van het flexwonen, arbeidsmigranten enzovoort in het 99

101 nieuwe jaar, maar daarvoor hebben we deze f ,00 voor de extra inzet en onderzoeken nodig hoe dat te kunnen realiseren. De heer De Gier: Mijn vraag was hoe u dat denkt te gaan doen met f ,00 minder in de begroting ten opzichte van vorig jaar op het gebied van sociale woningbouw. Ik heb het niet over de extra f ,00 die u nu aanhaalt, maar meer over de miljoenen minder die er nu voor gereserveerd zijn. Wethouder Van der Stee: Hoe we dat precies gaan doen zal ook afhangen van de uitslagen van de onderzoeken en wat we precies nodig hebben. Als we echt grote speerpunten hebben, ook bij het Vestia-dossier, dan gaat het miljoenen kosten en zullen we zeker bij u terug moeten komen met een plan van aanpak. Dat er weinig geld is voor de sociale vraagstukken is ons bekend. Ik ga verder met een opmerking van mijn collega om te reageren op het amendement over de ozb. Ik miste overigens nog wel van GBW een reactie op mijn voorstel ten aanzien van het amendement over de reclamebelasting om daarmee samen aan de slag te gaan en om te zetten in een motie. Ik zoek nogmaals graag de samenwerking op. Wat betreft het amendement over de ozb het volgende. U heeft gelijk dat u in december vorig jaar hierover een raadsbrede motie heeft ondersteund. Tussen december en de brief die wij in september hebben gestuurd, waarbij het over het verhaal van Omtzigt ging, was het probleem dat het juridisch en financieel vele haken en ogen heeft en de VNG adviseert om dat niet op die manier te doen. In die tijd hebben wij een begroting moeten opstellen. Wij zaten daarbij ook met het verhaal hoe het probleem van f ,00 op te lossen, de 50Zo vermindering en het niet doorgaan van de hondenbelasting. Dat is in de begroting terechtgekomen en daarin zat geen ruimte om dit stukje te compenseren. Daarnaast geeft u een dekking aan van een post die exogeen is; f ,00 hebben we al met een voorstel van de heer Varekamp naar f ,00 teruggebracht, wat nodig is om de minimale variant van de Energievisie te kunnen uitvoeren met ook de opdrachten vanuit het Rijk. Dus het is ook zo dat wij veel gezocht hebben naar f ,00 plus de hondenbelasting en daarna verder niets meer hebben kunnen vinden om dit probleem te kunnen tackelen. Met deze dekking kunnen we in ieder geval niet akkoord gaan. De heer Keizer: Voorzitter. Ik wil graag direct reageren. Ik dank de wethouder voor zijn beantwoording en ik begrijp dat hij vanuit zijn functie en vanuit het akkoord bepaalde keuzes maakt om uitgaven te kunnen doen. Wij zouden liever andere keuzes willen maken, vandaar ook onze beide amendementen. De wethouder stelt voor uitgaven te doen, waarvan wij zeggen dat we die niet zouden doen en daar halen wij de dekking uit en dan voldoen we wel aan de uitspraken die we hebben gedaan om met een goede dekking te komen. Wethouder Van der Stee: Ik denk dat ik daarop niet hoef te reageren. Voor mij is het duidelijk. De voorzitter: Dan is nu het woord aan wethouder Vreugdenhil. Wethouder Vreugdenhil: Voorzitter. Even in volgorde van de vragen die zijn gesteld. Zou het plan van het dorpshuis De Noviteit naar bijvoorbeeld de commissie MO kunnen gaan? Ik vind dat prima. Het rapport ligt er, maar het is alleen een presentatie met lichtbeelden enzovoort, dus niet iets wat kan worden toegezonden. Het vraagt om meer dat dat, het vraagt echt om uitleg van degene die het heeft opgesteld. Het lijkt mij goed als de voorzitter van de commissie MO dat even met mij opneemt. Ik heb er geen enkel bezwaar tegen en nodig u uit die vraag te stellen. Ten aanzien van het amendement over Carma heb ik de GBW-fractie horen zeggen dat de wethouder in de gelegenheid is hierover in gesprek te gaan als het amendement zou worden 100

102 aangehouden. Dat is aan de indiener van het amendement. U heeft mij horen zeggen wat ik daarvan vind en zou ik dat ook inderdaad gaan doen. De VVD-fractie vroeg wat er zou gebeuren als de hoogspecialistische zorg geheel bovenlokaal in H10-verband door het Inkoopbureau zou worden opgepakt. Dat is best wel een beetje de techniek induiken. Het Inkoopbureau doet natuurlijk niets anders dan administreren en dat gaat dat zeker weten zelf niet doen. Maar wat als we dat op H10- niveau, dus bovenlokaal, regionaal, gaan doen? In feite doen we dat al en van dat stukje voorstel van Hugo de Jonge ben ik helemaal niet benauwd, zie ook de gemeenschappelijke regeling die binnenkort aan de orde komt. Zou dat dan een prijsopdrijvend effect hebben en een verschuiving gaan plaatsvinden naar hoogspecialistisch? Ik kan dat niet voorspellen. We zouden dat eens met SKT, Pieter Houwers, moeten verkennen, maar op dit moment heb ik daar geen antwoord op. Dit lijkt me wel een onderwerp dat we gaan verkennen in de raadswerkbijeenkomsten die gepland staan. De heer Zuyderwijk: Ik ben blij dat dit ook bij u op het netvlies staat. De kern van de vraag is dat we niet omwille van geld jeugd doorsturen naar een ander soort specialistische hulp die dan betaald wordt uit een andere pot, niet zijnde de gemeentepot en niet de zorg krijgen die ze nodig hebben. Je bent dan puur financieel aan het sturen en dat is natuurlijk niet de bedoeling. Ieder kind heeft de zorg nodig die het nodig heeft. Wethouder Vreugdenhil: Ik kan datgene wat u zegt alleen maar onderstrepen. Dan de vraag over het herijken van het totale subsidiebeleid van de fractie van de PvdA, want Carma moet toch binnen ons subsidiebeleid mogelijk zijn. Dat zal echt wel wat vragen als we dat zouden willen. Dan amendement A. Als dat amendement inderdaad wordt aangehouden, dan weet u wat ik daarover heb gezegd. Ten aanzien van het indiceren van huishoudelijke hulp heeft een wijziging van het dictum in motie 18 plaatsgevonden en wordt eraan toegevoegd: 'een onafhankelijk cliënt ondersteunen, indien ge wenst'. Dan vraagt de motie exact wat we al doen. Daar is geen enkel misverstand over mogelijk. De heer Keizer: Ik ben blij dat we dat zo gaan doen, dat vangt al heel veel ruis op en wat onze fractie betreft geven we u dan nog raadsbreed het signaal mee. Het is dan duidelijk hoe we daar met elkaar over denken, want er blijft iedere keer wat ruis op de lijn zitten. Wethouder Vreugdenhil: Ik kan mij voorstellen dat de motie dan luidt: 'de raad, gehoord de beraadslagingen, neemt met vreugde kennis van het feit dat... Nu lijkt het alsof ik het niet d o e, m a a r we d o e n h e t a l. M a a r d a t i s a a n u. De heer De Gier: Volgens mij heb ik nog steeds geen antwoord gekregen op mijn twee vragen. Wethouder Vreugdenhil: Neem mij niet kwalijk, ik moest alleen het blaadje nog omslaan. Uw vraag was: 'Wat als we nu eens de uitgespaarde uitkeringen extra inzetten voor de bemiddeling naar arbeid van bijvoorbeeld 50 + ers? Dat is best duiken in de techniek, want de vraag is natuurlijk wat we hiermee besparen. Ik vind de vraag zodanig interessant dat ik ambtelijk zal vragen deze vraag eens goed uit te werken en daarop bij u terug te komen. De andere vraag was in gesprek te gaan met Financieel Fit. Ook dat ga ik zeker doen om te horen hoe het precies in elkaar steekt. Op zich lijkt mij dat helemaal geen rare vraag. De heer De Gier: Nog een korte reactie op beide punten. Ik had het niet over het uitsparen van bijstand door 50 + ^rs aan het werk te helpen, maar dat de begrotingspost gelijk blijft aan die van vorig jaar. De wethouder heeft publiekelijk al aangegeven dat er al vele jongeren aan 101

103 het werk zijn geholpen en het bijstandsbestand daalt, dus we op dit moment bijstand uitsparen ten opzichte van vorig jaar. Wat gaat de wethouder met dat geld doen? Gaat hij dat bijvoorbeeld voor re-integratie gebruiken? Wethouder Vreugdenhil: De vraag is helder. U krijgt daar binnenkort antwoord op. De voorzitter: Dank u wel. Ik geef het woord aan wethouder Varekamp. Wethouder Varekamp: Voorzitter. GBW stelde een vraag over hockey. Waarom gaat de wethouder in het eerste kwartaal met de raad spreken en waarom is dat nog niet eerder gedaan? Ik doe dat, omdat ik vanavond in vele bijdragen heb gehoord dat het goed is daarover met elkaar te spreken en dan niet alleen over hockey, maar ook over de zwembaden en de sportparken. Het is een kwestie van het maken van keuzes. Ik hoor dat de GBW-fractie wellicht andere keuzes zou hebben gemaakt, maar het college gaat dat nu niet meer wijzigen. Het is voor ons echter wel een reden om daar nog eens nadrukkelijk met de raad naar te kijken. Overigens heeft u daar zelf om gevraagd: neem ons als raad mee. Middels deze toezeggingen wil ik daar invulling aan geven. De heer Keizer: Dank u wel wethouder. U geeft nu iets meer uitleg dan in uw eerste termijn toen u zei begin volgend jaar bij de raad hierop terug te komen. Daarmee zou u bij de mensen van de sportverenigingen de verwachting wekken dat er echt wat gaat gebeuren. Nu geeft u aan dat dit dan ook niet gaat en er eerst met elkaar in gesprek wordt gegaan voordat we verder gaan. Dat is minder dan wat ik u in eerste termijn heb horen zeggen. In die zin dat we eerst weer gaan verkennen wat we willen en welke kant we willen opgaan, maar het kwam op ons in ieder geval in eerste termijn over alsof we al wat stappen verder zouden zijn met plannen waarmee u zou komen. Wethouder Varekamp: U vroeg 'wethouder, neem ons mee met dit soort trajecten' en die handschoen heb ik opgepakt. Het spijt me als ik een verkeerde indruk heb gewekt, maar nogmaals, gehoord de bijdragen, vind ik het belangrijk om het daar met elkaar over te hebben. De heer Hofland van D66 is ingegaan op de Mobiliteitsvisie en de 25%-regeling waarvan toegezegd is dat daarop zal worden teruggekomen. Ik heb er notie van genomen dat u meegaat met de motie, maar wil er wel bij opmerken dat ik het verhaal van de scouting snap, maar als je zo'n regeling hebt, moet je wel duidelijke kaders hebben waarop je een subsidieverzoek al dan niet toekent. De voorzitter: Dank u wel, wethouder. Dan geef ik nu het woord aan wethouder Snijders. Wethouder Snijders: Voorzitter. Aangaande de vraag van D66 over het bordje Fruitmuur het volgende. In eerste termijn heb ik al toegezegd dat er een keurig bordje wordt opgehangen als het daadwerkelijk tot restauratie van de Fruitmuur komt. Aangaande de regentonnen wacht ik u de komende maanden af. Ten aanzien van motie 26 Eergroenen dorpskernen' volgen we gewoon de procedure die in de motie wordt aangegeven, dus niet alleen een gesprek, maar ook daadwerkelijke uitwerking met alles erop en eraan. De vraag van de PvdA over het gemeentehuis zal door wethouder Gardien worden beantwoord. De voorzitter: Dank u wel. Dan geef ik nu het woord aan wethouder Gardien. Wethouder mevrouw Gardien-Reinders: Er zijn drie zaken waar in tweede termijn nog naar gevraagd is en waar ik op wil ingaan. Door de fractie van de VVD is over het gemeentehuis 102

104 in Monster gevraagd wanneer de visie kan worden verwacht. Deze staat nog steeds voor het eerste kwartaal 2020 gepland, waarschijnlijk aan het eind van het eerste kwartaal. In Monster gaat een en ander gebeuren, dus aan die visie wordt gewerkt. Donderdagavond vindt er vanaf uur een bijeenkomst plaats in De Zeester in Monster waar over de visie zal worden gecommuniceerd en ook zal worden ingegaan op zaken die het verkeer betreffen. Er wordt dus hard aan gewerkt. Die visie komt er en zal uiteindelijk moeten leiden tot een aantal maatregelen. Een tweede punt waarop ik wil ingaan is motie 20, ' W ek geen valse verwachtingen'. Er is gezegd dat de motie toch zal worden ingediend. Ik moet u er echter op wijzen dat het niet mogelijk is dat het college deze motie kan uitvoeren, omdat we een wettelijke verplichting hebben om hiermee aan de slag te gaan in het kader van de Omgevingswet. Ik heb dat in eerste termijn ook al aangegeven. Wij willen ook geen beleid ontwikkelen vanuit een ivoren toren; wij willen echt luisteren naar de bevolking, zoals we dat ook doen in Wateringen, Poeldijk en Monster. Zeker nu ook met de 'denk mee en praat mee-cafés naar de Omgevingsvisie. We zitten donderdagavond in De Lier en die informatie hebben wij hard nodig om te komen tot de verplichte Omgevingsvisie. Dus die kan niet worden uitgevoerd als die wordt aangenomen, omdat we dan niet kunnen voldoen aan onze verplichting. Tot slot heeft de PvdA gevraagd of er sprake is van sociale woningbouw in het gemeentehuis te 's- Gravenzande. Mijn antwoord daarop is 'nee'. Zoals u weet is in de vorige collegeperiode een prijsvraag georganiseerd die is gewonnen door New Lake, die ook de meeste punten heeft behaald. Daarbij werd al duidelijk dat er geen sociale woningbouw in het plan van New Lake zit. Het college heeft dat destijds meegewogen, maar toch is de keuze op New Lake gevallen en zullen wij dat moeten respecteren. Die keuze is gemaakt en daarover zijn afspraken gemaakt. Dus, helaas. De heer De Gier: Voorzitter. Dan zal mijn herinnering waarschijnlijk niet zo goed zijn. Ik dacht dat New Lake in zowel 's-gravenzande als Wateringen een aantal woningen had onder f 720,00 aan huur per maand, wat door het toenmalige college werd aangemerkt als sociaal. Ik maakte daar bezwaar tegen, omdat woningen niet via de Woonnet Haaglanden worden verdeeld. Nu zitten ze er helemaal niet meer in. Ik dacht dat deze woningen in eerste instantie wel in het plan zaten, maar nu niet meer. Wethouder mevrouw Gardien-Reinders: Nee. Wij hebben dat nog nagekeken, want er zijn vragen over gesteld, en dat is niet het geval. Sociale woningen hebben nooit in het plan gezeten. Desalniettemin heeft het college besloten het project aan New Lake te verkopen, omdat zij uiteindelijk met de hoogste totaalscore uit de prijsvraag kwamen. De heer De Gier: Voorzitter. Mag ik nog een aanvullende vraag stellen? De voorzitter: Ja. De heer De Gier: Ik ben niet bij die presentatie aanwezig geweest, maar het gerucht gaat dat er in de voet van het gebouw geen Vitis en een bibliotheek en zo meer zouden komen. Volgens mij was dat een van de belangrijkste redenen waarom zij de prijsvraag hebben gewonnen. Klopt dat? De voorzitter: Vraagt u of het gerucht waar is? De heer De Gier: Is het gerucht waar dat er geen bibliotheek en Vitis in de voet van het gebouw komen? Wethouder mevrouw Gardien-Reinders: Dat is tot op heden nog niet bekend. In het plan is een opening gelaten en ook dat is destijds aan uw raad meegegeven. In het plan zat dat alle 103

105 pogingen erop zijn gericht om Vitis en de bibliotheek daarin wel te vestigen, maar als dat voor wat voor redenen niet haalbaar is er dan een andere invulling aan de plint mag worden gegeven. Ook dat is meegewogen in het eerste plan. Helaas kan ik er niet meer van maken. De voorzitter: Dank u wel, wethouder. De heer Keizer heeft nog een vraag. De heer Keizer: Nee, geen vraag, voorzitter, maar een mededeling met betrekking tot motie 18 over het indiceren van huishoudelijke hulp naar aanleiding van de oproep van wethouder Vreugdenhil. Als we nu met elkaar kunnen afspreken de herindicatie te allen tijde te laten plaatsvinden aan de keukentafel en niet telefonisch, zoals de wethouder heeft aangegeven, dan zijn wij er uit en dat betekent dat Westland niet telefonisch gaat herindiceren. Wij trekken de motie dan in. De voorzitter: Dank u wel, wij nemen daarvan akte. Dan zijn we aan het einde van de tweede termijn van het college gekomen, alsmede van de beraadslagingen over de begroting en de prorap. Ik heb aangegeven dat ik voornemens ben nu een schorsing in te lassen. De vergadering is geschorst tot uur. Schorsing ( uur). De voorzitter: Ik heropen de vergadering en kom ik bij het punt met betrekking tot de stemverklaringen. Ik kijk even naar de griffier. Als het goed is zijn alle gewijzigde amendementen en moties inmiddels in ibabs opgenomen, met uitzondering van amendement J over de herinrichting kerkplein Ter Heijde, waaraan een laatste hand wordt gelegd. Ik kijk even welke wijzigingen hebben plaatsgevonden. Motie 2 is amendement I geworden. Motie 7 is amendement J geworden. Motie 15 is amendement H geworden. Van motie 16 van LPF Westland over de minimaregeling is een gewijzigd dictum ontvangen. Ik zie dat er wordt geknikt. Van motie 24 over een bijdrage voor meldkamer AED is het dictum aangepast, evenals van motie 25 over kleinschalig toerisme. Motie 28 over leerlingenvervoer hoogbegaafdheid wordt aangehouden. Van motie 30 over direct duidelijk taalgebruik is het dictum aangepast, evenals van motie 31 over het plaatsen van borden Fairtrade Gemeente bij toegangswegen. Motie 29 van D66 over een beleidsmedewerker groen is aangehouden. Motie 18 van GBW over indiceren van huishoudelijke hulp niet telefonisch is ingetrokken. In amendement J wordt het dekkingsvoorstel nog aangebracht. De heer Van Koppen: Voorzitter. Ik wil graag een ordevoorstel doen. Wilt u alle stemverklaringen in één keer behandelen of per punt, want er zijn vele zaken gewijzigd? Mijn voorkeur gaat uit naar alles punt voor punt door te lopen en als je een stemverklaring wilt afleggen dat dan te doen als het amendement of de motie aan de orde is. Voor een goed overzicht lijkt mij dat beter dan nu eerst alle stemverklaringen af te leggen. De voorzitter: Een prima voorstel. Ik zie dat u het al aan het voorbereiden bent. Dan lopen we de amendementen en moties langs. Ik begin bij amendement A van Westland Verstandig over Inloophuis Carma. Er was een opmerking of het amendement kon worden aangehouden. De heer Duijsens: Ja, gezien de optimistische geluiden van de wethouder hierover met Carma in gesprek te gaan en er met de nodige ruimte uiteraard getracht zal worden er een mouw aan te passen, wachten wij dat gesprek af. Ik zie de wethouder een beetje strak kijken 104

106 met niet de meest gulle blik in de ogen. Het amendement onder A trekken wij in en zullen erop terugkomen als het gesprek het niet haalt. De voorzitter: Amendement A is hierbij ingetrokken. Dan amendement B van Westland Verstandig inzake een extra schil voor tegenvallers. Als niemand een stemverklaring wenst af te leggen stel ik voor tot stemming over te gaan. Er zijn 39 stemmers, want iedereen is aanwezig. Ook de heer Bogaard is inmiddels ter vergadering verschenen, die ik hierbij welkom heet. Het amendement wordt met 10 stemmen voor en 29 stemmen tegen verworpen, met de stemmen van Westland Verstandig, GroenLinks en de PvdA voor. Dan amendement C van LPF Westland inzake het schrappen van de islamitische school. Wil iemand hierover een stemverklaring afleggen? De heer Van Koppen: Voorzitter. Dit amendement trekken wij in en zullen het volgende amendement mede indienen. De voorzitter: Amendement C is hierbij ingetrokken. Dan kom ik bij amendement D van GBW, Westland Verstandig en de LPF inzake kosten islamitische school. Er zijn geen stemverklaringen. Het amendement wordt met 21 stemmen voor en 18 stemmen tegen aangenomen, met de stemmen van de LPF, Westland Verstandig, en GBW voor. Vervolgens het amendement onder E van Westland Verstandig inzake aanleg van een hockeyveld. De heer Valstar: Voorzitter. Ik wil mij graag onthouden van stemming. De voorzitter: De heer Valstar neemt niet deel aan de stemming over amendement E, wat betekent dat er 38 stemgerechtigde raadsleden zijn. De heer Van Koppen: Voorzitter. Wij zijn voor het plan het hockeyveld en het voetbalveld aan te passen, maar tegen het dekkingsvoorstel om gelden bij wonen weg te halen. Daarom stemmen wij tegen het amendement. De heer Zuyderwijk: Voorzitter. Wij gaan tegen dit amendement stemmen. Wij hebben een warm hart voor alle sportverenigingen en verwachten begin 2020 van wethouder Sport een duidelijke visie, zodat het bij de behandeling van de voorjaarsnota kan worden meegenomen en we alsnog goede zaken op sportgebied kunnen realiseren. De voorzitter: Ik ga over tot stemming. Er zijn 38 stemgerechtigde raadsleden en één onthouding. Het amendement wordt met 14 stemmen voor en 24 stemmen tegen verworpen, met de stemmen van Westland Verstandig en GBW voor. Dan kom ik bij amendement F van de fracties van Westland Verstandig, GBW en GroenLinks over het niet invoeren van reclamebelasting. Er zijn geen stemverklaringen. Het amendement wordt met 15 stemmen voor en 24 stemmen tegen verworpen, met de stemmen van Westland Verstandig, GBW en GroenLinks voor. Het volgende is amendement G van GBW en Westland Verstandig inzake ozb-compensatie voor sportclubs. De heer Van den Berg: Voorzitter. Ik wil mij van stemming onthouden. De heer Valstar: Voor mij geldt hetzelfde. 105

107 De voorzitter: De stemming is geopend. Er zijn 37 stemgerechtigde raadsleden en twee onthoudingen. Het amendement wordt met 15 stemmen voor en 22 stemmen tegen verworpen, met de stemmen van Westland Verstandig, GroenLinks, PvdA en GBW tegen. Dan amendement H van Westland Verstandig, GroenLinks en PvdA inzake terugdraaien raadsbesluit sloop gemeentehuis Monster. De heer Keizer: De fractie van GBW was en is tegen de sloop van het voormalige gemeentehuis in Monster. Ik heb vanavond andere fracties die destijds voor stemden hierover niet gehoord dat zij anders zouden stemmen. Daarom respecteren wij het eerder genomen democratische besluit en als zou blijken dat het financieel toch anders is, dan is het aan het college terug te komen naar de raad. Wij zullen tegen dit amendement stemmen. De voorzitter: Dan ga ik over tot stemming over amendement H. Met 10 stemmen voor en 29 stemmen tegen is het amendement verworpen. De fracties van Westland Verstandig, de PvdA en GroenLinks stemmen voor. En dan zijn we toe aan stemming over amendement I van Westland Verstandig en GroenLinks inzake alternatief plan Begroting. Geen stemverklaringen. Het amendement wordt met 9 stemmen voor en 30 stemmen tegen verworpen, met de stemmen van Westland Verstandig en GroenLinks voor. Dan amendement J. De heer Bogaard: Voorzitter. Ik zal mij onthouden van stemming, maar ik zal zeker onthouden wat de wethouder heeft gezegd over dit punt. De voorzitter: Het amendement wordt in stemming gebracht en met 31 stemmen voor en 7 stemmen tegen aangenomen, met de stemmen van LPF Westland tegen. De voorzitter: Dan kom ik bij de moties. Motie 1 van CDA, ChristenUnie/SGP, LPF, VVD, de PvdA, GroenLinks, Westland Verstandig en GBW over herontwikkeling bedrijfslocaties in kernen naar woonbestemmingen. Er zijn geen stemverklaringen. De motie wordt unaniem aangenomen. Motie 3 van Westland Verstandig, GBW en GroenLinks inzake uitbreiding 25%-regeling. Er zijn geen stemverklaringen. De motie wordt met 17 stemmen voor en 22 stemmen tegen verworpen, met de stemmen van de fracties Westland Verstandig, GBW, D66, PvdA en GroenLinks voor. Motie 4 van Westland Verstandig over het opwerken naar lightrail Westland binnen afzienbare tijd. Er zijn geen stemverklaringen. De motie wordt aangenomen met 33 stemmen voor en 6 stemmen tegen, met de stemmen van GBW tegen. Motie 5 van Westland Verstandig inzake een oproep om tot een oplossing te komen voor de problematiek rondom medicinale cannabis. Deze motie is door het college overgenomen. Motie 6 van Westland Verstandig over LED-verlichting op sportterreinen. Er zijn geen stemverklaringen. De motie wordt aangenomen met 33 stemmen voor en 6 stemmen tegen, met de stemmen van GBW tegen. Motie 8 van Westland Verstandig over uitstel van de nieuwbouwgemeentewerf en nieuwbouw De Naald. Er zijn geen stemverklaringen. De motie wordt met 8 stemmen voor en 31 stemmen tegen verworpen, met de stemmen van Westland Verstandig voor. Motie 9 van Westland Verstandig inzake behoud Druiventuin. Er zijn geen stemverklaringen. De motie wordt met 28 stemmen voor en 11 stemmen tegen aangenomen, met de stemmen van de LPF, CU-SGP, D66 en PvdA tegen. Dan motie 1 0 van Westland Verstandig over het omarmen van manifest Waardig ouder worden. 106

108 Mevrouw Vermeer-de Smit: Voorzitter. Ik heb een vraag aan de indieners van de motie. Wij willen meegaan met deze motie, maar het laatste aandachtspuntje, 'het aanbieden van een leuke gemeenteattentie bij 80-plussers' vinden wij wat ver gaan. Als dat uit de motie kan worden gehaald gaan wij erin mee. De heer Duijsens: Ik heb de behoefte uit te leggen waarom het er zo staat. Het werkt niet als je twee dames afkomstig van Vitis of de gemeente laat aanbellen bij een 83-jarige met de mededeling verplicht te zijn hem of haar te bezoeken om hen van hun eenzaamheid te verlossen. In mijn ogen moet je dat doen in de buurt van hun verjaardag met de mededeling dat de gemeente hen een attentie aanbiedt. Je zult dan vanzelf binnenkomen. Het is bedoeld om het allemaal wat makkelijker en minder strak in te zetten. Misschien is dat voor u een argument: als ik weet dat die vriendelijkheid erachter zit, dan doen we het. De voorzitter: Het is helder. Mevrouw Vermeer-de Smit: Dan heb ik nog een tweede vraag. Heeft u ook met Vitis overlegd of dat werkbaar of in te plannen is? De heer Duijsens: In Westland gieren de bloemen en planten de straat op, dus wat dat betreft zal de gemeente... De voorzitter: Het antwoord is dus 'nee'. Dit is meer dan een stemverklaring. Het laatste streepje moet er dus uit bij 'verzoekt het college'. In die gewijzigde vorm wordt deze motie geheel buiten de orde om alsnog aangepast. Ik ga over tot stemming. De motie wordt aangenomen met 32 stemmen voor en 7 stemmen tegen, met de stemmen van de LPF tegen. Motie 11 van Westland Verstandig inzake invulling stelpost en taakstellingen. Er zijn geen stemverklaringen. De motie wordt met 8 stemmen voor en 31 stemmen tegen verworpen, met alleen de stemmen van Westland Verstandig voor. Dan motie 12 van Westland Verstandig over bezuiniging bij de politie baart zorgen. De heer Duijsens: Voorzitter. Deze motie trekken wij in vanwege de expliciete mededeling dat er geld genoeg is. De voorzitter: Dat zijn uw woorden. Dan motie 13 van Westland Verstandig over afkoppeling van het gas in Westland. De heer Witkamp: Voorzitter. De gedachte is wellicht sympathiek te noemen, maar LPF Westland is pertinent tegen het afkoppelen van gas bij huizen en sowieso tegen dat deel dat in Den Haag is besloten ten aanzien van gasloos. Wij geloven daar niet in en zijn van mening dat er het er niet van gaat komen, een principieel punt dus. Daarom stemmen wij tegen deze motie. De voorzitter: De stemming is geopend. De motie wordt met 9 stemmen voor en 30 stemmen tegen verworpen, met de stemmen van GroenLinks en Westland Verstandig voor. Motie 14 van Westland Verstandig, GBW, GroenLinks en D66 om hangende het onderzoek de kringloopbedrijven gratis toegang te geven tot de milieustraten Westland. Er zijn geen stemverklaringen. De motie wordt met 17 stemmen voor en 22 stemmen tegen verworpen, met de stemmen van Westland Verstandig, GBW, GroenLinks, D66 en PvdA voor. Motie 16 van LPF Westland inzake het minimabeleid. Er zijn geen stemverklaringen. De motie wordt met 1 6 stemmen voor en 23 stemmen tegen verworpen, met de stemmen van de LPF, VVD en GBW voor. 107

109 Motie 17 van LPF, Westland Verstandig, GBW en het CDA over Beter groen 3.0. Er zijn geen stemverklaringen. De motie wordt met 37 stemmen voor 2 stemmen tegen aangenomen, met de stemmen van GroenLinks en D66 tegen. Motie 18 van GBW, Westland Verstandig, PvdA, D66 en GroenLinks over huishoudelijke hulp niet telefonisch indiceren is ingetrokken. Motie 19 van GBW, Westland Verstandig en GroenLinks over kleinschalige woon/zorgprojecten. Er zijn geen stemverklaringen. De motie wordt met 38 stemmen voor en 1 stem tegen aangenomen, met de stem van D66 tegen. Motie 20 van GBW, Westland Verstandig en GroenLinks, ' W ek geen valse verwachtingen'. Er zijn geen stemverklaringen. De motie wordt met 16 stemmen voor en 23 stemmen tegen verworpen, met de stemmen van GBW, Westland Verstandig, PvdA en GroenLinks voor. Motie 21 van GBW, Westland Verstandig, het CDA en GroenLinks 'Hom of kuit voor zowel zwembad ^e Hoge Bomen' als voor zwembad ^e Waterman'. De heer Van Rossum: Ik moet mij van stemming onthouden vanwege mijn bestuursfunctie bij De Waterman. De voorzitter: Aan de stemming nemen 38 raadsleden deel. De motie wordt met 38 stemmen unaniem aangenomen. Motie 22 van GBW, Westland Verstandig en GroenLinks, ^eef Wateringen duidelijkheid'. Er zijn geen stemverklaringen. De motie wordt met 39 stemmen voor unaniem aangenomen. Motie 23 van GBW, Westland Verstandig, de PvdA en D66 inzake programmeren en faciliteren basisscholen. Er zijn geen stemverklaringen. De motie wordt met 19 stemmen voor en 20 stemmen verworpen, met de stemmen van het CDA, de LPF, de ChristenUnie/SGP en GroenLinks tegen. Motie 24 van VVD, Westland Verstandig, het CDA, GBW en GroenLinks inzake bijdrage voor meldkamer AED. Er zijn geen stemverklaringen. De motie wordt met 32 stemmen voor en 7 stemmen tegen aangenomen, met de stemmen van LPF Westland tegen. Motie 25 van GroenLinks, het CDA en Westland Verstandig over kleinschalig toerisme. Er zijn geen stemverklaringen. De motie wordt met 32 stemmen voor en 7 stemmen tegen aangenomen, met de stemmen van LPF Westland tegen. Motie 26 van de fracties van D66, Westland Verstandig, GroenLinks, GBW, de PvdA, het CDA, de VVD en de ChristenUnie/SGP over het vergroenen van dorpscentra. Er zijn geen stemverklaringen. De motie wordt unaniem aangenomen. Motie 27 van D66, de PvdA, Westland Verstandig, VVD, de ChristenUnie/SGP, het CDA en GBW inzake investeren in fietsfaciliteiten. Er zijn geen stemverklaringen. De motie wordt unaniem aangenomen. Motie 28 van D66, de PvdA, GBW, Westland Verstandig en GroenLinks over leerlingenvervoer voor leerlingen met hoogbegaafdheid is aangehouden. Motie 29 van D66, de PvdA en GroenLinks over een beleidsmedewerker groen is aangehouden. Motie 30 van de PvdA, D66, GBW, GroenLinks en de ChristenUnie/SGP over direct duidelijk taalgebruik. Er zijn geen stemverklaringen. De motie wordt unaniem aangenomen. Motie 31 van de PvdA, GroenLinks en D66 over het plaatsen van borden Fairtrade Gemeente bij toegangswegen. Er zijn geen stemverklaringen. De motie wordt met 9 stemmen voor en 30 stemmen tegen verworpen, met drie stemmen van Westland Verstandig en de PvdA voor. Motie 32 is niet ingediend. Dan de aanvullende motie 33 van Westland Verstandig inzake De Hoge Bomen. De heer Duijsens: Voorzitter. Het was een aanvullende motie voor het geval de eerdere motie het niet zou halen. We trekken motie 33 dus in. 108

110 De voorzitter: Dan motie 34 van Westland Verstandig, GBW en GroenLinks over het verzamelen van oud papier door verenigingen, instellingen, kerken enzovoort. De heer Duijsens: De wethouder vroeg akkoord te gaan met er eerst over te gaan praten en daarna hiertoe over te gaan. Wij houden de motie aan. De voorzitter: Motie 34 is aangehouden. Dan motie 35 van Westland Verstandig en GBW over ongelijke gevallen. Er zijn geen stemverklaringen. De motie wordt met 14 stemmen voor en 25 stemmen tegen verworpen, met de stemmen van Westland Verstandig en GBW voor. Motie 36 is een motie vreemd aan de orde van de dag. We hebben hiermee alle moties gehad en ga ik terug naar het voorstel van de prorap. De heer Duijsens: Voorzitter. En de motie over de islamitische school? De voorzitter: Die komt na de agendapunten 16 en 17. Het voorstel van de prorap is niet geamendeerd, dus een ongewijzigde tekst. Wil iemand daarover een stemverklaring afleggen? Nee. Dan ga ik over tot stemming. Het voorstel wordt met 31 stemmen voor en 8 stemmen tegen aangenomen, met de stemmen van Westland Verstandig tegen. Dan kom ik nu bij het geamendeerde voorstel rondom de begroting. Wil iemand een stemverklaring afleggen? De heer Keizer: Voorzitter. De aangeboden begroting is de koers waarmee het college de coalitie verder wil brengen. Dat wil GBW ook, alleen hadden we dat liever via een andere koers, althans een bijgestuurde koers gedaan. Onze fractie betreurt het dat er nagenoeg geen steun is voor onze amendementen. Het zou gemakkelijk zijn voor ons om tegen deze begroting te stemmen, maar dan lopen we weg van onze verantwoordelijkheid. We hebben voor onze doelen gestreden, maar helaas geen meerderheden gekregen. Wij zullen instemmen met de begroting met de aantekening dat onze bijdrage een stemverklaring is en dat wij de door ons voorgestelde wijzigingen blijven steunen. Onze zorg met betrekking tot het interne toezicht blijft onverminderd groot. Dank u wel. De heer Spaans: Voorzitter. U kunt mijn totale bijdrage als stemverklaring beschouwen. De voorzitter: Er zijn geen andere stemverklaringen, dan kunnen we overgaan tot stemming. Het voorstel wordt aangenomen met 30 stemmen voor en 9 stemmen tegen, met de stemmen van Westland Verstandig en GroenLinks tegen. Hiermee is de Meerjarenbegroting vastgesteld. Ik wens de heer Hofland als jonge vader een goede nachtrust toe. Ik kom bij de motie vreemd aan de orde van de dag, de motie van Westland Verstandig, GBW en de LPF inzake plan van scholen. Wil iemand hierover het woord voeren of een stemverklaring afleggen? Nee. Er zijn 38 raadsleden aanwezig. De motie wordt met 21 stemmen voor en 17 stemmen tegen aangenomen, met de stemmen van Westland Verstandig, GBW en LPF voor. INTERPELLATIEDEBAT OVERSCHRIJDING KOSTEN SOCIAAL DOMEIN EN EXTERNEN De voorzitter: Ik heb aangegeven dat er voor de interpellant een termijn is van 15 minuten om vragen te stellen. Daarna kan het college in 15 minuten de beantwoording van die vragen voor zijn rekening nemen. Vervolgens is er dan opnieuw de gelegenheid voor de interpellant om aanvullende vragen stellen, waarvoor vijf minuten beschikbaar zijn. De overige fracties 109

111 kunnen vijf minuten vragen te stellen aan het college en het college heeft dan de gelegenheid om binnen vijf minuten hierop te antwoorden. Interrupties zijn niet toegestaan. De heer Duijsens heeft het woord. De heer Duijsens: Dank u wel, mijnheer de voorzitter. Het is heerlijk als je virtueel twee uur hebt zitten rusten omdat je tijd om was en nu weer ineens hier kunt staan. Dus ik ben h e l e m a a l fi t. Westland Verstandig heeft gemeend dat dit interpellatiedebat nodig is. Ik vreesde dat bij het voorgerecht, dat we tot nog toe vanavond hebben gehad, de vragen misschien ook nog aan de orde zouden zijn gekomen vanuit andere fracties, maar dat is niet gebeurd. Dus het interpellatiedebat is wat ons betreft nodig. Met name over de tekorten van f ,00 op het sociaal domein, dat grotendeels wordt teruggebracht op f ,00 jeugdhulp en de rest is gewoon sociaal domein. Een forse overschrijding in 2019 van de kosten, maar ook - en dat is het tweede punt van de interpellatie - de kosten voor de externen ten opzichte van Dat is gewoon immens, want toen zaten we onder de 150Zo en de begroting van dit jaar plotsklaps ver boven de 150Zo, dus de norm die de raad in 2009 aan het college heeft gesteld. De vragen moesten we vooraf inleveren en dat hebben ook keurig gedaan en dat zijn de navolgende. Ik wil nog even benadrukken dat ik al een aantal keren het AEF-rapport aan de orde heb gesteld en geen andere fractie heb ik daar in ieder geval inhoudelijk iets over horen vragen of opmerken. Als je dat leest en ziet wat er aan de hand is, dan denk ik dat daarmee veel is verklaard waarom zaken lopen zoals ze lopen, ondanks het feit dat de jeugdhulp landelijk ook een probleem is. Maar hier hebben we gezien dat er een tekort was begroot, er is nog een keer een extra tekort begroot en bovenop die tekorten kregen we nog een keer de smak van f ,00. Ik ben het nog even nagegaan en ik denk dat we veel meer uit de pas lopen dan andere gemeenten. We zijn het er allemaal over eens dat jeugdhulp een probleemdossier is en dat hoeft straks ook niet in de beantwoording te worden aangegeven of aangedikt, het gaat om de Westlandse situatie, de situatie waarin we geconfronteerd werden bij de Prorap 2019 in oktober. De vragen zijn de volgende. Wanneer zijn de wethouders bekend geworden met het tekort bij het sociaal domein? In eerste instantie wethouder Vreugdenhil en wellicht ook wethouder Van der Stee van Financiën, maar zij moeten zelf maar uitmaken wie wat wist. Kunnen de interne rapportages over dat tekort of dreigende tekort beschikbaar komen? Waarom werd geen melding gemaakt in de raadsinformatiebrief van 29 mei 2019, die wel in de in de sociaal domein-begroting in één oogopslag staat vermeld? Volgens het college zou de raad toen gewaarschuwd zijn dat het bedrag van f ,00 of een soortgelijk bedrag eraan komt. Die brief heb ik gelezen en de hele commissievergadering afgeluisterd. De wethouder heeft tijdens de vergadering niets gezegd in de brief van 29 mei. Er wordt zelfs aangegeven dat er problemen waren en dat die de reden wa ren voor de verhoging. 'Maar we gaan het nu bij voorrang oppakken'. Dat staat letterlijk als citaat in de brief. Dus de vraag is waarom in de begroting in één oogopslag het sociaal domein de brief van 29 mei 2019 als het voorbericht, als de winstwaarschuwing gezien voor het debacle dat we nu onder ogen hebben. Zijn de wethouders het met de fractie van Westland Verstandig eens dat dit tekort sowieso veel eerder aan de raad gemeld had moeten worden? Gesteld dat de wethouders geen weet hadden van het tekort of de omvang daarvan voor oktober 201 9, is dat dan niet het bewijs dat het college volstrekt niet in control is en nauwelijks grip op de uitgaven heeft? Ook in het AEF-rapport wordt bevestigd dat het college stuurt op normbedragen, maar niet op uitgaven. Het college heeft nauwelijks de focus wat precies het probleem is op die uitgaven. Als je dat leest, wil ik de wethouder als onderbouwende vraag stellen hoe dat allemaal zo heeft kunnen gebeuren. Is het college het met Westland Verstandig eens dat zeker nu jeugdhulp al als een financieel risico gezien werd voor wat betreft de uitgaven, het college hier in ieder geval verzuimd heeft door ofwel de uitgaven beter te monitoren ofwel door tekorten eerder te melden aan de raad? 110

112 Is het college het met de fractie van Westland Verstandig eens dat bij bekendheid bij de raad van de werkelijke tekorten in andere dossiers de meerderheid van de raad een andere insteek zou hebben gekozen, bijvoorbeeld bij de sloop en negatieve financiële gevolgen gemeentehuis Monster, waterbergingen op plekken die veel geld kosten in plaats van bij de Plas van alle Winden enzovoort? Ook had wellicht oud voor nieuw - de wethouder weet wat ik daarmee bedoel - dan sneller zijn beslag kunnen en moeten vinden. Zou dat in de reden gelegen hebben dat het college eerder naar de financiële ruimte gezocht had die nu mogelijkerwijs in 2021 gaat komen? Het college gaf al aan meerdere keren in het verleden en vanaf 2017 meerdere keren passende maatregelen te nemen en genomen te hebben om het verlies op jeugdzorg verder terug te dringen. Welke maatregelen en welk effect sorteerden die? Die vraag heb ik gesteld voordat ik het AEF-rapport had, waarin staat dat de maatregelen die het college heeft getroffen geen effect sorteerden. Ik wil graag ook nog een keer van de wethouder horen wat hij wist van die interne gang van zaken. Wat is de toegevoegde waarde van een als een aparte besloten vennootschap in een apart gebouw functionerend SKT? Heeft dat ook niet mede tot het forse negatieve resultaat 2019 geleid, mede gezien de hogere bijdrage van de gemeente aan het SKT en de hoger wordende eigen organisatiekosten van datzelfde SKT? Welke maatregelen wenst het college nu op korte termijn te nemen om een halt toe te roepen aan deze toestand waarbij blijkt dat het college de controle kwijtgeraakt is? Dan de tweede kwestie, de inhuur van externen en de te hoge kosten: Hoe heeft dit kunnen gebeuren en waarom werd de raad niet eerder geïnformeerd? Er waren diverse gelegenheden om dat ook aan de raad te melden. Waarom is dat niet geschied? Wat zijn de gevolgen en kan hier direct worden opgetreden om de tekorten tot stoppen te brengen? Met andere woorden: stop die trein of vliegen we ook in de komende maanden nog met die externen boven het budget? Het c ollege is al vanaf mei 2018 bezig met allerlei programma's om de dienstverlening op peil te brengen en het nieuwe werken was één van de ontstaansgronden van de twee gemeentehuizen, die steeds meer verworden tot de door Westland Verstandig genoemde twee halve gemeentehuizen. Waarom komt datgene wat nog niet zo lang geleden als een serieuze zaak werd gepresenteerd niet uit, namelijk: als we eenmaal die gemeentehuizen hebben, dan zul je zien dat de kwaliteit van de dienstverlening omhoog gaan. En dat zal ook een synergievoordeel hebben van naar schatting f ,00 en zullen we allemaal veel gelukkigere mensen hebben, beter werken, minder externen? Waarom komt dat beeld niet uit? De laatste vraag. Onder de externen vallen niet alle adviesbureaus die het college inhuurt boven en naast de ambtelijke bezetting. Hoeveel wordt daarvoor uitgegeven in 201 9? Doet het gevaar zich niet voor dat onze goede ambtenaren zich vaak niet serieus genomen voelen als weer een extern bureau verschijnt met een opdracht? Ons bereiken uit de ambtelijke sectoren geluiden dat dit toch vaak als zodanig wordt gevoeld. Vaak horen we ook van ambtenaren dat collegeleden geen vertrouwen hebben en liever uitgaan van adviezen van externe bureaus. Klopt dat en wie maakt de afweging of iets intern of extern wordt uitgezet? Dat waren de vragen. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Duijsens. Keurig binnen de tijd. Dan geef ik nu graag het woord aan wethouder Vreugdenhil voor de beantwoording van de vragen over het sociaal domein. Ook voor het college geldt in gezamenlijkheid een spreektijd van 15 minuten. Wethouder Vreugdenhil: Voorzitter. De kosten in het sociaal domein stijgen al enkele jaren. Dat is een landelijk gegeven waarmee bijna alle gemeenten hebben te kampen. Het heeft ook de aandacht van het ministerie en de VNG, er wordt over nagedacht, nieuwe aanpassingen in het stelsel, iets wat ik vanavond ook al heb genoemd. Zie hiervoor de brief van de minister. 111

113 Bij de eerste actualisatie die komt hebben wij u gemeld dat we uitgaan van een netto structureel extra budget voor het sociaal domein van f ,00 voor Westland. Verwezen werd naar de Jaarrekening 2018, die liet zien dat de tekorten fors oplopen. We hebben toen het batig saldo bij de sociale werkvoorziening van f ,00 budgettair neutraal toegevoegd aan de middelen voor jeugdzorg. Tevens is toen gemeld dat in de Prorap 2019 op basis van de actuele cijfers de concrete verwerking van de verschillende onderdelen binnen het sociaal domein zouden plaatsvinden. In de commissievergadering van 24 juni hebben wij u geïnformeerd dat het tekort op de jeugdhulp in 2019 zal oplopen. Door mij persoonlijk is toen mondeling gemeld dat de prognoses geen hoopvolle cijfers lieten zien en dat het tekort kon oplopen tot f ,00 of nog erger. Hierbij hielden we een slag om de arm, omdat de prognoses die gemaakt zijn in de eerste helft van het jaar beperkt zicht geven op betrouwbaarheid. De tweede vraag. De kostenontwikkeling voor de jeugdzorg wordt bijgehouden door het H- team Inkoopbureau, straks Servicebureau of Administratiekantoor. Dat bureau rapporteert daarover op vaste momenten richting de tien colleges en deze informatie delen wij met u via mededelingen zoals in de commissievergadering van juni en via de reguliere p&c-cyclus. De derde vraag. Aanleiding voor de brief van 29 mei was gelegen in de in geconstateerde stijging van de jeugdzorgkosten. Daarna hebben wij u in de commissievergadering van juni geïnformeerd over de verdere ontwikkeling van de kosten. Het onderwerp van die brief was trouwens 'kosten jeugdhulp'. Zijn we het eens dat dit tekort veel eerder bekendgemaakt had moeten worden? Nee, uit mijn antwoorden heeft het college u tijdig geïnformeerd. De vijfde vraag. Jeugdhulp is een open-eind-regeling. We zien dat de vraag naar jeugdzorg toeneemt en de gemeente niet of nauwelijks invloed heeft op de instroom van jeugdigen en dat komt door verwijzingen van rechters, huisartsen, jeugdartsen enzovoort. Het gaat allemaal om de gemeente heen en we zien alleen maar de facturen. De gemeente heeft zorgplicht, ook zorgplicht voor jongeren die weliswaar recht hebben op zorg vanuit een ander wettelijk regime, Woz, passend onderwijs, maar die dit bijvoorbeeld niet krijgen. En dan is de gemeente aan de lat. Wij kunnen de kostenontwikkeling dus slechts beperkt voorspellen of bijsturen. Wij hebben absoluut zicht op de gerealiseerde kosten en hoe deze zich ontwikkelen. De zesde vraag zal ik even herhalen, want anders snapt er niemand iets van. Het college zou in ieder geval hebben verzuimd de uitgaven beter te monitoren. Nee, ik heb zojuist gemeld dat wij u op verschillende momenten hebben geïnformeerd over de financiële ontwikkelingen in het sociaal domein. Vraag zeven. Zouden er andere keuzes gemaakt kunnen worden? Nee, zoals gemeld hebben wij u op verschillende momenten geïnformeerd over de financiële ontwikkelingen. Vraag acht. Wij hebben u eerder geïnformeerd over de tekorten en wij toen ook hebben aangekondigd maatregelen te nemen. Welke maatregelen zijn dat dan? Invoering van resultaatsturing, de Inkoopvisie die we hier met elkaar hebben vastgesteld. Nauwere samenwerking met huisartsen, wat hier in een raadsinformatieavond uitvoerig aan de orde is geweest. Meer hulp door het SKT, dat ook in juni is aangekondigd en uitgelegd. Het project B, het samenspel voor kinderen met een jeugdbeschermingsmaatregel, is al in gang gezet en werkt tot nu toe heel goed. Verscherpte factuurcontrole, met name in dat Inkoopbureau, maar ook hier via de accounthouders. Versterking contractmanagement en we zijn bezig gegaan met het ontwikkelen van een data warehouse, een combinatie van allerlei applicaties die gebruikt worden waardoor allerlei data aan elkaar gekoppeld kunnen worden voor het sociaal domein. En dat wordt effectief in het eerste kwartaal van 2020, zoals ik al eerder heb medegedeeld. Nu al effect verwachten van al deze maatregelen is te vroeg. Het duurt enige tijd voordat de beoogde effecten zijn terug te zien in de cijfers. In hoorde vandaag bij de begrotingsbehandeling ook zeggen dat het misschien wel zeven jaar duurt voordat je dat terug gaat zien. 112

114 De toegevoegde waarde van het SKT. Bij de sturing op cliëntstromen vervult het Sociaal Kernteam een buitengewoon belangrijke rol. Het SKT zorgt dat de hulp en ondersteuning bij de juiste kinderen terechtkomen voor de samenhang in het pakket van hulp en ondersteuning. Het SKT bewaart de kwaliteit en zorgt ervoor dat trajecten niet nodeloos lang duren. En de kosten van het SKT zijn door de jaren heen min of meer stabiel. Indertijd hebben we voor een overheids-bv gekozen en op 1 januari 2017 is die geëffectueerd, omdat we een Westlandse organisatie wilden die haar prioriteit bij het Westland heeft liggen, die zich kon concentreren op de zorgtaak met bijbehorend kwaliteitskader en de cao Jeugdhulp en die aansloot bij de regierol van de gemeente. Vraag 10, eventuele noodmaatregelen. Naast de al ingezette maatregelen die ik heb genoemd bij mijn antwoord op vraag 8 beraden we ons op aanvullende, mogelijk meer ingrijpende maatregelen. U weet dat we hierover graag met u in gesprek gaan en de eerste gelegenheid daartoe is de komende raadswerkbijeenkomst, zoals we met u hebben afgesproken. De voorzitter: Ik geef nu het woord aan wethouder Van der Stee voor het tweede deel. Wethouder Van der Stee: Voorzitter. Ik wil graag ingaan op de reactie over de inhuur van externen. Laat ik vooropstellen dat we inmiddels in een heel andere tijd leven dan in 2009 toen er voor het eerst afspraken zijn gemaakt over het inhuren van externen. In die tijd was er sprake van een crisis en een hoge werkeloosheid. In zekere zin zou je kunnen stellen dat er een overschot aan gekwalificeerde medewerkers op de arbeidsmarkt beschikbaar was. Het was in die tijd dan ook makkelijker om aan goed personeel te komen. Nu, tien jaar later, is het echt anders. De kwaliteit die wij zoeken bij het aantrekken van personeel is niet altijd bij de werving voorhanden. Tegelijkertijd staan we wel aan de lat voor een goede dienstverlening en ondersteuning. De zorg voor het niet kunnen vinden van gekwalificeerd personeel is eerder door de gemeentesecretaris met u gedeeld in de commissievergadering van 1 2 september jl. En dit geeft ons voldoende redenen om over te gaan tot het inhuren van externen. Voorzitter. Daarnaast is vorig jaar door de raad akkoord gegeven op de Begroting vanavond ook al aangehaald - waarbij middelen beschikbaar werden gesteld voor het versterken van de organisatie. U kunt zich voorstellen, dat als er zich in relatief korte tijd een groot aantal vacatures voordoen, we die niet alleen direct vervuld kunnen krijgen. Ook hier hebben we er in een aantal gevallen voor gekozen om in te huren. Zo'n 600Zo van onze inhuur is omdat we een vacature nog niet hebben kunnen vervullen of omdat er sprake is van tijdelijk werk. In het laatste geval lijkt het mij evident dat we voor tijdelijk werk geen extra vast personeel gaan aantrekken. Soms kiezen we er ook bewust voor in te huren vanwege de behoefte aan zeer specialistische expertise. Ik ben dan ook de mening toegedaan dat we deze expertise niet in huis moeten hebben. Inhuur in dezen zorgt voor een grote mate van flexibiliteit en deze flexibiliteit is noodzakelijk om in een politiek gestuurde organisatie voldoende wendbaar te kunnen zijn om te kunnen inspelen op acute en urgente kwesties. Evenals in de commissievergadering van 5 november jl. wil ik nog eens benadrukken dat de inhuur gedekt wordt uit de reguliere middelen. Ja, het klopt, we verwachten een overschrijding van de norm, maar niet van de begroting. Nogmaals, ik vind het belangrijk aan te geven dat we binnen ons P-budget blijven en tot op de dag van vandaag is het feitelijk ook nog geen overschrijding van de norm. De overschrijding van de norm is de verwachting op basis van de inmiddels bekende cijfers en daarbij is rekening gehouden met de inhuur die we ook nog de komende anderhalve maand gaan laten plaatsvinden. We zijn hier heel transparant, we rapporteren netjes in de prorap wat de verwachting is. Als het de keuze van de raad is om de vastgestelde norm strikt te hanteren, dan zouden we in theorie vanavond kunnen besluiten om een deel van de inhuur direct te stoppen, waarmee we dan voldoen aan de door de raad gestelde norm. Wij kunnen echter niet garanderen dat dit geen effect zal 113

115 hebben. De dienstverlening richting de burger zal dan naar verwachting afnemen en door de werkdruk zal het ziekteverzuim onder de medewerkers weer kunnen stijgen. Een percentage dat we juist in de afgelopen periode naar beneden hebben weten te krijgen, onder andere door het project Versterken Organisatie. De fractie van Westland Verstandig merkte op dat we gebruikmaken van adviesbureaus en dat klopt helemaal. Dat is namelijk ook voor afgebakende opdrachten en in lijn met de definitie die we met uw raad hebben afgesproken, opdrachten waarvoor wij altijd eerst kijken naar de beschikbare ambtelijke capaciteit en kunde alvorens over te gaan tot het verstrekken van een adviesopdracht. Wij vertrouwen in zeer hoge mate op onze ambtenaren en we zijn trots op alle het werk dat zij verrichten. Wij maken dan ook zeker geen onnodig gebruik van adviesbureaus. Voorzitter. Ik zou ook nog graag van de gelegenheid gebruik willen maken een stukje referentie aan te geven. Natuurlijk hebben we een norm afgesproken en we spannen ons in om ons hieraan te houden, maar het is goed om te weten dat er in 2018 het gemiddelde aan uitgaven aan inhuur van externen van alle gemeenten 20Zo bedroeg en van de plusgemeenten 21Zo. Deze informatie is ontleend aan de personeelsmonitor van het A&O-fonds. Wij geven u dan ook in overweging om de eerder met de raad afgesproken norm te heroverwegen. Voorzitter. Met deze uiteenzetting vertrouw ik erop een gedegen beeld van de feitelijke situatie te hebben geschetst en verwacht ik dat ik de zorgen van de fractie van Westland Verstandig heb kunnen wegnemen. De voorzitter: Dank u wel, wethouder. Ik geef het woord aan de interpellant, de heer Duijsens. De heer Duijsens: Ik dank beide wethouders voor hun antwoorden. De heer Van der Stee gaat echter voorbij aan datgene wat wij aan de orde willen stellen en dat is niet zozeer wat er is gebeurd, maar het gaat enkel om de informatieplicht, de opening van zaken. En die opening van zaken is voor wat betreft de externen niet gegeven. Ik ga altijd van mezelf uit dat daar alles bij hoort wat in deze arena plaatsvindt en nimmer, en dan ook nimmer, is bericht boven de norm van 150Zo te gaan. Ook tijdens de raadinformatieavond niet - ik heb het nog eens nagekeken - absoluut niet. Dus het was een verrassing toen we zagen dat het in de prorap stond en daar gaat het vanavond om. Wist de wethouder al eerder dat er een overschrijding plaatsvond of wist hij dat ook pas op het laatste moment? De prorap is namelijk het laatste moment waarop het college, als het meer uitgeeft dan in begrotingen en besluiten is aangegeven, uitgaven rechtmatig doet zijn. Als dat op 1 januari of 2 januari gebeurt, dan heb je als college een probleem. De prorap is dan in onze cyclus de laatste mogelijkheid. De concrete vraag aan de wethouder is te reageren hoe wij als simpele raadsleden hadden mogen zien dat het niet in overeenstemming was met het eerdere raadsbesluit van Dat is de eerste aanvullende vraag. De tweede aanvullende vraag heeft ermee te maken dat de wethouder ongetwijfeld heeft gehoord dat er momenteel zelfs een wet in de maak is om het Rijk, de provincies en de gemeenten aan een norm van 10Z te binden, omdat inhuur van externen overal de pan uitrijst. De wethouder zegt nu dat andere gemeenten een norm van 20Z hanteren, maar als andere gemeenten figuurlijk in de sloot springen hoeven wij die toch niet na te springen? De vraag is gewoon waarom dit niet open en eerlijk wordt aangegeven. De wethouder deelt mee in de commissievergadering te hebben gezegd dat we binnen het P-budget zijn gebleven, maar dat P-budget zegt mij niets, want volgens de jaarrekening houden we over op het P- budget. Wat dat betreft is het college wijs en verstandig, net als in het verleden, dus dat P- budget is natuurlijk vrij ruim genomen. Ik kan mij dat voorstellen, want als je daarmee in de problemen komt, dan heb je hangende het jaar best wel een probleem. Dus dat het binnen het P-budget is gebleven vind ik geen argument, het gaat enkel om die externen. Wij gingen uit van 150Zo en in 2017, 2018 was het veel lager dan 150Zo. Dus 'chapeau' dat het daar onder 114

116 bleef. In 2018 zien we in de begroting een lijn keurig naar beneden staan en daaraan heb ik mij ook vastgehouden. En nu ineens is er een uitschieter. Niet alleen ten opzichte van de 15%-norm, maar ook ten opzichte van de afgelopen twee à drie jaar waar men onder de 150Zo bleef. Daarom had de wethouder in onze ogen ons veel eerder hierin moeten meenemen en hierover moeten informeren. We worden over van alles geïnformeerd, maar niet over dat soort belangrijke zaken. Dat wil ik er nog aan toevoegen voor wat betreft de externen. Wethouder Vreugdenhil zegt zich te focussen op jeugdhulp. Als ik in zijn positie zou zitten, dan zou ik dat ook doen, maar f ,00 is natuurlijk een samengesteld bedrag van f ,00 jeugdhulp en de rest is Wmo-hulp, een ander sociaal domein-gebeuren. Het is niet allemaal jeugdhulp wat daarin zit. De wethouder geeft aan de raad in juni te hebben geïnformeerd. Ik heb de verslagen van die commissievergaderingen bekeken, maar kan daar niets in terugvinden. Het is wel zo dat de wethouder een keer bedenkelijk bekeken heeft of we het allemaal wel gaan redden uitgaande van de brief met de maatregelen van 29 mei, nu gevoegd bij het AEF-rapport. AEF stelt dat de maatregelen van de gemeente meer gekost hebben dan ze hebben opgeleverd. Ik vind gewoon dat de wethouder niet had moeten wachten tot oktober, het laatste moment waarop het kon worden gemeld, maar het veel eerder had moeten melden. De vraag is of dat een juiste weergave is. Dat is wat wij ook bij de wethouder aan de orde willen stellen, namelijk het te laat informeren, eigenlijk op het moment dat het niet anders meer kan, want de prorap is daarvoor het instituut. Waarom is de raad niet veel beter op de hoogte gehouden van zowel jeugdhulp, dat landelijk een gedoe is als op het gebied van het sociaal domein waarop ook een tekort is, want het bedrag van f ,00 heeft betrekking op beide posten? De voorzitter: Ik kijk nog even rond of anderen het woord wensen. Dat is niet het geval. Wethouder Vreugdenhil heeft het woord. Beide wethouders hebben gezamenlijk nog vijf minuten spreektijd. Wethouder Vreugdenhil: Voorzitter: Ik ga proberen te antwoorden binnen 2,5 minuut. f ,00 en f ,00, een stukje Wmo en de vraag of het college de raad niet heeft geïnformeerd over de stijgende kosten. Nog even de Wmo. We hebben op enig moment bij de herindicatie aangegeven dat dit hele proces f ,00 extra gaat kosten. Mogelijk zit dat in die bedragen. Had ik de vragen eerder concreet gehad, dan had ik één van die bedragen kunnen toelichten en nu moet ik het uit het hoofd doen. U heeft een andere voorstelling bij AEF dan ik. AEF eindigt met een conclusie dat er een besparingspotentieel is met een heel grote brandbreedt e tussen f ,00 en f ,00. Als college hebben wij als taakstelling o pgenomen f ,00. Met andere woorden: een beetje in het midden gaan zitten. Ik zie daar helemaal niets bijzonders in en snap eigenlijk de vraag niet. En daar moet ik het nu mee doen. De voorzitter: Wethouder Van der Stee heeft het woord. Wethouder Van der Stee: Voorzitter. De heer Duijsens geeft aan dat de norm is overschreden en het niet eerder is gemeld. Wij wisten het niet eerder en hebben het gemeld op 12 september jl. En de prorap is een programmarapportage en dat geeft de voortgang aan hoe het in de organisatie loopt en welke posten er gaan. Voorzitter. Ik ga een stukje herhalen. Op dit moment is er nog geen sprake van een overschrijding. Als we nu stoppen met de externen, dan kunnen we dat terugbrengen en blijven we op 150Zo, maar dan moeten we stoppen met een aantal werkzaamheden, wat ten koste van de dienstverlening gaat en op een aantal afdelingen ook druk geven. Een programmarapportage is een melding aan de raad en u heeft gelijk, als we dat daarin niet zouden hebben opgenomen, dan hadden we in de jaarrekening een onrechtmatigheid gehad. Maar wij melden het hier voor het eerste moment netjes in de p&c-cyclus. U kunt hierbij aangeven wat u niet of wel wilt. Als u als raad zegt ermee te stoppen, dan blijven we netjes 115

117 op 15Z zitten en anders gaan we er inderdaad overheen, waarvan wij als college denken met gerenommeerde redenen. Wij denken dat die dienstverlening voor onze inwoners voor onze bedrijven moet worden gecontinueerd. U heeft het over een wet van 10Z. U doet het wel vaker ergens een initiatief vandaan te halen, maar het klopt. De SP heeft een initiatiefwet van 100Zo, maar dat wil nog niet zeggen dat, als het een initiatief is van de SP in de Tweede Kamer, het tegelijk ook een landelijke regel is. Wij gaan hier over onze eigen begroting en ik wacht wel af wat die Initiatiefwet gaat doen. Wij als college kiezen nu voor de continuïteit van deze dienstverlening. De voorzitter: Hiermee zijn de vragen beantwoord. Ik kijk even naar de fractie van Westland Verstandig. De heer Duijsens: Voorzitter. Ik vind het teleurstellend dat wethouder Vreugdenhil zegt de vraag niet te begrijpen, terwijl de vragen volgens mij best wel te volgen waren. Ik zou willen voorstellen om bij de volgende raadsvergaderingen de oortjes af te schaffen. Ik heb begrepen dat op een of andere manier ergens antwoorden op het scherm komen te staan en als je achteraf, zoals nu, vragen stelt, dan kun je geen antwoord geven en is de tijd tekort. Mijn voorstel in het presidium zou zijn om dat niet meer te doen. Ik vind dat niet kunnen, maar goed, dat zien we dan wel. Om nu te zeggen niet te weten wat de vraag is en het maar uit te zoeken, vind ik verdrietig en we zullen daar als fractie over nadenken wat hier verder mee te doen. De heer Van der Stee zegt nog te kunnen stoppen. Natuurlijk, stop dan. Houd je aan de regels en doe het niet. We kunnen niet controleren of het zo is. Als in de prorap staat dat we er boven zitten, dan begrijp ik ook wel dat het wellicht een inschatting is tot 31 december veiligheidshalve. Maar wij hebben daarover geen informatie. Als je ons overvalt met dat soort mededelingen in de prorap, dan moet je niet raar kijken als wij zeggen ermee te stoppen, omdat je aan de norm van 15Z bent gebonden. Ook dat is een stuk rechtmatigheid. Je spreekt dat af en op het moment dat het college in bijvoorbeeld augustus had aangegeven het met die externen niet te halen en boven de 15Z te gaan, had dan gezegd: raad, help, want anders kunnen we niet het hoge niveau van de dienstverlening verrichten die van ons wordt verwacht. Dat is dan een ander verhaal. Nu wordt er niets gezegd en worden we er achteraf mee geconfronteerd. We staan nu met de rug tegen de muur en zegt de wethouder: stuur ze morgen maar naar huis en dan komt alles goed. Dat is natuurlijk geen werken. Ik vind dat het college hier een steek heeft laten vallen door ons niet te informeren over de werkelijke stand van zaken. De voorzitter: Dank u wel. Hiermee is dit agendapunt afgesloten. 18. RONDVRAAG De voorzitter: Voor de rondvraag zijn geen vragen aangemeld. 19. SLUITING De voorzitter: Het is kwart voor elf. Ik constateer dat we de begroting hebben behandeld en vastgesteld en dat het allemaal in goede harmonie is verlopen. Mijn dank voor uw medewerking hieraan en ik zou u in overweging willen geven om wellicht gewoon als raad even langs het college te lopen en hen te bedanken en te feliciteren en daarmee ook te zeggen dat het debat van vandaag gericht is geweest op de inhoud, dus nooit persoonlijk. We gaan hierna lekker een borrel of wat anders drinken met elkaar en gaan het nieuwe politieke jaar tegemoet. Dank u wel. De vergadering is gesloten. (22.43 uur) 116

118 GEMEENTE WESTLAND Aldus besloten door de raad in zijn openbare vergadering van 10 december 2019, de griffier, B.R. Arends RAAD 1 0 DEC GEMEENTE WESTLAND 117