!"#$%&''(%)*!!!!!!!!!!!!!!!!"#$%&'()

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "!"#$%&''(%)*!!!!!!!!!!!!!!!!"#$%&'()"

Transcriptie

1 !!!"##$%&$'('%)*+'*&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&!#(&,(-*+.'/%&*(&!,+$'(0&!"#$%&''(%)*!!!!!!!!!!!!!!!!"#$%&'()!!"#$"%&'!()**!+!,-./-'0!()*(!!!

2 I. Inhoudstafel I. Inhoudstafel... 2 II. Landschap NT2 in Vlaanderen... 5 A. NT2 in het volwassenenonderwijs Doelgroep Indeling in richtgraden Aanbod in het volwassenenonderwijs Onderwijsbevoegdheid en bereik... 6 B. Huizen van het Nederlands en afsprakenkader NT Huizen van het Nederlands Afsprakenkader NT III. Evolutie participatie en capaciteitsproblemen NT A. Activeringsbeleid NT2 en de impact op de participatie B. Evolutie van de omkadering C. Historische schets van capaciteitsproblemen D. Definitie en afbakening wachtlijsten E. Overzicht van wachtlijstbevragingen september 2009 september IV. Omschrijving, analyse en evaluatie van genomen maatregelen A. Nieuwe beleidsmaatregelen Nieuwe beleidsmaatregelen na wachtlijstbevraging september Nieuwe beleidsmaatregelen na wachtlijstbevraging september Nieuwe beleidsmaatregelen na wachtlijstbevraging mei B. Uitvoering en evaluatie van de beleidsmaatregelen Toekenning onderwijsbevoegdheid CVO CBE Overheveling leraarsuren tussen CVO Aanvullende leraarsuren uit groeinorm voor CVO Aanvullende VTE uit nietaangewend budget cao I basiseducatie C. Mondelinge toelichting bij de resultaten van de wachtlijstbevraging in mei Situering van de mondelinge toelichting Analyse per regio a) Regio Brussel b) Regio Kempen c) Stad Antwerpen d) Regio Mechelen e) Regio Midden en ZuidWestVlaanderen f) Regio Waas en Dender V. Audit Nederlands tweede taal A. Methodiek en afbakening Afbakening van de audit Samenstelling van het auditteam Werkwijze B. Resultaten en vaststellingen De CBE a) Analyse op niveau van de sector basiseducatie (1) De CBE en hun onderlinge marktaandeel op het vlak van NT2 en alfa NT (2) Evoluties in de participatie aan NT2opleidingen in basiseducatie (3) Evolutie van het aandeel alfa NT (4) Inzet van middelen en realisatie onderwijsprestaties over verschillende leergebieden (5) Effecten van de aftopping van de groei

3 b) Analyse op centrumniveau (1) Regio Midden en ZuidWestVlaanderen (a) (b) (c) (d) (e) (f) Opleidingsaanbod Wachtlijstregistratie en beheer Aanwending van de middelen Organisatie van het aanbod Regionale samenwerking Coördinatieuren (2) CBE Mechelen (a) (b) (c) (d) (e) (f) (g) (h) Opleidingsaanbod Wachtlijstregistratie en beheer Aanwending van de middelen Aandeel alfant2 in aanbod NT Uitval en doorstroom Organisatie van het aanbod Inzet van coördinatieuren Samenwerking met derden en additionele middelen (3) CBE Kempen (a) (b) (c) (d) (e) (f) (g) Opleidingsaanbod Wachtlijstregistratie en beheer Oorzaak van de capaciteitsproblemen Centrumbeleid Aanwending van de beschikbare VTE Maatregelen om wachtlijsten weg te werken Inzet van coördinatieuren (4) CBE Antwerpen (a) (b) (c) (d) (e) (f) Opleidingsaanbod CBE Antwerpen Wachtlijstregistratie en beheer Organisatie van het aanbod Uitstroom en doorstroom van cursisten Aanwending van de middelen Additionele middelen Centra voor Volwassenenonderwijs a) Opleidingsaanbod van de NT2CVO in Antwerpen (1) CVO LBCNVK Antwerpen (2) CVO AntwerpenZuid (3) Stedelijk CVO Sité Antwerpen (4) CVO SOPRO (5) CVO DeurneAntwerpen b) NT2centra in Antwerpen en onderlinge marktaandeel c) Evoluties in participatie aan NT2opleidingen in Antwerpen d) Marktaandeel NT2 in Antwerpen e) Effecten van de aftopping van de groei f) Effecten van de overgangsmaatregelen op het nieuwe financieringssysteem g) Wachtlijstlijstregistratie en beheer h) Gehanteerde groepsgroottes i) Aanwending van het lestijdenpakket en coördinatieuren j) Organisatie van het aanbod NT (1) CVO LBCNVKAntwerpen (2) Stedelijk CVO Sité Antwerpen (3) CVO AntwerpenZuid (4) CVO SOPRO

4 (5) CVO DeurneAntwerpen k) Uitval en doorstroom l) Aanbod NT2 basiseducatie ingericht door CVO Impact van de nieuwe inschrijvingsvoorwaarden op de capaciteit C. Conclusies Conclusies die gelden voor alle geauditeerde centra Conclusies voor de geauditeerde CBE a) Conclusies voor alle geauditeerde CBE b) Conclusies voor CBE Midden en ZuidWestVlaanderen c) Conclusies voor CBE Mechelen d) Conclusies voor CBE Kempen e) Conclusies voor CBE Antwerpen Conclusies voor alle geauditeerde CVO Samenvattende conclusies VI. Gebruikte afkortingen VII. Afbeeldingen en tabellen A. Afbeeldingen B. Tabellen VIII. Bijlagen A. Bijlage I: Overzicht wachtlijsten CBE tussen februari 2004 en februari B. Bijlage II: Schriftelijke reactie CBE Midden en ZuidWestVlaanderen C. Bijlage III: Schriftelijke reactie CBE Mechelen D. Bijlage IV: Schriftelijke reactie CBE Kempen E. Bijlage V: Schriftelijke reactie CBE Antwerpen F. Bijlage VI: Schriftelijke reactie CVO LBCNVK Antwerpen G. Bijlage VII: Schriftelijke reactie CVO AntwerpenZuid H. Bijlage VIII: Schriftelijke reactie stedelijk CVO Sité Antwerpen I. Bijlage IX: Schriftelijke reactie CVO SOPRO J. Bijlage X: Schriftelijke reactie CVO DeurneAntwerpen K. Bijlage XI: Schriftelijke reactie Huis van het Nederlands WestVlaanderen L. Bijlage XII: Schriftelijke reactie Huis van het Nederlands provincie Antwerpen M. Bijlage XIII: Schriftelijke reactie Huis van het Nederlands Antwerpen

5 II. Landschap NT2 in Vlaanderen A. NT2 in het volwassenenonderwijs 1. Doelgroep Het aanbod NT2 in het volwassenenonderwijs wordt ingericht door zowel de Centra voor Basiseducatie (CBE) als de Centra voor Volwassenenonderwijs (CVO) en richt zich op alle anderstaligen vanaf 16 jaar die Nederlands willen leren 1. Het aanbod NT2 van de CBE richt zich op de analfabete, traag lerende of laaggeschoolde anderstaligen. Het aanbod NT2 van de CVO richt zich op de midden en hoger geschoolde anderstaligen. Sinds 2004 moeten alle anderstaligen zonder studiebewijs NT2 een intake en testing in het Huis van het Nederlands doorlopen. Het Huis van het Nederlands oriënteert de anderstaligen dan ofwel naar een CBE, ofwel naar een CVO 2. Het baseert zich hiervoor in hoofdzaak op de cognitieve vaardigheden van de anderstalige. 2. Indeling in richtgraden De opleidingen NT2 van het volwassenenonderwijs worden gerangschikt volgens de indeling van het Europees referentiekader voor talen (ERK). Het ERK omvat zes niveaus van taalbeheersing. Vijf van deze niveaus zijn voor het Vlaamse volwassenenonderwijs gekoppeld aan vier richtgraden: richtgraad 1 omvat de niveaus A1 (breakthrough) en A2 (waystage) die respectievelijk het basisniveau en het overlevingsniveau van een taal inhouden; richtgraad 2 omvat het niveau B1 (threshold) waar de cursist een beperkte talige zelfstandigheid wordt aangeleerd; richtgraad 3 omvat het niveau B2 (vantage) waar de cursist een echte talige zelfstandigheid wordt aangeleerd; richtgraad 4 omvat het niveau C1 (effectiveness) waar de cursist een uitgebreide talige zelfstandigheid wordt aangeleerd. Het zesde niveau of C2 (mastery) wordt niet aangeboden in het volwassenenonderwijs. 3. Aanbod in het volwassenenonderwijs Het aanbod NT2 van de CBE is geordend in twee leergebieden: het leergebied NT2 met daarin één opleiding: Nederlands tweede taal richtgraad 1, bedoeld voor lager geschoolde of moeilijk leerbare anderstaligen; het leergebied alfabetisering NT2 met daarin twee opleidingen: Latijns schrift richtgraad 1 en Nederlands tweede taal alfa richtgraad 1, bedoeld voor analfabete, zwak gealfabetiseerde of zeer moeilijk leerbare anderstaligen. Het aanbod NT2 van de CVO is gerangschikt in één studiegebied NT2 dat 12 opleidingen omvat: Latijns schrift richtgraad 1; 1 In het volwassenenonderwijs kunnen ook jongeren van 12 tot 16 jaar deelnemen aan het aanbod NT2. Hiervoor gelden echter specifieke bepalingen. Deze doelgroep wordt dan ook niet meegenomen in de scope van deze audit. 2Anderstaligen kunnen door het Huis van het Nederlands ook doorverwezen worden naar een Universitair Talencentrum (UTC) indien het hooggeschoolden betreft met een educatief perspectief in het hoger onderwijs. 5

6 Nederlands tweede taal richtgraad 1; Nederlands tweede taal richtgraad 2; Nederlands tweede taal richtgraad 3; Nederlands tweede taal richtgraad 4; Nederlands tweede taal professioneel bedrijfsgericht richtgraad 2; Nederlands tweede taal professioneel bedrijfsgericht richtgraad 3; Nederlands tweede taal professioneel gids/reisleider richtgraad 3; Nederlands tweede taal professioneel juridisch richtgraad 3; Nederlands tweede taal professioneel juridisch richtgraad 4; Socioculturele integratie richtgraad 1; Socioculturele integratie richtgraad 2. De opleidingen NT2 van de CBE en de CVO hebben in grote mate dezelfde leerdoelen en finaliteit, maar verschillen vooral in studieomvang. Een aantal opleidingen kan ook in een verkorte of verlengde variant gevolgd worden. Opleiding Basiseducatie Latijns schrift richtgraad 1 Nederlands tweede taal richtgraad 1 Nederlands tweede taal alfa richtgraad 1 Aantal lestijden / /1020 Secundair volwassenenonderwijs Latijns schrift richtgraad 1 40 Nederlands tweede taal richtgraad 1 160/240/360 Nederlands tweede taal richtgraad 2 320/480/640 Nederlands tweede taal richtgraad 3 160/240 Nederlands tweede taal richtgraad 4 160/240 Nederlands tweede taal professioneel bedrijfsgericht richtgraad Nederlands tweede taal professioneel bedrijfsgericht richtgraad 3 120/180 Nederlands tweede taal professioneel gids/reisleider richtgraad Nederlands tweede taal professioneel juridisch richtgraad Nederlands tweede taal professioneel juridisch richtgraad 4 80/120 Socioculturele integratie richtgraad Socioculturele integratie richtgraad Tabel 1: Verschillende opleidingen Nederlands tweede taal in het volwassenenonderwijs met hun opleidingsduur 4. Onderwijsbevoegdheid en bereik Alle cijfers en gegevens in dit hoofdstuk hebben betrekking op de referteperiode 1 april maart De CBE in Vlaanderen hebben allemaal onderwijsbevoegdheid voor de drie opleidingen NT2. De opleidingen Nederlands tweede taal richtgraad 1 en Nederlands tweede taal alfa richtgraad 1 worden door alle CBE aangeboden. De opleiding Latijns schrift richtgraad 1 wordt door een minderheid van de CBE aangeboden. In de andere centra kunnen de cursisten die het Latijns schrift niet beheersen terecht in de hiervoor bedoelde modules in de opleiding Nederlands tweede taal alfa richtgraad 1. 6

7 Opleiding Aantal inrichtende centra Aantal inschrijvingen 3 Latijns schrift richtgraad 1 5/ Nederlands tweede taal richtgraad 1 13/ Nederlands tweede taal alfa richtgraad 1 13/ TOTAAL Tabel 2: Aantal inrichtende centra en aantal inschrijvingen voor de opleidingen Nederlands tweede taal van de basiseducatie De leergebieden NT2 en alfabetisering NT2 maken samen 63,21% uit van het totaal aantal realiseerde lesurencursist 4 (LUC) van de CBE. Dit toont duidelijk aan dat NT2 van groot belang is voor de basiseducatie. Er zijn 67 CVO op een totaal van 111 (60,4%) die onderwijsbevoegdheid hebben voor een opleiding van het studiegebied NT2. Voor sommige opleidingen is de onderwijsbevoegdheid bij de CVO minder gediversifieerd. Eenmaal een centrum onderwijsbevoegdheid heeft voor een opleiding, mag het automatisch ook de korte en verlengde variant van de opleiding aanbieden 5. Opleiding Aantal inrichtende centra Aantal inschrijvingen Latijns schrift richtgraad 1 7/ Nederlands tweede taal richtgraad 1 66/ Nederlands tweede taal richtgraad 2 66/ Nederlands tweede taal richtgraad 3 54/ Nederlands tweede taal richtgraad 4 36/ Nederlands tweede taal professioneel bedrijfsgericht 5/10 49 richtgraad 2 Nederlands tweede taal professioneel bedrijfsgericht 5/ richtgraad 3 Nederlands tweede taal professioneel gids/reisleider 0/4 0 richtgraad 3 Nederlands tweede taal professioneel juridisch 0/0 0 richtgraad 3 Nederlands tweede taal professioneel juridisch 0/0 0 richtgraad 4 Socioculturele integratie richtgraad 1 13/ Socioculturele integratie richtgraad 2 16/ TOTAAL Tabel 3: Aantal inrichtende centra en aantal inschrijvingen voor de opleidingen Nederlands tweede taal van het secundair volwassenenonderwijs 3 Omwille van de beperkingen van het huidige datamodel is het niet mogelijk om voor de basiseducatie het aantal individuele cursisten te berekenen. Er dient rekening gehouden te worden dat 1 individuele cursist zich meerdere keren kan inschrijven. Om de vergelijking te kunnen maken is ook bij de CVO gewerkt met het aantal inschrijvingen. 4 LUC is de maateenheid voor onderwijsprestaties in het volwassenenonderwijs. Het volume LUC wordt bepaald door het aantal financierbare of subsidieerbare cursisten op 1/3 de van de module te vermenigvuldigen met het totaal aantal lestijden van de module. 5 Het decreet van 15 juni 2007 betreffende het volwassenenonderwijs gaf aan de Vlaamse Regering de bevoegdheid om verkorte of verlengde varianten van opleidingen te voorzien. Daarvoor werd een verkorte of verlengde variant gezien als een aparte opleiding waarvoor aparte onderwijsbevoegdheid moest toegekend worden. 7

8 Zo goed als alle CVO die onderwijsbevoegdheid hebben voor de opleidingen Nederlands tweede taal richtgraad 1 en Nederlands tweede taal richtgraad 2 richten deze ook in. De opleidingen op de hogere richtgraden, Latijns schrift, socioculturele integratie en professioneel bedrijfsgericht worden door een beperkter aantal CVO ingericht. Drie opleidingen uit het studiegebied NT2 worden helemaal niet ingericht: professioneel juridisch op richtgraden 3 en 4 en professioneel gids/reisleider op richtgraad 3. Het studiegebied NT2 maakt 21,72% uit van het totaal aantal gerealiseerde LUC van de CVO. In de referteperiode stak het studiegebied NT2 het studiegebied talen richtgraad 1 en 2 voorbij als grootste studiegebied. Binnen het studiegebied NT2 maken de opleidingen NT2 richtgraad 1 en richtgraad 2 bijna 94% uit van het totale NT2aanbod in de CVO. Ook voor de CVO is het opleidingsaanbod NT2 cruciaal geworden. In rubriek III.A wordt dieper ingegaan op de evolutie van het aantal inschrijvingen in het aanbod NT2. B. Huizen van het Nederlands en afsprakenkader NT2 1. Huizen van het Nederlands De Huizen van het Nederlands werden opgericht in Het zijn intermediaire instanties die volgende opdrachten hebben: het optimaliseren van de dienstverlening ten aanzien van anderstaligen die aan de voltijdse leerplicht voldaan hebben en die Nederlands willen leren gericht op sociale, professionele of educatieve redzaamheid. De Huizen van het Nederlands oriënteren deze anderstaligen op een deskundige en neutrale wijze naar het meest gepaste aanbod NT2 en dragen zo bij tot de integratie van anderstalige volwassenen en tot de inburgering van de anderstalige nieuwkomers in de Vlaamse samenleving; het bijdragen tot het optimaliseren van het aanbod, door het verwerven van een zo volledig mogelijk overzicht van vraag, aanbod, uitval (en reden tot uitval), doorstroom en wachtlijsten, het signaleren van knelpunten, behoeften en oplossingen aan de overheid en het optimaliseren van de afstemming van het aanbod NT2 tussen de verschillende centra; het ontwikkelen en opvolgen van een objectief meet en registratieinstrumentarium; het ondersteunen van het Vlaamse inburgeringsbeleid. Er zijn 8 Huizen van het Nederlands (5 provinciale en 3 stedelijke in Gent, Antwerpen en Brussel). De Huizen van het Nederlands spelen een cruciale rol in de afstemming van vraag en aanbod van het opleidingsaanbod NT2. 2. Afsprakenkader NT2 Naast de CVO, CBE, UTC en Huizen van het Nederlands zijn ook de Vlaams Dienst voor Arbeidsbemiddeling en Beroepsopleiding (VDAB), SyntraVlaanderen en de onthaalbureaus belangrijke actoren op het vlak NT2 in Vlaanderen. Er is voor de organisatie van het publiek gefinancierde aanbod NT2 gekozen voor een model waarbij al deze stakeholders hun rol spelen vanuit hun specifieke maatschappelijke opdracht. Dit heeft als voordeel dat deze stakeholders de eigen expertise maximaal kunnen inzetten en dat ze dynamisch en innovatief blijven werken. De keerzijde van dit model is dat de samenwerking van al deze organisaties om een maximale afstemming vraagt. Wanneer anderstaligen in hun opleidingstraject in aanraking komen met meerdere instellingen, is het de bedoeling dat de doorstroom tussen deze instellingen zo vlot mogelijk verloopt. Een cursist mag niet uitvallen door een slechte afstemming tussen de 8

9 verschillende stakeholders. Een goede doorstroom vergt dus vooral goede afspraken en een performant systeem van doorverwijzing. Daarom wordt sinds enkele jaren gewerkt met een Vlaams afsprakenkader NT2 waarin alle actoren een aantal afspraken over samenwerking, afstemming en taakverdeling maken. Op 15 mei 2009 keurde de Vlaamse Regering het meest recente afsprakenkader NT2 goed. Het afsprakenkader NT2 bepaalt dat de CBE, CVO en UTC exclusief bevoegd zijn voor de organisatie van opleidingen NT2 op niveau A1. Het bepaalt ook dat de Huizen van het Nederlands, de VDAB en de onthaalbureaus een regisseursrol krijgen in de opleidingstrajecten van anderstaligen die vallen onder de inspanningsverbintenis om Nederlands te leren. Verder regelt het afsprakenkader de praktische afspraken m.b.t. intake, testing en doorverwijzing, niveautoetsen, doorstroom van cursisten na het niveau A1 naar het vervolgaanbod binnen onderwijs, VDAB of de Syntra s, controle op de regelmatige deelname en mogelijke afwijkingen op de doorverwijzing door de Huizen van het Nederlands. Het Vlaams afsprakenkader NT2 werd binnen elk Huis van het Nederlands verder geconcretiseerd in een regionaal of lokaal afsprakenkader NT2. 9

10 III. Evolutie participatie en capaciteitsproblemen NT2 A. Activeringsbeleid NT2 en de impact op de participatie Het opleidingsaanbod NT2 is ontstaan in de jaren 1970 en heeft sindsdien een ware metamorfose ondergaan. In de beginjaren was het veelal een zaak van lokale vrijwilligersinitiatieven die zich eerder situeerden binnen het nonformele, socioculturele vrijwilligerswerk. Er ging daarbij relatief weinig aandacht uit naar gelijkgerichtheid, kwaliteitszorg en professionalisering en ondersteuning van de lesgevers. De eerste twee rondetafelconferenties NT2 (1993 en 2002) hebben geleid tot een belangrijke professionalisering van het aanbod, zorgden voor de implementatie van een afgestemde opleidingsstructuur in het volwassenenonderwijs, de erkenning van het ERK als referentiekader door alle publieke aanbodsverstrekkers, de uitbouw van een ondersteuningsstructuur en de oprichting van de Huizen van het Nederlands. De derde rondetafelconferentie van december 2008 bouwde hierop verder en zette in op een verdere professionalisering en vooral flexibilisering van het NT2aanbod. Het maatschappelijke en politieke belang van NT2 is sindsdien steeds toegenomen. Een mijlpaal hierin was de implementatie van het inburgeringsdecreet in Voor het eerst werden bepaalde groepen van anderstaligen (vooral nieuwkomers) verplicht om een opleiding NT2 te volgen in het kader van een inburgeringstraject. Vanaf 2003 wordt het activeringsbeleid t.a.v. anderstaligen om Nederlands te leren verder uitgebouwd. In 2008 werd de doelgroep van het inburgeringsbeleid uitgebreid, o.a. naar oudkomers. Ook werd op dat moment in de Vlaamse Wooncode voorzien dat (kandidaat)huurders van sociale woningen die het Nederlands onvoldoende beheersen, een opleiding NT2 moeten volgen. Het beleidsdomein Werk ontwikkelde een beleid waarbij werkzoekende anderstaligen dwingend georiënteerd worden naar een NT2aanbod. Ook de andere beleidsniveaus hebben het Vlaamse activeringsbeleid t.a.v. anderstaligen overgenomen. Zo oriënteren de meeste OCMW s hun anderstalige cliënten die een leefloon of maatschappelijke dienstverlening genieten, naar Nederlandse taallessen die ze al dan niet zelf inrichten. Op federaal niveau werd het bezitten van een studiebewijs NT2 cruciaal in het kader van een regularisatiedossier of voor het verwerven van de Belgische nationaliteit. Dit activeringsbeleid heeft zijn effect niet gemist. Sinds 2002 neemt het volume cursisten NT2 in de CBE en CVO in grote mate toe. Tussen 2002 en 2011 groeit het volume LUC voor NT2 en alfa NT2 in de CBE met 92,5%. De groei is substantiëler bij alfa NT2 (+ 339,5%) dan bij NT2 (+ 44, 5%). Aangezien het opleidingstraject van alfa NT2 dubbel zo lang is als dat van NT2, heeft dit een effect op de capaciteitsproblematiek in de basiseducatie. Er zijn twee periodes van sterke groei van het volume LUC in de leergebieden NT2 en alfa NT2, m.n. tussen 2002 en 2005 en tussen 2008 en Onderstaande tabel geeft de evolutie weer van het volume LUC 6 in de CBE voor het aanbod NT2 en alfa NT2 tussen 2002 en 2011: 6 Tot en met 2007 werden de onderwijsprestaties in de basiseducatie uitgedrukt in deelnemersuren. Deelnemersuren is echter niet hetzelfde als LUC. Een deelnemersuur is een uur dat een cursist effectief in de les aanwezig was of gewettigd afwezig was. Tijdens een vergelijkend onderzoek in 2007 werd een vertaalsleutel tussen 1 deelnemersuur en 1 lesuurcursist gemaakt. Daaruit bleek dat 1 deelnemersuur gelijkgesteld kon worden met 1, lesuurcursist. De LUC in deze tabel zijn herrekend op basis van deze vertaalsleutel. 10

11 Jaar LUC NT2 Groei LUC Alfa NT2 Groei ,99% ,25% ,47% ,64% ,60% ,91% ,15% ,78% ,80% ,47% ,80% ,58% ,10% ,75% ,22% ,03% Tabel 4: Evolutie van het volume lesurencursist gegenereerd in de leergebieden Nederlands tweede taal en alfabetisering Nederlands tweede taal tussen 2002 en 2011 Ook het aanbod NT2 van de CVO kent een continue groei: Jaar LUC NT2 Groei ,43% ,94% ,93% ,08% ,74% ,71% ,79% ,80% ,12% Tabel 5: Evolutie van het volume lesurencursist gegenereerd in het studiegebied Nederlands tweede taal tussen 2001 en 2011 Tussen 2001 en 2011 groeide het volume LUC in het studiegebied NT2 bij de CVO met 87,0%. De groei is niet eenduidig toe te wijzen aan specifieke beleidsmaatregelen. Wel is er een duidelijke parallel tussen de opstart van het activeringsbeleid in Vlaanderen in de periode en een sterke toename van het aantal LUC bij CVO en CBE voor het aanbod NT2. De sterke groei vanaf 2008 kan in verband gebracht worden met de uitbreiding van dat activeringsbeleid naar andere beleidsdomeinen en niveaus. Centra geven zelf aan dat het opnemen van het studiebewijs NT2 als voorwaarde voor een mogelijke regularisatie van vreemdelingen zonder wettig verblijf, een grote impact heeft gehad op de instroom van het aantal cursisten. Uiteraard kan er ook een link gelegd worden met de verhoogde instroom van asielzoekers in België sinds B. Evolutie van de omkadering Omdat het financieringssysteem van de basiseducatie in 2007 fundamenteel wijzigde, is het niet mogelijk om de evolutie van de omkadering in leraarsuren uit te drukken zoals dat wel het geval is bij de CVO. Daarom wordt de evolutie van de omkadering voor de CBE weergegeven in de vorm van het uitgegeven budget. Het gaat wel om de geïndexeerde bedragen, waardoor het hier een bruto toename betreft van het budget. In totaal groeide het budget tussen 2002 en 2011 met 106,4%. 7Tot en met 2007 werden de onderwijsprestatie van de CBE per kalenderjaar berekend. Vanaf 1 april 2008 was dit per referteperiode zoals bij de CVO. Dit is mogelijk een verklaring voor de grote sprong die de LUC maken tussen 2007 en

12 Jaar Budget Groei ,8 miljoen ,1 miljoen + 1,59% ,6 miljoen + 2,62% ,7 miljoen + 5,61% ,7 miljoen + 17,62% ,4 miljoen + 10,11% ,2 miljoen + 2,72% ,0 miljoen + 12,58% ,3 miljoen + 12,65% Tabel 6: Evolutie van het budget voor de sector basiseducatie tussen 2002 en 2010 Bij de CVO is er eveneens een constante groei van het volume toegekende leraarsuren die gegenereerd werden via het aanbod NT2, as is die groei minder groot dan bij de CBE. Daartegenover staat dat de CVO in de periode een quasi ongelimiteerde groei kenden. Schooljaar Toegekende leraarsuren Groei ,17 % ,82 % ,72 % ,12 % ,14 % Tabel 7: Evolutie van het aantal toegekende leraarsuren die gegenereerd werden via het aanbod NT2 door de CVO Opvallend is de sterke groei van het volume leraarsuren in het laatste schooljaar. Die groei moet wel genuanceerd worden omdat ze geen rekening houdt met de aftopping van de groei op sectorniveau. De impact van die aftopping op het pakket aan leraarsuren gegenereerd in het studiegebied NT2 is niet te berekenen(zie ook rubriek V.B.2.e). Maar zelfs rekening houdend met de impact van deze aftopping kan gesteld worden dat het volume aan beschikbare leraarsuren het laatste schooljaar sterk is toegenomen. C. Historische schets van capaciteitsproblemen Sinds 2000 doen zich capaciteitsproblemen voor in het aanbod NT2 in het volwassenenonderwijs. Deze capaciteitsproblemen situeren zich vooral bij de CBE en in de grotere steden. Omwille van het grote maatschappelijke belang van het NT2aanbod is de belangstelling van politiek en media voor deze problematiek groot. Vooral bij de CBE die tot 2008 gesubsidieerd werden op basis van een gesloten enveloppesysteem en de groei van het aantal cursisten niet vertaald zagen in extra omkadering, werd de druk bijzonder groot. Vanaf 2002 neemt de Vlaamse Regering maatregelen om de problematiek van wachtlijsten voor het aanbod NT2 aan te pakken. Hierbij werd een dubbele strategie gehanteerd: Tussen 2004 en 2009 wordt een budgettaire inhaaloperatie doorgevoerd in de basiseducatie. Het totaalbudget groeit van 19,6 miljoen euro in 2004 tot 34,0 miljoen euro in In 2007 wordt via het decreet volwassenenonderwijs het 12

13 financieringssysteem van de CBE grondig herzien, waarbij het gesloten enveloppesysteem wordt vervangen door een openendfinanciering met groeibeperkingen. Jaarlijks kan de omkadering van de CBE met 2,59% op sectorniveau groeien 8. Bij de CVO wordt tussen 2003 en 2007 een kleuring ingevoerd bij de aanwending van de leraarsuren die gegenereerd worden via opleidingsaanbod NT2. Deze leraarsuren kunnen enkel terug voor de organisatie van aanbod NT2 ingezet worden. De maatregelen hebben tot gevolg dat de problematiek van de wachtlijsten NT2 tegen 2008 onder controle is. In bijlage I wordt een overzicht gegeven van de wachtlijst per CBE tussen februari 2004 (eerste wachtlijstbevraging volgens nieuwe definitie van wachtlijst) en februari 2007 (laatste wachtlijstbevraging uit de eerste periode). Vanaf september 2009 ontstaan er in een aantal regio s opnieuw capaciteitsproblemen. Dat is in eerste instantie in de stad Antwerpen het geval. Nadien ontstaan er ook problemen in een aantal andere regio s. De capaciteitsproblemen doen zich zowel bij de CVO als bij de CBE voor, maar zijn het grootst bij die laatste. In rubriek III.E wordt meer gedetailleerd ingegaan op de wachtlijsten na D. Definitie en afbakening wachtlijsten Sinds 2002 probeert de bevoegde administratie op systematische basis de omvang van de capaciteitsproblemen in het opleidingsaanbod NT2 in kaart te brengen. Ze hanteert hiervoor periodieke wachtlijstbevragingen. Deze wachtlijstbevragingen werden georganiseerd tussen september 2002 en februari 2007 en werden hervat vanaf september In de eerste periode werden alleen de CBE bevraagd, vanaf september 2009 omvat de periodieke wachtlijstbevraging ook de CVO. Het was niet evident om het begrip wachtlijst eenduidig te definiëren. Bij het verzamelen van gegevens n.a.v. de eerste wachtlijstbevragingen deden zich een aantal situaties voor waarbij potentiële cursisten wel op een wachtlijst stonden, maar er zich toch geen reëel capaciteitsprobleem voordeed: Een individu dat een opleiding wil volgen en zich aanmeldt bij een centrum om zich in te schrijven, kan niet verwachten dat hij onmiddellijk effectief kan starten met deze opleiding. Men zal altijd moeten wachten op het eerstvolgende startmoment. Dat principe geldt voor alle opleidingen in het volwassenenonderwijs. Een zekere wachttermijn tussen aanmelding en de start van de opleiding is dus niet noodzakelijk problematisch. Wanneer die termijn echter onredelijk lang wordt, is er wel sprake van een capaciteitsprobleem. Een individu kan vandaag op een wachtlijst staan, maar de volgende dag al met een opleiding starten. Een wachtlijst is bijzonder volatiel en kan sterk schommelen naargelang het tijdstip waarop er gemeten wordt. Een individu kan de intentie hebben om een opleiding te volgen, maar wanneer de opleiding effectief start er toch voor kiezen om niet te participeren. Deze mensen zullen dus wel op de wachtlijst voorkomen, maar kunnen niet in rekening gebracht worden om de omvang van de capaciteitsproblematiek te bepalen. Soms hebben mensen specifieke eisen m.b.t. hun opleiding, bijvoorbeeld op het vlak van tijdstip (dag, avond, weekend, niet op woensdag, ), intensiteit (veel of weinig lesmomenten per week) of plaats (centraal of decentraal). Het kan zijn dat er wel een 8 Deze groeinorm moet jaarlijks door de Vlaamse Regering bepaald worden. De groeinorm van 2,59% werd gehanteerd voor de begrotingsjaren 2009 t.e.m

14 plaats beschikbaar is, maar dat men er zelf voor kiest om niet te starten omdat het aanbod niet voldoet aan de specifieke eisen. Soms kan iemand niet ingaan op een aanbod omwille van tijdelijke omstandigheden zoals ziekte, zwangerschap, geen kinderopvang hebben of werk hebben. In dat geval kan men zelf vragen om op de wachtlijst te blijven staan en om niet onmiddellijk te starten met de opleiding. De combinatie van alle opleidingen NT2, mogelijke opleidingstrajecten en varianten, lesplaatsen, mate van intensiteit en tijdstip, kan er toe leiden dat er wel een aanbod mogelijk is, maar dat de groep van potentiële cursisten te klein is om vanuit het oogpunt van efficiëntie een nieuwe module op te starten. In principe is er dan geen capaciteitsprobleem, maar moet die beperkte groep van potentiële cursisten soms lang wachten op een passend aanbod. Als gevolg van deze knelpunten bleek er veel ruis te zitten op de wachtlijstbevragingen. Bovendien hanteerden de CBE het begrip wachtlijst op verschillende manieren, waardoor de resultaten niet eenduidig waren. Om die reden werd in 2003 een duidelijke afbakening en definitie van het begrip wachtlijst afgesproken tussen de overheid en de Federatie Centra voor Basiseducatie vzw: Een persoon staat op de wachtlijst wanneer hij de volledige intake in het Huis van het Nederlands doorlopen heeft en niet kan starten in een passende opleiding binnen de termijn van zes maanden. Deze afbakening van het begrip wachtlijst wordt sindsdien consequent gehanteerd bij elke wachtlijstbevraging. Desondanks wordt deze definitie gecontesteerd door sommige centra en Huizen van het Nederlands, waarbij vooral de termijn van zes maanden als te lang wordt ingeschat. Het begrip passend aanbod blijft bovendien een moeilijk in te vullen parameter, waarbij de Huizen van het Nederlands en de centra zelf een evenwicht moeten zoeken tussen de wensen van de individuele cursist en het algemeen maatschappelijk belang. Het aanbod moet voldoende gediversifieerd zijn en alle doelgroepen bedienen, maar de cursist moet ook voldoende flexibel en mobiel zijn om zich naar het meest geschikte aanbod te verplaatsen. Het is onrealistisch om in elke lesplaats waar opleidingen NT2 worden ingericht, het volledige gamma aan opleidingen in al zijn varianten aan te bieden. De wachtlijstbevragingen gebeuren periodiek in september en februari en in 2011 ook in mei. Het betreft steeds een momentopname op een vooraf bepaalde datum. Het huidige datamodel voor het volwassenenonderwijs laat niet toe om de wachtlijsten continu te monitoren. Het nieuw geplande datamodel volwassenenonderwijs DAVINCI en de Kruispuntbank Inburgering (KBI) voorzien wel in een dergelijke continue monitoring. Dit datamodel wordt geoperationaliseerd vanaf april Vanaf september 2009 wordt naast de wachtlijst zoals hierboven gedefinieerd, bij de wachtlijstbevraging ook gepeild naar andere factoren: het aantal cursisten dat op het moment van de bevraging effectief is ingeschreven in een opleiding NT2; het aantal personen die zelf hebben aangegeven niet onmiddellijk te willen of kunnen starten met de opleiding, maar in de nabije toekomst wel de intentie hebben om te starten met de opleiding (= uitgestelde cursisten); het aantal personen die niet kunnen starten omdat ze met te weinig zijn om een nieuwe module op te starten (= uitgestelde opstart nieuwe module). De cijfers worden niet alleen opgevraagd bij de centra maar ook bij de Huizen van het Nederlands. Als beide cijfers niet overeenkomen, wordt onderzocht hoe dat komt en worden de cijfers naargelang het resultaat van het onderzoek bijgestuurd. 14

15 E. Overzicht van wachtlijstbevragingen september 2009 september 2011 Tussen september 2009 en september 2011 werden vijf wachtlijstbevragingen georganiseerd: september 2009 (beperkt), september 2010, februari 2011, mei 2011 en september De bevragingen gebeurden op basis van de methodiek, zoals toegelicht in rubriek D, behalve deze van september 2009 die gebeurde op basis van een beperkte bevraging bij de Huizen van het Nederlands. Niet alle centra reageerden op de wachtlijstbevraging van de administratie. Daarbij werd het principe gehanteerd dat in de centra die niet reageerden, er geen wachtlijst was. Overzicht van de in te vullen behoefte (= wachtlijst) bij de CBE: Centrum Sep Sep Feb Mei 2011 Sep CBE Brussel CBE Antwerpen CBE Kempen CBE Mechelen CBE LeuvenHageland CBE HalleVilvoorde CBE LimburgMiddenNoord CBE LimburgZuid CBE Waas en Dender CBE ZOVlaanderen CBE GentMeetjesland CBE M&ZWVlaanderen CBE BruggeWesthoek TOTAAL Tabel 8: Evolutie van de wachtlijsten voor het aanbod NT2 in de CBE tussen september 2009 en september 2011 Overzicht van de in te vullen behoefte (= wachtlijst) bij de CVO per regio van het Huis van het Nederlands: Huis van het Nederlands Sep Sep Feb Mei 2011 Sep Antwerpen stad Brussel Gent Limburg OostVlaanderen Antwerpen provincie VlaamsBrabant WestVlaanderen TOTAAL Tabel 9: Evolutie van de wachtlijsten voor het aanbod NT2 in de CVO tussen september 2009 en september 2011 (per regio van het Huis van het Nederlands) De laatste wachtlijstbevraging van de eerste periode (februari 2007) gaf aan dat er in de CBE wachtende anderstaligen waren, waaronder 392 in CBE Antwerpen. Bij de CVO waren er op dat moment geen wachtlijsten. De eerste beperkte wachtlijstbevraging in september 2009 geeft aan dat er in totaal wachtenden waren in de stad Antwerpen. In de rest van 15

16 Vlaanderen waren er op dat moment geen echte wachtlijsten. De wachtlijstbevraging in september 2010 toont aan dat de capaciteitsproblemen groter geworden zijn en zich toch voor wat de CBE betreft over gans Vlaanderen hebben verspreid. Vanaf september 2010 daalt het aantal wachtende cursisten stelselmatig in de CBE en beperkt de problematiek zich tot een zevental regio s. Bij de CVO is er een scherpe daling tegen februari 2011 en verdwijnen de wachtlijsten tegen mei Maar in september 2011 ontstaat opnieuw een beperkte wachtlijst. De problematiek doet zich echter uitsluitend in de stad Antwerpen voor. In de rest van Vlaanderen zijn er geen wachtlijsten bij de CVO. 16

17 IV. Omschrijving, analyse en evaluatie van genomen maatregelen A. Nieuwe beleidsmaatregelen N.a.v. de nieuwe capaciteitsproblemen in het aanbod NT2 van het volwassenenonderwijs heeft de Vlaamse Regering een aantal beleidsmaatregelen genomen. Dat gebeurde in drie fases, m.n. in opvolging van de wachtlijstbevragingen in september 2009, september 2010 en mei Alle beleidsmaatregelen waren gericht op een verhoogde effectieve en efficiënte aanwending van de toegekende middelen door de centra. Daarbij werd bewust geopteerd om niet te kiezen voor het toekennen van extra middelen. Dit omwille van volgende redenen: er is geen extra budget meer beschikbaar gelet op de besparingscontext waarbinnen de Vlaamse Regering moet werken; het verstrekken van aanvullende middelen is niet altijd het eerst aangewezen middel om de capaciteitsproblemen op te lossen. Het idee dat er extra middelen kunnen verkregen worden wanneer zich wachtlijsten voordoen, heeft in het verleden net geleid tot een extra aangroei van die wachtlijsten. 1. Nieuwe beleidsmaatregelen na wachtlijstbevraging september 2009 N.a.v. de resultaten van de wachtlijstbevraging worden in januari 2010 volgende drie maatregelen aangekondigd: De CVO krijgen de mogelijkheid om de opleiding Nederlands tweede taal richtgraad 1 uit het leergebied NT2 van de basiseducatie in te richten indien het CBE in de regio beschikt over een wachtlijst voor deze opleiding. De beperking van 2% die geldt op het volume leraarsuren of VTE dat een centrum kan overhevelen naar een ander centrum wordt opgeheven indien het ontvangende centrum beschikt over een wachtlijst voor opleidingen NT2. Een steekproef geeft aan dat alle CVO samen zo n toegekende leraarsuren niet aanwenden. In samenspraak met de onderwijskoepels en het GO! wordt een actie opgestart om de CVO te sensibiliseren om hun nietaangewende uren sneller over te hevelen naar een CVO met een wachtlijst. De eerste twee maatregelen worden op 1 september 2010 ingevoerd via het decreet van 9 juli 2010 betreffende het onderwijs XX. 2. Nieuwe beleidsmaatregelen na wachtlijstbevraging september 2010 De resultaten van de wachtlijstbevraging zijn niet positief. Als gevolg daarvan wordt een reeks nieuwe beleidsmaatregelen genomen: Het nietaangewende budget van cao I basiseducatie voor de uitbouw van een eindeloopbaanregeling werd tijdelijk en gedeeltelijk aangewend om extra middelen toe te kennen aan CBE Antwerpen in het kader van het wegwerken van de wachtlijsten NT2. De omkadering van de CVO groeide in het schooljaar met slechts 0,11%, waar de begroting een maximale groeinorm van 0,8% voorzag. De niet toegekende groei van 0,69% of leraarsuren werd via de consortia volwassenenonderwijs alsnog 17

18 verdeeld over de regio s waar zich grote problemen voordoen op het vlak van wachtlijsten NT2. De bestaande voorrangsregeling bij inschrijving voor cursisten die een inburgeringscontract hebben ondertekend, wordt uitgebreid naar andere doelgroepen (Wooncode en inwerkingstrajecten VDAB). Deze maatregel die tot 2010 zonder voorwerp is gebleven, wordt geactiveerd. De doorverwijzing door het Huis van het Nederlands wordt dwingender gemaakt. Niet alleen kan het Huis van het Nederlands bepalen of een cursist naar een CBE, CVO of UTC moet, ook zou het moeten kunnen bepalen of een cursist een verkort, regulier of verlengd traject moet volgen. Er wordt een pakket aan leraarsuren opgericht door de delers van het leergebied NT2 van de basiseducatie en het studiegebied NT2 van het secundair volwassenenonderwijs op te trekken van respectievelijk 10 naar 11 en 12 naar 13. De verhoging van de delers impliceert dat er minder leraarsuren aan de centra worden toegekend. De leraarsuren die hiermee vrijkomen, zouden dan ingezet worden in de centra waar zich problematische wachtlijsten voordoen. De leraarsuren die gegenereerd worden via aanbod NT2, worden gekleurd en kunnen enkel aangewend worden voor leraarsuren NT2. De verdeling van het niet aangewende budget uit cao I basiseducatie en leraarsuren voor de CVO, kan binnen het bestaande regelgevend kader worden uitgevoerd. De nieuwe voorrangsregeling wordt vanaf 1 september 2011 ingeschreven in het decreet volwassenenonderwijs via het decreet van 1 juli 2011 betreffende het onderwijs XXI. De meer dwingende doorverwijzing door het Huis van het Nederlands moet geregeld worden via een wijziging van het Vlaams afsprakenkader NT2, maar wordt uiteindelijk niet uitgevoerd. Op 15 juli 2011 hecht de Vlaamse Regering immers haar goedkeuring aan de conceptnota over de hervorming van de integratie en inburgeringssector, waarbij ook de Huizen van het Nederlands ingrijpende wijzigingen zullen ondergaan. Er wordt daarom beslist om in afwachting daarvan het Vlaams afsprakenkader NT2 niet meer te wijzigen. Het pakket aan leraarsuren en de kleuring van de leraarsuren gegenereerd via aanbod NT2 worden wel in het decreet volwassenenonderwijs ingeschreven, maar niet uitgevoerd. De uitvoering wordt afhankelijk gemaakt van een beslissing van de Vlaamse Regering. 3. Nieuwe beleidsmaatregelen na wachtlijstbevraging mei 2011 De resultaten van de wachtlijstbevraging in mei 2011 zijn gunstig. Toch komen er signalen vooral uit de regio Antwerpen dat er in september 2011 opnieuw grotere wachtlijsten zullen zijn. Tegelijkertijd wordt vastgesteld dat enkele CVO in de stad Antwerpen een substantieel deel van de leraarsuren die ze genereren met aanbod NT2, inzetten voor de inrichting van ander aanbod of aanwenden voor de organisatie van een aantal coördinatietaken (zie rubriek V.B.2.i). Op basis van deze vaststellingen die o.a. geleid hebben tot de audit wordt een nieuwe beleidsmaatregel ingevoerd via het decreet van 23 december 2011 houdende de begeleiding van de initiële begroting De maatregel houdt in dat de Vlaamse Regering per individueel CVO een kleuring van de aanwending van de leraarsuren NT2 kan opleggen en dit vanaf 1 januari

19 B. Uitvoering en evaluatie van de beleidsmaatregelen 1. Toekenning onderwijsbevoegdheid CVO CBE De toekenning van onderwijsbevoegdheid voor de opleiding Nederlands tweede taal richtgraad 1 van het leergebied NT2 van de basiseducatie aan CVO in regio s waar het CBE over een wachtlijst beschikt, gebeurde in twee fases: Op 3 december 2010 verleende de Vlaamse Regering deze onderwijsbevoegdheid aan CVO SOPRO, CVO LBCNVK Antwerpen, CVO DeurneAntwerpen, stedelijk CVO Sité Antwerpen, CVO LBCNVK Mortsel en CVO AntwerpenZuid. Op 4 februari 2011 verleende de Vlaamse Regering deze onderwijsbevoegdheid aan CVO HITEK Kortrijk, CVO KortrijkMenenTielt, CVO Roeselare, CVO SintPaulus Waregem, CVO Crescendo Mechelen, CVO Rivierenland, CVO TSM Mechelen, CVO Kempen, CVO Taxandria Turnhout, CVO VSPW Mol en CVO DTL Herentals. De toekenning van de onderwijsbevoegdheid aan deze CVO werd gekoppeld aan de verdeling van de leraarsuren uit de niettoegekende groeinorm. De beslissing van deze CVO om de onderwijsbevoegdheid aan te vragen, werd geïnitieerd door de overheid. In totaal zijn er momenteel 17 CVO die over deze onderwijsbevoegdheid beschikken. Zij kunnen deze onderwijsbevoegdheid uitoefenen gedurende twee jaar te rekenen vanaf de datum van toekenning. Alle aanvragen kregen een gunstig advies van het bevoegde consortium volwassenenonderwijs en van de Raad Levenslang en Levensbreed Leren van de Vlaamse Onderwijsraad (VLOR) Overheveling leraarsuren tussen CVO De overheid heeft aan de koepels van inrichtende machten en het GO! gevraagd een overdracht van minstens leraarsuren te realiseren van CVO die hun leraarsuren niet volledig aanwenden naar CVO die te kampen hebben met capaciteitstekorten of die opleidingen NT2 van de basiseducatie inrichten. Uiteindelijk werden in 2011 voor een totaal van leraarsuren overgeheveld. Daarbij waren 12 CVO betrokken, 6 ontvangende en 6 schenkende CVO: stedelijk CVO SIVO Antwerpen draagt 120 leraarsuren over aan het stedelijk CVO Sité Antwerpen; stedelijk CVO Birm Antwerpen draagt 480 leraarsuren over aan het stedelijk CVO Sité Antwerpen; CVO Panta Rhei Gent draagt leraarsuren over aan CVO AntwerpenZuid; CVO Hogere Leergangen Fiscale en Sociale Wetenschappen Brussel draagt 20 leraarsuren over naar CVO LBCNVK Antwerpen; CVO Hogere Leergangen Fiscale en Sociale Wetenschappen Brussel draagt 780 leraarsuren over naar CVO LBCNVK Mortsel; CVO Panta Rhei Gent draagt 400 leraarsuren over aan CVO IVORAN Kapellen; CVO Kokelaarstraat Roeselare draagt 353 leraarsuren over naar CVO Roeselare. 9 Adviezen van 5 oktober 2010 en 11 januari 2011 van de Raad Levenslang en Levensbreed Leren over de aanvragen voor onderwijsbevoegdheid NT2richtgraad 1 basiseducatie door centra voor volwassenenonderwijs. 19

20 Er kunnen enkele vaststellingen gedaan worden m.b.t. deze overdrachten: het vooropgestelde volume leraarsuren over te dragen leraarsuren wordt niet gehaald en ligt onder het volume nietaangewende leraarsuren; de overdrachten gebeuren in hoofdzaak binnen hetzelfde centrumbestuur; de schenkende centra komen in hoofdzaak uit Gent, Antwerpen en Brussel, waar de ontvangende centra zich in hoofdzaak in Antwerpen bevinden; alle ontvangende centra beschikken op basis van de wachtlijstbevragingen over een wachtlijst voor het aanbod NT2, uitgezonderd CVO Roeselare. De overdrachten werden steeds onderhandeld in het lokaal comité van zowel het ontvangende als het schenkende centrum. Een belangrijk aandachtspunt is dat er n.a.v. sommige overdrachten specifieke afspraken gemaakt werden. De stedelijke CVO Birm en SIVO spraken af met het stedelijke CVO Sité dat de overgedragen uren enkel mochten aangewend worden voor de organisatie van opleidingen NT2. Volgens de rapportering maakte CVO Panta Rhei Gent de afspraak dat de overgedragen uren het jaar daarna zouden teruggegeven worden en vroeg hiervoor van de ontvangende centra een compensatie in de vorm van leraarsuren. De ontvangende centra konden hun bestaande pakket aan leraarsuren uitbreiden dankzij deze overgedragen leraarsuren. In sommige gevallen betrof het een uiterst minimale verhoging van de capaciteit, in andere gevallen ging het om een substantiële tot voelbare verhoging: Centrum Ontvangen LTP Capaciteitsverhoging CVO LBCNVK Antwerpen ,09% CVO Roeselare ,00% CVO LBCNVK Mortsel ,90% SCVO Sité Antwerpen ,13% CVO IVORAN Kapellen ,12% CVO AntwerpenZuid ,13% Tabel 10: Impact van de overgehevelde leraarsuren op de beschikbare capaciteit voor het aanbod NT2 in de ontvangende centra Er werd ook nagegaan voor welke opleidingen de ontvangende CVO deze overgedragen leraarsuren hebben ingezet. Daaruit blijkt dat vooral geïnvesteerd werd in het aanbod op richtgraad 1. Dat is logisch, want daar situeren zich ook de wachtlijsten bij de CVO: Opleiding Ingezette LTP Percentage NT2 richtgraad ,25% NT2 breakthrough regulier ,95% NT2 breakthrough verlengd 180 5,37% NT2 waystage regulier ,93% NT2 richtgraad ,16% NT2 treshold 240 7,16% Andere 20 0,60% Coördinatieuren 20 0,60% Tabel 11: Aanwending van de overgehevelde leraarsuren Tijdens het schooljaar werden leraarsuren die toegekend waren aan de CVO niet aangewend. Wanneer de overgedragen leraarsuren daar bij worden geteld, is er een totaal van leraarsuren dat potentieel niet zou worden aangewend. Daarvan werd slechts 25,6% effectief ingezet voor het wegwerken van de wachtlijsten NT2. 20

2. Kan de minister voor de afgelopen drie schooljaren en referteperiodes de volgende gegevens verschaffen?

2. Kan de minister voor de afgelopen drie schooljaren en referteperiodes de volgende gegevens verschaffen? SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 556 van JORIS POSCHET datum: 8 september 2015 aan HILDE CREVITS VICEMINISTER-PRESIDENT VAN DE VLAAMSE REGERING, VLAAMS MINISTER VAN ONDERWIJS Hoger beroepsonderwijs - Gegevens,

Nadere informatie

BIJLAGE 1 HET VLAAMS AFSPRAKENKADER NEDERLANDS ALS TWEEDE TAAL

BIJLAGE 1 HET VLAAMS AFSPRAKENKADER NEDERLANDS ALS TWEEDE TAAL BIJLAGE 1 HET VLAAMS AFSPRAKENKADER NEDERLANDS ALS TWEEDE TAAL I. INHOUDSTAFEL I. INHOUDSTAFEL... 1 II. ALGEMENE BEPALINGEN... 2 1. Doelstelling... 2 2. Toepassingsgebied... 2 3. Lokale werkafspraken...

Nadere informatie

Profielen van asielzoekers, erkend vluchtelingen en subsidiair beschermden

Profielen van asielzoekers, erkend vluchtelingen en subsidiair beschermden Monitoring asielinstroom Profielen van asielzoekers, erkend vluchtelingen en subsidiair beschermden Nota in het kader van de coördinatieopdracht monitoring asielinstroom van het Agentschap Integratie en

Nadere informatie

Vlaams Parlement - Vragen en Antwoorden - Nr.7 - April 2009-275-

Vlaams Parlement - Vragen en Antwoorden - Nr.7 - April 2009-275- Vlaams Parlement - Vragen en Antwoorden - Nr.7 - April 2009-275- VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN FRANK VANDENBROUCKE VICEMINISTER-PRESIDENT VAN DE VLAAMSE REGERING, VLAAMS MINISTER VAN WERK, ONDERWIJS

Nadere informatie

Relevante regelgeving. 1. Europese en Vlaamse doelstellingen inzake levenslang leren 1 2

Relevante regelgeving. 1. Europese en Vlaamse doelstellingen inzake levenslang leren 1 2 Relevante regelgeving 1. Europese en Vlaamse doelstellingen inzake levenslang leren 1 2 In 2001 werd in Vlaanderen het Pact van Vilvoorde ondertekend, dat vernieuwd werd in 2005. In navolging van het Europese

Nadere informatie

Handleiding verificatie cursistendossier NT2

Handleiding verificatie cursistendossier NT2 Handleiding verificatie cursistendossier NT2 1. Inleiding Algemene richtlijnen en afspraken m.b.t. verificatie zijn opgenomen in het Afsprakenkader Verificatie. De Huizen van het Nederlands hebben een

Nadere informatie

HUIS VAN HET NEDERLANDS WEST-VLAANDEREN PROVINCIAAL AFSPRAKENKADER. 12 september 2013

HUIS VAN HET NEDERLANDS WEST-VLAANDEREN PROVINCIAAL AFSPRAKENKADER. 12 september 2013 HUIS VAN HET NEDERLANDS WEST-VLAANDEREN PROVINCIAAL AFSPRAKENKADER 12 september 2013 Provinciaal Afsprakenkader NT2 HvN-WVl 12092013 Pagina 1 INHOUDSTAFEL A. TER INLEIDING: enkele algemene afspraken B.

Nadere informatie

VLAAMS PARLEMENT ONTWERP VAN DECREET. betreffende de Huizen van het Nederlands TEKST AANGENOMEN DOOR DE PLENAIRE VERGADERING

VLAAMS PARLEMENT ONTWERP VAN DECREET. betreffende de Huizen van het Nederlands TEKST AANGENOMEN DOOR DE PLENAIRE VERGADERING Stuk 2209 (2003-2004) Nr. 5 VLAAMS PARLEMENT Zitting 2003-2004 29 april 2004 ONTWERP VAN DECREET betreffende de Huizen van het Nederlands TEKST AANGENOMEN DOOR DE PLENAIRE VERGADERING Zie : 2209 (2003-2004)

Nadere informatie

Programmatiecriteria CVO - onderwijsbevoegdheid 2010 2011

Programmatiecriteria CVO - onderwijsbevoegdheid 2010 2011 Vlaamse Onderwijsraad Raad Levenslang en Levensbreed Leren Kunstlaan 6 bus 6 27 oktober 2009 1210 Brussel RLLL/MDR/DOC/021 Programmatiecriteria CVO - onderwijsbevoegdheid 2010 2011 1 Situering Het decreet

Nadere informatie

Advies over de voorstellen van opleidingsprofiel voor het secundair volwassenenonderwijs en de basiseducatie

Advies over de voorstellen van opleidingsprofiel voor het secundair volwassenenonderwijs en de basiseducatie Raad Levenslang en Levensbreed Leren 11 maart 2014 RLLL-RLLL-ADV-004 Advies over de voorstellen van opleidingsprofiel voor het secundair volwassenenonderwijs en de basiseducatie Vlaamse Onderwijsraad Kunstlaan

Nadere informatie

houdende wijziging van diverse bepalingen van het decreet van 7 juni 2013 betreffende het Vlaamse integratieen inburgeringsbeleid

houdende wijziging van diverse bepalingen van het decreet van 7 juni 2013 betreffende het Vlaamse integratieen inburgeringsbeleid ingediend op 302 (2014-2015) Nr. 1 26 maart 2015 (2014-2015) Voorstel van decreet van Willy Segers, Ward Kennes, Mercedes Van Volcem, Peter Wouters, Koen Van den Heuvel en Nadia Sminate houdende wijziging

Nadere informatie

Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap woensdag 24 mei 2006 STUDIEGEBIED NT2. Modulaire opleiding Socio-Culturele Integratie R2 AO NT 010

Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap woensdag 24 mei 2006 STUDIEGEBIED NT2. Modulaire opleiding Socio-Culturele Integratie R2 AO NT 010 STUDIEGEBIED NT2 Modulaire opleiding Socio-Culturele Integratie R2 AO NT 010 Versie 1.0 BVR Pagina 1 van 9 Inhoud Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap woensdag 24 mei 2006 1 Deel 1 Opleiding... 3 1.1

Nadere informatie

Ontwerp van decreet. betreffende het Vlaamse integratie- en inburgeringsbeleid. Amendementen. voorgesteld na indiening van het verslag

Ontwerp van decreet. betreffende het Vlaamse integratie- en inburgeringsbeleid. Amendementen. voorgesteld na indiening van het verslag stuk ingediend op 1867 (2012-2013) Nr. 9 27 mei 2013 (2012-2013) Ontwerp van decreet betreffende het Vlaamse integratie- en inburgeringsbeleid Amendementen voorgesteld Stukken in het dossier: 1867 (2012-2013)

Nadere informatie

Advies over de voorstellen van opleidingsprofielen voor het secundair volwassenenonderwijs

Advies over de voorstellen van opleidingsprofielen voor het secundair volwassenenonderwijs Raad Levenslang en Levensbreed Leren 28 april 2015 RLLL-RLLL-ADV-14-15-005 Advies over de voorstellen van opleidingsprofielen voor het secundair volwassenenonderwijs Vlaamse Onderwijsraad Kunstlaan 6 bus

Nadere informatie

Vacature. voltijds medewerker begeleiding educatief secundair traject inburgering

Vacature. voltijds medewerker begeleiding educatief secundair traject inburgering Vacature Consortium volwassenenonderwijs Antwerpen vzw Kantooradres: Francis Wellesplein 1 2018 Antwerpen Postadres: Postbus 10030 Brederodestraat 90 2018 Antwerpen Tel. 03 338 93 70 Fax 03 338 93 65 info@vol-ant.be

Nadere informatie

Vacature. voltijds medewerker begeleiding educatief secundair traject inburgering

Vacature. voltijds medewerker begeleiding educatief secundair traject inburgering Vacature Consortium volwassenenonderwijs Antwerpen vzw Kantooradres: Francis Wellesplein 1 2018 Antwerpen Postadres: Postbus 10030 Brederodestraat 90 2018 Antwerpen Tel. 03 338 93 70 Fax 03 338 93 65 info@vol-ant.be

Nadere informatie

ONTWERP VAN SAMENWERKINGSOVEREENKOMST TUSSEN DE VLAAMSE REGERING EN HET CONSORTIUM VOLWASSENENONDERWIJS (NN) vzw

ONTWERP VAN SAMENWERKINGSOVEREENKOMST TUSSEN DE VLAAMSE REGERING EN HET CONSORTIUM VOLWASSENENONDERWIJS (NN) vzw ONTWERP VAN SAMENWERKINGSOVEREENKOMST TUSSEN DE VLAAMSE REGERING EN HET CONSORTIUM VOLWASSENENONDERWIJS (NN) vzw Tussen de Vlaamse Regering, vertegenwoordigd door de heer Frank Vandenbroucke, Vlaamse minister

Nadere informatie

1. De Vlaamse Toezichtcommissie voor het elektronische bestuurlijke gegevensverkeer (hierna: "VTC");

1. De Vlaamse Toezichtcommissie voor het elektronische bestuurlijke gegevensverkeer (hierna: VTC); Vlaamse Toezichtcommissie voor het elektronische bestuurlijke gegevensverkeer Beraadslaging VTC nr. 12/2016 van 30 maart 2016 Betreft: aanvraag tot overdracht in het kader van rechtsopvolging van diverse

Nadere informatie

Verificateur per instelling

Verificateur per instelling per instelling Instellingsnr. Instelling 28431 CVO LBC - NVK Antwerpen Pierre Devos (3515) 28531 Stedelijk CVO - SIVO Jurgen Rutten (3517) 29082 SCVO - Birm Pierre Devos (3515) 29124 Sted. CVO - SITE Pierre

Nadere informatie

Leuvenseplein 4 8 januari 2004 1000 Brussel RVOL/MDR/ADV/003. Advies over het voorontwerp van decreet Huizen van het Nederlands

Leuvenseplein 4 8 januari 2004 1000 Brussel RVOL/MDR/ADV/003. Advies over het voorontwerp van decreet Huizen van het Nederlands Vlaamse Onderwijsraad Raad Volwassenenonderwijs Leuvenseplein 4 8 januari 2004 1000 Brussel RVOL/MDR/ADV/003 Advies over het voorontwerp van decreet Huizen van het Nederlands 1 Situering De minister van

Nadere informatie

Intake bij atlas trefdag NT2

Intake bij atlas trefdag NT2 Intake bij atlas trefdag NT2 Nieuwe organisatie Atlas Bij Atlas, integratie& inburgering Antwerpen kan je terecht voor: inburgeringstrajecten en informatie over Nederlands leren en oefenen ondersteuning

Nadere informatie

ADVIES. Raad Volwassenenonderwijs. 28 juni 2005 RVOL/MDR/ADV/017

ADVIES. Raad Volwassenenonderwijs. 28 juni 2005 RVOL/MDR/ADV/017 ADVIES Raad Volwassenenonderwijs 28 juni 2005 RVOL/MDR/ADV/017 Advies over modulaire opleidingen in de studiegebieden Talen en NT2 van het secundair OSP, in uitvoering van artikel 15 van het decreet volwassenenonderwijs

Nadere informatie

[LEERWINKEL WEST-VLAANDEREN]

[LEERWINKEL WEST-VLAANDEREN] [LEERWINKEL WEST-VLAANDEREN] [LEERWINKEL WEST-VLAANDEREN] CONTEXT Per 1-1-2015 : stopzetting werking van de 13 Consortia Volwassenenonderwijs in Vlaanderen TAKEN CONSORTIA Samenwerking binnen Volwasseneneducatie

Nadere informatie

Nieuwe opleidingsprofielen (OP) NT2. Trefdag NT2 Antwerpen 21 mei 2014

Nieuwe opleidingsprofielen (OP) NT2. Trefdag NT2 Antwerpen 21 mei 2014 Nieuwe opleidingsprofielen (OP) NT2 Trefdag NT2 Antwerpen 21 mei 2014 Inhoud 1. Opdracht minister 1. Algemeen 2. Waarom actualiseren? 3. Specifiek 2. Werkwijze 1. Ontwikkeling en resonans 2. Indiening

Nadere informatie

BASISONDERWIJS Leerlingen. ALGEMEEN Schoolbevolking. 1 Schoolbevolking in het Vlaams onderwijs. 2 Evolutie schoolbevolking per onderwijsniveau

BASISONDERWIJS Leerlingen. ALGEMEEN Schoolbevolking. 1 Schoolbevolking in het Vlaams onderwijs. 2 Evolutie schoolbevolking per onderwijsniveau ALGEMEEN Schoolbevolking 1 Schoolbevolking in het Vlaams onderwijs basisonderwijs (1) Voltijds onderwijs Kleuteronderwijs 271.239 Lager onderwijs 428.036 Totaal 699.275 Secundair onderwijs (1) Voltijds

Nadere informatie

LEVENSLANG LEREN RAPPORTERING FASE 1: ANALYSE VAN HET AANBOD

LEVENSLANG LEREN RAPPORTERING FASE 1: ANALYSE VAN HET AANBOD LEVENSLANG LEREN RAPPORTERING FASE 1: ANALYSE VAN HET AANBOD STUDIE UITGEVOERD IN OPDRACHT VAN HET PROVINCIEBESTUUR WEST-VLAANDEREN EN DE CONSORTIA VOLWASSENENONDERWIJS MENES EN WEBROS MEI 2010 INHOUDSTAFEL

Nadere informatie

Advies over de keuzemodule 'armoede en sociale uitsluiting' in enkele opleidingsprofielen basiseducatie

Advies over de keuzemodule 'armoede en sociale uitsluiting' in enkele opleidingsprofielen basiseducatie Raad Levenslang en Levensbreed Leren 24 februari 2015 RLLL-RLLL-ADV-1415-003 Advies over de keuzemodule 'armoede en sociale uitsluiting' in enkele opleidingsprofielen basiseducatie Vlaamse Onderwijsraad

Nadere informatie

Voorontwerp van decreet betreffende de versterking van het hoger beroepsonderwijs in Vlaanderen

Voorontwerp van decreet betreffende de versterking van het hoger beroepsonderwijs in Vlaanderen Op stapel 2013-02 19 april 2013 In de rubriek Op stapel geven de collega's van Onderwijsorganisatie en -personeel kort toelichting bij regelgeving die eerstdaags wordt gepubliceerd. De toelichting geeft

Nadere informatie

ONTWERP VAN DECREET. tot wijziging van het decreet van 28 februari 2003 betreffende het Vlaamse inburgeringsbeleid AMENDEMENTEN

ONTWERP VAN DECREET. tot wijziging van het decreet van 28 februari 2003 betreffende het Vlaamse inburgeringsbeleid AMENDEMENTEN Zitting 2005-2006 5 juli 2006 ONTWERP VAN DECREET tot wijziging van het decreet van 28 februari 2003 betreffende het Vlaamse inburgeringsbeleid AMENDEMENTEN voorgesteld Zie: 850 (2005-2006) Nr. 1: Ontwerp

Nadere informatie

Centrum voor Basiseducatie, een eerste of nadere kennismaking

Centrum voor Basiseducatie, een eerste of nadere kennismaking Centrum voor Basiseducatie, een eerste of nadere kennismaking An Butaye, directeur an.butaye@openschool12.be 3-06-2015 Open School Kortrijk-Roeselare VZW De sector BASISEDUCATIE IN VLAANDEREN Historiek

Nadere informatie

Ondersteuning Taalbadklas op de SITE Nekkerhal (voorziene opstart: na de paasvakantie)

Ondersteuning Taalbadklas op de SITE Nekkerhal (voorziene opstart: na de paasvakantie) Ondersteuning Taalbadklas op de SITE Nekkerhal (voorziene opstart: na de paasvakantie) Doelgroep: kinderen van asielzoekers (kleuters + lagere school) Taken vrijwilligers: Taalstimulering Crea-atelier

Nadere informatie

nr. 74 van ANN BRUSSEEL datum: 24 oktober 2014 aan HILDE CREVITS

nr. 74 van ANN BRUSSEEL datum: 24 oktober 2014 aan HILDE CREVITS SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 74 van ANN BRUSSEEL datum: 24 oktober 2014 aan HILDE CREVITS VICEMINISTER-PRESIDENT VAN DE VLAAMSE REGERING, VLAAMS MINISTER VAN ONDERWIJS Leerlingen met een handicap Speciale onderwijsleermiddelen

Nadere informatie

VLAAMSERAA D VOORSTEL VAN DECREET

VLAAMSERAA D VOORSTEL VAN DECREET Stuk 199 (19881989) - Nr. 1 ARCHIEF VLAAMSE RAAD TERUGBEZORGEN VLAAMSERAA D ZITTING 1988-1989 20 APRIL 1989 VOORSTEL VAN DECREET - van mevrouw M. De Meyer - houdende wijziging van het besluit van de Vlaamse

Nadere informatie

Agentschap Integratie en inburgering. Wij ondersteunen, stimuleren en begeleiden het Vlaamse integratie- en inburgeringsbeleid

Agentschap Integratie en inburgering. Wij ondersteunen, stimuleren en begeleiden het Vlaamse integratie- en inburgeringsbeleid Agentschap Integratie en inburgering Wij ondersteunen, stimuleren en begeleiden het Vlaamse integratie- en inburgeringsbeleid 1 januari 2015 Agentschap Integratie en inburgering Extern verzelfstandigd

Nadere informatie

Op Stapel april Onderwijsorganisatie en -personeel Huis van het GO! Willebroekkaai Brussel

Op Stapel april Onderwijsorganisatie en -personeel Huis van het GO! Willebroekkaai Brussel Op Stapel 2016-05 28 april 2016 28-04-2016 Onderwijsorganisatie en -personeel Huis van het GO! Willebroekkaai 36 1000 Brussel In de rubriek Op Stapel geven de collega s van de afdeling Onderwijsorganisatie

Nadere informatie

Asielaanvragen en beschermingsgraad januari 2016

Asielaanvragen en beschermingsgraad januari 2016 Asielaanvragen en beschermingsgraad januari 2016 Nota in het kader van de coördinatieopdracht monitoring asielinstroom van het Agentschap Integratie en Inburgering Publicatiedatum: 26 februari 2016 Inhoud

Nadere informatie

Het NT2-aanbod in Vlaanderen: passend voor inburgeraars?

Het NT2-aanbod in Vlaanderen: passend voor inburgeraars? Het NT2-aanbod in Vlaanderen: passend voor inburgeraars? Peter De Cuyper (promotor) Montserrat González Garibay Laura Jacobs Steunpunt Inburgering en Integratie Steunpunt Inburgering en Integratie Consortium

Nadere informatie

Tussen de Vlaamse Regering, vertegenwoordigd door de heer Frank Vandenbroucke, Vlaamse minister van Onderwijs en Vorming,

Tussen de Vlaamse Regering, vertegenwoordigd door de heer Frank Vandenbroucke, Vlaamse minister van Onderwijs en Vorming, SAMENWERKINGSOVEREENKOMST TUSSEN DE VLAAMSE REGERING, DE PEDAGOGISCHE BEGELEIDINGSDIENSTEN EN HET VLAAMS ONDERSTEUNINGSCENTRUM VOOR HET VOLWASSENENONDERWIJS Tussen de Vlaamse Regering, vertegenwoordigd

Nadere informatie

Dit document legt de procedure en de criteria vast om te komen tot dit advies.

Dit document legt de procedure en de criteria vast om te komen tot dit advies. Raad levenslang en levensbreed leren RHE / 20 september 2011 RLLL-RLLL-BSL-001 RLLL-RLLL-ADV-002Bijl29 Procedure en criteria voor de beoordeling van opleidingsprofielen in het volwassenenonderwijs 1 Situering

Nadere informatie

Knelpuntennota NT2. Raad Levenslang en Levensbreed Leren. 24 februari 2015 RLLL-RLLL-END-1415-001

Knelpuntennota NT2. Raad Levenslang en Levensbreed Leren. 24 februari 2015 RLLL-RLLL-END-1415-001 Raad Levenslang en Levensbreed Leren 24 februari 2015 RLLL-RLLL-END-1415-001 Knelpuntennota NT2 Vlaamse Onderwijsraad Kunstlaan 6 bus 6 BE-1210 Brussel T +32 2 219 42 99 F +32 2 219 81 18 www.vlor.be info@vlor.be

Nadere informatie

Advies over het voorstel van onderwijskwalificatie graduaat in het winkelmanagement

Advies over het voorstel van onderwijskwalificatie graduaat in het winkelmanagement Algemene Raad 20 december 2012 AR-AR-ADV-010 Advies over het voorstel van onderwijskwalificatie graduaat in het winkelmanagement Vlaamse Onderwijsraad Kunstlaan 6 bus 6 BE-1210 Brussel T +32 2 219 42 99

Nadere informatie

Oriëntatie en leerloopbaanbegeleiding. volwassenen. Liv Geeraert

Oriëntatie en leerloopbaanbegeleiding. volwassenen. Liv Geeraert Oriëntatie en leerloopbaanbegeleiding voor volwassenen Liv Geeraert De Leerplek = een geïntegreerd loket: - Huis van het Nederlands - consortium volwassenenonderwijs - VDAB lokale werkwinkel (aanpalend)

Nadere informatie

Vlaams Parlement - Vragen en Antwoorden - Nr.8 - Mei 2008-179-

Vlaams Parlement - Vragen en Antwoorden - Nr.8 - Mei 2008-179- Vlaams Parlement - Vragen en Antwoorden - Nr.8 - Mei 2008-179- VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN FRANK VANDENBROUCKE VICEMINISTER-PRESIDENT VAN DE VLAAMSE REGERING, VLAAMS MINISTER VAN WERK, ONDERWIJS

Nadere informatie

Advies over de decreetwijziging betreffende de Regionale Technologische Centra (RTC)

Advies over de decreetwijziging betreffende de Regionale Technologische Centra (RTC) ALGEMENE RAAD 25 november 2010 AR-AR-KST-ADV-005 Advies over de decreetwijziging betreffende de Regionale Technologische Centra (RTC) Vlaamse Onderwijsraad Kunstlaan 6 bus 6 BE-1210 Brussel T +32 2 219

Nadere informatie

Gedifferentieerde leertrajecten

Gedifferentieerde leertrajecten Studiedag: Het volwassenenonderwijs en levenslang leren: een krachtige synergie VERSLAG WORKSHOP PCA / 4 februari 2015 Gedifferentieerde leertrajecten Dit verslag is een beknopte weergave van de gevoerde

Nadere informatie

Infodagen centra volwassenenonderwijs

Infodagen centra volwassenenonderwijs Infodagen centra volwassenenonderwijs Regio Antwerpen Centrum voor Volwassenenonderwijs Antwerpen-Zuid CVO Experience Day op zaterdag 28 april 2012 van 12.00u tot 15.00u. Info- en inschrijving op zaterdag

Nadere informatie

Vraag nr. 351 van 26 februari 2013 van PAUL DELVA

Vraag nr. 351 van 26 februari 2013 van PAUL DELVA VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN PASCAL SMET VLAAMS MINISTER VAN ONDERWIJS, JEUGD, GELIJKE KANSEN EN BRUSSEL Vraag nr. 351 van 26 februari 2013 van PAUL DELVA Nederlandstalig onderwijs Brussel Capaciteit

Nadere informatie

HANDLEIDING KWALITEITSCONTROLE DATA-UITWISSELING NT2

HANDLEIDING KWALITEITSCONTROLE DATA-UITWISSELING NT2 HANDLEIDING KWALITEITSCONTROLE DATA-UITWISSELING NT2 (Versie 1 september 2010) 1. Inleiding Sommige cursisten NT2 - Richtgraad A1, volgen hun opleiding in het kader van een inburgeringstraject (Inburgering),

Nadere informatie

1 Situering van het lokale afsprakenkader... 3 1.1 Algemeen wetgevend kader... 3 1.2 Vlaams afsprakenkader... 3 1.3 Lokaal afsprakenkader...

1 Situering van het lokale afsprakenkader... 3 1.1 Algemeen wetgevend kader... 3 1.2 Vlaams afsprakenkader... 3 1.3 Lokaal afsprakenkader... AFSPRAKENKADER HUIS VAN HET NEDERLANDS REGIO LIMBURG SCHOOLJAAR 2013-2014 1 INHOUDSOPGAVE 1 Situering van het lokale afsprakenkader... 3 1.1 Algemeen wetgevend kader... 3 1.2 Vlaams afsprakenkader... 3

Nadere informatie

SCHOOLPROJECT - KAAP Reglement voor secundaire scholen

SCHOOLPROJECT - KAAP Reglement voor secundaire scholen 1. Achtergrond en doelstelling van Kaap SCHOOLPROJECT - KAAP Reglement voor secundaire scholen Situering Doelstelling Missie Onderwijsbeleid Naast het algemene NT2-aanbod is er nood aan een aanbod op maat

Nadere informatie

PROJECTFICHE AFSTEMMING BEROEPSOPLEIDINGEN IN DE GEVANGENISSEN. Samenwerking centra voor volwassenenonderwijs en VDAB. Stand van zaken op 03 mei 2013

PROJECTFICHE AFSTEMMING BEROEPSOPLEIDINGEN IN DE GEVANGENISSEN. Samenwerking centra voor volwassenenonderwijs en VDAB. Stand van zaken op 03 mei 2013 PROJECTFICHE AFSTEMMING BEROEPSOPLEIDINGEN IN DE GEVANGENISSEN Samenwerking centra voor volwassenenonderwijs en VDAB Stand van zaken op 03 mei 2013 Betrokken partners VDAB Stuurgroep volwassenenonderwijs

Nadere informatie

in Vlaams-Brabant en Brussel (2009-2010) Het hoger beroepsonderwijs van het volwassenenonderwijs

in Vlaams-Brabant en Brussel (2009-2010) Het hoger beroepsonderwijs van het volwassenenonderwijs Het hoger beroepsonderwijs in Vlaams-Brabant en Brussel (2009-2010) Het hoger beroepsonderwijs van het volwassenenonderwijs in Vlaams-Brabant en Brussel www.zeevanmogelijkheden.be (2009-2010) Deze brochure

Nadere informatie

Betreft: Geïntegreerd inspectieverslag. Geachte Voorzitter,

Betreft: Geïntegreerd inspectieverslag. Geachte Voorzitter, Aan de Voorzitter van het OCMW van Kalmthout Heuvel 39 2920 Kalmthout Geïntegreerd inspectieverslag POD MI Inspectiedienst POD MI KALMTHOUT/RMIB-STOF/2015 2 Betreft: Geïntegreerd inspectieverslag Geachte

Nadere informatie

1. Op welke manier wordt deze samenwerking tussen steden/gemeenten, de VDAB en de bouwsector concreet ingevuld?

1. Op welke manier wordt deze samenwerking tussen steden/gemeenten, de VDAB en de bouwsector concreet ingevuld? SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 420 van JAN HOFKENS datum: 6 maart 2015 aan PHILIPPE MUYTERS VLAAMS MINISTER VAN WERK, ECONOMIE, INNOVATIE EN SPORT VDAB - Samenwerkingsverband BouwKan met bouwsector De bestaande

Nadere informatie

Volwassenenonderwijs. Personeelsfinanciering

Volwassenenonderwijs. Personeelsfinanciering Volwassenenonderwijs Personeelsfinanciering Volwassenenonderwijs Personeelsfinanciering Verslag goedgekeurd in de Nederlandse kamer van het Rekenhof op 26 februari 2013 Vlaams Parlement, Stuk 37-F (2012-2013)

Nadere informatie

Huis van het Nederlands Antwerpen. de eerste stap naar een cursus Nederlands

Huis van het Nederlands Antwerpen. de eerste stap naar een cursus Nederlands Huis van het Nederlands Antwerpen de eerste stap naar een cursus Nederlands Verantwoordelijke uitgever: Frieke Van Zundert Coördinator Huis van het Nederlands Antwerpen Vormgeving: www.robmarcelis.be 2

Nadere informatie

Invoegbedrijven. Maatregel. De begunstigden en bestedingen

Invoegbedrijven. Maatregel. De begunstigden en bestedingen Invoegbedrijven Maatregel Het programma invoegbedrijven beoogt de creatie van duurzame tewerkstelling voor kansengroepen binnen de reguliere economie. Aan ondernemingen die de principes van Maatschappelijk

Nadere informatie

Basiseducatie LEERGEBIED Maatschappijoriëntatie (MO)

Basiseducatie LEERGEBIED Maatschappijoriëntatie (MO) Basiseducatie LEERGEBIED Maatschappijoriëntatie () Opleiding Maatschappijoriëntatie - Rechten en plichten 028 Versie 1.0 BVR Pagina 1 van 18 Inhoud 1 Opleiding... 3 1.1 Relatie opleiding referentiekader...

Nadere informatie

SYNTHESERAPPORT EVALUATIE WETENSCHAPPELIJKE OLYMPIADES SAMENVATTING

SYNTHESERAPPORT EVALUATIE WETENSCHAPPELIJKE OLYMPIADES SAMENVATTING SYNTHESERAPPORT EVALUATIE WETENSCHAPPELIJKE OLYMPIADES SAMENVATTING Studiedienst en Prospectief Beleid 1 Departement Economie, Wetenschap en Innovatie Vlaamse Overheid Koning Albert II-laan 35 bus 10 1030

Nadere informatie

Advies over nieuwe modulaire structuurschema s voor de studiegebieden Talen en NT2

Advies over nieuwe modulaire structuurschema s voor de studiegebieden Talen en NT2 Vlaamse Onderwijsraad Raad Volwassenenonderwijs Leuvenseplein 4 11 mei 2004 1000 Brussel RVOL/MDR/ADV/011 Advies over nieuwe modulaire structuurschema s voor de studiegebieden Talen en NT2 1 Situering

Nadere informatie

LEERGEBIED MAATSCHAPPIJ-ORIËNTATIE

LEERGEBIED MAATSCHAPPIJ-ORIËNTATIE Vlaamse Onderwijsraad Raad Levenslang en Levensbreed Leren Kunstlaan 6 bus 6 26 februari 2008 1210 Brussel RLLL/ET/ADV/005bijl3 Bijlage bij het Vlor-advies LEERGEBIED MAATSCHAPPIJ-ORIËNTATIE Opleiding

Nadere informatie

Diplomagericht onderwijs in de gevangenis

Diplomagericht onderwijs in de gevangenis Diplomagericht onderwijs in de gevangenis Colloquium Koning Boudewijnstichting Vorming en opleiding in de gevangenis Best Practices Brussel, 6 mei 2009 Diplomagericht onderwijs Onderwijsdiploma? Organisatie

Nadere informatie

Bios2 Thema in de kijker Personeel in de bibliotheek

Bios2 Thema in de kijker Personeel in de bibliotheek Bios2 Thema in de kijker Personeel in de bibliotheek Bios2 thema reeks Oktober 2014 Het agentschap Sociaal-Cultureel Werk voor Jeugd en Volwassenen verzamelt via de rapporteringstool Bios2 al geruime tijd

Nadere informatie

De samenwerking tussen OCMW en onthaalbureau

De samenwerking tussen OCMW en onthaalbureau De samenwerking tussen OCMW en onthaalbureau Inleiding OCMW s streven naar een maximale integratie en participatie aan het maatschappelijk leven van hun cliënten. Ook medewerkers van onthaalbureaus zetten

Nadere informatie

Ontwerp van besluit van de Vlaamse Regering betreffende de vervangingen van korte afwezigheden DE VLAAMSE REGERING,

Ontwerp van besluit van de Vlaamse Regering betreffende de vervangingen van korte afwezigheden DE VLAAMSE REGERING, Ontwerp van besluit van de Vlaamse Regering betreffende de vervangingen van korte afwezigheden DE VLAAMSE REGERING, Gelet op het decreet van 27 maart 1991 betreffende de rechtspositie van bepaalde personeelsleden

Nadere informatie

Vraag nr. 169 van 13 april 2005 van de heer BART DE WEVER

Vraag nr. 169 van 13 april 2005 van de heer BART DE WEVER Vraag nr. 169 van 13 april 2005 van de heer BART DE WEVER Inburgeringsbeleid Rol VDAB D e r o l v a n d e V l a a m s e D i e n s t v o o r Arbeidsbemiddeling en Beroepsopleiding (VDAB) in het Vlaams inburgeringsverhaal

Nadere informatie

Diversiteit in integratie

Diversiteit in integratie n. Diversiteit in integratie Auteur(s): Peter De Cuyper en Johan Wets 1 Abstract Vlaanderen ontvangt jaarlijks meer dan 20 000 nieuwkomers. Naast immigratie kwam de voorbije jaren, net zoals in de omringende

Nadere informatie

IV.4 PA/E/S IBO MB Dit is een gecoördineerde versie. De datum van de laatste versie is steeds de datum van het laatste wijzigingsbesluit

IV.4 PA/E/S IBO MB Dit is een gecoördineerde versie. De datum van de laatste versie is steeds de datum van het laatste wijzigingsbesluit Ministerieel besluit van 12 juni 2001 houdende vaststelling van de procedure tot het verlenen, het verlengen, het weigeren of het intrekken van een principieel akkoord, een erkenning en subsidiëring van

Nadere informatie

Vlaamse Toezichtcommissie voor het elektronische bestuurlijke gegevensverkeer. Beraadslaging VTC nr. 17/2013 van 12 juni 2013

Vlaamse Toezichtcommissie voor het elektronische bestuurlijke gegevensverkeer. Beraadslaging VTC nr. 17/2013 van 12 juni 2013 Vlaamse Toezichtcommissie voor het elektronische bestuurlijke gegevensverkeer Beraadslaging VTC nr. 17/2013 van 12 juni 2013 Betreft: Aanvraag tot machtiging voor het meedelen van persoonsgegevens van

Nadere informatie

Infodagen centra volwassenenonderwijs

Infodagen centra volwassenenonderwijs Infodagen centra volwassenenonderwijs Regio Antwerpen Centrum voor Volwassenenonderwijs Antwerpen CVO Experience Day op zaterdag 23 maart 2013 van 12.00u tot 15.00u. Distelvinklaan 22, 2660 Hoboken Centrum

Nadere informatie

Infovergadering TENDER INTENSIEF WERKPLEKLEREN (TIW) 28/04/2015

Infovergadering TENDER INTENSIEF WERKPLEKLEREN (TIW) 28/04/2015 Infovergadering TENDER INTENSIEF WERKPLEKLEREN (TIW) 28/04/2015 Agenda Welkom Toelichting project Overzicht gestelde vragen en antwoorden Vragen? Algemeen Kader DE VERNIEUWDE AANPAK INTENSIEF WERKPLEKLEREN

Nadere informatie

Advies over de implementatie van ISCED 2011 in Vlaanderen

Advies over de implementatie van ISCED 2011 in Vlaanderen Algemene Raad PCA / 26 januari 2012 AR-AR-ADV-007 Advies over de implementatie van ISCED 2011 in Vlaanderen Vlaamse Onderwijsraad Kunstlaan 6 bus 6 BE-1210 Brussel T +32 2 219 42 99 F +32 2 219 81 18 www.vlor.be

Nadere informatie

Federaal Plan Armoedebestrijding. Reactie van BAPN vzw. Belgisch Platform tegen Armoede en Sociale Uitsluiting EU2020 30/11/2012

Federaal Plan Armoedebestrijding. Reactie van BAPN vzw. Belgisch Platform tegen Armoede en Sociale Uitsluiting EU2020 30/11/2012 Belgisch Platform tegen Armoede en Sociale Uitsluiting EU2020 30/11/2012 Federaal Plan Armoedebestrijding Reactie van BAPN vzw BAPN vzw Belgisch Netwerk Armoedebestrijding Vooruitgangstraat 333/6 1030

Nadere informatie

3. Wat is de specifieke aanpak voor het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest?

3. Wat is de specifieke aanpak voor het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest? SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 177 van MIRANDA VAN EETVELDE datum: 11 december 2015 aan PHILIPPE MUYTERS VLAAMS MINISTER VAN WERK, ECONOMIE, INNOVATIE EN SPORT NEET-jongeren - Initiatieven NEET-jongeren (not

Nadere informatie

LOIS, DECRETS, ORDONNANCES ET REGLEMENTS WETTEN, DECRETEN, ORDONNANTIES EN VERORDENINGEN

LOIS, DECRETS, ORDONNANCES ET REGLEMENTS WETTEN, DECRETEN, ORDONNANTIES EN VERORDENINGEN MONITEUR BELGE 08.09.2009 BELGISCH STAATSBLAD 61107 LOIS, DECRETS, ORDONNANCES ET REGLEMENTS WETTEN, DECRETEN, ORDONNANTIES EN VERORDENINGEN GOUVERNEMENTS DE COMMUNAUTE ET DE REGION GEMEENSCHAPS- EN GEWESTREGERINGEN

Nadere informatie

Basiseducatie LEERGEBIED Informatie- en communicatietechnologie (ICT)

Basiseducatie LEERGEBIED Informatie- en communicatietechnologie (ICT) Basiseducatie LEERGEBIED Informatie- en communicatietechnologie (ICT) Modulaire opleiding Informatie- en communicatietechnologie AO BE 001 Versie 2.0 - BVR Pagina 1 van 12 Inhoud 1 Opleiding... 3 1.1 Relatie

Nadere informatie

Trajectbegeleiding levenslang en levensbreed leren

Trajectbegeleiding levenslang en levensbreed leren Trajectbegeleiding levenslang en levensbreed leren Workshop D zaal Uten Liemingen Kan ik nog een diploma hoger onderwijs behalen? (11.15-12.15) Gwen Carmans, adjunct-directeur PCVO West-Vlaanderen Dimitri

Nadere informatie

Studieaanbod in de eerste graad B-stroom. Screening van de beroepenvelden in de eerste graad van het voltijds secundair onderwijs

Studieaanbod in de eerste graad B-stroom. Screening van de beroepenvelden in de eerste graad van het voltijds secundair onderwijs Studieaanbod in de eerste graad B-stroom Screening van de beroepenvelden in de eerste graad van het voltijds secundair onderwijs juli 2015 Inhoud Inhoud... 2 1 Inleiding... 4 2 Situering... 5 3 Leerlingenaantallen

Nadere informatie

Resonans geletterdheidsmodules

Resonans geletterdheidsmodules Resonans geletterdheidsmodules Provinciaal Onderwijs Vlaanderen 8 mei 2014 Inhoud 1. Wat 2. Ontwikkeling 3. Stand van zaken 4. Mogelijkheden en beperkingen 5. Organisatie 6. Vragenronde 7. Inhoudelijke

Nadere informatie

HET INSCHRIJVINGSRECHT IN SCHEMA Basisonderwijs

HET INSCHRIJVINGSRECHT IN SCHEMA Basisonderwijs Bijlage bij omzendbrief BaO/2012/01 HET INSCHRIJVINGSRECHT IN SCHEMA Basisonderwijs In enkele overzichtelijke schema s krijgt u zicht op het inschrijvingsrecht. Bij elk schema leest u ook de basisprincipes

Nadere informatie

TABELLEN. Deel 1. LEERLINGEN. Buitengewoon lager onderwijs : Schoolbevolking naar type... 88

TABELLEN. Deel 1. LEERLINGEN. Buitengewoon lager onderwijs : Schoolbevolking naar type... 88 AFKORTINGEN ASO BIS B.O. BSO Bu.S.O. BVJ CLB CVO DBSO DKO GAS GGS GO GOK G.ON. HBO KSO NaPCO NGK OGO OVSG POVPO Se-n-Se TSO VDAB VGO VLIR VONAC VRK VSKO Algemeen secundair onderwijs Begeleid Individueel

Nadere informatie

Huis van het Nederlands. De eerste stap naar een cursus Nederlands voor anderstaligen

Huis van het Nederlands. De eerste stap naar een cursus Nederlands voor anderstaligen Huis van het Nederlands De eerste stap naar een cursus Nederlands voor anderstaligen 2 3 Woord vooraf In het steeds veranderende NT2 - landschap zijn de Huizen van het Nederlands een vaste waarde geworden.

Nadere informatie

Jaarverslag Herplaatsingsfonds. 1.1 Aanvragen voor outplacementbegeleiding

Jaarverslag Herplaatsingsfonds. 1.1 Aanvragen voor outplacementbegeleiding Jaarverslag Herplaatsingsfonds 1.1 Aanvragen voor outplacementbegeleiding Het Herplaatsingsfonds financiert de outplacementbegeleiding van alle ontslagen werknemers tewerkgesteld in bedrijven in het Vlaamse

Nadere informatie

HANDLEIDING VOOR HET OPSTELLEN VAN MEETBARE DOELSTELLINGEN

HANDLEIDING VOOR HET OPSTELLEN VAN MEETBARE DOELSTELLINGEN HANDLEIDING VOOR HET OPSTELLEN VAN MEETBARE DOELSTELLINGEN drs. A.L. Roode Centrum voor Onderzoek en Statistiek (COS) juni 2006 Centrum voor Onderzoek en Statistiek (COS) Auteur: drs. A.L. Roode Project:

Nadere informatie

Hoofdstuk I - Algemene bepalingen

Hoofdstuk I - Algemene bepalingen SAMENWERKINGSOVEREENKOMST TUSSEN DE VLAAMSE REGERING EN HET VLAAMS ONDERSTEUNINGSCENTRUM VOOR HET VOLWASSENENONDERWIJS Tussen de Vlaamse Regering, vertegenwoordigd door de heer Frank Vandenbroucke, Vlaamse

Nadere informatie

Jaarverslag 2014. Jaarverslag 2014 Huis van het Nederlands vzw Pagina 1

Jaarverslag 2014. Jaarverslag 2014 Huis van het Nederlands vzw Pagina 1 Jaarverslag 2014 Jaarverslag 2014 Huis van het Nederlands vzw Pagina 1 INHOUDSTAFEL 1. Inleiding 2. Basiswerking (Nederlands Leren) 2.1 Wervingskanalen en gesprekken 2.2 Bereikte doelgroep 2.3 Testen 2.4

Nadere informatie

Advies over de voorstellen van opleidingsprofielen Secretariaatsmedewerker en Secretariaat-talen voor het secundair volwassenenonderwijs

Advies over de voorstellen van opleidingsprofielen Secretariaatsmedewerker en Secretariaat-talen voor het secundair volwassenenonderwijs ADVIES Raad Levenslang en Levensbreed Leren 9 september 2008 RLLL/MDR /ADV/001 Advies over de voorstellen van opleidingsprofielen Secretariaatsmedewerker en Secretariaat-talen voor het secundair volwassenenonderwijs

Nadere informatie

12 scenario s. van warme overdracht

12 scenario s. van warme overdracht 12 scenario s van warme overdracht Scenario s van warme overdracht tussen centra voor volwassenenonderwijs CVO - centra voor basiseducatie CB Voor mensen met minder geletterdheidsvaardigheden is het niet

Nadere informatie

DECREET. houdende de erkenning en de subsidiëring van organisaties voor volkscultuur en de oprichting van het Vlaams Centrum voor Volkscultuur

DECREET. houdende de erkenning en de subsidiëring van organisaties voor volkscultuur en de oprichting van het Vlaams Centrum voor Volkscultuur VLAAMS PARLEMENT DECREET houdende de erkenning en de subsidiëring van organisaties voor volkscultuur en de oprichting van het Vlaams Centrum voor Volkscultuur HOOFDSTUK I Algemene bepalingen Artikel 1

Nadere informatie

VERENIGING WAAR ARMEN HET WOORD NEMEN

VERENIGING WAAR ARMEN HET WOORD NEMEN Koning Albert II-laan 35, bus 31 1030 Brussel T 02 553 34 34 F 02 533 34 35 contact@zorginspectie.be VERENIGING WAAR ARMEN HET WOORD NEMEN Naam: Adres: Tel: Fax: Email: Opdrachtnummer: Datum opdracht:

Nadere informatie

ADVIES. Raad Levenslang en Levensbreed Leren. 9 december 2008 RLLL/LSO-MDR /ADV/004. www.vlor.be

ADVIES. Raad Levenslang en Levensbreed Leren. 9 december 2008 RLLL/LSO-MDR /ADV/004. www.vlor.be ADVIES Raad Levenslang en Levensbreed Leren 9 december 2008 RLLL/LSO-MDR /ADV/004 Advies over de voorstellen van opleidingsprofielen - Schoonheidsspecialist, - Schoonheidsspecialist-salonbeheerder, - Voetverzorger,

Nadere informatie

Basiseducatie LEERGEBIED Maatschappijoriëntatie (MO)

Basiseducatie LEERGEBIED Maatschappijoriëntatie (MO) Basiseducatie LEERGEBIED Maatschappijoriëntatie () Opleiding Maatschappijoriëntatie - Mobiliteit 022 Opleidingsprofiel Volwassenenonderwijs: Basiseducatie Mobiliteit Versie 1.0 - BVR Pagina 1 van 14 Inhoud

Nadere informatie

Trendbarometer hotels 2012 Finaal rapport

Trendbarometer hotels 2012 Finaal rapport Trendbarometer hotels 2012 Finaal rapport Trendbarometer hotels 2012 Inlichtingen Dagmar.Germonprez@toerismevlaanderen.be Tel +32 (0)2 504 25 15 Verantwoordelijke uitgever: Peter De Wilde - Toerisme Vlaanderen

Nadere informatie

Praktijkvoorbeeldfiche: Toeleiding inburgeraars met educatief perspectief

Praktijkvoorbeeldfiche: Toeleiding inburgeraars met educatief perspectief Studiedag Trajectbegeleiding levenslang en levensbreed leren 26 november 2010 Workshop G Praktijkvoorbeeldfiche: Toeleiding inburgeraars met educatief perspectief Contactpersoon voor dit praktijkvoorbeeld:

Nadere informatie

Infobrochure cursisten Balen

Infobrochure cursisten Balen Infobrochure cursisten Balen Hoofdzetel Mol Vestiging Geel Leenhofstraat 33 Technische Schoolstraat 15 2400 Mol 2440 Geel 014/32 68 17 014/57 41 41 mol@cvo-kempen.be geel@cvo-kempen.be Vestiging Westerlo

Nadere informatie

Art. 2. Kind en Gezin kan aan de organisator subsidies toekennen voor de realisatie van de specifieke dienstverlening, vermeld in dit besluit.

Art. 2. Kind en Gezin kan aan de organisator subsidies toekennen voor de realisatie van de specifieke dienstverlening, vermeld in dit besluit. 1 Besluit van de Vlaamse Regering van 22 mei 2015 (BS 18 juni 2015) houdende de regeling van de toekenning van een subsidie voor een vernieuwend project betreffende het werknemersstatuut van de kinderbegeleider

Nadere informatie

afkortingen VGO Gesubsidieerd Vrij Onderwijs

afkortingen VGO Gesubsidieerd Vrij Onderwijs afkortingen ASO Algemeen secundair onderwijs BIS Begeleid Individueel Studeren B.O. Buitengewoon onderwijs BSO Beroepssecundair onderwijs Bu.S.O. Buitengewoon secundair onderwijs BVJ Beroepsvoorbereidend

Nadere informatie

begeleider buitenschoolse kinderopvang begeleider kinderopvang Een beroepsgerichte opleiding, tijdens de werktijd, met behoud van loon,...

begeleider buitenschoolse kinderopvang begeleider kinderopvang Een beroepsgerichte opleiding, tijdens de werktijd, met behoud van loon,... Een beroepsgerichte opleiding, tijdens de werktijd, met behoud van loon,... Zeker iets voor jou!? begeleider buitenschoolse kinderopvang begeleider kinderopvang Werk jij in de kinderopvang? Wil jij ook

Nadere informatie

Gecoördineerde tekst:

Gecoördineerde tekst: Gecoördineerde tekst: Decreet van 27 oktober 1998 houdende de erkenning en subsidiëring van organisaties voor volkscultuur en de oprichting van het Vlaams Centrum voor Volkscultuur (B.S.22-12-1998) Decreet

Nadere informatie