Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Postbus EJ 'S-GRAVENHAGE. Datum 24 maart 2015 Betreft Buitenhof oproep advies kraamzorg

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Postbus 20350 2500 EJ 'S-GRAVENHAGE. Datum 24 maart 2015 Betreft Buitenhof oproep advies kraamzorg"

Transcriptie

1 > Retouradres Postbus 320, 1110 AH Diemen Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Postbus EJ 'S-GRAVENHAGE Zorginstituut Nederland Pakket Eekholt XH Diemen Postbus AH Diemen T +31 (0) Onze referentie Datum 24 maart 2015 Betreft Buitenhof oproep advies kraamzorg Geachte mevrouw Schippers, Met uw brief van 20 december vroeg u Zorginstituut Nederland om een advies over de aanspraak kraamzorg. Daarbij verzocht u tevens om aandacht te besteden aan internationale verplichtingen ten aanzien van deze zorg en de rol van de kraamzorg in de geboortezorgketen. Ik bied u hierbij dit advies aan. Zorginstituut Nederland heeft de kraamzorg in de Nederlandse situatie getoetst aan de pakketcriteria. Wij stellen in bijgaand advies vast dat de kraamzorg, bezien als een geheel van interventies, noodzakelijke zorg is die toegankelijk en beschikbaar moet zijn voor alle kraamvrouwen en pasgeboren kinderen. Zorginstituut Nederland ziet op basis van deze conclusies dan ook reden om te adviseren de aanspraak kraamzorg in het verzekerde pakket te laten. Dit sluit bovendien goed aan bij de ontwikkeling naar meer integrale zorg in de geboorteketen en een goede overdracht naar de jeugdgezondheidszorg. Het Zorginstituut beveelt aan de kennisagenda kraamzorg van ZonMw zo spoedig mogelijk ten uitvoer te brengen. De kennisagenda moet gegevens opleveren over de inhoud en omvang van deze zorg. Ook het Landelijk Indicatieprotocol Kraamzorg (LIP) is aan actualisatie toe. Het LIP vormt namelijk de basis voor het aantal uren kraamzorg, waarop de individuele vrouw en haar pasgeboren kind redelijkerwijze zijn aangewezen. Daarbij moeten de doelen van de kraamzorg én maatwerk voor moeder en kind, de uitgangspunten zijn. Hoogachtend, Prof. dr. A. Boer plv. Voorzitter Raad van Bestuur Pagina 1 van 1

2 Kraamzorg Verzekerd van een goed begin? Datum 24 maart 2015 Status

3

4 Colofon Volgnummer Afdeling Bijlagen Pakket mw. J.M. Latta, hr. C.G. Mastenbroek, mw. F.M. van der Meer 1. Zorg in de kraamtijd, organisatie van postnatale zorg in West-Europa. 2. Factsheet kraamzorg 3. Specificaties lasten kraamzorg 4. Ontvangen reacties consultatie Auteurs mw. J.M. Latta in samenwerking met hr. C.G. Mastenbroek, mw. F.M. van der Meer Pagina 1 van 44

5

6 Inhoud Colofon 1 Samenvatting 5 Inleiding Aanleiding Regelgeving Kraamzorg terecht onderdeel van het basispakket? Werkwijze Leeswijzer 8 2 Internationale afspraken en regelgeving IAO-verdragen en daaruit voortvloeiende verplichtingen Verdrag 102 betreffende minimumnormen voor alle taken van de sociale zekerheid Verdrag 183 inzake de herziening van het Verdrag betreffende de bescherming van het moederschap Europese Code voor Sociale zekerheid (Code) Conclusie 10 3 Postnatale zorg in een aantal West-Europese landen Postnatale zorg anders dan kraamzorg Verblijf in ziekenhuis Zorg thuis Conclusie 13 4 Kraamzorg in Nederland: inhoud, omvang en kosten Een Nederlandse traditie Zorgbehoefte Een gezonde start Omvang kraamzorg 15 Aantal kraamvrouwen Aantal uren kraamzorg Zorg door een kraamverzorgende tijdens de kraamtijd Verzorging Partusondersteuning Verzorging na de bevalling Voorlichting en instructie Observatie, signalering en rapportage Basishuishoudelijke taken Preventie wiegendood Borstvoeding Landelijk Indicatieprotocol Kraamzorg Minimumpakket Basispakket Kraamzorg op maat Kosten en eigen bijdrage Totale kosten Kosten per kraambed Eigen bijdrage 20 Pagina 3 van 44

7 5 Toetsing van de kraamzorg aan de pakketcriteria Noodzakelijkheid Ziektelast Noodzakelijk te verzekeren zorg Conclusie Effectiviteit Conclusie Kosteneffectiviteit Uitvoerbaarheid Conclusie 24 6 Inhoud en omvang van de kraamzorg Wat moet de inhoud zijn? Wat moet de omvang zijn? Samenvatting 29 7 Kraamzorg: een collectieve verantwoordelijkheid Integrale geboortezorg Domeinen Voorwaarden Wmo en andere domeinen Zorgverzekeringswet Geboortezorg in één domein Conclusie Solidariteitsprincipe Conclusie 35 8 Consultatie Inhoudelijke consultatie Adviescommissie Pakket Bestuurlijke consultatie 41 9 Advies en aanbevelingen Advies 44 Pagina 4 van 44

8 Samenvatting In februari 2013 deed de minister van VWS een oproep voor mogelijke pakketmaatregelen. Burgers reageerden hierop onder andere met de suggestie kraamzorg uit het basispakket te halen. Overwegingen hierbij zijn: het feit dat burgers geen gebruik meer maken van deze zorg en daar dan ook niet meer aan mee willen betalen de veronderstelling dat niet iedereen kraamzorg nodig heeft het feit dat zwangerschap een keuze is en de kosten voorzienbaar. De minister heeft hierop het toenmalige CVZ gevraagd om haar een advies te geven over de aanspraak kraamzorg. De minister verzocht bij dit advies de rol van de internationale afspraken en verdragen, en de rol van de kraamzorg in de geboorteketen te betrekken. In dit rapport adviseert Zorginstituut Nederland de minister kraamzorg in het basispakket van de Zorgverzekeringswet te handhaven, maar wel de inhoud en omvang beter af te stemmen op de individuele behoefte. De volgende overwegingen leiden tot deze conclusie. Het feit dat iemand geen gebruik (meer) zal maken van bepaalde zorg is geen reden om die zorg geen onderdeel te laten zijn van het basispakket. Alle Nederlanders zijn verplicht verzekerd voor ziektekosten. De inhoud van het basispakket van de ziektekostenverzekering is voor alle Nederlanders hetzelfde. Ook betalen we allemaal ongeveer evenveel premie, ongeacht het gebruik dat iemand op individueel niveau van de verzekering maakt of het inkomen dat iemand geniet. Ouderen betalen mee aan de zorg voor jongeren en andersom, ook als zij bepaalde zorg niet (meer) of nog niet nodig hebben. Er is dus sprake van risico- en inkomenssolidariteit. Hierin past niet de mogelijkheid om op individueel niveau keuzes te maken en het basispakket aan te passen aan individuele wensen en behoeften. Zorginstituut Nederland beantwoordt de vraag van de minister over de aanspraak kraamzorg, door de inhoud van de kraamzorg als één geheel aan activiteiten, te toetsen aan de criteria voor het basispakket. Resultaat van die toetsing is: Het Zorginstituut beschouwt kraamzorg als noodzakelijke zorg rond de bevalling. Zowel curatief in verband met gezondheidsrisico s, als preventief om gezondheidsrisico s voor moeder en kind te voorkomen. Resultaten van de kraamzorg zijn bijvoorbeeld het verkleinen van de kans op wiegendood, het helpen op gang brengen van borstvoeding en het signaleren en helpen voorkomen van gezondheidsrisico s. Het Zorginstituut constateert dat de zorg doet wat hij beoogt te doen en daarmee voldoet de kraamzorg aan het criterium in de Zvw van verantwoorde en adequate zorg en diensten. Bij veel mensen is de zwangerschap gepland, de bijbehorende kosten voor de kraamzorg kunnen dus voorzienbaar worden genoemd en uit dien hoofde voor eigen rekening komen. Maar dat geldt voor het geheel aan geboortezorg. De kosten van de kraamzorg (ongeveer 1.600,-) zullen niet voor iedere individuele verzekerde te dragen zijn. Als de zorg voor eigen rekening komt en daarmee de toegang tot de zorg wordt overgelaten aan de eigen verantwoordelijkheid, is de toegankelijkheid van de zorg niet meer voor iedereen geborgd. Dit kan leiden tot het niet afnemen van deze zorg met risico s voor de gezondheid van de pasgeborene en de kraamvrouw. Kraamzorg is een onderdeel van de integrale geboortezorgketen. Met de Pagina 5 van 44

9 geboorteketen wordt gelijkwaardig en doelmatig samenwerken van alle professionals in de keten beoogd om de beste kwaliteit van zorg voor moeder en kind te bieden. Andere onderdelen van deze keten zijn bijvoorbeeld verloskundige zorg en obstetrische zorg. Deze onderdelen behoren ook tot het domein van de Zorgverzekeringswet. Gezien de zorginhoudelijke samenhang en de beoogde doelmatige samenwerking, acht het Zorginstituut het wenselijk de verschillende onderdelen in hetzelfde domein te laten, namelijk de Zorgverzekeringswet en niet bijvoorbeeld over te hevelen naar het gemeentelijk domein. Het Zorginstituut adviseert de kraamzorg in het basispakket te handhaven. Maar de inhoud en omvang van de zorg waar de individuele verzekerde redelijkerwijs op is aangewezen, kan wellicht preciezer worden bepaald. Dit kan gebeuren door uitvoering van de door ZonMw in overleg met partijen opgestelde Kennisagenda kraamzorg en actualisatie van het Landelijk Indicatieprotocol Kraamzorg (LIP): Uitvoering van de Kennisagenda zal meer gegevens over de resultaten van de kraamzorg opleveren en derhalve bijdragen aan meer inzicht in de benodigde inhoud van de kraamzorg. Bijvoorbeeld over de vraag of de zorg voor een eerste en tweede kind in omvang gelijk moet zijn of over de vraag of de basishuishoudelijke taken tot het basispakket van een kraamverzorgende moeten behoren. Met een geactualiseerd LIP kan de inhoud en omvang van de te leveren kraamzorg meer worden toegesneden op de zorgbehoefte van de individuele kraamvrouw en het pasgeboren kind. Nederland heeft internationale IAO-verdragen geratificeerd. Deze verdragen verplichten Nederland zorg te dragen voor postnatale zorg. De inhoud van de postnatale zorg is niet precies omschreven. Via de kraamzorg in het basispakket voldoet Nederland aan de verplichting dat postnatale zorg voor alle pasgeborenen en kraamvrouwen beschikbaar moet zijn. Pagina 6 van 44

10 Inleiding 1.1 Aanleiding De minister van VWS deed in februari 2013 een oproep aan partijen in het veld en aan burgers om suggesties voor pakketmaatregelen te doen. Met haar brief van 20 december 2013 verzoekt de minister het toenmalige CVZ om een advies naar aanleiding van de suggestie de kraamzorg uit het pakket te verwijderen, omdat het niet voor alle pas bevallen vrouwen noodzakelijk zou zijn. De minister verzoekt bij dit advies de rol van de internationale afspraken en verdragen en de rol van de kraamzorg in de geboorteketen te betrekken. Een groot deel van de reacties gaf aan dat mensen menen dat kraamzorg uit het basispakket kan omdat zijzelf geen gebruik (meer) zullen maken van de kraamzorg en om die reden hier ook niet aan mee willen betalen. Een andere veelgenoemde reden is dat het krijgen van kinderen een keuze is en in veel gevallen voorzienbaar. Hierdoor zou het niet noodzakelijk zijn om deze zorg te verzekeren. De minister vraagt advies over de aanspraak op kraamzorg. 1.2 Regelgeving Kraamzorg is opgenomen in het basispakket van de Zorgverzekeringswet. De kraamzorg is geregeld in artikel 2.11 van het Besluit zorgverzekering. Dat artikel luidt: Naast de in artikel 2.10 bedoelde verzorging omvat verzorging tevens zorg zoals kraamverzorgenden die plegen te bieden aan moeder en kind in verband met een bevalling, gedurende ten hoogste tien dagen, te rekenen vanaf de dag van bevalling. Kraamzorg zoals kraamverzorgenden die plegen te bieden omvat verzorging, signalering van gezondheidsrisico s en voorlichting en instructie en wordt integraal aangeboden. Het omvat een 3 e trimester huisbezoek (bij alle eerste kinderen), partusassistentie, zorg voor moeder en kind van maximaal tien dagen vanaf de dag van bevalling en overdracht naar de Jeugdgezondheidszorg. 1.3 Kraamzorg terecht onderdeel van het basispakket? In dit advies gaan wij na welke verplichtingen voortvloeiend uit internationale afspraken en regelgeving, er voor ons land bestaan ten aanzien van de kraamzorg en kijken we hoe deze zorg in vijf West-Europese landen is geregeld. Wij toetsen de kraamzorg aan de vier pakketcriteria om de Minister te adviseren ten behoeve van haar beslissing of de kraamzorg onderdeel moet blijven uitmaken van het basispakket van de Zorgverzekeringswet. 1.4 Werkwijze Ter voorbereiding op dit advies heeft Zorginstituut Nederland twee bijeenkomsten georganiseerd waarvoor zij de volgende organisaties heeft uitgenodigd: ActiZ, Branchebelang Thuiszorg Nederland (BTN), College Perinatale Zorg (CPZ), Kenniscentrum Kraamzorg (KCKZ), Koninklijke Nederlandse Organisatie van Verloskundigen (KNOV), Landelijke Huisartsen Vereniging (LHV), Nederlandse Beroepsvereniging voor Kraamzorg (NBvK), Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG), NPCF, Het OuderSchap, TNO, Verpleegkundigen en Verzorgenden Nederland (V&VN), Zorgverzekeraars Achmea, CZ en VGZ, Zorgverzekeraars Nederland (ZN), ZonMw. De eerste bijeenkomst vond plaats op 22 april en had een inventariserend en Pagina 7 van 44

11 raadplegend karakter. In de tweede bijeenkomst op 3 september 2014, waarvoor dezelfde organisaties waren uitgenodigd, zijn drie onderwerpen expliciet besproken, namelijk de resultaten die de kraamzorg behaalt, de noodzakelijkheid van kraamzorg en de benodigde omvang van de te verlenen kraamzorg. Het Zorginstituut heeft op ambtelijk niveau raadplegende gesprekken gevoerd met afzonderlijk Actiz, het College Perinatale Zorg, het Kenniscentrum Kraamzorg en met de Inspectie voor de Gezondheidszorg. 1.5 Leeswijzer In hoofdstuk 2 leest u welke internationale afspraken aan Nederland verplichtingen opleggen ten aanzien van het treffen van voorzieningen voor postnatale zorg. In hoofdstuk 3 schetsen we hoe de postnatale zorg in vijf West-Europese landen is vormgegeven en in hoofdstuk 4 leest u wat de kraamzorg in Nederland inhoudt. In hoofdstuk vijf toetsen we de inhoud van de kraamzorg aan de pakketcriteria en geven we antwoord op de vraag van de Minister. Vervolgens gaan we in hoofdstuk 6 nog in op de inhoud en omvang van de kraamzorg. De integrale geboortezorg en de mogelijke domeinen komen aan bod in hoofdstuk 7. In hoofdstuk 8 tenslotte staat het advies aan de Minister en doet het Zorginstituut enkele aanbevelingen. Pagina 8 van 44

12 2 Internationale afspraken en regelgeving De minister verzoekt ons in het antwoord op haar vraag aandacht te besteden aan de vraag welke verplichtingen internationale afspraken en regelgeving, ons opleggen ten aanzien van de kraamzorg. In dit hoofdstuk gaan we op deze vraag in. 2.1 IAO-verdragen en daaruit voortvloeiende verplichtingen Verdragen die in dit verband relevant zijn, zijn de zogenaamde IAO-verdragen: verdragen van de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO). De IAO is opgericht in 1919 en sinds 1946 verbonden aan de Verenigde Naties. De IAO-verdragen zijn zogenaamde normverdragen. IAO-verdragen bepalen bijvoorbeeld dat een deel van de beroepsbevolking of de algemene bevolking door een bepaalde regeling beschermd moet worden. Een land dat een verdrag heeft geratificeerd is gebonden aan de bepalingen van dit verdrag en moet deze naleven. Nederland heeft een aantal verdragen geratificeerd. Verdragen die Nederland heeft geratificeerd en die Nederland derhalve verplichtingen opleggen ten aanzien van postnatale zorg zijn: Verdrag 102 betreffende minimumnormen voor alle taken van de sociale zekerheid. In dit verdrag is bepaald dat de geneeskundige zorg ten minste prenatale zorg omvat, hulp bij de bevalling en postnatale zorg, hetzij van een geneeskundige, hetzij van een gediplomeerde vroedvrouw. De geneeskundige zorg moet strekken tot instandhouding, herstel of verbetering van de gezondheid van de beschermde vrouw, alsmede van haar geschiktheid om te werken en om te voorzien in haar persoonlijke behoeften. Onder verstrekkingen wordt verstaan hetzij rechtstreeks verleende verstrekkingen, hetzij indirect verleende verstrekkingen, bestaande uit een vergoeding van de door de belanghebbende gedragen kosten. Wat houdt postnatale zorg in? Het verdrag schrijft dit niet dwingend voor. Postnatale zorg is globaal alle zorg voor de vrouw en haar kind gedurende de eerste tien dagen na de bevalling. Dit omvat dus verloskundige zorg, obstetrische zorg én kraamzorg. Uit dit IAO-verdrag 102 kan worden afgeleid, dat de verdragsstaat moet zorgen dat postnatale zorg 1 beschikbaar is. Het verdrag bepaalt niets over de inhoud (hoeveelheid) van de geneeskundige zorg. Het verdrag biedt geen aanknopingspunten (definitie) over wat onder postnatale zorg moet worden verstaan. Evenmin geeft het verdrag aan hoe de verdragsstaat de verstrekkingen van geneeskundige zorg moet inrichten; in de vorm van een sociale verzekering of een sociale voorziening Verdrag 183 inzake de herziening van het Verdrag betreffende de bescherming van het moederschap. In dit verdrag is bepaald dat aan de vrouw en haar kind geneeskundige verstrekkingen worden verleend in overeenstemming met de nationale wet- en regelgeving of op enige andere wijze in overeenstemming met de nationale praktijk. Geneeskundige verstrekkingen omvatten prenatale en postnatale zorg, hulp bij de bevalling en zo nodig opname in een ziekenhuis. 1 In de IAO-verdragen wordt gesproken over postnatale zorg en niet specifiek over kraamzorg. Pagina 9 van 44

13 Ook uit dit verdrag 183, kan worden afgeleid dat de verdragsstaat moet zorgen dat postnatale zorg beschikbaar is. Het verdrag bepaalt niets over de inhoud (hoeveelheid) van de geneeskundige verstrekkingen. De kosten van de krachtens dit verdrag te verlenen verstrekkingen worden op grond van de nationale wet- en regelgeving vergoed. De manier waarop de verdragsstaat de verstrekkingen van geneeskundige zorg moet inrichten is conform de nationale wet- en regelgeving. Dit betekent dat ook het instrument van de zorgverzekering niet dwingend is voorgeschreven Europese Code voor Sociale zekerheid (Code). De normen van de Code lijken in hoge mate op de normen uit het IAO-verdrag 102. In de Code zijn bijna gelijke bepalingen opgenomen als in IAO-verdrag 102. Aan de Code is ook een protocol toegevoegd (waardoor de normen iets hoger liggen) en zijn de eisen voor ratificatie hoger dan bij het IAO-verdrag. Het geschrevenen hierboven over postnatale zorg en kraamzorg voor het IZA-verdrag 102 geldt ook voor de Europese Code voor Sociale Zekerheid. 2.2 Conclusie Er bestaan internationale afspraken die Nederland verplichtingen opleggen ten aanzien van het treffen van voorzieningen voor postnatale zorg. Dit zijn de IAOverdragen 102 en 183 en de Europese Code voor Sociale zekerheid. Uit deze verdragen kan worden afgeleid dat Nederland er voor dient te zorgen dat postnatale zorg beschikbaar is. Postnatale zorg omvat verloskundige zorg, obstetrische zorg en - in Nederland kraamzorg, gedurende de eerste tien dagen na de bevalling. Er bestaan geen bepalingen over de inhoud en omvang van de postnatale zorg. De verdragen leggen Nederland dus niet de verplichting op in de postnatale zorg te voorzien in onder andere de vorm van kraamzorg, andere vormen van postnatale zorg mogen ook. Daarbij moet wel de kanttekening worden gemaakt dat het moet gaan om in het algemeen erkende goede zorg. Uit de verdragen en de Code vloeit voort dat de zorg voor alle vrouwen beschikbaar moet zijn en rechtstreeks moet worden verstrekt in natura of door een vergoeding van de door de belanghebbende gedragen kosten. Daarnaast moet de zorg toegankelijk zijn: er mag geen sprake zijn van financiële drempels. Uit de verdragen vloeit verder voort dat vergoeding van de kosten voor de zorg moet worden verstrekt op grond van de nationale wet- en regelgeving. In de verdragen staan geen bepalingen die aangeven in welke vorm (bijvoorbeeld verzekering, voorziening, toeslag) de verdragsstaat de zorg moet inrichten. In Nederland is gekozen de zorg middels de zorgverzekering beschikbaar te stellen. In hoofdstuk 7 komen we terug op de keuze van dit domein van de Zorgverzekeringswet. De verdragen geven ook niet aan wát onder postnatale zorg moet worden verstaan. Wat houdt postnatale zorg in? De WHO omschrijft postnatale zorg als zorg die in de eerste zes weken na de bevalling plaatsvindt en het meest noodzakelijk is in de uren en eerste dagen na de geboorte. In Nederland verstaan wij onder postnatale zorg de (combinatie van) verloskundige zorg, obstetrische zorg en kraamzorg gedurende de eerst tien dagen na de bevalling. We weten nu de consequenties van internationale afspraken en verdragen. Nederland heeft, met 50 andere landen, deze verdragen geratificeerd, zij het dat Pagina 10 van 44

14 niet alle 50 landen álle artikelen van de verdragen hebben geratificeerd. Hoe geven die landen gevolg aan de verplichting die de IAO-verdragen hen opleggen? In het volgende hoofdstuk bekijken wij hoe de postnatale zorg in een aantal West- Europese landen die het verdrag hebben geratificeerd, te weten Duitsland, België, Frankrijk, Zweden en Zwitserland, is geregeld. Pagina 11 van 44

15

16 3 Postnatale zorg in een aantal West-Europese landen In dit hoofdstuk geven wij aan hoe de postnatale zorg in een aantal West-Europese landen, te weten Duitsland, België, Frankrijk, Zweden en Zwitserland, is geregeld. Hoe voorzien deze landen in de zorg voor de moeder en haar pasgeboren baby? In bijlage 1 Kraamzorg in West-Europa vindt u een uitgebreidere beschrijving hoe in verschillende West-Europese landen in postnatale zorg wordt voorzien. 3.1 Postnatale zorg anders dan kraamzorg Verblijf in ziekenhuis Een vergelijking van de postnatale zorg in deze landen laat zien dat de organisatie van de postnatale zorg verschilt, maar inhoudelijk is de zorg min of meer gelijk (zie bijlage 1). Typisch kenmerk voor de kraamzorg in Nederland is dat deze thuis, achter de voordeur, wordt verleend op aaneenvolgende dagen en tijdens aaneengesloten uren. Deze organisatievorm treffen we in het buitenland niet aan. Desalniettemin wordt er in het buitenland in deze vorm van postnatale zorg voorzien. De eerste dagen na de bevalling vindt dit echter nog niet thuis plaats, maar in het ziekenhuis waar de vrouw is bevallen. Het ziekenhuisverblijf van de vrouw na een poliklinische bevalling zonder medische indicatie in het ziekenhuis is in de vijf landen langer dan in Nederland. In Nederland is de ziekenhuisopname 1,9 dag 2, in Duitsland 3 dagen, in België 4, in Frankrijk 4,2 dagen, in Zweden 2,3 en in Zwitserland 3,6 dagen Zorg thuis Na de ziekenhuisopname wordt de postnatale zorg in deze landen meestal verleend door de verloskundige. Zij geeft consulten en/of bezoekt de kraamvrouw en de baby thuis. Dit varieert van een dagelijks bezoek thuis gedurende de eerste tien dagen na de bevalling (Duitsland en Zwitserland) tot een bezoek van een medewerker van Kind en Gezin (vergelijkbaar met ons consultatiebureau) in de eerste veertien dagen na de bevalling (België). De huisbezoeken van de verloskundige omvatten controle van moeder en kind, uitleg en hulp met lactatie. Deze zorg kan ook in speciale centra voor moeder en kind (vergelijkbaar met ons consultatiebureau) plaatsvinden. Daar worden dan bijvoorbeeld controles van de zuigeling uitgevoerd en borstvoedingsadviezen gegeven. 3.2 Conclusie In hoofdstuk 2 zagen we dat 50 landen de verdragen hebben geratificeerd zij het dat niet alle 50 landen álle artikelen van de verdragen hebben geratificeerd. Van die 50 hebben wij er in dit hoofdstuk vijf nader bekeken en die vijf landen voorzien allemaal in postnatale zorg, alleen niet op de manier waarop Nederland dat doet (namelijk niet in de vorm van kraamzorg). De invulling van de postnatale zorg verschilt per land, maar kent ook overeenkomsten. Zorginhoudelijk komt de zorg overeen, maar voor Nederland is specifiek dat er minder intramurale zorg wordt verleend en dat de zorg thuis bij het gezin gedurende een aaneengesloten periode wordt verleend. Hoewel de vijf landen en Nederland de postnatale zorg op 2 Deze duur is exclusief de poliklinische bevalling (en uiteraard de thuisbevalling) zonder medische indicatie. Als we de duur van 1,9 dag hiervoor corrigeren is de ligduur 1,3 dag. 3 Bron: CBS, geraadpleegd 4 december Pagina 13 van 44

17 verschillende wijzen hebben georganiseerd kunnen we hier concluderen dat Nederland niet het enige land is waar postnatale zorg (waar in Nederland kraamzorg deel van uitmaakt) bestaat. In het volgende hoofdstuk kijken we hoe Nederland voor wat betreft de kraamzorg, voorziet in de postnatale zorg. Pagina 14 van 44

18 4 Kraamzorg in Nederland: inhoud, omvang en kosten We hebben hiervoor gezien dat Nederland en 50 andere landen als gevolg van ratificering van IAO-verdragen verplicht zijn zorg te dragen voor postnatale zorg. In het vorige hoofdstuk hebben we op een paar landen ingezoomd om te zien hoe zij voorzien in de postnatale zorg. In dit hoofdstuk kijken we hoe Nederland voorziet in de postnatale zorg. In Nederland maakt kraamzorg onderdeel uit van de postnatale zorg. Maar, wat houdt de kraamzorg precies in? In dit hoofdstuk schetsen wij eerst kort de geschiedenis van de kraamzorg en geven vervolgens aan welke zorgvraag aan kraamzorg ten grondslag ligt (4.2) en wat het doel van de kraamzorg is (4.3). Daarna volgt een beschrijving van de omvang (4.4) en inhoud van kraamzorg (4.5). In het volgende hoofdstuk toetsen wij vervolgens de inhoud aan de pakketcriteria. 4.1 Een Nederlandse traditie Kraamverzorging kent een lange traditie in Nederland. Vroeger waren er vroedvrouwen en bakers. Een baker was wat we tegenwoordig een kraamverzorgende noemen. Zij begeleidde de vroedvrouw en was een paar dagen vóór en na de bevalling in huis. Een belangrijke taak van de baker was het inbakeren van het kind 4, vandaar de naam baker. Een baker moest iemand zijn met veel ervaring en liefst zelf ook kinderen hebben. De baker had geen opleiding genoten. Een opleiding voor kraamvrouwverpleging kwam er rond Zorgbehoefte Na de bevalling heeft de moeder behoefte aan zorg. De zorg moet haar en haar partner op weg helpen in de nieuwe situatie en hen in staat stellen na de kraamperiode zelf voor hun baby te zorgen, kortom: de zorg moet de basis leggen voor een gezonde start, aldus de beroepsgroep. Ook de pasgeboren baby heeft behoefte aan zorg. Er kunnen risico s zijn die door de ouders niet als zodanig worden herkend zoals veel huilen, afwijkende groeicurve, geel zien van de baby. Daarnaast heeft de kraamvrouw mogelijk weinig of geen relevante kennis en mist zij praktijkervaring. 4.3 Een gezonde start De kraamzorg in Nederland heeft zich een gezonde start van het pasgeboren kind en zijn moeder tot doel gesteld. Een gezonde start is van belang voor een gezonde ontwikkeling van het kind. De beroepsgroep stelt zich het volgende doel met de kraamzorg: Medische zorgverlening moeder en empowerment Preventie gericht op moeder, kind en gezin Instructie, aanleren nieuwe vaardigheden Risicosignalering management Dossiervorming en communicatie en overdracht. 4.4 Omvang kraamzorg Aantal kraamvrouwen Ongeveer een derde van alle zwangeren in Nederland bevalt onder begeleiding van 4 Inbakeren is het in doeken wikkelen van een baby van schouders tot en met voetjes. 5 Na deze professionalisering van het beroep werd er minder vertrouwd op de informatie van bakers en daar komt de term bakerpraatjes vandaan. Pagina 15 van 44

19 een verloskundige thuis of in een instelling. Een zogenaamde poliklinische bevalling kan in een ziekenhuis of in een andere instelling, een geboorte- of kraamhotel plaatsvinden. Het grootste deel van de vrouwen die poliklinisch bevalt, gaat binnen 24 uur na de bevalling naar huis. Ook vrouwen die met een medische indicatie in het ziekenhuis zijn bevallen, kunnen als zij weer thuis zijn, kraamzorg ontvangen 6. Veel vrouwen maken dus (een deel van) de kraamperiode in de thuissituatie door. In Nederland ontvangt 95% van alle kraamvrouwen kraamzorg Aantal uren kraamzorg Niet iedere kraamvrouw krijgt evenveel uren kraamzorg. Hoeveel uren kraamzorg aan de individuele moeder en kind nodig zijn, is afhankelijk van de situatie van de vrouw, van haar zorgbehoefte en van het professionele oordeel van de beroepsbeoefenaar die de indicatie stelt. De beroepsbeoefenaar gebruikt het Landelijk Indicatieprotocol Kraamzorg (LIP) voor de toekenning van het aantal uren kraamzorg. Per cliënt kan de omvang en de inhoud van de te verlenen kraamzorg dus verschillen. De minimumomvang van de kraamzorg bedraagt 24 uur en het maximum aantal uren kraamzorg is 80 uur, verdeeld over 10 dagen. 4.5 Zorg door een kraamverzorgende tijdens de kraamtijd De inhoud van de kraamzorg kunnen we als volgt indelen: 1 Verzorging: Ondersteuning, begeleiding, verzorging en controle van de moeder en het kind tijdens en na de bevalling. (zie 4.5.1). 2 Voorlichting: Voorlichting en instructie aan de moeder en haar partner (zie 4.5.2). 3 Signalering: Observatie, signalering en rapportage over de voortgang van zaken in het kraambed aan de verloskundige, de kraamzorgorganisatie en de jeugdgezondheidszorg (zie 4.5.3). 4 Basishuishoudelijke taken (4.5.4) Verzorging In de volgende paragrafen gaan we op deze vier aspecten nader in Partusondersteuning De bevalling vindt plaats onder leiding van een verloskundige of verloskundige actieve huisarts. Daarnaast kan de vroegtijdige aanwezigheid van de kraamverzorgende bij de baring gewenst zijn, ten behoeve van de emotionele en fysieke ondersteuning van de barende (en haar partner). Deze zorg is onderdeel van het bieden van professionele continue ondersteuning aan iedere barende, waarbij de baring thuis, poliklinisch in het ziekenhuis of in een geboortecentrum kan plaatsvinden 7. Tijdens de uitdrijvingsfase en de eerste uren na de bevalling is een kraamverzorgende aanwezig om de verloskundige te assisteren Verzorging na de bevalling De kraamverzorgende helpt de kraamvrouw op weg door in de kraamperiode een aantal taken van de kraamvrouw over te nemen en haar te begeleiden, zodat de moeder zowel lichamelijk als geestelijk kan herstellen. De kraamverzorgende geeft de juiste (medische) verzorging aan de moeder en de pasgeborene. De kraamverzorgende draait een aantal dagen mee in het gezin. Met de kraamzorg in huis heeft de vrouw niet meteen de volledige verantwoordelijkheid, maar wordt zij op weg geholpen zelf voor haar baby te zorgen. Wanneer er één of meer andere 6 Het aantal uren kraamzorg dat in het ziekenhuis is verleend, wordt in mindering gebracht op het aantal uren kraamzorg waar de kraamvrouw thuis nog aanspraak op kan maken. 7 KNOV, Actiz: Kwaliteitskader vervroegde partusondersteuning kraamverzorgenden Pagina 16 van 44

20 kinderen onder de zes jaar in het gezin aanwezig zijn, begeleidt de kraamverzorgende de integratie van het pasgeboren kind in het gezin Voorlichting en instructie De kraamverzorgende geeft informatie over de gezondheid die van belang is voor het kraamgezin. Zij leert vaardigheden aan en geeft bijvoorbeeld adviezen over voeding, voorlichting over hygiëne, slaap-/waakritme van het kind, huilgedrag en troosten, meeroken, veiligheid in huis, vitamine K, naar buiten gaan en vervoer van het kind en instructie over bijvoorbeeld de ligging van de pasgeborenen. Ook preventie van wiegendood en (borst)voeding behoren tot de onderwerpen waar de kraamverzorgende voorlichting over geeft Observatie, signalering en rapportage Pasgeboren kinderen zijn kwetsbaar en afhankelijk van anderen voor een gezonde en veilige omgeving en het herkennen van hun behoeftes. De kraamverzorgende heeft in de eerste levensdagen van het kind een belangrijke rol voor het herkennen van risicosignalen. Naast de verzorging observeert de kraamverzorgende, zij signaleert medische of psychosociale risico en intervenieert direct indien nodig of schakelt tijdig (andere) medische professionals in. Tijdig signaleren van problemen of tekenen die later tot een risico kunnen leiden is een basaal onderdeel van de zorg aan het jonge kind. Het in een vroeg stadium onderkennen van bijvoorbeeld psychosociale risico s in het gezin (zoals geweld, Shaken Baby Syndrom), kan veel problemen voor het kind in de toekomst voorkomen. De kraamverzorgende intervenieert of meldt afwijkende gezondheidsproblemen van moeder en/of kind bij de verloskundige of de huisarts en rapporteert aan de Jeugdgezondheidszorg (JGZ) die het kind in de verdere ontwikkeling volgt. Met het signaleren en rapporteren van eventuele gezondheidsrisico s verleent de kraamverzorgende preventieve zorg. Zoals hiervoor is aangegeven, is de kraamverzorgende gedurende een aantal dagen in het gezin aanwezig; zij verleent haar zorg achter de voordeur Dit bijzondere kenmerk van deze zorg is een vereiste om de signaleringsfunctie goed te kunnen uitvoeren en eventuele risico s op medisch of psychosociaal gebied 8 te signaleren Immers, dan kan zij de totale thuissituatie, zoals de hygiëne in huis, de gezinsrelaties etc. goed waarnemen. De kraamverzorgende heeft een signalerende functie ten behoeve van de verloskundige of huisarts Basishuishoudelijke taken In de periode dat de kraamverzorgende in het gezin aanwezig is, voert zij een aantal huishoudelijke taken uit. De uitvoering van deze taken is geen doel op zich. De huishoudelijke taken zijn noodzakelijk om de hygiëne rond de kraamvrouw en haar baby te waarborgen. Deze taken zijn derhalve noodzakelijk in verband met veiligheid en preventie. Daarnaast voert de kraamverzorgende huishoudelijke taken uit die bijdragen aan het doel de kraamvrouw op weg te helpen De uitvoering van huishoudelijke taken kan worden ingebed in de uitvoering van de andere taken zoals signalering en voorlichting Preventie wiegendood Alle aanstaande ouders ontvangen preventieve adviezen om hun baby veilig te slapen te leggen. De kraamverzorgende is degene in de zorgketen die met de implementatie van deze adviezen begint. Zij beoordeelt het beddengoed op 8. 9 Het huishoudelijk werk van de kraamverzorgende kan vergeleken worden met het werk van een stewardess aan boord van een vliegtuig. Primaire taak van de stewardess is de veiligheid van de passagiers te bewaken. Het koffie schenken tijdens de vlucht kan gezien worden als een taak die zij uitvoert omdat ze toch in het vliegtuig aanwezig is. Pagina 17 van 44

Kernboodschap van de kraamzorg

Kernboodschap van de kraamzorg Kernboodschap van de kraamzorg Kernboodschap kraamzorg Kraamzorg is toegankelijke en noodzakelijke zorg. Het zorgt voor een veilige start, voor gezondere kinderen en moeders, richt zich op de zelfredzaamheid

Nadere informatie

De kraamzorg in kaart. Feiten, financiering, kosten en opbrengsten

De kraamzorg in kaart. Feiten, financiering, kosten en opbrengsten De kraamzorg in Feiten, financiering, kosten en opbrengsten Wat is kraamzorg? Wat zijn feiten rondom kraamzorg? Definitie > Feiten > Hoe wordt kraamzorg gefinancierd? Wat kost kraamzorg en wat levert het

Nadere informatie

KNOV Visie op de kraamzorg juni 2010

KNOV Visie op de kraamzorg juni 2010 KNOV Visie op de kraamzorg juni 2010 1. Aanleiding De kwaliteit van verloskundige zorg in Nederland staat volop in de belangstelling en wordt nauwlettend gevolgd door overheid, verzekeraars, cliënten en

Nadere informatie

Gelre Kraamzorg. Liefdevol begin. Je kunt er voor kiezen om je kind geboren te laten worden:

Gelre Kraamzorg. Liefdevol begin. Je kunt er voor kiezen om je kind geboren te laten worden: Gelre Kraamzorg Liefdevol begin De kraamverzorgenden van Gelre Kraamzorg bieden persoonlijke en professionele zorg zodat jij en je gezin tijdens de kraamtijd onbezorgd kunnen genieten van een liefdevol

Nadere informatie

Samen werken aan betere geboortezorg voor moeder en kind!

Samen werken aan betere geboortezorg voor moeder en kind! Samen werken aan betere geboortezorg voor moeder en kind! Samen verder, samen beter! Iedere vrouw heeft recht op professionele geboortezorg die haar en haar gezin in het proces van kinderwens, zwangerschap,

Nadere informatie

van Dag met de Kraamzorg

van Dag met de Kraamzorg van Dag met de Kraamzorg Prof. dr Gouke J. Bonsel ErasmusMC Rotterdam 9 sep 2014 Nederland in beroering 2008-2013 Perinatale sterfte onaanvaardbaar hoog en ongelijk Grote rol (75%!) voor organisatiefactoren,

Nadere informatie

Visiedocument Kraamzorg. Kraamzorg verzekerd van een goede toekomst Rol en positionering van de kraamverzorgende in de geboortezorg keten

Visiedocument Kraamzorg. Kraamzorg verzekerd van een goede toekomst Rol en positionering van de kraamverzorgende in de geboortezorg keten Visiedocument Kraamzorg Kraamzorg verzekerd van een goede toekomst Rol en positionering van de kraamverzorgende in de geboortezorg keten Dit document is gemaakt in opdracht van het Kenniscentrum Kraamzorg

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 32 279 Zorg rond zwangerschap en geboorte Nr. 63 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer

Nadere informatie

UMC Kraamzorg. De zorgverzekering voor universitair medische centra

UMC Kraamzorg. De zorgverzekering voor universitair medische centra UMC Kraamzorg De zorgverzekering voor universitair medische centra De zorgverzekering voor universitair medische centra 3 Bij een speciale gebeurtenis hoort speciale zorg UMC Zorgverzekering feliciteert

Nadere informatie

Rik van Lente. Gezondheid = Holland =

Rik van Lente. Gezondheid = Holland = Stad Holland, een dijk van een zorgverzekeraar Verloskundige zorg en Kraamzorg 2014 Rik van Lente Gezondheid = Holland = 2 Verloskundige zorg en kraamzorg Gefeliciteerd met uw zwangerschap! Het krijgen

Nadere informatie

Bevalling en kraamzorg,

Bevalling en kraamzorg, 2014 Bevalling en kraamzorg, goed geregeld bij Zorgzaam Zorgeloos verzekerd Verloskundige hulp Allereerst wil Zorgzaam u van harte feliciteren met uw zwangerschap. In deze brochure leest u wat u in de

Nadere informatie

Verloskundige zorg en kraamzorg

Verloskundige zorg en kraamzorg Verloskundige zorg en kraamzorg 2015 Verloskundige zorg en kraamzorg Gefeliciteerd met uw zwangerschap! Het krijgen van een kind is een bijzondere gebeurtenis. Om ervoor te zorgen dat u straks van uw kraamtijd

Nadere informatie

Fluorideapplicaties bij jeugdige verzekerden

Fluorideapplicaties bij jeugdige verzekerden Rapport Fluorideapplicaties bij jeugdige verzekerden Op 22 november 2011 uitgebracht aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Publicatienummer Uitgave College voor zorgverzekeringen Postbus

Nadere informatie

Verloskundige zorg en kraamzorg

Verloskundige zorg en kraamzorg Stad Holland, een dijk van een zorgverzekeraar Verloskundige zorg en Kraamzorg 2015 Verloskundige zorg en kraamzorg Gefeliciteerd met uw zwangerschap! Het krijgen van een kind is een bijzondere gebeurtenis.

Nadere informatie

B. Voldoet deels aan de norm, maar verbetering nodig

B. Voldoet deels aan de norm, maar verbetering nodig eoordeling kraamzorgorganisatie: Kraamzorg Rotterdam en omstreken Regio: Rotterdam en omstreken eoordeling en Handhaving Inspectie voor de Gezondheidszorg beoordeelt de scores A en als een onvoldoende

Nadere informatie

DEFINITIEF CONCEPT. Het Landelijk Indicatieprotocol Kraamzorg. Definitief concept. Maaike Veenvliet Linda Nijeboer INDICATIESTELLING KRAAMZORG

DEFINITIEF CONCEPT. Het Landelijk Indicatieprotocol Kraamzorg. Definitief concept. Maaike Veenvliet Linda Nijeboer INDICATIESTELLING KRAAMZORG INDICATIESTELLING KRAAMZORG Het Landelijk Indicatieprotocol Kraamzorg Definitief concept COMPLIANCE CONSULT, 20 JUNI 2005 Maaike Veenvliet Linda Nijeboer SAMENVATTING Inleiding en vraagstelling Er is op

Nadere informatie

B. Voldoet deels aan de norm, maar verbetering nodig

B. Voldoet deels aan de norm, maar verbetering nodig 19 maart 2014 Isis Kraamzorg Friesland eoordeling kraamzorgorganisatie: Isis Kraamzorg Regio: Friesland eoordeling en Handhaving Inspectie voor de Gezondheidszorg beoordeelt de scores A en als een onvoldoende

Nadere informatie

Hoe ziet de kraamzorg er uit in 2020?

Hoe ziet de kraamzorg er uit in 2020? Hoe ziet de kraamzorg er uit in 2020? Hierbij de vragenlijst met de gegeven antwoorden als input voor het visiedocument van de Denktank Kraamverzorgende van de toekomst Zorg en cliënten in de toekomst:

Nadere informatie

Verloskundige zorg en kraamzorg

Verloskundige zorg en kraamzorg Verloskundige zorg en Kraamzorg 2016 Verloskundige zorg en kraamzorg Gefeliciteerd met uw zwangerschap! Het krijgen van een kind is een bijzondere gebeurtenis. Om ervoor te zorgen dat u straks van uw kraamtijd

Nadere informatie

2. De dieetadvisering die vergoed wordt op basis van dit standpunt over artikel 2.6 lid 7 Bzv, valt onder het verplichte eigen risico binnen de Zvw.

2. De dieetadvisering die vergoed wordt op basis van dit standpunt over artikel 2.6 lid 7 Bzv, valt onder het verplichte eigen risico binnen de Zvw. 2012095565 DE UITVOERING VAN ARTIKEL 2.6 lid 7 Bzv In het bijgevoegde standpunt legt CVZ artikel 2.6 lid 7 Bzv uit. Op 1 januari 2012 is de omschrijving van de prestatie 'dieetadvisering' in het Besluit

Nadere informatie

Een wereld van verschil in kraamzorg

Een wereld van verschil in kraamzorg Een wereld van verschil in kraamzorg Inhoud Colofon Wereld Wonder Postbus 9 2260 AA Leidschendam T 070-305 2040 F 070-305 2048 E kraamzorg@wereldwonder.nl I www.wereldwonder.nl Voor het bezoekadres zie

Nadere informatie

Goed geregeld bij Zorgzaam. Bevalling en kraamzorg

Goed geregeld bij Zorgzaam. Bevalling en kraamzorg 2016 Goed geregeld bij Zorgzaam Bevalling en kraamzorg Verloskundige hulp Allereerst wil Zorgzaam u van harte feliciteren met uw zwangerschap. In deze brochure leest u wat u in de komende tijd moet regelen

Nadere informatie

Zorginstituut Nederland

Zorginstituut Nederland > Retouradres Postbus 320, 1110 AH Diemen Algemene Rekenkamer t.a.v. drs. C.C.M. Vendrik, wnd voorzitter Lange Voorhout 8 Postbus 20015 2500 EA DEN HAAG Betreft 2740.2015036391 Reactie op het Conceptrapport

Nadere informatie

Instrument voor toekenning van kraamzorg: Partusassistentie en kraamzorg gedurende de kraamperiode

Instrument voor toekenning van kraamzorg: Partusassistentie en kraamzorg gedurende de kraamperiode L ANDEL IJ K I N D IC AT IE PR OT O C OL KR A AM Z OR G Instrument voor toekenning van kraamzorg: Partusassistentie en kraamzorg gedurende de kraamperiode Maart 2008 Colofon Het actualiseren van het LIP

Nadere informatie

Kwaliteits indicatoren

Kwaliteits indicatoren Kwaliteits indicatoren KRAAMZORG Verslagjaar 2012 7 november 2012 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. Gebruikershandleiding 5 3. Samenvatting indicatoren 6 4. Kwaliteitsindicatoren 8 1 Tijdige intake 8 2

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 30 november 2015 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 30 november 2015 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX Den Haag T 070 340 79 11 F 070 340

Nadere informatie

Geachte heer/mevrouw,

Geachte heer/mevrouw, Menzis COA Administratie B.V. Postbus 405 6700 AK Wageningen t 088 112 21 20 f 088 112 21 31 e zorginkoop@rzasielzoekers.nl www.rzasielzoekers.nl Datum Behandeld door Zorginkoop MCA Ons kenmerk MCA-Kraam2015

Nadere informatie

Handreiking. Prenatale voorlichting, een nieuwe activiteit in opdracht van de gemeente

Handreiking. Prenatale voorlichting, een nieuwe activiteit in opdracht van de gemeente Handreiking Prenatale voorlichting, een nieuwe activiteit in opdracht van de gemeente Prenatale voorlichting, een nieuwe activiteit in opdracht van de gemeente Gemeenten hebben de opdracht een Centrum

Nadere informatie

Bevalling en kraamzorg. Bevalling en kraamzorg, goed geregeld bij de SZVK

Bevalling en kraamzorg. Bevalling en kraamzorg, goed geregeld bij de SZVK Bevalling en kraamzorg, goed geregeld bij de SZVK 2 Verloskundige hulp Allereerst wil de SZVK u van harte feliciteren met uw zwangerschap. In deze brochure leest u wat u in de komende tijd moet regelen

Nadere informatie

Verloskundige zorg en kraamzorg 2014

Verloskundige zorg en kraamzorg 2014 Verloskundige zorg en kraamzorg 2014 Verloskundige zorg en kraamzorg Gefeliciteerd met uw zwangerschap! Het krijgen van een kind is een bijzondere gebeurtenis. Om ervoor te zorgen dat u straks van uw kraamtijd

Nadere informatie

6 a 8 controles afhankelijk van professionele noodzaak en/of behoefte vrouw. -Er is aandacht gegeven aan medische en psychosociale.

6 a 8 controles afhankelijk van professionele noodzaak en/of behoefte vrouw. -Er is aandacht gegeven aan medische en psychosociale. Time task matrix zorgproces SSRI gebruik in de zwangerschap Versie 10 maart 2015 Alles in rood is specifiek voor gebruik SSRI, alles in zwart is gebruikelijke zorg voor iedere zwangere (voor de meest recente

Nadere informatie

Ons kenmerk Inlichtingen bij Doorkiesnummer Den Haag CZ-CB-U-2774940 17 juli 2007

Ons kenmerk Inlichtingen bij Doorkiesnummer Den Haag CZ-CB-U-2774940 17 juli 2007 De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Ons kenmerk Inlichtingen bij Doorkiesnummer Den Haag 17 juli 2007 Onderwerp Bijlage(n) Uw brief Schriftelijke vragenronde

Nadere informatie

Verzamelen en interpreteren van gegevens

Verzamelen en interpreteren van gegevens De opleiding tot obstetrieverpleegkundige Eindtermen van de opleiding tot obstetrieverpleegkundige 1. Vakinhoudelijk handelen Verzamelen en interpreteren van gegevens 1.1. De obstetrieverpleegkundige verzamelt

Nadere informatie

Op welke vragen geeft dit digitale kaartenboek antwoord?

Op welke vragen geeft dit digitale kaartenboek antwoord? Op welke vragen geeft dit digitale kaartenboek antwoord? Wie doet wat in de bekostiging, verstrekking, financiering en het pakketbeheer van specialistische en? Hoe kan een specialistisch worden bekostigd?

Nadere informatie

Kinkhoest is gevaarlijk voor zuigelingen en jonge kinderen

Kinkhoest is gevaarlijk voor zuigelingen en jonge kinderen Samenvatting Kinkhoest is gevaarlijk voor zuigelingen en jonge kinderen Kinkhoest is een gevaarlijke ziekte voor zuigelingen en jonge kinderen. Hoe jonger het kind is, des te vaker zich restverschijnselen

Nadere informatie

Verloskundige zorg en kraamzorg 2015

Verloskundige zorg en kraamzorg 2015 Verloskundige zorg en kraamzorg 2015 Verloskundige zorg en kraamzorg Gefeliciteerd met uw zwangerschap! Het krijgen van een kind is een bijzondere gebeurtenis. Om ervoor te zorgen dat u straks van uw kraamtijd

Nadere informatie

Verloskundige zorg en Kraamzorg 2010. Gefeliciteerd met uw zwangerschap!

Verloskundige zorg en Kraamzorg 2010. Gefeliciteerd met uw zwangerschap! Verloskundige zorg en Kraamzorg 2010 Gefeliciteerd met uw zwangerschap! Verloskundige zorg en kraamzorg Gefeliciteerd met uw zwangerschap! Het krijgen van een kind is een bijzondere gebeurtenis. Om ervoor

Nadere informatie

Zorgen over de voorgenomen overheveling van het kortdurend eerstelijnsverblijf naar de Zvw per 2017.

Zorgen over de voorgenomen overheveling van het kortdurend eerstelijnsverblijf naar de Zvw per 2017. Ministerie van VWS Mevrouw drs. E.I. Schippers Postbus 20350 2500 EJ 'S-GRAVENHAGE Sparrenheuvel 16 Postbus 520 3700 AM ZEIST Telefoon (030) 698 89 11 Telefax (030) 698 83 33 E-mail info@zn.nl Contactpersoon

Nadere informatie

Deel B Omvang Dekking ONVZ Zorgverzekering Buitenland 2010

Deel B Omvang Dekking ONVZ Zorgverzekering Buitenland 2010 Deel B Omvang Dekking ONVZ Zorgverzekering Buitenland 2010 INHOUDSOPGAVE Artikel 1 Artikel 2 Artikel 3 Artikel 4 Artikel 5 Artikel 6 Artikel 7 Artikel 8 Artikel 9 Artikel 10 Artikel 11 Artikel 12 Artikel

Nadere informatie

De Raad van State gehoord (advies van.., nummer ); Gezien het nader rapport van Onze Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport van..

De Raad van State gehoord (advies van.., nummer ); Gezien het nader rapport van Onze Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport van.. Besluit van houdende wijziging van het Besluit zorgverzekering in verband met het vervangen van de no-claimteruggave door een verplicht eigen risico Op de voordracht van Onze Minister van Volksgezondheid,

Nadere informatie

Zwangerschap, bevalling en kraamzorg Goed geregeld bij Univé

Zwangerschap, bevalling en kraamzorg Goed geregeld bij Univé Zwangerschap, en kraamzorg Goed geregeld bij Univé Deze brochure is goedgekeurd door Stichting Makkelijk Lezen Van harte gefeliciteerd met uw zwangerschap! Nu begint een bijzondere tijd waarin veel gebeurt.

Nadere informatie

Aanvullende kinkhoestvaccinatie: perspectief van de zorgverzekering. Datum 18 november 2015 Status DEFINITIEF

Aanvullende kinkhoestvaccinatie: perspectief van de zorgverzekering. Datum 18 november 2015 Status DEFINITIEF Aanvullende kinkhoestvaccinatie: perspectief van de zorgverzekering Datum 18 november 2015 Status DEFINITIEF Colofon Projectnaam Beoordelingskamer Vaccins Versienummer 0.1 Volgnummer 2015138718 Opdrachtgever

Nadere informatie

Zorgverzekering en Publieke Gezondheid: Een paar apart? Geert van Hoof. arts Maatschappij en Gezondheid medisch adviseur Medisch Advies Groep CZ

Zorgverzekering en Publieke Gezondheid: Een paar apart? Geert van Hoof. arts Maatschappij en Gezondheid medisch adviseur Medisch Advies Groep CZ Zorgverzekering en Publieke Gezondheid: Een paar apart? Geert van Hoof arts Maatschappij en Gezondheid medisch adviseur Medisch Advies Groep CZ Presentatie RAC, 29 september 2014 Voorstellen Geert van

Nadere informatie

Algemene voorwaarden Frédérique Babyzorg

Algemene voorwaarden Frédérique Babyzorg Algemene voorwaarden Frédérique Babyzorg Deze algemene voorwaarden geven de rechten en plichten weer van Frédérique Babyzorg (FB) en de cliënt. Alle zorg die geleverd wordt door Frédérique Babyzorg wordt

Nadere informatie

Over de grenzen van de eigen praktijk 1 Hoe geeft de verloskundige cliëntgericht werken vorm met de hele keten?

Over de grenzen van de eigen praktijk 1 Hoe geeft de verloskundige cliëntgericht werken vorm met de hele keten? Over de grenzen van de eigen praktijk 1 Hoe geeft de verloskundige cliëntgericht werken vorm met de hele keten? De Inspectie voor de Gezondheidszorg spreekt in haar recente rapport (juni 2014) 2 haar waardering

Nadere informatie

In verwachting. momenten en herinneringen. Daarom luisteren we eerst naar jullie wensen en vullen daarna in overleg de kraamzorg

In verwachting. momenten en herinneringen. Daarom luisteren we eerst naar jullie wensen en vullen daarna in overleg de kraamzorg Kraamzorg In verwachting Hartelijk gefeliciteerd met je zwangerschap! Een spannende tijd is aangebroken waarin veel verandert. De geboorte lijkt nog ver weg, maar het is nu tijd om een aantal praktische

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX Den Haag T 070 340 79 11 F 070 340

Nadere informatie

KNOV-Visie. Voeding van de pasgeborene. Utrecht 2015

KNOV-Visie. Voeding van de pasgeborene. Utrecht 2015 1 5 KNOV-Visie Voeding van de pasgeborene Utrecht 015 6 1 7 8 9 10 11 1 1 1 15 16 17 18 19 0 1 5 6 7 8 9 0 1 5 6 7 8 9 0 CLIËNTE De cliënte en haar partner maken een geïnformeerde keuze over de voeding

Nadere informatie

Redactie M.M. Wagenaar-Fischer, N. Heerdink-Obenhuijsen, M. Kamphuis, J. de Wilde

Redactie M.M. Wagenaar-Fischer, N. Heerdink-Obenhuijsen, M. Kamphuis, J. de Wilde Samenvatting van de JGZ Richtlijn secundaire preventie kindermishandeling. Handelen bij een vermoeden van kindermishandeling Samenvatting voor het management Redactie M.M. Wagenaar-Fischer, N. Heerdink-Obenhuijsen,

Nadere informatie

Functiebeschrijving Kraamverzorgende

Functiebeschrijving Kraamverzorgende Functiebeschrijving Kraamverzorgende Algemene informatie Organisatie: BTKzorg Functie: Kraamverzorgende Datum: Maart 2012 Status: Functiebeschrijving FWG-schaal: 35 Kern en doelstelling van de functie

Nadere informatie

Beleidsregels indicatiestelling AWBZ. Bijlage 8. Verblijf

Beleidsregels indicatiestelling AWBZ. Bijlage 8. Verblijf Versie 1 juli 2009 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Doelstelling functie 5 2.1 Algemeen 5 2.2 Beschermende woonomgeving 5 2.3 Therapeutisch leefklimaat 5 2.4 Permanent toezicht 5 3 Indicatiecriteria 6 3.1

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 8 oktober 2015 Betreft Bekostiging intensieve kindzorg

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 8 oktober 2015 Betreft Bekostiging intensieve kindzorg > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres Parnassusplein 5 2511 VX Den Haag www.rijksoverheid.nl Bijlage(n)

Nadere informatie

ALGEMENE LEVERINGSVOORWAARDEN

ALGEMENE LEVERINGSVOORWAARDEN Da Costalaan 87 2281 SE Rijswijk T. 06 36 33 23 77 info@kraamzorgpuckenco.n l www.kraamzorgpuckenco.nl NL 43 KNAB 0721 8952 47 KVK 62409832 ALGEMENE LEVERINGSVOORWAARDEN Artikel 1: DEFINITIES Basiskwaliteitseisen

Nadere informatie

Contactmoment 3 Evaluatie bevalling en vooruitblikken kraamperiode

Contactmoment 3 Evaluatie bevalling en vooruitblikken kraamperiode Bijlage 1 Checklist samenwerking kraamzorg en verloskundige Contactmoment 1 Tijdens zwangerschap Intake kraamzorg heeft plaatsgevonden op (datum): Bijzonderheden doorgegeven aan verloskundigenpraktijk

Nadere informatie

Model plan-van-aanpak voor verbetering van het borstvoedingsbeleid met als uitgangspunt de Tien vuistregels voor het welslagen van de borstvoeding

Model plan-van-aanpak voor verbetering van het borstvoedingsbeleid met als uitgangspunt de Tien vuistregels voor het welslagen van de borstvoeding Model plan-van-aanpak voor verbetering van het borstvoedingsbeleid met als uitgangspunt de Tien vuistregels voor het welslagen van de borstvoeding Zorg voor borstvoeding certificering Postbus 2047 2930

Nadere informatie

De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Postbus 20350 2500 EJ DEN HAAG. Advisering Besluit langdurige zorg.

De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Postbus 20350 2500 EJ DEN HAAG. Advisering Besluit langdurige zorg. POSTADRES Postbus 93374, 2509 AJ Den Haag BEZOEKADRES Juliana van Stolberglaan 4-10 TEL 070-88 88 500 FAX 070-88 88 501 INTERNET www.cbpweb.nl www.mijnprivacy.nl AAN De Staatssecretaris van Volksgezondheid,

Nadere informatie

0530.2015132661. Datum 7 december 2015 Betreft Definitief advies als bedoeld in artikel 114 Zorgverzekeringswet

0530.2015132661. Datum 7 december 2015 Betreft Definitief advies als bedoeld in artikel 114 Zorgverzekeringswet QO\SO\oU ~ 8 DEf.?U1ü > Retouradres Postbus 320, 1110 AH Diemen Aan de Geschillencommissie van Stichting Klachten en Geschillen Zorgverzekeringen (SKGZ) T.a.v. mevrouw Postbus 291 3700 AG ZEIST 0530.2015132661

Nadere informatie

Diagnostische technieken door optometristen gehanteerd behoren tot te verzekeren prestaties. De optometrist verricht diagnostiek in de oogheelkundige

Diagnostische technieken door optometristen gehanteerd behoren tot te verzekeren prestaties. De optometrist verricht diagnostiek in de oogheelkundige Onderwerp: Samenvatting: Soort uitspraak: Diagnostische technieken door optometristen gehanteerd behoren tot te verzekeren prestaties De optometrist verricht diagnostiek in de oogheelkundige zorg. Een

Nadere informatie

BELEIDSREGEL BR/CU-7073

BELEIDSREGEL BR/CU-7073 BELEIDSREGEL Stoppen-met-rokenprogramma Ingevolge artikel 57, eerste lid, aanhef en onder b en c, van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg), stelt de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) beleidsregels

Nadere informatie

Inhoud. Kindje op komst, van harte gefeliciteerd!

Inhoud. Kindje op komst, van harte gefeliciteerd! Kindje op komst, van harte gefeliciteerd! Je bent in verwachting, een bijzondere tijd in je leven. Tijdens de zwangerschap bereid je je al voor op de geboorte van je kindje en de tijd erna. Kraamzorg is

Nadere informatie

Er blijft gezondheidswinst liggen doordat vaccins onvoldoende benut worden

Er blijft gezondheidswinst liggen doordat vaccins onvoldoende benut worden Samenvatting Er blijft gezondheidswinst liggen doordat vaccins onvoldoende benut worden Nieuwe biotechnologische methoden, met name DNA-technieken, hebben de vaccinontwikkeling verbeterd en versneld. Met

Nadere informatie

0530.2016009438. het verslag van de hoorzitting d.d. 10 februari 2016 gestuurd met het verzoek om een definitief advies.

0530.2016009438. het verslag van de hoorzitting d.d. 10 februari 2016 gestuurd met het verzoek om een definitief advies. 3 1 MA.ART 2016 0 ISO ZOiCJ > Retouradres Postbus 320, 1110 AH Diemen Aan de Geschillencommissie van Stichting Klachten en Geschillen Zorgverzekeringen (SKGZ) T.a.v. mevrouw mr. Postbus 291 3700 AG ZEIST

Nadere informatie

Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling

Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling Meldcode huiselijk Datum: 14 april 2011 Status: Definitief Versie: 1.0 Meldcode huiselijk Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Meldcode... 4 2. Stappenplan bij signalen van huiselijk... 6 Stap 1: In kaart

Nadere informatie

Fase Handeling Zorgverlener Preconceptiefase

Fase Handeling Zorgverlener Preconceptiefase Bijlage. Procedurebeschrijving Zorgpad Welke stappen doorloopt de (aanstaande) zwangere tot en met de overdracht naar de jeugdverpleegkundige. Het proces start bij de intake. Index Zorgpad zwangere Netwerk

Nadere informatie

Body of Knowledge. Kwalificatiedossier Verzorgende IG. Werkversie 0.1. 1/9 Verzorgende IG v0.1

Body of Knowledge. Kwalificatiedossier Verzorgende IG. Werkversie 0.1. 1/9 Verzorgende IG v0.1 Body of Knowledge Kwalificatiedossier Verzorgende IG Werkversie 0.1 1/9 Verzorgende IG v0.1 Inhoud 1 Verzorgende IG basis... 3 1.1 Zorgcontext... 3 1.2 Communicatie, coaching en begeleiding... 3 1.3 Functioneren

Nadere informatie

Nieuwsbrief april 2013

Nieuwsbrief april 2013 Klik hier als de nieuwsbrief niet correct is weergegeven Nieuwsbrief april 2013 april 2013 nr.2 Goed nieuws over "het reinigen" van de thermometer Schijnveiligheid Keurmerk kruiken Scholing partusteams

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 27 oktober 2014 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 27 oktober 2014 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 2008 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Rijnstraat 50 255 XP DEN HAAG T 070 340 79 F 070 340 78 34

Nadere informatie

Afschaffing eigen bijdrage bij bevallingen in het ziekenhuis - Initiatiefnota-

Afschaffing eigen bijdrage bij bevallingen in het ziekenhuis - Initiatiefnota- Afschaffing eigen bijdrage bij bevallingen in het ziekenhuis - Initiatiefnota- Partij van de Arbeid Oktober 2013 Voorwoord Ook al is de reputatie van de Nederlandse gezondheidszorg goed en werken veel

Nadere informatie

De voor Kraam Inzicht b.v. geldende Algemene voorwaarden voor de Kraamzorg van de Kraamzorgbranche (Actiz en BTN e.a.) van november 2011.

De voor Kraam Inzicht b.v. geldende Algemene voorwaarden voor de Kraamzorg van de Kraamzorgbranche (Actiz en BTN e.a.) van november 2011. De voor Kraam Inzicht b.v. geldende Algemene voorwaarden voor de Kraamzorg van de Kraamzorgbranche (Actiz en BTN e.a.) van november 2011. Deze Algemene Voorwaarden van ActiZ en BTN zijn tot stand gekomen

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Psychiatrie- Obstetrie- Paediatrie (POP)-poli. Informatie voor patiënten over de POP-poli van Tergooi.

Patiënteninformatie. Psychiatrie- Obstetrie- Paediatrie (POP)-poli. Informatie voor patiënten over de POP-poli van Tergooi. Patiënteninformatie Psychiatrie- Obstetrie- Paediatrie (POP)-poli Informatie voor patiënten over de POP-poli van Tergooi. Inhoudsopgave Pagina Inleiding 4 Psychiatrische aandoeningen en kinderwens of

Nadere informatie

Aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Postbus 20350 2500 EJ DEN HAAG

Aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Postbus 20350 2500 EJ DEN HAAG > Retouradres Postbus 320, 1110 AH Diemen Aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Postbus 20350 2500 EJ DEN HAAG 0530. Eekholt 4 1112 XH Diemen Postbus 320 1110 AH Diemen www.zorginstituutnederland.nl

Nadere informatie

Behandeld door Telefoonnummer E-mailadres Kenmerk l 129240/186658. Uw verzoek tot ingrijpen in de markt voor diabeteshulpmiddelen 1 juli 2015

Behandeld door Telefoonnummer E-mailadres Kenmerk l 129240/186658. Uw verzoek tot ingrijpen in de markt voor diabeteshulpmiddelen 1 juli 2015 Diabetesvereniging Nederland T.a.v. Postbus 470 3830 AM LEUSDEN Newtonlaan 1-41 3584 BX Utrecht Postbus 3017 3502 GA Utrecht T 030 296 81 11 F 030 296 82 96 E info@nza.nl I www.nza.nl Behandeld door

Nadere informatie

Algemene voorwaarden Kraamzorg Wereld Wonder 2015

Algemene voorwaarden Kraamzorg Wereld Wonder 2015 Algemene voorwaarden Kraamzorg Wereld Wonder 2015 Deze Algemene Voorwaarden van ActiZ en BTN zijn tot stand gekomen in overleg met de Consumentenbond, de Nederlandse Patiënten Consumenten Federatie (NPCF)

Nadere informatie

Over de Zorgbalans: achtergrond en aanpak

Over de Zorgbalans: achtergrond en aanpak 1 Over de Zorgbalans: achtergrond en aanpak 1.1 De Zorgbalans beschrijft de prestaties van de gezondheidszorg In de Zorgbalans geven we een overzicht van de prestaties van de Nederlandse gezondheidszorg

Nadere informatie

Eigen regie en eigen verantwoordelijkheid in de (ouderen) zorg.

Eigen regie en eigen verantwoordelijkheid in de (ouderen) zorg. Eigen regie en eigen verantwoordelijkheid in de (ouderen) zorg. Joop Blom, voorzitter commissie Zorg en Welzijn en Wonen NVOG VOOR: Vereniging Gepensioneerden DuPont Nederland op 23 april 2015. Ontwikkelingen.

Nadere informatie

Overeenkomst Kraamzorg 2015

Overeenkomst Kraamzorg 2015 Overeenkomst Kraamzorg 2015 De ondergetekenden: De Zorgverzekeraar: VGZ Zorgverzekeraar N.V. IZZ Zorgverzekeraar N.V. IZA Zorgverzekeraar N.V. N.V. Zorgverzekeraar UMC N.V. VGZ Cares N.V. Univé Zorg Zowel

Nadere informatie

Waarom een zorgpad voor zwangeren met sociale risicofactoren:

Waarom een zorgpad voor zwangeren met sociale risicofactoren: Inleiding Zorgpad In Hoogeveen hebben wij een relatief hoog percentage achterstandsgebieden, vergelijkbaar met Rotterdam (60%). Het verschil met Rotterdam is dat het in Hoogeveen gaat om een autochtone

Nadere informatie

Verbetering nodig in de samenwerking tussen kraamzorg en JGZ voor verantwoorde geboortezorg. Utrecht, juni 2014

Verbetering nodig in de samenwerking tussen kraamzorg en JGZ voor verantwoorde geboortezorg. Utrecht, juni 2014 Verbetering nodig in de samenwerking tussen kraamzorg en JGZ voor verantwoorde geboortezorg Utrecht, juni 2014 Verbetering nodig in de samenwerking tussen kraamzorg en JGZ voor verantwoorde geboortezorg

Nadere informatie

Van systemen naar mensen Gezamenlijke agenda VWS 8 februari 2013. Vereniging Senioren ING Regio Rotterdam/Zeeland 24 april 2014 Joop Blom

Van systemen naar mensen Gezamenlijke agenda VWS 8 februari 2013. Vereniging Senioren ING Regio Rotterdam/Zeeland 24 april 2014 Joop Blom Nederlandse Vereniging van Organisaties van Gepensioneerden Van systemen naar mensen Gezamenlijke agenda VWS 8 februari 2013. Vereniging Senioren ING Regio Rotterdam/Zeeland 24 april 2014 Joop Blom Nieuwe

Nadere informatie

Het Nederlandse Zorgstelsel

Het Nederlandse Zorgstelsel Het Nederlandse Zorgstelsel Een heldere blik op de regels in de gezondheidszorg Corné Adriaansen 12 september 2012 Door de bomen het bos niet meer te zien? Zorgstelsel Nederland 2012 Financieringsstromen

Nadere informatie

Beleidsregels indicatiestelling AWBZ 2011. Bijlage 7. Behandeling

Beleidsregels indicatiestelling AWBZ 2011. Bijlage 7. Behandeling 2011 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Doelstelling functie 4 2.1 Algemeen 4 2.2 Continue, systematische, langdurige en multidisciplinaire zorg (CSLM) 5 2.3 gericht op herstel en/of het aanleren van vaardigheden

Nadere informatie

De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport De heer drs. M.J. van Rijn Postbus 20350 2509 EJ DEN HAAG. Geachte heer Van Rijn,

De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport De heer drs. M.J. van Rijn Postbus 20350 2509 EJ DEN HAAG. Geachte heer Van Rijn, De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport De heer drs. M.J. van Rijn Postbus 20350 2509 EJ DEN HAAG Datum 8 augustus 2013 Onderwerp Wetsvoorstel versterking eigen kracht Uw kenmerk Ons

Nadere informatie

Aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Postbus 20350 2500 EJ DEN HAAG. Datum 13 maart 2015 GVS rapport 15/04 dulaglutide (Trulicity )

Aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Postbus 20350 2500 EJ DEN HAAG. Datum 13 maart 2015 GVS rapport 15/04 dulaglutide (Trulicity ) > Retouradres Postbus 320, 1110 AH Diemen Aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Postbus 20350 2500 EJ DEN HAAG 0530.2015030019 Zorginstituut Nederland Pakket Eekholt 4 1112 XH Diemen Postbus

Nadere informatie

1. Uitstroom mondzorg achttien- tot tweeëntwintigjarigen

1. Uitstroom mondzorg achttien- tot tweeëntwintigjarigen Samenvatting In 1995 is de aanspraak op tandheelkundige hulp voor volwassen verzekerden beperkt. De beperking van de aanspraak op tandheelkundige hulp is doorgevoerd om daarmee de gewenste financiële verantwoordelijkheid

Nadere informatie

Geachte leden van de Vaste Commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport,

Geachte leden van de Vaste Commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport, Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Sparrenheuvel 16 Postbus 520 3700 AM ZEIST Telefoon (030) 698 89 11 Telefax (030) 698 83 33 E-mail info@zn.nl Contactpersoon Doorkiesnummer

Nadere informatie

Kraamzorg Vertrouwd Dichtbij

Kraamzorg Vertrouwd Dichtbij Een kindje op komst Kraamzorg Vertrouwd Dichtbij Zo n kraamverzorgende als Godelieve brengt rust en vertrouwen. We hebben veel van haar geleerd. Een Fijne start Je verwacht een kindje? Gefeliciteerd! Geniet

Nadere informatie

BELEIDSREGEL CV-5900-4.0.-11

BELEIDSREGEL CV-5900-4.0.-11 BELEIDSREGEL Prestatiebeschrijvingen voor oefentherapie Gelet op het bepaalde in artikel 59 van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg) heeft de Nederlandse Zorgautoriteit de volgende beleidsregel vastgesteld.

Nadere informatie

Hierbij zend ik u de antwoorden op de vragen van het Kamerlid Leijten (SP) over de indicatiestelling door professionals (2015Z06168).

Hierbij zend ik u de antwoorden op de vragen van het Kamerlid Leijten (SP) over de indicatiestelling door professionals (2015Z06168). > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 2008 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Rijnstraat 50 255 XP DEN HAAG T 070 340 79 F 070 340 78 34

Nadere informatie

Handige tips en weetjes. Waar moet ik aan denken? Groene Kruis Kraamzorg. Speciaal voor jou, persoonlijk en op maat. Vertrouwd vanaf het begin.

Handige tips en weetjes. Waar moet ik aan denken? Groene Kruis Kraamzorg. Speciaal voor jou, persoonlijk en op maat. Vertrouwd vanaf het begin. Handige tips en weetjes. Waar moet ik aan denken? Groene Kruis Speciaal voor jou, persoonlijk en op maat. Vertrouwd vanaf het begin. Inhoudsopgave In dit boekje vind je alle informatie over onze kraamzorg.

Nadere informatie

2011D04279 LIJST VAN VRAGEN TOTAAL

2011D04279 LIJST VAN VRAGEN TOTAAL 2011D04279 LIJST VAN VRAGEN TOTAAL 1 De Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) noemt het opvallend dat het aantal abortussen vanaf 20 weken is toegenomen en veronderstelt dat dit verband houdt met de

Nadere informatie

Kennissynthese Kraamzorg

Kennissynthese Kraamzorg TNO-rapport TNO/CH 2013 R11093 Kennissynthese Kraamzorg Behavioural and Societal Sciences Wassenaarseweg 56 2333 AL Leiden Postbus 2215 2301 CE Leiden www.tno.nl T +31 88 866 90 00 F +31 88 866 06 10 infodesk@tno.nl

Nadere informatie

Klinische verloskunde in het dokter J.H.Jansenziekenhuis te Emmeloord: een verkenning.

Klinische verloskunde in het dokter J.H.Jansenziekenhuis te Emmeloord: een verkenning. Klinische verloskunde in het dokter J.H.Jansenziekenhuis te Emmeloord: een verkenning. C.J. Dekker, huisarts te Urk. Februari 2003. Inleiding De haalbaarheid van een klinische afdeling gynaecologie-verloskunde

Nadere informatie

Inhoud Basispakket JGZ per 1-1-2015 (concept maart 2014)

Inhoud Basispakket JGZ per 1-1-2015 (concept maart 2014) Inhoud Basispakket JGZ per 1-1-2015 (concept maart 2014) Inhoud Advies Commissie De Winter Opmerkingen uit standpunt staatssecretaris Van Rijn Zat al in BTP Zat nog niet in BTP, maar deed JGZ al Nieuw

Nadere informatie

Aanvraag MRI door een huisarts in de Zorgverzekeringswet

Aanvraag MRI door een huisarts in de Zorgverzekeringswet Onderwerp: Samenvatting: Aanvraag voor een MRI door een huisarts in voorgeschreven situaties is zorg zoals huisartsen plegen te bieden Indien een MRI wordt aangevraagd door een huisarts voor indicaties

Nadere informatie

Protocol. de Inspectie voor de Gezondheidszorg. de Nederlandse Zorgautoriteit

Protocol. de Inspectie voor de Gezondheidszorg. de Nederlandse Zorgautoriteit Protocol tussen de Inspectie voor de Gezondheidszorg en de Nederlandse Zorgautoriteit inzake samenwerking en coördinatie op het gebied van beleid, regelgeving, toezicht & informatieverstrekking en andere

Nadere informatie

Rapportage cliëntervaringsonderzoek CQI Kraamzorg. Kraamzorg JoNa BV

Rapportage cliëntervaringsonderzoek CQI Kraamzorg. Kraamzorg JoNa BV Rapportage cliëntervaringsonderzoek CQI Kraamzorg Kraamzorg JoNa BV Uitgevoerd door Kraamzorg Prestatie Monitor (Qualizorg B.V.) Periode: Van 01 01 2013 t/m 31 12 2013 Geaccrediteerd door : Inleiding In

Nadere informatie

Bij besluit van 16 oktober 2007 heeft de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (hierna: de minister) dit verzoek afgewezen

Bij besluit van 16 oktober 2007 heeft de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (hierna: de minister) dit verzoek afgewezen LJN: BJ3428, Raad van State, 200805745/1/H2 Datum uitspraak: 22-07-2009 Datum publicatie: 23-07-2009 Rechtsgebied: Bestuursrecht overig Soort procedure: Hoger beroep Inhoudsindicatie: Bij brief van 5 september

Nadere informatie