Mentor. Leerstrategieën. ROC van Amsterdam Opleiding Juridische Dienstverlening Semester

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Mentor. Leerstrategieën. ROC van Amsterdam Opleiding Juridische Dienstverlening Semester 1 2013-2014"

Transcriptie

1 Mentor & Leerstrategieën ROC van Amsterdam Opleiding Juridische Dienstverlening Semester

2

3 INHOUDSOPGAVE De 3 Minuten Test... 3 Algemene Ontwikkeling... 4 Deze les gaat over algemene ontwikkeling. Wat is algemene ontwikkeling, waar komt het vandaan, wanneer ben je algemeen ontwikkeld, wat moet je doen om algemeen ontwikkeld te zijn en wat heb je eraan?... 4 Wat is algemene ontwikkeling eigenlijk?... 4 Waar komt het vandaan?... 4 Wanneer ben je algemeen ontwikkeld?... 4 Wat moet je doen om je algemene ontwikkeling te verbeteren en wat heb je eraan?... 7 Opdracht:... 8 Werkverzorging & controleren van eigen werk Woordspin/ mindmap docent maakt dit op het bord!... 9 Agenda /Timemanagement Prioriteiten stellen Opdracht1: Casus Opdracht 2 - Agenda invullen Planning Voorlezen Opdracht Aantekeningen maken Opdracht Samenvatten Opdracht Toetsvoorbereiding Een examen maken Proactief zijn en handelen Wat is proactief handelen? Bronnengebruik Het gebruik van bronnen om antwoorden op vragen te vinden Soorten bronnen Betrouwbaarheid van een internetbron Het (her)gebruik van bronnen bij het schrijven van een artikel, verslag of je portfolio Mondelinge bronnen Digitale bronnen Opdracht Samenwerken Opdracht 1 Samenwerkingsafspraken Opdracht 2 Dilemma s Organisatorische zaken Informatievoorziening Studiegidsen Toetsweken Verzuim Tweede lijn

4 2

5 De 3 Minuten Test 1. Schrijf je naam op een blaadje. 2. Lees alle vragen eerst goed door. 3. Hoeveel is 3:1+3? 4. Schrijf drie Engelse woorden op. 5. Hoeveel minuten is een uur? 6. Tik drie maal met je pen of potlood op de tafel. 7. Denk aan je opa van je moeders kant. Hoe heet de vader van die opa zijn oudste kind? 8. Teken een vierkant, teken in dat vierkant een cirkel en in die cirkel een vraagteken. 9. Hoe laat is het? 10. Wat is in Nederland de meest voorkomende achternaam? 11. Hoe oud ben je? 12. Waar woon je? 13. Hoeveel uur heb je vannacht geslapen? 14. Schrijf drie tv programma's op waar je graag naar kijkt. 15. Sta op en ga zitten. 16. Hoeveel foute woorden staan er in deze zin: "Vindt je de banaan lekker, of geeft je hem liver geleik aan de swarte sjimpansees?" 17. Zit je vaak achter de computer? 18. Internet je vaak? 19. Hoe oud zou de neef van je betovergrootvader van je moeder geweest zijn? 20. Als je vraag twee goed gelezen hebt, maak je alleen vraag een, je legt je pen neer en gaat met je armen over elkaar kijken naar hoe je klasgenoten deze toets maken. 3

6 Algemene Ontwikkeling Deze les gaat over algemene ontwikkeling. Wat is algemene ontwikkeling, waar komt het vandaan, wanneer ben je algemeen ontwikkeld, wat moet je doen om algemeen ontwikkeld te zijn en wat heb je eraan? Wat is algemene ontwikkeling eigenlijk? Algemene ontwikkeling is een beetje een vreemde term. Het bestaat uit de woorden die als volgt in de Van Dale staan: al ge meen (bijvoeglijk naamwoord, bijwoord) 1 alle personen betreffend: het algemeen welzijn 2 niet in details tredend: een paar algemene opmerkingen en ont wik ke ling (de; v; meervoud: ontwikkelingen) 1 het ontwikkelen: algemene ontwikkeling brede kennis Brede kennis dus waarbij niet veel op de details wordt ingegaan. Aan je algemene ontwikkeling werk je je hele leven lang. Naar mate je ouder wordt, leer je immers steeds meer bij en doe je steeds meer levenservaring op. De basis voor je algemene ontwikkeling wordt gelegd in je jeugd. Van je ouders, op de basisschool en van je omgeving. Je algemene ontwikkeling wordt dus ook sterk beïnvloed door de waarden en normen binnen de (sub)cultuur waarin je opgroeit. Vanaf de middelbare school leer je steeds meer beroepsvaardigheden en inhoudelijke (vak)kennis en wordt er minder de nadruk gelegd op je algemene ontwikkeling. Waar komt het vandaan? De Nederlandse term algemene ontwikkeling is afgeleid van het Duitse bildungsideal dat ontstaan is in Duitsland in de 19 de eeuw. Algemene vorming werd gezien als de ideale kennis voor de elite, dit in tegenstelling tot beroepsvorming dat vooral bedoeld was voor de gewone burgers. Het verschil tussen algemene ontwikkeling of vorming en beroepsvorming zie je nu nog terug als je het VMBO vergelijkt met het gymnasium (VWO en de talen Grieks en Latijn). Kan je uitleggen waarin je dit terug vindt? Wanneer ben je algemeen ontwikkeld? Hoe kom je aan algemene ontwikkeling? Hoe zou jij onderstaande vraag op het VivaForum beantwoorden? 4

7 Figuur 1 Vraag over algemene ontwikkeling Je kan niet echt een moment aanwijzen waarop iemand algemeen ontwikkeld is. Wij vinden vaak van iemand dat hij of zij algemeen ontwikkeld is wanneer hij op veel vragen een antwoord weet en veel feiten kent. Onderwerpen die daarbij veel aan de orde zijn onder andere: Nederlandse schrijf- en luistervaardigheden, vooral spreekwoorden en gezegden. Feiten- en cijferkennis. De grote tijdsperioden in de geschiedenis, zoals de oudheid, middeleeuwen en nieuwe tijd. De vijf grootste godsdiensten in Nederland (Thora-, Bijbelen Korankennis) Kunstgeschiedenis. 5

8 Veel kennis dus ook van zaken die je lang niet altijd nodig hebt om te kunnen functioneren in de maatschappij. Heel erg uitgesproken voorbeelden zijn wel de vakken Grieks en Latijn op het gymnasium. Dit zijn moeilijke talen om te leren maar ze worden door niemand meer gesproken en je kan er ook vrijwel niks mee. Toch hebben mensen die Grieks en Latijn beheersen vaak veel aanzien. De typische schoolvakken die horen bij algemene ontwikkeling zijn Nederlands, geschiedenis, aardrijkskunde, economie en maatschappijleer of burgerschap. Hoe hoger de opleiding hoe meer aandacht er vaak is voor algemene ontwikkeling en hoe meer het ook van leerlingen verwacht wordt dat ze algemeen ontwikkeld zijn. Algemene ontwikkeling heeft veel te maken met status en aanzien. Hoe meer je kan laten zien dat je algemeen ontwikkeld bent, hoe meer status je ermee kan krijgen. Vandaar ook dat vanouds vooral de elite algemeen ontwikkeld werd. Kennis is macht en dat werkt andersom ook zo. Hoe dommer je mensen houdt hoe minder macht ze hebben. Is algemene ontwikkeling dat het zelfde als slim zijn? Nee dat niet je kan namelijk heel slim zijn maar weinig algemeen ontwikkeld zijn en andersom kan je ook niet erg slim zijn maar wel heel algemeen ontwikkeld. 6

9 Wat moet je doen om je algemene ontwikkeling te verbeteren en wat heb je eraan? Veel mensen vinden algemene ontwikkeling dus heel belangrijk maar waarom eigenlijk? De belangrijkste reden is dat je er je status mee kan verhogen. Jij krijgt meer aanzien. Dat kan weer helpen om hoger op de sociale en economische lader te klimmen. Respect van je vrienden en familie en een betere baan. Algemeen ontwikkeld zijn is dus een beetje gekoppeld aan de elite maar het grote verschil met vroeger is wel dat iedereen zich tegenwoordig algemeen kan ontwikkelen. Het blijft dus niet langer beperkt tot de elite. Zoals al eerder gezegd krijg je je algemene ontwikkeling vooral mee door je ouders, school en omgeving. Je kan echter steeds verder blijven ontwikkelen door te lezen, door het nieuws te volgen, door mee te doen aan quizzen en spelprogramma s op tv. Door geïnteresseerd te blijven in wat er in je omgeving maar eigenlijk over de hele wereld gebeurt. Er worden op scholen maar ook online ook cursussen algemene ontwikkeling aangeboden. Algemene ontwikkeling wordt door veel mensen ook gezien als leuk. Ze houden wedstrijdjes in wie het meest ontwikkeld is. Denk aan spellen zoals Trivial Pursuit, spelprogramma s op tv, het Groot Dictee der Nederlandse taal. In veel praatprogramma s op tv zie dat mensen hun best doen om zo algemeen ontwikkeld mogelijk over te komen. 7

10 Opdracht: Kijk de eerst 3,25 minuten van SamSam Algemene ontwikkeling aflevering 24 https://www.youtube.com/watch?v=ittnntynls8 Schrijf 4 punten op waarmee de kok laat merken bijzonder goed algemeen ontwikkeld te zijn. 8

11 Werkverzorging & controleren van eigen werk. 1. Woordspin/ mindmap docent maakt dit op het bord! Tijdsduur: 10 minuten We beginnen de les met het maken van een woordspin. Hierbij vertellen de leerlingen wat ze weten over werkverzorging en het controleren van eigen werk. Dit kan gaan over bijvoorbeeld: Voorblad Plaatjes Lettertype Lettergrootte Inhoudsopgave Inleiding Hoe lever je een werkstuk/ verslag in? Hoe lever je een werkstuk/ verslag digitaal in? Hoe controleer je jouw werk? Tijdsduur: 15 minuten Doormiddel van de woordspin die gemaakt is ga je in gesprek met de leerlingen. Laat de leerlingen eerst vertellen wat en hoe zij denken dat het is en hoort. Vervolgens kun je hierop ingaan en vertellen hoe het officieel moet. Tijdsduur: 20 minuten De leerlingen gaan vervolgens zelf experimenteren met al deze informatie. Ze gaan nu de informatie toepassen, zo kan gecontroleerd worden of de leerlingen iets hebben begrepen. De leerlingen verdeel je in groepjes van 4. Er zijn vier taken en die worden verdeeld in de groepjes, dit mogen de leerlingen zelf doen. De opdracht: Maak samen als groep een samenvatting van de les. Deze samenvatting moet voldoen aan de eisen van een samenvatting (denk aan hoofzaken en bijzaken scheiden, in eigen woorden schrijven etc.). Vervolgens maakt leerling één het voorblad/ plaatjes, de tweede leerling zorgt voor de inleiding, de derde leerling maakt de inhoudsopgave en de vierde leerling controleert het werk. De leerling krijgen mee als opdracht omdat dit verslag per groepje digitaal in te leveren, dit moet volgens de criteria. De docent kijkt de verslagen na en geeft hier feedback waar nodig is. 9

12 Agenda /Timemanagement Tegenwoordig heeft iedereen het druk met zichzelf. School, werk, hobby s. Op zulke momenten is het slim om een agenda te hebben om de niet zo belangrijke dingen toch niet te vergeten. Een agenda is er om je dag georganiseerd in te delen. Per dag, per uur en per minuut weet je wat je te doen staat. Bij het gebruiken van een agenda is het van belang dat je minimaal twee weken van te voren je agenda invult. Op deze manier heb je een duidelijk overzicht van de taken die je te doen hebt. Prioriteiten stellen Een prioriteit is een taak die voorrang krijgt. Bijvoorbeeld omdat het op een bepaald moment af moet zijn. Voordat je prioriteiten kunt stellen, moet je weten wat jouw taken allemaal zijn. Het is slim om je lijstje te maken, met alle taken op volgorde van belangrijkheid. Opdracht1: Casus Aan het einde van het schooljaar is het weer tijd voor een schoolfeest. Jij als leider van de feestcommissie heeft de taak gekregen om alles in goede banen te leiden. Maak een takenlijst met de aandachtspunten die belangrijk zijn om het schoolfeest tot een groot succes te maken. Kortom, wat moet er allemaal gedaan worden? 1. Bedenk tien taken 2. Maak van deze tien taken een prioriteitenlijstje. Nummer de verschillende taken is het meest dringend en 10 het minst dringend. 3. Leg uit waarom je voor deze volgorde hebt gekozen. 4. Vergelijk vraag 1, 2 en 3 met je klasgenoot. Wat komt overeen en waar zitten de verschillen? Prioriteiten kun je ook op een andere manier indelen, zoals je hieronder in het schema kunt zien. 10

13 Niet belangrijk Belangrijk Dringend Doen Niet dringend later Tip: zelf doen Doorgeven Tip: inplannen en bewaken Dumpen Tip: kort tijd geven Tip: loslaten Doen: Een schoolopdracht die morgen af moet zijn is zowel belangrijk als dringend. Later: Het verslag dat je over twee weken moet inleveren wel belangrijk is maar nu (nog) niet dringend. Doorgeven: Stel je moeder belt met de vraag of je nu boodschappen voor haar kunt doen, dan is dit wel dringend, maar jij hoeft het niet per se te doen je kunt ook je zusje vragen om de boodschappen te halen. Je kunt deze taak dus doorgeven. Dumpen: Je moet leren voor een toets maar je weet dat er vanavond een leuke film op tv uitgezonden wordt. De film is niet dringend en ook niet belangrijk. Opdracht 2 - Agenda invullen. Op de volgende pagina vind je een voorbeeld van een weekplanning. Vul deze voor de aankomende week in. Bekijk daarna wel taken dringend en belangrijk zijn; vul deze in het andere schema in. 11

14 Planning Maandag Dinsdag Woensdag Donderdag Vrijdag Zaterdag Zondag Week.. School=rood Werk= groen Ontspanning= blauw Zelfstudie= paars Sporten=oranje Thuistaken=bruin 12

15 Voorlezen Voorlezen is van grote waarde voor de woordenschat, spelling, tekstbegrip en leesgedrag. Om een groter effect te behalen is het betrekken van je publiek van groot belang. Je kunt hierbij denken aan het stellen van het vragen over het voorgelezen stuk of verschillende opdrachten. Om goed te kunnen voorlezen zijn een aantal punten van belang: 1. lees de tekst zelf eerst door. Op deze manier kom je niet voor verrassingen te staan. 2. vertel vooraf kort waar het verhaal over gaat. 3. neem de tijd bij het voorlezen. Af en toe een adempauze is helemaal niet verkeerd. 4. maak gebruik van verschillende intonaties van je stem. Dit maakt het voorlezen interessanter en levendiger. 5. gebruik tijdens het voorlezen gebaren. 6. zorg ervoor dat je gezicht niet achter het boek verdwijnt. Opdracht In een groepje van 4, gaan jullie elkaar voorlezen. In de bijlage van deze reader vinden jullie vier fragmenten. Kies allemaal een fragment uit. Lees eerst jouw eigen fragment goed door! Lees elkaar om de beurt je fragment voor. Geef elkaar feedback over de volgende aandachtspunten: Wordt er verteld waar de tekst over gaat? Neemt de voorlezer de tijd bij het voorlezen? Is het fragment goed te volgen? Wordt er op een levendige manier voorgelezen? Welke tip zou je de voorlezer geven? 13

16 Aantekeningen maken Waarom zou ik aantekeningen maken, ik luister toch? Als je tijdens de les aantekeningen maakt ben je veel actiever bezig met de les én je weet wat belangrijke stof is voor de toets. Niet alleen wat er op het bord geschreven wordt, of wat er in de PowerPoint staat is belangrijk om aantekeningen van te maken. Docenten geven op allerlei manieren aan dat hij/zij iets belangrijk vindt om je op het goede spoor te zetten. Bijvoorbeeld door te zeggen: Het allerbelangrijkste is of Vergeet vooral niet dat en dan schrijf je natuurlijk zo snel mogelijk op wat volgt. Maar ook als de docent iets puntsgewijs opsomt (ten eerste, ten tweede ) of een conclusie trekt kun je maar beter notities maken, want dat zijn zaken die meestal in een toets terugkomen. Waar moet je op letten bij het maken van aantekeningen? Werk netjes. Het heeft geen zin, als je thuis eerst je aantekeningen moet gaan ontcijferen. Schrijf altijd de datum en het vak in de linker- of rechterbovenhoek van het papier. Nummer de blaadjes, zodat je ze in de juiste volgorde kunt bewaren. Werk niet op losse blaadjes, maar neem een schrift/schrijfblok mee naar school. Plaats een vraagteken bij iets wat je niet meteen hebt begrepen. Gebruik tijdbesparende afkortingen, maar wel altijd dezelfde. Een paar voorbeelden: d.w.z = dat wil zeggen bv. = bijvoorbeeld e.d. = en dergelijke i.p.v. = in plaats van enz. = enzovoorts m.a.w. = met andere woorden zgn = zogenaamd Je kunt ook bepaalde tekens gebruiken, waaraan je met één oogopslag kunt zien wat ermee wordt bedoeld. Een! bijvoorbeeld voor let op, of het? voor ik snap het niet. Maar pijltjes zijn ook erg handig, om het verband tussen zaken aan te geven. Bijvoorbeeld regen nat (als het regent word je nat) of A B (A leidt tot B). Een pijltje plus enkele afkortingen kunnen een ingewikkelde zin helder terugbrengen tot iets eenvoudigs. Kijk maar: Koningin Beatrix trad in 2013 af. Haar zoon Willem-Alexander heeft haar opgevolgd als koning. Aftreden Beatrix (2013) Koning Willem-Alexander Opdracht De docent laat een geluidsfragment horen. Hier maak jij aantekeningen van. - Zorg ervoor dat de aantekeningen kort en bondig zijn. - Vergelijk jouw aantekeningen met die van een klasgenoot, hebben jullie dezelfde punten genoteerd? 14

17 Samenvatten Wie een tekst samenvat geeft antwoord op twee vragen: - wat zijn de hoofdzaken en? - wat is het verband daartussen? Als je deze vragen kunt beantwoorden begrijp je de inhoud van de tekst. Als je de hoofdzaken uit een tekst hebt gehaald schrijf je ze op, in je eigen woorden. Bij veel leerlingen is hun eerste samenvatting bijna even lang als de oorspronkelijke tekst. Ze vinden alles belangrijk. Doe het dus anders. Bepaal eerst het hoofdonderwerp en zoek daarna naar de deelonderwerpen, dat zijn de aspecten van de hoofdgedachte die de schrijver apart belicht. Plaats die deelonderwerpen in een logische volgorde en kijk: het begin van je samenvatting is er. Stap 1: Bekijk hoe het boek in elkaar zit. Let hierbij op: tussenkopjes, samenvattingen, hoofdstukindeling, belangrijke (dikgedrukte) woorden etc. Stap 2: Lees de tekst een aantal malen goed door. Stap 3: Onderstreep per alinea de belangrijkste zin. En vergeet niet de belangrijke begrippen/woorden mee te nemen! Stap 4: Schrijf hier een lopend verhaal van. Stap 5: Maak een lijst waarin je de belangrijkste begrippen nog eens onder elkaar zet. Schrijf steeds de betekenis erachter en bedenk er steeds zelf een voorbeeld bij. Zo kun je controleren of je het hebt begrepen. Opdracht Neem een hoofdstuk, die terug komt in de toets, uit het Basisboek Recht, en maak hiervan een samenvatting. 15

18 Toetsvoorbereiding 1. Beter onthouden door slapen Heb je voor de toets geleerd? Zorg dan altijd dat je daarna een nacht slaapt! Na een nacht goed slapen scoor je beter omdat slapen je geheugen versterkt 2. Maak een spiekbriefje en gooi die voor de toets weg! Het maken van een spiekbriefje is eigenlijk een kleine samenvatting van de stof. 3. Niet te lang achter elkaar leren Informatie die je regelmatig herhaalt onthoud je beter dan informatie die je binnen korte tijd in je geheugen probeert te stampen. Daarom is het verstandiger iedere dag 10 minuten woorden te leren dan de dag voor de toets uren te stampen Beter iedere dag een stuk leren en herhalen dan in een keer alles in je hoofd proberen te stampen. Begin de dag met leren met het herhalen van de vorige dag /hoofdstuk. Neem dan pauze van 5 minuten Leer minuten een nieuw stuk. Neem dan een pauze van 10 minuten Herhaal daarna het nieuwe stuk dat je geleerd hebt. 4. Frisse lucht Zorg voor frisse lucht, ga inde pauze lekker naar buite 5. Ontspan je Leer niet door tot je gaat slapen. Dan kan je moeilijker inslapen. Ga voor het slapen iets doen wat je ontspant. 6. Drink niet te veel koffie, cola, thee of energiedrankjes. Daar zit cafeïne in en teveel ervan maakt je onrustig en nerveus. 16

19 Een examen maken Voor de examens recht worden, in de eerste drie semesters, alleen meerkeuzevragen gebruikt. Tips: 1. Lees goed Lees de vraag zorgvuldig door. Let op woorden als één, moet, kan, geen, etc. Deze woorden geven meestal al veel aan. Let vooral ook op dubbele ontkenningen zoals 'is niet onmogelijk', dat wil zeggen dat het wel mogelijk is. Probeer de vraag zonder de antwoorden te lezen te beantwoorden en zoek daarna naar het antwoord. Lees de vraag en de antwoorden zorgvuldig. Zoek de sleutelwoorden. Lees zorgvuldig, maar zoek er ook weer niet te veel achter. Vele vragen zijn niet erg 'diepzinnig' bedoeld. 2. Bedenk eerst zelf een antwoord. Kijk dan of het erbij staat. 3. Rondes Vul in de eerste ronde alleen de gemakkelijke vragen in. Sla over wat je niet weet. Vul in de tweede ronde de moeilijke vragen in. Sla de zeer moeilijke vragen over. Vul in de derde ronde de zeer moeilijke vragen in. Vul uiteindelijk alles in. 4. Twijfel; als je het antwoord niet zeker weet, kun je mogelijkheden gaan wegstrepen waarvan je zeker weet dat die het niet zijn. Bij drie of vier antwoordalternatieven geldt over het algemeen: Eén van de drie of vier is duidelijk onjuist. Bij vier antwoordmogelijkheden - de tweede blijkt met enig nadenken niet juist te zijn. Bepaal nu welke van de twee de beste is. De volgende punten helpen hierbij. 5. Het gaat om het beste antwoord; het hoeft niet perfect te zijn. De andere antwoorden zijn soms "echt" onzin, soms alleen maar "minder juist". 6. Als je goed bent voorbereid en je hebt de vraag zorgvuldig gelezen, dan is de eerste indruk vaak de beste. Verbeter alleen als je het zeker weet! Verbeter alleen als je echt heel zeker weet dat iets fout is. 7. Bij de laatste controle ga je stap voor stap langs elke vraag en antwoord. Ga nooit twijfelen en een ander antwoord geven. Wijzig alleen je antwoord als je tot echt nieuwe inzichten bent gekomen. Je eerste ingeving is meestal de beste ingeving, dus pas op. Alleen als 17

20 je echt een goede reden hebt, kun je alsnog het antwoord wijzigen. Controleer alle vragen, kijk goed of je alle vragen hebt beantwoord en lever je antwoorden in. 8. Laat je niet misleiden door het aantal keer dat je voor een bepaalde letter gekozen hebt. Theoretisch is het mogelijk dat alle goede antwoorden van een toets A zijn. Meestal staan de antwoorden namelijk op alfabetische volgorde. 9. Als er een ontkenning in de vraag zit, kan dat erg verwarrend zijn. Denk goed na over wat ze precies willen weten. 10. Als er een verhaaltje/casus bij de vraag hoort, staat daar vaak overbodige informatie in. Lees eerst de vraag. Lees dan pas de casus. Onderstreep de dingen die echt belangrijk zijn voor de vraag. 18

21 Proactief zijn en handelen Wat houdt proactief handelen in? En waarom is dit zo belangrijk? In dit deel van de reader wordt proactief zijn en handelen behandeld. Eén van de belangrijkste vragen die je jezelf kunt stellen om succesvol te zijn op school en in je dagelijks leven is : Ben ik proactief of reactief?. Met andere woorden: maak je zelf keuzes of laat je je keuzes en gedrag bepalen door prikkels van buitenaf? Neem je zelf de verantwoordelijkheid voor wat je eet, kijkt, doet en denkt of leef je je leven op basis van ingesleten (vaak contraproductieve) patronen? Het antwoord op die vraag is heel erg belangrijk voor de mate van succes dat je boekt op school of met andere dagelijkse bezigheden. Proactief gedrag Mensen die proactief zijn laten zich leiden door keuzes die zij zelf maken op basis van de dingen waar zij waarde aan hechten. Proactieve mensen snappen dat zij niet het slachtoffer zijn van hun verleden en dat ze ieder moment een nieuwe keuze kunnen maken. Dit biedt ze de mogelijkheid om zelf hun doelen te stellen én te behalen. Zij snappen dat ze zelf stappen kunnen zetten voor het persoonlijke succes dat ze voor ogen hebben. Proactief worden is een zoektocht naar persoonlijke groei, naar het loslaten van oude ineffectieve patronen, wrok en gedragingen waarvan je zelf niet eens wist dat je ze deed. Proactief worden is eng; het kost moeite, je moet je kwetsbaar opstellen en zelf verantwoording nemen voor wat je doet, denkt en kiest. De beloning is echter groot! Voorbeelden van uitspraken die proactief handelen in de weg kunnen staan zijn bijvoorbeeld: Mijn opvoeding: mijn ouders Mijn systeem: zo ben ik jou eenmaal dat verander ik niet meer Mijn omgeving: vervelende manager, vervelende docent, slechte ambtenaren. De sleutel om jezelf te bevrijden uit deze machteloze positie is proactief handelen. En proactiviteit begint bij jezelf. Wat als jij heel anders tegen deze situatie aan zou kijken? Wat als je je af zou vragen wat jij zelf kunt doen? Hoe zou je situatie veranderen als je doelen formuleerde die jou verder brengen? Met een proactieve houding neem je de volle verantwoordelijkheid voor je eigen situatie. Een bevrijdend standpunt, want er is geen anonieme omgeving, waar je boos op kunt zijn. Je kijkt bovendien in de toekomst, en blijft niet hangen in het verleden of in het nu. Om echt proactief te kunnen zijn, moet je dus vooral ook kunnen loslaten. Oude gewoonten, zekerheden, lang gekoesterde frustraties en verwijten, gedachten over hoe het allemaal zo heeft kunnen lopen, je moet ze de rug toekeren om verder te kunnen komen. Geef jij je leven vorm of doen je omstandigheden dat? Proactieve mensen zien in dat zij hun leven zelf vormgeven. Stephen Covey noemt dit handelen in de cirkel van invloed. Mensen die proactief zijn, beseffen dat zij zelf de keuzes in hun leven maken en dat zij de bakens elk moment zelf kunnen verzetten. Ze grijpen crisissituaties aan 19

22 om te onderzoeken welke nieuwe wegen nu voor hen openliggen en welke afslag hen verder zal brengen. Proactief zijn is dan ook de eerste en meest essentiële voorwaarde voor effectief leiderschap. Heb je er ook genoeg van om je te laten leiden, wil je zelf invloed hebben? Wat is proactief handelen? Iemand die proactief handelt legt het beginpunt van zijn handelen bij zichzelf en laat zich hierbij leiden door zijn persoonlijke waarden. Ik maak zelf onderscheid tussen situaties waarin u zelf het initiatief neemt en situaties waarin u reageert op het initiatief van iemand anders: 1. Zelf initiatief nemen Dit vraagt dat je je bewust bent van wat belangrijk is in je leven: wat zijn je belangrijkste waarden en wat zijn je persoonlijke doelen op school en je leven? Als proactief persoon neem je de verantwoordelijkheid voor eigen leven, je neemt initiatief, maakt keuzes en werkt actief aan het realiseren van de door jezelf geformuleerde doelen. Hierdoor voel je je geïnspireerd en heb je plezier in wat je doet. 2. Reageren op het initiatief van een ander Alhoewel dit wellicht gemakkelijker lijkt, vraagt dit een grotere alertheid en bewustzijn van het eigen handelen. In communicatie geldt het onbewuste mechanisme: ACTIE = REACTIE Wanneer de ander je iets enthousiast vertelt, is de kans groot dat je automatisch ook enthousiast wordt. Wanneer de ander boos op je is, zal er spontaan weinig openheid en begrip in je reactie doorklinken. Dit zijn veelal onbewuste reacties en daarmee reactief gedrag. Alhoewel we snel geneigd zijn ons handelen te verklaren met Ik reageer zo, omdat hij., en daardoor had ik geen keuze. is dit toch niet het geval. Proactief handelen houdt in dat je je realiseert dat je ten allen tijde de keuze hebt over hoe je wilt handelen. Tussen het gedrag van de ander (ACTIE) en je reactie hierop zit een keuzemoment. De kunst is om je hiervan bewust te worden zodat je controle krijgt over je eigen gedrag: De volgende tabel helpt om de eigen mate van proactiviteit inzichtelijk te maken. Hoe hoger je score, des te meer proactief je jezelf ziet. Ik ben altijd op zoek naar manieren om mijn leven te verbeteren Waar ik kom, altijd word ik ervaren als iemand die een sterke bijdrage levert aan veranderingsprocessen. Niets geeft meer energie dan te zien dat mijn ideeën werkelijkheid worden. Zodra ik iets zie dat me niet aanstaat, ga ik dat aanpakken en oplossen. Ik geloof er steevast in dat hoe dan ook, als ik iets wil, ik het kan laten gebeuren. Ik hou ervan om voor mijn ideeën uit te komen, ook al is dat tegen andermans mening in. Ik excelleer in het herkennen en benutten van kansen. Ik ben altijd op zoek naar hoe dingen beter kunnen

23 Als ik in een idee geloof dan weerhoudt mij niets en niemand ervan om het waar te maken. Ik probeer altijd een aantal stappen vooruit te denken waardoor ik in situaties makkelijk en snel kan schakelen Ik ben alert op situaties die hoogstwaarschijnlijk gaan leiden tot een verzoek aan of opdracht voor mij en ik beoordeel of en in hoeverre ik daar al een voorschot op moet nemen. Door tegelijkertijd verschillende mogelijkheden en uitkomsten voor ogen te hebben, kan ik pro actief reageren op zaken die plotseling op mijn weg komen Naast kansen onderken ik ook tijdig de risico s die deze kansen verminderen en zorg dan voor dat risico s tijdig zo veel als mogelijk afgewend worden Naast kansen onderken ik ook tijdig de risico s die deze kansen verminderen en zorg dan voor dat risico s tijdig zo veel als mogelijk afgewend worden Ik herken kansen en mogelijkheden gemiddeld sneller dan anderen Conclusie: Door proactief te handelen, neem je zelf het heft in eigen handen en beslis je zelf waar je wilt komen en wat je wilt bereiken. Je laat je niet leiden door externe factoren, maar door de keuzes die je zelf bewust maakt op elk moment. Wil je dus succesvol zijn op school of op je werk, zorg er dan voor, dat je proactief wordt en deze belangrijke eigenschap verder ontwikkelt. Mocht je meer willen lezen en weten over dit onderwerp, lees dan de bestseller van dr. Stephan Covey: De 7 eigenschappen van hoogst effectieve personen. 21

24 Bronnengebruik Figuur 2 Natuurlijk opwellend water Betekenis ' bron ' bron (de; v(m); meervoud: bronnen) 1natuurlijk opwellend water; wel2oorzaak, oorsprong; plaats van ontstaan: een bron van inkomsten; bronnen van de geschiedenis archiefmateriaal, dagboeken, officiële publicaties, oorkonden enz. bron: VanDale.nl Een bron is dus de oorspronkelijke plek waar iets vandaan komt. Dat kan water zijn, het begin van een rivier maar ook informatie. Het juiste gebruik van bronnen is belangrijk voor je opleiding omdat verkeerd bronnengebruik kan leiden tot het vinden van onjuiste informatie en het kan je zelfs juridische problemen opleveren. In deze les gaan wij twee onderwerpen met betrekking tot bronnen behandelen. Het gebruik van bronnen om antwoorden op vragen te vinden en het (her)gebruik van bronnen bij het schrijven van een opdracht, verslag of je portfolio. 22

25 Het gebruik van bronnen om antwoorden op vragen te vinden. Kabouter Wesley over het belangrijk van bronnen checken: Soorten bronnen We maken het onderscheid tussen de volgende bronnen: 1. Ongeschreven bronnen, denk daarbij aan archeologische vondsten zoals botten, gebruiksvoorwerpen, resten van huizen en straten enzovoort. Mensen kunnen deze gevonden voorwerpen onderzoeken en vervolgens interpreteren wat er mogelijk gebeurd. 1. Figuur 3 Ongeschreven bron 2. Geschreven en gesproken bronnen, geschreven bronnen kunnen we indelen in kranten, boeken zoals romans en biografieën, diplomatische teksten - dit zijn bronnen die een rechtssituatie vaststellen of een nieuwe rechtssituatie scheppen zoals de oorkonde - en ten slotte de bronnen van de sociale boekhouding die een schriftelijke neerslag vormen van de uitvoerende macht of van het beheer van openbare of private administraties, ondernemingen of verenigingen. Een gesproken bron is vergelijkbaar met een geschreven bron maar dan is de vorm meestal een opgenomen interview. Geschreven en gesproken bronnen kunnen weer onderverdeeld worden in primaire bronnen (de persoon die het zelf heeft meegemaakt, gezien of erbij was) en secundaire bronnen (de persoon die het weer van een ander heeft gehoord en het heeft opgeschreven). 23

26 Figuur 4 Geschreven bron 3. Digitale bronnen Een digitale bron is een verzameling gegevens, waarvan de vastlegging op digitale wijze heeft plaatsgevonden. Om digitale bronnen te kunnen gebruiken is bijna altijd een apparaat nodig, dat de digitale gegevens vertaalt naar voor mensen begrijpelijke taal en afbeeldingen. Deze vertaling kan dan voor mensen informatie opleveren. Vaak bevatten digitale bronnen naast tekst, ook muziek of film. Er is een grote overlap tussen geschreven en gesproken bronnen en digitale bronnen. Het verschil zit hem met name in de manier waarop de informatie aangeboden wordt. Waar je vroeger voor veel vragen de bibliotheek in moest kan je tegenwoordig al heel veel informatie vinden op internet via je smart phone, tablet of computer. Het typen van je vraag duurt meestal langer dan het krijgen van een antwoord. De snelheid waarmee je de informatie krijgt zorgt ervoor dat mensen soms minder precies omgaan met de bron van de informatie. Figuur 5 Digitale bron 24

27 Betrouwbaarheid van een internetbron Wat is echt, wat is nep op internet? Tips om informatie te onderzoeken op herkomst en geloofwaardigheid. Een van de belangrijkste verworvenheden van het net is dat iedereen met een computer wereldwijd kan publiceren. Iets wat in de 'papieren wereld' alleen is weggelegd voor kapitaalkrachtige ondernemingen. Maar hoe zit het met de betrouwbaarheid van de informatie als er geen redacties, uitgevers, journalisten en andere poortwachters meer tussen zender en ontvanger zitten? Algemeen Internet is meestal geen bron, het is op z'n best een secundaire bron. Ga nooit af op maar één bron. Verifieer zoveel mogelijk feiten aan de hand van andere bronnen. Gebruik je gezonde verstand: klopt de informatie met wat je elders ook tegenkomt, worden er bronnen genoemd die je ergens anders ook tegenkomt, wordt er verwezen naar boeken, kranten, universiteiten, organisaties? De site Afgezien van ooggetuigenverslagen en andere mededelingen van direct betrokkenen is informatie doorgaans betrouwbaarder wanneer het afkomstig is van een grotere organisatie. Probeer er achter te komen van wie de domeinnaam is. Kijk na op wiens naam het domein is geregistreerd in Nederland bij Probeer op de site te achterhalen wie er achter de site zit, en waarom. (kijk naar Over ons, About us, in de Help-afdeling, of ergens onder aan de voorpagina) Niet alle informatie op de site van een bedrijf of universiteit heeft het goedgekeurd-stempel van de organisatie. Let op adressen waar een ~ (tilde) in voorkomt, of informatie die staat op adressen met de woorden members of users. Het gaat dan meestal om particuliere pagina's. Deze informatie kan evengoed betrouwbaar zijn, maar mag niet worden toegeschreven aan universiteit of organisatie. Is de informatie ondertekend met een naam of een adres? Informatie die van niemand is kan je niet zonder meer vertrouwen. Biedt de auteur of de site links naar doorgaans betrouwbare bronnen buiten de eigen site die de informatie bevestigen? Geeft de auteur informatie over zichzelf? Op tekstniveau Is het een tekst die bedoeld lijkt om informatie over te dragen of is het een tekst die vooral emotie overbrengt? Is de informatie logisch, klinkt het plausibel, worden er redenen genoemd waarom de informatie correct zou zijn? Levert de tekst ondersteunend bewijs? 25

28 Is de informatie op een of andere manier ook terug te vinden in andere, bij voorkeur gedrukte, bronnen? Internet zoekstrategie Probeer zoveel mogelijk het netwerk om een tekst (personen, feiten, datums, omstandigheden) in kaart te brengen. Neem (een deel van een) belangrijke zin en plak 'm in Google of Bing om te kijken of de essentie van de tekst elders geciteerd is. Figuur 6 kopieer en plak teksten in Google 26

29 Het (her)gebruik van bronnen bij het schrijven van een artikel, verslag of je portfolio. Bronnen, citaten, parafrase en bronvermelding in een artikel Bij het schrijven van een portfolio of een verslag kan je niet alles zomaar overnemen, maar zal je je aan de regels van de Voorschriften voor Bronvermelding moeten houden. hier wordt uitgelegd hoe bronnen, citaten en parafrases verwerkt en hoe je een goede bibliografie maakt. Verwijzen Als je een artikel, verslag, werkstuk of andere opdracht schrijft, maak je vaak gebruik van het werk van andere mensen, bronnen dus. Je kan een uitspraak direct overnemen door middel van een citaat of het in je eigen woorden omzetten: parafraseren. Ze kunnen komen uit schriftelijke (boeken en readers) en digitale bronnen (internet). Je moet altijd laten weten waar je de informatie vandaan hebt en wie het geschreven of gezegd heeft. Citeren en parafraseren In een tekst moet je duidelijk onderscheid maken tussen citaten, parafrases en wat je zelf beweert. Als je een tekst schrijft, mag je niet te vaak citeren. Daarmee maak je het artikel minder goed leesbaar Je kan de woorden van iemand anders op drie manieren in je eigen tekst gebruiken. Je kunt citeren, een gedeelte citeren en een gedeelte weglaten (citaat met een ellips) en je kunt parafraseren. Het recht is te belangrijk om aan juristen over te laten. Citaat van Frank Kuitenbrouwer, Nederlands jurist (1940) Bibliografie In de bibliografie aan het einde van je tekst vermeld je de gebruikte bronnen in alfabetische volgorde. Schriftelijke bronnen Een schriftelijke bron wil zeggen een boek of (kranten)artikel. Bij een boek geeft je de auteur, de titel, de naam van de uitgever en de plaats en het jaar van uitgave. De volgorde van de gegevens en de leestekens is belangrijk. Bovendien is het van belang de titel van het boek te onderstrepen. Cursiveren mag ook, zolang je maar consequent bent. Dit ziet er als volgt uit: Jansen, Lydia: Bronnenboek voor juridische opleidingen. Den Haag: Boom Juridische uitgevers, Verwijlen, Jan, Brandsema Daniël: Nieuw Schokland. Amersfoort: Uitgeverij Deviant, Bij een artikel uit een tijdschrift moet je behalve de titel ook de naam van het tijdschrift, de jaargang, de aflevering en de pagina s vermelden. 27

30 Als je een artikel uit een krant gebruikt, hoef je alleen de naam van de krant en de datum er bij te vermelden. Mondelinge bronnen Met een mondelinge bron wordt een interview bedoeld. Je begint dan weer met de naam van de gene die je hebt geïnterviewd, gevolgd door de plaats en datum. Dit ziet er als volgt uit: Bodha, V. (interview), Amsterdam, 2 juli Digitale bronnen Bij het verwijzen naar een website komen weer andere regels aan bod. Het is onvoldoende om alleen het webadres van de site op te schrijven, zoals Je lezer moet je werk kunnen controleren. Dit betekent dat je hele URL van de site moet geven. Verder meld je weer de naam van de schrijver (indien gegeven), de titel van de webpagina, de complete URL, de datum van raadplegen en de datum van verschijning (indien gegeven). Dit ziet er als volgt uit: Gemeente Amsterdam, Juridisch Advies, ( ; 2013). 28

31 Opdracht Figuur 7 Website tegen onbetrouwbare informatie Lees het bovenstaande fragment over het starten van de nieuwe website Thuisarts.nl. Opdracht: Vergelijk de site met 1. Geef aan welke site je betrouwbaarder vindt. 2. Geef minstens 3 redenen waarom je dat vindt. 3. Wat zou het doel zijn van de site thuisdokter.nl en wat zou het doel zijn van de site thuisarts.nl? 4. A. Je hebt last van hoofdpijn en besluit beide websites te consulteren. Met welk advies komt thuisdokter.nl? Met welk advies komt thuisarts.nl? B. Controleer de bron van de pagina waar je nu bent, is die nog steeds van thuisdokter.nl en van thuisarts.nl? 29

Huiswerk Spreekbeurten Werkstukken

Huiswerk Spreekbeurten Werkstukken Huiswerk Spreekbeurten Werkstukken - 2 - Weer huiswerk? Nee, deze keer geen huiswerk, maar een boekje óver huiswerk! Wij (de meesters en juffrouws) horen jullie wel eens mopperen als je huiswerk opkrijgt.

Nadere informatie

Spreekopdrachten thema 1 Voorstellen

Spreekopdrachten thema 1 Voorstellen Spreekopdrachten thema 1 Voorstellen Opdracht 1 bij 1.2 * Doe de opdracht met de groep. Uitleg voor de docent: De cursisten lopen door elkaar door het lokaal. Laat de cursisten elkaar in tweetallen begroeten,

Nadere informatie

Uitleg boekverslag en boekbespreking

Uitleg boekverslag en boekbespreking Uitleg boekverslag en boekbespreking groep 7 schooljaar 2014-2015 Inhoudsopgave: Blz. 3 Blz. 3 Blz. 3 Blz. 4 Blz. 6 Blz. 7 Blz. 7 Stap 1: Het lezen van je boek Stap 2: Titelpagina Stap 3: Inhoudsopgave

Nadere informatie

Met welk werk kunnen kinderen uit groep 5-6 thuiskomen en hoe kunt u uw kind thuis helpen?

Met welk werk kunnen kinderen uit groep 5-6 thuiskomen en hoe kunt u uw kind thuis helpen? Met welk werk kunnen kinderen uit groep 5-6 thuiskomen en hoe kunt u uw kind thuis helpen? In groep 5-6 nemen kinderen steeds vaker werk mee naar huis. Vaak vinden kinderen het leuk om thuis aan schooldingen

Nadere informatie

Hoe maak ik in groep 6 een werkstuk?

Hoe maak ik in groep 6 een werkstuk? Hoe maak ik in groep 6 een werkstuk? Je gaat de komende weken thuis een werkstuk maken. Een werkstuk is een lange weettekst. Het wordt geschreven om iemand iets te leren of te laten weten. Net als in een

Nadere informatie

Jouw werkstuk lever je uiterlijk in op donderdag 20 maart 2014!!

Jouw werkstuk lever je uiterlijk in op donderdag 20 maart 2014!! Hoe maak ik in groep 8 een werkstuk? Jij gaat de komende weken thuis een werkstuk maken. Een werkstuk is een lange weettekst. Het wordt geschreven om iemand iets te leren of te laten weten. Net als in

Nadere informatie

RV 07 R.K. Basisschool de Vlinder groep 8 Stockholm 3 / 8 3124 SG Schiedam Tel.: 010-4717036 / 010-2470164

RV 07 R.K. Basisschool de Vlinder groep 8 Stockholm 3 / 8 3124 SG Schiedam Tel.: 010-4717036 / 010-2470164 R.K. Basisschool De Vlinder RV 07 R.K. Basisschool de Vlinder groep 8 Stockholm 3 / 8 3124 SG Schiedam Tel.: 010-4717036 / 010-2470164 GOEDE STUDIEGEWOONTEN Bij goed studeren (leren) of huiswerk maken

Nadere informatie

Naam: Groep: Willem Teellinckschool 15 juni 2016

Naam: Groep: Willem Teellinckschool 15 juni 2016 AMSTERDAM Naam: Groep: Willem Teellinckschool 15 juni 2016 1 Hoe maak ik in groep 8 een werkstuk? Jij gaat de komende weken op school en thuis een werkstuk maken. Een werkstuk is een lange weettekst. Het

Nadere informatie

Hoe maak ik in groep 6 een werkstuk?

Hoe maak ik in groep 6 een werkstuk? Hoe maak ik in groep 6 een werkstuk? Jij gaat de komende weken thuis een werkstuk maken. Een werkstuk is een lange weettekst. Het wordt geschreven om iemand iets te leren of te laten weten. Net als in

Nadere informatie

Werkstuk. En natuurlijk ook spreekbeurt. Gemaakt door: Dimanida Kemkievelden Groep 7abcd

Werkstuk. En natuurlijk ook spreekbeurt. Gemaakt door: Dimanida Kemkievelden Groep 7abcd Werkstuk En natuurlijk ook spreekbeurt Gemaakt door: Dimanida Kemkievelden Groep 7abcd (Op het voorblad komt de titel van je werkstuk, een foto of een plaatje van je onderwerp, je naam en je klas.) Inhoudsopgave

Nadere informatie

Bepaal eerst de probleemstelling of hoofdvraag

Bepaal eerst de probleemstelling of hoofdvraag Bepaal eerst de probleemstelling of hoofdvraag De probleemstelling is eigenlijk het centrum waar het werkstuk om draait. Het is een precieze formulering van het onderwerp dat je onderzoekt. Omdat de probleemstelling

Nadere informatie

Stap 4: Indeling maken

Stap 4: Indeling maken Stap 1: Het kiezen van een onderwerp Kies een onderwerp dat je aanspreekt of waar je veel van af weet of waar je graag meer over te weten wilt komen. Klaar? Kleur vakje 1 van het stappenblad. Stap 2: Materiaal

Nadere informatie

FICTIEDOSSIER NEDERLANDS LEERJAAR 3 EN 4 BK

FICTIEDOSSIER NEDERLANDS LEERJAAR 3 EN 4 BK FICTIEDOSSIER NEDERLANDS LEERJAAR 3 EN 4 BK Pagina 0 WOORD VOORAF Je zit nu in 3 VMBO en het eindexamen lijkt nog ver weg... Maar niets is minder waar. Dit jaar start je namelijk al volop met de voorbereidingen

Nadere informatie

Studievaardigheden. Tumult. in de tweede. Dit werkboek is van

Studievaardigheden. Tumult. in de tweede. Dit werkboek is van Studievaardigheden word t n e r e L! akkie m n ee Tumult in de tweede Dit werkboek is van vo a h o vw 2 INHOUDSOPGAVE Tumult in de tweede klas - Studievaardigheden Plannen Les 1 Hoe stel je prioriteiten?

Nadere informatie

Hoe maak je een werkstuk?

Hoe maak je een werkstuk? Hoe maak je een werkstuk? Je gaat een werkstuk maken. Maar hoe zit een werkstuk nou eigenlijk in elkaar? Hoe moet je beginnen? En hoe kies je nou een onderwerp? Op deze vragen en nog vele anderen krijg

Nadere informatie

Wat is belangrijk? ik kan me niet concentreren. ik heb geen zin. ik ben de helft weer vergeten. ik snap er niets van

Wat is belangrijk? ik kan me niet concentreren. ik heb geen zin. ik ben de helft weer vergeten. ik snap er niets van ik kan me niet concentreren ik heb geen zin ik ben de helft weer vergeten ik snap er niets van Maar al te vaak hoor je dergelijke verzuchtingen van mensen die boven hun studieboeken gebogen zitten. Al

Nadere informatie

Verslaglegging. P. Broekhuizen F. Sijsling G. Zandvliet Docenten Nederlands

Verslaglegging. P. Broekhuizen F. Sijsling G. Zandvliet Docenten Nederlands Verslaglegging P. Broekhuizen F. Sijsling G. Zandvliet Docenten Nederlands Leeuwarden, 13 september 2011 Verslaglegging Door : P. Broekhuizen, F. Sijsling en G. Zandvliet Docenten Nederlands Klas : LBLV.2

Nadere informatie

Zorg dat je een onderwerp kiest, waarvan je echt meer wilt weten. Dat is interessanter, leuker en makkelijker om mee bezig te zijn.

Zorg dat je een onderwerp kiest, waarvan je echt meer wilt weten. Dat is interessanter, leuker en makkelijker om mee bezig te zijn. Werkstukwijzer Deze werkstukwijzer helpt je om een werkstuk in elkaar te zetten. Je vult eerst een formulier in. Op dit formulier komt te staan waar je werkstuk over gaat en hoe je het aanpakt. Met behulp

Nadere informatie

LEREN LEREN LEREN. een overzicht met leerhulpjes voor de diverse vakgebieden. Hieronder kun je lezen over het leren/maken van:

LEREN LEREN LEREN. een overzicht met leerhulpjes voor de diverse vakgebieden. Hieronder kun je lezen over het leren/maken van: LEREN LEREN LEREN een overzicht met leerhulpjes voor de diverse vakgebieden Hieronder kun je lezen over het leren/maken van: 1. DICTEE 2. TAFELS 3. VRAGEN EN OPDRACHTEN 4. STUKKEN TEKST (bijv. hoofdstuk

Nadere informatie

leer-actief werkboek Naam: www.leer-actief.nl 1

leer-actief werkboek Naam: www.leer-actief.nl 1 leer-actief werkboek Naam: www.leer-actief.nl 1 actief leren WWW.leer-actief.nl Dit is Wybo. Wybo was vroeger een heel gewoon jongetje, maar hij was wel erg lui. En dat...werd zijn redding. Hij had nooit

Nadere informatie

Met Word een hoger cijfer halen. Word ken je al, toch kun je nog veel meer doen met Word. Nog beter leren omgaan met Word

Met Word een hoger cijfer halen. Word ken je al, toch kun je nog veel meer doen met Word. Nog beter leren omgaan met Word Nog beter leren omgaan met Word Met Word een hoger cijfer halen. Word ken je al, toch kun je nog veel meer doen met Word. Informatiekunde Omgaan met Word College De Heemlanden 2005. Informatiekunde Leerjaar

Nadere informatie

Bijlage W2 groep 7 1

Bijlage W2 groep 7 1 1 Inhoudsopgave 1 Inleiding: Waarom ik een werkstuk maak 2 Zo begin ik met mijn werkstuk 3 De onderdelen van het werkstuk 4 Waaraan moet mijn werkstuk voldoen? 4 Beoordelingsschema voor je werkstuk 5 Hoe

Nadere informatie

Het maken van een werkstuk

Het maken van een werkstuk Het maken van een werkstuk Deze papieren geven informatie over: A. De verzorging : Hoe hoort een werkstuk er uit te zien? B. De indeling : Hoe wordt een werkstuk ingedeeld? C. Het onderwerp : Waarover

Nadere informatie

Banger voor spinnen dan voor terreur.

Banger voor spinnen dan voor terreur. Opdracht 1 (tweetal): Voorspellen wat je gaat lezen 1. Lees de uitleg in het blokje hieronder. Uitleg Tijdens het lezen van een tekst zijn je hersenen hard aan het werk! Ze proberen de informatie uit de

Nadere informatie

Spreekbeurt, en werkstuk

Spreekbeurt, en werkstuk Spreekbeurt, krantenkring en werkstuk Dit boekje is van: Datum spreekbeurt Datum krantenkring Inleverdatum werkstukken Werkstuk 1: 11 november 2015 Werkstuk 2: 6 april 2016 Bewaar dit goed! Hoe bereid

Nadere informatie

Werkstuk. En natuurlijk ook spreekbeurt. Gemaakt door: Anmami Verhulvelrij Groep 7abcd

Werkstuk. En natuurlijk ook spreekbeurt. Gemaakt door: Anmami Verhulvelrij Groep 7abcd Werkstuk En natuurlijk ook spreekbeurt Gemaakt door: Anmami Verhulvelrij Groep 7abcd (Op het voorblad komt de titel van je werkstuk, een foto of een plaatje van je onderwerp, je naam en je klas.) Inhoudsopgave

Nadere informatie

werkblad Scheldeberoep verkennen Veel beroepen hebben met de Schelde te maken. Welk beroep zou jij verder willen verkennen?

werkblad Scheldeberoep verkennen Veel beroepen hebben met de Schelde te maken. Welk beroep zou jij verder willen verkennen? werkblad Scheldeberoep verkennen Veel beroepen hebben met de Schelde te maken. Welk beroep zou jij verder willen verkennen? Noteer ook 2 reservekeuzen: 1. 2. 1. Wat weet je al van dit beroep? Schrijf het

Nadere informatie

Werkstuk of verslag. de vormvoorschriften

Werkstuk of verslag. de vormvoorschriften Werkstuk of verslag de vormvoorschriften begeleider: (naam van de docent) het vak waarvoor je het verslag maakt naam en klas van de leerling schooljaar en datum van inleveren 2 Samenvatting Elk onderzoeksverslag

Nadere informatie

VOLLEDIGE INSTRUCTIES LEESVAARDIGHEID

VOLLEDIGE INSTRUCTIES LEESVAARDIGHEID VOLLEDIGE INSTRUCTIES LEESVAARDIGHEID Maak een mindmap of schema van een tekst ga je dan doen? Naar aanleiding van een titel, ondertitel, plaatjes en of de bron van de tekst ga je eerst individueel (en

Nadere informatie

Het houden van een spreekbeurt

Het houden van een spreekbeurt Het houden van een spreekbeurt In deze handleiding staan tips over hoe je een spreekbeurt kunt houden. Waar moet je op letten? Wat moet je wel doen? En wat moet je juist niet doen? We hopen dat je wat

Nadere informatie

Hoe stel je prioriteiten?

Hoe stel je prioriteiten? Hoe stel je prioriteiten? Wat heb je eraan? In deze les leer je hoe je prioriteiten stelt, dus te kiezen welke dingen het belangrijkst zijn om te doen. Dat is handig als je meer moet doen dan waar je eigenlijk

Nadere informatie

BEGRIJPEND LEZEN 1 NEDERLANDS TEKSTSOORTEN EN TEKSTDOELEN

BEGRIJPEND LEZEN 1 NEDERLANDS TEKSTSOORTEN EN TEKSTDOELEN BEGRIJPEND LEZEN 1 NEDERLANDS TEKSTSOORTEN EN TEKSTDOELEN 0 AAN HET EINDE VAN DEZE UITLEG: - Kun je het onderwerp uit een zin bepalen. - Kun je het onderwerp van een tekst bepalen. - Kun je een soort tekst

Nadere informatie

1.1 Vragenlijst: Wat ik leuk Vind

1.1 Vragenlijst: Wat ik leuk Vind 1.1 Vragenlijst: Wat ik leuk Vind 1. Wat kijk je graag op tv? 2. Wat is je lievelingsfilm? 3. Wat doe je op internet? 4. Welke games speel je? 5. Waar praat je over op facebook, twitter, enzo? 6. Wat doe

Nadere informatie

HUISWERKBELEID BS DE TWEESPRONG SCHOOLJAAR

HUISWERKBELEID BS DE TWEESPRONG SCHOOLJAAR HUISWERKBELEID BS DE TWEESPRONG SCHOOLJAAR INLEIDING Huiswerk ligt in het verlengde van het leerproces dat in de klas is gestart. Het vormt een brug tussen thuis en de school. Met het meegeven van huiswerk

Nadere informatie

Help, ik moet een werkstuk maken!

Help, ik moet een werkstuk maken! Help, ik moet een werkstuk maken! Je gaat de komende tijd bezig met het maken van een werkstuk. Maar hoe zit een werkstuk nou eigenlijk in elkaar? Hoe moet je beginnen? En hoe kies je nou een onderwerp?

Nadere informatie

LES 1: VOORLEZEN met STRATEGIE WEEK 1.1 0, 1, 4 en 6

LES 1: VOORLEZEN met STRATEGIE WEEK 1.1 0, 1, 4 en 6 LES 1: VOORLEZEN met STRATEGIE WEEK 1.1 0, 1, 4 en 6 Lesdoel: De kinderen vergroten hun tekstbegrip door interactie over het verhaal en hun metacognitieve vaardigheden door het oefenen en toepassen van

Nadere informatie

Hoe maak je een werkstuk?

Hoe maak je een werkstuk? Hoe maak je een werkstuk? Je gaat een werkstuk maken. Maar hoe zit een werkstuk nou eigenlijk in elkaar? Hoe moet je beginnen? En hoe kies je nou een onderwerp? Op deze vragen en nog vele anderen krijg

Nadere informatie

Sneller, Leuker en Makkelijker : Plannen. Pauline Jonker Maak Mij Wat Wijs!

Sneller, Leuker en Makkelijker : Plannen. Pauline Jonker Maak Mij Wat Wijs! Sneller, Leuker en Makkelijker : Plannen Pauline Jonker Maak Mij Wat Wijs! Welkom! Allereerst bedankt voor het downloaden van deze planner! Deze planner gaat jou helpen om SLiM te plannen. Je gaat leren

Nadere informatie

HALLO WERELD WERKSTUK

HALLO WERELD WERKSTUK HALLO WERELD WERKSTUK Opdracht Maak een werkstuk over China, het onderwerp van het boek De Parel en De Draak. Beschrijf verschillende aspecten van het land en maak je werkstuk zo afwisselend mogelijk.

Nadere informatie

Eisen en lay-out van het PWS

Eisen en lay-out van het PWS Eisen en lay-out van het PWS INHOUD EN OPZET VAN HET PROFIELWERKSTUK In het navolgende komen achtereenvolgens aan bod: de titelpagina, de inhoudsopgave, de inleiding, de hoofdtekst, de samenvatting, de

Nadere informatie

september 2013 Huygens College Kernuur Leesles Muziek Engels Dans PROJECT TITEL Werkboek First ID

september 2013 Huygens College Kernuur Leesles Muziek Engels Dans PROJECT TITEL Werkboek First ID september 2013 Huygens College Kernuur NAAM JAAR KLAS VAK PROJECT TITEL Leesles Muziek Engels Dans Werkboek First ID Inhoud Werkboek First ID 4 Het gebruik van de Powerpoint 7 Instructie voor het gebruik

Nadere informatie

Tekst lezen en vragen stellen

Tekst lezen en vragen stellen 1. Lees de uitleg. Tekst lezen en vragen stellen Als je een tekst leest, kunnen er allerlei vragen bij je opkomen. Bijvoorbeeld: Welke leerwegen zijn er binnen het vmbo? Waarom moet je kritisch zijn bij

Nadere informatie

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S 2 Ik en autisme In het vorige hoofdstuk is verteld over sterke kanten die mensen met autisme vaak hebben. In dit hoofdstuk vertellen we over autisme in het algemeen. We beginnen met een stelling. In de

Nadere informatie

lesmateriaal Taalkrant

lesmateriaal Taalkrant lesmateriaal Taalkrant Toelichting Navolgend vindt u een plan van aanpak en 12 werkbladen voor het maken van de Taalkrant in de klas, behorende bij het project Taalplezier van Stichting Wereldleren. De

Nadere informatie

januari/februari 2014 De Rosa Mentorles Mens & Maatschappij Nederlands Engels Drama PROJECT TITEL Werkboek First ID

januari/februari 2014 De Rosa Mentorles Mens & Maatschappij Nederlands Engels Drama PROJECT TITEL Werkboek First ID januari/februari 2014 De Rosa Mentorles NAAM JAAR KLAS VAK PROJECT TITEL Mens & Maatschappij Nederlands Engels Drama Werkboek First ID Inhoud Werkboek First ID 4 Het gebruik van de Powerpoint 8 Mentorles

Nadere informatie

Werkstukken maken op PCBO-Het Mozaiek Groep 6

Werkstukken maken op PCBO-Het Mozaiek Groep 6 We gaan een werkstuk maken en je mag het helemaal zelf doen. Het is helemaal jouw eigen werkstuk. Maar om je even goed op weg te helpen hebben we hieronder alle stapjes even op een rij gezet. Wat moet

Nadere informatie

Wat is verantwoordelijkheid en waarom is het belangrijk?

Wat is verantwoordelijkheid en waarom is het belangrijk? Wat is verantwoordelijkheid en waarom is het belangrijk? Verantwoordelijkheid. Ja, ook heel belangrijk voor school!!! Het lijkt veel op zelfstandigheid, maar toch is het net iets anders. Verantwoordelijkheid

Nadere informatie

Tijdsplanning werkstuk groep 5

Tijdsplanning werkstuk groep 5 Naam: Groep 5 Tijdsplanning werkstuk groep 5 Wat wanneer Aan de juf het onderwerp van maandag 21 januari 2013 mijn werkstuk doorgeven inleveren opdracht 1 maandag 28 januari 2013 inleveren opdracht 2 donderdag

Nadere informatie

Instructie. Werkstuk. Bovenbouw 10 e Montessori de Meidoorn Schooljaar 2013-2014

Instructie. Werkstuk. Bovenbouw 10 e Montessori de Meidoorn Schooljaar 2013-2014 Instructie Werkstuk Bovenbouw 10 e Montessori de Meidoorn Schooljaar 2013-2014 Instructie werkstuk Vanaf schooljaar 2013-14 is de invulling van het werkstuk en je spreekbeurt veranderd. Iedereen maakt

Nadere informatie

Praktische Opdracht (p.o.) brugklassen 2015-16. De Romeinen! NAAM: KLAS: ONDERWERP: 01-02-2016 p.o. inleveren!

Praktische Opdracht (p.o.) brugklassen 2015-16. De Romeinen! NAAM: KLAS: ONDERWERP: 01-02-2016 p.o. inleveren! Praktische Opdracht (p.o.) brugklassen 2015-16 NAAM: KLAS: ONDERWERP: 01-02-2016 p.o. inleveren! De Romeinen! Inhoudsopgave Hoe gaan jullie te werk? Blz. 2 Hoofd- en deelvragen bedenken Blz. 3 Inleiding

Nadere informatie

NAAM: GROEP: SCHOOL:

NAAM: GROEP: SCHOOL: NAAM: GROEP: SCHOOL: Werkstukwijzer groep 6, 7 en 8 Een werkstuk is eigenlijk één groot informatieverhaal over een bepaald onderwerp. Om een werkstuk goed te kunnen maken, is het handig dit volgens enkele

Nadere informatie

De Huiswerkgids beschrijft de doorgaande lijn van het huiswerk dat we geven en de aanbevolen aanpak.

De Huiswerkgids beschrijft de doorgaande lijn van het huiswerk dat we geven en de aanbevolen aanpak. De Huiswerkgids beschrijft de doorgaande lijn van het huiswerk dat we geven en de aanbevolen aanpak. 2 juli 2014 KBS De Hoeksteen 11QH Olmendreef 100 3137 CR Vlaardingen Inhoud 1 Inleiding... 3 2 Hoe maak

Nadere informatie

4 communicatie. Ik weet welke informatie anderen nodig hebben om mij te kunnen begrijpen. Ik vertel anderen wat ik denk of voel.

4 communicatie. Ik weet welke informatie anderen nodig hebben om mij te kunnen begrijpen. Ik vertel anderen wat ik denk of voel. 4 communicatie Communicatie is het uitwisselen van informatie. Hierbij gaat het om alle informatie die je doorgeeft aan anderen en alle informatie die je van anderen krijgt. Als de informatie aankomt,

Nadere informatie

SECTORWERKSTUK 2013-2014

SECTORWERKSTUK 2013-2014 SECTORWERKSTUK 2013-2014 1 HET SECTORWERKSTUK Het sectorwerkstuk is een verplicht onderdeel voor alle leerlingen uit het Mavo. Het maken van een sectorwerkstuk is een manier waarop je, als eindexamenkandidaat,

Nadere informatie

Project Verwenmorgen voor ouderen organiseren Groepen van 5 leerlingen Totaal: 560 minuten

Project Verwenmorgen voor ouderen organiseren Groepen van 5 leerlingen Totaal: 560 minuten Project Verwenmorgen voor ouderen organiseren Groepen van 5 leerlingen Totaal: 560 minuten Inleiding en werkwijze: De meeste ouderen vinden het leuk om samen met jongeren iets te doen. Op deze manier hebben

Nadere informatie

Lesbrief voor leerlingen: hoe ontwerp je een omslag voor een boek

Lesbrief voor leerlingen: hoe ontwerp je een omslag voor een boek Lesbrief voor leerlingen: hoe ontwerp je een omslag voor een boek KIEZEN Een goed begin is het kiezen van het juiste boek. Er zijn zo veel mooie verhalen waardoor het soms lastig is om een goede keuze

Nadere informatie

Latijn en Grieks in de 21ste eeuw

Latijn en Grieks in de 21ste eeuw Latijn en Grieks in de 21ste eeuw Kiezen voor Latijn en/of Grieks? Als leerling in het laatste jaar van de basisschool sta jij voor een belangrijke keuze. Welke studierichting moet je gaan volgen in het

Nadere informatie

HUISWERKGIDS SCHOOLJAAR 2011-2012

HUISWERKGIDS SCHOOLJAAR 2011-2012 HUISWERKGIDS SCHOOLJAAR 2011-2012 1 INHOUDSOPGAVE Hoofdstuk bladzijde 1. Inleiding De huiswerkgids 3 2. Hoe maak en leer je huiswerk? 4 3. Het leren van woorden (spelling/engels) 5 4. Het leren van topografie

Nadere informatie

LESBRIEF. Laat uw leerlingen 10 minuten lezen in 7Days. Uw leerlingen mogen zelf weten welke artikelen ze deze 10 minuten lezen.

LESBRIEF. Laat uw leerlingen 10 minuten lezen in 7Days. Uw leerlingen mogen zelf weten welke artikelen ze deze 10 minuten lezen. Vrijdag 15 januari 016 Artikelen: Alle artikelen - 7Days week Inhoud: De leerlingen leren om kritisch te kijken naar de verschillende artikelen uit 7Days. De leerlingen leren strategieën toe te passen

Nadere informatie

3 Hoogbegaafdheid op school

3 Hoogbegaafdheid op school 3 Hoogbegaafdheid op school Ik laat op school zien wat ik kan ja soms nee Ik vind de lessen op school interessant meestal soms nooit Veel hoogbegaafde kinderen laten niet altijd zien wat ze kunnen. Dit

Nadere informatie

LEREN LEREN LEREN. een overzicht met leerhulpjes voor de diverse vakgebieden. Hieronder kun je lezen over het leren/maken van:

LEREN LEREN LEREN. een overzicht met leerhulpjes voor de diverse vakgebieden. Hieronder kun je lezen over het leren/maken van: LEREN LEREN LEREN een overzicht met leerhulpjes voor de diverse vakgebieden LEREN, LEREN, LEREN Een verzameling aanwijzingen over hoe jij je huiswerk en proefwerken kunt leren. Hieronder kun je lezen over

Nadere informatie

Mijn computer is leuk

Mijn computer is leuk Handleiding Mijn computer is leuk Ouders praten samen over computers, kinderen en opvoeding Pharos, 2014 Marjolijn van Leeuwen INHOUDSOPGAVE Inleiding blz. 3 De themabijeenkomst blz. 5 Thema 1, oefeningen

Nadere informatie

Handleiding Vergadertechnieken

Handleiding Vergadertechnieken Handleiding Vergadertechnieken Zelfstudie en rapporteren Bij OGO leer je niet alleen via het actief deelnemen aan groepsdiscussies, maar ook via het individueel uitvoeren van zelfstudieopdrachten (ZSO).

Nadere informatie

!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!! Uitgave van Stichting Be Aware Januari 2015 WIL JE MINDER GAMEN?

!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!! Uitgave van Stichting Be Aware Januari 2015 WIL JE MINDER GAMEN? Uitgave van Stichting Be Aware Januari 2015 WIL JE MINDER GAMEN? Je vindt dat je teveel tijd doorbrengt met het spelen van games. Je beseft dat je hierdoor in de problemen kunt raken: je huiswerk lijdt

Nadere informatie

Bronnen en bronvermelding

Bronnen en bronvermelding Bronnen en bronvermelding Bronnen gebruiken Wie een zakelijke tekst schrijft (een essay, een boekbespreking ), zal vaak gebruik maken van bronnen: boeken, artikelen en websites waarop meer informatie te

Nadere informatie

Hoe maak ik... Naam: Groep:

Hoe maak ik... Naam: Groep: Hoe maak ik... Naam: Groep: Inleiding Een spreekbeurt houden is niet niets! Je moet daar heel wat voor kunnen. Wat dacht je van: Goed kunnen lezen Goed kunnen begrijpen wat je leest Goed dingen kunnen

Nadere informatie

Groep 8 Verdiepingsles: Lagerhuis (dubbele les) Groep 8 Verdiepingsles: Lagerhuis voorbereiding. Leerkrachtinformatie

Groep 8 Verdiepingsles: Lagerhuis (dubbele les) Groep 8 Verdiepingsles: Lagerhuis voorbereiding. Leerkrachtinformatie Leerkrachtinformatie (dubbele les) Lesduur: 2 x 50 minuten (klassikaal) Introductie van de activiteit 1. Deze klassikale les bestaat uit twee delen: Voorbereiding Uitvoering voorbereiding Lesduur: 50 minuten

Nadere informatie

Wereldgodsdiensten. Project Levensbeschouwing 2 e klas St. Nicolaaslyceum. Naam:

Wereldgodsdiensten. Project Levensbeschouwing 2 e klas St. Nicolaaslyceum. Naam: Wereldgodsdiensten Project Levensbeschouwing 2 e klas St. Nicolaaslyceum Naam: Inhoudsopgave Inleiding Schema Beoordeling Deel 1 Test jezelf! Deel 2 Kies je onderwerp en aan de slag! Deel 3 Het ervaren

Nadere informatie

Ik-Wijzer Ik ben wie ik ben

Ik-Wijzer Ik ben wie ik ben Ik ben wie ik ben Naam: Johan Vosbergen Inhoudsopgave Inleiding... 3 De uitslag van Johan Vosbergen... 7 Toelichting aandachtspunten en leerdoelen... 8 Tot slot... 9 Pagina 2 van 9 Inleiding Hallo Johan,

Nadere informatie

JONG HOEZO ANDERS?! EN HOOGGEVOELIG. Informatie, oefeningen en tips voor hooggevoelige jongeren

JONG HOEZO ANDERS?! EN HOOGGEVOELIG. Informatie, oefeningen en tips voor hooggevoelige jongeren Ellen van den Ende in samenwerking met Mariëtte Verschure JONG EN HOOGGEVOELIG HOEZO ANDERS?! Informatie, oefeningen en tips voor hooggevoelige jongeren Uitgeverij Akasha Inhoud Hooggevoelig, hoezo anders?!

Nadere informatie

Ik in mijn stad. projectdag 1. Wat is de bedoeling? Hoe pak je het aan? Wat is het resultaat? Vooruitblik

Ik in mijn stad. projectdag 1. Wat is de bedoeling? Hoe pak je het aan? Wat is het resultaat? Vooruitblik Ik in mijn stad projectdag 1 Wat is de bedoeling? Vandaag beschrijf je jouw eigen ervaringen in de stad waarin je woont. Vervolgens verdiep je je in kleine groepjes in een wijk, en maak je over deze wijk

Nadere informatie

Illustratie Doorlopende lijn Leren Leren Voortgezet Onderwijs (12-18 jr)

Illustratie Doorlopende lijn Leren Leren Voortgezet Onderwijs (12-18 jr) Het overgrote deel van de kinderen zijn, wanneer net geboren, al leerfabriekjes. De drang tot leren is een natuurlijk gegeven. Uitdagend onderwijs stimuleert en ontwikkelt het kunnen leren. Wanneer leerlingen

Nadere informatie

Waarom ga je schrijven? Om de directeur te overtuigen

Waarom ga je schrijven? Om de directeur te overtuigen week 17 20 april 2015 - Schrijfopdrachten niveau A, les 1 Les 1: Een overtuigende tekst schrijven Beantwoord deze vragen: Een mooie manier om te herdenken 1. Waarom is het volgens jou belangrijk om de

Nadere informatie

Je gaat een werkstuk over dieren maken.

Je gaat een werkstuk over dieren maken. Je gaat een werkstuk over dieren maken. naam Een werkstuk bestaat uit de volgende onderdelen: Titelblad Dit is de voorkant van je werkstuk. De titel van je werkstuk moet mooi groot op de voorkant komen.

Nadere informatie

Hoe maak ik een werkstuk?

Hoe maak ik een werkstuk? Hoe maak ik een werkstuk? Stap 1: Onderwerp en vraag Voordat je kunt beginnen met het maken van een werkstuk, moet je natuurlijk een onderwerp kiezen. Als je een onderwerp hebt gekozen ga je bedenken wat

Nadere informatie

SECTORWERKSTUK 4VMBO - T 2014-2015

SECTORWERKSTUK 4VMBO - T 2014-2015 SECTORWERKSTUK 4VMBO - T 2014-2015 handleiding leerlingen inhoud: inleiding stappenplan logboek beoordelingsformulier tijdpad 1 INLEIDING SECTORWERKSTUK VOOR 4 VMBO Alle leerlingen van het vmbo theoretische

Nadere informatie

Sectorwerkstuk 2010-2011

Sectorwerkstuk 2010-2011 Sectorwerkstuk 2010-2011 Namen: ---------------------------------------------------------------------------------------- Klas: -------------------- Sector: --------------------------------------------

Nadere informatie

Ontdek de Bibliotheek. Ontdek de Bibliotheek. Ontdek de Bibliotheek

Ontdek de Bibliotheek. Ontdek de Bibliotheek. Ontdek de Bibliotheek Ontdek de Bibliotheek Ontdek de Bibliotheek Ontdek de Bibliotheek Welkom in de bibliotheek. Je gaat op ontdekking in de bibliotheek. Hierbij doe je een onderzoek naar verschillende soorten media; zoals

Nadere informatie

De Romeinen. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/40999

De Romeinen. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/40999 Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres Wassink 16 January 2013 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/40999 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein. Wikiwijsleermiddelenplein

Nadere informatie

Teken een architect. Lees het volgende verhaal:

Teken een architect. Lees het volgende verhaal: Teken een architect Lees het volgende verhaal: Een architect heeft een hele dag nagedacht over een nieuwe brug die gebouwd moet worden. Via de brug moet het verkeer, ook zware vrachtwagens, over een brede

Nadere informatie

Werkboek First ID. januari/februari 2014 Waterlant College Ydoorn. PO (mentorles) Mens & Maatschappij Nederlands Engels Beeldende Vorming

Werkboek First ID. januari/februari 2014 Waterlant College Ydoorn. PO (mentorles) Mens & Maatschappij Nederlands Engels Beeldende Vorming januari/februari 2014 Waterlant College Ydoorn PO (mentorles) NAAM JAAR KLAS VAK PROJECT TITEL Mens & Maatschappij Nederlands Engels Beeldende Vorming Werkboek First ID Inhoud Werkboek First ID 4 Het

Nadere informatie

2.1 FaVoriete leestips

2.1 FaVoriete leestips Verhalend 2.1 FaVoriete leestips Van klasgenoten heb ik de volgende tips gekregen van boeken/tijdschriften die mij leuk lijken: 1.... 2.... 3.... Van de leraar heb ik de volgende tips gekregen van boeken/tijdschriften

Nadere informatie

Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering.

Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering. Bij SNAP leren we ouders en kinderen vaardigheden om problemen op te lossen en meer zelfcontrole te ontwikkelen. Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering. SNAP (STOP

Nadere informatie

Project Tweede Wereldoorlog. Rianne Bakker. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/61249

Project Tweede Wereldoorlog. Rianne Bakker. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/61249 Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres Rianne Bakker 15 May 2015 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/61249 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein. Wikiwijsleermiddelenplein

Nadere informatie

Meerkeuze-examen. 1 http://www.studielicht.be. Inhoud

Meerkeuze-examen. 1 http://www.studielicht.be. Inhoud Meerkeuze-examen Inhoud Hoe ziet een meerkeuze-examen eruit?... 1 Hoe bereid ik me voor op een meerkeuze-examen?... 1 Hoe pak ik een meerkeuzevraag aan?... 2 Hoe werk ik met het antwoordformulier?... 3

Nadere informatie

Dit stappenplan is ingevuld door:

Dit stappenplan is ingevuld door: STAPPENPLAN Dit stappenplan is ingevuld door: Dit is jullie opdracht: Bekijk de kranten en/of nieuwssites die je toegewezen krijgt. Ga op zoek naar een nieuwsartikel waarin techniek een belangrijke rol

Nadere informatie

16 supertips om jouw Facebook pagina te laten groeien met hulp van YourBoost!

16 supertips om jouw Facebook pagina te laten groeien met hulp van YourBoost! 16 supertips om jouw Facebook pagina te laten groeien met hulp van YourBoost! Het kost veel tijd en energie om een Facebook Pagina bij te houden. Alleen een pagina maken en er verder niets mee doen zal

Nadere informatie

GOEDE STUDIEGEWOONTEN DE PLAATS

GOEDE STUDIEGEWOONTEN DE PLAATS GOEDE STUDIEGEWOONTEN Bij goed studeren (leren) of huiswerk maken zijn er vier belangrijke hoofdzaken. Dat zijn: A. de plaats B. de tijd C. goede gezondheid D. planning DE PLAATS De beste plaats om je

Nadere informatie

8a. Wat en hoe? Het stappenplan, tips en ideeën

8a. Wat en hoe? Het stappenplan, tips en ideeën 8a. Wat en hoe? Het stappenplan, tips en ideeën Ga je een sectorwerkstuk maken? Dan is orgaan- en weefseldonatie een goed onderwerp! Hier vind je allerlei tips, bronnen en ideeën om een sectorwerkstuk

Nadere informatie

DE NATIONALE WETENSCHAPSAGENDA VOOR SCHOLIEREN - DEEL 1 HAVO

DE NATIONALE WETENSCHAPSAGENDA VOOR SCHOLIEREN - DEEL 1 HAVO DEEL 1 DE NATIONALE WETENSCHAPSAGENDA VOOR SCHOLIEREN - DEEL 1 In Nederland wordt veel wetenschappelijk onderzoek gedaan. Maar wie bepaalt wat er onderzocht wordt? In het voorjaar van 2015 hebben Nederlanders

Nadere informatie

Waarom ga je schrijven? Om de directeur te overtuigen

Waarom ga je schrijven? Om de directeur te overtuigen week 17 20 april 2015 - Schrijfopdrachten niveau B, les 1 Les 1: Een overtuigende tekst schrijven Beantwoord deze vragen: Een mooie manier om te herdenken 1. Waarom is het volgens jou belangrijk om de

Nadere informatie

Inhoud. 1 Wil je wel leren? 2 Kun je wel leren? 3 Gebruik je hersenen! 4 Maak een plan! 5 Gebruik trucjes! 6 Maak fouten en stel vragen!

Inhoud. 1 Wil je wel leren? 2 Kun je wel leren? 3 Gebruik je hersenen! 4 Maak een plan! 5 Gebruik trucjes! 6 Maak fouten en stel vragen! 1 Wil je wel leren? Opdracht 1a Wat heb jij vanzelf geleerd? 7 Opdracht 1b Van externe naar interne motivatie 7 Opdracht 1c Wat willen jullie graag leren? 8 2 Kun je wel leren? Opdracht 2a Op wie lijk

Nadere informatie

Teksverklaringen!!!!! Samenvattingen!! - Meerkeuzevragen! - Open! !!!! Nederlands! 1. Spellen! 2. Samenvatting schrijven

Teksverklaringen!!!!! Samenvattingen!! - Meerkeuzevragen! - Open! !!!! Nederlands! 1. Spellen! 2. Samenvatting schrijven NEDERLANDS Nederlands Teksverklaringen Samenvattingen 1. Hoofdgedachte 2. Meerkeuzevragen 3. Tekstverbanden 4. Open vragen 5. Argumentatie 6. Mening en doel van de schrijver 1. Spellen 2. Samenvatting

Nadere informatie

Thema Kinderen en school

Thema Kinderen en school http://www.edusom.nl Thema Kinderen en school Lesbrief 20. Het adviesgesprek. Wat leert u in deze les? Advies vragen. / woorden die hetzelfde betekenen. Advies geven. / woorden die hetzelfde betekenen.

Nadere informatie

Hoe bereid ik een spreekbeurt voor?

Hoe bereid ik een spreekbeurt voor? Hoe bereid ik een spreekbeurt voor? Het maken van een spreekbeurt is eigenlijk niets anders dan het schrijven van een informatieve tekst (weettekst). Het is daarom handig om net zo te werk te gaan als

Nadere informatie

Basisschool de Triangel. Het houden van een spreekbeurt.

Basisschool de Triangel. Het houden van een spreekbeurt. Basisschool de Triangel Het houden van een spreekbeurt. 1 INHOUDSOPGAVE SPREEKBEURT GROEP 5 1 GROEP 6 5 GROEP 7 EN 8 9 2 HOE BEREID IK MIJN SPREEKBEURT VOOR? SPREEKBEURT IN GROEP 5 Wat is een spreekbeurt?

Nadere informatie

Uitleg boekverslag en boekreclame

Uitleg boekverslag en boekreclame Uitleg boekverslag en boekreclame groep 7 schooljaar 2015-2016 Inhoudsopgave: Blz. 3 Blz. 3 Blz. 3 Blz. 4 Blz. 6 Stap 1: Het lezen van je boek Stap 2: Titelpagina Stap 3: Inhoudsopgave Stap 4: Inhoud boekverslag

Nadere informatie

Sectorwerkstuk 2012-2013

Sectorwerkstuk 2012-2013 Sectorwerkstuk 2012-2013 Namen: ---------------------------------------------------------------------------------------- Klas: -------------------- Sector: --------------------------------------------

Nadere informatie

Ik-Wijzer Ik ben wie ik ben

Ik-Wijzer Ik ben wie ik ben Ik ben wie ik ben Naam: Lisa Westerman Inhoudsopgave Inleiding... 3 De uitslag van Lisa Westerman... 7 Toelichting aandachtspunten en leerdoelen... 8 Tot slot... 9 Pagina 2 van 9 Inleiding Hallo Lisa,

Nadere informatie

Eerste hulp bij planning

Eerste hulp bij planning Eerste hulp bij planning Druk, druk, druk, iedereen heeft het druk. Je hebt school, werk, sport, verjaardagen, hobby s, afspraken met vrienden en ga zo maar door. Het is iedereen wel eens overkomen dat

Nadere informatie