Besmettelijke dierziekten

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Besmettelijke dierziekten"

Transcriptie

1 Besmettelijke dierziekten Beheersen-bestrijden-voorkomen Aline de Koeijer Aline de Koeijer Epidemiologie en risicoanalyse

2 Besmettelijke dierziekten - historie De grote vrees van veehouders sinds eeuwen Er mee leven Symptoombestrijding (medicatie) Penicilline Isoleren Doden en desinfecteren (verbranden) Beheersen

3 Besmettelijke dierziekten - recentere historie Vaccins - bestrijden Vaccinatie van individuele dieren Beschermen groep dieren Beschermen nationale populatie Eradicatie bij bijna 100% dekking voorkomen

4 Besmettelijke dierziekten - preventie Exotische dierziekten Ziekte van Aujeszky Door verplicht vaccinatieprogramma vrij geworden Nu gestopt met vaccineren - Preventie Voorkom insleep Goede, snelle detectie Bestrijdingsplan

5 Historie van Aujeszky bestrijding 1998 project Vrij worden van Aujeszky virus Vaccin remt transmissie tussen dieren. Maar epidemie in groep blijft mogelijk. Reproductie ratio R: verwachtte aantal nieuwe infecties per typische geinfecteerde gedurende diens volle infectieuse periode in een vatbare omgeving.

6 Reproductie Ratio: middelt over toevalsproces

7 Reproductie Ratio Reproductie ratio R: verwachtte aantal nieuwe infecties per typische geinfecteerde gedurende diens volle infectieuse periode in een vatbare omgeving. R<1 geen epidemie!!! R>1 epidemie Normaal Aujeszky R 10 en na vaccineren R v 1.5

8 Bestrijding van de ziekte van Aujeszky Transmissie tussen dieren Transmissie binnen een bedrijf Transmissie tussen bedrijven Rapport de Koeijer, 1999: Zonder vaccinatie is transmissie tussen bedrijven R h is ca 3 tot 7, afhankelijk van de omgeving. Na vaccinatie, enorme reductie van transmissie tussen bedrijven.

9 Aantal infectieuse dieren bij R=10, 3 en

10 Transmissie tussen bedrijven Reductie transmissie tussen bedrijven door vaccin : Minder infectieuse dieren, elk ook minder infectieus en minder vatbaar R h na vaccinatie <0.5 dus effectieve methode voor eradicatie. En inderdaad, na actievere bestrijding Belgie ook Zuid Nederland blijvend vrij van het Aujeszky virus

11 Huidige situatie tav ziekte van Aujeszky Er wordt niet meer gevaccineerd Voordelen- kosten besparing en geen directe schade door vaccineren Nadelen: weer vatbaar voor een Aujeszky epidemie Preventie: controleren van de grenzen Permanente surveillance zonodig gevolgd door bestrijding

12 Bestrijdingsplan Rapport de Koeijer 2005 Bestrijden door isoleren (transportverbod) en vaccineren; In regio of cirkel, grootte afhankelijk van de regionale situatie Enkele tot ca tien besmette bedrijven / epidemie en honderd tot duizend bedrijven gevaccineerd. Werkzaam worden van vaccin kost 10 tot 14 dagen. Ook tests zijn niet direct gevoelig, dat kost tijd Bij sneller vaccin is kleiner vaccinatiegebied ok.

13 Relevantie voor hobbyhouders? Onderdeel van Nederland, nationale bestrijding Dragen hobbyhouders wel bij aan transmissie? Jazeker In mindere mate? Wellicht In sommige opzichten lager risico, maar zeker ook hoger risico tav andere aspecten

14 Waarin onderscheidt de hobbyhouder zich dan? Diercontacten Gebruik KI ; Keuringen; Internationaal contact; Hygiene Schoenen, omkleden, douchen Toegang voor vreemden, buiten lopen Monitoring Snel dierenarts roepen; andere rassen Regels ontduiken

15 Waar onderscheidt zich de hobbyhouder dan? Kleinere groepen + Intensievere klinische monitoring + Andere contactstructuur (diercontacten)? Minder dierverplaatsingen???? Hygiene

16 Kwantificeren transmissie Kennis transmissie routes hobbyhouders beperkt Kwantificeren dus lastig, worst case aannames Effect van bestrijding dus nog lastiger kwantificeren Meer kennis van de sector is belangrijk Samenwerking van belang Transmission maximaal voordat ziekte zichtbaar is Nooit zeker dat je vrij bent, alleen retrospectief

17 Samenvattend Bewust omgaan met transmissie risico s Diercontacten en diertransport Materiaal lenen Bij voeren van voedselresten opletten Ziekte bij meerdere dieren -> infectieziekte? Hygiene Bewustzijn van risicosituatie Maar ook bewust zijn van de regelgeving

18 Bestrijden van infectieziekten Effect afhankelijk van ieders bijdrage Een persoon die tegenwerkt kan epidemie vertienvoudigen Alert zijn en snel melden kan epidemie reduceren tot slechts een of twee bedrijven Aujeszky als voorbeeld, maar vergelijkbaar voor alle snel spreidende infecties

19 Genoeg over epidemieen en Aujeszky Dank voor uw aandacht

Besmet met IBR. Congres Gezonde melkveehouderij 10-11-2015. En hoe nu verder? copyright Gezondheidsdienst voor Dieren 1. Inhoud presentatie IBR

Besmet met IBR. Congres Gezonde melkveehouderij 10-11-2015. En hoe nu verder? copyright Gezondheidsdienst voor Dieren 1. Inhoud presentatie IBR Besmet met IBR En hoe nu verder? Drs. Frederik Waldeck, dierenarts Congres Gezonde melkveeh Zwolle, 10 november 2015 Inhoud presentatie IBR Stand van zaken Besmet: hoe komt het, wat is het? Aanpak Boerderij,

Nadere informatie

Epidemiologische en economische aspecten van de bestrijding zonder routinevaccinatie. Bestrijdingsscenario s voor de ziekte van Aujeszky:

Epidemiologische en economische aspecten van de bestrijding zonder routinevaccinatie. Bestrijdingsscenario s voor de ziekte van Aujeszky: EIEREN VLEES VEE Epidemiologische en economische aspecten van de bestrijding zonder routinevaccinatie. Bestrijdingsscenario s voor de ziekte van Aujeszky: Aline de Koeijer (ASG/WUR), Don Klinkenberg (FD/UvU),

Nadere informatie

DE MINISTER VAN LANDBOUW, NATUUR EN VOEDSELKWALITEIT,

DE MINISTER VAN LANDBOUW, NATUUR EN VOEDSELKWALITEIT, MINISTERIE VAN LANDBOUW, NATUUR EN VOEDSELKWALITEIT Regeling van de Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit van 2009, TRCJZ/2009/ houdende een vaccinatiecampagne ter bestrijding van Q-koorts

Nadere informatie

Het belang van monitoring en vaccinatie in de BVD-aanpak

Het belang van monitoring en vaccinatie in de BVD-aanpak Auteur: Steven Sarrazin Het belang van monitoring en vaccinatie in de BVD-aanpak Veelal wordt de bestrijding van het Boviene Virale Diarree-virus (BVD) enkel geassocieerd met vaccinatie. Echter, met vaccinatie

Nadere informatie

FES-AI onderzoek als respons op de uitbraak

FES-AI onderzoek als respons op de uitbraak Tjeerd Kimman Nu weten we (niet) alles De afkortingen: FES: Fonds Economische Structuurversterking AI: Aviaire Influenza FES-AI: Impulse Program on Avian Influenza De uitbraak van 2003 in kille cijfers

Nadere informatie

Huisartsen & Dierenartsen Samen Werken aan Zoönosen & Antibioticareductie. Theo Verheij, huisarts David Speksnijder, dierenarts

Huisartsen & Dierenartsen Samen Werken aan Zoönosen & Antibioticareductie. Theo Verheij, huisarts David Speksnijder, dierenarts Huisartsen & Dierenartsen Samen Werken aan Zoönosen & Antibioticareductie Theo Verheij, huisarts David Speksnijder, dierenarts Disclosure belangen sprekers (potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst

Nadere informatie

Gezondheidsaspecten met betrekking tot KI

Gezondheidsaspecten met betrekking tot KI Gezondheidsaspecten met betrekking tot KI Fits Bouwkamp 17 november 2012 Bevruchten van de zeug Natuurlijke dekking Eigen beer Geen eigen beer Kunstmatige Inseminatie Inseminatoren KI Doe Het Zelf KI (DHZ-KI)

Nadere informatie

Blauw Tong vaccinatie??

Blauw Tong vaccinatie?? Blauw Tong vaccinatie?? Veearts Marcel Van Aert Vakgroep voortplanting, verloskunde en bedrijfsdiergeneeskunde Universiteit Gent Vaccinatie??? Inleiding Gewenste karakteristieken van BT-vaccins BT-vaccins

Nadere informatie

toch ziektetekens opwekken. Anderzijds kunnen om dezelfde reden de symptomen van een ziekte erger worden dan ze zouden zijn zonder de bijkomende

toch ziektetekens opwekken. Anderzijds kunnen om dezelfde reden de symptomen van een ziekte erger worden dan ze zouden zijn zonder de bijkomende De BVD Boviene virale diarree of BVD is een aandoening bij runderen die zwaar onderschat wordt.de besmetting brengt veel meer schade toe aan de veestapel dan men over het algemeen aanneemt, maar komt ook

Nadere informatie

BVD aanpak in de praktijk. Pauline Athmer DAP Nijkerk-Wellensiek

BVD aanpak in de praktijk. Pauline Athmer DAP Nijkerk-Wellensiek BVD aanpak in de praktijk Pauline Athmer DAP Nijkerk-Wellensiek Inhoud presentatie Even voorstellen Waarom BVD? De BVD drager Hoe kom je aan BVD? Hoe kom je er weer vanaf? BVD aanpak in onze praktijk Enkele

Nadere informatie

2. Bestrijding Insluiting Monitoring 3. Vaccinatie

2. Bestrijding Insluiting  Monitoring 3. Vaccinatie Advies van de groep van deskundigen varkensziekten ten aanzien van de bestrijding van een besmetting met het Klassieke varkenspest-virus onder wilde zwijnen. Inleiding De wilde zwijnen populatie in Nederland

Nadere informatie

DE MINISTER VAN LANDBOUW, NATUUR EN VOEDSELKWALITEIT,

DE MINISTER VAN LANDBOUW, NATUUR EN VOEDSELKWALITEIT, MINISTERIE VAN LANDBOUW, NATUUR EN VOEDSELKWALITEIT Regeling van de Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit van 20 april 2009, TRCJZ/2009/1142 houdende een vaccinatiecampagne ter bestrijding

Nadere informatie

Voorstel voor een RICHTLIJN VAN DE RAAD. tot wijziging van Richtlijn 2000/75/EG wat vaccinatie tegen bluetongue betreft

Voorstel voor een RICHTLIJN VAN DE RAAD. tot wijziging van Richtlijn 2000/75/EG wat vaccinatie tegen bluetongue betreft NL NL NL EUROPESE COMMISSIE Voorstel voor een Brussel, 15.11.2010 COM(2010) 666 definitief 2010/0326 (NLE) RICHTLIJN VAN DE RAAD tot wijziging van Richtlijn 2000/75/EG wat vaccinatie tegen bluetongue betreft

Nadere informatie

Samenvatting. Samenvatting 11

Samenvatting. Samenvatting 11 Samenvatting Een werkgever is verantwoordelijk voor gezonde en veilige arbeidsomstandigheden voor zijn werknemer. Hij dient zijn werknemers onder meer te beschermen tegen de mogelijke gevolgen van blootstelling

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's-gravenhage. Geachte Voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's-gravenhage. Geachte Voorzitter, Directie Voedselkwaliteit en Diergezondheid De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's-gravenhage uw brief van uw kenmerk ons kenmerk datum 10 september 2008 08-LNV-107

Nadere informatie

Nieuwsbrief Maart 2014

Nieuwsbrief Maart 2014 Nieuwsbrief Maart 2014 Beste Klant, Eerst graag uw aandacht voor het volgende: In Zoetermeer en Ypenburg zijn de afgelopen week, eind februari, verschillende honden ziek geworden door het Canine Distemper

Nadere informatie

Welkom. Heleen Prinsen. Specialist Diergezondheid en paardenhouderij

Welkom. Heleen Prinsen. Specialist Diergezondheid en paardenhouderij Welkom Heleen Prinsen Specialist Diergezondheid en paardenhouderij Het Paard van Troje Griekse mythe Het paard was een geschenk van de Grieken aan de Trojanen. Maar toen zij het paard binnen hun stadsmuren

Nadere informatie

BVD, het aanpakken waard! Monique Driesse en Ruben Tolboom Januari 2015

BVD, het aanpakken waard! Monique Driesse en Ruben Tolboom Januari 2015 BVD, het aanpakken waard! Monique Driesse en Ruben Tolboom Januari 2015 Voorstellen Monique Driesse Rundveedierenarts 7 jaar praktijk, 5 jaar in Canada Sinds 2007 bij Boehringer Ingelheim Ruben Tolboom

Nadere informatie

Aan de minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer Mevrouw dr. J.M. Cramer Postbus GX Den Haag

Aan de minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer Mevrouw dr. J.M. Cramer Postbus GX Den Haag Aan de minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer Mevrouw dr. J.M. Cramer Postbus 30945 2500 GX Den Haag DATUM 26 juni 2007 KENMERK CGM/070626-01 ONDERWERP Advies classificatie

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting 1. Mond- en klauwzeer: een nooit eindigend verhaal!? Mond- en klauwzeer In 2001 werd Europa opgeschrikt door een uitbraak van mond- en klauwzeer (MKZ). Een ziekte die de oudere

Nadere informatie

Factsheet maatregelen Q-koorts 20 mei 2015 (update van versie d.d. 24 november 2011)

Factsheet maatregelen Q-koorts 20 mei 2015 (update van versie d.d. 24 november 2011) Factsheet maatregelen Q-koorts 20 mei 2015 (update van versie d.d. 24 november 2011) Dit is een update van Factsheet maatregelen Q-koorts. Sinds de vorige publicatie op 24 november 2011 hebben er geen

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

Veterinaire volksgezondheid en vogelinfluenza

Veterinaire volksgezondheid en vogelinfluenza Veterinaire volksgezondheid en vogelinfluenza NVAG themamiddag d.d. 02-03 2006, Utrecht Prof.dr. Frans van Knapen influenza virus typeringen: H-antigeen N-antigeen Permanente veranderingen in influenza

Nadere informatie

BVD; doe er wat mee! Anita ten Wolthuis 26 september 2011

BVD; doe er wat mee! Anita ten Wolthuis 26 september 2011 BVD; doe er wat mee! Anita ten Wolthuis 26 september 2011 BVD en GD Monitoring Bekende en nieuwe ziekten Voor overheid en zuivel Vrijwillige programma s Wettelijke dierziekteprogramma s Ondersteuning

Nadere informatie

Vaccinatie hepatitis B Geneeskundestudenten

Vaccinatie hepatitis B Geneeskundestudenten Vaccinatie hepatitis B Geneeskundestudenten Vaccinatie hepatitis B De Nederlandse Arbo-wetgeving eist dat ziekenhuizen en andere instellingen verantwoorde zorg aan hun patiënten bieden. Patiënten mogen

Nadere informatie

BVD, het aanpakken waard! Ruben Tolboom Intervisie 2014

BVD, het aanpakken waard! Ruben Tolboom Intervisie 2014 BVD, het aanpakken waard! Ruben Tolboom Intervisie 2014 Voorstellen Ruben Tolboom Tot 1 mei 2014: rundveedierenarts Vanaf heden: Field Technical Service Manager Technische achtergrond produkten-dierziekten

Nadere informatie

Persconferentie van 12 juli 2011 Presentatie van het jaarverslag 2010 van het FAVV

Persconferentie van 12 juli 2011 Presentatie van het jaarverslag 2010 van het FAVV Persconferentie van 12 juli 2011 Presentatie van het jaarverslag 2010 van het FAVV Mevrouw Sabine LARUELLE Minister van KMO s, Zelfstandigen, Landbouw en Wetenschapsbeleid 1 1. FAVV: rollen, troeven en

Nadere informatie

BVD-bestrijding in België: een algemene aanpak lijkt er te komen.

BVD-bestrijding in België: een algemene aanpak lijkt er te komen. Auteur: Steven Sarrazin BVD-bestrijding in België: een algemene aanpak lijkt er te komen. Nu IBR een verplichte nationale aanpak kent bij rundvee, komt ook een bestrijding van BVD (Boviene Virale Diarree)

Nadere informatie

Vogelgriep-vaccinatie van hobbypluimvee.

Vogelgriep-vaccinatie van hobbypluimvee. Vogelgriep-vaccinatie van hobbypluimvee. Het vogelgriepvirus en vaccinatie Het zal u niet ontgaan zijn: het H5N1-vogelgriepvirus heeft zich vanuit Zuidoost-Azië verspreid richting Europa. Sinds eind februari

Nadere informatie

15-07-2008 Kamervragen aan de ministers van VWS en LNV over de explosieve stijging van het aantal Q-koorts gevallen in Brabant

15-07-2008 Kamervragen aan de ministers van VWS en LNV over de explosieve stijging van het aantal Q-koorts gevallen in Brabant 15-07-2008 Kamervragen aan de ministers van VWS en LNV over de explosieve stijging van het aantal Q-koorts gevallen in Brabant Kamervragen van het lid Thieme aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn

Nadere informatie

EPIDEMIOLOGIE - LEERLING. SuccesformulesVoorkant_Opmaak :08 Pagina 1 EPIDEMIOLOGIE. Naam: Klas: Datum:

EPIDEMIOLOGIE - LEERLING. SuccesformulesVoorkant_Opmaak :08 Pagina 1 EPIDEMIOLOGIE. Naam: Klas: Datum: EPIDEMIOLOGIE - LEERLING SuccesformulesVoorkant_Opmaak 1 06-10-14 10:08 Pagina 1 EPIDEMIOLOGIE 1 anigap 80:01 41-01-60 1 kaampo_tnakroovselumrofseccus Naam: Klas: Datum: INLEIDING Wiskunde speelt een belangrijk

Nadere informatie

Voorkomen en bestrijden van IBR en BVD

Voorkomen en bestrijden van IBR en BVD Voorkomen en bestrijden van IR en VD IR en VD zijn twee belangrijke infectieuze rundveeziekten die heel wat schade kunnen veroorzaken op het rundveebedrijf. Hoewel deze ziekten vaak in één adem worden

Nadere informatie

Citation for published version (APA): van Houdt, R. (2009). Molecular epidemiology of hepatitis B in the Netherlands

Citation for published version (APA): van Houdt, R. (2009). Molecular epidemiology of hepatitis B in the Netherlands UvA-DARE (Digital Academic Repository) Molecular epidemiology of hepatitis B in the Netherlands van Houdt, R. Link to publication Citation for published version (APA): van Houdt, R. (2009). Molecular epidemiology

Nadere informatie

Wageningen Bioveterinary Research. Biomedisch en veterinair onderzoek ter bescherming van dier- en volksgezondheid

Wageningen Bioveterinary Research. Biomedisch en veterinair onderzoek ter bescherming van dier- en volksgezondheid Wageningen Bioveterinary Research Biomedisch en veterinair onderzoek ter bescherming van dier- en volksgezondheid Onderzoek ter bescherming van de dier- en volksgezondheid Wageningen Bioveterinary Research

Nadere informatie

PUBLIC RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 21 november 2005 (02.12) (OR. en) 14116/05 LIMITE AGRILEG 166

PUBLIC RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 21 november 2005 (02.12) (OR. en) 14116/05 LIMITE AGRILEG 166 Conseil UE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 21 november 2005 (02.12) (OR. en) PUBLIC 14116/05 LIMITE AGRILEG 166 ZITTINGSDOCUMENT van: het voorzitterschap aan: de Groep hoofden van de veterinaire diensten

Nadere informatie

In ons advies zullen wij hieronder nader op deze punten ingaan.

In ons advies zullen wij hieronder nader op deze punten ingaan. Advies van de groep van deskundigen inzake bestrijding en preventie van ziekten bij paardachtigen op het concept beleidsdraaiboek Afrikaanse Paardenpest. 22 december 2008 Inleiding De Groep van Deskundigen

Nadere informatie

CODEX. Landbouwhuisdieren houden zonder winstoogmerk

CODEX. Landbouwhuisdieren houden zonder winstoogmerk CODEX Landbouwhuisdieren houden zonder winstoogmerk DHC NFDH Codex Landbouwhuisdieren houden zonder winstoogmerk Toetsingskader voor overheid en hobbydierhouder/kleine fokker Inleiding Hobbydierhouders

Nadere informatie

Belang van diergezondheid en bioveiligheid in de intensieve varkenshouderij Prof. dr. D. Maes

Belang van diergezondheid en bioveiligheid in de intensieve varkenshouderij Prof. dr. D. Maes Belang van diergezondheid en bioveiligheid in de intensieve varkenshouderij Prof. dr. D. Maes Afdeling bedrijfsdiergeneeskunde varken Faculteit Diergeneeskunde UGent Brugge, 29 november 2013 1 Belang van

Nadere informatie

Kinkhoest is gevaarlijk voor zuigelingen en jonge kinderen

Kinkhoest is gevaarlijk voor zuigelingen en jonge kinderen Samenvatting Kinkhoest is gevaarlijk voor zuigelingen en jonge kinderen Kinkhoest is een gevaarlijke ziekte voor zuigelingen en jonge kinderen. Hoe jonger het kind is, des te vaker zich restverschijnselen

Nadere informatie

c. In t wild levende gewervelde dieren (vogels, hert- en zwijn- en paardachtigen, knaagdieren, vissen), welke nieuwe, besmettelijke dierziekten kunnen

c. In t wild levende gewervelde dieren (vogels, hert- en zwijn- en paardachtigen, knaagdieren, vissen), welke nieuwe, besmettelijke dierziekten kunnen standpunten CVI met betrekking tot invasieve exoten en hun risico s voor de biodiversiteit Drs. V. Rijsman, Dr. E. Van Rooij, Dr. O. Haenen, Prof. Dr. R. Moormann, Drs. F. Van Zijderveld, Dr. A. Bianchi

Nadere informatie

Symptomen. Er zijn paarden die een infectie doormaken maar niet ziek zijn. Als paarden wel ziek worden kunnen de ziekteverschijnselen

Symptomen. Er zijn paarden die een infectie doormaken maar niet ziek zijn. Als paarden wel ziek worden kunnen de ziekteverschijnselen Het West-Nijlvirus Het West-Nijlvirus (WNV) wordt overgedragen van besmette (trek-)vogels op zoogdieren door de beet van verschillende soorten muggen, in het bijzonder muggen van de Culex-soorten. Vooral

Nadere informatie

Stand van zaken en vooruitzichten. 1 Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen

Stand van zaken en vooruitzichten. 1 Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen BLAUWTONG Stand van zaken en vooruitzichten Jozef Hooyberghs FAVV DG Controlebeleid Gent, 21 november 2007 1 Federaal Agentschap voor de Inhoud Situatie in België Situatie in Europa Maatregelen in België

Nadere informatie

Bescherm uw kind tegen 12 infectieziekten. Rijksvaccinatieprogramma

Bescherm uw kind tegen 12 infectieziekten. Rijksvaccinatieprogramma Bescherm uw kind tegen 12 infectieziekten Rijksvaccinatieprogramma In Nederland gingen vroeger veel kinderen dood aan infectieziekten waar tegen nu vaccins bestaan. Omdat bijna alle kinderen in Nederland

Nadere informatie

Compex wiskunde A1-2 vwo 2003-I

Compex wiskunde A1-2 vwo 2003-I Epidemie Men spreekt van een epidemie als in korte tijd minstens 2% van de bevolking een besmettelijke ziekte oploopt. Een voorbeeld van zo n ziekte is griep. Rond 930 hebben twee Schotse wiskundigen,

Nadere informatie

1 Onderwerp. 2 Wettelijke basis

1 Onderwerp. 2 Wettelijke basis code RNDIU-02 versie 15 ingangsdatum 22-03-2017 pag. 1 van 8 Versie datum toelichting 02 10-10-2013 Omzetting naar nieuwe sjabloon, 1 correctie tav de testmethode 03 28-10-2013 Correctie onder 5.1, deense

Nadere informatie

GEITENFOKVERENIGING "DE DAGERAAD"

GEITENFOKVERENIGING DE DAGERAAD Beste Geitenvrienden, Wij zijn van plan om een keuring te organiseren voor C.W. waardige dieren. De locatie is: Manege Van de Fam Heuvelink Vordenseweg 22 7231 PB Warnsveld Tel: 0575-521921 d.d: 12 juli

Nadere informatie

Dierenkliniek Nesselande Nieuwsbrief Mei 2013

Dierenkliniek Nesselande Nieuwsbrief Mei 2013 Dierenkliniek Nesselande Nieuwsbrief Mei 2013 Beste Klant, Wij wensen u allereerst een fijne Meivakantie! Deze maand is er een stukje informatie over de ziekte Leishmaniasis. Ook nog een aantal data voor

Nadere informatie

MKZ-crisis maart 2001: naar de toekomst. drs E.B. Visser

MKZ-crisis maart 2001: naar de toekomst. drs E.B. Visser MKZ-crisis maart 2001: Evaluatie en maatregelen naar de toekomst drs E.B. Visser Even voorstellen: Edwin Visser. Dierenarts in maatschap te Etten-Leur (1994). Nu 6 jaar bestuurslid KNMvD. Vakgroep Gezondheidszorg

Nadere informatie

PRAKTISCH VACCINATIE VAN DE HOND

PRAKTISCH VACCINATIE VAN DE HOND l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n PRAKTISCH VACCINATIE VAN DE HOND over houden van huisdieren Vaccinatie is een belangrijke en effectieve manier om ziekten

Nadere informatie

Samenvatting. Etiologie. samenvatting

Samenvatting. Etiologie. samenvatting Samenvatting Hoofdstuk 1 is een algemene inleiding op dit proefschrift. Luchtweginfecties zijn veel voorkomende aandoeningen, die door een groot aantal verschillende virussen en bacteriën veroorzaakt kunnen

Nadere informatie

Uw sleutel tot effectieve vaccinatie en bestrijding van PRRS

Uw sleutel tot effectieve vaccinatie en bestrijding van PRRS Porcilis PRRS Uw sleutel tot effectieve vaccinatie en bestrijding van PRRS Aandachtspunten in de PRRS bestrijding: Zorg dat de bio-security van het bedrijf op orde is of geoptimaliseerd wordt. Goede compartimentering

Nadere informatie

Influenza surveillance

Influenza surveillance Influenza surveillance Tijdens de pandemie Hoe het begon in 2009 Begin april eerste infecties Verenigde Staten/Mexico In Nederland 1 e infectie 30 april 11 juni : WHO pandemie Interpandemische fase Laag

Nadere informatie

Zorgvuldige bestrijding van zeer besmettelijke dierziekten

Zorgvuldige bestrijding van zeer besmettelijke dierziekten Zorgvuldige bestrijding van zeer besmettelijke dierziekten Prof. dr. ir. Mart de Jong, Leerstoelgroep Kwantitatieve Veterinaire Epidemiologie Dr. Thomas Hagenaars, Central Veterinary Institute Prof. dr.

Nadere informatie

Serologische testen en interpretatie van testresultaten

Serologische testen en interpretatie van testresultaten Serologische testen en interpretatie van testresultaten Serologische testen Serologie is de leer van de stoffen die zich bevinden in het bloedserum. Bloedserum is het vocht dat verkregen is nadat bloed

Nadere informatie

Hepatitis A.

Hepatitis A. Hepatitis A www.hepatitisinfo.nl Hepatitis A Epidemiologie Transmissie Virologie Symptomen van een infectie met hepatitis A Diagnostiek Behandeling Preventie Hepatitis A epidemiologie http://wwwnc.cdc.gov/travel/pdf/yellowbook-2012-map-03-03-estimated-prevalence-hepatitis-a.pdf

Nadere informatie

Vaccineren van honden Voorkomen is beter dan genezen!

Vaccineren van honden Voorkomen is beter dan genezen! INFORMATIE Vaccineren van honden Voorkomen is beter dan genezen! Vaccineren Als eigenaar verzorgt u uw hond natuurlijk zo goed mogelijk. Immers, een goede voeding en de juiste verzorging houden uw dier

Nadere informatie

BIJSLUITER Ingelvac PRRS KV emulsie voor injectie voor varkens (zeugen en gelten)

BIJSLUITER Ingelvac PRRS KV emulsie voor injectie voor varkens (zeugen en gelten) BIJSLUITER Ingelvac PRRS KV emulsie voor injectie voor varkens (zeugen en gelten) 1. NAAM EN ADRES VAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN EN DE FABRIKANT VERANTWOORDELIJK VOOR VRIJGIFTE,

Nadere informatie

Maak kennis met het Nieuwe ResPig

Maak kennis met het Nieuwe ResPig Maak kennis met het Nieuwe ResPig Victor Geurts Dierenarts/Jurist MSD AH Intervet Nederland BV 1 Inhoud Ontstaan ResPig ResPig onderdelen ResPig mogelijkheden Enquête Nieuwe ResPig 2 Onstaan ResPig Voeding

Nadere informatie

Vaccinatie tegen vogelgriep van bedrijfsmatig gehouden biologische legkippen en legkippen met vrije uitloop

Vaccinatie tegen vogelgriep van bedrijfsmatig gehouden biologische legkippen en legkippen met vrije uitloop Vaccinatie tegen vogelgriep van bedrijfsmatig gehouden biologische legkippen en legkippen met vrije uitloop Vaccinatie toegestaan De Europese Unie heeft op 22 februari 2006 een akkoord bereikt over het

Nadere informatie

Klassieke Vogelpest Uitbraak in Nederland 2003

Klassieke Vogelpest Uitbraak in Nederland 2003 Klassieke Vogelpest Uitbraak in Nederland 2003 Deel I: Rol van hobbypluimvee bij de verspreiding van Aviaire Influenza Deel II: Vaccinatie mogelijkheden H.M. van Geloof W.C.M. van Winden Afdeling Epidemiologie

Nadere informatie

Samenvatting. Q-koorts in Nederland

Samenvatting. Q-koorts in Nederland Samenvatting Q-koorts is een zoönose een infectieziekte die kan worden overgedragen van dieren op mensen veroorzaakt door de bacterie Coxiella burnetii (C. burnetii). Bij mensen verloopt een infectie met

Nadere informatie

14u05-14u50 Geef griep geen kans op de werkvloer. Els De Pinnewaert, verpleegkundig ziekenhuishygiënist

14u05-14u50 Geef griep geen kans op de werkvloer. Els De Pinnewaert, verpleegkundig ziekenhuishygiënist 14u05-14u50 Geef griep geen kans op de werkvloer Els De Pinnewaert, verpleegkundig ziekenhuishygiënist GRIEPVACCINATIE VAN ZORGVERLENERS Hoe kan griep voorkomen worden? 1. Griep quiz 2. Wat is seizoensgriep?

Nadere informatie

Veterinaire kengetallen om tot meer rendement te komen

Veterinaire kengetallen om tot meer rendement te komen Veterinaire kengetallen om tot meer rendement te komen Inhoud presentatie Dierziekten: ontwikkelingen BVD en IBR Uiergezondheid: kengetallen omtrent droogstandstherapie Vruchtbaarheid: nieuwe benadering

Nadere informatie

Hepatitis B vaccinatie

Hepatitis B vaccinatie Hepatitis B vaccinatie De lever speelt een centrale rol bij de stofwisseling van eiwitten, vetten en suikers en de zuivering van het bloed. Soms raakt de lever ontstoken. In zo n geval is er sprake van

Nadere informatie

Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit (NVWA)

Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit (NVWA) MKZ, AI, KVP, AVP Pagina: 1 van 6 Opgesteld door: Koninklijke Nederlandse Maatschappij voor Diergeneeskunde (KNMvD) Goedgekeurd door: Bestuur KNMvD Drs. D.Willink, voorzitter Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit

Nadere informatie

PRAKTISCH VACCINATIE VAN DE HOND

PRAKTISCH VACCINATIE VAN DE HOND l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n PRAKTISCH VACCINATIE VAN DE HOND over houden van huisdieren Vaccinatie is een belangrijke en effectieve manier om besmettelijke

Nadere informatie

Virussen zonder grenzen

Virussen zonder grenzen Virussen zonder grenzen Prof. Eric Snijder Afdeling Medische Microbiologie Leids Universitair Medisch Centrum 1 Inferno, een kolfje naar mijn hand 2 1 2012... MERS Nature, October 4, 2012 3 Ebola 4 2 Ebola...

Nadere informatie

1 Kent u het bericht Politiek: Euthanasie asieldieren voorkomen? 1)

1 Kent u het bericht Politiek: Euthanasie asieldieren voorkomen? 1) Directie Landbouw De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's-gravenhage uw brief van uw kenmerk ons kenmerk datum 30 augustus 2007 2060724210 DL. 2007/2615 16 oktober

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG. Datum 20 augustus 2010 Betreft Q-koorts. Geachte Voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG. Datum 20 augustus 2010 Betreft Q-koorts. Geachte Voorzitter, > Retouradres Postbus 20401 2500 EK DEN HAAG De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Directie Voedselkwaliteit en Diergezondheid Cluster Landbouwhuisdieren

Nadere informatie

Figuur 1: aantal nieuwe gevallen (incidentie) van influenza in functie van de leeftijd.

Figuur 1: aantal nieuwe gevallen (incidentie) van influenza in functie van de leeftijd. Figuur 1: aantal nieuwe gevallen (incidentie) van influenza in functie van de leeftijd. Figuur 2: conceptueel kader voor globalisatie en volksgezondheid. Stilleestekst deel 2 Pagina 1 van 9 Figuur 3A:

Nadere informatie

Het SIR-model voor griep in Nederland

Het SIR-model voor griep in Nederland Het SIR-model voor griep in Nederland S.P. van Noort Universiteit Utrecht Rijksinstituut voor de Volksgezondheid en Milieu 5 november 2003 Via wiskundige modellen kan de verspreiding van een besmettelijke

Nadere informatie

Mexicaanse griep. Rapport. Geen nationale paniek, maar wel bereidheid tot vaccineren. Danielle van Wensveen. C6957J4 30 oktober 2009

Mexicaanse griep. Rapport. Geen nationale paniek, maar wel bereidheid tot vaccineren. Danielle van Wensveen. C6957J4 30 oktober 2009 Grote Bickersstraat 74 1013 KS Amsterdam Postbus 247 1000 AE Amsterdam t 020 522 54 44 f 020 522 53 33 e info@tns-nipo.com www.tns-nipo.com Political & Social Rapport Mexicaanse griep Geen nationale paniek,

Nadere informatie

Hepatitis B vaccinatie

Hepatitis B vaccinatie Hepatitis B vaccinatie De lever speelt een centrale rol bij de stofwisseling van eiwitten, vetten en suikers en de zuivering van het bloed. Soms raakt de lever ontstoken. In zo n geval is er sprake van

Nadere informatie

Workshop 1 Vaccinatie: bescherming van individu en maatschappij. moderator Marleen Finoulst

Workshop 1 Vaccinatie: bescherming van individu en maatschappij. moderator Marleen Finoulst Workshop 1 Vaccinatie: bescherming van individu en maatschappij moderator Marleen Finoulst Presentaties Adviezen Hoge Gezondheidsraad: Marc Van Ranst Individuele bescherming: antroposofische invalshoek:

Nadere informatie

Preventie van kinkhoestmorbiteit

Preventie van kinkhoestmorbiteit Preventie van kinkhoestmorbiteit Waarom zijn pediaters paranoia? Welke kink zit er in de kabel? Vlaams infectieziektebulletin 85/2013/3 Koen De Schrijver Voorkomen van kinkhoest, nieuwe gevallen 2008-2012

Nadere informatie

Meer dan opsporen. Nationaal hepatitisplan: een strategie voor actie

Meer dan opsporen. Nationaal hepatitisplan: een strategie voor actie Meer dan opsporen Nationaal hepatitisplan: een strategie voor actie Wat is het probleem? 450-500 sterfgevallen door de gevolgen van een infectie met het hepatitis B- of C-virus. 40.000 personen zijn naar

Nadere informatie

Copyright 2009 Epidemiologie, UMC Groningen. Veelgestelde vragen & antwoorden

Copyright 2009 Epidemiologie, UMC Groningen. Veelgestelde vragen & antwoorden Veelgestelde vragen & antwoorden Waarom de griepprik? 1. Ik ben nooit ziek, waarom moet ik dan de griepprik halen? 2. Ik eet en drink gezond, sport veel en neem ook op mijn werk alle hygiënemaatregelen

Nadere informatie

Waarom vaccinatie zo belangrijk is voor konijnen

Waarom vaccinatie zo belangrijk is voor konijnen Waarom vaccinatie zo belangrijk is voor konijnen en Viraal Haemorrhagisch Syndroom (VHS) zijn twee ernstige (maar te voorkomen) besmettelijke ziekten bij konijnen. VHS wordt ook wel rabbit haemorrhagic

Nadere informatie

> Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

> Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Rijnstraat 50 2515 XP DEN HAAG T 070 340 79 11 F 070 340 78

Nadere informatie

Aerogeen Vector Vehikel

Aerogeen Vector Vehikel TRANSMISSIE INDIRECTE TRANSMISSIE Aerogeen Vector Vehikel - voedsel / feco-oraal oraal - bloedproducten - fomites INDIRECTE TRANSMISSIE Aerogeen Vector Vehikel - voedsel / feco-oraal - bloedproducten -

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX Den Haag T 070 340 79 11 F 070 340

Nadere informatie

8 Kinkhoest Rubriekhouder: Mw. dr. H. de Melker, RIVM ( )

8 Kinkhoest Rubriekhouder: Mw. dr. H. de Melker, RIVM ( ) 8 Kinkhoest Rubriekhouder: Mw. dr. H. de Melker, RIVM (1998-2012) Inleiding Kinkhoest is een acute, zeer besmettelijke infectie van de bovenste luchtwegen die veroorzaakt wordt door de bacterie Bordetella

Nadere informatie

Infectieziekten en werk: een blik op de toekomst. Jaap Maas Heijermanslezing 13 juni 2014

Infectieziekten en werk: een blik op de toekomst. Jaap Maas Heijermanslezing 13 juni 2014 Infectieziekten en werk: een blik op de toekomst Jaap Maas Heijermanslezing 13 juni 2014 Opbouw praatje Wat hebben we al bereikt; BAH principe; KIZA, nieuwe stijl; Gezondheidsraad advies: criteria voor

Nadere informatie

Leugens met verrassende inzichten: populatiemodellen voor diergeneeskunde

Leugens met verrassende inzichten: populatiemodellen voor diergeneeskunde Leugens met verrassende inzichten: populatiemodellen voor diergeneeskunde Gezamenlijke oratie gehouden aan de Universiteit van Utrecht op 13 November 2002 door: Hans (J.A.P.) Heesterbeek, Mart C.M. de

Nadere informatie

RABIËS VIRUSKENNER. Onderzoeksverslag 29 MAART 2017

RABIËS VIRUSKENNER. Onderzoeksverslag 29 MAART 2017 RABIËS VIRUSKENNER Onderzoeksverslag 29 MAART 2017 CHRISTELIJK LYCEUM DELFT HT3k, Groep 2 Stijn van der Kolk, Thomas Vlug, Nanne Kluivingh en Oscar Wishaupt INHOUD INLEIDING... 2 OPDRACHT 1 ORIËNTATIE

Nadere informatie

GEITENFOKVERENIGING "DE DAGERAAD"

GEITENFOKVERENIGING DE DAGERAAD Beste Geitenvrienden, Wij zijn van plan om een keuring te organiseren voor C.W. waardige en N.C.W. waardige dieren. De locatie is: Manege Van de Fam Heuvelink Vordenseweg 22 7231 PB Warnsveld Tel: 0575-521921

Nadere informatie

Inentingen bij huisdieren deel 2: honden

Inentingen bij huisdieren deel 2: honden Inentingen bij huisdieren deel 2: honden Door Marije Blok Het is verstandig uw huisdier(en) te laten inenten tegen verschillende dierziekten. Maar waartegen worden ze nu eigenlijk ingeënt? En waarom is

Nadere informatie

Een BVDV-bestrijdingsplan voor België. Jef Laureyns

Een BVDV-bestrijdingsplan voor België. Jef Laureyns Een BVDV-bestrijdingsplan voor België Jef Laureyns Inhoud Noodzakelijke elementen van BVD-controle Vereisten voor een nationaal BVD-programma Het Belgisch BVD-programma: huidig voorstel commentaar Conclusie

Nadere informatie

Hygiëne en Infectiepreventie

Hygiëne en Infectiepreventie Hygiëne en Infectiepreventie Wat betekent dit voor jou als doktersassistente? donderdag 12 november 2015 Wat is Infectiepreventie? Wie/wat zijn deskundigen infectiepreventie? Wat is de rol van medewerkers

Nadere informatie

Resultaten van een veldproef met betrekking tot neonatale kalverdiarree

Resultaten van een veldproef met betrekking tot neonatale kalverdiarree Auteur: Vanessa Meganck Inleiding Resultaten van een veldproef met betrekking tot neonatale kalverdiarree Voor het vermijden van diarree bij de jongste kalfjes dient er een evenwicht gevonden te worden

Nadere informatie

Bijlage II Lijst met contra-indicaties. Situatie A: Geen transmissie van het virus. Variola. Protocol infectieziekten 1. Revaccinatie Vaccinatie

Bijlage II Lijst met contra-indicaties. Situatie A: Geen transmissie van het virus. Variola. Protocol infectieziekten 1. Revaccinatie Vaccinatie Variola Bijlage II Lijst met contra-indicaties Situatie A: Geen transmissie van het virus Toestand van de te vaccineren persoon Primovaccinatie Vaccinatie Revaccinatie Vaccinatie 0 Gezond (geen van onderstaande

Nadere informatie

Hoe katten gezond houden?

Hoe katten gezond houden? Hoe katten gezond houden? Hans Nauwynck Universiteit Gent België Laboratorium voor Virologie Faculteit Diergeneeskunde Vaccinatie tegen virale ziekten Toedienen van virale vaccins Waarom? Inductie van

Nadere informatie

Beweegredenen van commerciële veehouders en hobbydierhouders om te vaccineren tegen Blauwtong tijdens een vrijwillige vaccinatiecampagne in 2008 en

Beweegredenen van commerciële veehouders en hobbydierhouders om te vaccineren tegen Blauwtong tijdens een vrijwillige vaccinatiecampagne in 2008 en Beweegredenen van commerciële veehouders en hobbydierhouders om te vaccineren tegen Blauwtong tijdens een vrijwillige vaccinatiecampagne in 2008 en 2009 in Nederland Beweegredenen van commerciële veehouders

Nadere informatie

LAAT GRIEP DEZE WINTER IN DE KOU STAAN

LAAT GRIEP DEZE WINTER IN DE KOU STAAN LAAT GRIEP DEZE WINTER IN DE KOU STAAN 10 vragen over griepvaccinatie GRIEPVACCINATIE.BE AGENTSCHAP ZORG & GEZONDHEID 1. Waarom vaccinatie tegen griep? Vaccinatie is de enige manier om je tegen griep en

Nadere informatie

2 - VVSG - Risico-analyse in de praktijk - Inspiratiedag Steunpunt Kinderopvang

2 - VVSG - Risico-analyse in de praktijk - Inspiratiedag Steunpunt Kinderopvang Risico-analyse in de praktijk Risico-analyse in de praktijk Inspiratiedag Steunpunt Kinderopvang 20 maart 2014 Filmpje van Kind & Gezin 2 - VVSG - Risico-analyse in de praktijk - Inspiratiedag Steunpunt

Nadere informatie

Veehouderij & Gezondheid stand van zaken onderzoek oktober 2015. Renske Nijdam Adviseur milieu & gezondheid

Veehouderij & Gezondheid stand van zaken onderzoek oktober 2015. Renske Nijdam Adviseur milieu & gezondheid Veehouderij & Gezondheid stand van zaken onderzoek oktober 2015 Renske Nijdam Adviseur milieu & gezondheid 20 oktober 2015 Danielle van Oudheusden Arts M&G, Infectieziektebestrijding GGD Brabant-Zuidoost

Nadere informatie

Codex landbouwhuisdieren houden zonder winstoogmerk Toetsingskader voor overheid en hobbydierhouder/kleine fokker

Codex landbouwhuisdieren houden zonder winstoogmerk Toetsingskader voor overheid en hobbydierhouder/kleine fokker Codex landbouwhuisdieren houden zonder winstoogmerk Toetsingskader voor overheid en hobbydierhouder/kleine fokker Inleiding Hobbydierhouders en kleine fokkers van landbouwhuisdieren willen hun verantwoordelijkheid

Nadere informatie

Droes. Auteur: Dr. Tresemiek Picavet. Jaarlijks worden in België en omliggende landen meerdere uitbraken van droes bevestigd.

Droes. Auteur: Dr. Tresemiek Picavet. Jaarlijks worden in België en omliggende landen meerdere uitbraken van droes bevestigd. Droes Auteur: Dr. Tresemiek Picavet Jaarlijks worden in België en omliggende landen meerdere uitbraken van droes bevestigd. Droes is een zeer besmettelijke bacteriële luchtwegaandoening gekenmerkt door

Nadere informatie

Opname van pneumokokkenvaccinatie in het RVP heeft geleid tot aanzienlijke daling van pneumokokkenziekte

Opname van pneumokokkenvaccinatie in het RVP heeft geleid tot aanzienlijke daling van pneumokokkenziekte Samenvatting Opname van pneumokokkenvaccinatie in het RVP heeft geleid tot aanzienlijke daling van pneumokokkenziekte Pneumokokken kunnen ernstige ziekten veroorzaken, zoals hersenvliesontsteking, bloedvergiftiging

Nadere informatie

VRAGEN EN ANTWOORDEN VOOR HOUDERS VAN HERKAUWERS (klik op de vraag om naar het antwoord te gaan <ctrl+home> om terug te keren)

VRAGEN EN ANTWOORDEN VOOR HOUDERS VAN HERKAUWERS (klik op de vraag om naar het antwoord te gaan <ctrl+home> om terug te keren) FAQ S VERSIE 21 OP DATUM VAN 31 OKTOBER 2007 (geldig vanaf 2 november 2007) Wijzigingen t.o.v. de vorige versie zijn aangeduid in het rood. VRAGEN EN ANTWOORDEN VOOR HOUDERS VAN HERKAUWERS (klik op de

Nadere informatie