ThiemeMeulenhoff Zorg Niveau Handelt in crisis en onvoorziene situaties Antwoordmodellen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "ThiemeMeulenhoff Zorg Niveau 3. 1.8 Handelt in crisis en onvoorziene situaties Antwoordmodellen"

Transcriptie

1 ThiemeMeulenhoff Zorg Niveau Handelt in crisis en onvoorziene situaties Antwoordmodellen

2

3 Inhoudsopgave 1 Assertief opstellen Assertiviteit 5 Praktijk: Vick zegt altijd ja 5 Kennisopdracht Rechten en plichten 7 Praktijk: Maar niemand doet het! 7 Kennisopdracht Ongewenste intimiteit 9 Praktijk: Ik kan zo wel eeuwig blijven staan 9 Kennisopdracht Agressie 11 Praktijk: Het nieuws van acht uur 11 Kennisopdracht Onderhandelen 13 Praktijk: Ik blijf gewoon thuis! 13 Praktijk: Met de kleren aan naar bed 13 Kennisopdracht 13 2 Adequaat reageren bij ongevallen Ongevallen en onvoorziene situaties 15 Praktijk: Een gil en een hoop gekletter 15 Kennisopdracht 16 3 Reanimeren Reanimeren 19 Praktijk: Moet ik nu reanimeren? 19 Kennisopdracht 19

4

5 1 Assertief opstellen Assertiviteit PRAKTIJK: VICK ZEGT ALTIJD JA 1 Vind je dat Vick zich subassertief of assertief gedraagt? Leg je antwoord uit. Vick heeft er duidelijk moeite mee, maar gedraagt zich assertief. Hij komt voor zichzelf op. 2 Hoe zou Vick zich gedragen als hij agressief had gereageerd? Geef een voorbeeld. Eigen mening. Hij zou waarschijnlijk boos geworden zijn. 3 Zou je op dezelfde manier als Vick reageren, of zou je het anders doen? KENNISOPDRACHT 1 Leg in je eigen woorden uit wat het verband is tussen mening, argument en tegenargument. Als je een mening hebt, ben je het ergens mee eens, of niet. Argumenten zijn redenen die je mening ondersteunen. Als je je mening verdedigt, gebruik je die argumenten. Als een ander het niet met je eens is, geeft hij redenen die jouw mening niet ondersteunen. Dat zijn tegenargumenten. 2 Van welke zaken is je mening afhankelijk? Je mening is afhankelijk van: je belangen en je wensen; je behoeften; logisch redeneren; je gevoel en je intuïtie; je achtergrond en je opvoeding; je waarden en je normen. 3 Beschrijf in je eigen woorden het verschil tussen meningen en feiten. Meningen zijn subjectief. Je vindt iets en daar heb je je redenen voor. Feiten zijn objectief. Je kunt een feit controleren, meten en bewijzen. 4 Wat is het belang van het opkomen voor jezelf? Is het alleen van belang voor jezelf of ook voor je werk? Het belang van opkomen voor jezelf is dat je laat weten wat je mening is. Als je niet voor jezelf opkomt, kun je in lastige en vervelende situaties terechtkomen. De kans dat er gebeurt wat jij wilt of goed vindt, is dan erg klein. Bovendien weten anderen niet wat je mening is en kunnen ze er ook geen rekening mee houden. 5 Leg uit wat je verstaat onder subassertief reageren. Je reageert subassertief als je aan anderen alle ruimte geeft om voor zichzelf op te komen, terwijl je die ruimte niet aan jezelf geeft. 6 Wat versta je onder agressief reageren? Je reageert agressief als je wel voor jezelf opkomt, maar anderen nauwelijks de ruimte geeft om voor zichzelf op te komen. ThiemeMeulenhoff 5

6 1.8 Handelt in crisis en onvoorziene situaties 7 Wat versta je onder assertief reageren? Je reageert assertief als je voor jezelf opkomt en anderen ook de ruimte geeft om voor zichzelf op te komen. 8 Wat zijn volgens jou de voor- en nadelen van de drie manieren om te reageren? Subassertief gedrag is vooral vervelend voor jezelf. In een probleemsituatie zeg je niets, maar na afloop kun je daar spijt van hebben. Je mening is niet aan de orde geweest, en je bent ontevreden. Agressief gedrag schrikt anderen af. Agressief gedrag is vooral vervelend voor anderen. Uiteindelijk ook voor jezelf, want je maakt het anderen niet gemakkelijk je te benaderen. Ze gaan je ontlopen en je vriendenkring wordt beperkt. Assertief reageren is voor jezelf en voor anderen de meest effectieve manier om te reageren. 9 Op welke manier reageer jij meestal? Leg met voorbeelden uit waarom. 10 Welke van de volgende aandachtspunten kunnen bij jou nog verbeterd worden? Leg uit waarom je dat vindt. De aandachtspunten zijn: aandacht hebben voor je eigen gevoel; controle hebben over spanningen; je non-verbale gedrag; je redelijk denken; je zelfwaardering. 6 ThiemeMeulenhoff

7 Assertief opstellen Rechten en plichten Rechten en plichten PRAKTIJK: MAAR NIEMAND DOET HET! 1 Kun je je voorstellen dat alle collega's rapporteren in hun eigen tijd? Wat zou er de reden van kunnen zijn dat ze het allemaal doen, zonder er iets van te zeggen? Als iets eenmaal een gewoonte is, wordt het steeds moeilijker er iets van te zeggen. Degene die er iets van zegt, loopt de kans gezien te worden als een onruststoker. Het kan zijn dat iedereen het doet uit solidariteit met de organisatie die het ook niet gemakkelijk heeft met bezuinigingen. Het kan ook uitgelegd worden als hart hebben voor de zaak. 2 Waaruit blijkt dat Lara haar rechtspositie kent en begrijpt? Ze heeft het over haar CAO en over de ondernemingsraad. 3 Vind je dat Lara assertief is? Leg je antwoord uit. Eigen mening. Lara stelt zich assertief op. 4 Wat vind je van de actie van Lara? Eigen mening. 5 Zou je hetzelfde doen als Lara, of zou je het anders doen? Leg je antwoord uit. KENNISOPDRACHT 1 Leg in je eigen woorden uit wat je verstaat onder je positie. Je positie is de plaats die je inneemt tussen de anderen in een groep die samenleeft of samenwerkt. Anderen kunnen dezelfde positie hebben als jij, maar ze kunnen ook een andere positie hebben. 2 Wat betekent het dat je een gezagsverhouding met je werkgever hebt? Een gezagsverhouding betekent dat iemand opdrachten geeft en een ander deze uitvoert en ervoor verantwoording aflegt. Je werkgever heeft een bepaalde macht die jij accepteert. Jij voert zijn opdrachten uit en legt er verantwoording voor af. 3 Wat is een organogram? Een organogram is een schematisch overzicht van alle afdelingen en diensten van een organisatie. 4 Leg in je eigen woorden uit wat rechten en plichten zijn en wat het verband is tussen rechten en plichten. Een recht betekent dat je je kunt beroepen op iets. Je kunt een recht opeisen. Dat kan een recht zijn om iets te kunnen doen of een recht om iets te ontvangen. Een plicht betekent dat er iets van je verwacht of geëist wordt. Je bent verplicht iets te doen of te laten. Of verplicht om iets te geven. Rechten en plichten hebben met elkaar te maken. Het recht van de één is vaak de plicht van de ander. ThiemeMeulenhoff 7

8 1.8 Handelt in crisis en onvoorziene situaties 5 Noem drie vormen van rechten en plichten en geef van elke vorm een voorbeeld. Drie vormen van rechten en plichten: rechten en plichten uit overtuiging of op basis van een mening. Voorbeelden: morele plichten, zoals burenhulp, opkomen voor zwakkeren, protesteren tegen oorlog en goede doelen steunen; rechten en plichten op basis van afspraken. Voorbeeld: je arbeidsovereenkomst; rechten en plichten die vastgelegd zijn in wetten. Voorbeelden: stemrecht, belastingplicht, recht op een bestaansminimum en zorgplicht voor ouders. 6 Leg uit wat het belang is van het kennen en begrijpen van je rechtspositie. Het belang van het kennen en begrijpen van je rechtspositie is dat je er alleen wat mee kunt als je je rechten en plichten ook kent, en dat je begrijpt wat ze inhouden. 7 Wat is het belang van het respecteren van de ander als je opkomt voor je rechten? Als je bij het opkomen voor je rechten de ander niet respectvol behandelt, loop je de kans dat het een onderling gevecht of voortdurende strijd wordt. De onderlinge verhoudingen zullen niet best zijn, waardoor het samenwerken moeilijker wordt. 8 Waarom moet je kritisch omgaan met regels? Regels zijn gemaakt om moeilijke en vervelende situaties te voorkomen. Ze zijn er dus om in de toekomst dingen goed te laten verlopen. Soms gebeuren er dingen die je van tevoren niet had kunnen bedenken. Of de omstandigheden zijn veranderd. Dat betekent dat je kritisch moet zijn als het gaat om regels, en je moet je afvragen of een regel nog wel past of terecht is. Je beslist natuurlijk niet in je eentje over regels. Wat je wel kunt doen, is er vragen over stellen of er een discussie over beginnen. 8 ThiemeMeulenhoff

9 Assertief opstellen Ongewenste intimiteit Ongewenste intimiteit PRAKTIJK: IK KAN ZO WEL EEUWIG BLIJVEN STAAN 1 Heb je ook weleens een situatie meegemaakt die lijkt op de ervaringen van Evelien? 2 Wat zou jij doen als jij Evelien was? Zou je eerder of later ingegrepen hebben? Eigen mening. Evelien had beter eerder kunnen reageren, omdat ze blijkbaar niet duidelijk genoeg is geweest tegenover Wessel. Ze onderneemt wel non-verbale actie: ze haalt zijn handen van zijn schouders. Maar daar laat ze het dan bij. Als je duidelijk wilt zijn, spreek je het ook op een correcte manier uit. Medelijden en sympathieke gevoelens verhinderen Evelien om er op tijd iets van te zeggen. Maar uiteindelijk maakt ze daar de situatie alleen maar onduidelijker en erger mee. Het is beter om eerlijk te zijn, dan om niets te zeggen omdat je bang bent dat je iemand kwetst. Als Evelien Wessel eerder duidelijk gemaakt had dat ze er niet van gediend was, had ze waarschijnlijk niet zo uit hoeven vallen. 3 Zou je nog meer actie ondernemen, of zou je het bij de laatste opmerking laten? Eigen mening. In principe kan Evelien het hierbij laten. Het zou wel professioneel zijn als ze haar standpunt verduidelijkt en hierover een goed gesprek heeft met Wessel. Als het hierna toch nog vaker gebeurt, zal ze zeker nog meer actie moeten ondernemen. KENNISOPDRACHT 1 Leg in je eigen woorden uit wat je verstaat onder intimiteit. Een intimiteit is een handeling of een mededeling die in je intieme zone komt. Intimiteit kan lichamelijk zijn, maar ook verbaal. 2 Wat zijn de overeenkomsten en de verschillen tussen persoonlijke en functionele intimiteit? Als verzorgende bevind je je regelmatig binnen de intieme zone van een zorgvrager. Dat komt omdat de zorgvrager niet zelfstandig de handelingen kan uitvoeren die bij zijn intieme zone horen. Als verzorgende voer je die handelingen uit vanuit je beroep. Er is sprake van intimiteit binnen een functionele relatie, oftewel: functionele intimiteit. Persoonlijke intimiteit is iets waarvoor je kiest. Je kiest samen met iemand voor een bepaalde manier van omgaan met elkaar. 3 Welke grenzen stel jij aan intimiteit in je functionele relatie met een zorgvrager? 4 Leg in je eigen woorden uit wanneer schuine moppen voor jou onderdeel uitmaken van ongewenste intimiteit en wanneer niet. 5 Leg in je eigen woorden uit wat jij verstaat onder een seksueel geladen werksfeer. Een seksueel geladen werksfeer kan gekenmerkt worden door de volgende zaken: seks is het voortdurend onderwerp van gesprek, je wordt uitgehoord over je privé-leven, er worden voortdurend dubbelzinnige opmerkingen gemaakt en mensen worden onderling lichamelijk met elkaar vergeleken. ThiemeMeulenhoff 9

10 1.8 Handelt in crisis en onvoorziene situaties 6 Je hoort misschien weleens dat verplegenden en verzorgenden zelf intimiteit uitlokken. Bijvoorbeeld door hun manier van kleden (doorschijnende uniformen). Wat vind je daarvan? 7 Ben je het ermee eens dat de zorgverlening stopgezet wordt bij ongewenste intimiteit door een zorgvrager? Motiveer je antwoord. 8 Leg uit waarom het vaak niet gemakkelijk is om voor jezelf op te komen bij ongewenste intimiteit door collega's en leidinggevenden. Je kunt het gevoel hebben dat jouw opmerkingen over ongewenste intimiteit ten koste zullen gaan van je werkomstandigheden, je baan of je promotiekansen. 9 Bij wie zou je hulp en ondersteuning zoeken als je op je werk of op school geconfronteerd wordt met seksuele intimidatie? Geef aan waarom je voor die persoon kiest. 10 Reageer je op alle zorgvragers hetzelfde? Welk onderscheid maak je en waarom? Je reageert op kleine kinderen, verstandelijk gehandicapte zorgvragers en dementerenden waarschijnlijk anders dan op andere zorgvragers. Het heeft te maken met de mate waarin je iemand kunt aanspreken op zijn gedrag. 10 ThiemeMeulenhoff

11 Assertief opstellen Agressie Agressie PRAKTIJK: HET NIEUWS VAN ACHT UUR 1 Kun je je voorstellen dat meneer Adema agressief is? Leg je antwoord uit. Eigen mening. Het is misschien wel begrijpelijk dat hij zich machteloos en afhankelijk voelt, dit uit meneer Adema via agressief gedrag. 2 Zijn er volgens jou nog andere manieren om erachter te komen waarom meneer Adema soms agressief wordt? Eigen mening. In principe kun je met alle vormen van bewuste en gerichte observatie erachter komen wat er aan de hand is met meneer Adema. 3 Wat vind je van de opmerking van Monica? Leg je antwoord uit. Eigen mening. Het is een voorbarige opmerking, want Monica weet niet wat er speelt. Door de observatie komt het team erachter dat de agressie met het journaal te maken heeft. Dus het is niet zo dat er geen peil op te trekken is waarom meneer Adema soms slecht gehumeurd is. Er is zelfs een duidelijke oorzaak voor te vinden. 4 Hoe zou je reageren als de hand van meneer Adema uitschiet als jij hem verzorgt? Eigen mening en inzicht. Je kunt het beste rustig reageren, maar duidelijk laten merken dat hij een grens heeft overschreden. Terugslaan is zeker geen optie. KENNISOPDRACHT 1 Leg in je eigen woorden uit wat je verstaat onder agressie. Agressie is gedrag dat gepaard gaat met bedreiging of geweld. 2 Leg in je eigen woorden uit hoe agressie kan ontstaan. Agressief gedrag heeft meestal een oorzaak of een reden. Het is vaak een reactie op een frustrerende situatie die wordt beheerst door gevoelens van onmacht of angst. Door de aanwezigheid van deze gevoelens laadt iemand energie op. Die energie noem je negatieve energie. Bij agressie ontlaadt deze energie zich. 3 Welke vormen van agressie kun je onderscheiden? Er zijn verschillende vormen van agressie: verbale agressie: kwaad schreeuwen, vloeken en beledigingen; bedreigende agressie: dreigen zichzelf of anderen iets aan te doen, het maken van dreigende gebaren en het dreigen met een wapen; fysieke agressie: slaan, schoppen, duwen, aan de haren trekken, krabben, met spullen naar iemand gooien, iemand aanvallen en een wapen tegen iemand gebruiken; agressie tegen materialen: met de deur smijten, dingen stukgooien, tegen dingen trappen, kleding kapot scheuren, meubels en muren bekladden en besmeuren, ruiten ingooien en brand stichten. 4 Welke omstandigheden waarin een zorgvrager verkeert, kunnen agressie veroorzaken of versterken? Agressie is vaak een reactie op gevoelens van onmacht en angst. In situaties waarin je als verzorgende werkt, kunnen omstandigheden verantwoordelijk zijn voor angstgevoelens en onmacht van de zorgvrager: het nauwelijks hebben van privacy; het niet kunnen bepalen van ThiemeMeulenhoff 11

12 1.8 Handelt in crisis en onvoorziene situaties het eigen leven; het gevoel van minderwaardigheid; onzekerheid over veel dingen, onder andere over zijn gezondheidstoestand en zijn zelfredzaamheid; het gevoel van onveiligheid; directe bedreiging door dwangverpleging, fixeren of verplichte medicatie. 5 Op welke manieren kun je agressie voorkomen? Je probeert in gevallen waarin je het ziet aankomen, agressie te voorkomen. Dat lukt over het algemeen goed als je de zorgvrager kent. Je ziet dan de voortekenen van de agressie omdat je ze misschien al eerder hebt gezien. In veel gevallen weet je dan ook welke actie van jouw kant effectief is om het agressieve gedrag voor te zijn. Zo'n actie hangt natuurlijk af van de betreffende zorgvrager en de situatie. In het ene geval kun je iemand het beste direct tot de orde roepen, in het andere geval is het beter om iemand met rust te laten. Ook weet je welke houding, welke manier van kijken en welke manier van praten de agressie verminderen of verergeren. Je kunt in situaties waarin je mogelijk agressie ziet aankomen, direct tot actie overgaan. Dat kan door de ander te laten vertellen wat hem dwarszit, maar ook door hem iets te laten doen, waardoor hij zijn energie kwijt kan. 6 Reageer je op dezelfde manier op agressie van zorgvragers met een verstandelijke beperking en andere zorgvragers? Leg je antwoord uit. Bij je reactie op een agressieve zorgvrager houd je ook rekening met de stoornis die hij heeft. Bij kleine kinderen, zorgvragers met een verstandelijke beperking en dementerende zorgvragers pas je je reactie aan aan het begripsvermogen van die zorgvragers. 7 Waarom zijn weglopen, doen wat de ander wil en tegenagressie meestal geen effectieve reacties op agressie? Veel voorkomende reacties op de dreiging van fysieke agressie zijn: weglopen, doen wat de ander wil of tegenagressie. Dit zijn over het algemeen geen effectieve reacties. In de meeste gevallen werken ze escalerend, dat wil zeggen dat ze de agressie verergeren of leiden tot ongewenste situaties. 8 Beschrijf de kenmerken van de meest effectieve houding in een situatie van dreigende agressie. Het beste kun je rustig blijven. Dat is natuurlijk eenvoudiger als je fysiek sterk bent. Als dat niet zo is, moet je gebruik maken van je houding en je overtuigingskracht. De volgende richtlijnen kun je hanteren: houd controle over de situatie; neem een rustige, vastberaden houding aan; wijs de zorgvrager op zijn agressie; wijs de zorgvrager op de gevolgen van zijn gedrag; toon respect voor de zorgvrager; vraag naar de oorzaak van de agressie; bied de zorgvrager een gedragsalternatief aan; geef de zorgvrager de tijd om tot zichzelf te komen; gebruik het verrassingseffect als de situatie dat toestaat. 9 Beschrijf in je eigen woorden, en met voorbeelden, het verschil tussen het gedrag afkeuren en de persoon afkeuren. Het verschil ligt met name in de benadering, je benadert iemand minder negatief als je alleen zijn gedrag afkeurt. Die persoon krijgt dan ook niet het gevoel dat hij een verkeerd mens is. Hij heeft alleen iets verkeerd gedaan. Een voorbeeld is: als iemand agressie vertoont, wijs je hem op zijn agressief gedrag, niet op zijn persoonlijkheid. Je zegt niet: je bent agressief. Je kunt iemand beter op zijn gedrag wijzen: je hebt een vaas omgegooid, kijk wat je aanricht als je agressief bent. 12 ThiemeMeulenhoff

13 Assertief opstellen Onderhandelen Onderhandelen PRAKTIJK: IK BLIJF GEWOON THUIS! 1 Welke manier van onderhandelen gebruikt Angelique? Leg je antwoord uit. Angelique past regelmatig zachte dwang toe. Je zou de onderhandelingswijze daarom doordrukken kunnen noemen. 2 Maakt Angelique gebruik van een onderhandelingsstrategie? Zo ja, welke? Ze maakt gebruik van de strategie overrompelen. Ze stelt mevrouw Bunde voor een feit als ze haar de jas aantrekt en naar buiten duwt. 3 Zou je hetzelfde doen als Angelique, of zou je het anders aanpakken? Eigen mening. PRAKTIJK: MET DE KLEREN AAN NAAR BED 1 Welke onderhandelingswijze past Alicia toe? En welke past Katie toe? Leg je antwoord uit. Alicia vindt de relatie met mevrouw Van Oort belangrijk. Ze gaat in het onderhandelen een heel eind mee met mevrouw Van Oort. Ze sluit het compromis dat mevrouw Van Oort met de kleren en haar tasje naar bed gaat. Katie kiest ervoor in opstand te komen tegen mevrouw Van Oort, met een heel ander resultaat. 2 Maakt Alicia gebruik van een onderhandelingsstrategie? Alicia past geen duidelijke onderhandelingsstrategie toe. 3 Wat is het doel dat Alicia bepaalt? Wat heeft ze als wisselgeld in de onderhandeling van mevrouw Van Oort? Het doel van Alicia is dat mevrouw Van Oort in bed terechtkomt. Het wisselgeld bestaat uit de kleren en de tas. 4 Zou je hetzelfde doen als Alicia of kies je voor de aanpak van Katie? Leg je antwoord uit. Eigen mening. KENNISOPDRACHT 1 Leg in je eigen woorden uit wat je verstaat onder onderhandelen. Onderhandelen is het opkomen voor je eigen belangen in situaties waarin je afhankelijk bent van anderen. Je bent bereid tot het bespreken van je belangen en doelstellingen met de ander, om tot een compromis te komen. Je houdt rekening met de relatie die je met de ander hebt. 2 Wat zijn volgens jou de voor- en nadelen van onderhandelen? De voordelen van onderhandelen zijn dat je (voor een deel) bereikt wat je wilt en dat de relatie met de ander goed blijft. Het nadeel is dat je vaak niet alles bereikt wat je had willen bereiken. Om tot een compromis te komen, moet je kunnen toegeven. 3 Geef een voorbeeld van een onderhandeling die je vroeger hebt gevoerd. ThiemeMeulenhoff 13

14 1.8 Handelt in crisis en onvoorziene situaties 4 Geef een voorbeeld van een onderhandeling die je tijdens je opleiding hebt gevoerd. 5 Wat versta je onder een compromis? Een compromis is een overeenkomst tussen twee of meer personen of partijen waarbij ieder wat toegeeft zodat de onderlinge relatie goed blijft. 6 Geef een voorbeeld van een situatie waarin je belangen niet overeenkomen met die van een ander, waarin je kiest voor het ontlopen van een onderhandeling. Motiveer je keuze. Je moet denken aan een situatie waarin je je eigenbelang niet zo belangrijk vindt als de relatie met de ander. 7 Noem vijf voorbeelden van gedrag dat niet past bij onderhandelen. Voorbeelden van gedrag dat niet past bij onderhandelen: extreem hoge eisen stellen; verzwijgen van informatie; bluffen; constant aanvallen; op de man spelen; onjuiste gegevens verstrekken; kleineren en intimideren. 8 Noem vijf voorbeelden van gedrag dat past bij onderhandelen. Voorbeelden van gedrag dat wel past bij onderhandelen: de discussie voorbereiden; vragen stellen; argumenten geven; argumenten vragen; actief luisteren; samenvatten; noemen wat gemeenschappelijk is; gevoelens uitspreken. 9 Leg in je eigen woorden uit wat je verstaat onder onderbieden en wisselgeld. Onderbieden is bij onderhandelen direct alles toegeven wat je wilt en kunt. Het effect hiervan is dat de ander nog zal meer willen. Je kunt beter om iets meer vragen, zodat je iets in te leveren hebt. Je noemt dat wisselgeld bij het onderhandelen. 14 ThiemeMeulenhoff

15 2 Adequaat reageren bij ongevallen Ongevallen en onvoorziene situaties PRAKTIJK: EEN GIL EN EEN HOOP GEKLETTER 1 Welke handelingen moet je als verzorgende uitvoeren? Handelingen die je moet uitvoeren: zorgen voor een veilige werksituatie: dat betekent de elektrische apparatuur uitschakelen en als je daar niet direct aan kunt komen, de hoofdschakelaar uitzetten; zorgen voor voldoende werkruimte; de vitale functies controleren en veiligstellen. 2 Op welke manier ga je de zorgvrager benaderen? Je benadert de zorgvrager op deze manier: aanspreken en voorzichtig aanschudden; ademweg vrijmaken met behulp van de kinlift (ondanks mogelijk risico op nekletsel); ademhaling controleren. Als de ademhaling aanwezig is: de ademweg vrijhouden door de zorgvrager in stabiele zijligging te brengen; controleren op verdere verwondingen; professionele hulp inschakelen. Als de ademhaling niet aanwezig is: twee effectieve beademingen in maximaal vijf pogingen toepassen; de hartslag controleren en zo nodig volledige reanimatie opstarten (het uitvoeren van uitwendige hartmassage in combinatie met beademen); professionele hulp inschakelen. 3 Wat kan er gebeuren als de zorgvrager onder stroom staat? En wat als jij dit niet in de gaten hebt? Het lichaam bestaat voor zeventig procent uit water. Daardoor geleidt stroom heel goed. Door de stroom ontstaat kramp in alle spieren; ook in de spieren die de ademhaling regelen en de hartspier. Er ontstaat dus een stoornis in de vitale functies. Verder is er bij stroom altijd een in- en een uitgaande brandwond. De hitte van de stroom veroorzaakt op de weg door het lichaam inwendige derdegraads brandwonden. Dat levert weer een risico voor shock op. Verder kan door de kracht van de inslag de zorgvrager vallen en daardoor nog andere uitwendige verwondingen en botbreuken oplopen. Als je niet in de gaten hebt dat een zorgvrager onder stroom staat, dan kom je zelf ook onder stroom te staan, met grote gevolgen. 4 Welke verwondingen kun je verwachten bij deze man? ThiemeMeulenhoff 15

16 1.8 Handelt in crisis en onvoorziene situaties Verwondingen die je kunt verwachten: stoornissen in de vitale functies (bewustzijn, ademhaling en bloedsomloop); brandwonden; uitwendige wonden; breuken. 5 Welke eerste hulp moet je toepassen? De eerste hulp die je moet toepassen: vitale functies veiligstellen; uitwendige wonden desinfecteren en steriel afdekken; botbreuken stabiliseren; controleren op verschijnselen van shock. KENNISOPDRACHT 1 Beschrijf in je eigen woorden hoe het komt dat oudere mensen een risicogroep voor ongevallen zijn. Oudere mensen gaan door de hoge leeftijd vaak zowel geestelijk als lichamelijk achteruit. Dat kan tot allerlei ongelukken leiden. 2 Je hebt keukendienst en snijdt jezelf aan een gebroken pot die in de vuilnisbak ligt. Welke maatregelen ga je nemen? Maatregelen: eerst de wond goed door laten bloeden en daarna ruim jodium erop. Als de wond gehecht moet worden, geen jodium gebruiken omdat de arts dan de verschillende weefselstructuren niet meer kan herkennen om te hechten. Vervolgens nagaan of je nog volledig beschermd bent tegen tetanus. Vanaf de laatste vaccinatie met DKTP ben je nog vijftien jaar goed beschermd. Hierna moet je herhalingsspuiten krijgen die je na de laatste injectie weer vijf jaar volledige bescherming garanderen. 3 Eén van de zorgvragers op jouw afdeling zit ten gevolge van een spierziekte in een elektrische rolstoel. Tijdens het eten moet hij zo verschrikkelijk lachen dat hij zich verslikt. De man loopt blauw aan en kan niet meer ademen. Hij raakt in paniek. Welke eerste hulp ga je toepassen? Eerste hulp die je gaat toepassen: kijken of je de obstructie met een lepelende beweging met de vingers kunt verwijderen; anders maximaal vijf keer tussen de schouderbladen slaan; als dat geen resultaat geeft, de handgreep van Heimlich toepassen bij een zittend slachtoffer; deze handgrepen afwisselen totdat de luchtweg weer vrij is; zorgen voor professionele hulp wanneer het te lang gaat duren. 4 Je hebt de zorg over een gezin met heel jonge kinderen. In het kastje met schoonmaakmiddelen kom je een limonadefles tegen met chloor erin. Beschrijf op welke manier je voorlichting kunt geven over het gebruiken en bewaren van onder andere schoonmaakmiddelen en medicijnen, om ongevallen te voorkomen. Deze informatie kun je vinden op: 16 ThiemeMeulenhoff

17 Adequaat reageren bij ongevallen Ongevallen en onvoorziene situaties 5 Een zorgvrager moet worden gereanimeerd. Dat is een combinatie van hartmassage en beademen. Aan de mond zit speeksel. Je bent er een beetje vies van. Welke hulpmiddelen kun je gebruiken voor mond-op-mondbeademing? Er zijn diverse soorten beademingsmaskers in de handel die meerdere keren bruikbaar zijn. Verder zijn er wegwerpmaskers, de zogenoemde kiss of life of rescue key. ThiemeMeulenhoff 17

18

19 3 Reanimeren Reanimeren PRAKTIJK: MOET IK NU REANIMEREN? 1 Had Iris mogelijk eerder kunnen zien dat meneer Bonsink overleden was? Nee, dat is niet mogelijk, want als iemand in zijn slaap overlijdt, lijkt het in een donkere slaapkamer of hij slaapt. 2 Hoe kun je ontdekken of iemand een hartstilstand heeft of al een tijd is overleden? Een hartstilstand kun je alleen ontdekken als de zorgvrager of het slachtoffer in aanwezigheid van een ander neervalt. Iemand is overleden als deze koud en verstijft is in een warme omgeving. Deze persoon zal lijkverkleuringen hebben op de benen en buik. KENNISOPDRACHT 1 Wanneer is een niet-reanimatieverklaring rechtsgeldig? Als deze voorzien is van een pasfoto en een handtekening van degene die niet gereanimeerd wil worden. 2 Leg uit in je eigen woorden waarom zorgvragers op een revalidatieafdeling wel gereanimeerd worden? Een zorgvrager die op een revalidatieafdeling wordt opgenomen is daar voor een bepaalde tijd en een bepaald doel. Deze opname heeft als doel dat de zorgvrager weer mobiel wordt en zichzelf beter kan redden. Met andere woorden er is een betere prognose ten aanzien van het herstel. 3 Hoe komt het dat de hartmassage- en beademingstechnieken bij kinderen verschillend zijn? Kinderen kunnen een leeftijd hebben van één dag tot zestien jaar. Het is logisch dat een kind van één jaar kleiner en kwetsbaarder is dan een kind van bijvoorbeeld zeven of dertien jaar. De borstkas is ook anders van grootte en vraagt daarom een andere plaatsing van je handen. Dit geldt hetzelfde voor het gezicht. Een baby heeft een te klein gezicht voor mond-op-mondbeademing. Daarom beadem je via de neus en de mond. 4 Welke controles voer je uit voordat je daadwerkelijk gaat reanimeren? Je controleert het bewustzijn door het slachtoffer aan te roepen en aan de schouder te schudden. Je controleert de ademweg. Je kijkt in de mond of er zich een vreemd voorwerp in bevindt. Vervolgens kijk je of iemand ademt en voel je met je wang of iemand ademt. Daarna pas je eerst twee keer mond-op-mondbeademing. Daarna controleer je de polsslag of pulsaties in de hals. ThiemeMeulenhoff 19

Het bieden van hulp bij een ademhalingsof hartstilstand

Het bieden van hulp bij een ademhalingsof hartstilstand OPDRACHTFORMULIER Het bieden van hulp bij een ademhalingsof hartstilstand Naam student: Datum: Voordat je gaat oefenen 1 Lees het handelingsformulier van deze vaardigheid en noteer vragen en opmerkingen.

Nadere informatie

1. WANNEER ELKE SECONDE TELT

1. WANNEER ELKE SECONDE TELT 1. WANNEER ELKE SECONDE TELT Basale reanimatie: beademing en hartmassage bij baby s en kinderen volgens de Richtlijnen 2006 van de Nederlandse Reanimatie Raad, de NRR 2. DE NORMALE SITUATIE Longen en ademhaling

Nadere informatie

Protocol Agressie, Geweld en Diefstal RK Bs De Duinsprong

Protocol Agressie, Geweld en Diefstal RK Bs De Duinsprong Protocol Agressie, Geweld en Diefstal RK Bs De Duinsprong Agressie En Geweld... 2 Richtlijn... 2 Verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid... 3 Stappenplan bij agressief gedrag van:... 3 De medewerker...

Nadere informatie

TOT HIER EN NIET VERDER! OVER ONGEWENSTE OMGANGSVORMEN OP HET WERK EN WAT JE ER TEGEN KUNT DOEN DE KLACHTENREGELING VAN WSD (VEREENVOUDIGDE VERSIE)

TOT HIER EN NIET VERDER! OVER ONGEWENSTE OMGANGSVORMEN OP HET WERK EN WAT JE ER TEGEN KUNT DOEN DE KLACHTENREGELING VAN WSD (VEREENVOUDIGDE VERSIE) TOT HIER EN NIET VERDER! OVER ONGEWENSTE OMGANGSVORMEN OP HET WERK EN WAT JE ER TEGEN KUNT DOEN DE KLACHTENREGELING VAN WSD (VEREENVOUDIGDE VERSIE) Inhoud Algemeen 2 Seksuele intimidatie 4 Agressie en

Nadere informatie

Agressie = er wordt steeds een norm overschreden, (door jezelf bepaald) en steeds als negatief ervaren. lichte vormen horen tot het werkveld?

Agressie = er wordt steeds een norm overschreden, (door jezelf bepaald) en steeds als negatief ervaren. lichte vormen horen tot het werkveld? Coenye Patrick Agressie = er wordt steeds een norm overschreden, (door jezelf bepaald) en steeds als negatief ervaren. lichte vormen horen tot het werkveld? = betekenisvol gedrag ( tussen bedoeling van

Nadere informatie

- Een docent controleert of jij je huiswerk op hebt geschreven. - Je hebt aanmoediging nodig om je huiswerk te noteren.

- Een docent controleert of jij je huiswerk op hebt geschreven. - Je hebt aanmoediging nodig om je huiswerk te noteren. Schoolse competenties Competentie 1: Agendagebruik - Je schrijft je huiswerk in je agenda als dit wordt opgegeven. - Je agenda ziet er verzorgd uit. - Een docent controleert of jij je huiswerk op hebt

Nadere informatie

5 Assertiviteit. 1 Inleiding

5 Assertiviteit. 1 Inleiding DC 5 Assertiviteit 1 Inleiding Als SAW er zul je regelmatig in situaties terecht komen waarin je duidelijk moeten maken wat je wel of niet wilt. Bijvoorbeeld omdat een cliënt op een activiteitenafdeling

Nadere informatie

Assertief op het werk

Assertief op het werk Carola van Dijk en Hans Elbers (red.) Assertief op het werk Ikke, ikke, ikke zonder dat de rest... INHOUD Voorwoord 7 Inleiding 9 1 Het verschil tussen subassertief, agressief en assertief gedrag 11 2

Nadere informatie

Eerste Hulp aan Kinderen: eindtermen (vastgesteld door het College van Deskundigen in mei 2006) Doelgroep

Eerste Hulp aan Kinderen: eindtermen (vastgesteld door het College van Deskundigen in mei 2006) Doelgroep Eerste Hulp aan Kinderen: eindtermen (vastgesteld door het College van Deskundigen in mei 2006) Doelgroep a. Bezitters van het diploma Eerste Hulp b. Belangstellenden die (nog) niet in het bezit zijn van

Nadere informatie

AG eerste hulp opleidingen Best 0499-397404 agopleiding@gmail.com

AG eerste hulp opleidingen Best 0499-397404 agopleiding@gmail.com AG eerste hulp opleidingen Best 0499-397404 agopleiding@gmail.com Algemeen De mens kan ongeveer normaal 1 minuut zonder zuurstof. Hersenen zijn het meest gevoelig voor een tekort aan zuurstof. Typerend

Nadere informatie

Secretary Management Master

Secretary Management Master Proefles Secretary Management Master Thema: Assertiviteit of krijg meer voor elkaar met lef Door Hanneke Steenbekkers trainer Secretary Management Master www.secretary.nl/master Assertiviteit: krijg meer

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE: 1. Voorwoord 2 3. Wat verstaan wij onder agressie 3 4. Agressiebeleid: 4 Bijlage I; Introductiebrief 5

INHOUDSOPGAVE: 1. Voorwoord 2 3. Wat verstaan wij onder agressie 3 4. Agressiebeleid: 4 Bijlage I; Introductiebrief 5 Agressieprotocol Omnia Wonen INHOUDSOPGAVE: Hfd.stuk Paginanr. 1. Voorwoord 2 3. Wat verstaan wij onder agressie 3 4. Agressiebeleid: 4 Bijlage I; Introductiebrief 5 2 1. VOORWOORD Van tijd tot tijd is

Nadere informatie

ABCDE methodiek Biedt een vaste volgorde van het benaderen van het slachtoffer

ABCDE methodiek Biedt een vaste volgorde van het benaderen van het slachtoffer ABCDE methodiek Biedt een vaste volgorde van het benaderen van het slachtoffer Indien een stoornis in de vitale functie wordt waargenomen direct handelen (Treat as you go) A AIRWAY AND C-SPINE (= vrije

Nadere informatie

Probleemgedrag bij ouderen

Probleemgedrag bij ouderen Probleemgedrag bij ouderen Machteloos, bang of geïrriteerd. Zo kunnen medewerkers en cliënten in de thuiszorg zich voelen in situaties waarin sprake is van probleemgedrag. Bijvoorbeeld als een cliënt alleen

Nadere informatie

ThiemeMeulenhoff Zorg Niveau 3. 3.4 Evalueert de zorgverlening Antwoordmodellen

ThiemeMeulenhoff Zorg Niveau 3. 3.4 Evalueert de zorgverlening Antwoordmodellen ThiemeMeulenhoff Zorg Niveau 3 3.4 Evalueert de zorgverlening Antwoordmodellen Inhoudsopgave 1 Een zorg(leef)plan evalueren 5 1.1 Evalueren 5 Praktijk: Tandenpoetsen 5 Praktijk: Stoppen met roken 5 Kennisopdracht

Nadere informatie

Vragenlijst: Omgaan met agressie en geweld in het werk

Vragenlijst: Omgaan met agressie en geweld in het werk Vragenlijst: mgaan met agressie en geweld in het werk Als. willen wij graag meer inzicht krijgen in de mate waarin onze medewerkers met agressie en geweld in aanraking komen en de manier waarop hiermee

Nadere informatie

Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering.

Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering. Bij SNAP leren we ouders en kinderen vaardigheden om problemen op te lossen en meer zelfcontrole te ontwikkelen. Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering. SNAP (STOP

Nadere informatie

TRIVIANT BLAUW (uitprinten op blauw papier) Stoornissen in het bewustzijn, de ademhaling en de bloedsomloop

TRIVIANT BLAUW (uitprinten op blauw papier) Stoornissen in het bewustzijn, de ademhaling en de bloedsomloop TRIVIANT BLAUW (uitprinten op blauw papier) Stoornissen in het bewustzijn, de ademhaling en de bloedsomloop Welke drie functies zijn van direct levensbelang en hoe noemen we deze functies? Hersenfunctie

Nadere informatie

KVK AVELGEM 01869. REANIMATIE en AED 2013-2015. Sportmedische begeleiding KVK Avelgem. Pascal D Haene

KVK AVELGEM 01869. REANIMATIE en AED 2013-2015. Sportmedische begeleiding KVK Avelgem. Pascal D Haene KVK AVELGEM 01869 REANIMATIE en AED Sportmedische begeleiding KVK Avelgem Pascal D Haene 2013-2015 D O O R N I K S E S T E E N W E G 2 2 6 8 5 8 0 A V E L G E M R E A N I M A T I E Reanimatie is het

Nadere informatie

d. Noteer de 7 W s voor eventuele aangifte bij de politie. Zie bijlage 2.

d. Noteer de 7 W s voor eventuele aangifte bij de politie. Zie bijlage 2. Doel: Het creëren van een veilige werkomgeving. Onder agressie verstaan wij elke vorm van ongewenst gedrag zowel verbaal als ook fysiek. Zie bijlage 1. Handelwijze bij telefonisch ongewenst gedrag: 1.

Nadere informatie

Lesfiche : EHBO & Reanimatie

Lesfiche : EHBO & Reanimatie Lesfiche : EHBO & Reanimatie Niveau 1: (Praktijk: 2lesuren) Inschatten van een situatie: Veiligheid! Waarom? Niemand heeft nood aan meerdere slachtoffers dan er oorspronkelijk waren ( aarzel dus ook niet

Nadere informatie

De gedragscode voor patiënten/cliënten, bezoekers, klanten en derden

De gedragscode voor patiënten/cliënten, bezoekers, klanten en derden De gedragscode voor patiënten/cliënten, bezoekers, klanten en derden In het onderstaande kader staan de gedragsregels in het kort samengevat en omschreven. Op de volgende pagina s staan de regels een voor

Nadere informatie

1 Subassertiviteit. H et is december. Het nieuwe jaar staat voor de deur en Hans Verbeek,

1 Subassertiviteit. H et is december. Het nieuwe jaar staat voor de deur en Hans Verbeek, 1 Subassertiviteit H et is december. Het nieuwe jaar staat voor de deur en Hans Verbeek, verkoper bij een groothandel, wil voor januari nog een aantal offertes de deur uit krijgen. Hij is druk bezig en

Nadere informatie

Algemeen directeur Directeur sociale zaken

Algemeen directeur Directeur sociale zaken VOORWOORD Wanneer je aan je collega s zou vragen waarom zij naar het werk gaan, dan geven zij vast verschillende antwoorden. De één wil bijvoorbeeld veel geld verdienen, terwijl de ander het juist belangrijk

Nadere informatie

Antwoorden 2014 EHBO-K. Ascendens Opleidingen Theorievragen EHBO-K 2014 versie 006 Pagina 1 van 5. Theorievragen versie 006

Antwoorden 2014 EHBO-K. Ascendens Opleidingen Theorievragen EHBO-K 2014 versie 006 Pagina 1 van 5. Theorievragen versie 006 Antwoorden 2014 EHBO-K Theorievragen versie 006 Pagina 1 van 5 Vraag 1: Noem de vijf belangrijke punten bij het leveren van eerste hulp in juiste volgorde Vraag 2: Vraag 3: Vraag 4 : a) Let op gevaar (zn

Nadere informatie

Aan de slag blijven. Schematisch overzicht van thema s, leerdoelen en inhoud

Aan de slag blijven. Schematisch overzicht van thema s, leerdoelen en inhoud Schematisch overzicht van thema s, leerdoelen en inhoud Jezelf presenteren De medewerker moet zichzelf goed presenteren. Bijvoorbeeld door er schoon en verzorgd uit te zien. Zo laat hij/zij een goede indruk

Nadere informatie

Hoe je je voelt. hoofdstuk 10. Het zal je wel opgevallen zijn dat je op een dag een heleboel verschillende gevoelens hebt. Je kunt bijvoorbeeld:

Hoe je je voelt. hoofdstuk 10. Het zal je wel opgevallen zijn dat je op een dag een heleboel verschillende gevoelens hebt. Je kunt bijvoorbeeld: hoofdstuk 10 Hoe je je voelt Het zal je wel opgevallen zijn dat je op een dag een heleboel verschillende gevoelens hebt. Je kunt bijvoorbeeld: zenuwachtig wakker worden omdat je naar school moet, vrolijk

Nadere informatie

Wat is assertiviteit en hoe kan het je helpen met je persoonlijke wellness?

Wat is assertiviteit en hoe kan het je helpen met je persoonlijke wellness? Wellness Ontwikkelings Activiteit Assertief zijn Hoe deze techniek je leven kan verbeteren Voordelen Meer zelfvertrouwen Meer geloof in je eigen kunnen Eerder nee durven te zeggen Vermindering van Weinig

Nadere informatie

Verbale en fysieke agressie. Els Ronsse www.psysense.be

Verbale en fysieke agressie. Els Ronsse www.psysense.be Verbale en fysieke agressie Els Ronsse www.psysense.be Wat is agressie? Lichamelijk Een uitlokkende factor (frustratie, fysiologische of psychologische veranderingen, zoals iemand die je aanvalt, angst,

Nadere informatie

7 Epilepsie. 1 Inleiding. In dit thema komen aan de orde: 2 Wat is epilepsie? 3 Leven met epilepsie. 4 Epilepsie-aanvallen. SAW DC 7 Epilepsie

7 Epilepsie. 1 Inleiding. In dit thema komen aan de orde: 2 Wat is epilepsie? 3 Leven met epilepsie. 4 Epilepsie-aanvallen. SAW DC 7 Epilepsie DC 7 Epilepsie 1 Inleiding In dit thema komen aan de orde: 2 Wat is epilepsie? 3 Leven met epilepsie 4 Epilepsie-aanvallen 1 1 2 Wat is epilepsie? Een epileptische aanval is een plotselinge kortsluiting

Nadere informatie

Doel van deze presentatie: het op peil houden van kennis en vaardigheden met betrekking tot de reanimatie en als voorbereiding op een competentietest.

Doel van deze presentatie: het op peil houden van kennis en vaardigheden met betrekking tot de reanimatie en als voorbereiding op een competentietest. Deze presentatie is voor personen die in het bezit zijn van een reanimatie diploma. Doel van deze presentatie: het op peil houden van kennis en vaardigheden met betrekking tot de reanimatie en als voorbereiding

Nadere informatie

KINDEREN LEKKER IN HUN VEL

KINDEREN LEKKER IN HUN VEL KINDEREN LEKKER IN HUN VEL 1. Welkom wij zijn Karin Hallegraeff en Noelle van Delden van Praktijk IKKE Karin stelt zich voor en er komt een foto van Karin in beeld. Noelle stelt zich voor en er komt een

Nadere informatie

Agressie in de apotheek

Agressie in de apotheek Agressie in de apotheek Samenvatting ADHD Agressie in de apotheek 1/4 Deze cursus is bestemd voor apotheekmedewerkers die direct contact hebben met klanten. Het doel van de cursus is de deelnemers inzicht

Nadere informatie

HET ANTI-PEST-BELEID VAN ONZE SCHOOL

HET ANTI-PEST-BELEID VAN ONZE SCHOOL Stationsstraat 81 3370 Boutersem 016/73 34 29 www.godenotelaar.be email: directie.nobro@gmail.com bs.boutersem@gmail.com HET ANTI-PEST-BELEID VAN ONZE SCHOOL 1. Het standpunt van de school: Pesten is geen

Nadere informatie

Startopdracht. Iedereen die in Zorg en Welzijn werkt, krijgt te maken met agressie op het werk.

Startopdracht. Iedereen die in Zorg en Welzijn werkt, krijgt te maken met agressie op het werk. Agressiespel Startopdracht Iedereen die in Zorg en Welzijn werkt, krijgt te maken met agressie op het werk. Hoe vaak heb jij te maken met agressie op het werk, op een schaal van 0 (helemaal nooit) tot

Nadere informatie

"EHBO" is een uitgave van CLB Externe preventie Industrieterrein Kolmen 1085 3570 Alken Tel : 011 59 83 50

EHBO is een uitgave van CLB Externe preventie Industrieterrein Kolmen 1085 3570 Alken Tel : 011 59 83 50 EHBO zon e Voor g erken eilig w d en v 1. Inleiding COLOFON "EHBO" is een uitgave van CLB Externe preventie Industrieterrein Kolmen 1085 3570 Alken Tel : 011 59 83 50 Redactie : CLB EDPB Fotografie : www.fotoben.be

Nadere informatie

BEÏNVLOEDINGSSTIJLEN. Tegenbewegende stijlen. Meebewegende stijlen. = duwen = trekken. evalueren aansporen en onder druk zetten

BEÏNVLOEDINGSSTIJLEN. Tegenbewegende stijlen. Meebewegende stijlen. = duwen = trekken. evalueren aansporen en onder druk zetten BEÏNVLOEDINGSSTIJLEN Er zijn verschillende beïnvloedingsstijlen te onderscheiden. De stijlen kunnen worden onderverdeeld in: TEGENBEWEGENDE STIJLEN MEEBEWEGENDE STIJLEN = duwen = trekken Tegenbewegende

Nadere informatie

In gesprek gaan met ouders in verband met een vermoeden van kindermishandeling

In gesprek gaan met ouders in verband met een vermoeden van kindermishandeling In gesprek gaan met ouders in verband met een vermoeden van kindermishandeling 1. Aandachtspunten voor een gesprek met ouders i.v.m. een vermoeden van kindermishandeling: Als je je zorgen maakt over een

Nadere informatie

ZML SO Leerlijn Sociale en emotionele ontwikkeling: zelfbeeld en sociaal gedrag

ZML SO Leerlijn Sociale en emotionele ontwikkeling: zelfbeeld en sociaal gedrag ZML SO Leerlijn Sociale en emotionele ontwikkeling: zelfbeeld en sociaal gedrag SOCIALE EN EMOTIONELE ONTWIKKELING: ZELFBEELD EN SOCIAAL GEDRAG Leerlijnen Kerndoelen 1.1. Jezelf presenteren 1.2. Een keuze

Nadere informatie

Diversiteit en beroepsvaardigheden Leer jezelf kennen Basishouding en diversiteit Discriminatie Gedrag bij diversiteit Pesten. Hoofdstuk 2: werken

Diversiteit en beroepsvaardigheden Leer jezelf kennen Basishouding en diversiteit Discriminatie Gedrag bij diversiteit Pesten. Hoofdstuk 2: werken Diversiteit en beroepsvaardigheden Leer jezelf kennen Basishouding en diversiteit Discriminatie Gedrag bij diversiteit Pesten Hoofdstuk 2: werken Werkwijze en opdrachten Boek en laptop nodig voor iedere

Nadere informatie

Het toepassen van algemene regels voor het verlenen van eerste hulp in onvoorziene situaties

Het toepassen van algemene regels voor het verlenen van eerste hulp in onvoorziene situaties OPDRACHTFORMULIER Het toepassen van algemene regels voor het verlenen van eerste hulp in onvoorziene situaties Naam student: Datum: Voordat je gaat oefenen 1 Lees het handelingsformulier van deze vaardigheid

Nadere informatie

2014 EHBO-K. Theorievragen versie 006. Ascendens Opleidingen Theorievragen EHBO-K 2014 versie 006 Pagina 1 van 7

2014 EHBO-K. Theorievragen versie 006. Ascendens Opleidingen Theorievragen EHBO-K 2014 versie 006 Pagina 1 van 7 2014 EHBO-K Theorievragen versie 006 Pagina 1 van 7 Vraag 1: Noem de vijf belangrijke punten bij het leveren van eerste hulp in juiste volgorde 1) 2) 3) 4) 5). Vraag 2: Wat is het kenmerk van een gesloten

Nadere informatie

ThiemeMeulenhoff Zorg Niveau 3. 2.3 Begeleiden op sociaal/maatschappelijk gebied Antwoordmodellen

ThiemeMeulenhoff Zorg Niveau 3. 2.3 Begeleiden op sociaal/maatschappelijk gebied Antwoordmodellen ThiemeMeulenhoff Zorg Niveau 3 2.3 Begeleiden op sociaal/maatschappelijk gebied Antwoordmodellen Inhoudsopgave 1 Een zorgvrager begeleiden 5 1.1 Het sociale netwerk begeleiden 5 Praktijk: Ik zie bijna

Nadere informatie

Wees duidelijk tegen je klanten

Wees duidelijk tegen je klanten Ronald Dingerdis Wees duidelijk tegen je klanten 3 In onze training Klantgerichtheid en communicatie vroeg een cursist me onlangs of je tegen je klant kan zeggen dat hij extreem vervelend is. Dat hij onredelijk

Nadere informatie

Europese Reanimatieraad. Basale reanimatie en het gebruik van de Automatische Externe Defibrillatior

Europese Reanimatieraad. Basale reanimatie en het gebruik van de Automatische Externe Defibrillatior Basale reanimatie en het gebruik van de Automatische Externe Defibrillatior LEERDOELEN Aan het einde van deze cursus kunt u demonstreren: Hoe u een bewusteloos slachtoffer benadert. Hoe u hartmassage en

Nadere informatie

GEDRAGSCODE voor patiënten en bezoekers

GEDRAGSCODE voor patiënten en bezoekers GEDRAGSCODE voor patiënten en bezoekers de regels, de toelichting, de actie bij overtreding juni 2010 Bergen op Zoom, juni 2010 Het Lievensberg ziekenhuis wil graag een gastvrij ziekenhuis voor zijn patiënten

Nadere informatie

Toets Ziekteleer Opleiding Sport en Bewegen. Behaalde punten Hulpmiddelen geen

Toets Ziekteleer Opleiding Sport en Bewegen. Behaalde punten Hulpmiddelen geen Cijfer In te vullen voor docent In te vullen door leerling Beroepsprestatie B.P.1.3 S.B Naam leerling Toets Ziekteleer Opleiding Sport en Bewegen Klas SB3O1A+B Versie 1 Datum Tijdsduur 60 minuten Naam

Nadere informatie

Communiceren met een zorgvrager met de ziekte van Parkinson

Communiceren met een zorgvrager met de ziekte van Parkinson OPDRACHTFORMULIER Communiceren met een zorgvrager met de ziekte van Parkinson Naam student: Datum: 1 Lees het handelingsformulier van deze vaardigheid en noteer vragen en opmerkingen. Bespreek deze met

Nadere informatie

Basale reanimatie van kinderen door niet-zorgprofessionals

Basale reanimatie van kinderen door niet-zorgprofessionals Basale reanimatie van kinderen door niet-zorgprofessionals -Gebaseerd op de 2010 richtlijnen- Introductie Indien reanimatie van een kind nodig is, wordt aan hulpverleners zonder specifieke training in

Nadere informatie

Gedragsregels - voor patiënten en bezoekers

Gedragsregels - voor patiënten en bezoekers Gedragsregels - voor patiënten en bezoekers De Sint Maartenskliniek verwacht van u dat u zich gedraagt als gast en dat u respectvol en vriendelijk met elkaar omgaat. Behandel de ander zoals u zelf behandeld

Nadere informatie

Behandeling van wonden en letsels

Behandeling van wonden en letsels Module 4 Behandeling van wonden en letsels Als u deze module gevolgd hebt, weet u: - Wat u moet doen bij mogelijk inwendig bloedverlies - Wat u moet doen bij uitwendig bloedverlies - Wat u moet doen bij

Nadere informatie

Welkom bij onze vereniging! Omgangsregels

Welkom bij onze vereniging! Omgangsregels Welkom bij onze vereniging! Omgangsregels Iedereen die Muziekvereniging Soli bezoekt onderschrijft de doelstellingen en het huishoudelijk reglement van de vereniging en houdt zich aan de omgangsregels

Nadere informatie

1. Aanleiding beleid bij ongewenste omgangsvormen

1. Aanleiding beleid bij ongewenste omgangsvormen Beleid ongewenste omgangsvormen en de vertrouwenspersoon 1. Aanleiding beleid bij ongewenste omgangsvormen Helaas vinden er soms ongewenste situaties op of rondom het voetbalveld plaats die betiteld kunnen

Nadere informatie

EHBébé. Ongevallengids voor kinderen tussen 0 en 3 jaar

EHBébé. Ongevallengids voor kinderen tussen 0 en 3 jaar EHBébé Ongevallengids voor kinderen tussen 0 en 3 jaar Bij baby s en peuters moet je vaak ogen op je rug hebben. Jammer genoeg ontsnappen ze al eens aan onze waakzame blik, soms met de nodige blutsen,

Nadere informatie

1. Zorg voor je eigen veiligheid, die van het slachtoffer en van de omstaanders

1. Zorg voor je eigen veiligheid, die van het slachtoffer en van de omstaanders Aanbevelingen van de Belgische Reanimatieraad (BRC) voor Cardiopulmonaire Reanimatie en Automatische Externe Defibrillatie, uitgevoerd door de eerste hulpverleners ter plaatse opgeleid in de technieken

Nadere informatie

KBC-Preventie. Ongevallen thuis. we hebben het voor u

KBC-Preventie. Ongevallen thuis. we hebben het voor u KBC-Preventie Ongevallen thuis we hebben het voor u Basisprincipes van eerste hulp Handel als eerstehulpverlener. Zorg dat u de situatie niet verergert. Blijf rustig in een noodsituatie en verleen de eerste

Nadere informatie

Ouderenmishandeling Workshop 15 oktober 2015

Ouderenmishandeling Workshop 15 oktober 2015 Ouderenmishandeling Workshop 15 oktober 2015 Marieke Zelissen GZ-psycholoog MetGGZ Esther Stoffers Programmaleider Huis voor de Zorg Programma vanmiddag Informatie over ouderenmishandeling Wat verstaan

Nadere informatie

Respectvol reageren op gevoelens

Respectvol reageren op gevoelens OPDRACHTFORMULIER Respectvol reageren op gevoelens Naam student: Datum: 1 Lees het handelingsformulier van deze vaardigheid en noteer vragen en opmerkingen. Bespreek deze met medestudenten of je docent.

Nadere informatie

Pestprotocol obs De Meerwaarde

Pestprotocol obs De Meerwaarde 1 Pestprotocol obs De Meerwaarde Dit pestprotocol heeft als doel: Alle kinderen mogen zich in hun basisschoolperiode veilig voelen, zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen. Door regels en afspraken

Nadere informatie

Tijdschrift Kindermishandeling April 2013 Onderwijsspecial deel 2. 8 tips voor een goed gesprek met je leerling

Tijdschrift Kindermishandeling April 2013 Onderwijsspecial deel 2. 8 tips voor een goed gesprek met je leerling 8 tips voor een goed gesprek met je leerling Edith Geurts voor Tijdschrift Kindermishandeling Het kan zijn dat je als leerkracht vermoedt dat een kind thuis in de knel zit. Bijvoorbeeld doordat je signalen

Nadere informatie

Samen werken = samenwerken bij De Belvertshoeve

Samen werken = samenwerken bij De Belvertshoeve Themabundel Samen werken = samenwerken bij De Belvertshoeve Assistent medewerker Dit project is mede mogelijk gemaakt met een bijdrage uit het Europees Sociaal Fonds Voorwoord Deze themabundel is bedoeld

Nadere informatie

Groep 1, 2 Thema 1 De groep? Dat zijn wij! 1. Hallo, hier ben ik! Samen plezier maken en elkaar beter leren kennen.

Groep 1, 2 Thema 1 De groep? Dat zijn wij! 1. Hallo, hier ben ik! Samen plezier maken en elkaar beter leren kennen. Groep 1, 2 1. Hallo, hier ben ik! 2. Prettig kennis te maken Kinderen leren elkaar beter kennen en ontdekken verschillen en overeenkomsten. 3. Samen in de klas Over elkaar helpen, geholpen worden en afspraken

Nadere informatie

Basale reanimatie van volwassenen

Basale reanimatie van volwassenen Basale reanimatie van volwassenen Introductie Dit hoofdstuk bevat de richtlijnen basale reanimatie van volwassenen voor de enkele hulpverlener, buiten het ziekenhuis. Deze richtlijnen zijn gebaseerd op

Nadere informatie

Reanimatie Stabiele zijligging Toedienen zuurstof

Reanimatie Stabiele zijligging Toedienen zuurstof Nieuwe richtlijnen sinds 2010 Kobe Van Herwegen 1* Instructeur Reanimatie Stabiele zijligging Toedienen zuurstof E-mail: kobe.vh@gmail.com GSM: 0474/81 49 20 2 3 Probleemstelling Volgorde Veiligheid Hartstilstand

Nadere informatie

Partner. Werk en opleiding. Ik wil graag: Ik wil graag:

Partner. Werk en opleiding. Ik wil graag: Ik wil graag: Werk en opleiding Partner Werk gaan zoeken Ander werk vinden Een vaste baan vinden Beter op kunnen schieten met mijn collega s Geen ruzie hebben met mijn baas Werkervaring krijgen (Vaker) vrij nemen Leren

Nadere informatie

Online Psychologische Hulp Angst & Paniek

Online Psychologische Hulp Angst & Paniek Online Psychologische Hulp Angst & Paniek 2 Therapieland Therapieland Online Psychologische Hulp In deze brochure maak je kennis met de online behandeling Angst & Paniek van Therapieland. Je krijgt uitleg

Nadere informatie

Het voeren van een begeleidend gesprek met een zorgvrager

Het voeren van een begeleidend gesprek met een zorgvrager OPDRACHTFORMULIER Het voeren van een begeleidend gesprek met een zorgvrager Naam student: Datum: 1 Lees het handelingsformulier bij deze vaardigheid en noteer vragen en opmerkingen. Bespreek deze met medestudenten

Nadere informatie

Relaxatie en ontspanning. voor ouder en kind

Relaxatie en ontspanning. voor ouder en kind Relaxatie en ontspanning voor ouder en kind door Sofie Possemiers www.elsole.be Deze oefening wordt aangeboden door Sofie Possemiers van El Sole. Wil je nog meer van zulke oefeningen ontvangen, schrijf

Nadere informatie

Lesdoelen: Werkvormen: Benodigdheden: Prentenboeken: Les 10: Hoe zeg ik nee. Lesoverzicht. Basis

Lesdoelen: Werkvormen: Benodigdheden: Prentenboeken: Les 10: Hoe zeg ik nee. Lesoverzicht. Basis Les 10: Hoe zeg ik nee Lesoverzicht Lesdoelen: Kinderen weten het verschil tussen prettige en onprettige situaties en kunnen deze herkennen. Kinderen weten dat ze onprettige aanrakingen mogen weigeren.

Nadere informatie

VSO Leerlijn Sociale competentie

VSO Leerlijn Sociale competentie VSO Leerlijn Sociale competentie Dit is een deel van de leerlijn Leergebiedoverstijgend en omvat: leren leren; leerlijn 1.1 Ervaringen delen leren taken uitvoeren; leerlijn 5.1 Opkomen voor jezelf leren

Nadere informatie

PESTPROTOCOL DE BOOG. Koudenhovenseweg Zuid 202 5641 AC Eindhoven T: 040-2811760 E: deboog@skpo.nl

PESTPROTOCOL DE BOOG. Koudenhovenseweg Zuid 202 5641 AC Eindhoven T: 040-2811760 E: deboog@skpo.nl PESTPROTOCOL DE BOOG Pestprotocol De Boog Dit pestprotocol heeft als doel voor De Boog: Alle kinderen moeten zich op school veilig kunnen voelen, zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen. Door regels

Nadere informatie

Zomaar op straat... P.M. Bloemendaal, T. van Leeuwen

Zomaar op straat... P.M. Bloemendaal, T. van Leeuwen Zomaar op straat... P.M. Bloemendaal, T. van Leeuwen In deze casus wordt de student geconfronteerd met een patiënt die door een elektrische schok een adem- en hartstilstand heeft opgelopen. Door adequaat

Nadere informatie

P E S T P R O T O C O L

P E S T P R O T O C O L P E S T P R O T O C O L 1. VOORAF Het doel van dit Pestprotocol: Alle leerlingen horen zich in hun schoolperiode veilig te voelen, zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen. Door afspraken te maken kunnen

Nadere informatie

Toetsstation. Reanimatie zonder hulpmiddelen

Toetsstation. Reanimatie zonder hulpmiddelen Toetsstation Reanimatie zonder hulpmiddelen Alg lgeme mene gegevens Classificatiecode(s) K84, K69 Doelstelling Toetsen of de kandidaat in staat is op correcte wijze een reanimatie zonder hulp(middelen)

Nadere informatie

Ouderen. Vrijwilligers en studenten tegen ouderenmishandeling. Stichting

Ouderen. Vrijwilligers en studenten tegen ouderenmishandeling. Stichting Vrijwilligers en studenten tegen ouderenmishandeling Stichting Definitie ouderenmishandeling Al het handelen of nalaten van handelen jegens (geheel of gedeeltelijk) afhankelijke ouderen, door diegene(n)

Nadere informatie

Eindtermen voor het diploma eerste hulp ( vastgesteld door het College van Deskundigen op 6 maart 2006)

Eindtermen voor het diploma eerste hulp ( vastgesteld door het College van Deskundigen op 6 maart 2006) Eindtermen voor het diploma eerste hulp ( vastgesteld door het College van Deskundigen op 6 maart 2006) 1. Definities Wie is het slachtoffer? Een slachtoffer is iemand die een acuut optredende, al of niet

Nadere informatie

13 Jij en pesten. Ervaring

13 Jij en pesten. Ervaring 82 13 Jij en pesten Wat doe ik hier vandaag? P Ik word me ervan bewust hoe erg het is om iemand te pesten en gepest te worden. P Ik leer dat ik met anderen steeds weer respectvol moet omgaan. P Ik ken

Nadere informatie

Basale reanimatie van baby s en kinderen inclusief de AED

Basale reanimatie van baby s en kinderen inclusief de AED Basale reanimatie van baby s en kinderen inclusief de AED LEERDOELEN Aan het einde van deze cursus kunt u demonstreren: 1. Hoe u een bewusteloos kind benadert. 2. Hoe u borstcompressies en beademing uitvoert.

Nadere informatie

12. 1. Aed met z'n twee

12. 1. Aed met z'n twee Aed met z'n twee 12. 1. Als er iemand is gestart met de reanimatie en er komt een AED bediener met een AED aan, blijf dan reanimeren. Een helper ontkleed de borstkas en instaleert de AED De ander gaat

Nadere informatie

Omgaan met emotioneel en agressief gedrag

Omgaan met emotioneel en agressief gedrag Omgaan met emotioneel en agressief gedrag RadarVertige training & opleiding Emotie mag, agressie niet! Dit boekje bevat informatie, tips en aandachtspunten uit de training Omgaan met emotioneel en/of agressief

Nadere informatie

PESTPROTOCOL DE SCHELP

PESTPROTOCOL DE SCHELP PESTPROTOCOL DE SCHELP Pestprotocol De Schelp Dit pestprotocol heeft als doel voor de De Schelp: Alle kinderen moeten zich op school veilig kunnen voelen, zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen. Door

Nadere informatie

Wat is een depressie?

Wat is een depressie? 01 Wat is een depressie? Je moet weten dat Een depressie is een stoornis in iemands stemming. Het gaat meestal om gevoelens van somberheid, een gebrek aan fysieke en geestelijke energie en een gebrek aan

Nadere informatie

Verbindingsactietraining

Verbindingsactietraining Verbindingsactietraining Vaardigheden Open vragen stellen Luisteren Samenvatten Doorvragen Herformuleren Lichaamstaal laten zien Afkoelen Stappen Werkafspraken Vertellen Voelen Willen Samen Oplossen Afspraken

Nadere informatie

11 Omgaan met verbale agressie

11 Omgaan met verbale agressie 11 Omgaan met verbale agressie AGRESSIE Praktijkinformatie Welke vormen zijn er? Hoe buig je opkomende verbale agressie om? Hoe en wanneer stel je je grens? EN Omgaan met verbale agressie Tip 1 Herken

Nadere informatie

Pestprotocol basisschool De Vlieger

Pestprotocol basisschool De Vlieger Pestprotocol basisschool De Vlieger Inleiding Helaas moeten wij constateren dat pesten voorkomt in het directe contact met elkaar maar ook onder andere via MSN. PCBS de Vlieger vindt pesten onaanvaardbaar

Nadere informatie

bespreekbaar stellen en ontrafelen van geweld 1

bespreekbaar stellen en ontrafelen van geweld 1 Datum: 31/10/2013 Auteur: Kris De Groof Versie: def Herkomst: Methodisch kader Aan de Slag Doel: Bestemming: Handelingskader 1712 bespreekbaar stellen en ontrafelen van geweld 1 1. Mogelijke introductie

Nadere informatie

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Informatie voor cliënten Cliënten en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel hebben vaak nare dingen meegemaakt. Ze zijn geschokt

Nadere informatie

Opleiding Reanimatie + AED bediener

Opleiding Reanimatie + AED bediener 1 Opleiding Reanimatie + AED bediener Opleiding Basisreanimatie & Automatische Externe Defibrillatie LEERDOELEN Op het einde van deze cursus zal je: een bewusteloos slachtoffer kunnen evalueren een hartmassage

Nadere informatie

Info. Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten. Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde

Info. Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten. Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde Info Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde Inhoud INHOUD 1. Waar gaat het over 3 2. Aanraken 4 3. Hoe noem jij dat? 5 4. Baas over

Nadere informatie

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S 2 Ik en autisme In het vorige hoofdstuk is verteld over sterke kanten die mensen met autisme vaak hebben. In dit hoofdstuk vertellen we over autisme in het algemeen. We beginnen met een stelling. In de

Nadere informatie

Informatie en advies voor ouders

Informatie en advies voor ouders Geweld in huis raakt kinderen Informatie en advies voor ouders 1 2 Wist u dat de gevolgen van het zien of horen van geweld in het gezin net zo groot zijn als zelf geslagen worden? Ook als het geweld gestopt

Nadere informatie

Alle kinderen moeten zich in hun basisschoolperiode veilig kunnen voelen, zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen

Alle kinderen moeten zich in hun basisschoolperiode veilig kunnen voelen, zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen Dit PESTPROTOCOL heeft als doel: Alle kinderen moeten zich in hun basisschoolperiode veilig kunnen voelen, zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen Door regels en afspraken zichtbaar te maken kunnen

Nadere informatie

Omgaan met ongewenst gedrag in de thuiszorg

Omgaan met ongewenst gedrag in de thuiszorg Inleiding: Ongewenst gedrag, zoals in dit document beschreven wordt, is een veel voorkomend verschijnsel geworden in onze samenleving. Het veroorzaakt in het algemeen gevoelens van onveiligheid en machteloosheid.

Nadere informatie

Alle kinderen mogen zich in onze vereniging veilig voelen, zodat ze zich optimaal kunnen ontwikkelen.

Alle kinderen mogen zich in onze vereniging veilig voelen, zodat ze zich optimaal kunnen ontwikkelen. Pestprotocol. Dit pestprotocol heeft als doel: Alle kinderen mogen zich in onze vereniging veilig voelen, zodat ze zich optimaal kunnen ontwikkelen. Door regels en afspraken zichtbaar te maken kunnen kinderen

Nadere informatie

CPR CARDIOPULMONAIRE RESUSCITATIE

CPR CARDIOPULMONAIRE RESUSCITATIE CPR CARDIOPULMONAIRE RESUSCITATIE Inhoud CPR standaardschema: start hartmassage CPR uitzonderingsschema: start beademing Bewusteloos en normale ademhaling: stabiele zijligging De keten van overleven Herkennen

Nadere informatie

Pestprotocol Jansenius de Vriesschool Juni 2011

Pestprotocol Jansenius de Vriesschool Juni 2011 Pestprotocol Jansenius de Vriesschool Juni 2011 Doelstelling Alle leerlingen moeten zich in hun basisschoolperiode vrij en veilig kunnen voelen, zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen. Door regels

Nadere informatie