Jaarrekening 2012 Stad

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Jaarrekening 2012 Stad"

Transcriptie

1 JR BOEK 1 Jaarrekening 2012 Stad Beleidsnota Doelstellingenrealisatie deel A

2 Inhoudstafel VOORWOORD 1 INLEIDING 2 STRATEGISCHE DOELSTELLINGEN 4 Stadsontwikkeling.. 4 Openbare werken.. 12 Mobiliteit.. 14 Leefmilieu 16 Wonen. 19 Werk. 23 Economie 25 Detailhandel en horeca. 29 Onderwijs. 31 Jeugd 42 Cultuur.. 53 Sport. 62 Toerisme.. 65 Stads- en buurtonderhoud 70 Veiligheid. 72 Justitie-politie.. 76 Brandweer 78 Levensbeschouwingen.. 81 Sociale zaken.. 84 Samenlevingsopbouw 90 Ontwikkelingssamenwerking. 94 Dierenwelzijn 96 Loketten 98 Algemeen. 100 Marketing en communicatie Stedelijk wijkoverleg Binnengemeentelijke decentralisatie Intercommunales 108 Rechtszaken 109 Diversiteit. 110 Diamant 111 FACILITAIRE DOELSTELLINGEN 113 TACTISCHE DOELSTELLINGEN. 126

3 VOORWOORD Dit document Doelstellingenrealisatie deel A is een onderdeel van de beleidsnota bij de jaarrekening. Het omvat de realisaties van de doelstellingen, beschreven in de beleidsnota bij budgetopmaak We herhalen hiertoe elk item uit de beleidsnota en vermelden daaronder in schuine tekst de realisatie. De beleidsnota bij de jaarrekening 2012 staat niet op zich. Ze past in een strategische aanpak om de werking over de bestuursperiode geïntegreerd te plannen, op te volgen en bij te sturen. Het uitgangspunt is het bestuursakkoord zoals op 15 januari 2007 goedgekeurd door de gemeenteraad. De missie van het stadsbestuur werd in dit akkoord als volgt geformuleerd: Antwerpen moet de meest aantrekkelijke leefomgeving zijn voor wie er woont, werkt of op bezoek komt. Daar wil de bestuursploeg de komende 6 jaar aan werken, samen met alle Antwerpenaren en bezoekers. In een wereld waarin steden alsmaar belangrijker worden, heeft Antwerpen als grootste stad van Vlaanderen de verantwoordelijkheid om aan te tonen dat de toekomst aan de steden is. En dat die toekomst positief is. Het bestuursakkoord vormde voor de stad en haar dochters de leidraad voor een kwaliteitsvolle dienstverlening. Kwalitatieve ruimtelijke ordening en stedenbouw, een propere stad, meer geld voor de districten, bijkomende middelen voor kinderdagverblijven en rust- verzorgingstehuizen, een inhaalbeweging voor schoolgebouwen, investeren in sportinfrastructuur, wijkgerichte politie en betere onthaalruimtes in politiekantoren waren de prioriteiten van het bestuursakkoord. Deze prioriteiten vormden ook de kern van het meerjarenplan. De doelstellingen uit het bestuursakkoord worden sinds 2007 operationeel en financieel vertaald, eerst in het meerjarenplan en later in de opeenvolgende budgetten. 1

4 INLEIDING Kader: het gemeentedecreet en de beleids- en beheerscyclus De meeste bepalingen van het gemeentedecreet van 15 juli 2005 traden op 1 januari 2007 in werking. De bepalingen in verband met de jaarrekening werden verder uitgewerkt in het Besluit van de Vlaamse Regering van 25 juni 2010 betreffende de beleids- en beheerscyclus van de gemeenten, de provincies en de openbare centra voor maatschappelijk welzijn en het Ministerieel Besluit van 1 oktober 2010 tot vaststelling van de modellen en de nadere voorschriften van de beleidsrapporten en de toelichting ervan, en van de rekeningstelsels van de gemeenten, de provincies en de openbare centra voor maatschappelijk welzijn 1. Deze besluiten treden algemeen in werking vanaf 2014, maar de stad Antwerpen had zich kandidaat gesteld om vanaf 2011 te starten als piloot. De jaarrekening bestaat uit drie grote delen: de beleidsnota, de financiële nota en de samenvatting van de algemene rekeningen (art. 30). Het voorliggend document is een onderdeel van de beleidsnota. Het besluit betreffende de invoering van de beleids- en beheerscyclus bepaalt dat na de vaststelling van de jaarrekening door de gemeenteraad, de resultaten ervan verwerkt moeten worden in de eerstvolgende aanpassing van het meerjarenplan en in de eerstvolgende budgetwijziging. Aanpak: gericht samenwerken aan de uitvoering van het bestuursakkoord Een bestuursakkoord kan alleen doeltreffend worden uitgevoerd als er beleidsoverschrijdend wordt gewerkt. Dat is een verantwoordelijkheid van zowel het schepencollege als het managementteam. Precies met het oog op die beleidsoverschrijdende samenwerking wordt het bestuursakkoord vertaald in een strategisch meerjarenplan. Dat plan doorkruist namelijk de verschillende stedelijke bedrijfseenheden en ook de verschillende managementcycli. Deze aanpak sluit naadloos aan bij de geest van het gemeentedecreet inzake strategische meerjarenplanning en budget. Voor de opmaak van haar budget 2012 vertrok de stad Antwerpen van het meerjarenplan. Met het oog op dat meerjarenplan introduceerde het stadsbestuur enkele jaren geleden de strategische coördinatie. Met gerichte samenwerking en doorgedreven onderlinge afstemming streeft het bestuur zo naar de meest kwaliteitsvolle dienstverlening. Binnen de beleidsdoelstellingen onderscheiden we binnen de stad Antwerpen strategische, facilitaire en tactische doelstellingen. In een strategische doelstelling ligt vast wat Antwerpen deze bestuursperiode wil doen voor zijn bewoners, bezoekers en bedrijven. Facilitaire doelstellingen bieden een houvast over alle doelstellingen heen en worden dus vaak ook gerealiseerd met de financiële middelen van deze doelstellingen. Tactische doelstellingen hebben betrekking op het intern beheer van mensen en middelen, en zorgen er dus voor dat de strategische doelstellingen efficiënter en effectiever bereikt kunnen worden. Strategische doelstellingen vormen de kern van het externe beleid van het stadsbestuur, de tactische doelstellingen geven vorm aan het interne beleid. Facilitaire doelstellingen zijn de leidraad bij zowel het interne als het externe beleid. 1 De aanpassingen door het Besluit van de Vlaamse Regering van 23 november 2012 tot wijzigingen van diverse bepalingen van het besluit van de Vlaamse Regering en van het ministerieel besluit treden in werking vanaf het financieel boekjaar

5 Deze doelstellingen maken het voorwerp uit van deze Doelstellingenrealisatie. In deel A wordt er voor elke doelstelling een toelichting gegeven over de stand van zaken van realisatie van de acties zoals vooropgesteld in de beleidsnota bij het budget Eerst wordt de betreffende alinea uit de beleidsnota 2012 letterlijk weergegeven. Vervolgens wordt in cursieve tekst telkens de realisatie vermeld. Dus: Letterlijke tekst beleidsnota 2012 Realisaties In deel B wordt er een overzicht gegeven van de doelstellingen, de nagestreefde doelstellingen en de operationele doelstellingen - telkens geordend per beleidsdomein -,hun budget en het werkelijk verbruik voor Voor deze doelstellingenrealisatie maken we gebruik van de stedelijke beleidsdomeinen, die enigszins afwijken van degene die we moeten rapporteren aan de Vlaamse overheid. Overig beleid De stad Antwerpen heeft, naast de uitgewerkte beleidsdoelstellingen, eveneens een reguliere werking. In het meerjarenplan, het budget en de jaarrekening wordt dit vermeld onder overig beleid. Het budget van deze reguliere werking wordt sinds 2009 verdeeld over de verschillende beleidsdomeinen. Mensmiddelen De mensmiddelen werden niet opgenomen in de berekening van de budgetten die voor de verschillende prioritaire beleidsdoelstellingen werden voorzien. De personeelsbudgetten (en het werkelijk verbruik) werden wel toegewezen aan de verschillende beleidsdomeinen, onder overig beleid. Monitoring In de voorzichtige budgetraming wordt er telkens van uitgegaan dat alle kredieten voor 100% uitgegeven zullen worden, wat onmogelijk is. Bovendien werd in 2008 een monitoring- of opvolgingssysteem ingevoerd waarbij de uitgaven permanent opgevolgd en onder controle gehouden worden, zodat met zekerheid een positief rekeningresultaat gehaald wordt aan het einde van het budgetjaar. Dit resultaat wordt dan telkens overgedragen naar volgend jaar, zodat ook na 2013 het budgettair evenwicht behouden blijft. 3

6 STRATEGISCHE DOELSTELLINGEN Dit hoofdstuk geeft per beleidsdomein de strategische doelstellingen weer die relevant waren in Waar nodig wordt ook de bijdrage uit andere beleidsdomeinen aan deze doelstellingen toegelicht. Stadsontwikkeling Acties in het kader van het beleidsdomein stadsontwikkeling worden ook besproken in het hoofdstuk van de facilitaire doelstellingen (doelstelling Samen bouwen aan een aantrekkelijke stad ). De stad ontwikkelt een duurzame ruimtelijke structuur, aantrekkelijk en leefbaar voor haar bewoners en bezoekers. Programma Eilandje In de Cadixwijk wil de stad in het bouwblok C2 een mix van betaalbare en sociale woningen en een kinderdagverblijf realiseren. Hiervoor worden de eerste 6 kavels overgedragen aan private ontwikkelaars en Woonhaven. Voor het naastliggende bouwblok D2 wordt het verkavelingsplan ingestuurd. De aangrenzende Indiëstraat, Madrasstraat, Portostraat en Piraeusstraat worden aangelegd en de kaaimuur van het Kempisch dok wordt hersteld. Voor het wijkplein Cadix wordt een definitief ontwerp uitgewerkt door de laureaat van de open oproep. De private ontwikkelaar van de aangrenzende douanesite werkt parallel aan een ontwerp voor het nieuwe gebouwenvolume. Gerealiseerd. De Londen-Amsterdamstraat wordt een groene tramboulevard met veel verblijfsruimte. De heraanleg wordt in 2012 verder afgewerkt. Parallel wordt gewerkt aan het definitief ontwerp van de tramverlenging Eilandje (inclusief de overgangen over de nieuwe Londenbrug en de beschermde Mexicobruggen). In 2012 is de eerste helft opgeleverd met name de Amsterdamstraat, Nassaustraat-Westkaai (d.i. de culturele as) en is gestart aan de Londenstraat. Binnen het totale project Westkaai in de Montevideowijk wordt in 2012 de derde toren gebouwd door de private projectontwikkelaar. Gelijktijdig wordt de historische kop van de Montevideowijk met de Red Star Line, De Shop en de Montevideomagazijnen gerenoveerd. In de zomer van 2012 is gestart aan de bouw van de derde Westkaaitoren. De renovatie en bouw van de historische kop (Red Star Line, Shop, Montevideomagazijnen) is volop aan de gang. In de zomer van 2012 zal in uitvoering van het Waterplan + een drijvend openluchtzwembad worden geopend in het Kattendijkdok. Voor de uitvoering van steigers en walvoorzieningen in functie van ligplaatsen in de dokken (zoals woonboten) wordt een technische studie uitgevoerd. Gerealiseerd. Op basis van een sociaal-ruimtelijke visie op het Eilandje zal een geïntegreerde strategie rond samenlevingsopbouw en sociaal-ruimtelijke monitoring worden opgebouwd om van het Eilandje een levendige en leefbare stadswijk te maken. Gerealiseerd. Programma Scheldekaaien In 2012 wordt gestart met de opmaak van het definitief ontwerp voor de heraanleg van het eerste deelproject Sint Andries en Zuid. Waterwegen en Zeekanaal start in 2012 met de effectieve werken voor de stabilisatie van de kaaimuur in dit deelgebied. 4

7 Waterwegen en Zeekanaal NV startte in juni 2012 met de effectieve werken voor de stabilisatie van de kaaimuur in het deelgebied Sint-Andries en Zuid. De opmaak van het definitief ontwerp werd niet opgestart in Een tweede uitvoeringsproject ter realisatie van het Masterplan Scheldekaaien is het Droogdokkenpark waar een getijdenoever en grootstedelijk park zal worden gerealiseerd. In 2012 wordt het voorontwerp en definitief ontwerp opgemaakt. Het voorontwerp Droogdokkenpark werd in mei 2012 opgeleverd. In 2012 start de heraanleg van de Rijnkaai ter hoogte van de Red Star Line. Het wegprofiel tussen de Sint-Pietersvliet en de Londenstraat wordt heraangelegd op het tempo van de Brabo II-tramverlenging richting het Eilandje. In 2012 werd de aannemer voor de heraanleg van de Rijnkaai aangesteld. Daarnaast heeft AG Stadsplanning een begeleidende rol in de kwaliteitsbewaking bij opvolging van verschillende projecten: de herbestemming van het Loodswezen, de implementatie van het Masterplan Blue Gate Antwerp en het project van het voetbalstadion. Deze begeleidende rol werd uitgevoerd. Er werd overleg gepleegd met, en informatie aangeleverd aan de Participatiemaatschappij Vlaanderen (PMV) in functie van de plannen van de PMV voor de valorisatie van het Loodswezen. De opmaak van het Beeldkwaliteitsplan fase 1 voor Blue Gate Antwerp werd inhoudelijk opgevolgd. AG Stadsplanning Antwerpen begeleidt ook in samenwerking met de projectontwikkelaar Ontwikkeling Nieuw Zuid nv de opmaak van het Masterplan Nieuw Zuid. Dit zal in 2012 opgeleverd worden. Het masterplan Nieuw Zuid werd in september 2012 opgeleverd. Programma Omgeving Centraal Station In 2012 wordt de De Keyserlei heraangelegd naar ontwerp van de Spaanse ontwerper Manuel de Solà-Morales. Tegelijk wordt ingezet op de realisatie van een sprekende werf, die aantrekkelijk is voor het publiek en met duidelijke informatie over wat wanneer gaat gebeuren. Gerealiseerd. In samenwerking met de Vlaamse Overheid wordt ernaar gestreefd om in 2012 het voorontwerp van het Operaplein en de Franklin Rooseveltplaats, eveneens van de hand van Manuel De Solà- Morales, te voltooien. Het voorontwerp Operaplein en Franklin Rooseveltplaats is in 2012 afgerond. In samenwerking met Actieve Stad wordt het Masterplan voor de Diamantwijk verder verfijnd. Voor de invulling van een braakliggend terrein van 1,5 hectare, gelegen naast de nieuwe ingang van het HST-station (project Pelikaan ), wordt een stadsontwerp opgemaakt in samenwerking met een ontwikkelaar. Deze doelstelling is niet gehaald. Er werd een collegebesluit genomen met richtinggevende ruimtelijke randvoorwaarden voor het projectgebied Pelikaan. Nadien sloten AG Stadsplanning en nv Albatros een samenwerkingsovereenkomst af voor de herontwikkeling van de Pelikaansite via een ontwerpwedstrijd, de opmaak van een masterplan en de opmaak van een nieuw Ruimtelijk Uitvoeringsplan (RUP) De samenwerkingsovereenkomst is eind 2012 doorkruist door de wens van de grondeigenaar om een bouwaanvraag in te dienen binnen het huidig Bijzonder Plan van Aanleg (BPA). 5

8 In 2012 gaat het project Kievit fase II van start, een gemengde stedelijke ontwikkeling tussen de spoorwegberm en de Van Immerseelstraat in aansluiting met het HST-station. Parallel met de private ontwikkeling wordt in 2012 het voorontwerp voor de publieke ruimte in dit gebied voltooid ( Moretustuinen ). Deze doelstelling is gehaald. Een bouwaanvraag voor het eerste bouwblok werd ingediend in december 2012 (hoofdzetel Electrabel + woningen + commerciële ruimten). Het wedstrijdontwerp voor het openbaar domein door BUUR-HOSPER-ARA is opgeleverd en gepresenteerd aan de buurt. Om het openbaar domein op de hoek Plantin Moretuslei-Provinciestraat in 2013 te kunnen aanleggen wordt in 2012 hiervoor een ontwerp opgemaakt. Deze doelstelling werd niet bereikt. Programma Groene Singel Begin 2012 worden een aantal belangrijke deelonderzoeken opgeleverd in functie van de verfijning van de visie op de strategische ruimte Groene Singel, waaronder de haalbaarheidsstudie van de groene bruggen en het overkappingsonderzoek. De eerste fase van het haalbaarheidsonderzoek groene bruggen werd opgeleverd met positief resultaat. De tweede fase, waarbij het vergroenen van de bruggen technisch concreet wordt uitgewerkt, zal worden opgestart i.f.v. een concreet project. Op 13 juli 2012 nam het college kennis van het overkappingsonderzoek van de Antwerpse Ring. Het college gaf de opdracht tot het opstarten van verder onderzoek naar strategische korte overkappingen en een geïntegreerde geluidsstudie. De onderzoeksmethodiek werd uitgewerkt. Begin 2012 wordt ook de laureaat aangesteld voor de opmaak van het beeldkwaliteitsplan Groene Singel. Op 13 juli 2012 werd de draft van het beeldkwaliteitsplan Groene Singel opgeleverd door het ontwerpteam. Het college keurde de principes goed voor de verdere uitwerking van het beeldkwaliteitsplan. Deze principes worden gedragen door een brede groep van betrokken actoren op de verschillende beleidsniveaus (Vlaanderen, provincie, stad, districten) die werden geconsulteerd in de klankbordrondes over het beeldkwaliteitsplan. Voor het deelgebied Singel Noord wordt de goedgekeurde structuurschets in 2012 uitgewerkt tot een masterplan. Het masterplan Slachthuis krijgt in 2012 een juridische vertaling in een ruimtelijk uitvoeringsplan (RUP). Daarnaast zullen ook de verschillende deelprojecten in het gebied (Ijzerlaanbrug, parkeergebouw, waterhuishouding, ) verder uitgewerkt en afgestemd worden op het project van de Oosterweeltunnels. De stedelijke visienota Singel Noord werd goedgekeurd. Dit staat gelijk aan Masterplan Singel Noord, maar doorheen het traject kreeg het een andere benaming. In navolging van de stedelijke visienota Singel Noord en de opmaak van het Beeldkwaliteitsplan Groene Singel, werd de opdracht gegund voor de opmaak van een Beeldkwaliteitsplan Singel Noord. Er werd een brownfieldconvenant afgesloten voor de Slachthuissite. De Stedelijke Ambitienota Slachthuissite werd goedgekeurd door het college als voorzet voor een projectdefinitie. De samenwerking met de private eigenaar is, op initiatief van deze laatste, voorlopig stopgezet. Visieontwikkeling stond on hold evenals de afstemming op de planontwikkeling op het grotere kader. Verschillende technische studies werden uitgevoerd voor deelprojecten (water in de IJzerlaan, geluidsstudie, ) i.f.v. verdere afstemming met het project van de Oosterweeltunnels. In 2012 wordt een masterplan met een sterke focus op de publieke ruimte opgemaakt voor de stationsomgeving Berchem. 6

9 I.f.v. de conceptsubsidie vanuit het stadsvernieuwingsfonds werd een ontwerpteam en een mobiliteitsbureau aangesteld. Er werd ook een overlegstructuur opgezet met alle betrokken actoren. Er wordt ook blijvend verder gewerkt aan de actieve begeleiding van projecten van andere stedelijke bedrijfseenheden, publieke en private actoren, zoals de herinrichting van speelpleinen, herbestemming van gebouwen, volgens de visie op de strategische ruimte Groene Singel. Inspelend op een privaat initiatief voor de vernieuwing van Antwerp Expo is een samenwerkingsovereenkomst afgesloten i.f.v. een Masterplan Cultuurpark Antwerp Expo. Inspelend op een initiatief van de provincie om de westelijke kop van het Rivierenhof te herstructureren wordt een masterplan Parkverbinding Rivierenhof opgemaakt. Een principenota werd als afsluiting van fase 1 van het studiewerk goedgekeurd door het college.. De renovatie van het speelplein Joe Englishstraat door het district Borgerhout werd aangegrepen en verder uitgewerkt tot een kwalitatieve aansluiting tussen wijk en strategische ruimte Groene Singel. De noodzaak van Agentschap Wegen en Verkeer om het Singelfietspad conform het fietsvademecum te maken werd aangegrepen om de beeldkwaliteit van de Singel te verhogen d.m.v. vergroening. Programma Strategische projecten Het woonprogramma Regatta wordt in 2012 verder gefaseerd ontwikkeld. Het eerste deel van het nieuw wijkpark zal in 2012 uitgevoerd worden. De bouw van minstens één stedelijke kleuterschool en CKG (Centrum voor Kinderzorg en Gezinsondersteuning) worden voorbereid. Samen met AG Stedelijk Onderwijs en Cultuur, jeugd en sport is een geïntegreerd project gedefinieerd rond de realisatie van 3 elementen: - 2 basisscholen van verschillende netten: stedelijk en gemeenschapsonderwijs: ambitie brede school, waarbij de sportvoorziening voor de school en wijk maximaal zijn afgestemd op elkaar en de speelplaats deel zal uitmaken van een nieuw wijkplein - Centrum voor Kinderzorg en Gezinsondersteuning - Een geïntegreerde, stedelijke en groene ruimte voor schoolkinderen, buurtbewoners en sporters die spelen, sporten, (natuur)educatie en ontmoeten mogelijk maakt en die de gemeenschapsvoorzieningen integreert en ontsluit. AG Vespa is aangeduid als gedelegeerd bouwheer van alle partners en heeft in 2012 de projectdefinitie opgemaakt en de wedstrijd gelanceerd. In 2012 zijn de resultaten van het milieueffectenrapport (planmer) voor Nieuw Zurenborg gekend, en zal op basis daarvan het verdere planproces worden uitgestippeld. De opmaak van het ruimtelijk uitvoeringsplan (RUP) werd opgestart in september Bij het woonontwikkelingsproject Groen Zuid (oude Scanfilsite in Hoboken) wordt in 2012 het RUP ter goedkeuring voorgelegd aan de gemeenteraad. In de zomer van 2012 worden de eerste verkavelings- en bouwaanvragen verwacht. Het RUP is definitief van kracht. Het definitief ontwerp openbaar domein werd goedgekeurd en de verkavelingsaanvraag werd ingediend in december Op basis van het goedgekeurde Masterplan Ruggeveld-Boterlaar-Silsburg (Deurne), wordt de eerste fase - de volkstuincluster en natuurontwikkeling van het park met de inmiddels officiële naam park Groot Schijn in 2012 aanbesteed. De werken van fase 1 zijn gestart. Eind december 2012 werd een oproep tot kandidatuurstelling gelanceerd. In de dichtbebouwde wijk Sint Andries krijgt het goedgekeurde ontwikkelingsplan van het bouwblok Munthof in 2012 concreet gestalte door de heraanleg van deze binnenstedelijke publieke groene ruimte. In juni 2012 wordt dit nieuwe plein ingehuldigd. 7

10 Gerealiseerd. In 2012 wordt de omgevingsaanleg rond de parkloods in park Spoor Noord opgeleverd. In afwachting van een definitieve programmatie van de grote loods worden er tijdelijke evenementen georganiseerd. De sporthal van Artesis Hogeschool en de buurtsporthal werden reeds in september 2011 in gebruik genomen. De parkaanleg rond de Parkloods werd voorlopig opgeleverd. Ondertussen werden er in 2012 een aantal tijdelijke evenementen georganiseerd: Staat van de stad (januari), Woonbeurs (mei), PIETAS van Jan Fabre (mei t.e.m. september) en Antwerp Ski & Snowboard Railbattle (oktober) In 2012 zal een ontwerpteam aangesteld worden voor de heraanleg van de Zuiderdokken als kwalitatieve publieke ruimte. Niet gerealiseerd. De workshops die eind 2011 worden georganiseerd voor het masterplan Luchtbal (Antwerpen) moeten in 2012 resulteren in een strategisch plan met concrete sociale en ruimtelijke acties. In 2012 wordt alvast de werf van het centrale speelpark als pioniersproject opgestart. De studie van Urban Unlimited werd in juli 2012 goedgekeurd. Ondertussen wordt deze nota verder gebruikt als kapstok om in samenwerking met alle lokale partners, bewoners en bedrijven te komen tot het voorbereiden en definiëren van concrete projecten van onderuit. De werken aan fase I van het speelpark zijn eind september 2012 gestart. De grondwerken zijn grotendeels gerealiseerd, zodat het nieuwe profiel van het park al zichtbaar wordt. Fase II van het speelpark zal qua timing afgestemd worden op de realisatie van het nieuw kinderdagverblijf. Voor het geïntegreerd project Moorkens (Borgerhout) wordt in 2012 een definitief schetsontwerp voor de totale publieke ruimte opgemaakt. Op basis daarvan zal het definitief ontwerp voor het Moorkensplein ter goedkeuring worden voorgelegd. Parallel wordt de onderhandeling en verwerving van de 7 particuliere woningen verder gezet. Dit traject had vertraging omwille van discussie over de wijkcirculatie en al dan niet bus en/of gemotoriseerd verkeer over het plein. Het voorontwerp voor het Moorkensplein is in opmaak. Ondertussen werd de ontwerper aangesteld voor de realisatie van een nieuw administratief centrum als flankerend gebouw aan het toekomstige Moorkenspark. Er wordt ook onderzocht of de huidige parking van district en politie kan worden ingericht als tijdelijke tuin voor de buurt. De onderhandelingen i.f.v. het verwerven van de woningen zijn lopende, 4 van de 7 woningen werden inmiddels aangekocht en met 2 andere eigenaars is een akkoord bereikt over de prijs. Deze verwervingen dienen nog te worden goedgekeurd door de gemeenteraad. Het groenproject Laaglandpark (Merksem) wordt in 2012 concreet door de oplevering van een ontwerp voor een landschappelijke noord-zuid fietsroute tussen het fort van Merksem en Spoor-Noord. Door de onduidelijkheid rond de A102 en de geplande tweede spoorwegontsluiting door dit gebied werd de opdracht on hold gezet. Er werden wel 1000 bomen ingepland aan de IJsvogellaan. Naar aanleiding van een voorstel van Tucrail om de tweede spoorweg te integreren in een opgehoogd park, kreeg een extern bureau de opdracht om een onderbouwd advies met randvoorwaarden op te maken op basis van ontwerpend onderzoek, dit in overleg met Stadsontwikkeling / Ruimte en Mobiliteit, Tucrail en het Agentschap Wegen en Verkeer. In 2012 wordt het groenproject Hollebeek (Hoboken/Wilrijk) geconcretiseerd via een beheerstechnische aanpak. De ingrepen in de bestaande structuur worden uitgevoerd om de beek te upgraden en het gebied een hogere verblijfswaarde te geven door de verbetering van de toegankelijkheid. 8

11 Fase 1 van de werken werd uitgevoerd. Het groenproject Neerland (Wilrijk) zal in 2012 worden opgeleverd. Het project is in uitvoering. In 2012 wordt voor de site Emiel Vloorstraat een masterplan opgemaakt dat moet resulteren in een kader voor diverse deelprojecten zoals de stadsmagazijnen Patrimoniumonderhoud, de tram- en busstelplaats voor De Lijn en een technische scholencampus. Het masterplan is in opmaak, de regie werd ondertussen overgenomen door Stadsontwikkeling / Ruimte en Beleid. Het Masterplan 2020 verhoogt de bereikbaarheid, de verkeersveiligheid en de leefbaarheid in Antwerpen. Via een goede beleidsvoorbereiding garanderen we een goede samenwerking met Vlaanderen en binnen de groep Antwerpen, en regisseren we de projecten naar opvolging en kwaliteit Een regieteam coördineert op niveau van het Masterplan 2020 en geeft ondersteuning aan de uitvoering van de concrete projecten. Het regieteam (een samenwerking tussen AG Stadsplanning, stadsontwikkeling, marketing en communicatie, bestuurszaken en kabinetten) is operationeel sinds eind 2011 en heeft in 2012 de verschillende projecten van het Masterplan 2020 opgevolgd en intern stadsbreed gecoördineerd (in afstemming met o.a. samen leven, financiën, vzw Werk en Economie ). We plannen en coördineren alle stedelijk gerelateerde projecten die behoren tot het Masterplan 2020 Het Masterplan 2020 wordt in samenwerking met het Vlaams gewest en haar bevoegde diensten verder voorbereid en uitgewerkt. Op projectniveau was er een nauwe samenwerking met Vlaanderen. Brabo II: Het ontwerp wordt verder uitgewerkt en het bestek wordt voorbereid. Een breed communicatieplan Brabo II krijgt vorm en uitvoering. Het ontwerp voor de Brusselstraat is afgerond. Het voorontwerp van verschillende projectonderdelen (zoals Noorderleien, Operaplein, Rooseveltplaats, tramlijnen Eilandje, ) is grotendeels afgerond in Het communicatieplan Brabo II is goedgekeurd en vormt de basis voor acties waarmee reeds in 2012 gestart is. R11 en A111: De vertaling van het streefbeeld R11 naar conceptontwerp, alsook het onderzoek naar de A111, worden opgevolgd en ontwerpend onderzocht door het projectteam R11. De streefbeeldstudie werd nauw opgevolgd. Interne visievorming en ontwerpend onderzoek werden voorbereid in afwachting van een formeel vervolgtraject. A102: De realisatie van de A102 wordt ondersteund volgens de beslissingen van de Vlaamse Regering van 30 maart en 24 september Interne visievorming en ontwerpend onderzoek werden voorbereid in afwachting van de opstart van een formeel traject (planmer). 9

12 Om de duurzame modal shift 2 verder te verbeteren zal in 2012 op verschillende vlakken verder worden gewerkt: o De realisatie van bovenlokale fietsroutes wordt verdergezet. o De realisatie van tramverlengingen wordt ondersteund en begeleid. o Verknopingen en overstappen worden pro-actief door de stad onderzocht. Park and Rides zullen verder ontwerpmatig worden onderzocht daar waar nodig en wenselijk. Er is op verschillende vlakken verder gewerkt aan een duurzame modal shift: bovenlokale fietsroutes werden voorbereid en gerealiseerd, bijkomende tramverlengingen werden in dienst genomen (Deurne-Wijnegem, Mortsel-Boechout) en voorbereid (LIVAN 1, Brabo 2), in functie van de realisatie van P&R s werd een ideeënwedstrijd parkeergebouwen opgestart De opmaak en toepassingen van reglementering op vlak van stedenbouw en milieuvergunningen voldoet aan kwaliteitscriteria en is op elkaar afgestemd zodat de procedures eenvoudig, transparant en uniform zijn voor medewerkers en klanten. In 2012 wordt voor de strategische horecakernen waar nog geen specifiek terrasreglement is, zo n reglement voorbereid. In 2012 werden volgende specifieke terrasreglementen goedgekeurd: Kern Centraal Station: de Keyserlei (GR30/01/2012) Kern Stationsbuurt: Gemeentestraat (GR 26/03/2012) Kern Sint-Jansplein-Paardenmarkt (GR 23/04/2012 Kern Historisch Centrum: Oude Koornmarkt (GR 29/05/2012) Kern Historisch Centrum: Hoogstraat (rechtzetting afmeting) (GR 29/05/2012) Kern Historisch Centrum: Vrijdagmarkt (GR 29/05/2012) Kern Historisch Centrum: Grote Markt Kaasrui (GR 24/09/2012) en Lijnwaadmarkt (GR 24/09/2012) en Sint-Jansvliet (GR 24/09/2012). Kern Zuid: Marnixplaats (GR 17/12/2012) Kern Historisch Centrum: Wilde Zee (GR 17/12/2012) Voor 10 straten dient nog een terrasreglement voorgelegd te worden. Om diverse redenen werden de reglementen nog niet voorgelegd (wachten op heraanleg, wachten op evaluatie proefopstelling, ) Het reglement met betrekking tot de inname van openbare ruimte door verplaatsbare voorwerpen wordt (zodra goedgekeurd) vertaald in concrete procedures voor de aanvraag en behandeling van toelatingen. Het reglement is opgemaakt, maar nog niet goedgekeurd. Het gedeelte in verband met de werfinrichting werd beslist in Het reglement is administratief voorbereid, maar niet beslist door het college. De procedures op vlak van stedenbouwkundige- en milieuvergunningen worden verder op elkaar afgestemd en op een klantvriendelijke en uniforme manier toegepast. Hierbij wordt rekening gehouden met de plannen van de Vlaamse Regering om een unieke omgevingsvergunning in te voeren, waarbij de stedenbouwkundige vergunning en milieuvergunning in bepaalde gevallen geïntegreerd wordt. In uitvoering. De stad volgt het project van de Vlaamse overheid. De omgevingsvergunning is in voorbereiding. 2 Modal shift: het vervangen van een deel van het vervoer over de weg door andere vormen van vervoer, met name vervoer per spoor en per schip, met openbaar vervoer, de fiets of te voet. 10

13 De website voor vergunningen wordt verder uitgebouwd, in het kader van multikanaal dienstverlening. Gerealiseerd. In het kader van verdere digitalisering en automatisering van de dienstverlening wordt in 2012 het project digitale bouwaanvragen in samenwerking met het Vlaams Gewest (RWO) verder gerealiseerd: een programma voor de intake en opvolging van digitale bouwaanvragen wordt opgesteld; backoffice werking wordt zoveel mogelijk gedigitaliseerd en verder geoptimaliseerd. In uitvoering. Het programma voor de intake van de digitale bouwaanvragen werd verder ontwikkeld door het Vlaams Gewest. Daarna dienen de softwareleveranciers hun software aan te passen. In een volgende fase kan er getest worden. Beleidsdomein Stadsontwikkeling draagt bij aan de doelstelling De schade ten gevolge van brand en ongeval wordt tot een minimum beperkt. : Bij stadsontwikkelings-projecten wordt het advies van de brandweer zo vroeg mogelijk in het planningsproces gevraagd. In 2012 werd er 456 keer advies gevraagd aan de brandweer, waarvan er 6 gunstig, 15 onbepaald, 396 voorwaardelijk en 39 ongunstig werden beoordeeld. 11

14 Openbare Werken Ten bate van alle Antwerpenaren willen we het gebruikscomfort en de kwaliteit van straten, pleinen en parken door middel van een doelgerichte aanpak van inrichting en onderhoud op een vooraf bepaald niveau brengen en houden. De stad wil haar beleid inzake openbare verlichting verder uitvoeren in De verhoogde investeringen in verlichtingsinfrastructuur moeten op termijn resulteren in een reductie van het energieverbruik. Ook bij de heraanleg van bovenlokale straten investeert de stad in 2012 in onderhoudsvriendelijke en milieuvriendelijke verlichting. Gerealiseerd. Onder meer in de Tweemontstraat in Deurne en Valaar te Wilrijk werd onderhoudsen milieuvriendelijke verlichting geplaatst. Teneinde de projecten inzake openbaar domein kostenbewust en transparant te realiseren wordt in 2012 verder geïnvesteerd in een effectief en efficiënt toezicht op werken op het openbaar domein, en een correcte administratieve opvolging ervan. Gerealiseerd. Twee externen werden ingehuurd waardoor de opvolging per werf grondiger kon gebeuren. Bijvoorbeeld bij Bosuil heeft de externe partner het grondwerk opgevolgd waardoor fouten of opmerkingen reeds tijdens de werken gezien en bijgestuurd werden. In 2012 investeert de stad in de verdere realisatie en afwerking van o.a. Herentalsebaan, de Turnhoutsebaan (Deurne), Suikerrui en de heraanleg van enkele belangrijke invalswegen zoals de Bredabaan, de Generaal Lemanstraat, de Beatrijslaan en de Kapelsesteenweg (schoolomgeving) in samenspraak met het Vlaams Gewest en De Lijn. Een aantal van deze projecten worden mee gefinancierd via het Mobiliteitsconvenant met de Vlaamse overheid. In 2012 werden volgende projecten afgerond: Suikerrui, Herentalsebaan. De volgende projecten zijn nog in realisatie: Turnhoutsebaan, Beatrijslaan. Generaal Lemanstraat, Bredabaan en Kapelsesteenweg zijn in voorbereiding. Beleidsdomein openbare werken draagt bij aan de doelstelling De stad garandeert iedereen een goed onderhouden publieke ruimte. De interventieploegen van de stad staan in 2012 opnieuw paraat om een snelle en grondige herstelling van het openbaar domein te garanderen. In 2012 werden interventies uitgevoerd aan de wegen en dit zowel lokaal als bovenlokaal (bovenlokaal 684, district Antwerpen 2.462, district Berchem 295, district Bezali 255, district Borgerhout 398, district Deurne 763, district Ekeren 398, district Hoboken 310, district Merksem 517, district Wilrijk 322). Het totaal aantal interventies in 2012 ligt net iets lager dan in 2011 (6.862). Het onderhoud van bovenlokale wegen en voetpaden van gewestwegen wordt in 2012 verder grondig aangepakt. In 2012 werden 684 interventies met eigen arbeiders uitgevoerd aan de wegen van de toeristische as en de voetpaden van de gewestwegen. Grotere onderhoudswerken werden uitgevoerd op de gewestwegen Boomsesteenweg, Bredabaan en Jan Devoslei. Ook op de toeristische as werd grondig geïnvesteerd in onderhoud. Het toepassen van de onderhoudstoets garandeert het onderhoud na oplevering van (her)ontwikkelingsprojecten op lange termijn. De onderhoudstoets werd opgemaakt in functie van inbedding in de procedure van ontwikkelingsprojecten. 12

15 Ook door de toepassing van het reglement inzake de herstelling van de openbare ruimte wil de stad de kwaliteit van het openbaar domein garanderen. Dit reglement beoogt een transparante werking voor de herstelling van schade door derden toegebracht aan het openbaar domein. De stad herstelt de schade en heeft hiervoor in 2012 opnieuw een budget voorzien voor de rijwegen/voetpaden, de kaaimuren en de openbare verlichting. Het reglement inzake de herstelling van de openbare ruimte ging in op 1 april Vanaf dat moment werd er budget voorzien. Ook in 2012 (derde jaar op rij) was dit het geval met een budget van euro voor de herstelling van rijwegen en voetpaden. In 2012 werd er een raamcontract opgesteld en gegund voor de herstelling van de kaaimuren. Dit raamcontract voorziet een jaarlijks budget van euro en dit voor de volgende vier jaren. Zoals in 2011 worden er opnieuw middelen uitgetrokken om peilbuizen voor het meten van de grondwaterstand te installeren, te herstellen, te reinigen en te onderhouden. Gerealiseerd. Voor de uitvoering van effectieve en nauwgezette controles op werken aan waterlopen en vijvers en bijhorende slibanalyses worden ook in 2012 de nodige middelen uitgetrokken. Gerealiseerd. 13

16 Mobiliteit Acties in het kader van het beleidsdomein mobiliteit worden ook besproken in het hoofdstuk van de facilitaire doelstellingen (doelstelling De stad Antwerpen verkeersveiliger maken via een geïntegreerde aanpak ). Antwerpen is een bereikende, bereikbare, toegankelijke, verkeersveilige en verkeersleefbare stad. In 2012 zullen de resultaten van de studie sensibilisering worden geïmplementeerd naar concrete acties. Samen met de communicatie en participatie van het mobiliteitsplan worden deze acties aan het publiek voorgesteld. Gerealiseerd: opmaak bedrijfsvervoerplannen stadsdiensten, evaluatie Fietsdag en Antwerpen Autovrij. Overleg met de vzw Werk en Economie en Antwerpen Sportstad is lopende. Belangrijke acties zijn de onderzoeken naar de implementatie van de Park&Rides en randparkings in overleg met de partners en de visievorming omtrent het halteren en parkeren van touringcars. Op deze manier kunnen de toeristische attractiepolen in de binnenstad en op het Eilandje bereikbaar blijven. Ontwerpend onderzoek is bezig voor Kazerne en Linkeroever, maar er zijn geen financiële engagementen van de partners. De locatie voor touringcars is beslist. Een parkeerzone kan principieel voorzien worden ter hoogte van Kempeneiland en ter hoogte van Petroleum Zuid. Daarnaast worden studies gevoerd om de modal shift 3 verder te bewerkstelligen zoals het optimaliseren van de tramverlengingen en de fietsroutes, de verkeerslichtenregeling, de signalisatieplannen, MOBER s, of het onderzoek naar gepaste parkeervoorschriften in stadsontwikkelingsprojecten. De overeenkomst met het Vlaams gewest is ondertekend. Een eigen studie in verband met doorstroming is in voorbereiding. Voor de uitwerking van parkeervoorschriften wordt gewacht op de resultaten van de Parkeerplanologische studie Kernstad. In 2012 worden de wijkcirculatieplannen (WCP) stelselmatig afgewerkt in overleg met de partners, het district en de bevolking. Sensibilisering draagt bij tot een beter begrip voor de gemaakte keuzes. Er zijn moeilijkheden met het draagvlak, wegens o.a. geen overeenstemming tussen de verschillende beleidsniveaus. Er werden slechts 5 van de 34 vooropgestelde (legislatuur ) WCP s goedgekeurd. Het selectief inzetten van verdwijnpalen, het inzetten van tools ter ondersteuning van personen met een visuele handicap, het uitvoeren van kleine verkeersingrepen en het aanpakken van zwarte punten wordt verdergezet. Gerealiseerd. Er wordt uitgekeken naar versterkende middelen onder de vorm van Europese subsidies in het kader van Civitas zodat een aantal maatregelen die uit de studies voortkomen sneller gerealiseerd kunnen worden. Antwerpen werd niet geselecteerd voor subsidies in het kader van Civitas. Het Civitas-project van de Europese Commissie wil steden helpen om te werken aan duurzame mobiliteit. 3 Modal shift: het vervangen van een deel van het vervoer over de weg door andere vormen van vervoer, met name vervoer per spoor en per schip, met openbaar vervoer, de fiets of te voet. 14

17 Parkeerbeleid als hefboom voor een duurzaam mobiliteitsbeleid. De nieuw gebouwde buurtparking onder het Van Hombeeckplein wordt in gebruik genomen. Is nog in uitvoering, de realisatie liep vertraging op door problemen met de bouwvergunning. De bouw werd gestart in mei Er wordt gestart met de exploitatie van de Park&Ride aan de VIIde Olympiadelaan. Gerealiseerd. Het fietsparkeerbeleid wordt verder uitgebouwd met de uitbreiding van het aantal inpandige fietsenstallingen, het creëren van meer fietsparkeerplaatsen op straat en het starten van een proefproject rond het gebruik van fietstrommels. Gerealiseerd. In 2012 werden 500 extra fietsbeugels geplaatst op het openbaar domein. Deze 500 beugels geplaats op bovenlokale locaties geven plaats aan 1000 fietsen. Verder werden er in 2012 twee nieuwe buurtparkings geopend die samen ook plaats voorzien voor 30 fietsen. Dit brengt het totaal aan fietsparkeerplaatsen in inpandige beveiligde stallingen eind 2012 op 315. Voor het proefproject rond het gebruik van fietstrommels werd een bestek gepubliceerd in De opdracht tot het bouwen van de ondergrondse parking aan de Scheldekaaien zal worden toegewezen. Werd niet gerealiseerd. Er dient eerst meer duidelijkheid te komen over het toekomstige parkeerbeleid in de nabije omgeving van de Scheldekaaien om tot rendabele offertes te komen. Op Linkeroever wordt de zone met beperkte parkeertijd uitgebreid om de woonstraten grotendeels terug te geven aan de bewoners. Gerealiseerd. Het proefproject rond oplaadpalen voor elektrische voertuigen op de openbare weg in combinatie met voorbehouden autodeelplaatsen wordt verdergezet en uitgerold over bijna alle districten. Gerealiseerd in 6 van de 9 districten. Het parkeergeleidingssysteem dat het parkeerzoekverkeer in de stad tot een minimum moet beperken, wordt vernieuwd. Niet gerealiseerd. Door de complexiteit van het dossier werden er verschillende vragenrondes georganiseerd om de technische vereisten uit te klaren. Minstens 2 bedrijfsparkings worden opengesteld voor meervoudig gebruik door enerzijds de klanten en werknemers van het bedrijf en anderzijds de buurtbewoners. Uiteindelijk werden er in 2012 vijf buurtparkings binnen de dubbelgebruik -formule geopend (Den Bell, Delhaize Plantin, Karel De Grote-hogeschool, districtshuis Berchem, Eandis Boomgaardstraat). 15

18 Leefmilieu Acties in het kader van het beleidsdomein leefmilieu worden ook besproken in het hoofdstuk van de facilitaire doelstellingen (doelstelling Evolueren naar een klimaatneutrale en ecologisch duurzame werking ). De stad zet een geïntegreerd en getoetst milieubeleid in om te werken aan een betere leefomgeving in de stad. De goedgekeurde beleidsnota Antwerpen, duurzame stad voor iedereen vormt het uitgangspunt om te werken aan een duurzame stad. Er wordt een Forum Duurzame Stad gecreëerd om samen met economische actoren, kennisinstellingen, middenveld en NGO s de duurzaamheidsambities van de stad te realiseren. Er werden afspraken gemaakt met de stadsdiensten en dochters om de uitvoering van de beleidsnota te plannen en te rapporteren. Na een verkennend onderzoek bij mogelijke stakeholders keurde het college in juni de opdracht, structuur en werking van het Forum Duurzame Stad goed. Er wordt nu met de visiegroep gewerkt naar inhoudelijke prioriteitenstelling voor de werking van het Forum. De stad volgt actief milieugerelateerde werkgroepen en fora van de Vlaamse overheid en Eurocities op in het kader van nationale en internationale netwerking en onderbouwing van het eigen milieubeleid. Voor de aspecten luchtkwaliteit en geluidhinder was de stad in overleg met de Vlaamse overheid. De stad nam actief deel aan het Milieuforum van Eurocities en haar werkgroepen. In 2012 is een actualisering van de geluidsbelastingkaart van de stedelijke agglomeratie aan de orde (Europese richtlijn). Om de luchtkwaliteit adequaat te kunnen opvolgen wordt in samenwerking met de Vlaamse overheid gestreefd naar een uitbreiding van het meetnet. De actualisering van de geluidsbelastingkaart is een verplichting van de Vlaamse overheid. Deze heeft de opstart van de actualisering doorgeschoven naar De stad maakt deel uit van het Interreg-project Joaquin dat als doel heeft een grensoverschrijdend meetnet voor ultrafijn stof te installeren. Het actieplan ter verbetering van de luchtkwaliteit en de vermindering van de geluidshinder is in volle uitvoering. Het Minder Milieuhinderfonds is in 2012 operationeel en financiert acties in uitvoering van dit actieplan. Dit gebeurt in eerste instantie met een pilootproject voor aanleg van stille wegdekken. De Bredabaan geldt als proefproject voor de aanleg van een stil wegdek, maar de heraanleg is niet uitgevoerd in Net zoals de voorbije jaren voert de stad in 2012 de acties uit zoals voorzien in de Samenwerkingsovereenkomst Milieu met de Vlaamse overheid. De acties zoals voorzien in de Samenwerkingsovereenkomst Milieu met de Vlaamse overheid werden uitgevoerd. De stad ondersteunt de Antwerpenaar bij het sparen van energie en milieu. De stad ondersteunt de Antwerpenaar ook in 2012 met advies en financiële instrumenten om ecologisch te bouwen, wonen en leven. Bewoners kunnen in het EcoHuis en in de woonkantoren terecht voor energie- en milieuadvies. De publiekswerking met betrekking tot milieu en duurzaamheid werd vanuit het EcoHuis verder uitgebouwd. 16

19 Het energie- en milieuadvies wordt ook bekendgemaakt en aangeboden op onthaalavonden, buurtmarkten en evenementen in de districten. Bewoners kregen energie- en milieuadvies in het EcoHuis, in de woonkantoren, in districten, dienstencentra en op buurt-aan-de-beurt-markten. Meer dan bewoners kregen hulp bij hun overstap naar een goedkopere, groene energieleverancier. De dienst EcoHuisdokter, met uitgebreid ecologisch advies bij bouw- en verbouwingsplannen, wordt verdergezet door het netwerk van EcoHuis en de woonkantoren. In het EcoHuis kunnen bewoners terecht voor werksessies over onder andere duurzaam isoleren en de aanleg van een groendak. 250 inwoners kregen voor hun bouwproject ecologisch advies van de EcoHuisdokter. Meer dan 400 bewoners namen in het EcoHuis deel aan werksessies over duurzaam isoleren en de aanleg van een groendak. De stad kwam ook tussen bij de aanleg van meer dan 60 regenwaterputten en groendaken. De stad geeft bewoners advies om mee te werken aan de biodiversiteit in de stad bijvoorbeeld via advies rond ecostadstuinen. Samen met cultureel centrum De Link, samen leven en het EcoHuis werd Biodroom een aangename socioculturele plek om te ontdekken in de stad. Het EcoHuis begeleidde er meer dan 100 buurtbewoners bij gemeenschappelijk moestuinieren. De stad gaf bewoners hulp om mee te werken aan de biodiversiteit in de stad bijvoorbeeld via advies rond inrichting van ecostadstuinen en de aanleg van geveltuinen. Er werden samen met Opsinjoren 20 bewonersgroepen begeleid bij de samenaanleg van geveltuinen in de straat, 876 bewoners legden een geveltuin aan met steun van de groendienst en er werden meer dan 250 geveltuin-adviezen gegeven aan bewoners. Meer dan 40 architecten namen deel aan een workshop rond verticale tuinen. De stad biedt natuur- en milieueducatie aan en stimuleert biodiversiteit in de stad. Dat gebeurt via programma s in de kinderboerderij en het EcoHuis, zoals een programma rond de soort van het jaar. Er werden meer dan 500 school- en bewonersgroepen onthaald in de kinderboerderij en meer dan 200 groepen werden begeleid door het EcoHuis. De stad blijft in 2012 aanvullende isolatie- en energiepremies geven, bovenop de premies van de netbeheerders en de Vlaamse overheid. De stad gaf via aanvullende isolatie- en energiepremies steun in de rug voor energiebesparende investeringen van bewoners, waarbij meer dan mensen investeerden in dakisolatie. Voor gezinnen die weinig of geen startkapitaal hebben om te investeren voorziet de stad in 2012 opnieuw energieleningen aan zeer lage intrest. Sociale doelgroepen worden extra gesteund en kunnen genieten van een renteloze lening, begeleiding bij de opmaak van offertes en rechtstreekse betaling van de facturen van de investeringen vanuit het AG energiebesparingsfonds. In 2012 werden er 250 leningen ondertekend. Het project energiescans wordt voortgezet. Naast de scan worden meteen een aantal kleine energiesparende producten geïnstalleerd. De scans worden prioritair aangeboden aan mensen uit de sociale doelgroepen. De samenwerking met de woonkantoren, woonhaven en het OCMW om deze doelgroepen te bereiken, wordt verder uitgebouwd. Er werden meer dan energiescans uitgevoerd waarvan de helft bij sociale doelgroepen. Met de nieuw gelanceerde karweibon voerde Werkhaven bijkomende kleine ingrepen uit in woningen van financieel zwakkeren. 17

20 De stad moedigt met projecten zoals energiejacht en ecostraten bewoners verder aan om samen energie, water, geld en milieu te sparen en ecologische producten te testen. De sessies slim sparen en proper poetsen kenden belangstelling van meer dan 40 bewonersgroepen in het EcoHuis, in buurten en in dienstencentra. De stad faciliteert opnieuw groepsaankopen voor isolatiemateriaal door groepen bewoners en ondersteunt het OCMW bij de samenaankoop van energiezuinige huishoudtoestellen. De stad faciliteerde groepsaankopen voor isolatiemateriaal door groepen buurtbewoners in Deurne en Luchtbal. Meer dan 200 mensen namen deel aan deze samenaankoopacties. De stad organiseert een energie- en milieumaand om de producten en diensten van de stad rond dit thema in de kijker te zetten. Meer dan mensen namen tijdens de energie- en milieumaand deel aan de informatiesessies, opendeurdagen van ecologische centra en educatieve werksessies voor scholen. Voor de bouwsector wordt samen met de bouwfederaties en ngo s het netwerk en vormingsprogramma rond duurzaam bouwen verder gezet en worden de labelsystemen voor duurzame bouwbedrijven van ngo s, Vlaamse overheid en koepels van bouwactoren in de kijker gezet. De activiteiten voor de bouwsector werden verspreid via de website Samen met het team stadsbouwmeester werd een werkdag opgezet rond integratie van verticale tuinen in het ontwerp waaraan meer dan 40 architecten deelnamen. Met het projectenfonds duurzame stad worden verenigingen financieel ondersteund bij het opzetten van projecten die bijdragen aan het realiseren van de ambities en doelstellingen van de beleidsnota Antwerpen, een duurzame stad voor iedereen. Dit fonds is de opvolger van het projectenfonds Ecoké dat door de vzw Recyclant beheerd werd. Via het projectenfonds duurzame stad werden 8 verenigingen financieel ondersteund bij het opzetten van projecten die bijdragen aan het realiseren van een duurzame stad. Er waren vooral projecten rond voeding en gemeenschappelijk moestuinieren en dit vanuit verschillende doelgroepen (cultuursector, opbouwwerk, jeugdcentra). 18

21 Wonen Meer mensen vinden een kwaliteitsvolle woning naar wens in Antwerpen. Woonkantoren De woonkantoren zetten hun adviesfunctie inzake wonen verder. Het woonkantoor Binnenstad organiseert zich in 2012 nog meer als informatiepunt voor kotbazen en studenten in het kader van het woonkwaliteitsbeleid studentenhuisvesting. Het aantal klanten in de woonkantoren blijft stijgen. De woonkantoren verwelkomden in klanten, goed voor adviezen. Het woonkantoor Binnenstad werd in 2012 nog meer gepromoot als het informatiepunt voor kotbazen en studenten in het kader van het woonkwaliteitsbeleid studentenhuisvesting. Er werd een kwalitatief en kwantitatief onderzoek uitgevoerd naar de dienstverlening van de woonkantoren. Het onderzoek bevestigde de goede dienstverlening van de woonkantoren en het volledig dekkend en relevant aanbod van producten. Ruim en divers woonaanbod De stad blijft samen met de sociale huisvestingsmaatschappijen verder inzetten op de bouw van sociale woningen en de renovatie van verouderd sociaal huisvestingspatrimonium. Gerealiseerd. Het Gemeentelijk Toewijzingsreglement sociale huisvesting stad Antwerpen wordt in 2012 geëvalueerd en waar nodig aangepast. De evaluatie van het Gemeentelijk Toewijzingsreglement sociale huisvesting stad Antwerpen werd niet gerealiseerd in De gemeenteraad keurde op 25 juni 2012 het gemeentelijk reglement sociaal wonen goed in uitvoering van het decreet grond- en pandenbeleid.. Met dit reglement streeft de stad naar een evenwichtige mix van sociale, betaalbare en andere woningen en een continuering van de afspraken en verdeelsleutels binnen de diverse stadsvernieuwingsprojecten. Om het aanbod kwaliteitsvolle en betaalbare woningen op de private huurmarkt voor mensen met een laag inkomen te verhogen, wordt de convenant met de 3 Antwerpse sociale verhuurkantoren (SVK s) in 2012 opnieuw verlengd met als doel het verhogen van woningen in beheer van SVK. De stad zal nieuwe potentiële svk-woningen vooraf screenen op vlak van woonkwaliteit. De convenant met de 3 Antwerpse sociale verhuurkantoren (SVK s) werd verlengd met als doel het verhogen van het aantal woningen in beheer van SVK s. Eind 2012 hadden de SVK s 450 wooneenheden in beheer. De stad controleerde in nieuwe potentiële svk-wooneenheden op het vlak van woonkwaliteit. Kwaliteit van het woonaanbod Via de stedelijke vastgoedmaatschappij AG Vespa, gaat de stad verder met de renovatie van leegstaande en verwaarloosde panden of de vervanging ervan door nieuwbouw. AG Vespa leverde 34 kwaliteitsvol gerenoveerde wooneenheden op in het kader van haar gronden pandenbeleid. In 2012 werden 72 gerenoveerde wooneenheden verkocht. De stad zet de Krotspotwerking, die de kwaliteit van huurwoningen controleert, onverminderd voort. Er werden 923 wooneenheden bezocht in het kader van de krotspotwerking, voornamelijk in Borgerhout Intra Muros. 19

22 De stad controleert de woningen waarin huurders na een onbewoonbaarverklaring worden geherhuisvest. De stad ging in 2012, onder meer door capaciteitsgebrek, niet over tot de controle van de woningen waarin huurders na een onbewoonbaarverklaring worden geherhuisvest. De stad controleert de kwaliteit van studentenwoningen op minimale woonkwaliteitsnormen, op brand- en stedenbouwkundige voorschriften. Begin februari ging het KIS-project (Kwaliteit in Studentenhuisvesting) officieel van start. Elke studentenwoning die verhuurd wordt in Antwerpen moet voldoen aan de huidige normen voor woonkwaliteit, stedenbouw en brandveiligheid. In het kader van het KIS-project werden wooneenheden bezocht. In het kader van de Krotspotwerking reikt de stad ambtshalve conformiteitsattesten uit aan eigenaars met een kwaliteitsvol pand of aan eigenaars die de kwaliteit van hun pand in orde brengen. De stad reikte in 2012 conformiteitsattesten uit voor SVK-woningen en in het kader van de renovatie- en saneringscontracten. De stad onderzoekt de mogelijkheden om een methodiek te ontwikkelen om de woonkwaliteit van ongeschikt of onbewoonbaarverklaarde woningen van eigenaars-bewoners te herstellen. De stad maakte in 2012 afspraken voor een betere begeleiding van eigenaars-bewoners van ongeschikt en onbewoonbaar verklaarde panden. De strijd tegen huisjesmelkerij wordt voortgezet. De stad stelt zich nadrukkelijk op als benadeelde partij, onder meer door herhuisvestingskosten terug te vorderen en kwaliteitsvol herstel van de panden te eisen. De stad volgde de ongeschikt- en onbewoonbaarverklaarde panden nauwgezet op en nam alle mogelijke maatregelen om de kwaliteit van de panden te herstellen. Van 438 panden werd de kwaliteit hersteld en het besluit tot ongeschikt- en onbewoonbaarverklaring opgeheven. 17 panden werden in orde gebracht na een herstelvordering woonkwaliteit en er werd voor euro herhuisvestingskosten teruggevorderd. De stad maakt vaker gebruik van sociaal beheer als sluitstuk in de strijd tegen verkrotting. In 2012 werden drie nieuwe panden opgenomen in de procedure. In kwartaal 3 werd dankzij het instrument sociaal beheer een pand na vijf jaar ongeschikt- en onbewoonbaarheid opnieuw in orde gebracht. Eind augustus werd voor het eerst een procedure sociaal beheer volledig afgerond. Na een renovatie en 9 jaar verhuur aan sociale tarieven werd het pand opnieuw overgedragen aan de eigenaar. Om de kwaliteit van het patrimonium te verbeteren, zet de stad de sanerings- en renovatiecontracten verder. Op basis van de beschikbare gegevens wordt ingeschat dat er nog voldoende potentieel aanwezig is om het renovatiecontract in 2012 nog een jaar verder te zetten in Deurne Noord. In 2012 werden 52 woningen gerenoveerd met saneringscontracten en werden 56 woningen gerenoveerd met renovatiecontracten in Deurne-Noord. Zorgbehoeftedekkend woonaanbod In 2012 realiseert de stad 10 à 14 nieuwe plaatsen in transitwoningen voor tijdelijke opvang van slachtoffers van huisjesmelkerij, met bijzondere aandacht voor het huisvesten van grote gezinnen. In 2012 vielen een aantal transitwoningen weg, maar werden een aantal gerenoveerde andere transitwoningen opgeleverd, zodat de stad eind transitplaatsen in gebruik heeft. Daarnaast werd eind 2012 ook nog een nieuw pand in de Van Duyststraat aangekocht, goed voor 6 plaatsen. 20

23 Promotie Wonen in de stad Om de beeldvorming rond sociale huisvesting te verbeteren ontwikkelt de stad ook voor 2012 een activiteitenprogramma met kennismakingsprojecten. Gerealiseerd. In de Stuivenbergwijk te Hoboken liep bijvoorbeeld het project Happiness is!?, een project waarbij samen met bewoners en verenigingen kunstinterventies worden aangebracht op sociale woningen die leegstaan omwille van toekomstige grootschalige renovaties in de wijk. Begin april werden op Linkeroever en Rozemaai bloemen- en kruidentuintjes door bewoners in gebruik genomen tijdens een officieel inplantmoment. Ook werd de Iglo-werf op Linkeroever aangekleed met werfspiegels, uitvergrote foto s van wijkbewoners. Begin juni stelden de tuinierders van de buurttuin De Kroeme Riek, gelegen aan de sociale woonwijk Viswater, hun tuin open voor het grote publiek tijdens het open tuin en vijver weekend van het district. Daarnaast brachten ook in 2012 verschillende wijk- en buurtfeesten nieuwe en oude bewoners bij elkaar. Op 15 juni werd de overeenkomst goedgekeurd tussen Woonhaven Antwerpen en vzw CISO met betrekking tot de ontsluiting van het dakappartement Image door Netwerk Ontmoetingsruimte. Verscheidene activiteiten hebben ondertussen onderdak gevonden in het dakappartement. Beleidsdomein wonen draagt bij aan de doelstelling De stad garandeert iedereen een kwaliteitsvolle leefomgeving. Bewonersparticipatie In samenwerking met de sociale huisvestingsmaatschappijen worden in 2012 bewonersgroepen sociale huisvesting verder ondersteund. Door de betrokkenheid en participatie van de bewoners te versterken, stimuleren we de sociale samenhang en de draagkracht in sociale huisvesting. 22 bewonersgroepen werden ondersteund via een werkingssubsidie. Op Europark is een medewerker actief als contactpersoon tussen de bewoners (veelal sociale huurders) en de verschillende bouwheren die er actief zijn. Op woensdag 30 mei vond er de opening van het Project Werfspiegels plaats. Met dit project wil de stad de bewoners van Europark positief betrekken bij de grootschalige veranderingen die in de wijk plaatsvinden. Versterking sociaal weefsel Sociale planning zet haar tweeledige opdracht verder in 2012: sociaal-ruimtelijke analyse enerzijds en projectleiderschap van een sociaal programma anderzijds. Voor de sociaalruimtelijke analyses en adviezen mikken we in 2012 op het buurtniveau: analyse van het ruimtegebruik (looproutes, gebruiksgroepen, claimgedrag,...) in buurten voor bijvoorbeeld (speel)pleinen, parken,... waar een ruimtelijke ingreep op de planning staat. Gerealiseerd. Sociale planning leverde onder meer adviezen af rond de ruimtelijke kwaliteit en het ruimtegebruik van Europark/Linkeroever, de mogelijkheden van een gebruiksvriendelijke publieke ruimte in Kievit, het investeringsprogramma Luchtbal en een meting van de woon- en ruimtebeleving van het Eilandje. De sociaal-ruimtelijke analyses op wijkniveau vormden eerder al de basis voor de sociale programma s in Luchtbal, Europark, en Deurne-Noord die worden voortgezet in Voor Luchtbal en Europark worden de ruimtelijke ontwikkelingen (afbraak en opbouw, aanleg openbaar domein etc.) mee opgevolgd en geadviseerd vanuit de sociaal-ruimtelijke bezorgdheden in de wijk. Gerealiseerd. Het sociaal projectleiderschap werd verdergezet in Luchtbal (opstart gemeenschapstuin, nieuwe initiatieven in het kader van de gemeenschapstuin collier jardin en oplevering van het investeringsprogramma De Luchtbal Vaart ), Linkeroever (uitvoeren sociaal programma gekoppeld aan werken IGLO) en Deurne-Noord (sportballon, signaalnota ruimtelijke lange termijnvisie Deurne-Noord) 21

24 Beleidsdomein wonen draagt bij aan de doelstelling Iedere Antwerpenaar leert een bekwame stadsburger te zijn. Woonbegeleiding In 2012 zullen in principe de renovatiewerken op het woonwagenterrein te Wilrijk worden aangevat en uitgevoerd. Gerealiseerd. Ook in 2012 kunnen bewoners blijvend beroep doen op woonbegeleiding in het kader van hygiënisch woontoezicht en woonkwaliteit. In het kader van woonkwaliteit werden huisbezoeken afgelegd. Woonbegeleiding zorgde ervoor dat slachtoffers van huisjesmelkerij werden opgevangen en begeleid in hun zoektocht naar een kwaliteitsvolle en betaalbare woning. De werking van woonbegeleiding in verband met woonkwaliteit zal geoptimaliseerd worden door een regiogebonden aanpak. Het samenwerkingsnetwerk zal uitgebreid worden. Gerealiseerd. Er zullen infosessies georganiseerd worden voor mensen die op zoek zijn/moeten naar een nieuwe woning. Gerealiseerd. 22

25 Werk De stad optimaliseert de afstemming van de huidige en toekomstige vraag naar arbeidskrachten, op de talenten van haar burgers. Arbeidsmarktonderzoek en analyse: De indicatorenmonitor wordt in 2012 geüpdatet en digitaal gepubliceerd op de nieuwe bedrijvenwebsite. Deze monitor omvat naast indicatoren tekst en uitleg waardoor een inzicht wordt gegeven in de slagkracht van de stedelijke economie en de actuele situatie op de Antwerpse arbeidsmarkt. De indicatorenmonitor is geüpdatet, maar nog niet digitaal gepubliceerd in In het kader van de sectorale netwerken, werden vraag- en aanbodanalyses en sectorfoto s opgemaakt. Deze gegevens geven een inzicht in de knelpunten en kansen voor de verschillende sectoren. In 2012 worden ze geüpdatet. Gerealiseerd. Competentiebeleid in de sectoren: Om de kloof tussen vraag en aanbod op de arbeidsmarkt te dichten werden de sectorale competentienetwerken voor bouw en infrastructuur, logistiek, tertiair, industrie, horeca, creatieve economie en onderwijs opgezet. Deze organiseren ook in 2012 specifieke activiteiten. Zo wordt er voor de tertiaire sector gewerkt aan een project rond toeleiding naar jobs in de verkoop. Tevens worden met werkgevers projecten rond vacaturemanagement opgezet, zoals in 2011 voor de nieuwe winkel Forever 21 op de Meir. Naast de bestaande Talentenwerf voor de bouwsector, zijn de sectorale netwerken Talentenstroom, Talentenfabriek en Onderwijstalent gelanceerd voor respectievelijk de logistieke, de industriële en de onderwijssector. De sectorale netwerken waren aanwezig op de jobbeurs van 13 oktober 2012, die zoals voorgaande jaren samen met de VDAB werd georganiseerd in de Waagnatie. In september vond er een jobdate plaats specifiek voor de uitzendsector. Voor de onderwijssector worden acties opgezet om vraag en aanbod rond het lerarentekort, voornamelijk in het basisonderwijs, beter in kaart te brengen en om de functie van leerkracht in Antwerpen aantrekkelijker te maken. Er worden samen met lerarenopleidingen acties ondernomen om het aantal zij-instromers te verhogen. Onderwijstalent is gelanceerd als sectoraal netwerk voor de onderwijssector. Activering werkzoekenden: De samenwerkingsovereenkomst tussen stad Antwerpen, het OCMW en de VDAB wordt verder uitgevoerd en bijgestuurd. De stad zal binnen deze overeenkomst verder inzetten op het wegwerken van bestaande drempels naar werk via de Fietsschool, de digipunten en het uitbreiden van het aantal plaatsen in de occasionele kinderopvang tot 230. Het aantal digipunten is in 2012 gestegen naar 10 locaties. Na 1 jaar werking volgden 616 cursisten de fietsschool. Door o.a. de opening van OKiDO Komma en OKiDO KAV Kiekeboe is het aantal plaatsen in de occasionele kinderopvang gestegen tot 287. De stad betrekt bedrijven bij het activeringsbeleid van jongeren. Gerealiseerd, onder andere via het betrekken van werkgevers bij de kick off van My Stad Antwerpen voert haar rol als regisseur sociale economie verder uit. Via subsidiereglementen wil de stad zoveel mogelijk mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt via de sociale economie 23

26 activeren. Daarnaast zet de stad in op doorstroom van doelgroepmedewerkers naar de reguliere arbeidsmarkt. Via de Ronde tafel sociale economie neemt de stad haar regierol op. De laatste vond plaats op 20 september 2012 rond het thema innovatie. Samen met de Antwerp Management School (AMS) worden 12 sociale economiebedrijven begeleid bij een traject met betrekking tot economische innovatie. Werkhaven Antwerpen bouwt zijn activiteiten verder uit met opdrachten uit de stedelijke bedrijfseenheden en het OCMW. De stad ontwikkelt, in samenwerking met Werkhaven Antwerpen, acties om specifiek de jeugdwerkloosheid in de stad aan te pakken. Het Urbact-project My Generation wordt opgevolgd door My waarvoor de Kickoff meeting werd georganiseerd op 30 augustus 2012 in Antwerpen. In 2012 zet de vzw Kunnig (voorheen vzw Beschutte Werkplaats Antwerpen) zijn herstructurering verder om de privatisering tegen eind 2015 succesvol te voltooien. Gerealiseerd. 24

27 Economie Antwerpen versterkt de stedelijke economie. Antwerpen wil de stedelijke economie versterken door bedrijven aan te trekken die zorgen voor toegevoegde waarde en jobs, door de economische troeven van onze kleine wereldstad verder te profileren en scherp te stellen. Bedrijventerreinen en duurzame economie Blue Gate Antwerp In uitvoering van het brownfieldconvenant werken stedelijke en Vlaamse partners verder aan de sanering en ontwikkeling van een watergebonden, eco-effectief bedrijventerrein op Blue Gate Antwerp. Er werd een oproep gelanceerd om een publiek-private samenwerking op te zetten. Stedelijke en Vlaamse partners werken aan het project-mer voor Blue Gate Antwerp. Begin 2013 moet dit afgerond worden. Tegelijkertijd wordt een beeldkwaliteitsplan opgesteld. Het kennisgevingsdossier werd opgesteld en op 10 mei tijdens een infosessie aan geïnteresseerde burgers voorgesteld. Realisatieconvenanten natuur en bos, erfgoed en mobiliteit zijn in voorbereiding. Het project-mer werd verder uitgewerkt maar nog niet afgerond in Het beeldkwaliteitsplan loopt parallel met het project-mer. Onder regie van Waterwegen & Zeekanaal wordt een traject doorlopen dat moet leiden tot het aantrekken van een private partner om de logistieke zone op Blue Gate Antwerp, met inbegrip van een stadsregionaal watergebonden distributiecentrum, uit te baten. City Logistics biedt een duurzaam antwoord op stadsbevoorrading. De eerste fase van de logistieke zone werd in oktober 2012 door Waterwegen & Zeekanaal in de markt gezet. Er wordt het hele jaar door breed gecommuniceerd over Blue Gate Antwerp. Dit gebeurt zowel digitaal (website, social media ) als fysiek (informatiesessies). De communicatie richt zich naar burgers, organisaties en bedrijven. Blue Gate Antwerp werd op verschillende seminaries en congressen voorgesteld, onder andere op het Antwerp Real Estate congres van Voka Antwerpen-Waasland, het Cities and Europe 2020 congres van het Europees Comité van de Regio s of de ronde tafel materialenbeheer van Vlaanderen in Actie. Er werden ook eigen informatiesessies georganiseerd: in mei over het project- MER en in november over stadsdistributie. In 2012 verschenen er in totaal 28 artikels over Blue Gate Antwerp. De website telde unieke bezoekers. Blue Gate Antwerp wordt een model van de doelstelling duurzame economie. Dat vertaalt zich in de verdere uitwerking van een innovatief energiemodel en de voorbereiding van een proefproject van duurzame stadsbevoorrading. Het proefproject betreffende duurzame stedelijke distributie is in voorbereiding, met o.a. een aanvullende studie over potentiële goederenstromen voor stadsdistributie. Andere economische ontwikkelingsdossiers De herontwikkeling van de Groothandelsmarkt wordt in 2012 opgestart om economische bedrijvigheid te intensifiëren en nieuwe bedrijven uit de voedings- en distributiesector aan te trekken. Ook hier zal eco-effectiviteit een belangrijk principe zijn. De gesprekken met betrekking tot de concessieoverdracht voor de Groothandelsmarkt zijn opgestart en lopende, maar het is onmogelijk om hier een einddatum op te prikken. 25

28 Antwerp Headquarters In 2012 willen we minstens 10 nieuwe buitenlandse investeringsprojecten aantrekken, goed voor 100 arbeidsplaatsen. Bijzondere aandacht gaat naar bedrijven uit chemie, cleantech, technologie, business process outsourcing, ICT en logistiek. Eind 2012 staat de teller op 14 nieuwe vestigers en minimum 80 nieuwe arbeidsplaatsen. Antwerp Headquarters zet in 2012 ook de Antwerpse retail/fashion/logistics in om Antwerpen internationaal te promoten en nieuwe retailgroepen naar de stad te halen (retailshop, headquarter, distributiecentrum). In voorbereiding, in nauwe synergie met het Havenbedrijf. Aan de hand van een studie, uitgevoerd door de Vlerick Management School, wordt in 2012 de strategie van Antwerp Headquarters verder geëvalueerd, verfijnd en geïmplementeerd. Deze studie zal nog meer concrete inzichten geven in de doelsectoren en -landen. De studie Antwerp as location for FDI (Foreign Direct Investment) is opgeleverd. De samenwerking met de Haven van Antwerpen wordt verder uitgebouwd. De Vlerick studie biedt onderbouw voor het gezamenlijke beleid van het Havenbedrijf en Antwerp Headquarters om nieuwe investeerders aan te trekken. Gerealiseerd. Antwerp Headquarters wordt in 2012 meer dan voorheen het unieke aanspreekpunt voor internationale kantoorvestigers. De stad zorgt voor maatwerk bij locatie- en investeringsvragen. Er is een structurele samenwerking tussen Antwerp Headquarters en de Investdesk van de stad, die de nodige ondersteuning geeft bij locatie- en investeringsvragen. Er komt in 2012 een grotere focus te liggen op nieuwe kantorenvestigers uit Duitsland, Frankrijk en Nederland. Gerealiseerd, met o.a. deelname aan e-commerce in Parijs. Creatieve en kenniseconomie De stad creëert een gunstig ondernemingsklimaat voor de creatieve economie door de sector maximaal te ondersteunen. De stad stimuleert netwerken en brengt een B2B-publicatie uit die de Antwerpse creatieve sector informeert, ondersteunt en een gezicht geeft. Daarnaast komt een duidelijk aanspreekpunt voor creatieve ondernemingen. Gerealiseerd. Antwerp powered by creatives werd gelanceerd met een website, magazine en event bijgewoond door meer dan 500 creatieve ondernemers. Netwerken werd ondersteund door verschillende initiatieven, zoals een debat met de CEO van Inter Ikea, en samenwerking met onder meer Flanders DC en TEDx. De stad bouwt samen met de onderwijsinstellingen en bedrijven een netwerk uit dat jongeren begeleidt bij het concretiseren van hun creatieve projecten. Het huis van de student kan hier een uitvalbasis zijn. Dit concept wordt verder geconcretiseerd. Het concept van Het Huis van de student als werkplek voor creatieve ondernemers werd verder geconcretiseerd en voorgelegd aan de onderwijsinstellingen. Een aantal belangrijke opmerkingen werden geformuleerd en worden nu verder onderzocht. Samen met AMS wordt verder gewerkt aan een nieuwe opleiding voor creatieve ondernemers. Een aantal keer per jaar werd een onderwijsoverleg georganiseerd rond creatieve economie met als doel mee input geven aan het beleid. 26

29 De WDT-loods op Park Spoor Noord wordt een prominente vestigingsplaats voor creatieve ondernemers in Antwerpen. Hiervoor wordt een businessplan uitgewerkt. Het businessplan voor de WDT-loods werd uitgewerkt en er werd een conceptsubsidie verkregen via het stadsvernieuwingsfonds voor de verdere onderbouw van het project.. Maatwerk voor ondernemers De stad breidt haar dienstverlening voor ondernemers en investeerders uit, onder meer met een volledig pakket aan diensten op maat zoals locatie- en investeringsbegeleiding, vergunningscoördinatie, vacaturemanagement. De werking betreffende locatie- en investeringsbegeleiding en vergunningscoördinatie is sinds 2012 ondergebracht in de nieuwe Investdesk, waarvoor een nieuwe investeringsmanager werd aangetrokken. Deze Investdesk levert daarnaast ook ruimtelijk-economisch advies in relevante dossiers van stadsontwikkeling. Het Bedrijvenloket organiseert een intentiegerichte, geïntegreerde en multikanaal dienstverlening voor bedrijven op een professionele en klantvriendelijke manier. Bedrijvenloket In 2012 wordt gewerkt aan meer naambekendheid voor het Bedrijvenloket. Specifieke doelgroepen hierbij worden de secundaire scholen en het hoger onderwijs en meer bepaald de richtingen waaruit veel ondernemers kunnen voortvloeien. Gerealiseerd. In de presentaties van de Transit schoolverlatersdagen werd info van het Bedrijvenloket verwerkt. Ook op de website van Transit werd opgeroepen om gebruik te maken van het dienstverleningsaanbod van het Bedrijvenloket. Verder werden secundaire scholen in Antwerpen aangeschreven om een interactieve infosessie over ondernemerschap in Antwerpen bij te wonen. Daarnaast werd ook samengewerkt met studenten van de Lessius Hogeschool en de Universiteit Antwerpen in het kader van bedrijfsprojecten. De dienstverlening aan (potentiële) ondernemingen wordt op onderstaande punten verbeterd: De stad maakt haar bedrijvenwebsite interactief. Hiermee ontvangen alle Antwerpse bedrijven de juiste informatie op een gebruiksvriendelijke manier via de correcte tools. De vernieuwde ondernemerswebsite is niet kunnen gelanceerd worden in Het klantopvolgingssysteem edesk wordt uitgebreid met een aantal producten van het Bedrijvenloket. De functies van het systeem worden technisch verfijnd (koppeling met andere systemen). Van de 17 producten van het Bedrijvenloket waarvan het technisch mogelijk is om deze in het CRM-programma edesk in te voeren, zijn er ondertussen 15 ingevoerd. Enkele processen in edesk zijn verduidelijkt of aangepast aan nieuwe afspraken. Het Bedrijvenloket biedt geïnteresseerde schoolgroepen infosessies aan waar de leerlingen op een interactieve manier kunnen kennismaken met de verschillende stappen die een startende ondernemer moet doorlopen. o Informatie rond ruimtelijke economische planning, strategische visie en promotie van het product Antwerpen; Markten en foren o o Advies over benchmarking, markttrends, locatiekeuzes, nieuwe regelgeving; Begeleiding naar nieuwe locaties bij vergunningsaanvragen en proactief onderzoek voor leegstaande en verwaarloosde bedrijfspanden. 3 scholen toonden interesse, wat geleid heeft tot 3 infosessies. 27

30 De procedures van de Sinksenfoor worden geoptimaliseerd zodat dit evenement zo veilig en proper mogelijk verloopt. Bovendien worden nieuwe promotiemogelijkheden onderzocht. In oktober 2012 vond de jaarlijkse evaluatievergadering van de Sinksenfoor plaats. Enkele voorbeelden van de optimalisaties en conclusies van de evaluatievergadering zijn: administratieve vereenvoudiging van de aanvraag tot afwijking van het aantal gasflessen, uitwerken richtlijnen brandblussers en branddekens, wijziging procedure uitdelen vuilzakken op het terrein en uitwerken procedure voor veiligheid op het foorterrein tijdens de opbouwperiode. Wat betreft de promotiemogelijkheden: door de rechtszaak tegen o.a. de Sinksenfoor op de Gedempte Zuiderdokken en doordat er geen nieuwe marketingprojecten mochten worden opgestart, is de promotie van de Sinksenfoor niet fundamenteel gewijzigd, enkel het campagnebeeld zal veranderen. Openbare markten zullen meer in de verf gezet worden als onderdeel van lokale economie. De reglementen over markten en foren worden gescreend op duidelijkheid en aangepast waar nodig. Lopende. Nieuwe reglementen worden telkens gescreend. In de beleidsnota detailhandel en horeca die in 2012 werd voorbereid, zijn de openbare markten opgenomen als aanvulling op het bestaande winkelaanbod. Daarnaast is er een bedrijfsproject opgestart met de Universiteit Antwerpen om te onderzoeken hoe de markten meer gepromoot kunnen worden. Op vlak van reglementering is de politiecodex aangepast op een aantal artikels die te maken hebben met markten, foren en ambulante handel. Verder werden verduidelijkingsaanpassingen voorbereid op zowel het stedelijk marktreglement als het stedelijk foorreglement. 28

31 Detailhandel en horeca Antwerpen verbetert de handelsfunctie in de commerciële kernen in heel Antwerpen door een actief detailhandels- en horecabeleid te voeren. Verbeteren straatbeeld In bepaalde strategische winkelkernen, maar ook in de binnenstad, worden straten heraangelegd of een heraanleg voorbereid. Voorbeelden zijn de Bredabaan (Merksem), de Handelstraat (Antwerpen) en de De Keyserlei (Antwerpen). Dat vraagt duidelijke communicatie met handelaars en klanten. Dat kan bijvoorbeeld door het maken van flyers over de bereikbaarheid, of door de handelaars te betrekken in de werfvergadering. Gerealiseerd. Waar de werken nog lopende of in voorbereiding zijn, is het overleg ook nog lopende. Dat is bijvoorbeeld zo in Merksem voor de Bredabaan en het Burgemeester Jozef Nolfplein; in Antwerpen voor de Nationalestraat, Handelstraat, Brederodestraat, Lombardenstraat, Lombardenvest en Suikerrui en in Ekeren voor de Kloosterstraat. De renovatietoelage voor handelspanden wordt verdergezet. In de strategische winkelkernen Kioskplaats-Kapelstraat, Statiekwartier, Turnhoutsebaan en Antwerpen-Noord wordt deze uitgebreid, indien goedgekeurd met de steun van Vlaanderen en het EFRO Doelstelling 2- Programma. Het aangepast reglement met betrekking tot de renovatietoelage treedt in werking op 1 januari De verhoogde toelage in de strategische winkelkernen is eveneens rond. Commerciële mix De stad trekt ontwikkelaars en retailinvesteerders aan via een retailtour, bestickeringsprojecten voor leegstaande handelspanden, deelname aan beurzen en contacten met retailers, ontwikkelaars en makelaars. In de strategische gebieden zorgt een locatiemanager detailhandel en horeca voor een actieve aanpak van leegstaande handelspanden. De locatiemanager werkt nauw samen met Antwerp Headquarters. Gerealiseerd. Samenwerking aan betere handelskernen De acties uit de strategische visies per handelskern worden verder uitgevoerd. De Terreinmanagementprojecten in de Statiestraat-Driekoningenstraat, Antwerpen-Noord, Turnhoutsebaan en Statiekwartier zijn volop in uitvoering. Naast de gebieden met EFRO-subsidies blijft er aandacht voor de strategische winkelgebieden, zoals o Kioskplaats-Kapelstraat (Hoboken) o Brederodestraat (Antwerpen) o o Gerealiseerd. Bredabaan (Merksem) gebieden die een specifieke aanpak vragen, zoals Deurne (Deurne Dorp en Deurne Zuid) en de Abdijstraat (2020 Antwerpen). Om te werken aan nette en veilige handelskernen is er een samenwerking met de Buurt aan de beurt -acties, specifiek gericht op handelskernen. Door de organisatie van het netwerkmoment en de wedstrijd De Uitdaging stimuleren we handelaarsverenigingen om zelf acties te ondernemen en werken we samen met de partners in de winkelkernen verder aan betere handelskernen. Gerealiseerd. We blijven de sector betrekken bij het beleid via o.m. de Beleidsadviesraad Detailhandel en Horeca en de nieuwsbrief. Gerealiseerd. 29

32 Horecabeleid Het horecabeleids- en actieplan wordt verder uitgevoerd. Zo wordt een strategische visie uitgewerkt voor het historisch centrum. De in 2011 voorbereide strategische visie op het Eilandje wordt opgeleverd. Gerealiseerd, enkel de strategische visie op het Eilandje is nog niet opgeleverd. Concrete acties rond horeca concentreren zich op het vlak van promotie. Dat kan via de samenwerking met externe partijen, zoals GaultMillau. Er zijn ook netwerk- en informatiemomenten voor horeca-uitbaters, zoals het Horecaforum. Gerealiseerd, met onder meer het Horecaforum op 24 september 2012 dat met 230 geïnteresseerde horecaondernemers een volle zaal trok. Het structureel overleg in het HorecaOverlegplatform, de dienstverlening aan horecaondernemers (in samenwerking met Bedrijvenloket) en de opvolging van het terrassenreglement blijven belangrijk. Gerealiseerd. In het HorecaOverlegPlatform zijn zowel de sector als de stadsdiensten vertegenwoordigd. Het platform is in 2012 twee keer samengekomen. Verschillende onderwerpen kwamen aan bod, zoals; de stand van zaken van het rookcharter, de strategische visies van het Eilandje en het Historisch centrum. Terrasreglement: In 2012 werd er in verschillende strategische horecakernen overleg gehouden tussen de uitbaters en de stadsdiensten rond uiteenlopende dossiers zoals Winter In Antwerpen, winterterrassen Suikerrui, overlastklachten Marnixplaats,... Het doel was steeds om gezamenlijk tot een goed terrasplan te komen. Voor bijvoorbeeld de Oude Korenmarkt (heraanleg en autovrij) werden er grotere terrassen voorzien. Op de Suikerrui werd er in samenwerking met de horeca een alternatief uitgewerkt voor de gesloten constructies die tijdens de heraanleg van de straat moesten verdwijnen. De stad evalueert in nauw overleg met de sector het charter dat in 2011 werd opgesteld om overlast te beperken. Gerealiseerd. Promotie De stad promoot zichzelf als culinaire en winkelstad bij uitstek, zowel op lokaal als bovenlokaal niveau. Voor de lokale promotie is er De Gouden Glimlach, de verkiezing van de beste Antwerpse buurtwinkel, die al voor de derde keer op rij uitgereikt wordt. Op bovenlokaal vlak wordt de brochure Smaakvol Antwerpen verder verdeeld en worden samenwerkingsverbanden opgezet om de Antwerpse winkel- en horecakernen via verschillende media- en samenwerkingsverbanden te promoten. Gerealiseerd; voorbeelden van enkele realisaties: - Shoppinggerelateerde info + algemene feedback over de website bezorgd aan VOKA met betrekking tot de lancering van - Ondersteuning van de Contemporary Fashion Days (initiatief van Flanders Fashion Institute stocksales van de modeontwerpers) in het voorjaar en najaar d.m.v. het inschakelen van Werkhaven en het financieren van het plan en uitnodiging voor laat-avondopening. - Ondersteuning en input aangeboden bij de opmaak van het boekje A-typisch genieten in 5 winkelwijken in samenwerking met marketing en communicatie. - In samenwerking met de modeafdeling van de Academie werd online streaming van de afstudeershow gerealiseerd. - In samenwerking met Antwerpen Toerisme & Congres gebeurde er een bevraging van stakeholders in de mode, en werden formele en informele overlegmomenten gehouden rond het 50 ste jubileum van de modeafdeling in

33 Onderwijs Iedereen in Antwerpen heeft en grijpt de kans om een kwalificatie te behalen die leidt tot actief en verantwoord burgerschap, brede persoonsvorming en toegang tot het hoger onderwijs en/of de arbeidsmarkt. Samen tot aan de meet Om de ongekwalificeerde schooluitval terug te dringen wil Antwerpen met bereidwillige scholen op haar grondgebied werken aan alternatieven voor zittenblijven. Samen tot aan de meet (de titel van de publicatie van het onderzoek) is de gids. De samenwerking met de scholen in Antwerpen focust zich in 2012 op dit thema. De effecten van dit project zijn pas op lange termijn zichtbaar. Steeds meer scholen geven aan bewust met zittenblijven te willen omgaan, maar effectief resultaat op het aantal zittenblijvers is vooralsnog niet meetbaar. Uit een onderzoek dat we dit jaar onder leerkrachten hielden, leerden we dat de helft van de respondenten die met zittenblijven wordt geconfronteerd, zittenblijven als een probleem ziet en eraan wil werken. Studiewijzer Een vernieuwde proactieve aanpak van de Studiewijzer moet ervoor zorgen dat elke Antwerpenaar - ook de meest moeilijk te bereiken - de weg naar informatie van en via de Studiewijzer vindt: dit zal onder meer gebeuren door infosessies, uitbouw van de Transitdagen en acties in functie van het project Samen tot aan de meet. Een gerichte samenwerking van de Studiewijzer met de Antwerpse scholen moet leiden tot ondersteunende acties in het basis- en secundair onderwijs om scholen te versterken zodat alle jongeren een bredere waaier aan talenten en mogelijkheden ontdekken. Niet gerealiseerd: De Studiewijzer werd ingezet bij de oudercontacten voor de centrale aanmelding. Hierdoor was er weinig tijd voor de uitbouw van de proactieve werking. Een projectleider ontwikkelde een plan om een vernieuwde studiewijzerwerking te realiseren. Innovatie en gegevensbeheer De actiepunten uit het onderzoek Samen tot aan de meet worden in 2012 verder geïmplementeerd en uitgedragen. Dit gebeurt ondermeer door de BAOBAB-schoolprojecten te focussen op het verminderen van zittenblijven. Zitten-blijf-spiegels op schoolniveau worden ingezet om het bewustzijn van scholen met betrekking tot dit thema te verhogen. Gerealiseerd, ongeveer 100 scholen hebben gevraagd om de analyse te maken, op basis waarvan een beleidsplan kan worden opgesteld door de school. Het opvolgproject Evidence Based Policy and Practice en Het project Local Evidence Based Policy and Practice in Education krijgt opvolging in een bilateraal samenwerkingsproject met Stockholm. Met deze en andere initiatieven zoals lezingen op conferenties, dragen we Samen tot aan de meet ook Europees uit. Gerealiseerd. Onze aanpak hebben we kunnen inbrengen op de Stockholm Summit for school leadership en wekte de aandacht van het Institute of Education van de London University, evenals van de Europese Commissie die Evidence Based Policy hoog in het vaandel draagt. Brede school Algemeen onderwijsbeleid versterkt de mogelijkheden van scholen tot verdere integratie in de buurt waarin ze gelegen zijn en ondersteunt de samenwerking met andere sectoren (welzijn, sport, cultuur). In 2012 zal de nadruk hierbij liggen op innovatie op het vlak van jongeren en vrije tijd en ICT. Ook hier wordt de methodiek van BAOBAB-schoolprojecten ingezet. De samenwerking met andere stedelijke diensten en externe organisaties wordt versterkt opdat ook leerkrachten de buurt van de school leren en kennen en er zich thuis voelen. 31

34 Gerealiseerd, dit komt vooral tot uiting in een aantal projecten: onderzoeksproject met de integratiedienst, EU project en uitwisseling met betrekking tot taalverwerving, enzovoort. Ouderparticipatie De Schoolbrug vindt binnen haar projecten de aansluiting met Samen tot aan de meet zodat ook ouders geïnformeerd en gesensibiliseerd worden. Niet alleen het onderwijs moet overtuigd worden van de beperkte meerwaarde van zittenblijven. Ook ouders moeten mee achter de doelstellingen staan. De Schoolbrug praat in haar oudergroepen met ouders over de impact van zittenblijven en over de mogelijke alternatieven. Daarnaast spoort ze schooldirecteurs van scholen waar ze mee samenwerken aan om na te denken over hun zittenblijfbeleid en hoe ze er met ouders over communiceren. Het Kaap project waar ouders lessen Nederlands krijgen in de school van hun kind, wordt uitgebreid met samen school maken. Dit alternatief aanbod focust nog meer op de ouderbetrokkenheid en wordt bij een andere aanbieder ingekocht. Gerealiseerd. Doelgroepenbeleid Algemeen onderwijsbeleid lanceert voor schoolteams een folder in combinatie met een studiedag over duidelijke schriftelijke communicatie aan ouders. De studiedag vond plaats in maart Voor de folder i.v.m. communicatie werd geopteerd om de nieuwe brochure van diversiteitsmanagement communicatie voor iedereen te gebruiken. Masterplan capaciteit in het Antwerps onderwijs Het algemeen onderwijsbeleid neemt, als regisseur bij de opmaak van een netoverschrijdend Masterplan schoolinfrastructuur, een beleidsvoorbereidende rol op in het kader van de convenant die werd ondertekend door stad en onderwijspartners. Samen met de onderwijsinstellingen wordt een inventaris opgemaakt van bestaande en mogelijke onderwijslocaties. Met betrekking tot de tijdelijke kleuterscholen werd de opdracht gerealiseerd. Voor elk van de tijdelijke kleuterscholen, moet nog een definitieve locatie worden gevonden. De projectleider secundair startte de gesprekken met de netten op om in aanloop van een dreigend plaatstekort in het secundair onderwijs, gepaste acties te kunnen ondernemen. Actieve stad coördineert, binnen de transversale stedelijke werkgroep de stedelijke dienstverlening, in functie van deze masterplanning en aan scholen die kunnen en wensen uit te breiden. We onderzoeken welke beheersstructuur het best geschikt is om het masterplan te realiseren. In uitvoering. Vanuit de Vlaamse overheid is er nog geen concreet initiatief dat de Antwerpse plannen kan ondersteunen. Hoewel de minister in het parlement aangaf dat scholen infrastructuur ook zouden kunnen huren, zijn er geen regels beschikbaar over hoe dit georganiseerd of gefinancierd kan worden. De commissie Onderwijs van het Vlaams parlement plande, o.a. na haar bezoek aan Antwerpen, om in het kaderdecreet de mogelijkheid te bieden aan de centrumsteden om eigen initiatieven toe te laten die het mogelijk maken voor scholen om sneller te kunnen inspelen op lokale (bevolkings-)ontwikkelingen. De stad ondersteunt het lokaal overlegplatform (LOP) bij de communicatie en technische werking van het centraal aanmeldingsregister (CAR). Gerealiseerd. In 2011 en 2012 waren Digipolis, marketing en communicatie, de infolijn, de integratiedienst, de ombudsdienst en de facilitaire dienst van Den Bell betrokken bij de voorbereidingen en het uitrollen van het centraal aanmeldingsregister. Algemeen onderwijsbeleid investeerde in die twee jaren telkens 3 VTE op jaarbasis en 30 collega s gedurende 12 piekdagen om het aanmelden zo vlot mogelijk te laten verlopen. Sinds mei 2012 verplicht het decreet basisonderwijs aan Antwerpen om met een aanmeldregister te werken volgens nieuwe spelregels. 32

35 Scholen en schoolomgevingen zijn aangename leer- en leefomgevingen waar veiligheid, integriteit en respect gewaarborgd zijn voor leerlingen, leerkrachten en de buurt. Het Centraal Meldpunt fungeert verder als draaischijf in de detectie en opvolgingsnetwerken voor risicojongeren en wordt meer en meer de unieke toegangspoort voor derdelijnshulp voor scholen en CLB s. In 2012 werken we aan een betere samenwerking binnen de lopende coachinginitiatieven (schoolcoaches en territoriale coaches) in functie van detectie en begeleiding van risicojongeren. Het aantal samenwerkingsakkoorden met de coach- en opvangprojecten en de hulpverlening nam toe en het Centraal Meldpunt werd meer en meer de unieke toegangspoort voor derdelijnshulpverlening voor jongeren met een problematische schoolloopbaan in het secundair onderwijs in Antwerpen. Dit resulteerde in een sterke aangroei van het aantal aanmeldingen, consulten, begeleidingen en doorverwijzingen. Met de School aan de beurt beurt acties zetten we naast samenwerking tussen scholen, de buurt en relevante stedelijke en niet-stedelijke partners, ook meer in op vorming en begeleiding van leerlingen en leerkrachten. De aanpak verschoof van een individuele aanpak per school naar een benadering van scholen in geografische clusters. Het werken met scholen-clusters en de koppeling met de inzet van schoolspotters versterkt niet enkel onze inspanningen op het vlak van preventie, maar verhoogt ook ons reactief vermogen. We zetten, waar nodig in samenwerking met de politie, snel en gericht mensen in om overlast in schoolomgevingen aan te pakken en/of te vermijden. Waar de acties de eerste 2 jaar vooral op de schoolomgeving focusten, werd er meer schoolinterne ondersteuning geboden om tot structurele veranderingen te komen. Met de partners uit het forum uitvalpreventie wordt gewerkt aan geïntegreerde vormingspakketten voor scholen, op maat, en met het algemeen onderwijsbeleid als aanspreekpunt. Met de partners werd ingezet op gezamenlijke / gelijktijdige ondersteuning van scholen elk vanuit hun eigen expertise, een noodzakelijke eerste stap, om zo tot geïntegreerde vormingspakketten te komen. Het spijbelbeleid wordt versterkt, uitgebreid naar het basisonderwijs en gekoppeld aan de bevindingen rond leermotivatie in het kader van het onderzoek Samen tot aan de meet en aan de acties die een vroegere en een hogere participatie aan het (kleuter-)onderwijs moeten bewerkstelligen. Het Centraal Meldpunt (CMP) en de spijbelambtenaar zijn het aanspreekpunt voor alle scholen en diensten die ondersteuning vragen met betrekking tot hun spijbelaanpak. Sinds september 2011 nam het CMP ook de problematische dossiers voor het basisonderwijs mee op. De opgebouwde expertise wordt gedeeld en gelinkt met de inzichten over de problematiek van schoolse vertraging. Het CMP en de spijbelambtenaar nemen in de registratie, de analyse en de duiding van de cijfers betreffende ongewettigde afwezigheden ook de leerplichtige kleuters mee. Een centraal aanspreekpunt voor het leerplichtonderwijs behandelt alle vragen inzake verkeersveilige schoolomgeving, verkeers- en mobiliteitseducatie en fungeert als draaischijf tussen onderwijs, stadsdiensten en de verkeerspolitie. Schoolspotters houden toezicht op trajecten tussen school en openbaar vervoer en worden meer en meer ingezet op de specifieke vraag van scholen om onrust/incidenten voor en na schooltijd te vermijden. Het uniek infopunt verkeersveilige schoolomgeving voor alle Antwerpse scholen zorgt ervoor dat onveilige verkeerssituaties in de schoolomgeving worden doorgespeeld naar de juiste (stads)diensten. Het infopunt kent een ongekend succes en werd ondertussen meer dan keer geraadpleegd. 33

36 De inbedding van schoolspotters 4 in een netwerk van stedelijke diensten zoals buurtregisseurs en gemeenschapswacht (Antwerpen-Kiel), met De Lijn, de lokale politie (wijkteams), scholen en lokale handelaars verhoogde de performantie bij de aanpak van overlast en verkeersonveilig gedrag in de omgeving van scholen en aan haltes van het openbaar vervoer. De vraag naar de inzet van spotters nam dan ook sterk toe. Ze worden nu al ingezet op 6 schoolsites. Het Antwerps hoger onderwijs vormt een krachtig netwerk. De rol van hoger onderwijs in het algemeen onderwijsbeleid Algemeen onderwijsbeleid beperkt zich in 2012 tot de samenwerking met de lerarenopleidingen en andere opleidingen die een sterke relatie hebben met het leerplichtonderwijs. Doelstelling is een kwalitatieve instroom van voldoende nieuwe leerkrachten te bereiken. Gerealiseerd. In de samenwerking met het hoger onderwijs beogen we enerzijds een academisch sluitstuk op het werk van het algemeen onderwijsbeleid. Getuige hiervan zijn de 4 leerstoel lezingen, 3 pedagogisch inhoudelijke samenwerkingsprojecten en 6 onderzoeksvragen per jaar. Anderzijds willen we vanuit de stad een realistisch, maar wervend beeld geven van wat het betekent om in Antwerpen les te geven. Gastcolleges, informatiesessies, stagebegeleiding, projectwerk e.a. zijn methodieken die we hiervoor inzetten. Antwerpen als studentenstad met internationale uitstraling op de kaart zetten. In 2012 wordt gestart met de bouw van het Huis van de Student in de Kleine Kauwenberg. Door het vervallen monument te integreren in het totaalconcept, wordt een verloederde plek in de studentenbuurt aangepakt. Op het linkerperceel van de site is er plaats voor loketfuncties, polyvalente ruimtes, vergaderzalen, studentenkamers, werkateliers. De medewerkers van Antwerpen studentenstad krijgen er een vaste stek. Ook het loket voor buitenlandse studenten van districts- en loketwerking zal zich hier vestigen. Het rechterperceel zal een creatievere invulling krijgen waarbij uitwisseling wordt beoogd tussen het studenten- en ondernemersleven. In 2012 werden veel voorbereidingen getroffen: overleg met AG Vespa, indienen van de bouwaanvraag, opmaak van het aanbestedingsdossier, eerste voorstelling aan de pers (visualisatie spot), overleg met creatieve economie van vzw Werk en Economie naar concrete invulling van rechter perceel, opstart samenwerking met studenten met betrekking tot de creatieve invulling en inrichting van het linkerperceel. In 2012 wordt een citytour voor studenten gelanceerd op maat van toekomstige en huidige studenten die Antwerpen als studentenstad willen ontdekken. Samen met het redactieteam (bestaande uit 5 studenten) werd in 2012 een citytour uitgewerkt om Antwerpse studenten de stad op een leuke manier te leren kennen. De citytour zal bestaan uit een aantal wandelingen op maat van de (toekomstige) student, individueel of in groep, zonder begeleiding. De wandelingen werden in 2012 conceptueel uitgewerkt. Samen met de onderwijsinstellingen, diensten studentenvoorzieningen en betrokken stadsdiensten wordt een studentenhuisvestingsbeleid uitgewerkt dat in 2012 resulteert in een gemeenschappelijke databank met alle studentenhuisvesting in Antwerpen. Dit wordt gekoppeld aan een kwaliteitslabel en transparante informatie over normen en plichten voor huurder en verhuurder. De nieuwe databank Kotweb werd gelanceerd en is momenteel actief. Ondertussen werden er meer dan koten opgenomen in de databank. De nieuwe databank is meteen het forum waar op een transparante manier alle relevante informatie voor huurders en verhuurders terug te vinden is. Met 4 informatieavonden werd bovendien het grootste deel van de eigenaars bereikt (voorstelling van de nieuwe databank en aanverwante informatie). 4 De schoolspotters hebben een preventieve en educatieve opdracht op het gebied van gebruik van het openbaar vervoer door schoolgaande jeugd op het traject van en naar school. Ze kaderen in het Vlaamse startbanenproject Verkeersveiligheid (VeVe). 34

37 Adream, het afstudeerevent van Antwerpen Studentenstad, zal na een vorige succesvolle editie in 2012 opnieuw plaatsvinden in de Zoo van Antwerpen. Het afstudeerevent Adream vond voor de 4 de keer plaats en ging door in de Zoo van Antwerpen met een opkomst van ongeveer studenten. Eind september 2012 staat de negende editie van StuDay gepland, hét welkomstevent voor alle Antwerpse studenten en de officiële start van het academiejaar. Aansluitend aan de academische opening werden de Antwerpse studenten traditiegetrouw op feestelijke wijze welkom geheten in de stad. Zo n studenten zakten op donderdag 27 september af naar de gedempte Zuiderdokken voor de negende editie van StuDay. Antwerpse leerlingen kunnen terecht in een eigentijds en flexibel extra muros aanbod. In 2012 start de herstructureringsoperatie voor de dag- en weekverblijven extra muros. De infrastructuur wordt geoptimaliseerd en er wordt geïnvesteerd in de andere verblijven. Binnen het kader van de visietekst extra muros aanbod wordt het inhoudelijk aanbod aangepast. Gerealiseerd. Het intern verzelfstandigd agentschap klas op stap is operationeel sinds 1 januari De aanpassingen van het aanbod binnen de krijtlijnen van de visietekst is een continu proces. In deel B van deze doelstellingenrealisatie is enkel de dotatie aan het AG Stedelijk Onderwijs (AG SO) opgenomen. Hieronder vindt u toelichting bij de doelstellingen uit het bestuursakkoord die door het stedelijk onderwijs worden geregisseerd. Masterplan stedelijke onderwijsinfrastructuur /25 In uitvoering van het bestuursakkoord (art ) startte het Stedelijk Onderwijs in samenwerking met AG Vespa als gedelegeerd bouwheer met het uitrollen en de implementatie van de eerste dossiers van het Masterplan schoolgebouwen /25. Met dit masterplan wil de stad een gestructureerd antwoord bieden op het capaciteitstekort in het kleuter- en lager onderwijs, de noodzakelijke herclustering van het secundair-, volwassenen- en buitengewoon onderwijs op thematische campussen, de inrichting van gecombineerde campussen deeltijds kunstonderwijs in elk district, de veranderende ruimtebehoefte in functie van de pedagogische noden en de noodzaak aan investeringen in rationeel energiegebruik in onze scholen in uitvoering van het Burgemeestersconvenant en de EU regelgeving. Concreet wordt in 2012 aan volgende projecten verder gewerkt: Verdere implementatie van de capaciteitsdossiers in het basisonderwijs en opstart van dossiers voor het buitengewoon onderwijs, zodat er tegen het begin van het volgende schooljaar de noodzakelijke extra plaatsen zijn gerealiseerd. Dit gebeurt door de opstart van diverse uitbreidingsprojecten en door renovaties in de bestaande scholen, o.a. op vlak van sanitair, brandveiligheidswerken op tegemoet te komen aan de uitbreiding van de school, inrichtingswerken en speelplaatsaanpassingen. In totaal werden extra plaatsen gerealiseerd voor kleuters (791) en lager onderwijs (517). Deze werden gecreëerd door autonome nieuwe scholen (programmatie), uitbreiding van bestaande scholen en door herstructurering van vestigingsplaatsen. Het Stedelijk Instituut voor buitengewoon lager onderwijs Morckhoven is verhuisd van de Thibautstraat in Deurne naar de site op de Schotensesteenweg in het kader van de capaciteitsuitbreiding van het basisonderwijs. De leerlingen van Morckhoven betrokken de mobiele eenheden op 10 september. Eind 2012 werd het terrein verder afgewerkt en werd de speelplaats aangelegd. 35

38 Voor Ertbrugge, school voor buitengewoon secundair onderwijs zijn er lokalen in de voormalige bibliotheek in orde gebracht en werden er ook mobiele eenheden voorzien. Ook hier werd het terrein verder afgewerkt. De leerlingen van Burchtse Weel, Buitengewoon kleuter, lager en secundair onderwijs kregen mobiele eenheden voor de start van het schooljaar. Het Winterthurgebouw aan de Grote Steenweg in Berchem werd in 2011 aangekocht. De studie voor de grondige renovatiewerken van deze nieuwe volwassenencampus wordt verder gezet, zodat de Durletstraat (waar het volwassenenonderwijs momenteel gehuisvest is) tot een volwaardige basisschool kan uitgroeien. De klassen in de nieuwe basisschool in de Durletstraat die in 2011 werden opgestart, zijn in het schooljaar verder doorgestroomd, waardoor ook dit jaar aan capaciteitsuitbreiding werd gedaan. Om de cursisten van het volwassenenonderwijs tijdelijk op te vangen werd daarom de locatie in de Nerviërsstraat gehuurd tot de renovatie / verbouwing van het aangekochte Winterthur gerealiseerd wordt. Gezien de complexiteit van het programma, dat gerealiseerd moet worden in het Winterthurgebouw, werd de projectdefinitie nog niet afgerond. De architect voor de nieuwe Berenschool in het district Berendrecht, de eerste stedelijke school die gebouwd zal worden in passiefhuisstandaard, werd aangesteld. Hij zal zijn studiewerken uitvoeren, zodat er tegen het einde van het jaar een aannemer kan worden aangesteld. Het dossier voor de nieuwe Berenschool is volop lopende. Ondertussen werd ook de beslissing genomen om op deze locatie extra klaslokalen te voorzien zodat ook hier aan capaciteitsuitbreiding kan worden gedaan. Het aanbestedingsdossier werd afgerond. Voor de uitbouw van de Wellnesscampus Deurne Lakborslei, de eerste mijlpaal in een tweede dominodossier dat moet leiden tot een verhoging van de capaciteit van het basisonderwijs in Deurne, wordt een studie opgezet. Dit dossier staat momenteel on hold. De divisie secundair onderwijs zal uitklaren welke richtingen in deze campus moeten worden voorzien. De divisie werkt aan een masterplan waarin het opleidingsaanbod voor alle campussen gedefinieerd zal worden. In 2012 wordt de bouwopdracht aanbesteed voor het sporthal- en turnzalencomplex in het IGLO project op Linkeroever. Dit project is een samenwerking tussen GO!, Cultuur en Sport van de Stad en het Stedelijk Onderwijs. Door deze uitbreiding kunnen de leerlingen sportsecundair onderwijs uit Merksem terecht op de campus op Linkeroever. Zo kan de capaciteit van het basisonderwijs in Merksem worden uitgebreid. Voor het IGLO-project was het aanbestedingsdossier in in 2012 opmaak. De bouw van een kleuterschool in de Regattawijk op Linkeroever wordt voorbereid, om daar in de te verwachten verhoogde vraag naar kleuteronderwijs te kunnen voorzien. Terzelfdertijd wordt de bestaande lagere school van uitgebreid. Er werd een mini-projectdefinitie opgemaakt voor dit dossier zodat een externe architect een volumestudie kan opmaken. Het betreft de bouw van een dubbele basisschool, waarvan een basisschool zal voorzien worden door AG Stedelijk Onderwijs en een basisschool door GO! De mate van synergie tussen beide scholen werd in deze projectdefinitie ook aangegeven. De studie van de Topsportschool in het district Wilrijk wordt verder gezet. Dit project wordt in samenwerking uitgevoerd met en gecofinancierd door het AG Stedelijk Onderwijs en de dienst cultuur en sport. Het aanbestedingsdossier werd verder afgewerkt. 36

39 De studie van de ziekenhuisschool samen met ZNA en de reorganisatie en uitbreiding van de basisschool aan het Mellinetplein samen met het Zorgbedrijf, worden verdergezet. Voor de ziekenhuisschool, te bouwen door ZNA, werd met Agion, de subsidiërende overheid, onderzocht wat de juridische vereisten zijn om subsidies te verkrijgen. In de school van het Mellinetplein werd tijdelijke infrastructuur voorzien om de bestaande barakken, die op de grond van het Zorgbedrijf stonden, te vervangen. Het komende werkingsjaar wordt eveneens in overleg met de verschillende andere partners het startschot gegeven voor het uittekenen van twee nijverheidstechnische campussen (Campus Noord en Campus Zuid) voor secundair- en volwassenenonderwijs. Voor de technische campus Zuid werd ondertussen een volumestudie opgemaakt. Voor beide technische campussen wordt een programma uitgewerkt door de divisies secundair en volwassenenonderwijs. De school op het Maarschalk Montgomeryplein wordt verder gerenoveerd en omgevormd tot een volwaardige basisschool vanaf 1 september De klassen in de basisschool, die in 2011 werd opgestart in het Maarschalk Montgomeryplein, zijn verder doorgestroomd waardoor er opnieuw een aanzienlijke capaciteitsuitbreiding werd gerealiseerd. Op de Desguinlei 33 zal de school van de toekomst worden gebouwd, volgens de principes van zero emission gebouwen. Deze theoretische campus Secundair Onderwijs (type doorstroming algemene vorming) vormt de eerste steen in een dominodossier dat uiteindelijk leidt tot de oprichting van een kinder- en jongerencampus in de Haringrodewijk, mede ter ondersteuning van de omvorming van het Militair hospitaal tot woonwijk. In 2012 wordt een architect gekozen die de studiewerken verderzet. Gezien de complexiteit van dit dossier met betrekking tot de studierichtingen die naar hier moeten verhuizen en die nieuw zullen worden opgericht, heeft dit dossier vertraging. De divisie secundair dient het programma betreffende de studierichtingen verder uit te klaren. De divisie Secundair onderwijs bereidt een masterplan voor waarin het opleidingsaanbod voor alle campussen gedefinieerd zal worden. Verschillende grondige schoolrenovaties zullen in 2012 in uitvoering zijn, onder meer in volgende scholen: de basisschool Albertstraat (na brand) (oplevering in 2012) Gerealiseerd. de basisschool Vinçottestraat Dit dossier werd omwille van de dringende spoedcapaciteitsprojecten nog niet opgestart. de campus buitengewoon onderwijs Biekorfstraat (oplevering in 2013) In uitvoering, op schema. de school in de Constant Permekestraat (oplevering september 2012) In deze school zijn 4 dossiers lopende: renovatie van de daken, binnenrenovatie en de buitenschil, centrale verwarming en ventilatie. de basisschool Crea 16 in de Grote Hondstraat (oplevering 2013) 37

40 In uitvoering, op schema. de Eikenstraat/ Lange Klarenstraat In uitvoering. de Gloriantlaan. In uitvoering. In 2012 zal de Vlaamse DBFM-maatschappij Scholen van Morgen de studie van de Kunstencampus Eilandje verderzetten: het gaat om een combinatie van nieuwbouw, renovatie en restauratie van de gebouwen Cadixstraat voor SISA (stedelijk instituut voor sierkunsten en ambachten) en de Koninklijke Balletschool Antwerpen. De voorstudie ontwerp werd afgerond en wordt ter goedkeuring voorgelegd aan het directiecomité AG Stedelijk Onderwijs. Het DBFM-project Kinder- en jongerencampus Hardenvoort, wordt in 2012 verder gestalte gegeven en zal vanaf 2012/13 gerealiseerd worden als een eerste voorbeeld van de Kinder en jongeren campusstructuur (4 jaar kleuterschool, 4 jaar lagere school, 4 jaar middenschool ). De eindrealisatie is gepland voor september Dit project werd uit DBFM gehaald. Het bouwheerschap voor dit project werd gedelegeerd naar AG Vespa. Het definitief ontwerp van de architect werd ondertussen goedgekeurd. Tegen eind 2012 zal het nieuwe gebouw voor het Deeltijds Kunstonderwijs in Wilrijk gefinaliseerd zijn. In deze nieuwbouw aan de Bist krijgen zij een plaats naast de politie, het districtshuis en de bibliotheek. In uitvoering. De bestaande gebouwen in de Louis Straussstraat zullen vervangen worden door een nieuwbouw. De kinderen van deze school zullen tijdelijk ondergebracht worden in de tijdelijke schoolinfrastructuur op de Boomsesteenweg. De studie hiervan start in Dit dossier heeft vertraging omwille van de dringende spoedcapaciteitsprojecten. Er werd gewerkt aan een haalbaarheids-/volumestudie. In 2012 wordt een tweede reeks investeringen in rationeel energieverbruik (REG) in de stedelijke schoolgebouwen verder uitgevoerd in het kader van de aanvraag voor het verhoogde leningplafond waarvan de eerste schijf in 2010 werd goedgekeurd. Op basis van deze investeringen kan de stad aan haar EU-verplichtingen t.a.v. de norm voldoen aangezien ongeveer 60 % van de oppervlakte van het stedelijke gebouwenpark schoolgebouwen zijn. In 2012 zullen ook in het Infrax-gebied reële projecten worden uitgevoerd. Tevens werd een contract afgesloten om voor +/- 2.5 miljoen euro investeringen te doen in photovoltaïsche panelen en 1.4 miljoen euro voor dakisolatiewerken. Het gaat om een twintigtal scholen. Binnen de 3 omschreven contracten die afgesloten werden met Eandis & Infrax, wordt de keuze van de uit te werken projecten bepaald op basis van verschillende parameters. Belangrijkste zijn de verlaging van de CO 2- uitstoot, de terugverdientijd en de verwachte energiebesparing. De projecten van de 2 belangrijkste contracten (Eandis) zijn grotendeels onderzocht en zijn ondertussen in voorbereiding of in uitvoering. Een gedeelte van de projecten werd omwille van slechte energieverwante prestaties- geschrapt. Het derde contract met Infrax is volop in opstart; de mogelijke locaties worden momenteel gescreend. 38

41 Maximale ontplooiingskansen voor iedere lerende binnen het Stedelijk Onderwijs. Het intranet van het Stedelijk Onderwijs wordt uitgebreid met extra portalen om het beleidsvoerend vermogen van de scholen verder op te drijven. Op het intranet werden volgende portalen gerealiseerd: Vraag en meldpunt; Verschillende e-formulieren i.f.v. HR processen; Webshop om bestellingen van telematicamateriaal te doen bij Digipolis; Reservatie van auto s, dienstfietsen en beamers; Tool voor het aanmaken van flyers en posters; E-besluitvorming. Een ononderbroken schoolloopbaan voor iedere lerende, met perspectief op gekwalificeerde uitstroom. Vanaf 2012 wordt een project voortgezet dat studiekeuzebegeleiding na de 1ste graad in het secundair onderwijs en de verdere uitbouw van de tweede graad ondersteunt. Gerealiseerd. In het kader van de optimalisering van de studiekeuzebegeleiding werd het project 'Keurig Kiezen' volledig uitgerold en geïntegreerd in de reguliere werking. In 2012 wordt er verder werk gemaakt van de optimale doorstroming van het Basisonderwijs naar het Secundair Onderwijs. Gerealiseerd, onder meer via een uitgebreid imago-onderzoek en het opzetten van samenwerkingsverbanden tussen scholen van basis en secundair onderwijs. Een constructieve en proactieve bijdrage van het Stedelijk Onderwijs ondersteunt de ontwikkeling van een centraal onderwijsbeleid gericht op de grootstedelijke context. In de loop van 2012 vervult de beleidsadviesraad zijn adviserende functie naar alle bestuursorganen van het Stedelijk Onderwijs inzake de realisatie van het pedagogisch project PPSOA. Na evaluatie van de werking van de oude beleidsadviesraad, besliste de Raad van Bestuur van AG Stedelijk Onderwijs om een overkoepelende beleidsadviesraad te schrappen. Op verschillende onderwijsniveaus is een resonantieraad actief met als belangrijkste taak het onderwijsniveau een spiegel voor te houden over zijn eigen werking. De resonantieraad onderwijsinnovatie voor het Stedelijk Onderwijs Antwerpen werd opgericht en zal zich de volgende drie jaar specifiek buigen over het thema techniek/technologie in het Stedelijk Onderwijs. In de uitvoering van de tactische doestellingen worden in 2012 onder meer volgende acties gepland: Met het project High-Potential-Beleid wil het Stedelijk Onderwijs in 2012 toekomstige directieleden in kaart brengen. In 2012 werd een raamkader ontwikkeld die de detectie en begeleiding van High-potentials moet mogelijk maken. Op basis van de eerste resultaten werd vastgesteld dat zowel de detectie als het 39

42 ontwikkeltraject onvoldoende op maat was uitgewerkt. Het AG Stedelijk Onderwijs startte in 2012 met de ontwikkeling van een verbeterd concept op maat. In 2012 wordt in het project E-recruitment het rekruteringsportaal geëvalueerd en integraal opgenomen in de corporate website. Gerealiseerd. In mei 2012 werd een audit van de selectieprocessen in het AG Stedelijk Onderwijs afgerond, hierin zat ook de evaluatie van de e-recruitmenttool. Op basis van de bevindingen in deze audit (nood aan betere communicatie met spontane sollicitanten) werd een versiebeheer opgestart en afgerond in september Ook de integratie van en de corporate website werd in 2012 voltooid. Een actieve participatie werd opgezet met onderwijspunt.be (Algemeen Onderwijsbeleid), in samenwerking met de VDAB. In het project Archiveringsbeleid wordt in samenwerking met het Felixarchief het archiveringsproces van het AG Stedelijk Onderwijs opgezet, zowel op organisatie- als op schoolniveau. Gerealiseerd. Project Strategieontwikkeling op vlak van marketing en communicatie : de cel marketing en communicatie professionaliseert verder en geeft strategisch advies en vorming aan andere cellen, divisies en scholen. Gerealiseerd. Door de aanduiding van MC-medewerkers (aanspreekpunt per divisie) krijgen de scholen op hun maat professioneel advies en begeleiding voor hun MC-vraagstukken. Per divisie wordt er een MC-plan opgemaakt. Overkoepelend wordt er een globaal MC-plan voor de organisatie opgemaakt. Project Intranet & interne communicatie : de interne communicatiekanalen worden doorgelicht en aangepast aan de noden van de organisatie. Intranet en de interne nieuwsbrief worden beter op elkaar afgestemd en vernieuwd zodat de samenwerking en de doorstroming van informatie verbetert. Een eerste analyse werd gerealiseerd, de verbeteracties voor dit project worden verder uitgediept. Project Portaalwebsite en scholenwebsites : er wordt een portaalwebsite voor SO gelanceerd met daaraan gekoppelde scholenwebsites. De sites worden beheerd vanuit een centraal content management systeem (CMS) waardoor de uitbouw van de corporate identity wordt ondersteund. Gerealiseerd. In 2012 wordt de implementatie van het project OPTIPAT afgerond: de onderdelen Vastgoed en projecten, Onderhoud, Exploitatie en Administratie en financiën zijn volledig operationeel. Gerealiseerd. In 2012 wordt in het project Efias (elektronische verwerking van de facturen) de uitrol voorzien naar alle onderwijsdivisies. In uitvoering. In de tweede helft van 2012 werd Efias in het Service en Coördinatie Centrum en CLB uitgerold. Het project Debiteurenbeheer is erop gericht de kinderarmoede in de stad Antwerpen te detecteren, te remediëren via een gepaste hulpverlening en initiatieven te nemen gericht op de preventie van kinderarmoede. Samen met OCMW Antwerpen is een procedure uitgewerkt die erop gericht is gezinnen en personen die (buiten hun wil om) niet in staat zijn om de leerlingenfacturen te betalen, preventief te begeleiden en te ondersteunen. In 2012 wordt dit pilootproject uitgerold. 40

43 In 2012 is in 4 scholen van de divisie basisonderwijs en 1 school van het secundair onderwijs de samenwerking met OCMW Antwerpen ingevoerd. Er werden 115 gezinnen bezocht waardoor er 414 kinderen werden bereikt. Er werden 404 acties ondernomen met volgend resultaat: 53 afbetalingsplannen - 53 kortingen - 10 kwijtscheldingen - 35 directe betalingen. Binnen het basisonderwijs en het secundair onderwijs werd de ondersteuning als zeer positief ervaren. Deze contacten resulteerden dan ook uitsluitend in een afbetalingsplan, een korting of een directe betaling. Na evaluatie werd beslist om een eigen sociale dienst uit te bouwen. In 2012 wordt, in uitvoering van het in 2010 afgesloten convenant met alle onderwijsnetten en de brandweer, binnen het project Brandveiligheid op school, verder gewerkt aan de screening van alle scholen op hun brandveiligheid. In 2012 werden er 41 brandpreventieverslagen opgeleverd in de afgesproken format. Het project dossieropvolging IDPB (interne dienst ter preventie en bescherming) beoogt de keuze en de invoering van een elektronisch systeem om per school alle wettelijke bepalingen rond de IDPB op te volgen en de realisatie te beheren. De digitale beheersopvolging werd volledig gerealiseerd in het basisonderwijs, mede dankzij de doorlichtingsgolf van de Inspectiedienst van de Vlaamse overheid. De beslissing werd genomen om het digitaal dossierbeheer door te trekken naar alle instellingen van het AG Stedelijk Onderwijs. Het AG Stedelijk Onderwijs ontwikkelde in 2011 een Crisis- en Traumaplan. Dit handelingsscenario bij ernstige en onvoorziene calamiteiten wordt in 2012 uitgerold naar en ingeoefend door alle scholen van het AG Stedelijk Onderwijs. Het Intern noodplan werd in 2012 uitgerold naar alle scholen. Voor de divisies volwassenonderwijs en deeltijds kunstonderwijs is er een trainingssessie georganiseerd door het Algemeen Onderwijs Beleid (AOB). Het trainen van de schoolteams van de andere divisies aan de hand van zogenaamde zandbakoefeningen werd in 2012 niet gerealiseerd. In 2012 wordt de structuur zoals in 2011 uitgewerkt in het project OPTICT effectief geconsolideerd en geborgd. Dit project voorziet in de optimalisering van vijf ICT-processen: IT-Governance, IT- Architectuur, IT-Ondersteuning, IT-Onderhoud en IT-Innovatie. 4 van de 5 geoptimaliseerde ICT processen zijn operationeel binnen de ICT werking van het AG Stedelijk Onderwijs. IT-innovatie wordt niet weerhouden en zal opgenomen worden in de Werkgroep Research & Development. Indien een innovatief project een IT pijler heeft zal dit vanuit de Cel ICT ondersteund worden. Verder worden de scholen van het AG Stedelijk Onderwijs uitgerust met een consistente en gestructureerde performante netwerkinfrastructuur. In 2012 werden een 40-tal scholen voorzien van een performante netwerkinfrastructuur. Met verschillende projecten, Operationele planning en rapportering, bedrijfscode Stedelijk Onderwijs, SOMII (Stedelijk Onderwijs Management Informatie Implementatie), SOMON (Stedelijk Onderwijs MONitor) en het leernetwerk IKZ wordt in 2012 een gericht en zorgvuldig strategisch beleid onderbouwd dat focust op integrale kwaliteitsontwikkeling en realisatie van de vastgelegde doelstellingen. Alle projecten zijn op schema. Alle vzw s, verbonden aan en binnen het AG Stedelijk Onderwijs worden geïntegreerd in de werking van het autonoom bedrijf en hun stichting. Volgende zaken werden gerealiseerd: - De vzw Ballet Institute of Flanders (BIF) werd operationeel op 23 mei De vzw De Breda besliste om in vereffening te gaan. - De vzw Vrienden van het Pedagogisch Centrum werd vereffend. 41

44 Jeugd 2012 was het tweede uitvoeringsjaar van het jeugdbeleidsplan Dit plan legt de acties vast voor een beleidsperiode van drie jaar, waarbij de stad ook intekent op de beleidsprioriteiten van de Vlaamse overheid: jeugdcultuur en brandveiligheid. Antwerpen, kinder- en jongerenmetropool, voert een participatief en informatief jeugdbeleid voor alle kinderen en jongeren. Kinderen en jongeren worden mee betrokken in een ambitieus jeugdbeleid waar ze zelf mee de schouders onder kunnen zetten. Informatie en inspraak liggen aan de basis van een verhoogde participatie en betrokkenheid was een bijzonder jaar, waarbij Antwerpen als Europese Jongerenhoofdstad haar jeugdbeleid een sterke impuls gaf. In 2012 wordt deze positieve impuls (onder andere vernieuwende samenwerkingen met andere beleidsdomeinen) verdergezet. Ook de beste internationale projecten worden verdergezet in samenwerking met de jeugdwerkpartners. De jeugddienst blijft de jeugdwerkpartners ondersteunen en opvolgen. In het verlengde hiervan sluit de jeugddienst zich aan bij een bestaand netwerk met andere Europese steden om expertise te delen. In 2012 kregen enkele succesvolle projecten van Antwerpen Europese Jongerenhoofdstad 2011 een vervolg, bijvoorbeeld: het Antwerps kampioenschap knikkeren, Speelfest, Ontpopt Festival (Urban Festival), Er vertrokken 5 Antwerpse jongeren naar de huidige Europese jongerenhoofdstad Braga om er als Europese vrijwilligers mee te draaien in het team. De jeugddienst sluit, voor de uitvoering van haar jeugdbeleid, samenwerkingsovereenkomsten af met partners uit het jeugdwerk. In 2012 worden er beheersovereenkomsten voor de periode afgesloten. De gemeenteraad keurde de betoelagingsovereenkomsten voor 24 organisaties (met 33 opdrachten) goed. De overeenkomsten werden voor de eerste keer voor 2 jaar afgesloten, namelijk voor de periode Er werden 5 nieuwe opdrachten uitgeschreven: - Jes vzw startte 2 nieuwe jeugdcentra in de wijken Luchtbal en Rozemaai en breidde haar jongerencompetentiecentrum in Deurne-Noord uit. - Formaat vzw kreeg de opdracht om de nieuwe werkingen in Hoboken en Linkeroever inhoudelijk, zakelijk en logistiek voor te bereiden.. - Betonne Jeugd vzw zorgt voor de organisatie van een laagdrempelige jongerenwerking. Jeugdcultuur is opgenomen als een prioriteit in het huidige jeugdbeleidsplan. De jeugddienst neemt voor dit thema haar regierol op: Het huidige aanbod rond jongerencultuur wordt duidelijk in kaart gebracht en beter bekend gemaakt. De talrijke initiatieven rond jongerencultuur worden op elkaar afgestemd en blinde vlekken worden opgespoord, zodat cultuurpartners hier een invulling aan kunnen geven. Er werd in 2012 voor het eerst een gratis urban festival georganiseerd: Ontpopt was een groot succes bij een heel diverse doelgroep. De jeugddienst nam zijn regierol op door in samenwerking met Mooss vzw een culturele jongerenvereniging Bazart op te starten. In 2012 vond een specifieke studiedag plaats over tieners omdat deze doelgroep voor veel partners uit het werkveld een grote zoektocht en uitdaging blijft. De jeugddienst stelt haar communicatieplan af op de hervorming van de werkingen voor kansarme kinderen en jongeren. Dit om de informatiedrempels zoveel mogelijk te verlagen. De jeugddienst werkt samen met het bureau voor diversiteitsmanagement een strategie uit om intermediairs die werken met moeilijker bereikbare doelgroepen, zoals kansarmen en nieuwkomers, te informeren over het vrijetijdsaanbod in Antwerpen. 42

45 In 2012 werd eerst werk gemaakt van het vernieuwen van de 3 websites van de jeugddienst. Ook het gebruik van Facebook werd grondig aangepast. De interesse van jongeren voor de werking van een jeugdraad vermindert. Daarom worden er ook andere inspraakmethodieken ontwikkeld. Om meer jongeren te laten participeren aan het beleid, kunnen jongeren vanaf 2012 hun mening geven via een digitale tool (e-inspraak). Met deze digitale tool kan beter ingespeeld worden op de leefwereld van jongeren. Via de digitale inspraaktool Oor werd inspraak georganiseerd voor meer dan 20 projecten. In totaal maakte meer dan jongeren actief gebruik van de tool. Antwerpen is een kinder- en jongerenmetropool. Meer kinderen, tieners en jongeren nemen deel aan vrijetijdsactiviteiten, afgestemd op hun noden en behoeften. Om van Antwerpen een echte kinder- en jongerenmetropool te maken, wil de stad zowel voor de Antwerpse kinderen en jongeren als voor haar jonge bezoekers, een vrijetijdsaanbod op maat ontwikkelen. Een belangrijke rol daarin is weggelegd voor het vrijwillige en het professionele jeugdwerk. In 2012 zet het Steen zijn kindvriendelijke programma verder. Het Paleis maakt sinds 2012 het kindvriendelijke programma op van het Steen: Er zijn vakantiekampen georganiseerd en klassen uit de lagere school konden 1 dag lang ondergedompeld worden in het thema water. Er werd steeds gewerkt naar het maken van een korte animatiefilm. Per schooljaar worden er minimaal 10 driedaagse stadsklassen georganiseerd voor de tweede graad van het middelbaar onderwijs. Jaarlijks worden de kwaliteit en de kwantiteit van de stadsklassen geëvalueerd en indien nodig aangepast. De stad zorgde voor de organisatie van de verschillende stadsklassen en de opvolging van de kwaliteit. Uiteindelijk werden er 12 stadsklassen (465 deelnemers) georganiseerd. De externe organisatie die het allround hiphop dansproject uitvoert wordt verder ondersteund. Indien mogelijk wordt het project uitgebreid tot een urban project met verschillende disciplines (dj s, skate, stand-up comedy, ). Het project werd uitgebreid met urban music en urban sports en bereikt op jaarbasis 625 jongeren die op regelmatige basis (minstens 1 keer per week) deelnemen. In 2012 doen de jeugdcentra een gemeenschappelijke oefening rond toegankelijkheid en doelgroepenbeleid. Dit om een grotere diversiteit in hun publiek mogelijk te maken. Hiervoor doen ze beroep op externe expertise. De jeugdcentra werkten aan een breder gemeenschappelijk project: het nadenken over waar ze in de toekomst naar toe willen. Ze schreven hierover een beleidstekst, waarin ook het doelgroepenbeleid aan bod komt. Jongeren die het stadsspel spelen, krijgen via hun gsm informatie over de cultuurhuizen in de buurt en er wordt hen gratis toegang, korting, aangeboden. Na bijna drie jaar was het stadsspel verouderd. Het werd in augustus 2012 stopgezet zonder dat er een nieuw stadsspel werd gemaakt. Er werd geen extra info aangeboden via de gsm. In 2012 wordt de Grabbelpas geïntegreerd in de A-kaart, met de daarbij horende voordelen. 43

46 De Grabbelpas valt nu onder de A-kaart. Het gehele districtsaanbod is digitaal te raadplegen op en sinds begin 2012 kunnen alle activiteiten online gereserveerd worden. De reorganisatie van de werkingen voor kwetsbare jongeren zorgt voor vernieuwing. In 2012 start de organisatie Formaat nieuwe werkingen op Linkeroever en in Hoboken. De werkingen van Deurne Noord, Rozemaai en Luchtbal worden door de organisatie JES (stadslabo voor kinderen, jongeren en jongvolwassenen) in een nieuw kleedje gestoken. Er zijn nu drie partners die met een eigen expertise en invalshoek een werking voor kwetsbare jongeren uitbouwen; nieuwe accenten liggen vooral op competentieversterkend werken, zichtbaarheid in de buurt en het uitbouwen van een vrijwilligerswerking. Daarnaast werd ook de werking van Pleinontwikkeling gereorganiseerd; zo werd vanaf februari 2012 zaterdagwerk ingevoerd. Om de toegankelijkheid van het vrijetijdsaanbod te verhogen, wordt ook het jeugdwerk gestimuleerd om drempels weg te werken. Ook de A-kaart wordt als vrijetijdskaart gepromoot bij kinderen, tieners en jongeren. Gerealiseerd Antwerpen is een kinder- en jongerenmetropool. Kinderen, tieners en jongeren hebben voldoende ruimte in de stad. De stad Antwerpen streeft naar voldoende veilige en toegankelijke fuif- en experimenteerruimte voor jongeren en het jeugdwerk, en naar voldoende speelplekken voor kinderen. In 2012 starten de werken aan het voormalig stadsmagazijn in de Ankerrui. Dit wordt omgebouwd tot een jeugdcentrum. Er komt ook een deel van de jeugdculturele zone. De stad sluit hiervoor een samenwerkingsovereenkomst af met jeugdcentrum Scheld apen. De werf is gestart in juni De verhuis van de vzw Scheld apen naar het pand wordt gepland begin In Hoboken in Fort 8 komt ook een stuk van de jeugdculturele zone. In 2012 wordt een grondige gevelrenovatie uitgevoerd. De herstelling van de afwateringskanalen is gerealiseerd eind De gevelrenovatie is ook bezig. In Ekeren zal in het najaar van 2012 de tweede fase van de verbouwing van de districtsjeugddienst in de Veltwijcklaan klaar zijn. De jeugddienst wordt omgevormd tot een lokaal jeugdcentrum. Zowel de voorbouw, de repetitielokalen als de buitenruimte worden aangepakt. In uitvoering. In 2012 opent Casco, de fuifzaal onder de treinbedding aan het centraal station, zijn deuren. In uitvoering. Op Rozemaai starten de werken voor de uitbouw van een jeugdwerking voor maatschappelijk kwetsbare jongeren. De werken werden nog niet opgestart in Op Luchtbal starten de bouwwerken voor een jeugdwerking voor maatschappelijk kwetsbare jongeren in combinatie met een buurtsporthal en een gevechtssporthal. In 2012 werd aan het uitvoeringsdossier gewerkt. 44

47 Er wordt werk gemaakt van de brandveiligheid in jeugdwerkinfrastructuur door sensibiliseringsacties, vorming en de gezamenlijke aankoop van materialen. In 2012 wordt één gezamenlijk contract afgesloten voor de aankoop van brandblusapparaten voor jeugdverenigingen. Eén derde van de jeugdverenigingen schreven zich in voor de vorming evacueren. In totaal maakten zo 570 jonge vrijwilligers actief en bewust werk van veiligere jeugdlokalen. Ondertussen heeft 43% van de verenigingen een positief keuringsverslag voor zijn gas- en elektrische installaties. Voor 96% van de jeugdverenigingen werd een verbetertraject voor hun infrastructuur uitgewerkt. Gezien het grote veiligheidsrisico werd beslist om de gezamenlijke aankoop van veiligheidskasten (voor de opslag van gasflessen) met een jaar te vervroegen en de aankoop van brandblusapparaten met een jaar uit te stellen. In het vierde kwartaal konden erkende jeugdverenigingen een gratis veiligheidskast bestellen. De jeugddienst geeft ook in 2012 advies over speelruimte bij stadsontwikkelingsprojecten en verkavelingen. De jeugddienst was betrokken bij: Nieuw Zuid, Regatta, Droogdokkenpark, Singel Noord, Kievit Fase II, Scheldekaaien Sint Andries/Zuid, Cadix, omgeving Centraal Station, Operaplein, en Moerelei. Volgende speelterreinen zullen in gebruik kunnen genomen worden in 2012: Mastvest, Neerland en Stuivenbergplein. Deze speelterreinen werden in de loop van 2012 in gebruik genomen. Voor de opstart van nieuwe projecten van speelterreinen Robinsontuin (2050 Antwerpen), Arenaplein (Deurne), Te Boelaerpark (Borgerhout) en Ruggeveld-Boterlaar-Silsburg (Deurne) worden in 2012 inspraaktrajecten georganiseerd. Alle geplande inspraaktrajecten werden georganiseerd, behalve dat voor het speelbos (Ruggeveld), omdat het gehele project (Heraanleg Ruggeveld-Boterlaar-Silsburg) niet gestart is in Er wordt een communicatiecampagne over spelen in de stad uitgewerkt. In 2012 werd een nieuwe (digitale) speelterreinengids aangemaakt. Een globale communicatiecampagne werd, wegens financiële beperkingen, niet gerealiseerd. Kinderen en jongeren in Antwerpen zijn meer bezig met cultuur en sport. Door samenwerking tussen verschillende beleidsdomeinen, nemen meer kinderen en jongeren deel aan cultuur en sport in de stad. Kinderen en jongeren doen meer aan sport In 2012 wordt het actieplan Sport en onderwijs stad Antwerpen verder uitgevoerd. Hieronder vallen onder andere volgende projecten: uitwerken van een modelcontract voor het gebruik van het onderwijspatrimonium, voortrekkersscholen rond sport, beweging en gezonde voeding, het promoten en ondersteunen van de Eurofit-testbatterij Gerealiseerd, met uitzondering van de voortrekkerscholen. ZOEF! (naschools sportproject met het buitengewoon onderwijs), het Kleutermenu (een project voor de derde kleuterklassen waarbij de kleuters deelnemen aan twee sportieve en twee culturele activiteiten op maat per schooljaar) en Stimulus (bewegingslessen om de motoriek bij kleuters te ontwikkelen) werd georganiseerd. De twee koffers voor de Eurofit-testbatterij werden uitgewerkt door de school SIHA en zijn geleverd bij de uitleendienst van Buurtsport. Meer creatie- en toonkansen voor jongeren 45

48 De jeugddienst zoekt samen met de cultuurpartners naar toegankelijke en uitdagende creatie- en toonplekken voor jongeren. De jeugddienst werkte samen met het Netwerk Ontmoetingsruimte om toegankelijke locaties vooral in functie van fuifruimte - te vinden op vraag van jongeren. Er werd een volledige update gemaakt van bruikbare fuifruimte, er werden nieuwe jeugdverenigingslokalen gezocht in de binnenstad, Jaarlijks worden er drie nieuwe Troef-projecten geselecteerd. Via een Troef-project werken jongeren een idee uit. De bestaande Troefprojecten worden na één jaar geëvalueerd en indien positief, structureel ondersteund waar nodig. In 2012 stelden 26 jongeren zich kandidaat voor de Troefwedstrijd. Op 12 mei werden er drie projecten verkozen als winnaar van Troef! 2012: 1. Het inrichten van een snoezelruimte voor kinderen met een beperking 2. Een online jongerenplatform 3. Street Art met workshops en een magazine Meer kinderen en jongeren kennen en participeren in het culturele aanbod Negen onderwijsprojecten onderzoeken hoe basis- en secundaire scholen, het deeltijds kunstonderwijs én culturele instellingen op lange termijn kunnen samenwerken. Gerealiseerd. De 9 gerealiseerde projecten zijn: Villa Stuivenberg i.s.m. het FotoMuseum; De Zevensprong i.s.m. het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen en de Vlaamse Opera; Koninklijk Atheneum Hoboken i.s.m. Museum Red Star Line; BuSo Katrinahof en Onze Lieve Vrouw-college i.s.m. Museum Plantin-Moretus/prentenkabinet; Academie voor Muziek en Woord Berchem i.s.m. externe professionele regisseurs; Academie voor Muziek en Woord Borgerhout i.s.m. TRIX, vzw TROMP en AMUZ; Academie voor Muziek en Woord Merksem i.s.m. buurt Park Spoor Noord; Academie voor Muziek en Woord Ekeren i.s.m. cc Ekeren, Houthandel Antwerpen, I Solisti del vento, SKEPP, Retina Dance Company; Academie voor Muziek en Woord Deurne i.s.m. jeugddienst, Samenlevingsopbouw en CC Deurne. Het vormingsproject dat focust op het aanleren en versterken van competenties voor kunst- en cultuureducatie in vijf Antwerpse lerarenopleidingen, wordt afgerond. Vanaf het academiejaar worden de resultaten in de opleidingen ingevoerd. Gerealiseerd. - Karel de Grote-hogeschool, bachelor kleuteronderwijs De opleiding ontwikkelde mediatafels en test deze uit in kleuterscholen. Ze ontwikkelt ook een eigen visie op media-educatie en richtte hierover structureel lesonderdelen in. - Artesis Hogeschool, bachelor lager onderwijs De opleiding focuste op het stimuleren van de creativiteit van zowel de studenten als de docenten. Via vorming kregen de docenten training, waarna ze de opgedane ervaring in de opleidingsonderdelen integreerden. - Karel de Grote-hogeschool, bachelor secundair onderwijs, project Kunstvakken De opleiding hervormde de eigen opleidingsonderdelen van een lineair naar modulair aanbod en versterkte haar samenwerking met het culturele werkveld. - Plantijn Hogeschool, bachelor secundair onderwijs, project Kunstvakken De opleiding startte duurzame samenwerking met o.a. het modemuseum op, zodat de toekomstige leerkrachten de meerwaarde van kunst en cultuur in de praktijk ervaren. - Artesis Hogeschool, Koninklijk Conservatorium, specifieke lerarenopleiding Dankzij het project krijgen studenten lerarenopleiding van het conservatorium sinds dit academiejaar een domeinoverschrijdend, geïntegreerd opleidingsonderdeel, dat aansluit bij de geplande hernieuwing en vernieuwde competenties van het deeltijds kunstonderwijs. De organisaties die in Antwerpen naschoolse kinderopvang aanbieden, werken samen met de Antwerpse musea, cultuurcentra, bibliotheken en kunsthuizen. Dit om activiteiten aan te bieden tijdens de schoolvakanties. Vanaf de krokusvakantie 2012 kunnen minimaal 2000 kinderen tijdens de korte en lange vakanties deelnemen aan dit aanbod. 46

49 Gerealiseerd. Voorbeelden van realisaties zijn: - Bouwspeelplaats Den Dam (WEJA) ontving tweewekelijks voorlezers op het speelterrein; - Koraal vzw (speelplein) richtte workshops dans in voor de 8-12 jarigen op het speelterrein; - IBO Napewaki bezocht met de 6-8 jarigen het Muzieklabyrinth in destudio - De stedelijke IBO s bezochten het MAS, Museum Plantijn & Moretus en Mayer van den berg en kregen naast een rondleiding ook een workshop; - De bibbus bezorgde boekenpakketten op de speelterreinen en bezocht de eerste week van augustus 2012 acht speelterreinen met een vertelvoorstelling. In september 2011 werd het nieuwe project Kleutermenu gelanceerd. Indien positief geëvalueerd, wordt het project uitgebreid naar 100 kleuterscholen in het schooljaar Het eerste deel van het project werd in gerealiseerd met 30 scholen. Het project werd voor het schooljaar uitgebreid naar slechts 60 kleuterscholen (131 klassen) omwille van de noodzaak om de kwaliteit binnen het project te kunnen bewaren. Drie proeftrajecten in het deeltijds kunstonderwijs focussen op de wisselwerking tussen het leerplichtonderwijs en het deeltijds kunstonderwijs (DKO). Tegelijk worden netoverschrijdende vormingsmomenten voor leerkrachten georganiseerd. Projecten zijn opgestart en lopen verder door in schooljaar Lopende projecten zijn: - Samenwerking tussen DKO beeldende kunst Berchem en basisschool Via Lousia: realisatie van een muzisch huis op school, waar de kinderen tijdens de lessen ateliers krijgen. - Samenwerking tussen DKO Joepik (Park Spoor Noord) en t groene Eilandje: leerkrachten DKO geven vorming aan leerkrachten uit de basisschool om de muzische vorming kwalitatief te verbeteren. Daarnaast krijgen de leerlingen eerste graad lager onderwijs een halve dag per week atelier in het DKO. - Samenwerking DKO beeldende kunst GO! en KA Deurne: leerlingen derde graad secundair bouwden samen met het DKO een tentoonstelling in de school op (Splash!) Dit schooljaar wordt verdere samenwerking onderzocht. De doelgroepcommunicatie over het culturele aanbod wordt onderzocht. De resultaten moeten tegen september 2012 zorgen voor een geïntegreerde communicatie op maat van het onderwijs. Focusgroepen bibliotheek zijn afgerond, doelgroepencommunicatie voor de bib is opgestart. Focusgroepen met de musea lopen. De samenwerking tussen het hoger (kunst)onderwijs en de kunst- en cultuursector en de internationale uitwisseling wordt verder uitgebouwd. Gerealiseerd. Antwerpen Studentenstad en Stuvant blijven de cultuurcheque voor studenten hoger onderwijs organiseren en promoten in alle opleidingen. Gerealiseerd. - Stuvant en Antwerpen Studentenstad organiseren samen Cultoer (www.cultoer.be), een laagdrempelig cultureel instapaanbod als kennismaking met cultuurcheques. - bundelt het uitgebreide kortingsaanbod voor studenten - Op berichten jonge verslaggevers (studenten) over actuele culturele activiteiten en culturele tips voor (cultuurcheque)studenten. - Op Studay 2012 stelden Antwerpen Studentenstad en Stuvant een uitgebreid cultureel aanbod en de cultuurcheque voor. De samenwerking tussen de werkingen maatschappelijk kwetsbare jeugd en de Antwerpse musea, wordt voortgezet en uitgebreid naar 10 musea. 47

50 In 2012 werden verdere voorbereidingen genomen om het project verder te zetten, maar de uitbreiding werd niet gerealiseerd. Een nieuw door onderwijs en cultuur gezamenlijk gefinancierd subsidiereglement ondersteunt vanaf januari 2012 samenwerkingsprojecten tussen cultuur en onderwijs. Middelen voor projectondersteuning kunsteducatieve projecten werden via een verhuizing binnen het kader van de huidige reglementering verhoogd van euro/jaar naar euro. In samenspraak met lokaal cultuurbeleid, kunstenbeleidscoördinator, onderwijsbeleid en de subsidiecel Cultuur en Sport werd beslist geen nieuw reglement op te stellen voor enkel de kunsteducatieve projecten, maar te streven naar een algemene herziening en afstemming van de bestaande reglementen in de volgende legislatuur. De stad Antwerpen neemt de regie op van kinderopvang op haar grondgebied. De stad Antwerpen investeert in de uitbouw van de regiefunctie voor kinderopvang. Doel is de kinderopvang op het grondgebied van de stad efficiënt en effectief te organiseren, erover te informeren en bekend te maken. In 2012 onderneemt de dienst regie kinderopvang volgende acties: Via een up-to-date website en brochures over kinderopvang wordt informatie voor gebruikers en aanbieders gecentraliseerd en ter beschikking gesteld. De huidige website wordt grondig herzien. De brochures kinderopvang 0-3 jaar werden 2 keer bijgewerkt en verspreid. Het overzicht met de vakantieopvang wordt 3 keer per jaar verspreid. Een grondige herziening van de website is niet gebeurd. Dit project kreeg geen prioriteit. Het is beter de grondige herziening te realiseren als het nieuwe decreet kinderopvang wordt ingevoerd, waardoor er sowieso grote aanpassingen dienen te gebeuren. De herziening gebeurt samen met de website van de studiewijzer. De website wordt wel voortdurend up to date gehouden en er werden een aantal quick wins gerealiseerd. Het aantal gebruikers van de website blijft stijgen: we noteren een toename van 41% ten opzichte van vorig jaar. In 2012 wordt opnieuw ingezet op het creëren van nieuwe, duurzame opvangplaatsen in de particuliere sector door financiële ondersteuning via de opstartpremie, de terugbetaling van de kosten voor een brandveiligheidsverslag en begeleiding bij de opstart (onder andere via het bedrijvenloket) en bij problemen, zodat zoveel mogelijk initiatieven hun attest van toezicht (via Kind en Gezin) verwerven of behouden. Deels gerealiseerd: eind 2012 is euro van de euro voor de opstartpremies uitbetaald, dit komt overeen met 209 nieuwe plaatsen. Er stopten ook een aantal initiatieven en zelfstandige onthaalouders waardoor er voor het eerst een negatieve groei was ten opzichte van Dit heeft te maken met het feit dat de sector in onzekerheid leeft in verband met het nieuwe decreet kinderopvang. Velen durven niet op te starten omdat de concurrentie met de inkomensgerelateerde opvang groot wordt, en het niet zeker is of en wanneer ze in het systeem kunnen instappen. Vlaanderen bepaalt wanneer er zelfstandige inkomensgerelateerde plaatsen bijkomen: In 2012 kreeg Antwerpen geen plaatsen toegewezen. Het reglement voor de terugbetaling van de kosten voor een brandveiligheidsverslag werd in oktober goedgekeurd, er werd voor euro terugbetaald. Het overleg met de verschillende partners wordt bestendigd: het IBO overleg (buitenschoolse opvang), het speelplanoverleg (vakantieopvang), het DVO overleg (diensten voor onthaalouders), het okido overleg (lokale diensten buurtgerichte opvang), het lokaal overleg kinderopvang (adviesraad kinderopvang), het zelfstandigenoverleg (zelfstandige sector), en uitgebreid met de erkende sector. Gerealiseerd. 48

51 In samenwerking met vzw Werk en Economie (WNE) worden opleidingen georganiseerd voor eerstelijns hulpverleners met als doel mensen in kansarmoede beter naar kinderopvang toe te leiden. De opleiding werd uitgesteld omdat het nieuwe decreet kinderopvang op zich liet wachten. Er werden wel regelmatig kleine opleidingen op maat gegeven voor verschillende partners, zoals OCMW, Huis van het Nederlands, werkwinkels,... Deze toeleiders worden ingeschakeld om kansengroepen te bereiken. De contactpunten kinderopvang, opgestart in juni 2011, worden verder uitgebouwd en geoptimaliseerd. Het contactpunt draait intussen op volle toeren en haalde de kaap van de vragen. Zo n 86% van de dringende opvangvragen kon positief worden afgesloten. Het aantal initiatieven dat vrije plaatsen doorgeeft blijft groeien, de samenwerking met toeleiders werd positief geëvalueerd. De voorbereidingen voor het lokaal loket kinderopvang en de nieuwe regelgeving (decreet kinderopvang) worden gestart/verdergezet, naargelang de stand van zaken eind 2011 (afhankelijk van de timing van Kind en Gezin). De start van het centraal loket is door Vlaanderen uitgesteld tot De vorderingen van Kind en Gezin werden op de voet gevolgd en de basis werd gelegd voor de start van het lokaal loket: samenwerking met de kinderopvangsector. Elke Antwerpenaar heeft recht op kwaliteitsvolle en toegankelijke kinderopvang. De stad Antwerpen wil in samenwerking met andere partners meer kinderopvang aanbieden. In 2012 wordt voor minstens 90 kinderen bijkomende opvang gerealiseerd in de kinderdagverblijven Brabbel en Deugniet. Gerealiseerd. Het nieuwe kinderdagverblijf Brabbel werd opgeleverd op 20 februari 2012 (+ 42 kinderen). Met de verhuis van Brabbel naar de nieuwe locatie kwam ook de bijkomende capaciteit in Deugniet vrij (+ 52 kinderen). In 2012 worden drie nieuwe locaties opgeleverd: o tijdelijke locatie Pagadder (systeembouw) vanaf juni 2012; Gerealiseerd. De uitbreiding van kinderdagverblijf Pagadder werd op 25 juni 2012 opgeleverd (+ 72 kinderen). o kinderdagverblijf Parkvilla (Speelpleinstraat) vanaf augustus 2012; Gerealiseerd met 3 maanden vertraging. Het nieuwe kinderdagverblijf Parkvilla werd opgeleverd op 19 november 2012 (+120 kinderen). o kinderdagverblijf IGLO vanaf oktober Niet gerealiseerd binnen de geraamde timing. Als gevolg van weerverlet heeft de aannemer achterstand opgelopen. In 2012 gaan 2 nieuwe kinderdagverblijven in bouwfase: o kinderdagverblijf Tweemontstraat; Gerealiseerd. Het project liep een vertraging van 6 maanden op door een fout in het bestek. De bouw van het nieuwe verblijf startte op 1 oktober 2012 (+ 72 kinderen). o Kinderdagverblijf Mastvest. 49

52 On hold wegens negatief advies van Vlaanderen. In 2012 wordt een definitief ontwerp opgeleverd voor twee nieuwe kinderdagverblijven: o kinderdagverblijf Van Luppenstraat; Gerealiseerd. o kinderdagverblijf Confortalei. Gerealiseerd. In 2012 gaat het nieuwbouwproject Neuze Neuze in ontwerpfase. Dit nieuwbouwproject loopt in samenwerking met het stedelijk onderwijs. Gerealiseerd. Eind 2012 werd de ontwerpfase afgerond. De realisatie van de nieuwe kinderdagverblijven, in combinatie met de verhoogde bezetting in de bestaande verblijven naar 90%, moet ertoe leiden dat tegen eind extra kinderen kunnen worden opgevangen in de stedelijke kinderopvang. Gerealiseerd. In kwartaal 4 waren er 511 meer kinderen ingeschreven. Aangezien de bijkomende capaciteit in Parkvilla nog niet volledig ingevuld is, zal dit aantal nog stijgen. De verzelfstandiging van de kinderdagverblijven en de dienst voor onthaalouders wordt verder opgevolgd. Gerealiseerd. De statuten en de beheersovereenkomst worden doorgelicht en indien nodig aangepast. Samen met de Antwerpse bibliotheken, Stichting Lezen en VAGGA wordt er ook verder gewerkt aan opvoedingsondersteuning, gezondheidsondersteuning en taalontwikkeling. Het project rond taal wordt verdergezet en uitgebreid naar de dienst voor onthaalouders. Dit project loopt in samenwerking met de bibliotheken en Stichting Lezen. De samenwerking met VAGGA rond welzijn en gezondheid wordt geëvalueerd en indien nodig bijgestuurd. Gerealiseerd. In samenwerking met de stedelijke bibliotheken is er een boekenpakket samengesteld voor elk verblijf en elke onthaalouder. Elk startend kind ontvangt een tas met daarin informatie over de werking van de bibliotheek, tips rond lezen en voorlezen en een knisperboekje. Elk kind dat overgaat naar de peutergroep ontvangt een tas met dezelfde informatie en een boekje, dat speciaal ontworpen is door Joke Van Leeuwen (voormalig stadsdichter). AG Kinderopvang werkt ook samen met VAGGA (Vereniging Ambulante Geestelijke Gezondheidszorg Antwerpen). De rol van VAGGA is de volgende: - Vragen beantwoorden van medewerkers uit de stedelijke kinderopvang rond het welbevinden van het kind en mogelijke ontwikkelingsproblemen (bijvoorbeeld: bijtgedrag, eetgewoonten, taalontwikkeling, ). Dit gebeurt via mail of via een telefonisch spreekuur. - Op vraag van het kinderdagverblijf en met toestemming van de ouders het uitvoeren van observaties. - Doorverwijzen van ouders naar gespecialiseerde hulpverlening. Het project kinderen bewegen van jongs af, waarin wordt samengewerkt met de vzw Antwerpen Sportstad en de vzw Stimulus, wordt verdergezet. Gerealiseerd. In 2012 werden de laatste opleidingen in samenwerking met Stimulus afgerond. Het project werd opgestart in Doel van het project was begeleiding en leidinggevenden op te leiden om baby s en peuters te stimuleren om meer te bewegen. De opleiding bestond uit een theoretische inleiding, waarbij het belang van beweging bij de ontwikkeling van het kind werd 50

53 uiteengezet. Daarnaast kregen de medewerkers voorbeelden van oefeningen en activiteiten, die beweging stimuleren. Er zijn ook een handboek en activiteitenfiches ontwikkeld om de begeleiding en de leidinggevenden te ondersteunen. De stad zet bij de toewijzing zijn voorrangsbeleid voor werkende ouders verder zonder de sociale functie van kinderopvang voor kansengroepen in het gedrang te brengen. Gerealiseerd. Bij de toewijzing van een plaats in de stedelijke kinderopvang worden voorrangsregels toegepast. Zo wordt er voorrang gegeven aan werkende alleenstaande ouders en aan werkende tweeoudergezinnen. Ook inwoners van Antwerpen krijgen voorrang. Daarnaast volgt AG Kinderopvang de regelgeving van Kind en Gezin, die stelt dat minstens 20% van de capaciteit is voorbehouden voor kansengroepen (alleenstaande ouders, ouders met een laag arbeidsinkomen, opvang omwille van draagkracht). Op deze manier zorgt AG Kinderopvang ervoor dat er een evenwicht is tussen de economische en de sociale functie van kinderopvang. Elke Antwerpenaar heeft recht op kwaliteitsvolle en toegankelijke kinderopvang voor en na de schooluren en tijdens alle vakanties. Uitbreiding van de werking van buitenschoolse kinderopvang is noodzakelijk om extra opvangplaatsen te realiseren. In functie hiervan worden in de loop van schooljaar nieuwe initiatieven buitenschoolse opvang (IBO) (Hardenvoort en Van Trierstraat) geopend. Het aantal plaatsen zal zo uitgebreid worden van 364 tot extra plaatsen werden gerealiseerd. In IBO t Stasjon, Hardenvoort 55, 2060 Antwerpen werden 63 extra opvangplaatsen gerealiseerd. Dit IBO is gelegen in het nieuwe Park Spoor Noord. In IBO Dobbelido, Van Trierstraat 30, 2018 Antwerpen werden 42 extra opvangplaatsen gerealiseerd. Met de opstart van dit IBO werd meteen ook het eerste stedelijk IBO in het vrije net gerealiseerd. Daarmee wordt nu dus effectief in elk net een stedelijk IBO gehuisvest. Ouders van kinderen met een extra zorgbehoefte kunnen voorlopig weinig tot geen gebruik maken van buitenschoolse opvang omwille van de soms zeer specifieke problematiek en bijhorende aanpak en infrastructurele noodzaken. In de loop van schooljaar wordt bekeken of één vestigingsplaats van een IBO kan beantwoorden aan deze specifieke noden. 10 plaatsen in een IBO voor kinderen met extra zorgbehoefte zijn in voorbereiding. Locatie werd gevonden in de Terlindenhofstraat en een samenwerking met Voluntas (centrum voor gezinnen en personen met een handicap) werd afgesloten. Omwille van hun grotere kwetsbaarheid hebben kleuters en jonge kinderen in de eerste plaats ook tijdens opvangmomenten behoefte aan een veilig nest. Tegelijk hebben oudere kinderen ook nood aan een nest, een uitvalsbasis van waar zij kunnen uitvliegen en deelnemen aan allerlei activiteiten en waarnaar zij kunnen terugkeren wanneer ze daar behoefte aan hebben. Dit wordt versterkt en verder uitgewerkt samen met zowel interne als externe partnerorganisaties. Extra samenwerkingen werden opgezet met verscheidene organisaties bvb : sport, cultuur, Onder andere: - Samenwerking met het MAS: sinds vorig jaar werd het aanbod naar kleuters uitgebreid. BKO werd hier als proeftuin gebruikt. - Biodroom: Het aanbod werd aangepast voor kleuters. BKO werd hier als proeftuin gebruikt. - Picnic bij de Buren (vzw Luxemburg): aanbod werd afgestemd op de werking van BKO - Samenwerkingsverband met Jespo: kinderen krijgen de mogelijkheid om vanuit het IBO deel te nemen aan Jespo sportactiviteiten. Kinderen worden opgehaald uit het IBO en daarna teruggebracht indien nog extra opvang nodig is. - Extra sportaanbod tijdens de paas- en zomervakantie door jobstudenten, ingezet door BKO. 51

54 Beleidsdomein jeugd draagt bij aan de doelstelling Iedere Antwerpenaar leert een bekwame stadsburger te zijn. Opvoedingsondersteuning In 2012 blijft de stad de regie voeren bij het aanbieden van opvoedingsondersteuning aan ouders en opvoeders. De adviesraad opvoedingsondersteuning en projecten van het steunpunt worden verder ondersteund. De stad werkt hierbij nauw samen met de vele uitvoerende partners op het veld. In 2012 voerde de stad verder de regie bij het aanbieden van opvoedingsondersteuning aan ouders en opvoeders. De adviesraad opvoedingsondersteuning en projecten van het steunpunt werden verder ondersteund. Via de adviesraad opvoedingsondersteuning werd het aanbod opvoedingsondersteuning in Antwerpen gecoördineerd en afgestemd op elkaar. Ook in 2012 kunnen kwetsbare kinderen van 0 tot 12 jaar en hun gezin terecht in de Centra voor Kinderzorg en Gezinsondersteuning (CKG). Voor 2012 zijn een kwaliteitsvolle dienstverlening dicht bij de Antwerpse burger, alsook samenwerking met partners van groot belang. In 2012 werd de erkende capaciteit uitgebreid tot 148 kwetsbare kinderen van 0 tot 12 jaar en hun gezin die terecht kunnen in de Centra voor Kinderzorg en Gezinsondersteuning. De CKG s werden op 1 april 2012 opgenomen binnen de werking van het Zorgbedrijf. 52

55 Cultuur Cultuur in Antwerpen is - een recht - van iedereen: iedere Antwerpenaar heeft toegang tot actuele kennis-, informatie-, ontmoetings-, en culturele voorzieningen met bijzondere aandacht voor dienstverlening op maat. In 2012 wordt er geïnvesteerd in de optimalisatie van enkele districts- en wijkbibliotheken. Daar waar een bibliotheek en een cultuurcentrum een locatie delen, worden er verdere stappen gezet in de realisatie van een geïntegreerde werking: In het kader van de realisatie van het masterplan bibliotheken Hoboken wordt in 2012 de werking van het vrijetijdscentrum in Hoboken verder uitgebouwd. De bestaande bibliotheekbalie werd ingericht als vrijetijdsbalie. Klanten kunnen hier terecht voor de producten van de jeugddienst, het cultuurcentrum en de bibliotheek. De backoffice diensten van de jeugddienst, de medewerkers van het cultuurcentrum en de bibliotheek werden samen ondergebracht in het vrijetijdscentrum. Er werd een gezamenlijk actieplan opgesteld en uitgevoerd. In het kader van de realisatie van het masterplan bibliotheken Deurne en Ekeren wordt er vanaf 2012 gefaseerd geïnvesteerd in een herinrichting van de districtsbibliotheken Couwelaar in Deurne en Driehoek in Ekeren. Er werd niet gestart met de herinrichting van bibliotheek Couwelaar te Deurne. Dit dossier liep vertraging op omdat deze bibliotheek erkend werd als beschermd gebouw. Tijdens deze procedure mochten er geen werken uitgevoerd worden aan het gebouw. De renovatie van bibliotheek Driehoek in Ekeren werd niet uitgevoerd. In 2012 wordt het aanbod van de wijkbibliotheken Elsschot in 2050 Antwerpen-Linkeroever en Groenenhoek in Berchem geoptimaliseerd. Tevens wordt de werking van cc Link verder geïntegreerd in de bibliotheek. In bibliotheek Elsschot werd een leeshoek ingericht, er gebeurde een update van de collectie en er werd geïnvesteerd in een dvd collectie. In bibliotheek Groenenhoek werd de collectie aangepast aan het profiel van een wijkbibliotheek, de ruimte werd opgefrist en er werd een kleine leeshoek geïnstalleerd. CC Link heeft een kantoorruimte ter beschikking in de bib. De samenwerking en integratie verloopt goed, maar louter op projectbasis en voorlopig dus nog niet structureel. In 2012 worden de eerste stappen gezet voor de integratie van de werking van de bibliotheek en het cultuurcentrum zowel in Sint-Andries als Luchtbal. Een fysieke integratie werd niet gerealiseerd omdat er geen budget was om de nodige infrastructuurwerken uit te voeren. Het masterplan Borgerhout met bibliotheek wordt verder uitgewerkt. Er werd een eerste conceptnota over de invulling van een nieuwe bibliotheek in Borgerhout uitgewerkt. In 2012 wordt onderzocht of de werking van bibliotheek Sint Andries geïntegreerd kan worden in het cultureel ontmoetingscentrum Sint-Andries (costa). In 2012 worden de eerste stappen gezet voor de integratie van de werking van de bibliotheek en het cultuurcentrum zowel in Sint-Andries als Luchtbal. De eerste stappen voor integratie van de werking werden gezet. Zo is er een bibpunt in costa, worden kranten en tijdschriften uitgewisseld tussen bib en costa en organiseerden ze samen Camping costa. 53

56 In 2012 wordt een performante en laagdrempelige internettoegang in alle districtsbibliotheken gerealiseerd. Dit werd volledig gerealiseerd. De bibliotheek van Wilrijk koopt een zelfbedieningssysteem voor de klanten aan. Deze aankoop is gebeurd. De provincie Antwerpen beheert het stedelijk bibliotheeksysteem. Om de werking van dit systeem te garanderen worden er middelen voorzien voor een vernieuwing van de huidige versie en voor uitbreidingen. De nodige middelen werden voorzien. Er werd een oplijsting gemaakt van de nodige uitbreidingen en aanpassingen en de bestelling werd geplaatst bij Cipal, de leverancier van de provincie. De uitvoering ervan moet nog gebeuren. In 2012 wordt de samenwerking tussen scholen en de bibliotheek verder geoptimaliseerd. Dit om tot een beter aanbod te komen in alle graden en types van het onderwijs: kleuter, lager, secundair en bijzonder onderwijs. Er werden focusgroepen opgericht tussen bibliotheek en onderwijs om tot een betere afstemming van de dienstverlening te komen. Alle huidige initiatieven van de bibliotheek voor kleuter- en lager onderwijs werden geïnventariseerd en de spreiding van het aanbod werd geanalyseerd. Hieruit kunnen in de toekomst eventuele verdere acties voor optimalisatie afgeleid worden. Er wordt een derde bibliotheekbus in gebruik genomen en voor de scholen die gebruik maken van de bibliotheekbus wordt een inhoudelijk aanbod uitgewerkt. De derde bibbus werd in september 2012 in gebruik genomen. Voor de klassen die de bus bezoeken werden introducties op maat uitgewerkt. Er wordt in samenwerking met het stedelijk basisonderwijs een project uitgewerkt waarbij, in de vorm van een schoolbibliotheek, een bibpunt wordt gerealiseerd in Het Anker (2018 Antwerpen). In april 2012 werd een bibpunt geïnstalleerd in het administratief centrum het Anker. Er maken 44 klassen gebruik van dit bibpunt. In 2012 zetten de bibliotheken in op het bereik van verschillende doelgroepen. Om buurtbewoners, kansarmen en nieuwkomers beter te bereiken, worden bibpunten geïnstalleerd in Elcker-Ik (vormings- en ontmoetingscentrum in 2018 Antwerpen), Eva (Ekerse vooruitstrevende actiegroep) en Dinamo (buurtwerking samenlevingsopbouw Deurne-Noord). Ook in Mariaburg (Ekeren) wordt in samenwerking met lokale verenigingen aan een bibpunt gewerkt. Er werden bibpunten geïnstalleerd in Elcker-Ik, Dinamo en EVA. In de voormalige bibliotheek Mariaburg is voorlopig nog geen bibpunt geïnstalleerd. De bibliotheek zal hierover in gesprek gaan met de nieuwe bewoner van dit pand namelijk wijkwerking Mariaburg vzw. Er wordt een nieuw ticketingsysteem voor de cultuurcentra aangekocht. Gerealiseerd. De scope werd uitgebreid naar sport, musea en toerisme. In Ekeren wordt het kasteel in Hof De Bist gerenoveerd. Hierin zullen het cultuurcentrum en het documentatiecentrum Noorderpolder zich vestigen. Het onderbrengen van het documentatiecentrum Noorderpolder in Hof de Bist is bouwtechnisch niet mogelijk (problemen met monumentenzorg, brandweer en milieuvergunning). In overleg met het district vindt het documentatiecentrum een vaste plek in het gemeenschapscentrum Mariaburg. De renovatie is niet volledig afgelast: de renovatie van Hof de Bist tot (bescheiden) cultuurcentrum met kantoren gaat door volgens plan. 54

57 De werken aan het Gravenhof voor de bouw van het vrijetijdscentrum Hoboken gaan van start. Niet gerealiseerd. Het project heeft omwille van verschillende redenen vertraging opgelopen. De belangrijkste vertraging kwam door een klacht van buurtbewoners. Er moest een parkbeheersplan opgesteld worden en het oorspronkelijke ontwerp werd grondig hertekend. De werken aan vrijetijdscentrum De Schelde in Zandvliet starten. Niet gerealiseerd. Het project heeft omwille van verschillende redenen vertraging opgelopen. Cultuur in Antwerpen is - een recht - van iedereen: er is een nog betere toegankelijkheid, communicatie en spreiding van culturele activiteiten over de hele stad. Al wat in Antwerpen aan culturele activiteiten gedijt of ondersteund wordt, wordt gekenmerkt door een geest van stedelijkheid, toegankelijkheid en openheid en draagt bij tot een samenleving die tegelijk divers én samenhangend is. In 2012 zullen de resultaten, voortgang en verwezenlijkingen van het huidige cultuurbeleidsplan geëvalueerd worden met alle partners en gebruikers via overlegmomenten en -fora. Gerealiseerd. De partners van het lokaal sociaal beleid (LSB), het netwerk vrijetijdsparticipatie voor mensen in armoede en de stedelijke cultuurraad werden betrokken bij de evaluatie. Voorbeelden van overlegmomenten en fora: het regieteam LSB evalueerde de verankering van het lokaal cultuurbeleid in het lokaal sociaal beleid, met onder meer aanbevelingsnota s rond het omnio-statuut en de A-kaart; het netwerk voor vrijetijdsparticipatie voor mensen in armoede evalueerde de voorbije werking en bundelde de bevindingen in een 10-punten nota (aanbevelingen als basis voor nieuwe convenant); de cultuurraad werkte, via thematische werkgroepen, naast een aanbevelingennota rond de A-kaart tevens een memorandum uit. In 2012 is de geïntegreerde cultuurwerking maximaal afgestemd op de organisatiestructuur van de districten. De vzw s lokaal cultuurbeleid functioneren optimaal als uitvoerder van het geïntegreerde cultuurbeleid. Hiervoor zijn de nodige afspraken per district gemaakt en hebben alle partners, op basis van een gezamenlijk actieplan, voldoende middelen overgeheveld naar de vzw. Gerealiseerd. Tegen eind 2012 zijn de bestaande samenwerkingsovereenkomsten tussen stad (de districten) en de vzw s lokaal cultuurbeleid uitgebreid. Het district draagt hiervoor de uitvoering van het cultuurbeleid samen met de middelen over aan de vzw s. Hiervoor zijn de nodige afspraken gemaakt in een actieplan per district. Er is een samenwerkingsovereenkomst opgesteld tussen stad Antwerpen en de vzw lokaal cultuurbeleid van respectievelijke districten Berendrecht - Zandvliet - Lillo, Berchem en Wilrijk. In Deurne en Merksem ligt een ontwerp klaar. In districten Antwerpen, Borgerhout, Ekeren, Hoboken zijn gesprekken lopende. In 2012 wordt Liefhebber volledig (inclusief middelen voor werking en personeel) geïntegreerd in de werking van het Huis voor de Amateurkunsten. Tevens wordt het amateurkunstenbeleid verder afgestemd op de geïntegreerde cultuurwerking in de districten. Fameus, broedplaats voor amateurkunsten, is het nieuwe aanspreekpunt voor alle amateurkunstenaars en verenigingen sinds 1 september Het integreert de vroegere werkingen van amateurkunsten: Huis voor de amateurkunsten, Liefhebber en Fonds voor Talentontwikkeling. 55

58 In 2012 wordt de ondersteuning naar de lokale erfgoedpartners in de districten uitgebreid. In samenwerking met het MAS worden zij waar mogelijk mee partner van het geïntegreerd cultuurbeleid van het district. Gerealiseerd. Met elk district werd een erfgoedconvenant afgesloten via de vzw lokaal cultuurbeleid. Hierbij worden middelen overgedragen voor de realisatie van specifieke erfgoedprojecten op maat van het district. De aanbevelingen van het cultuurparticipatieplan worden omgezet in acties binnen de stedelijke culturele instellingen. Op basis van de aandachtspunten uit het participatieplan maakten de cultuurcentra, bibliotheken en districten een prioriteit van acties die ze uitvoerden, met relevante partners volgens het thema. Ook naar de toekomst toe biedt dit plan een leidraad voor verdere implementering van kleine of meer uitgebreide acties rond prijs, promotie, product, personeel, plaats en partnerbeleid. Aan alle Vlaamse en/of provinciale culturele instellingen die een structurele stedelijke subsidie ontvangen (onder andere Het Toneelhuis, HETPALEIS, De Vlaamse Opera, defilharmonie, het Koninklijk Ballet van Vlaanderen, ) wordt gevraagd om een zelfevaluatie-instrument te implementeren en gedetailleerd te rapporteren over de inspanningen die zij leveren op gebied van participatie op elk onderdeel van hun werking. Dat moet de stad in staat stellen om in de toekomst de voortgang van het participatiebeleid beter in kaart te brengen. Instrument is geïmplementeerd en de culturele instellingen hebben hierin hun inspanningen geregistreerd zodat in de toekomst deze gegevens kunnen worden opgevolgd. In 2012 wordt de A-kaart verder uitgebouwd tot een belangrijk instrument om de cultuur- en sportparticipatie te verhogen. De uitbreiding van het aanbod met niet-stedelijke partners is een prioriteit. Verder wordt vooral ingezet op het ontwikkelen van mogelijkheden tot verzilveren van gespaarde punten bij de vrijetijdspartners. Een belangrijk aandachtspunt bij de verdere ontwikkeling van de A-kaart blijft de doelgroep van de Omnio-statuuthouders, zodat deze kaart ook expliciet een hefboom wordt voor het tegengaan van de uitsluiting van mensen die in armoede leven. Er zijn momenteel 16 partners met een aanbod, waarvan acht niet-stedelijke partners (AMUZ, Modemuseum, de Roma, Zomer van Antwerpen, Badboot, Sportoase, de Zoo, Port of Antwerp Giants); daarnaast kan je op verschillende stadsevenementen met de kaart terecht. Dit aanbod kan zeker nog verder groeien om van de A-kaart effectief het instrument bij uitstek te maken voor participatie. Het derde kwartaal 2012 zijn er A-kaart houders met een omnio-statuut, goed voor 12% van het totaal aantal A-kaart houders. In 2012 blijft het uitbouwen van een vrijwilligersbeleid een prioriteit. In elk district gaan we de samenwerking aan met verschillende partners, zetten we de eigen vrijwilligerswerking van de bibliotheken en culturele centra in en gebruiken we elke opportuniteit om te komen tot een echt vrijwilligersbeleid. De stedelijke nota wacht op een definitieve goedkeuring. De uitrol op lokaal niveau en bij de verschillende partners wordt nog verder uitgewerkt. Antwerpen houdt van kunst. Kunstenaars maken mee de stad. Stad Antwerpen plaatst creatie, innovatie en culturele diversiteit in het hart van de stedelijke identiteit. Zo bepalen kunstenaars en kunstenorganisaties mee het positieve beeld van de eigen stad bij de bewoners en zorgen zij ervoor dat Antwerpen een sterke uitstraling heeft als kunstenstad, zowel in de regio als internationaal. In 2012 wordt een internationaal beeldende kunstenproject georganiseerd. Hierbij ligt de focus op het Middelheimmuseum maar wordt er ook nauw samengewerkt met diverse hedendaagse beeldende kunstactoren in Antwerpen zoals het Museum van Hedendaagse Kunst Antwerpen (M HKA), Extra City, AIR en andere. 56

59 Gerealiseerd. Er werd een artistieke en infrastructurele upgrade gerealiseerd voor het Middelheimmuseum, met ondermeer de Horti Flora, een nieuw paviljoen en drie belangrijke collectie-aanvullingen. Het geheel ging gepaard met een succesvolle zomertentoonstelling. Tijdens de zomer vol kunst 2012 organiseerde de stedelijke musea de tentoonstelling PIETA S van Jan Fabre in de Parkloods aan Park Spoor Noord. Tevens werd de retrospectieve tentoonstelling Jimmie Durham in het M HKA financieel ondersteund door de stad Antwerpen. Door de stad werd een handige bezoekersgids met een overzicht van alle zomertentoonstellingen uitgegeven en verspreid. De samenwerking tussen de stedelijke musea, het M HKA en het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen wordt versterkt, met als doel om op regelmatige basis belangrijke tentoonstellingen over moderne en hedendaagse kunst te organiseren in Antwerpen. Zo wordt onder andere een tentoonstelling in het kader van Mons, culturele hoofdstad 2015, voorbereid. Gerealiseerd. De tentoonstelling Meesterwerken in het MAS in het Museum aan de Stroom werd verdergezet. In het M HKA werd de tentoonstelling Jimmie Durham georganiseerd. De samenwerking met Mons staat nog in een embryonaal stadium. Het atelierbeleid wordt onder leiding van de vzw AIR verder uitgebouwd en verbreed naar de creatieve bedrijven. Eind december 2012 stelt AIR/Studio Start aan 95 mensen een betaalbare werkruimte ter beschikking. Het gaat hier om 52 kunstenaars en 43 creatieve ondernemers. Eind 2012 staan echter nog 153 mensen op de wachtlijst. De regelgeving voor subsidies aan kunstorganisaties wordt geoptimaliseerd. Niet gerealiseerd, omdat dit financiële consequenties op langere termijn heeft. Het overleg en de dialoog met de diverse kunstsectoren wordt geoptimaliseerd (voor podiumkunsten en muziek met het Antwerps Kunstenoverleg (AKO), en met de beeldende kunsten organisaties). Dit overleg heeft de aanzet gegeven tot het formuleren van een memorandum van AKO en van de beeldende kunsten. Er is een constructief overleg met de Antwerpse cultuurraad, in de eerste plaats met de werkgroep kunsten om het huidige cultuurbeleidsplan te evalueren. Er is overleg geweest, maar voor de kunstensector is AKO (Antwerps Kunstenoverleg) een aangewezen gesprekspartner (cfr punt hoger). De vzw Antwerpen Open bereidt de vooropening van het museum Red Star Line en de viering van 350 jaar Academie voor Schone Kunsten in Antwerpen mee voor. Gerealiseerd. Van 28 april tot 13 mei 2012 organiseerde de vzw Antwerpen Open in samenwerking met Musea en Erfgoed Antwerpen op en rond de site van het toekomstige Red Star Line Museum een cultureel festival met tal van activiteiten (28 verschillende producties samen goed voor 48 activiteiten): rondleidingen, wandelingen, boottochten, muziektheater, films, enz. Tijdens dit festival konden de aanwezigen kennis maken met de historische gebouwen, het museumproject en de context van de Red Star Line. De mediarespons was uitgebreid en positief. Tijdens het festival werd euro sponsoring voor het toekomstige museum verzameld. De vzw Antwerpen Open is uitvoerend producent voor het evenement Happy Birthday dear academie. In 2012 wordt de vzw Antwerpen Open weer performant voor de regie van grote culturele events zoals de vooropening van de Red Star Line en de viering van 350 jaar Academie voor Schone Kunsten in Antwerpen. 57

60 Gerealiseerd. De vzw Antwerpen Open is gehuisvest in Den Bell. Zowel de bedrijfsdirecteur van cultuur, sport en jeugd als de kunstenbeleidscoördinator volgen de vzw van heel nabij op. De samenwerking met grote Vlaamse culturele instellingen, zoals de Vlaamse Opera, het Koninklijk Ballet van Vlaanderen en defilharmonie wordt geformaliseerd via beheersovereenkomsten. De beheersovereenkomst met defilharmonie is afgewerkt en goedgekeurd door college en defilharmonie. De beheersovereenkomst met de Vlaamse Opera is klaar in ruwe versie maar door de lopende gesprekken in verband met een mogelijke fusie van de Vlaamse Opera met het Ballet van Vlaanderen werd deze niet afgewerkt. Dit is ook de reden waarom er momenteel geen overeenkomst met het Ballet van Vlaanderen is. Ook wordt actief meegewerkt aan en toegezien op een optimaal gebruik van de infrastructuur door de Vlaamse grote culturele instellingen en andere grote culturele partners. Gerealiseerd. Binnen de beheersovereenkomsten met kunstinstellingen worden de stadsdagen verankerd. De stad biedt ondersteuning bij en optimaliseert het gebruik van de infrastructuur van de podiumkunsten als presentatieplek. Gerealiseerd. Er gebeuren investeringen in stedelijke infrastructuur die door kunstinstellingen worden gebruikt, zoals Operagebouw, Bourla, Zuiderpershuis. Voorbereiding kandidatuur van de stad Antwerpen als UNESCO creative city of literature. Gerealiseerd. Dossier werd aangemaakt, maar nog niet ingediend. Toegankelijk maken van cultureel erfgoed, musea en monumenten voor een groot en divers publiek - bewoners en bezoekers -. De stad maakt haar musea en monumenten toegankelijk door ze aantrekkelijk te maken voor een groot en divers publiek van bewoners en bezoekers: op vlak van infrastructuur, aanbod, omkadering en prijsbeleid, en via (doelgroepen)communicatie. In mei 2012 opent het Middelheimmuseum na een restyling. Deze restyling omvat onder andere de heropening van het kasteel met onthaal, shop en museumcafé; de integratie van een aantal monumentale kunstwerken én een paviljoen ontworpen door Paul Robbrecht. Robbrecht is ook curator van het geheel. De eerste tentoonstelling zal werk tonen van Thomas Schütte. Gerealiseerd. Tijdens het openingsweekend kwamen geïnteresseerden kennismaken met het vernieuwde Middelheimmuseum. In de maanden juni tot en met oktober hield het succes aan, met gemiddeld 23% meer bezoeken ten opzichte van De tentoonstelling van Thomas Schütte in het nieuwe tentoonstellingspaviljoen Het Huis van Robbrecht en Daem werd wegens succes verlengd tot en met januari De bouw en inrichting van het Red Star Line museum loopt verder. Er is een feestelijke vooropening van het gebouw in het voorjaar van De bouw en inrichting van het Red Star Line museum verliepen volgens planning. Van 28 april tot 13 mei 2012 ging het Red Star Line Festival door, dat belangstellenden trok. Tijdens het festival werd euro sponsoring voor het toekomstige museum verzameld. De restauratiedossiers voor het Vleeshuis, Rubenshuis, Brouwershuis en Het Steen (i.s.m. Jeugd) worden verder gezet. Op basis van de gevoerde vooronderzoeken worden voor de drie dossiers telkens een bestek en subsidiedossier opgesteld en ingediend bij de Vlaamse overheid. 58

61 De opmaak van het bestek en subsidiedossier voor de restauraties van het Vleeshuis en Brouwershuis werd opgestart. Deze dossiers werden niet meer in 2012 ingediend bij de Vlaamse overheid. Voor het restauratiedossier Rubenshuis werd een uitgebreider vooronderzoek gevoerd dan voorzien om de meest optimale restauratiewijze te bepalen. De opmaak van het bestek en subsidiedossier gebeurde hierdoor niet meer in Voor de nieuwbouw van het Museum Plantin-Moretus/Prentenkabinet wordt het voorontwerp opgemaakt. Het definitieve ontwerp en het uitvoeringsbestek voor de nieuwbouw werden opgemaakt. De stad biedt in 2012 een aantrekkelijk aanbod van tentoonstellingen aan. De openingstentoonstelling Meesterwerken in het MAS loopt tot eind Daarnaast zijn er belangrijke tentoonstellingen op basis van de collectie van het Prentenkabinet in het Museum Plantin-Moretus. Dit met prenten van Bruegel in het Museum Mayer van den Bergh en over Louis Paul Boon in het Letterenhuis. In 2012 organiseerde Musea en Erfgoed Antwerpen 8 tentoonstellingen, waaronder Pieter Bruegel ongezien! in Museum Mayer van den Bergh, De Ziel van de Meester in Museum Plantin-Moretus en Villa Isengrimus Louis Paul Boon in het Letterenhuis. Musea en Erfgoed telde bezoeken (2011: ). De tentoonstellingen, de vaste opstellingen en het aanbod worden actief en doordacht gecommuniceerd naar een groot en divers publiek. Er werden communicatieplannen opgesteld en uitgevoerd om de tentoonstellingen, vaste opstellingen en het aanbod bekend te maken bij een groot en divers publiek. Voor elk museum en elke erfgoedinstelling van de stad Antwerpen is een merkidentiteit ontwikkeld (subbrand stad Antwerpen). De positionering van elk museum werd scherpgesteld, en naast een eigen huisstijl en look-and-feel werd op maat van elk museum een communicatiestrategie uitgeschreven die een optimale afstemming van de structurele op de evenementiële communicatie moet bewerkstelligen. Meer aandacht voor de online communicatie was ook een belangrijk aandachtspunt. In het kader van Middelheim 2012 en het feestelijke openingsweekend is in het voorjaar een grote imago- en positioneringscampagne ontwikkeld en uitgevoerd. De tentoonstelling van Thomas Schütte is via een daaropvolgende tentoonstellingscampagne in de kijker geplaatst. Voor het permanente aanbod zijn nieuwe dragers ontwikkeld in de huisstijl van het museum. Ook voor het Red Star Line Festival is in de nieuwe huisstijl van het museum - een grote campagne uitgewerkt die de Antwerpenaars moest warm maken voor het festival en het Red Star Line Museum. 1 jaar MAS kon niet onopgemerkt voorbijgaan; een feestelijk evenementieel programma genereerde heel wat bezoekers en persaandacht. Voor het Museum Mayer van den Bergh werd de tentoonstelling Pieter Breugel ongezien! met succes in de markt gezet. Ook de rijke permanente collectie werd via een ludieke campagne gepromoot. Museum Plantin-Moretus organiseerde twee tentoonstellingsprojecten (Mercator en De Ziel van de Meester) die uitgebreid zijn gecommuniceerd. Ook de communicatie van het permanente aanbod werd opgefrist. De campagne van Louis Paul Boon maakte de tentoonstelling in het Letterenhuis bekend. Een kleinere campagne ondersteunde het project L.I.R.E. in de Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience. Voor het Rubenshuis werd de aandacht gelegd op het uitwerken van een nieuwe communicatielijn voor het permanente aanbod met als baseline De Meester Leeft. Het concertaanbod Woensdagklanken in het Vleeshuis kreeg een nieuwe communicatielijn. In 2012 worden marketingplannen voor de musea en het e-communicatiebeleid verder uitgewerkt en geïmplementeerd. Op basis van de nieuwe marketingplannen voor Red Star Line, Middelheimmuseum, Rubenshuis, Museum Mayer van den Bergh en Museum Plantin-Moretus werd voor ieder van deze musea een nieuwe huisstijl, ingepast binnen het moedermerk van de stad Antwerpen, ontwikkeld en 59

62 geïmplementeerd. Voor de ontwikkeling van nieuwe websites werden een extern communicatiebureau en een ontwikkelaar aangesteld. Er wordt onderzocht op welke manier het appartement van Jozef Peeters geïntegreerd kan worden in de museale werking van de stad. Het beheer van het appartement van Jozef Peeters werd opgenomen in de werking van het Letterenhuis. Zorg dragen voor de collectie Antwerpen - in stedelijke erfgoedinstellingen en daarbuiten. Stad Antwerpen draagt zorg voor haar waardevolle collectie roerend erfgoed door ze te registreren, ter beschikking te stellen, te bewaren, in te bedden in een collectieplan en te onderzoeken. De stad zal de inhaaloperatie collectieregistratie verderzetten en de collectie Antwerpen ontsluiten. Dit zowel voor objecten, archieven als boeken en door de informatie over de beschreven stukken beschikbaar te stellen via het internet. 84% van de objecten van de collectie Antwerpen is beschreven in de digitale collectiedatabank. Voor het beheer en de ontsluiting van de archieven en boeken werd een nieuw softwarepakket aangekocht en geïmplementeerd. Voor de registratie van archieven en oude drukken wordt de inhaaloperatie versterkt. Er werd een projectmedewerker aangeworven voor de ontsluiting van de kostbare oude drukken. Op vlak van archieven lag de nadruk op het implementeren van het nieuwe archiefbeheerssysteem. In 2012 wordt de werking van de verschillende museumbibliotheken beter op elkaar afgestemd. De Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience neemt haar coördinerende rol verder op. De Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience nam haar rol als coördinator binnen de museumbibliotheken op. Collecties werden gescreend, opgekuist en geregistreerd in het nieuwe bibliotheekbeheerssysteem. De stad zal in 2012 de staat van bewaring van de collectiestukken van de erfgoedinstellingen verder in beeld brengen en hieraan acties koppelen (onder andere restauratie, klimatisatie) om de staat van bewaring te verbeteren en de restauratiekosten in de toekomst te beheersen. Museum Plantin-Moretus rondde 2 lopende onderzoeken rond behoud en beheer af (corrosie loden letters en presentatie boeken), en zal de resultaten hiervan implementeren in de nieuwe permanente opstelling die tegen 2016 voorbereid wordt. Gekoppeld aan de restauratie van het gebouw, werden de bewaaromstandigheden van de collectie Vleeshuis onderzocht. Dit leidde tot het huren van bijkomende depotruimte op de Luchtbalsite, waar de collectie in een veel stabieler klimaat bewaard zal kunnen worden. De verhuis van de collectiestukken gebeurde nog niet in Het onderzoeksbeleid van de erfgoedinstellingen wordt geanalyseerd en hervormd. De analyse en hervorming van het onderzoeksbeleid werd niet uitgevoerd in Musea en Erfgoed Antwerpen vernieuwt haar beleid om de verschillende erfgoedactoren in de districten beter te ondersteunen. Musea en Erfgoed Antwerpen onderhandelde met ieder district over een convenant lokaal erfgoedbeleid. In zo n convenant worden een aantal prioriteiten op vlak van erfgoed vastgelegd en gekoppeld aan ondersteuning door Musea en Erfgoed Antwerpen. In september 2012 waren 5 convenanten goedgekeurd door de betrokken vzw s Lokaal Cultuurbeleid en de districtscolleges, waarvan drie ook effectief ondertekend. 60

63 61

64 Sport In Antwerpen plaatsen we de sportinfrastructuur op de Europese kaart. De stad wil zoveel mogelijk Antwerpenaren de nodige ruimte aanbieden om te kunnen sporten. Om dit te realiseren is er nieuwe kwalitatieve sportinfrastructuur nodig en moeten de bestaande faciliteiten gerenoveerd worden. Tegen 2013 willen we dat het aanbod van sportinfrastructuur zo ruim en toegankelijk mogelijk is en dat iedereen die wil, de kans krijgt om te sporten. Daarom investeren we in een ruim en zo divers mogelijke sportinfrastructuur, van de meest laagdrempelige buurtsporthallen tot topsportinfrastructuur. Om de kwaliteit van de sportvelden te verbeteren, worden er in 2012 vijf voetbalvelden in kunstgras aangelegd op de volgende locaties: Wilrijkse Plein in 2020 Antwerpen, Bosuil in Deurne, RVC Hoboken, Zandvliet Sport en KFCO Wilrijk. Daarnaast wordt de meerjarenplanning voor de verbetering van de kwaliteit van de natuurgrasvelden verder uitgevoerd. Om ook de capaciteit uit te breiden, worden bijkomende velden en kleedkamers voor korfbal aan sportcentrum Boeckenberg in Deurne gebouwd en aan de Generaal Simondslaan in 2030 Antwerpen wordt een bijkomend voetbalveld in natuurgras aangelegd. De kunstgrasvelden Wilrijkse Plein in 2020 Antwerpen, Bosuil in Deurne, RVC Hoboken, Zandvliet Sport en KFCO Wilrijk werden aangelegd en in gebruik genomen. De bouw van bijkomende korfbalinfrastructuur aan sportcentrum Boeckenberg in Deurne werd verder voorbereid. Het tweede voetbalveld in natuurgras aan de Generaal Simondslaan in 2030 Antwerpen werd aangelegd en in gebruik genomen. Om het tekort aan overdekte sportinfrastructuur te verminderen wordt verder gewerkt aan de bouw van 6 multifunctionele sporthallen: Het Rooi in Berchem, Wilrijkse Plein in 2020 Antwerpen, Sint-Ludgardis in Antwerpen-Centrum, Bosuil in Deurne, Laaglandpark in Merksem en Fort VI in Wilrijk. De bouw van de eerste 3 sporthallen start in De bouw van de laatste 3 projecten start in De bouw van de eerste 3 sporthallen is gestart. De realisatie van de laatste 3 projecten is verder voorbereid zoals gepland. Om de werking van buurtsport uit te bouwen en in te spelen op de lokale behoefte aan overdekte sportinfrastructuur wordt verder gewerkt aan de realisatie van 3 buurtsporthallen: Buurtsporthal Zuidrand in 2020 Antwerpen, Buurtsporthal IGLO op Linkeroever en Buurtsporthal Luchtbal. De eerste buurtsporthal zal openen in De andere twee zullen in 2013 geopend worden. De bouw van buurtsporthal Zuidrand in 2020 Antwerpen wordt afgerond; deze sporthal heet nu buurtsporthal Kiel. Er werd verder gewerkt aan de realisatie van Buurtsporthal IGLO en Buurtsporthal Luchtbal. Om in te spelen op de behoefte aan sportspecifieke infrastructuur wordt, in samenwerking met de turnclub Deugd en Moed, gestart met de realisatie van een sportgebouw voor gymnastiek, voetbal en atletiek naast zwembad De Schinde in Ekeren. De financiering van dit project werd samen met de club uitgewerkt en vastgelegd. De architecten werden aangesteld. Om de kwaliteit van de bestaande sporthallen te verbeteren worden volgende acties ondernomen: de verdere voorbereiding van het renovatiedossier voor sporthal De Bist in Wilrijk; het uitvoeren van een studie voor de toekomstige renovatie van de Expohal in Deurne Centrum, de opmaak van een sporthallenbeleidsplan met een meerjarenplan voor het planmatig onderhoud. Deze projecten werden verder voorbereid. 62

65 Om de sportieve invulling van het nieuwe park Groot Schijn te realiseren wordt de toekomstige invulling van het sportcomplex Ruggeveld in Deurne goedgekeurd en wordt er verder gewerkt aan de voorbereiding van de aanleg van het sportpark. De realisatie van de eerste fase van het sportpark werd gestart. De wedstrijd voor het aanstellen van een ontwerper voor de rest van het sportpark werd opgestart. Het lanceren van de marktoproep voor het sportcomplex werd uitgesteld zodat het nieuwe bestuur hiervoor de nodige beslissingen kan nemen. De projectdefinitie voor de realisatie van het nieuwe gemeenschappelijke voetbalstadion en de 2 de topsporthal wordt afgerond. Vermits de 2 clubs niet samen willen spelen in 1 stadion werd het project van het voetbalstadion bevroren. De tweede topsporthal werd bevroren wegens problemen met de private partner en de locatie. Om de sportmogelijkheden op een laagdrempelige manier dicht bij de bevolking te brengen wordt er verder geïnvesteerd in sportterreinen op het openbaar domein en in een loopparcours in de districten Antwerpen, Berchem, Merksem, Deurne, Berendrecht-Zandvliet-Lillo en Hoboken. Er werden verschillende sportterreinen en een loopparcours gerealiseerd. Bijvoorbeeld: de loopparcours - Muisbroek, - Park Spoor Noord, - Reigersbos en de sportterreintjes Albert- en Harmoniepark. De sporthal van de Lijn (Grote Hondstraat) wordt opengesteld voor sporters uit de buurt. Een samenwerkingsakkoord met de Lijn is in opmaak. Antwerpen houdt van sport en iedereen wordt aangezet om het zelf te doen. De stad wil zoveel mogelijk Antwerpenaren stimuleren om actief of passief te sporten. Dit draagt bij tot de aantrekkelijkheid, leefbaarheid en dynamiek van de stad. Op deze manier willen we ervoor zorgen dat Antwerpen ook na 2013 als sporthoofdstad op de Europese kaart blijft staan. Uit de Antwerpse monitor blijkt dat het aantal Antwerpenaren dat wekelijks sport blijft stijgen (gemiddeld 47,5% in 2010; 50% in 2011 en 52,5 % in 2012). Dit in tegenstelling tot een dalende trend voor sportparticipatie in Vlaanderen sinds 2008 (cfr. Vrind 2012). Zowel de grote als de kleinere Antwerpse sportclubs worden op een actieve manier financieel, logistiek en inhoudelijk verder ondersteund met in 2012 specifieke aandacht voor meer ondersteuning op maat bij de thema s beleidsplanning, clubmanagement, jeugdwerking, diversiteit en topsport. Er zijn 340 erkende sportclubs (t.o.v. 320 in 2011). Hiervan dienden 281 sportclubs een subsidieaanvraag in bij de stad (265 in 2011). 270 dossiers hiervan werden goedgekeurd (256 in 2011). 175 sportclubs worden (ook) ondersteund door de districten (144 in 2011). 21 sportclubs ontvangen subsidies uit het fonds verscheidenheid (19 in 2011). Jeugdsportcoördinatoren zijn actief in 26 sportclubs, projectmanagers diversiteit in 6 clubs. De koploper, kopgroepen en opleidingen zijn middelen ter ondersteuning van sportclubs. Er wordt een attractief aanbod van diverse sportactiviteiten georganiseerd: stratenlopen, Move It, wielerkoersen, diverse zaalsporten in de Lotto Arena, sportmarkten, badmintonfestival... De sportantennes in de districten ondersteunden 250 lokale evenementen (t.o.v. 246 in 2011) en behandelden sportvragen (2.384 in 2011). 63

66 Grote sportevenementen worden in 2012 voorbereid en uitgevoerd: 10 Miles Jumping (april), EK zwemmen (mei), EK karate (juni), Ironman (juli) en de nieuwe wielerwedstrijd Rotterdam- Antwerpen-Rotterdam. Gerealiseerd. In 2012 werden 80 bovenlokale evenementen ondersteund (t.o.v. 78 in 2011) mensen namen deel aan deze evenementen ( in 2011), mensen ( ) kwamen supporteren. De grote sportevenementen voor 2013 worden voorbereid: WK artistieke gymnastiek, WK Biljart, World Outgames, EK Beachtennis, Gerealiseerd. De kandidatuurstelling voor grote toekomstige sportevenementen in Antwerpen worden voorbereid: WK Korfbal in 2015, Europees Olympisch Jeugdfestival 2017, Gerealiseerd. Nieuwe grote toekomstige sportevenementen werden voorbereid. Specifieke sportactiviteiten voor verschillende doelgroepen worden georganiseerd: jongeren (de Antwerpse Sportweken, Kras, Jespo), 18-plusser (Sport Mee), senioren (Beweeg Mee), mensen met een handicap (Handikid) en sport in de 10 Antwerpse aandachtswijken (buurtsport). Binnen het luik anders georganiseerd sporten werden kinderen ingeschreven in Antwerpse Sportkampen (t.o.v in 2011). Kras jeugdwerk had deelnemers (t.o.v in 2011) en Jespo had deelnemers (7.631 in 2011), specifiek gericht naar de doelgroep kinderen en jongeren. Het stedelijk aanbod seniorensport bereikte senioren (1.187 in 2011), Handikid bereikte 80 mindervaliden (evenveel als in 2011). Het programma voor Antwerpen Europese Sporthoofdstad 2013 wordt voorbereid en uitgewerkt. Antwerpen ontving op 7 november 2012 de titel Europese Sporthoofdstad Het programma, dat focust op sport als een samenlevingsproject, werd voorbereid. In opvolging van het sportmarketingplan wordt het communicatieplan verder uitgewerkt (loopcampagnes, week van de sportclub, Europese Sporthoofdstad ). Gerealiseerd. 64

67 Toerisme Antwerpen is voor binnen- en buitenland een toeristische aantrekkingspool. Strategisch investeren in toerisme is een hoeksteen voor het welzijn van bewoners en bezoekers van de stad. De socio-economische betekenis van de sector wordt verder gemonitord. Het Hotelrapport 2011 werd opgesteld en voorgesteld in Gent. In Antwerpen was het recreatieve toerisme het belangrijkste marktsegment in 2011 met een aandeel van 48% van de gerealiseerde kamerovernachtingen (37% individueel recreatief toerisme en 11% recreatief groepstoerisme), gevolgd door het individueel zakentoerisme met 43% en op de derde plaats komt het MICEsegment (Meetings, incentives, conferencing, exhibitions) met 9%. De voorbereidingen voor Hotelrapport 2012 werden getroffen. De continuïteit van het onderzoek werd verzekerd in een samenwerkingsverband van Toerisme Vlaanderen, Plantijn Hogeschool Antwerpen, de hotelassociaties van Gent, Antwerpen en Brugge en hun respectieve diensten van toerisme. Het onderzoek naar het recreatief verblijfs- en dagtoerisme in de kunststeden werd in juli afgerond. Het onderzoek werpt een licht op het profiel en het bestedingspatroon van de recreatieve verblijfstoerist. Hieruit blijkt onder meer: o Antwerpen trekt vooral 35- tot 64-jarigen aan. De gemiddelde leeftijd is 44 jaar. 18- tot 24- jarigen hebben een belangrijk aandeel. o Antwerpen trekt meer dan gemiddeld herhaalbezoekers aan. o Antwerpen wordt vooral geassocieerd met aspecten sfeer, gezelligheid en vriendelijke bevolking o Men kiest voor Antwerpen omwille van het cultuurhistorische, de naam, de ligging en de sfeer. o Verblijfstoeristen komen vaak met de wagen en de (gewone) trein. o Verblijfstoeristen in Antwerpen besteden met 149 euro per persoon per nacht meer dan gemiddeld (142 euro). o De meeste verblijfstoeristen zijn tevreden met hun verblijf in Antwerpen. Voor het eerst werd een dagtoeristisch onderzoek uitgevoerd. Hieruit blijkt onder meer: o Antwerpse dagtoeristen zijn vooral tussen de 35 en 64 jaar oud. Ook jongeren zijn relatief sterk vertegenwoordigd. De gemiddelde leeftijd is 42 jaar. o Voornaamste motivatie is: shoppen, bezienswaardigheden, nabijheid en cultuur. o Groepsdagtrips komen weinig voor. Slechts 9% komt met een groepsreis. o De meeste dagtoeristen verblijven minstens 7 uur in Antwerpen, langer dan elders. o Dagtoeristen besteden gemiddeld 79 euro per persoon, meer dan gemiddeld (68 euro). Een toerismetoets wordt opgesteld en ingevoerd eind Deze toets, uitgevoerd door actieve stad / toerisme en congres op relevante dossiers, zal extra informatie leveren aan het beleid over de impact van een beslissing op het toerisme in en naar de stad. Niet gerealiseerd. Investeerders in toeristische infrastructuur, in het bijzonder logies, zullen pro-actief benaderd worden. Gerealiseerd. Enkele realisaties: infomoment met de gastenkamers op 5 december 2012 en samenwerking tussen Antwerpen Toerisme en Congres, de Gilde der Antwerpse gastenkamers, Brandweer, KSLV en wetgever (Departement Internationaal Vlaanderen). Het aantal dag- en verblijfstoeristen in Antwerpen doen stijgen of gelijke tred houden met de evolutie in de benchmarksteden. Een marketingactieplan 2012 wordt opgemaakt. Gerealiseerd. Enkele speerpunten: 65

68 Het marketingproject Smaakmeesters ter promotie van de Antwerpse tafel- en eetcultuur werd ontwikkeld en uitgerold. Aan congres- en eventorganisatoren werd ondersteuning geboden in de vorm van siteinspecties, het faciliteren in relatie tot diverse stedelijke partners, het communiceren via diverse kanalen en het verstrekken van informatie aan deelnemers. Zo kon het internationaal evenement Smart rekenen op de volledige steun van het meetingteam van Antwerpen Toerisme en Congres. Ter promotie van Antwerpen als cruisebestemming werd deelgenomen aan diverse public relations en verkoopsmomenten in Miami, Hamburg en Marseille. Tevens werd extra aandacht besteed aan de eerste twee cruiseaanlopen van de MSC-cruisevloot in Antwerpen. Samenwerkingsverbanden worden verdergezet met toeristische bestemmingen in Vlaanderen en daarbuiten. Dit resulteert in nieuwe projecten rond marketing en productontwikkeling. De samenwerking tussen een aantal havensteden langs de West-Atlantische kust (m.i.v. de Noordzee) resulteerde in marketingacties (voornamelijk B2B) van het samenwerkingsverband Atlantic Alliance. Zo vond er op de jaarlijkse wereldbeurs voor cruiserederijen in Miami (Seatrade Cruise Convention) een pers- en tradeactie plaats om de gespecialiseerde media en rederijen te laten kennismaken met de cruisebestemmingen verenigd in Atlantic Alliance. De samenwerking tussen de Vlaamse Kunststeden resulteerde in productontwikkeling, zoals: een Airportfolder, een participatie aan Arrival Guides, een kunststedenstand op publieksbeurzen in binnen- en buitenland en met een aanbestedingstraject voor een gemeenschappelijke CRM. Tevens werd de VZW Kunststeden Vlaanderen opgericht en werd een coördinator aangeworven opdat de samenwerking nog intensiever kan worden. Een partnerplan van de stedelijke toeristische dienst met de toeristische leveranciers zal de samenwerking versterken en wederzijdse engagementen regelen. Niet gerealiseerd. Als gevolg van de oprichting van de Antwerpse Hotel Associatie eind 2011 en de voorbereidingen om de vzw Visit Antwerpen te conformeren aan de beslissingen van het bestuur inzake gemeentelijke vzw s, werd deze actie niet gerealiseerd. We werken verder op de nichemarkt van het jongerentoerisme. Gerealiseerd. De This is Antwerp marketingcampagne resulteerde in 2 edities van het magazine This is Antwerp, de website werd uitgebreid met bijdragen van bloggers en lokale ambassadeurs, de app kreeg met regelmaat een update en gespecialiseerde reisorganisaties uit de buurlanden werden geïnformeerd over het toeristisch aanbod voor de jonge internationale reiziger. Verder werd er een informatie- en netwerkmoment georganiseerd voor logiesaanbieders die actief wensen te zijn in dit segment van de markt. Het project Antwerp City Card wordt aangeboden aan de professionele reisindustrie. Inmiddels werden contracten afgesloten met 9 wederverkopers, zoals Expedia, Lastminute en anderen. Een shoppingcampagne wordt opgezet. Niet gerealiseerd. In plaats van een zelf geïnitieerde en geregisseerde campagne werkte Antwerpen Toerisme en Congres mee als partner aan de campagnes en acties van Toerisme Vlaanderen in Nederland en Duitsland met mode en shopping als blikvanger. Tevens werd ingezet op het verkrijgen van media-aandacht in deze landen voor het shoppingaanbod. De online-marketing, met inbegrip van de voortdurende bouw aan de website, trendhoudend met de internationale ontwikkelingen, en het gebruik van sociale netwerken, wordt verdergezet. De website, met inbegrip van de diverse sociale media, werd continu up-to-date gehouden. De website trok gemiddeld unieke bezoekers per week. In 2012 werd de website keer 66

69 bezocht ( unieke bezoekers). De Facebookpagina voor jonge reizigers This Is Antwerp heeft likes en de pagina Antwerp City of Fashion likes. De internationale communicatie rond evenementen in de stad ( ) wordt opgevoerd en dit door een doorgedreven samenwerking met organisatoren van (inter)nationaal georiënteerde evenementen. De voorbereiding voor de internationale campagne voor de lancering van Red Star Line werd gestart. In totaal werden 380 journalisten begeleid en geadviseerd tijdens hun mediabezoek. In het kader van de actie Flanders is a Festival van Toerisme Vlaanderen begeleidden we 48 internationale bloggers. De exploitatie van het Ruihuis wordt in eigen beheer verdergezet. Gerealiseerd. In 2012 brachten personen een bezoek aan de ruien. In relevante herkomstmarkten worden doelgroepgerichte marketingacties gerealiseerd. Er werd in 2012 deelgenomen aan internationale vakbeurzen en workshops (doelgroepgerichte B2B marketingacties) in Nederland, Duitsland, Frankrijk, Groot-Brittannië, Verenigde Staten en Spanje. Ook werd in 2012 deelgenomen aan publieksbeurzen (doelgroepgerichte B2C marketingacties) in Nederland, Spanje en Frankrijk. In Duitsland (Berlijn) werd een actie opgezet in het kader van de nichemarketing van het holebitoerisme en de promotie van de World Outgames Individuele bezoekers en groepen, professionele media en de reis- en meetingindustrie worden onthaald en geïnformeerd. In totaal stelden bezoekers (excl vragen over treinen) een vraag aan de infobalies Centraal Station en Grote Markt. Zo n 244 professionals uit de toeristische sector werden begeleid. De reservaties voor groepsboekingen worden ICT-matig ondersteund. Het Gidsenportaal en de ICT-matige ondersteuning van de reservatie en administratie van een groepsboeking zijn gerealiseerd. Deze ontwikkeling leidde tot een strategie waarbij musea en toeristische dienst efficiënter zullen kunnen samenwerken. De toeristische dienst zal haar expertise verder kunnen uitbouwen op vlak van productontwikkeling en op vlak van actuele dienstverlening. De musea kunnen zich concentreren op een kwalitatieve publiekswerking en op evaluatie. We dragen bij aan de organisatie van een cultureel topevenement rond hedendaagse kunst in de stad (Middelheim Museum). De heropening en uitbreiding van het Middelheimmuseum werd aangegrepen om internationale media naar Antwerpen te brengen. De opening van Red Star Line en de World Outgames in 2013 worden voorbereid. Gerealiseerd. Promotie van het Velo-project in de toeristische sector Gerealiseerd. Velo werd gepromoot als vervoermiddel in publicaties als Antwerp City Card, op de website en via de baliewerking van Antwerpen Toerisme en Congres. Antwerpen biedt logies voor haar doelgroepen. De projectwerking rond een nieuwe camping en/of kampeermogelijkheden wordt verdergezet omdat het aanbod veel te beperkt is en kwalitatief onvoldoende scoort. Studies wijzen uit dat Antwerpen tot overnachtingen zou kunnen genereren op een goed uitgeruste camping. Niet gerealiseerd. Een definitieve locatie voor de camping kon niet worden bepaald. 67

70 Antwerpen kan congressen aan tot deelnemers. Daarom promoot Antwerpen zichzelf ook in 2012 als excellente locatie voor meetings. Enkele acties: de meetingcel organiseerde in samenwerking met de collega s van Gent en Brugge een roadshow voor een 50-tal belangrijke Nederlandse meetingplanners. Daarnaast nam zij deel aan internationale vakbeurzen en organiseerde zij site-inspecties voor potentiële meetingplanners. In 2012 organiseerde de meetingcel voor het eerst een bevraging met de meetingsector over het aantal en het type van georganiseerde meetings. Deze data werden verzameld met het oog op een benchmarkoefening met andere Europese steden waarvan we in juni de resultaten ontvingen. Samen met het OCMW zal het project van de pelgrimsherberg worden ondersteund. Gerealiseerd. In april werd de pelgrimsherberg gerealiseerd met 4 slaapplaatsen voor pelgrims die de voettocht naar Santiago de Compostella lopen. Antwerpen is een bereikbare, toegankelijke stad voor internationale bezoekers. In samenspraak met alle betrokken partijen wordt een alternatief voor de busparking op kaai 19 uitgewerkt. Idem dito voor een autocarroute met parkeerplaats en afstapplekken. Het plan met een autocarroute en een alternatief voor de busparking op kaai 19 werd goedgekeurd. De parking van Petrol zal dienen als zuidelijke busparking. Voor de noordelijke parking startte de stad onderhandelingen met het havenbedrijf voor de terreinen van het vrachtwagencentrum. Het vrachtwagencentrum dient voor 2014 te verhuizen naar een nieuw terrein in de haven. De huidige capaciteit van 50 autocars is het minimum uitgangspunt voor de nieuwe parkings. De balieruimte aan de Grote Markt wordt herschikt en krijgt een opknapbeurt. Wegens vertraging is de realisatie niet afgewerkt in De tweede fase van de voetgangersbewegwijzering wordt uitgevoerd. In juli werd deze fase opgeleverd. Bij 35 monumenten, gebouwen en attracties werden viertalige infoborden geplaatst. Het toeristisch, cultureel aanbod wordt ruimtelijk ontsloten. De haven wordt verder ontsloten door de organisatie van watergebonden evenementen. In september 2012 zal het tweejaarlijks evenement WaterkAnt plaatsvinden. Gerealiseerd. Bijvoorbeeld: WaterkAnt, Antwerp Race, Port of Antwerp Drakenbootfestival, Schelderegatta. Samen met het MAS en met het Gemeentelijk Havenbedrijf Antwerpen (GHA) wordt verder ingezet op productontwikkeling zodat de bezoekintentie van Antwerpen als havenstad van generieke en specifieke doelgroepen zal toenemen. Het Gemeentelijk Havenbedrijf Antwerpen diende met advies van de toeristische dienst een aanvraag tot projectsubsidie in voor een app bij Toerisme Vlaanderen. Het project werd goedgekeurd. Gezien het GHA naast een gedragen haven ook een duurzame haven wenst te zijn, wil het graag investeren in een meertalige havenapplicatie voor android en iphone die de bezoekers, die via het water (havenrondvaart) of via de weg (fiets, te voet, auto, bus) de haven bezoeken, wegwijs maakt en hen meer achtergrond geeft. Specifiek voor de betere ontsluiting naar internationale bezoekers van het MAS Havenpaviljoen wenst GHA te investeren in het ontwerp van een meertalige havenkaart met facts & figures en in een meertalige infobrochure over het reilen en zeilen van de Antwerpse haven. Antwerpen is een aantrekkelijke cruisebestemming. De promotie van Antwerpen als cruisebestemming en de exploitatie van de cruiseterminal bij een cruise-aanloop wordt verder gezet. 68

71 In 2012 telden we 27 aanlopen van zeecruises met samen passagiers aan boord. Het aantal riviercruises liep op tot 615 met samen passagiers aan boord. 69

72 Stads- en buurtonderhoud De stad garandeert iedereen een goed onderhouden publieke ruimte. De stad staat in voor de uitvoering van duurzame en milieuvriendelijke onderhouds-, afvalinzamelings-, reinigings- en instandhoudingswerken op pleinen, in straten en in het openbaar groen, zodat iedereen de stedelijke ruimte als net en aantrekkelijk ervaart. In 2012 wordt verder ingezet op de netheid van de buurt door onder meer: Efficiënt onderhouden en waar nodig herinrichten van buurtgroen; Periodieke verwijdering van blad- en vruchtval; Verder uitbreiden van het machinaal vegen; Opvolgen en verbeteren van het rendement van de veegteams via netheidsmetingen en bijsturing van het veegplan. Naast veegwerk behoort ook eenvoudig groenonderhoud tot het takenpakket van de buurtgerichte veegploegen. Het rendement van de veegploegen wordt continu opgevolgd en verbeterd aan de hand van de metingen door de straatbeeldmonitor. De stad beschikt op dit moment over 62 veegmachines en 13 zwerfvuilzuigers. In 2012 wordt extra ingezet op het proactief en gratis verwijderen van graffiti. Daarom verwijdert de stad in afgebakende zones alle graffiti van ambtswege (behoudens expliciet verzet), zowel op openbaar als privaat domein. In 2012 zijn 4 buurten proactief behandeld, waarbij in totaal 152 tags verwijderd werden. Bijkomend werden op aanvraag 477 tags op privaat domein en 250 op openbaar domein behandeld. Op basis van een externe audit met betrekking tot de optimale organisatie van het groenonderhoud werden een aantal speerpunten gedefinieerd. In 2012 wil de stad deze speerpunten (verder) realiseren: Oprichten en uitbouwen van een bovenlokale boom- en machineploeg; Verbeteren van de technische kwaliteit van het groen; Eenduidigheid in uitbesteden; Sturen op basis van beeldkwaliteit. De bovenlokale boom- en machineploeg is operationeel en biedt ondersteuning aan de districtsgebonden groenafdelingen. Er is in samenspraak met de districtsbesturen vastgelegd aan welke beeldkwaliteit de groenzones in de districten moeten voldoen. Deze normen worden continu getoetst aan de hand van de metingen van de straatbeeldmonitor. Er wordt sterk gefocust op de technische kwaliteit van het groen. De bestaande bestekken werden geïnventariseerd en geoptimaliseerd. Hierbij wordt in toenemende mate gebruik gemaakt van zogenaamde beeldbestekken, waarbij het eindresultaat (beeldkwaliteit) van groter belang is dan de frequentie van onderhoud. In 2012 wordt gestart met het digitaal inventariseren van alle groenobjecten van de stad (bomen, grasperken, ), zodat op een precieze en planmatige wijze bestektekeningen, hoeveelhedenstaten voor bestekken en werkafspraken met de eigen dienst, aannemers en de sociale economie kunnen worden gemaakt. Begin maart 2012 werd gestart met het opmeten en intekenen van openbaar groen. In juli startte aansluitend het inventariseren van openbaar groen en het aanleveren van datafiches. In 2012 wordt de eerste fase van het masterplan Schoonselhof uitgevoerd. Het masterplan beoogt het Schoonselhof als begraafplaats en als funeraire publiekstrekker internationaal op de kaart te zetten als één van de historische Europese parkbegraafplaatsen. In het kader van het masterplan werden en worden verschillende projecten uitgevoerd, waaronder de ontwikkeling van een nieuw asbestemmingsgebied (in uitvoering), de herziening en 70

73 modernisering van de signalisatie (uitgevoerd), en het uittekenen van vernieuwde wandelroutes (in voorbereiding). In 2012 worden urnenvelden opgericht op de begraafplaatsen van Merksem en Berchem. Op de begraafplaatsen van Zandvliet, Silsburg (Deurne), Ekeren, Merksem en Steytelinck (Wilrijk) werden de urnenvelden uitgebreid. Momenteel wordt op de begraafplaats Schoonselhof een nieuw asbestemmingsgebied gerealiseerd. Dit omvat onder meer een nieuw urnenveld met ruim plaatsen en 2 nieuwe columbariummuren met ruimte voor 750 concessies. Het urnenveld op de begraafplaats van Berchem is niet gerealiseerd in Als uitbreiding op de beheerssoftware voor de begraafplaatsen (BGP) worden in 2012 de graven en perken geografisch gelokaliseerd in GIS. Er wordt een koppeling tussen GIS en BGP voorzien, zodat het funerair patrimonium van de stad op een toegankelijke en snelle manier kan worden ontsloten naar stedelijke diensten en burgers. In 2012 werd de koppeling tussen BGP (beheerssoftware voor begraafplaatsen) en GIS getest met begraafplaats Berchem als piloot. In 2012 worden in de parken aangepaste afvalsystemen voorzien. In functie van het gebruik van de parken wordt geopteerd voor bovengrondse en/of ondergrondse papiermanden. De stad plaatste in 14 parken ruim 200 nieuwe papiermanden. Deze papiermanden hebben een inhoud van 100 liter en vervangen de oude manden van 40 liter. Ze werden voornamelijk geplaatst op plekken waar bewoners vaak picknicken of in parken met een publieke barbecue. In het kader van het STOP-principe worden naast de rijwegen ook de fietspaden blijvend meegenomen in de sneeuw- en ijzelbestrijding. In de winterperiode zijn 5 pekelstrooiers en 4 extra zoutstrooiers voorzien voor de fietspaden. Daarnaast zijn er 14 zoutstrooiers beschikbaar voor sneeuw- en ijzelbestrijding op de openbare weg. Op de stedelijke website wordt duidelijk gecommuniceerd over het concrete actieplan, o.a. voor de fietspaden. Dit actieplan werd afgestemd met onder meer de districten en de fietsersbond. Op stadsplannen kunnen burgers raadplegen welke fietspaden wanneer werden gestrooid. In 2012 worden op de decentrale afdelingen van stadsreiniging digitale infoschermen voorzien voor het faciliteren van interne (personeels)communicatie. In de loop van november en december werden 10 schermen op 6 locaties geïnstalleerd Tegen eind 2012 zal de stad over 40 sorteerstraatjes beschikken. Op 1 september opende het veertigste ondergronds sorteerstraatje op het Sint-Jansplein. Eind 2012 waren er reeds 44 sorteerstraatjes. In 2012 worden op de containerparken Wilrijk, Hoboken en Luchtbal weegbruggen voorzien. De infrastructuur op de containerparken van Berchem en Borgerhout wordt in 2012 gerenoveerd. Op 10 februari werd het raamcontract voor de implementatie van weegbruggen op de containerparken gegund. De weegbruggen worden in eerste instantie geïnstalleerd op de vernieuwde of nieuwe parken. Momenteel beschikken 2 containerparken over weegbruggen (Linkeroever en Wilrijk). Eind april sloot het containerpark van Berchem voor renovatiewerken. Op dit park worden twee weegbruggen geïnstalleerd. De weegbruggen zijn echter nog niet operationeel aangezien de beheerssoftware nog aanbesteed moet worden. 71

74 Veiligheid De stad garandeert iedereen een kwaliteitsvolle leefomgeving. Buurtregie In alle Antwerpse wijken pakt buurtregie in samenwerking met partners maatschappelijke overlast aan en worden er jaarlijks per buurt minstens 4 acties georganiseerd via geïntegreerde buurtgerichte actieplannen. Er wordt ook opnieuw werk gemaakt van stadsbrede overlast- en leefbaarheidsacties: acties rond gevonden fietsen en het verwijderen van fietswrakken, aanpak van verloederde nutskasten, vuurwerk en bommetjes, veilige, propere en herstelde leefomgeving. Ook voor 2012 staan Buurt aan de Beurt- en School aan de Beurtacties op het programma. In alle Antwerpse wijken pakte buurtregie in samenwerking met partners maatschappelijke overlast verder aan met 155 gerichte overlastacties in Er werd ook opnieuw werk gemaakt van stadsbrede overlast- en leefbaarheidsacties: de totaalaanpak van het fenomeen stilstaande fietsen in het straatbeeld werd verdergezet via acties rond gevonden fietsen en het verwijderen van fietswrakken, aanpak van verloederde nutskasten, vuurwerk en bommetjes, veilige, propere en herstelde leefomgeving. In 2012 werden ook 29 Buurt aan de Beurt- en School aan de Beurtacties gerealiseerd. Toezicht en handhaving De burgemeester neemt preventieve maatregelen met het oog op het voorkomen van verstoring van de openbare orde, rust en veiligheid veroorzaakt door: Publiek toegankelijke inrichtingen (vb. geluids- en andere overlast, drugs, e.a.) door opleggen van een sluitingsuur, sluiting instelling, e.a. De staat van onroerende goederen (vb. sluikstort op privé-terrein, onveilige panden, e.a.) door het opleggen van de verplichting tot opruiming, afsluiten terrein, ontruiming, e.a. Gedragingen van personen (vb. hinderlijke samenscholingen) door samenscholingsverbod, straatverbod, huisarrest, e.a. Dieren (vb. gevaarlijke honden) door verplichte opsluiting, euthanasering, e.a. De stad ijverde ook in 2012 voor een optimale handhaving van de openbare orde en zocht daarom een passend antwoord op bestaande en nieuwe overlastfenomenen. Overlast werd steeds vaker projectmatig aangepakt met specifieke maatregelen voor welbepaalde buurten en / of doelgroepen. Tijdens het academiejaar zette de stad een nieuw project op in de Antwerpse studentenbuurt na aanhoudende overlast door sluikstort en nachtlawaai. Overlastplegers kunnen instemmen met een alternatieve straf om de boete te vermijden zoals bijvoorbeeld de opkuis van de plaats waar ze afval achter lieten. Het project werd in academiejaar verdergezet. Een gelijkaardige methodiek waarbij de boete wordt ingezet als middel om overtreders te overhalen tot een gesprek met de stad, werd toegepast na rellen op de Turnhoutsebaan in Borgerhout in september Tot slot werden in 2012 de maatregelen verdergezet die werden opgestart begin 2011 om de overlast door alcohol- en drugsverslaafden terug te dringen op en rondom het De Coninckplein. Nieuwe overlastfenomenen werden sanctioneerbaar gemaakt door opname in de code van gemeentelijke politiereglementen of door de ontwikkeling van nieuwe reglementen. Enkele voorbeelden: Het verkopen van handelswaar op de openbare weg zonder legitimatie; Het vervuilen van de omgeving bij de uitvoering van werken; Het achterlaten van afval door een foornijveraar voortspruitend uit de exploitatie; Het bezit van vuurwerk in de periode van 1 november tot 31 januari. Op 1 juli 2012 trad het aanvullend verkeersreglement in werking dat rijden met een quad op het grondgebied van de stad, met uitzondering van de gewestwegen, verbiedt. In afwijking van het 72

75 algemeen verbod werd een vergunningsprocedure ontwikkeld waarbij vergunninghouders onder strikte voorwaarden toch met een quad kunnen rijden. Ter preventie van de openbare orde, rust en veiligheid nam de burgemeester maatregelen om gevaar door bouwvallige panden aan te pakken, om overlast door zilvermeeuwen in te dijken en 1 keer werd een hond gemuilkorfd na een bijtincident. De stad legt sancties op voor overtredingen van de gemeentelijke politiereglementen, met name Gasboetes tot 250 euro door de sanctionerend ambtenaar; Intrekking/schorsing van vergunningen, sluiting van instellingen door het college van burgemeester en schepenen. De stad legde ook in 2012 sancties op voor overtredingen van de gemeentelijke politiereglementen. In 2012 werden er in totaal GAS-PV s uitgeschreven voor overtredingen op de code van gemeentelijke politiereglementen. Er werden 13 publiek toegankelijke inrichtingen (PTI) gesloten na inbreuken op artikel 9 van de drugswet, 33 PTI s werden tijdelijk gesloten omwille van geluidsoverlast. De stad organiseert bij bepaalde risicovolle gebeurtenissen/evenementen bijzondere toezichts- en handhavingsacties (vb. feest in t stad, offerfeest, sinksenfoor, ) Gerealiseerd. De stad controleert de brandveiligheid, hygiëne, stedenbouwkundige voorwaarden, e.a. in publiek toegankelijke inrichtingen zoals gebedshuizen, horeca instellingen, kansspelinrichtingen, instellingen onderworpen aan een geschiktheidsverklaring (raamprostitutiepanden), en instellingen onderworpen aan een uitbatingsvergunning (belwinkels, nachtwinkels, club vzw's, wedkantoren, seksinrichtingen, shisha bars, videotheken). In 2012 realiseerde de stad controlebezoeken in het kader van stedenbouwkundige voorwaarden, bezoeken i.v.m. brandveiligheid en 366 i.v.m. hygiënevoorschriften onder meer bij publiek toegankelijke inrichtingen zoals gebedshuizen, horeca instellingen, kansspelinrichtingen, instellingen onderworpen aan een geschiktheidsverklaring (raamprostitutiepanden), en instellingen onderworpen aan een uitbatingsvergunning (belwinkels, nachtwinkels, club vzw's, wedkantoren, seksinrichtingen, shisha bars, videotheken). De stad ontwikkelt nieuwe instrumenten om de overlast op het openbaar domein en in publiek toegankelijke inrichtingen in te dijken. De volgende instrumenten zijn in ontwikkeling: Uitbreiding van het toepassingsgebied van het straatverbod. Verbreding van de toepassing van de maatregelen bij geluidsoverlast naar overlast in het algemeen veroorzaakt door publiek toegankelijke inrichtingen. Een selectieve toepassing van het huisarrest als preventieve maatregel. Een intensieve samenwerking bij de ontwikkeling van begeleidingstrajecten (vb. in het kader van gebedshuizen, opleggen van combitaks, begeleiding van veelplegers, bemiddeling, verplichte aanmeldingen e.a.), met sancties als stok achter de deur. Een verkorte procedure voor de sancties die het college van burgemeester en schepenen kan opleggen. Gerichte toezichts- en handhavingsacties in samenwerking met politie en stadstoezicht rond publiek toegankelijke inrichtingen. De stad ontwikkelde in 2012 verder de instrumenten om de overlast op het openbaar domein en in publiek toegankelijke inrichtingen in te dijken. In 2012 werd er sterker ingezet op de handhaving van de uitbatingsvergunningen voor overlastgevoelige instellingen. Dit resulteerde onder meer in de intrekking of schorsing van 10 vergunningen. Het sluitingsuur voor drankgelegenheden dat geldt in een zone op en rond het De Coninckplein bleef in 2012 van kracht. Uitbaters die hun zaak na 1 uur willen open houden, moeten hiervoor een 73

76 toelating aanvragen. In 2012 vroegen 61 uitbaters een afwijking op het sluitingsuur. In totaal zijn er 182 instellingen met een toelating. Eind november werd een straatverbod opgelegd aan 6 personen die overlast veroorzaakten op en rond de Groenplaats. Door het straatverbod te combineren met een begeleidingsaanbod wil de stad een duurzame oplossing creëren voor het overlastprobleem. De stad bevorderde ook in 2012 de openbare orde en het veiligheidsgevoel op het openbaar vervoer door het inzetten van lijntoezichters. De stad zette in 2012 verder in op het indijken van milieuoverlast via een aantal projecten (bv. controles van garages in district Deurne, toezicht op geluidsoverlast op evenementen en acties tegen illegaal afvalexport als bijlading van tweedehandsvoertuigen in de haven) en door het opvolgen van klachten over milieuoverlast en het ter beschikking stellen van de milieuwacht. Beleidsdomein veiligheid draagt bij aan de doelstelling Iedere Antwerpenaar leert een bekwame stadsburger te zijn. Persoonsgerichte aanpak In 2012 blijven we specifieke overlast verder aanpakken via een persoonsgerichte aanpak. Doelgroepen blijven overlastgevende jongeren, daders en slachtoffers van intrafamiliaal geweld en verslaafde veelplegers. De persoonsgerichte aanpak is een werkwijze voor personen die het samen leven verstoren, waarbij verschillende partners een individueel actieplan opstellen met een combinatie van preventieve, repressieve en hulpverlenende maatregelen. Een vlotte uitwisseling van informatie tussen de betrokken partners is daarbij belangrijk. In 2012 bleven we specifieke overlast verder aanpakken via een persoonsgerichte aanpak. Jeugdinterventie startte 229 nieuwe trajecten op en voerde 559 huisbezoeken uit bij overlastgevende jongeren. Met betrekking tot verslaafde veelplegers wordt door middel van casemanagement gedwongen hulpverlening aangeboden via onder andere het crisiscentrum van De Sleutel. Justitie werd ook in 2012 op verschillende echelons van de strafrechtsbedeling ondersteund d.m.v. casemanagement om op een vlotte en adequate manier naar de hulpverlening door te verwijzen wanneer iemand die een misdrijf pleegde kenmerken vertoont van problematisch drugsgebruik. Naast het vroegtijdig ingrijpen van het jeugdinterventieteam ontwikkelen we ook een pakket gedwongen bestuurlijke maatregelen, waardoor ook een constructief aanbod aan meerderjarigen kan worden aangeboden. Via het gebruik van de belasting op het vervoer per politiewagen (combitaks) of specifieke artikelen in de politiecodex (o.a. artikel 84 samenscholing, artikel 384 zoekgedrag, tijdelijk alcoholverbod) worden jongeren (en in het geval van minderjarigen ook ouders) uitgenodigd op een bemiddelingsgesprek waar afspraken gemaakt worden over begeleiding op problematische leefdomeinen of een werkstraf. De boete wordt daarbij als stokachter-de-deur gebruikt. Gerealiseerd. Intrafamiliaal geweld Specifiek rond intrafamiliaal geweld wordt een organisatieoverstijgende samenwerking opgezet waarbij professionals hun activiteiten en resultaten afstemmen op basis van een integraal procesketenmodel. Het doel is te komen tot een duurzame, effectieve ketenaanpak van intrafamiliaal geweld. Onder de werktitel CO3 wordt bovendien een cliëntgerichte organisatie opgezet voor de ketenpartners, waarin zowel diensten van politie, justitie, de hulpverlenings- en zorgsector, als het bestuur (stad en provincie) multidisciplinair samenwerken. Na de pilootfase wordt de aanpak doorontwikkeld naar jeugdige veelplegers en andere beleidsthema s die maatschappelijk relevant zijn. In januari 2012 ging de CO3 ketenaanpak rond intrafamiliaal geweld van start. In het arrondissement Antwerpen gaan medewerkers uit 3 domeinen, politie/justitie, hulpverlening en bestuur (stad en provincie), samen aan de slag met als doel het geweld binnen gezinnen te 74

77 stoppen. Door via een ketenmodel samen te werken worden de verschillende werkingen afgestemd in een gezamenlijk plan van aanpak. Daarbij gaat niet alleen aandacht naar de geweldfeiten, maar komen ook de achterliggende problemen in het gezin aan bod. Om herhaling te voorkomen wordt de focus gelegd op beschermende factoren. Binnen 1 gezin wordt de samenwerking tussen organisaties verzorgd door 1 medewerker, de zogenaamde casusregisseur. X-Stra! Via X-Stra! wordt ook gepeild naar de sociale noden van Antwerpse bewoners. In 2012 zullen er beleidsaanbevelingen worden geformuleerd over de vroegtijdige detectie van kinderarmoede, en een betere behandeling van onbetaalde schoolrekeningen met aandacht voor de volledige gezinscontext. Via X-Stra! werd verder gepeild naar de sociale noden van Antwerpse bewoners. De reguliere straatbezoeken in de Bisschoppenhoflaan werden afgerond. De straatbezoeken in de Tweemontstraat werden opgestart. In het kader van het project kinderarmoede werden 138 huisbezoeken verricht. Via gecombineerde mogelijkheden werden oplossingen gezocht: (gedeeltelijke) kwijtschelding, betaling via schuldbemiddeling, volledige betaling, betaling door derde, afbetalingsplan of toepassen van beschikbare kortingen. Met behulp van bovenlokale fondsen en stedelijke middelen en in samenwerking met derdenpartijen worden specifieke projecten verder gezet, zoals o.a. Back on Track, Terug op Pad, groepstherapieën ikv intrafamiliaal geweld, ZAPP, Traject 2, U-turn, het werkvloerproject, gezinscoaches,. Deze projecten hanteren elk een specifieke aanpak waarbij een intensieve werking centraal staat via vorming, begeleiding, re-integratie en therapie. Gerealiseerd. 75

78 Justitie - politie De kwaliteit van de dringende politie-interventie blijft behouden en daar waar nodig verbeterd. In 2012 wordt verder geïnvesteerd in de verbetering van de interventie op verschillende vlakken: In 2012 zullen net zoals in 2011 bijkomende nieuwe middelen ter beschikking worden gesteld van het interventiepersoneel: digitale hulpmiddelen en de tweede reeks nieuwe interventievoertuigen die allemaal voorzien zijn van een identieke uitrusting. In 2012 werden alle nieuwe voertuigen uitgerust met de nieuwste digitale hulpmiddelen. De doelstelling dat alle interventievoertuigen uitgerust moeten zijn met dezelfde digitale hulpmiddelen werd gerealiseerd. In 2012 wordt de integratie van een videowall gerealiseerd binnen de Telecommandokamer in functie van een betere en snellere aansturing van de met digitale hulmiddelen uitgeruste interventieploegen. In 2012 is er een videowall geplaatst in de radiokamer. De fysieke reorganisatie van Telecommandokamer is een feit. Door deze fysieke reorganisatie en de nieuwe apparatuur is een stillere werking mogelijk. De politie gebruikt ten volle haar mogelijkheden om positieve contacten te leggen. In 2012 wordt de uitvoering van de herinrichting van het onthaal verdergezet, conform het concept inzake uniforme klantgerichte inrichting van het onthaal. Er zullen 3 onthalen gerestyled worden: hoofdbureel te Wilrijk, bijbureel in de Statiestraat en het bureel van de klantendienst in de Kasteelpleinstraat. In 2012 is het self servicedesk geïnstalleerd bij de oplevering van de nieuwe onthaalruimtes. Het in 2011 opgestarte project inzake een aantal vooraf bepaalde dienstverplaatsingen die te voet, met de fiets of met het openbaar vervoer en in uniform worden uitgevoerd, wordt in 2012 verdergezet en opgevolgd. Tevens wordt bijkomend materiaal (fietsen, fietstassen) aangekocht. Het e-loket en de website worden verder uitgebouwd. Gerealiseerd. In 2012 zijn alle wijkwerkingen op kruissnelheid Gerealiseerd. Beleidsdomein justitie - politie draagt bij aan de tactische doelstellingen van de lokale politie: De politie heeft een modern en actief personeelsbeleid, aangepast aan de noden en met aandacht voor het menselijk kapitaal. De Lokale Politie Antwerpen gaat verder met eigen aanwervingscampagnes. Gerealiseerd. 76

79 In september 2012 werd een voorbereiding voorzien voor de kaderproef ten behoeve van agenten. Er werden in het kader van onze wervingscampagne enkele sessies georganiseerd ter voorbereiding van de selectiecommissie. De in-house selectieprocedure wordt geoptimaliseerd. Gerealiseerd. Dit project is lopende. Er worden afspraken gemaakt inzake het verbeteren van de kwaliteit van de moraliteitsonderzoeken. Het kwaliteitshandboek evaluaties wordt ontwikkeld. Niet gerealiseerd.. In 2012 worden er preventiecampagnes gehouden rond welzijnsthema s. Gerealiseerd. In samenwerking met een externe partner werd er een visietekst verzuimbeleid opgemaakt en werden de relevante dienstnota s herzien. De opleidingen zijn gebeurd in Een dienstreglement werken in full-continu zal worden opgesteld. Het dienstreglement moet enkel nog gevalideerd worden. Dit project is nog lopende. De activiteitenboom binnen het personeelsbeheersysteem GALOP zal worden gerationaliseerd. Gerealiseerd. In 2012 is de activiteitenboom in het informaticasysteem GALOP volledig gerationaliseerd. Ook de activiteiten i.v.m. interventie en wijkwerking zijn in gebruik genomen. De lokale politie draagt haar korpscultuur, die uitgaat van integriteit-beschikbaarheidprofessionaliteit-beleefdheid, actief uit. Net zoals in 2011, worden veranderingscoaches ingeschakeld in alle lopende projecten om bij te dragen aan de vertaling van doelstellingen en realisaties naar de werkvloer. Gerealiseerd. De veranderingscoaches werden ingezet daar waar het nodig was om projecten te doen landen. De klantgerichte werking van politie verbeteren door te investeren in medewerkers, ondersteunende processen en diensten. In 2012 worden drie projecten voor kantoren gerealiseerd: Hoofdbureel Wilrijk in de Lange Doornstraat, bijbureel Statiestraat, bureel verkeerspolitie Kievitplein. Niet gerealiseerd. Deze projecten liepen vertraging op. In 2012 verhuizen het Lokaal Informatie Kruispunt en de financiële dienst naar het pand in de Lange Gasthuisstraat. Gerealiseerd. 77

80 Brandweer De schade ten gevolge van brand en ongeval wordt tot een minimum beperkt. Met de implementatie van de sectorenwerking wordt een sterke impuls gegeven inzake bestuurlijke betrokkenheid binnen alle posten en geledingen van het korps. De sectorwerking werd positief geëvalueerd en uitgebreid. Per kwartaal is één structureel kazerneoverleg met de sectorcommandant, de sectordeskundigen en de postoversten ingepland. Volgens noodzaak vinden per post ook ad hoc overlegmomenten plaats. De sectorcommandanten zijn de rechtstreekse verbindingspersonen met de dienstleiding en zorgen voor een betere aansluiting bij de andere stadsdiensten en bij de partners inzake risicobeheer in de sector. De beheerssoftware in het (Digitaal Management Brandweer Antwerpen) wordt verder afgewerkt. Hiermee zal het aanreiken van kengetallen en indicatoren sterk geautomatiseerd en uitgebreid worden. Het datawarehouse op de module is verder afgewerkt in Hierdoor is het aanreiken van kengetallen en indicatoren sterk uitgebreid. Een aandachtspunt is de datakwaliteit van de interventieverslagen die als input dienen voor het datawarehouse. De verbouwing van de nieuwe post Centrum, verhuis van het Kipdorp naar de Sint-Jacobsmarkt, werd aangevat voor het bouwverlof Finalisatie en verhuis zijn voorzien voor eind De initieel geplande bouwperiode werd overschreden. Door een verhoogd werkregime en een extra projectleider van Renotec poogde de aannemer de vertraging te beperken. Door de faling van de onderaannemer is de geplande oplevering niet gebeurd in De bouw van de nieuwe voorpost in Berendrecht start begin De realisatie hiervan zal midden 2013 gefinaliseerd zijn. De werken voor post Berendrecht zijn gestart op 10 april 2012 en verlopen volgens plan. De ontwerpfase van de nieuwe voorpost in Wilrijk, voorzien in 2012, hangt af van het vinden van een geschikte locatie. AG VESPA onderzoekt de mogelijke locaties. De definitieve bepaling van de bouwlocatie maakt deel uit van de stedelijke besluitvorming. Dit is niet alleen hoog kritisch voor de realisatie van de vooropgestelde timing maar vooral voor de realisatie van de vooropgestelde doelstelling van gelijkwaardige brandweerzorg voor alle burgers en de hiermee gepaard gaande organisatieontwikkeling. In afwachting werd de architectuurwedstrijd al voorbereid. De aanpassing van het voertuigenpark in functie van de aanwezige risico s op het grondgebied, wordt verder uitgevoerd. Het opgestelde meerjarenvoertuigenplan dat werd opgemaakt om de verdere uit- en ombouw van het voertuigenpark in functie van de noden gestructureerd aan te pakken, werd volgens plan uitgevoerd. De ingezette verjonging van het brandweerkorps wordt volgens planning verdergezet en loopt ten minste tot Midden 2011 was het VVP-project (regeling voor het verlof voorafgaand aan het pensioen), met een versnelde verjonging tot doel, halfweg. Vanaf heden en in het bijzonder in de komende jaren zal extra aandacht besteed worden aan de snelle uitstroom van het huidige middenkader, niet alleen inzake de ervaringsoverdracht maar ook met betrekking tot de bestuurlijke competenties binnen de nieuwe organisatievereisten. De ingezette verjonging van het operationeel kader via de invoering van het verlof voorafgaand aan pensioen (VVP) is in 2012 verder gegaan. Er zijn 28 medewerkers op VVP gegaan; 41 78

81 medewerkers gingen effectief op pensioen. In 2012 werden 2 selecties georganiseerd voor brandweerman/vrouw (21 e en 22 e lichting). Deze selecties leverden samen 46 nieuwe rekruten op. Voor de verbetering van de doorstroming van manschappen naar het middenkader werden tijdelijke maatregelen genomen. Het waaierschema, dat zegt dat elke brandweerman/-vrouw een basistaak en een specialisatie heeft, wordt verder geïmplementeerd. Het waaierschema werd verder geïmplementeerd in Een actieve en doelgroepgerichte communicatie- en informatiestrategie verbetert de brandpreventie. Het brandweerinformatiecentrum (BIC) zal in 2012 op verhoogde capaciteit draaien. Momenteel worden 2 dagdelen/week aangeboden. Een uiteindelijke capaciteit van 3000 leerlingen (= 5 dagdelen/week) per jaar wordt nagestreefd. Er wordt een aangepast lesconcept uitgewerkt voor personen met een mentale beperking. Met de huidige personeelsbezetting zijn 60 bezoekmomenten per jaar aan het BIC (BrandweerInformatieCentrum) mogelijk. Een bezoek biedt plaats aan 30 leerlingen. De nagestreefde capaciteit van leerlingen kan niet behaald worden binnen de huidige personeelsbezetting. In het kader van Community Fire Safety start een campagne voor studenten in het kader van een nieuwe richtlijn rond koten. Zij worden ook aangespoord om brandveiliger te leven. Het project om het veiligheidsbewustzijn van studenten te verhogen werd afgewerkt. De controles van de studentenkamers gebeuren door samen leven. De brandweer ondersteunt door verduidelijking en toelichting te bieden bij concrete probleemgevallen. Voor mensen van de thuiszorg worden door de brandweer bijscholingsmomenten ingericht met concrete tips over hoe zij een woonsituatie brandveiliger kunnen maken. We gaven demopresentaties aan zorgkundigen om hen te betrekken bij brandveiligheid. In deze presentaties leren zorgverleners hoe ze de woonomstandigheden en de leefgewoonten van een minder mobiele en/of oudere persoon veiliger kunnen maken. Er worden 5 nieuwe brochures rond brandveiligheid opgemaakt (o.a. evacuatie van appartementen, vuurwerkfolder, ) De vuurwerkfolder (nieuw) en de rookmelderfolder (herwerkt) zijn beschikbaar. De folder evacuatie van appartementen wordt mee geïntegreerd in de folder woning veilig verlaten bij brand. De folder evenementen op de openbare weg is in ontwerp en moet aangepast worden aan de nieuwe werking van digitale aanvraag evenementen. In de sectoren zullen de interventieploegen, onder leiding van de sectorcommandanten, meer ingeschakeld worden in eerstelijnsopdrachten inzake preventie: evaluaties inzake bereikbaarheid, evenementenbeheer, campagneondersteuning, De interventieploegen worden meer ingeschakeld in eerstelijnsopdrachten inzake preventie: Controles van evenementen werden in Post Centraal geïntroduceerd als proefproject. Controles die uitgevoerd werden in het kader van een operatieorder werden systematisch uitgevoerd door de betrokken ploeg. Folders inzake nazorg liggen op de wagens en worden uitgedeeld bij een interventie. De implementatie van de brandweerhervorming leidt tot een effectievere, efficiëntere en transparantere werking van de brandweerdienst. 79

82 Op federaal niveau is er momenteel geen duidelijkheid over de verderzetting van de operationele prézone-werking (OPZ). Indien de OPZ-werking verlengd wordt, zal ook in de beheersovereenkomst 2012 naar een maximale integratie met de doelstellingen van het bestuursakkoord worden gestreefd. Met de wijziging van de wet van 15 mei 2007 over de brandweerhervorming (Belgisch Staatsblad ) werden een aantal artikels van deze wet uitvoerbaar verklaard, en kreeg de prezone met ingang van 5 oktober 2012 een beperkte rechtspersoonlijkheid (Operationele Prezone+ - OPZ+). De prezoneraad nam volgende 5 beslissingen waardoor aan de OPZ+ een jaarlijkse vaste dotatie van 1,2 miljoen EUR wordt toegekend: Aanduiding van een voorzitter (één van de burgemeesters van de betrokken gemeenten); Aanduiding van een coördinator; Aanduiding van een ontvanger; Goedkeuring van een zonaal operationeel organisatieplan (ZOOP); Goedkeuring van de begroting Beleidsdomein brandweer draagt bij aan de doelstelling De stad garandeert iedereen een kwaliteitsvolle leefomgeving. De brandweer zet in nauw partnerschap met de bedrijfseenheid samen leven de haar toegewezen, wettelijke brandpreventieopdracht onverminderd verder. De bedrijfseenheid samen leven staat in voor het toezicht op de stedelijke brandvoorschriften (onder meer de controles van panden pandtoezicht). De Brandweer voert de wettelijk verplichte controles (hogere regelgeving) inzake brandveiligheid uit. In 2012 voerde de Brandweer alle aan haar toegewezen wettelijke opdrachten inzake controle brandveiligheid uit binnen de afgesproken termijn. Waar nodig werden gezamenlijke initiatieven met de bedrijfseenheid samen leven genomen. 80

83 Levensbeschouwingen Iedere Antwerpenaar kan zijn eigen levensbeschouwing in optimale omstandigheden beleven met respect voor andere Antwerpenaren. In 2012 wordt verder gewerkt aan de kwaliteitsverbetering van levensbeschouwelijke infrastructuur, door een combinatie van controles op brandveiligheid en bouwvoorschriften en door trajectbegeleiding. Bij problematische infrastructuur op het vlak van overlast en brandveiligheid wordt de vereniging begeleid bij het zoeken naar een geschikte locatie. In 2012 werd verder gewerkt aan de kwaliteitsverbetering van levensbeschouwelijke infrastructuur, door een combinatie van controles op brandveiligheid en bouwvoorschriften en door trajectbegeleiding. Eind 2012 waren in totaal 50 van de 179 (op 313 gekende adressen) gecontroleerde gebouwen in orde. Omdat hun huidige infrastructuur niet voldeed werden 2 moskeeën in 2012 tijdelijk geherlokaliseerd. De moskee Mehmet Akif werd in afwachting van de nieuwbouwmoskee - tijdelijk ondergebracht in de stedelijke gebouwen aan de Desguinlei. In afwachting van een betere vestiging werd de moskee op Luchtbal tijdelijk ondergebracht in de stedelijke gebouwen in de Havanastraat. In afwachting van een duurzame vestiging vond de moskee op Linkeroever tijdelijk onderdak in lokalen van de parochie. Voor zowel Linkeroever als Luchtbal moet een duurzame vestiging nog gerealiseerd worden. In 2012 wordt met de opbrengst van de verkoop van enkele stadspastorijen de kwaliteit van de bewoonde stadspastorijen verbeterd. Verder wordt geanalyseerd hoe het gebouwenpatrimonium nog verder geoptimaliseerd kan worden, door te onderzoeken welke andere pastorijen verkocht kunnen worden, en hoe de woonverplichting ingevuld kan worden door flexibel vastgoed aan te bieden. De stad heeft de verplichting om te voorzien in een woning en in ontvangstruimte voor de bedienaar van de eredienst, in vergaderruimte en archiefruimte voor de kerkfabriek. Ze voorziet stadspastorijen of betaalt een vergoeding uit. De meeste stadspastorijen zijn echter in slechte staat en beantwoorden niet (meer) aan de noden van de pastoors en kerkfabrieken. Bovendien dient hun toekomst te worden bekeken rekening houdend met de toekomst van het kerkgebouw. In dialoog met het bisdom en dekenaat werd in 2012 naar alternatieve oplossingen gezocht voor 10 pastorijen. Afhankelijk van de uitkomst hiervan zullen een aantal daarvan kunnen verkocht worden meestal dient de stad dan elders een ontvangstruimte, vergaderfaciliteiten en eventueel archiefruimte te voorzien. Dat kan soms in het kerkgebouw, soms in parochiale infrastructuur en soms elders. Tot nu toe werden 3 pastorijen verkocht. In 2012 vervult de stad verder haar wettelijke opdrachten inzake administratief toezicht op notulen, budgetten, meerjarenplannen en subsidiedossiers van de eredienstbesturen. Hierbij wordt aandacht besteed aan overleg met de eredienstbesturen. Er wordt gestart met technische ondersteuning en intensieve begeleiding voor de investeringsdossiers en de planning ervan in de budgetten en meerjarenplannen. In 2012 vervulde de stad verder haar wettelijke opdrachten inzake administratief toezicht op notulen, budgetten, meerjarenplannen en subsidiedossiers van de eredienstbesturen. Hierover werd nauw overlegd met de eredienstbesturen. Er werd sterk ingezet op de technische ondersteuning en intensieve begeleiding voor de investeringsdossiers (11 investeringstoelagen) en de planning ervan in de budgetten en meerjarenplannen. De budgetten van 49 eredienstbesturen werden doorgelicht. Er werden 37 meerjarenplanwijzigingen en 36 budgetwijzigingen behandeld. In dialoog met het bisdom en de betrokken kerkbesturen wordt verder gewerkt aan een gedeelde toekomstvisie op de huidige kerkgebouwen. Inzake herbestemming evolueren we naar een integrale benadering van de lokale ruimtebehoefte met de pastorij en met de parochiale infrastructuur. Concreet wil dit zeggen dat we nagaan in welke mate de pastorij en het kerkgebouw moeten behouden blijven voor gebruik door de eredienst, en waar deelgebruik of nevenbestemming mogelijk 81

84 is. De focus zal liggen op het realiseren van concrete dossiers veeleer dan op een globale benadering. In dialoog met de kerkbesturen, het bisdom en het dekenaat werd in 2012 een toekomstvisie voorbereid op de 71 kerkgebouwen in de stad. Er werd gestart met een verregaande inventarisatie van de toestand van het gebouw, de financiële gegevens en het gebruik. 3 kerkbesturen hebben reeds zelf een studie laten uitvoeren met ontwerpen van mogelijke herbestemmingen. Van deze 3 besturen worden momenteel alle gegevens versneld geanalyseerd en wordt de haalbaarheid van die mogelijke herbestemming verder onderzocht. Ook in 2012 wordt er verder structureel overlegd met moskeebesturen via het tweemaandelijks moskeeoverleg. Gerealiseerd. In 2012 wordt een project gestart rond pedagogische vorming voor vrijwilligers van moskeeën. De werking rond moskeegidsen wordt verder gezet. Gerealiseerd, 34 vrijwillige lesgevers van 5 moskeeën en 3 verenigingen werden o.m. over triple P gevormd, samen met de opvoedingswinkel. Dit pilootproject wordt geëvalueerd. De werking rond moskeegidsen werd verder gezet. Met het project moskeegidsen kunnen Antwerpenaren een kijkje nemen in een moskee, onder begeleiding van een vrijwillige moskeegids. Op dit moment zijn er 26 opgeleide moskeegidsen. In 2012 volgden bezoekers een rondleiding. Het Offerfeest wordt in overleg met de verschillende interne diensten en de betrokken moskeeën voorbereid. Gerealiseerd. Een belangrijk deel van de moslimgemeenschap laat naar aanleiding van dit feest een dier ritueel slachten. Er werden slachtvergunningen afgeleverd voor slachtingen binnen en buiten de stad waarvan afgeleverd via het e-loket. Op de tijdelijke slachtvloer Park Spoor Noord werden schapen geslacht. Van de slachtvloer met verdoving heeft niemand gebruik gemaakt. Het schapenslachthuis Salembier slachtte schapen en het runderslachthuis Van Peer heeft 36 gezinnen bediend. Er werd 688 kg illegaal slachtafval opgehaald (t.o.v kg in 2011). Moskeebesturen worden verder gesensibiliseerd om de betrokkenheid in de buurt te verhogen door deel te nemen aan lentepoetsacties en de organisatie van opendeuractiviteiten voor de buurt. Moskeebesturen werden verder geïnformeerd over de mogelijkheden om hun relatie met de buurt te versterken, bv. door deel te nemen aan lentepoetsacties en de organisatie van eigen opendeuractiviteiten. Moskeeën organiseerden in activiteiten. Het ging voornamelijk om activiteiten in het kader van de Ramadan, namelijk iftars en suikerfeesten. De testfase met de moskeestewards wordt voortgezet en bij gunstige evaluatie uitgebreid. De evaluatie loopt in oktober-december De evaluatie gebeurt met de betrokken moskeebesturen en de vrijwillige stewards. Met buurttoezicht wordt bekeken welke aandachtspunten de begeleiding met zich meebracht. In totaal zijn er 43 stewards actief in 16 Antwerpse moskeeën. De moskeeën hebben de stewards succesvol ingezet tijdens de drukke ramadanperiode. De Stille ruimte in park Harmonie waarbij zaal, park en monument samen worden aangepakt, wordt verder ontwikkeld. In 2012 starten de werken voor het park en gebeurt de bouwvergunning en de aanbesteding voor de zaal. 82

85 Het integrale project omtrent de Harmoniesite (zaal, park, monument Benoit) werd in 2012 verder voorbereid en deels uitgevoerd. Zaal Harmonie werd in 2012 ontmanteld. De bouwvergunningsfase werd afgerond. Na oplevering van een definitief ontwerp wordt een Vlaamse restauratiepremie aangevraagd. De werken aan het park zijn ondertussen vergund, maar zullen pas starten in het najaar (plantseizoen en zomervakantie vs. parkgebruik). Voor het monument Peter Benoit wordt er gewacht op een bestek van de ontwerpers om toekenning te krijgen voor een Vlaamse restauratiepremie. Ook in 2012 blijven we inzetten op interlevensbeschouwelijke ontmoeting, via het subsidiereglement, ondersteuning en sensibilisering. Gerealiseerd. Na jaren van intensieve ondersteuning door de dienst levensbeschouwingen werd het Ganeshfestival in 2012 quasi zelfstandig georganiseerd door de Hindoegemeenschap. 83

86 Sociale zaken Iedere inwoner van de stad Antwerpen heeft recht op een menswaardig bestaan. Hij of zij krijgt kansen om dit te realiseren, maar moet deze kansen ook benutten, en dit volgens zijn of haar mogelijkheden. Deze doelstelling wordt uitgevoerd door het OCMW. De toelichting zal gebeuren op basis van de jaarrekening 2012 van het OCMW. Het sociaal beleid van het OCMW wordt weergegeven in een afzonderlijke jaarrekening. Iedere Antwerpenaar heeft recht op nabije laagdrempelige hulpverlening en schuldhulpverlening. Deze doelstelling wordt uitgevoerd door het OCMW. De toelichting zal gebeuren op basis van de jaarrekening 2012 van het OCMW. Het sociaal beleid van het OCMW wordt weergegeven in een afzonderlijke jaarrekening. Iedere Antwerpenaar krijgt maximale kansen, stimuli en toegang tot een kwaliteitsvolle gezondheidszorg op maat. In 2012 willen we nog meer inzetten op de samenwerking tussen stedelijke- en OCMW diensten en andere partners. Een betere bekendmaking van het aanbod moet een meer gerichte toeleiding mogelijk maken en zorgt voor een optimale aanwending van de diverse expertises van onze medewerkers waardoor de klant steeds de meest kwalitatieve begeleiding krijgt. Iedere Antwerpenaar kan de weg vinden naar het meest aangewezen gezondheidszorgaanbod. Voor de groep Antwerpenaren met verminderde gezondheidskansen worden hiertoe bijkomende initiatieven genomen. Druggebruikers worden naar het Antwerpse zorgaanbod toegeleid via o.a. extramurale zorg (Free Clinic), Alternatief (woonbegeleiding voor jongeren) en het ODD-project (Onthaal Dakloze Druggebruikers). Met de verderzetting van het project Eropaf 2060 worden mensen uit deze wijk actief benaderd en wordt er beroep gedaan op hun eigen kracht en die van hun netwerk om problemen op te lossen. Binnen het project Extramurale zorg werd gewerkt aan methodiekvernieuwing. Het project Eropaf 2060 ondersteunde het netwerk herstellend werken met cliënten. Het OCMW werkt verder aan de toeleiding van OCMW-klanten en OMNIO-gerechtigden naar huisartsen. Hiernaast worden er ook acties ondernomen naar tandartsen. Naast de georganiseerde studiedagen, infosessies en individuele contactmomenten werd de werkgroep toegankelijke zorg opgestart met (huis)artsen, vertegenwoordigers van huisartsenkringen en de huisartsenopleiding van de Universiteit Antwerpen. De werkgroep rond toegankelijke tandzorg kwam in 2012 regelmatig samen en stelde een projectplan op. Om een goede doorverwijzing van alle Antwerpse burgers naar huisartsen te verzekeren wordt de webapplicatie voor zorgverleners, hulpverleners en intermediaire organisaties, die in 2011 in testvorm geïmplementeerd is, in 2012 geëvalueerd en geoptimaliseerd. De webapplicatie Op weg naar de huisarts voor gerichte doorverwijzing naar een huisarts werd in het najaar 2012 uitgerold naar alle sociale centra. Het Mamma care-project in de wijk 2060 wordt verlengd tot begin Doel van dit project is om de participatie aan de borstkankerscreening in wijken met een laag screeningscijfer te verhogen. 84

87 Van 16 tot 26 oktober 2012 werd opnieuw een mammobiel geplaatst op het Sint-Jansplein voor de screening op borstkanker. De resultaten van deze screening werden vergeleken met de oorspronkelijke en tussentijdse screeningscijfers (respectievelijk 2008 en 2010) voor de wijk Iedere Antwerpenaar kan gebruik maken van een gezondheidszorgaanbod op maat. Voor de groep Antwerpenaren met verminderde gezondheidskansen worden hiertoe bijkomende initiatieven genomen. Het bestaande aanbod voor druggebruikers wordt in 2012 bestendigd en verder verfijnd. Thema s als wonen, sociale en arbeidsgerichte activering, overmatig alcoholgebruik bij jongeren, therapieadvies, spoed- en crisisopvang, casemanagement en uitbouw zorgcircuit, komen daarbij aan bod. Het EHBJ-project (Eerste hulp bij jongeren en jeugdwerkers) loopt verder. Er is blijvende aandacht voor allochtone druggebruikers. Het pilootproject Vroeginterventie wordt in 2012 uitgebreid met vroeghulp op de spoedafdeling van Antwerpse ziekenhuizen. Het bestaande aanbod werd in 2012 verdergezet. Vroeginterventie heeft samengewerkt met een spoedafdeling in een Antwerps ziekenhuis. De evaluatie in het najaar van 2012 over de samenwerking met de spoedafdeling van het Stuivenbergziekenhuis was negatief. In 2012 wordt het bestaande gezondheidszorgaanbod voor prostituees geoptimaliseerd. Ondermeer de SOA-testen op locatie van MSM (mannen die seks hebben met mannen) en de online hulpverlening voor MSM worden verder uitgebreid. HIV-testen op locatie zijn operationeel en online hulpverlening is uitgebreid. Het vrouwengroepswerk rond gezondheidszorg, gezinsplanning en seksuele gezondheid wordt in 2012 uitgebreid met mannengroepen. Ook zal meer aandacht geschonken worden aan werkervaringsklanten als doelgroep, zowel voor groepswerk als individuele begeleiding. De vrouwengroepen behoren tot de reguliere werking en vinden op regelmatige basis plaats. Daarnaast werd er een groepswerker aangeworven die de mannengroepen in het najaar 2012 inhoudelijk voorbereidde.. In 2012 start een nieuw vormingsinitiatief rond seksuele gezondheid via deskundigheidsbevordering van OCMW-maatschappelijk werkers dit o.a. in samenwerking met het Instituut voor Tropische Geneeskunde. 40 maatschappelijk werkers hebben 3 halve dagen vorming gevolgd rond het thema seksuele gezondheid. In 2012 ontwikkelen we een integrale beleidsvisie rond geestelijke gezondheid. Inzake geestelijke gezondheid zullen we ons bovendien niet enkel richten op de klanten maar ook in overleg met de Gemeenschappelijke Preventiedienst op het psychisch welzijn van medewerkers. De ontwikkelde beleidsnota inzake geestelijke gezondheid werd ter discussie voorgelegd aan de regiegroep Gezondheid. De mogelijkheid tot opstart van een initiatief rond stressbeheersing voor medewerkers wordt in samenwerking met de vormingsdienst en de gemeenschappelijke preventiedienst verder onderzocht. De Sociale Steunpunten gezondheid (SSG s) zijn preventieve gezondheidscentra voor kansarme buurtbewoners. Het aantal klantcontacten in de SSG s blijft stijgen. Daarom wordt de werking van de steunpunten herbekeken. In SSG Noord zal het bestaande aanbod verbreed worden en de werking van de Antennepost Linkeroever geoptimaliseerd. De aanbeveling van de externe audit werden geïmplementeerd. Er werd beslist om geen nieuwe huisvesting voor SSG Kiel te zoeken. De dagcentra De Vinken en De Ridder bouwen het samenwerkingsverband met Trajectiel, dat de realisatie beoogt van een regionaal zorgnetwerk voor activering van volwassenen met ernstige en langdurige psychische problemen, verder uit. 85

88 In maart 2012 trad OCMW Antwerpen toe tot het samenwerkingsverband Trajectiel; OCMWmedewerkers namen regelmatig deel aan overlegmomenten in het kader van deze samenwerking. Er wordt gekeken naar mogelijkheden om de werkingen beter op elkaar af te stemmen. Iedere Antwerpenaar is bewust van de belangrijkste fysieke en psychische gezondheidsrisico s via informatie, sensibilisatie, promotie en preventie Het vormingsaanbod rond gezonde voeding zal zich in 2012 richten tot nieuwe doelgroepen: ex-gedetineerden, psychisch kwetsbare mensen en jongeren en hun ouders in de wijk De diëtisten van de sociale steunpunten gaven op regelmatige basis vormingen rond gezonde voeding aan vernoemde doelgroepen. Om allochtone klanten met problemen rond intra-familiaal geweld psychotherapie te kunnen aanbieden, wordt een externe partner gezocht. In september 2012 werd de samenwerking met de Interactie-Academie door de raad van het OCMW goedgekeurd. Er werden reeds een beperkt aantal klanten doorverwezen. Om de mogelijkheid tot doorverwijzing binnen OCMW Antwerpen meer bekendheid te geven is er een folder in de maak. De kernopdracht van de Sociale Kruideniers op het Antwerps grondgebied wordt verder uitgediept en de samenwerking wordt geoptimaliseerd. Voor de sociale kruidenier Kiel wordt in 2012 naar een meer geschikte locatie gezocht. De OCMW-raad moet beslissing om de sociale kruidenier Kiel uit te besteden nog nemen. In 2012 wordt op basis van een behoeftenonderzoek bekeken waar het zesde sociale restaurant best gelokaliseerd wordt. Er werd beslist om voorlopig geen zesde sociaal restaurant te openen. Ongeacht zijn/haar financiële draagkracht is voor iedere Antwerpenaar de voor hem/haar noodzakelijke gezondheidszorg betaalbaar Om OCMW-klanten en OMNIO-gerechtigden beter toe te leiden naar tandartsen, zal het OCMW afspraken met tandartsen maken o.a. rond derdebetalersregeling. Daarnaast zal het klanten sensibiliseren rond tandzorg. De werkgroep rond toegankelijke tandzorg met hierin vertegenwoordigers van de tandartsen, OCMW en stad Antwerpen en LOGO kwam in 2012 regelmatig samen met focus op financiële toegankelijkheid en preventie. Knelpunten en noden zijn in kaart gebracht en verwerkt in een projectdossier: acties zijn gericht op het wegwerken van zowel de financiële drempel als andere drempels. Curatieve zorgen worden gecombineerd met een preventietraject. Tandartsen hebben een formeel engagement gegeven om acties te ondernemen naar mensen in armoede. Samen met de tandartsen is gewerkt aan een manier om meer transparantie te verkrijgen in de derdebetalersregeling, eerst in het kader van het project, later is eventueel uitrol mogelijk. Iedere Antwerpenaar krijgt een gezondheidsaanbod op maat door middel van een gedragen coherent gezondheidsbeleid In 2012 wordt de samenwerking tussen de Sociaal Steunpunten Gezondheid en het wijkgezondheidscentrum versterkt. Op regelmatige basis werd er samengewerkt en werden klanten onderling doorverwezen naar Wijkgezondheidscentrum De Regent en Zuidrand. De samenwerking tussen de verschillende sociale kruideniers op het Antwerps grondgebied wordt verbeterd op het vlak van aankoopbeleid en logistiek. De convenant voor de uitbesteding van sociale kruidenier Kiel aan vzw Sociaal Winkelpunt gaat in 86

89 na goedkeuring door de OCMW-raad. De samenwerking met SEL Amberes (Samenwerkingsinitiatief Eerste-lijnsgezondheidszorg) wordt verder uitgebouwd. Een vertegenwoordiger van Sel Amberes maakt deel uit van de regiegroep Gezondheid en heeft de werking van Sel Amberes toegelicht op dit forum. Beleidsdomein sociale zaken draagt bij aan de doelstelling Meer mensen vinden een kwaliteitsvolle woning naar wens in Antwerpen. Precaire woonsituaties Om de leefbaarheid in sociale huisvesting en de doorstroom naar sociale huisvesting te verbeteren, wordt in 2012 de overeenkomst woonbegeleiding tussen stad, OCMW, CAW s en sociale huisvestingsmaatschappijen voortgezet en wordt de convenant voor 2013 voorbereid. In de gebouwen OCMW Sociaal Wonen werden poetsdagen georganiseerd in samenwerking met de bewoners, Opsinjoren en de intercultureel bemiddelaar. Doel van deze acties was het versterken van de sociale cohesie en bewoners te sensibiliseren de leefomgeving te verbeteren. Het OCMW zal in 2012 meer acties opzetten om uithuiszettingen te voorkomen. In samenwerking met Woonhaven loopt een proefproject waarbij maatschappelijk werkers van de Energiecel reeds bij huurders met een huurachterstal trachten te bemiddelen om tot een haalbare afbetalingsregeling te komen, op die manier wordt een mogelijk latere procedure tot uithuiszetting vermeden. In 2012 worden de beleidsaanbevelingen omtrent de rol van de dienst Wonen van het OCMW als servicecenter omgezet in de praktijk. De visienota crisiswonen, waarbij de samenwerking tussen samen leven en precair wonen werd geïntensifieerd, is goedgekeurd. De volgende drie acties zijn gerealiseerd in functie van dienst wonen als servicecenter: In maart 2012 werden afspraken tussen enerzijds samen leven/sociale interventie/woonbegeleiding en anderzijds Sociaal en Precair Wonen in functie van de stelling Alle burgers hebben recht op een gelijkwaardige hulpverlening en opvang bijgestuurd. De lijst ongeschikt en onbewoonbare verklaarde panden wordt via Intranet/OCMW gecommuniceerd aan alle medewerkers van het departement Maatschappelijke Integratie. In november 2012 is het cliëntenoverleg voor problematische dossiers van (dakloze) ouderen opgestart. De capaciteit van de crisisopvang wordt in 2012 uitgebreid door de aankoop of renovatie van een nieuw pand. Ook op de nieuwe locatie van inloopcentrum De Vaart (Finse kerk) zullen in 2012 twee nieuwe crisiswoningen in gebruik worden genomen. Er werd in 2012 een appartement aangekocht in Antwerpen Linkeroever, bestemd voor crisisopvang. Verder zijn geen bijkomende woningen aangekocht. Wel gebeurde er een verschuiving binnen het bestaande patrimonium van sociaal wonen naar crisiswonen (dit vooral in het gebouw Vercammenstraat (reeds voor een deel eigendom van het OCMW)). De crisiswoningen in de Leopold De Waelstraat werden gerenoveerd en worden in 2012 terug in gebruik genomen. De resterende bewoners op de site De Fraula zullen volgend jaar worden gehuisvest in het gebouw aan de Leopold De Waelstraat (6 studio s met gemeenschappelijke ruimte). Dit gebouw werd voordien aangewend als crisiswoning. Daarmee komt de site De Fraula leeg deze zal worden 87

90 afgebroken en heropgericht voor Beschut Wonen naargelang de besluiten die hierover genomen worden. Om mensen in crisissituaties (slachtoffers huisjesmelkerij, brand, intrafamiliaal geweld, ) gerichter en sneller door te kunnen verwijzen naar de gepaste noodopvang, wordt in 2012 een brochure voor eerstelijnsdiensten uitgewerkt. Onder leiding van samen leven is in samenspraak met het OCMW deze folder opgemaakt en verspreid onder de partners die betrokken zijn bij crisis- en noodopvang. De dienstverlening van inloopcentra De Vaart en De Steenhouwer wordt in 2012 verder geoptimaliseerd en op elkaar afgestemd. De nodige beleidsadviezen moeten nog worden voorgelegd. Het OCMW blijft er in 2012 voor zorgen dat de huidige capaciteit beschut wonen behouden blijft. Op 4 juni 2012 werd een gebouw aangekocht in De Bosschaertstraat met 6 gerenoveerde appartementen / studio s dit is bestemd voor klanten van Beschut Wonen. De PV (Publiek Rechtelijke Vereniging) Beschut Wonen huurde zelf een nieuwe tijdelijke locatie als aanloopadres voor hun klanten het gebouw bevindt zich in de Lange Lozanastraat. Ze verplaatsen hun aanloopadres vanuit De Fraula naar deze locatie. In 2012 wordt de doelgroep van de woningen buiten sociaal huurstelsel van het OCMW geëvalueerd en eventueel uitgebreid. Het aantal begeleide klanten is gestegen van 34 vorig jaar naar 45 dit jaar. Zorgbehoevende Antwerpenaar Via het Zorgbedrijf wordt ook in 2012 maximaal ingezet op het voorzien van thuisondersteunende diensten en het voorzien van een behoeftedekkend aanbod van dienstencentra en serviceflats zodat ouderen zo lang mogelijk in hun thuisomgeving of zelfstandig kunnen blijven wonen. In Deurne wordt in 2012 de oplevering voorzien van twee nieuwe dienstencentra en meer dan 300 nieuwe serviceflats (projecten Gallifort en Silsburg). Daarnaast starten in Berchem (de Veldekens) en in Hoboken (Scanfil) in 2012 de werken voor de bouw van een nieuw dienstencentrum en nieuwe serviceflats. De renovatie van de serviceflats Den Drossaert (Borgerhout) en De Brem (Merksem) worden in 2012 afgewerkt. Gerealiseerd, onder meer in Deurne werden in 2012 twee nieuwe dienstencentra en meer dan 300 nieuwe serviceflats (projecten Gallifort en Silsburg) opgeleverd. Voor het nieuwe dienstencentrum en nieuwe serviceflats in Hoboken (Scanfil) werd de bouwaanvraag ingediend en in Berchem (de Veldekens) startte de bouw van een nieuw dienstencentrum en nieuwe serviceflats starten eind De renovatie van de serviceflats Den Drossaert (Borgerhout) en De Brem (Merksem) werd in 2012 afgewerkt. Ook in 2012 werkt het Zorgbedrijf een informatie- en sensibiliseringsprogramma uit rond levensloopbestendig bouwen en verbouwen. In de dienstencentra werden 5 infosessies rond het thema levensloopbestendig bouwen en verbouwen georganiseerd. Om het aanbod serviceflats (voor mensen met een laag inkomen) uit te breiden, stelt de sociale huisvestingsmaatschappij Woonhaven Antwerpen in flats ter beschikking van het Zorgbedrijf. Nog niet gerealiseerd. Er is wel samenwerking tussen Woonhaven en Zorgbedrijf in functie van toekomstige projecten (bijvoorbeeld Silvertop 3). 88

91 Beleidsdomein sociale zaken draagt bij aan de doelstelling Cultuur in Antwerpen is - een recht - van iedereen: iedere Antwerpenaar heeft toegang tot actuele kennis-, informatie-, ontmoetings-, en culturele voorzieningen met bijzondere aandacht voor dienstverlening op maat. In 2012 wordt een website gelanceerd voor de stedelijke ontmoetingscentra. Deze wordt opgebouwd naar analogie met de website van de culturele ontmoetingscentra. Voor elk van de vijf centra werd een nieuwe website ontwikkeld, gebaseerd op de websites van de cultuurcentra met bijzondere aandacht voor de laagdrempeligheid en toegankelijkheid van de communicatie voor de burger. Atlas Publiekswerking trekt het project De week van de diversiteit. Deze week draagt bij tot een positieve beeldvorming over brede diversiteit. Atlas Publiekswerking organiseerde in samenwerking met een vijftigtal partners het project Antwerpen Vandaag, een stadsfestival over diversiteit. Met de festivalactiviteiten die Atlas met deze partners organiseerde, bereikte men zo n deelnemers. In 2012 wordt extra ingezet op een winterprogrammatie voor park Spoor Noord. Het beheer en de coördinatie van de gehele site Park Spoor Noord legde in 2012 een zware druk op de personeelsinzet waardoor niet extra ingezet kon worden op de programmatie van evenementen. In 2012 breidt het netwerk ontmoetingsruimte zijn werking uit naar Merksem, Wilrijk en Berendrecht-Zandvliet-Lillo In 2012 breidde het Netwerk Ontmoetingsruimte zijn werking verder uit naar Merksem, Wilrijk en Berendrecht-Zandvliet-Lillo, zodat het Netwerk Ontmoetingsruimte stadsbreed actief is. 89

92 Samenlevingsopbouw De stad garandeert iedereen een kwaliteitsvolle leefomgeving. Opsinjoren Opsinjoren zet in 2012 zijn vijftiende werkjaar in. De afdeling blijft in 2012 werken met de bekende instrumenten. De Lentepoets, de wijkgebonden stedelijke poetsactie gericht op gezinnen, beleeft ook zijn vijftiende editie. Werving van straatvrijwilligers wordt verder gezet en buurtcontracten en Goeieburenpassen worden verder gestimuleerd. Buurtorganisaties kunnen een kandidaatsdossier indienen voor financiële ondersteuning via het reglement voor lokale vrijwilligersprogramma s. Straatgroepen kunnen een aanvraag indienen voor financiële en/of logistieke ondersteuning voor bijvoorbeeld straatfeesten, cultuurstraten, winterfeesten en bewoners- of jongerengroepen kunnen zich opgeven voor kleine en middelgrote poetsacties in hun buurt. Opsinjoren bleef in 2012 werken met de bekende instrumenten. In april 2012 namen gezinnen deel aan de lentepoets. In 497 straten werd er samen gepoetst en gefeest. Het aantal actieve straatvrijwilligers steeg verder van eind 2011 naar straatvrijwilligers eind In 2012 liepen er 275 buurtcontracten. Bij de hertekening van het aanbod van Opsinjoren werden een aantal activiteiten zoals de Goeieburenpassen gehergroepeerd. In 2012 werden er grote straatfeesten ondersteund. Vanaf 2012 worden naast de meer traditionele straatfeesten ook kleinere feesten ondersteund. Het gaat dan om feesten waarbij de straat niet wordt afgesloten voor het verkeer en ook geen logistieke ondersteuning wordt voorzien. Bewoners kunnen deze feesten 3 weken op voorhand aanvragen i.p.v. 6 weken. Er werden ook 874 kleine straatmomenten ondersteund. Opsinjoren ondersteunde ook 29 groepsaanvragen tijdens de campagne voor gratis geveltuinen. Antwerpen blijft inzetten op de speelstraten en speeldagen. Opsinjoren zal zoeken naar andere, meer toegankelijke varianten van de speelstraat. Werving voor de speelstraten / speeldagen zal worden opgevoerd. Antwerpen bleef inzetten op de speelstraten en speeldagen. Er is nu ook de mogelijkheid om kortere speelstraten van 1-2 dagen te organiseren. Deze speelstraten moeten 6 weken op voorhand aangevraagd worden in plaats van de vaste inschrijvingsdata voor de lange speelstraten. Er werden 182 speelmomenten ondersteund. Het initiatief om Antwerpse bewonersgroepen elkaar te laten ontmoeten wordt voortgezet onder de noemer Opsinjoren Treffend. Deze ontmoetingsmomenten worden stadsbreed gespreid in plaats en tijd. Organisatoren van straatfeesten en straatvrijwilligers kwamen samen in 17 Opsinjoren treffend om elkaar beter te leren kennen en inspiratie op te doen voor hun toekomstige initiatieven. Meer algemeen zet Opsinjoren in op het bereiken van een meer divers publiek. De deelname aan Opsinjorenacties moet een weerspiegeling worden van de bevolkingssamenstelling van de straat. De werving wordt voor alle instrumenten opgevoerd en er gaat extra aandacht naar het ontwikkelen van nóg toegankelijkere en laagdrempeligere instrumenten en initiatieven. Meer algemeen zette Opsinjoren in op het bereiken van een meer divers publiek. De werving voor alle instrumenten werd opgevoerd onder meer via een uitgebreide infocampagne. Deze infocampagne bestond uit verschillende aspecten: Zo heeft Opsinjoren in elk district (uitzonderlijk 2 keer in 2012) een Opsinjoren treffend gehouden om bewonersgroepen en straatvrijwilligers op de hoogte te brengen van de nieuwigheden. Er is een nieuwsbrief gepubliceerd die verstuurd is naar alle contactpersonen van Opsinjoren met een uiteenzetting over de nieuwe instrumenten. 90

93 Er zijn infofiches aangemaakt die in persoonlijke contacten met de bewoners zijn besproken Er is een imagocampagne geweest in februari om Opsinjoren in een nieuw kleedje te steken (nieuw logo en vernieuwde beeldvorming). Daarnaast werd in de maandelijkse digitale nieuwsflits ook telkens 1 instrument verder toegelicht of extra in beeld gebracht. Programma voor stad in verandering Ook in 2012 worden activiteiten georganiseerd om bewoners en bezoekers actief te betrekken in de stadsontwikkelingsgebieden: de programma s voor stad in verandering (PSV s) zullen aanwezig zijn in de Brede Stationsomgeving, aan de Scheldekaaien en omgeving, in de wijken Eilandje-Cadix en Luchtbal. PSV maakt deel uit van een ruimtelijk investeringsprogramma dat impact heeft op het sociaal weefsel in de omgeving en creëert betrokkenheid bij de ruimte die in verandering is. Zo worden ook in 2012 een arsenaal aan activiteiten van sociale, sportieve en culturele aard georganiseerd. Ook in 2012 ontwikkelde PSV activiteiten om bewoners en bezoekers actief te betrekken in volgende stadsontwikkelingsgebieden: Stationsomgeving: met belangrijke nadruk op het De Coninckplein. Luchtbal: de activiteiten stonden voor het merendeel in het teken van het toekomstig speelpark. Cadix-Eilandje: PSV wil via de activiteiten de Cadixwijk linken aan andere deelgebieden en de globale ontwikkeling van Kaaien en Eilandje. Kaaien: naast de zone Sint-Andries Zuid zette PSV uitdrukkelijk in op het toekomstig droogdokkenpark, met in het najaar een reeks van acties en activiteiten in het thema Wind & Water. Buurtregie In verschillende buurten zullen ook in 2012 projecten door buurtregie uitgevoerd worden die bijdragen tot de leefbaarheid en de sociale samenhang. Ook in 2012 hebben we het uitdrukkelijke doel om kortlopende impulsen te geven die ofwel een concreet zichtbaar en meetbaar resultaat op korte termijn realiseren, ofwel een aanzet geven tot langer lopende processen die door de lokale netwerken moeten worden gecontinueerd. Er werden 22 projecten door buurtregie afgerond die bijdragen aan de leefbaarheid en de sociale samenhang. Een aantal projecten zetten in op het verfraaien van plekken met tijdelijke of permanente kunstinterventies. (bv. Kunstmuur Villegaspark te Berchem, kunst op leegstaande huizen in de Stuyvenbergwijk te Hoboken). Een tweede reeks projecten zette in op het samen met bewoners organiseren van laagdrempelige ontmoetingsactiviteiten. Daarnaast werd in verschillende projecten ingezet op samen tuinieren (bv. Gemeenschapstuin in Ekeren). Iedere Antwerpenaar leert een bekwame stadsburger te zijn. Bemiddeling Ook in 2012 worden bij concrete samenlevingsproblemen (zowel buren- als buurtconflicten) bemiddelingen opgezet, in samenwerking met vrijwillige burenbemiddelaars en/of de lokale buurtregisseur. Ook in 2012 werden bij concrete samenlevingsproblemen (zowel buren- als buurtconflicten) bemiddelingen opgezet, in samenwerking met 22 vrijwillige burenbemiddelaars en/of de lokale buurtregisseur. Er werden 239 bemiddelingsdossiers opgestart. (226 burenbemiddelingsdossiers en 13 buurtbemiddelingsdossiers). Servicepunt Vrijwilligers Vrijwilligers en sleutelfiguren uit kansengroepen worden verder ondersteund via het servicepunt vrijwilligers, zodat zij actief aan de samenleving participeren. Specifieke aandacht zal uitgaan naar de ondersteuning van lokale Antwerpse initiatieven die vrijwilligers inschakelen om inburgeraars wegwijs te maken in de samenleving (= het project inburgeringscoaching). 91

94 Vrijwilligers en sleutelfiguren uit kansengroepen werden in 2012 verder ondersteund vanuit het servicepunt vrijwilligers. Er werden in intakes gedaan met potentiële vrijwilligers en 169 personen vonden vrijwilligerswerk. Alle organisaties die actief zijn rond inburgeringscoaching stemden af om gezamenlijke stappen te zetten op vlak van werving en ondersteuning van vrijwilligers. Alle inburgeringsprojecten namen deel aan de IkVrijwilligbeurs om hun vacatures extra in de verf te zetten. Momenteel zijn er 270 coaches actief in Antwerpen. Ook sloot de stad twee convenanten af met partners om aan inburgeringscoaching te doen, met name Werkvormm en Global Fiesta. In het kader van de uitrol van een stadsbreed vrijwilligersbeleid bracht het servicepunt vrijwilligers thematische werkgroepen bijeen met medewerkers uit de stedelijke bedrifseenheden cultuur sport & jeugd en personeelsmanagement. Er werd gewerkt aan 2 eindproducten, namelijk een handleiding voor stedelijke vrijwilligersverantwoordelijken en een toegankelijke vrijwilligersovereenkomst in de vorm van een agenda die aan alle vrijwilligers overhandigd wordt. Ook in 2012 vindt IkVrijwillig plaats, een beurs waar een 100-tal organisaties hun vacatures voor vrijwilligers bekend zullen maken. Met een nieuw evenement, met als werktitel Zet je in voor A, willen we Antwerpenaren een dag laten proeven van vrijwilligerswerk in verschillende organisaties. Op 20 oktober vond opnieuw IkVrijwillig plaats, een beurs waar 100 organisaties hun vacatures voor vrijwilligers bekend konden maken. Op 27 en 28 april 2012 vonden ook de IkVRIJWILLIGdagen plaats. Antwerpenaars konden een halve of een hele dag vrijwilligerswerk doen in een organisatie om te proeven van vrijwilligerswerk. 251 Antwerpenaren schreven zich bij 50 verschillende organisaties in. Vanuit het servicepunt vrijwilligers zet de stad ook leiderschapstrajecten op, waar vrijwilligers worden opgeleid en ingeschakeld in de werking van de dienst sociale netwerken, moskeegidsen en ambassadeurs van gelijke kansen en het project sociaal adviseurs. Sociaal adviseurs: Dit zijn vrijwilligers van Turkse, Arabische, Berberse, Russische, Frans- Afrikaanse en Engels-Afrikaanse taalgroepen die moeilijk bereikbare groepen informeren over thema s als borstkanker, energie, gezonde voeding, onderwijs, ouder worden. Ze doen dit in de huiskamer volgens de tupercare methode. In 2012 bereikten de sociaal adviseurs in totaal mensen, dit zijn er meer dan in Moskeegidsen: Met het project moskeegidsen kunnen Antwerpenaren een kijkje nemen in een moskee, onder begeleiding van een vrijwillige moskeegids. Ambassadeurs van gelijke kansen: 7 jongeren werden in 2011 opgeleid tot jongeren voor gelijke kansen. Zij gingen in 2012 spreken in 7 scholen voor 9 groepen. Servicepunt Verenigingen Verenigingen en bewonersgroepen worden verder ondersteund vanuit Atlas of vanuit één van de 8 buurtsecretariaten die operationeel zullen zijn. Er worden in nieuwe buurtsecretariaten opgericht in Deurne en Hoboken. Er zijn 8 buurtsecretariaten: Antwerpen-Noord, Antwerpen-Kiel, Antwerpen-Linkeroever, Antwerpen-Luchtbal, Antwerpen-Centrum, Merksem, Borgerhout, Berchem. Een uitbreiding met 2 extra buurtsecretariaten bleek niet haalbaar zonder extra middelen. Het buurtsecretariaat Borgerhout startte in een grotere locatie in de Shelter. Eind 2012 zijn 215 zeer diverse verenigingen en bewonersgroepen lid van een buurtsecretariaat, dat zijn er 38 meer dan vorig jaar. Verenigingen van ouderen, personen met een handicap, mensen in armoede, vrouwen, holebi s, interculturele verenigingen en bewonersgroepen werden, o.m. door subsidies en vorming, ondersteund om de maatschappelijke participatie van hun achterban te versterken. Er werden 282 activiteitensubsidies, 218 werkingssubsidies en 74 projectsubsidies verleend. Medewerkers voerden 998 adviesgesprekken met verenigingen en 44 met bewonersgroepen. 92

95 De impact van het servicepunt op de werking van verenigingen werd geëvalueerd en met het middenveld en verenigingen besproken. Antwerpse verenigingen worden niet alleen vanuit het servicepunt verenigingen ondersteund, maar ook door externe partners. Met een aantal van hen sloot de stad een convenant af, bijvoorbeeld met de federaties van etnisch-culturele minderheden. Ook in 2012 zetten we in op een nieuwe editie van de Beursvloer, waarbij we willen komen tot optimale matches tussen verenigingen en bedrijven die een win-win inhouden voor beide partijen. In 2012 vond een nieuwe Beursvloer plaats, waarbij verenigingen en bedrijven mekaar konden vinden op basis van aanbod en vraag. 47 verenigingen sloten er 75 matches af met bedrijven. Vanuit het servicepunt verenigingen blijven we feestelijkheden van diverse gemeenschappen ondersteunen. Vanuit het servicepunt verenigingen bleven we in 2012 feestelijkheden van diverse gemeenschappen ondersteunen. In het kader van het festival Antwerpen Vandaag, georganiseerd door Ontmoetingscentrum Atlas, ondersteunde de dienst sociale netwerken 43 verenigingen uit kansengroepen. Ze organiseerden randactiviteiten tijdens de week of namen deel aan de verenigingenmarkt op de Groenplaats tijdens de afsluiter. 9 verenigingen uit kansengroepen namen deel aan BorgeRio. In juni 2012 volgden 8 verenigingen en bewonersgroepen vorming over samen feesten. Deze vorming werd opgezet in samenwerking met Opsinjoren. Zij die dat wensten, kregen begeleiding om hun feest diverser te maken. 93

96 Ontwikkelingssamenwerking Antwerpen is solidair met het Zuiden. In 2012 gaat de stad verder met het vergroten van het draagvlak voor eerlijke Noord-Zuid verhoudingen. De stad organiseert zelf een aantal sensibiliserende Noord-Zuidactiviteiten. Daarnaast worden subsidies aan vierdepijlerorganisaties en erkende ontwikkelingsorganisaties voor sensibiliserende activiteiten voorzien. Gerealiseerd, via onder meer de projecten Zuiderzicht, BorgerRio, Puerto del Mundo, de Week van de Fair Trade, de Zuiddag en Vila Cabral. In 2012 werden 63 subsidieaanvragen voor sensibiliserende Noord-Zuidactiviteiten goedgekeurd voor een totaalbedrag van euro. De vierdepijlerorganisaties worden ondersteund door een vormingsprogramma op maat. Zij worden uitdrukkelijk uitgenodigd lid te worden van de buurtsecretariaten. Verenigingen krijgen informatie via een nieuwsbrief. In het najaar van 2012 vonden 4 vormingsmomenten plaats voor vierdepijlerorganisaties. In 2012 vonden 8 noord-zuidverenigingen de weg naar de buurtsecretariaten. 31 noord-zuidverenigingen maken inmiddels actief gebruik van de vergader- en kantoorfaciliteiten van de buurtsecretariaten. Er werden tot eind september nieuwsbrieven verstuurd naar leden van de adviesraad, leden van projectgroepen Congo, Ghana en Marokko en andere geïnteresseerden. De stad profileert zich als FairTradeGemeente. Zoals de voorbije jaren wordt een bijkomend fairtradeproduct aangekocht en wordt hierover gecommuniceerd. In de Antwerpse kinderdagverblijven eten de kinderen sinds februari fairtradebananen. Hierover werd gecommuniceerd naar de ouders en het personeel van de kinderdagverblijven. Vanaf december 2012 liggen fairtrade- en bio-chocolaatjes in de stadswinkel. De chocolaatjes werden al gepromoot tijdens de intrede van de Sint op 17 november Ook in 2012 wordt op een duurzame en structurele manier de ontwikkeling in het Zuiden ondersteund. In de 6 netwerken omtrent onderwijs en gezondheidszorg in respectievelijk Marokko, Ghana en Congo werken instellingen, ngo s en vierdepijlerorganisaties samen. De stad bouwde per land de netwerken verder uit van grote instellingen (AUHA, ITG, provinciebestuur en VVSG), ontwikkelingsorganisaties zoals en vierdepijlerorganisaties die actief zijn in deze landen. Als matchmaker en coach faciliteerde de stad de uitwerking en uitvoering van concrete ontwikkelingsprojecten binnen deze netwerken. In Marokko ondersteunde de stad via deze convenanten 3 coöperatieven en de uitbouw van een gezondheids- en onderwijsaanbod. In Congo ondersteunde de stad de uitbouw van 3 mediatheken, die studenten toegang moeten geven tot wetenschappelijke informatie, en een vormingscyclus rond CVA (hersenbloeding) in een gespecialiseerd gezondheidscentrum. In Ghana ondersteunde de stad de werking van 3 gezondheidsposten en 3 ICT-centra voor het lager onderwijs. De stad voorziet subsidies voor vierdepijlerorganisaties en erkende ontwikkelingsorganisaties voor ontwikkelingssamenwerking in het Zuiden. In 2012 werden 23 subsidieaanvragen voor ontwikkelingsprojecten in het Zuiden goedgekeurd. Het budget voor de subsidies wordt opgetrokken met 10% zoals afgesproken in het bestuursakkoord, voor de ondersteuning van projecten in het Zuiden en sensibiliseringsacties in Antwerpen. Het totale budget ontwikkelingssamenwerking steeg van euro in 2011 tot euro in Het beleid ontwikkelingssamenwerking wordt gerealiseerd in samenwerking met de Antwerpse universiteit en hogescholen (AUHA), met de koepel van de Noord-Zuid beweging en met 94

97 het Tropisch Instituut (ITG), het provinciebestuur en de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten (VVSG). Gerealiseerd. 95

98 Dierenwelzijn Harmonieus samenleven in Antwerpen betekent evenwicht tussen dier, mens en omgeving, met respect voor ieders welzijn. Ook in 2012 zet de stad haar geïntegreerd beleid inzake dierenwelzijn voort. In 2012 willen we de werking van een dierenambulance uitbouwen. Gerealiseerd, o.a.: Samen met partners uit de adviesraad dierenwelzijn (ADA) werd een oplossing gezocht voor de overbezetting van het dierenasiel Wommelgem door American stafford terriers. Afspraken werden gemaakt met Blauwe Kruis-Stadsbeest-Dienst Woonbegeleiding over opvang dieren na actie ongeschikt en onbewoonbaar.(ogo) Stadsdiensten, politie, brandweer werden samengebracht voor de uitwerking van de processen nadat vzw Socio de overeenkomst had opgezegd. Vanaf november 2012 werd de dierenambulance operationeel in Antwerpen voor het ophalen van gewonde of zieke dieren zonder eigenaar. Het proefproject wordt na 6 maanden geëvalueerd. De adviesraad dierenwelzijn werkt verder op hetzelfde elan en zal het stadsbestuur adviseren over diergerelateerde aangelegenheden en/of evenementen. De adviesraad dierenwelzijn adviseerde ook in 2012 het stadsbestuur over diergerelateerde aangelegenheden/of evenementen (Offerfeest). De stedelijke dienst dierenwelzijn verleende in 2012 in totaal 36 adviezen over evenementen met levende dieren en 5 adviezen in verband met dieren in parken. In samenwerking met het Stadsbeest wordt het scholenproject Hond voor kind, een veilige vriend voortgezet. Het Stadsbeest bereikte in leerlingen met het scholenproject Hond voor kind, een veilige vriend. Naast het succesvolle scholenproject, zal het Stadsbeest ook in 2012 blijven bemiddelen bij overlastproblemen veroorzaakt door dieren. Daarnaast blijft het Stadsbeest tijdelijke noodzorg verlenen voor huisdieren waarvan de eigenaars, ten gevolge van ziekte, ouderdom of opname in een ziekenhuis, niet meer in staat zijn dit zelf te doen. Het Stadsbeest zal Antwerpenaren ook adviseren over huisdierengedrag en huisdiergerelateerde problemen. In 2012 had Het Stadsbeest 114 contactmomenten met bewoners voor bemiddelingen. In samenwerking met Socio worden de tamme dieren zoals konijnen, eenden enz. op het openbaar domein opgehaald evenals de kadavers en het slachtafval. In samenwerking met Socio werden dieren zoals konijnen, eenden, kippen, enz. op het openbaar domein opgehaald, evenals kadavers en slachtafval. De beheersovereenkomst werd door vzw Socio stopgezet. Een aantal taken werden overgenomen door de stadsdiensten (dierenoverlastbeheer en stads- en buurtonderhoud) en andere taken werden uitbesteed aan Rendac, VOC Brasschaat en Socio. Het dierenasiel Het Blauwe Kruis van België blijft instaan voor de opvang van achtergelaten en/of verloren honden en katten op het grondgebied van de stad Antwerpen. Het dierenasiel Het Blauwe Kruis van België ving in achtergelaten en/of verloren honden en katten op. 257 dieren werden hiervan herplaatst of terug naar de eigenaar gebracht. De stad zal bovendien het welzijn van dieren, die zich op het openbaar domein bevinden of betrokken worden bij markten of evenementen, blijven controleren. 96

99 De stad controleerde met een aangestelde dierenarts 2 keer per jaar de koetspaarden op de Grote Markt, 9 circussen en 4 evenementen met levende dieren op het openbaar domein. In samenwerking met Coördinatie Antwerpse Dierenbescherming zet de stad in 2012 het Antwerpse zwerfkattenbeleid succesvol voort en kan het onvruchtbaar laten maken van maximum 2 huiskatten per gezin op financiële tussenkomst blijven rekenen. Coördinatie Antwerpse Dierenbescherming steriliseerde in zwerfkatten. Verder konden Antwerpenaren in die periode rekenen op financiële tussenkomsten voor het onvruchtbaar laten maken van huiskatten. Verder wordt ook in 2012 het dierenoverlastbeleid voortgezet. Overlast van ongedierte, zoals ratten, muizen, faraomieren en duiven worden op diervriendelijke wijze onder controle gehouden. Verder werd ook in 2012 het dierenoverlastbeleid voortgezet. Overlast van ongedierte, zoals ratten, muizen, faraomieren, werd op diervriendelijke wijze aangepakt en onder controle gehouden. De burger werd in maal telefonisch geadviseerd over het bestrijden van dierenoverlast. In 2012 werd het overlastprobleem met dakbroedende meeuwen, in samenwerking met andere stadsdiensten en het Agentschap van Natuur en Bos, op een vlotte en efficiënte manier aangepakt. In totaal werden er 49 eieren doorprikt. De mogelijkheid om losstaande duiventillen te plaatsen op het openbaar domein wordt onderzocht. Het project om extra duiventillen op het Antwerpse grondgebied te plaatsen werd stopgezet omdat er momenteel geen locatie gevonden werd om een extra duiventil te plaatsen. De duivenoverlast werd in 2012 doeltreffend opgelost door het diervriendelijk afvangen van stadsduiven door de stedelijke dienst dierenoverlastbeheer, die ze telkens overbrengt naar de vzw socio in Deurne. Tenslotte, komen ook de verscheidene sensibiliserings- en informatieacties, zoals honden-, duivenen kattenfolders en -brochures, alsook artikels in De Nieuwe Antwerpenaar enz. in 2012 weer aan bod. Verscheidene sensibiliserings- en informatieacties zoals duiven-,katten-, ongedierte-, meeuwen-, hondenloopzones-, chippen huisdieren, vakantiefolders en -brochures, alsook radiospots over adoptie van asieldieren en artikels in De Nieuwe Antwerpenaar werden in 2012 verspreid. De anti-dumpingcampagne Een dier is niet voor even, maar voor het leven zal in de lente van 2012 opnieuw gelanceerd worden. Gerealiseerd. Het in 2011 ontwikkelde spel om kinderen tussen 7 en 11 jaar in alle stedelijke scholen te sensibiliseren rond dierendumping, wordt in 2012 ingevoerd. Gerealiseerd. 97

100 Loketten Acties in het kader van het beleidsdomein loketten worden ook besproken in het hoofdstuk van de facilitaire doelstellingen (doelstelling Voortdurend werken aan kwaliteitsvolle dienstverlening ). De stad en het OCMW garanderen een kwaliteitsvolle, klantvriendelijke dienstverlening op maat van en dicht bij iedere burger via één geïntegreerd dienstverleningsnetwerk en in samenwerking met derden. In 2012 worden de wachttijden van onze bezoekers verder onder controle gehouden door de systematische invoering van de maatregelen voorgesteld in het actieplan loketten. Gerealiseerd. Aan de loketten van de districtshuizen viel een verbetering van de gemiddelde wachttijden waar te nemen. De gemiddelde wachttijd overheen alle locaties bedroeg in het laatste kwartaal van 2012 negen minuten. 90 percent van de gemiddelde wachttijden vallen onder 21 minuten. De verbetering van de wachttijden aan de loketten van de districtshuizen en stadskantoren is het gevolg van interne optimalisatie en het verschuiven van de diensten vreemdelingenzaken naar de centrale dienst vreemdelingenzaken. In het districtshuis van Wilrijk werden het werken met een automatische ticketzuil bij het onthaal en werken op afspraak als piloot uitgerold. Dit project werd positief geëvalueerd en zal verder worden uitgerold op de andere locaties. Het centrale loket vreemdelingenzaken kende in het laatste kwartaal van 2012 een gemiddelde wachttijd van 46 minuten. Na een optimalisatie van de werking (o.a. door een verdere integratie van de verschillende diensten) en een verdere invulling van de voorziene personeelsformatie moet de wachttijd kunnen teruggebracht worden tot de voorziene norm. Voor de cel asielzoekers en het centraal loket inschrijvingen vallen de wachttijden gemiddeld binnen de 20 minuten-norm. De stad zorgt voor de verdere invoering van een uniforme en hedendaagse look & feel in de districtshuizen en stadskantoren en een professionalisering van het onthaal in districtshuizen en stadskantoren. Niet gerealiseerd. Het volledige project look-and-feel is eind 2011 stopgezet wegens te duur. Vooral oudere locaties aanpassen aan de moderne noden bleek zeer duur. De blauwdruk voor de klant- en werkvriendelijke omgeving is afgerond en ligt klaar voor implementatie bij nieuwe locaties. Op korte termijn werd gekozen voor een gedeeltelijke uitrol, nl. van deze elementen waar we maximaal effect mee bereiken, o.a. backdrop met stralende A, uniforme communicatiedragers, afficheborden, infowinkel vitrinekasten, folderrekken, gevelborden, opfrissen van sommige locaties (Kiel, Paleis, ), verwijderen overbodige communicatie, aanbrengen van uniforme signalisatie. Dit noemen we look-and- feel light. Op niveau van personeelsbeleid hebben we een onthaalproject opgestart.. Om de dienstverlening te verbeteren investeert de stad verder in de partnerships met derden (verdere uitrol van Postpunten, zitdagen Tax-on-web in samenwerking met de FOD Financiën, Vreemdelingenzaken Brussel in verband met terugkeerbeleid afgewezen asielzoekers en regularisatieaanvragen, ) en wordt het cash geld aan loketten maximaal geweerd (promoten van betaling via bancontact, uitrol van betaalautomaten, ) Gerealiseerd. In 2012 wordt het E2E volledig digitaal loket operationeel voor een eerste groep producten; hierbij zal de burger na elektronische aanvraag van een document ook het document zelf rechtstreeks in zijn mailbox aangeleverd krijgen en wordt een verplaatsing naar het districtshuis overbodig. Gerealiseerd: 98

101 End to End afwerking door de stad Antwerpen: geboorteakte, huwelijksakte, echtscheidingsakte, overlijdensakte, uittreksel strafregister. Voorwaarde: aanvraag met token of eid kaart. End to End afleiding naar federale overheid: uittreksel gezinssamenstelling, bewijs van woonst, bewijs van leven, nationaliteitsbewijs. Voorwaarde: aanvraag met eid kaart. Het netwerk van sociale infopunten wordt ingezet om informatie te verstrekken, gebiedsgericht te werken en de toegankelijkheid van de sociale dienst- en hulpverlening te verbeteren. Gerealiseerd. De sociale partners stellen hun expertise ter beschikking van de netwerken in functie van enerzijds een beter inzicht van vragen en noden, en anderzijds een beter bereik van sociaal zwakkere klantengroepen. Nog niet gerealiseerd. De informatie en expertise van sociale partners wordt geborgen in een sociaal kennissysteem dat gemakkelijk toegankelijk is voor dienst- en hulpverleners, maar ook op een heldere manier sociale informatie kan ontsluiten naar de burger. Nog niet gerealiseerd. 99

102 Algemeen Optimalisatie van de verschillende bestuurlijke besluitvormingsprocessen binnen de stad. De besluitvorming van de stad wordt verder elektronisch georganiseerd in functie van een betere, transparante en kwaliteitsvolle dienstverlening naar de burgers, politici en administratie. De uitrol van ebesluitvorming in de districten werd volledig gerealiseerd. Daarnaast werd het initiatiefrecht voor de raadsleden gelanceerd en de functionele analyse voor besluiten bedrijfsdirecteur, korpschef brandweer en stadsarchivaris afgerond. De stad Antwerpen wil efficiënt, rechtszeker en toegankelijk zijn. In 2012 blijft het stimuleren van administratieve vereenvoudiging en het geïntegreerd aanpassen van reglementen een belangrijk aandachtspunt. De stedelijke diensten vereenvoudigen hun werking en maken ze generiek zodat de burger effectief beter wordt bediend. Correctheid en rechtszekerheid staan hierbij centraal. Tegelijkertijd blijft het streven om met alle stedelijke diensten een betere beleidsuitvoering, dienstverlening en handhaving te bieden. De adviesverlening bij de aanmaak van nieuwe reglementen werd verdergezet. De inventaris van andere vereenvoudigingstrajecten werd uitgevoerd. Ook de stad werkt verder aan administratieve vereenvoudiging door onder meer het project Vergaderitis. De studiedienst stadsobservatie (afdeling GIS) maakt prioritair werk van het up-to-date maken van het geografisch databeheer en een stadsbrede gedragen GIS-coördinatie. In 2012 werd het CRS-Adres opgeleverd en beheerde de studiedienst stadsobservatie het CRAB (centraal referentie adressenbestand) voor huisnummers en straatnamen. De studiedienst stadsobservatie (afdeling statistiek) werkt verder aan het extern en intern ter beschikking stellen van statistisch materiaal op gebruiksvriendelijke manieren. De studiedienst werkt opnieuw mee aan de stadsmonitor, een project van de Vlaamse overheid. Ook in 2012 leverde de studiedienst heel wat rapporten op, zo werden er 63 rapporten opgeleverd en werd er intens gewerkt aan statistische analyses voor de einde legislatuurrapportering. Er werd opnieuw meegewerkt aan de stadsmonitor. Daarnaast werden de gegevens op de buurtmonitor (www.antwerpen.buurtmonitor.be) geactualiseerd en aangevuld. De fysieke poststromen binnen de stad worden verder afgebouwd door intern te sensibiliseren over digitalisering en optimalisering van processen. Fysieke poststromen van en naar de stad werden verder afgebouwd. De fysiek inkomende poststromen werden afgebouwd met 14% in vergelijking met De uitgaande poststromen zijn licht gestegen met 7% (reguliere post is verminderd, maar de stijging is te wijten aan de verhoogde cijfers voor drukwerk). Door het onderbrengen van de scanstudio in het stadsarchief, wordt er tevens veel meer en sneller ingescand. Daarenboven werd alle interne post afgeschaft. In 2012 blijft het stadsarchief ervoor zorgen dat alle overgedragen documenten en informatie snel en efficiënt beschikbaar zijn voor alle geïnteresseerden. Daarbij zet het stadsarchief vooral in op de digitale leeszaal en digitaliseren in het kader van optimaal digitaal werken Het Stadsarchief tracht zoveel mogelijk digitaal aan te bieden om zijn klanten zo goed mogelijk te kunnen bedienen. Dit gebeurt via de digitale leeszaal, waar men meer en meer archieven digitaal beschikbaar maakte. 100

103 Het stadsarchief werkt het model van digitaal werken, toegepast in Den Bell, ook uit voor de districten en maakt werk van de goede werking en inbedding van het digitaal depot. Het model voor digitaal werken werd ook opgestart in de districten. In 2012 worden in het stadhuis aan de hand van de deepscans, enkele dringende herstelwerken uitgevoerd. In het stadhuis werd de tweede verdieping gestript van zijn niet-historische kantoorinrichting. Daar werd asbest vastgesteld, dewelke dan ook door een gespecialiseerde firma verwijderd werd. Elke gebruiker van de stedelijke dienstverlening heeft recht op kwaliteitsvolle klachtenbehandeling. Vanaf 2012 wordt gewerkt met een nieuwe registratietool voor de behandeling van klachten, zodat de burger nog meer de garantie krijgt op een stipte opvolging van zijn verzoek en zodat het bestuur de garantie krijgt van meer gedetailleerde beleids- en managementinformatie. Het nieuwe registratieprogramma E-desk is in januari 2012 in gebruik genomen. De opvolging van klachten naar de burger toe is intussen geoptimaliseerd. De management- en beleidsinformatie is gerealiseerd voor wat de rappels betreft. Er wordt ook gewerkt aan een rapportering over de afsluitende communicatie. De ombudsdienst werkt verder aan de bekendheid van haar dienst in de districten door haar aanwezigheid op onthaalavonden en evenementen. Ook in 2012 was de ombudsdienst aanwezig op heel wat evenementen en de onthaalavonden in de districten. In 2012 zal een onderzoek worden gevoerd naar de bekendheid van de ombudsvrouw bij de verschillende stedelijke diensten om vervolgens bijsturingen te kunnen doen in het belang van een bevredigende en stipte opvolging van de klachten. Er is uiteindelijk geopteerd om geen onderzoek te doen naar de bekendheid. Wel nam de ombudsdienst het initiatief om zelf plaatsbezoeken aan diensten te brengen (De Blauwe Lijn, dienst vreemdelingenzaken) en in dialoog te gaan met groepen medewerkers die ook veel in contact komen met de burger, zoals de buurttoezichters. Verder zal intensiever worden ingezet op interne en externe communicatie door publicaties in personeelsbladen van de verschillende organisaties en de stedelijke communicatiekanalen. Er werd in 2012 niet gepubliceerd in De Nieuwe Antwerpenaar en de personeelsbladen. Intern werd vooral ingezet op informele en persoonlijke contacten met medewerkers van de verschillende externe organisaties. Voor de externe communicatiekanalen wordt bekeken hoe in de toekomst over de ombudsdienst kan worden gecommuniceerd. In 2012 werd een verkorte versie gemaakt van het jaarverslag 2011 dat verspreid werd op onthaalavonden en informatiebeurzen. 101

104 Marketing en communicatie Door zich te profileren als een sterk merk streeft de stad naar een maximale positieve beeldvorming over Antwerpen als de meest aantrekkelijke leefomgeving voor wie er woont, werkt of op bezoek komt. In 2012 wordt ingezet op profilerende communicatieacties en campagnes met de bedoeling Antwerpen te positioneren als een stad waar het aangenaam is om te wonen, te leren, te werken en te recreëren. De communicatiekanalen die we hiervoor ter beschikking hebben, worden optimaal ingezet. Deze campagnes werden in 2012 gerealiseerd (gemeten en geëvalueerd via de Antwerpse monitor): Pas geveegd. We doen heel wat voor een propere stad. Bereid je voor op de Antwerp 10 miles Blauwe Lijn Wonen in Antwerpen Het vernieuwde Middelheimmuseum Ga voluit voor de zomer Bollekesfeest Lerarencampagne We zijn nagegaan hoe campagnes scoorden op het cognitieve niveau (verstandelijk: duidelijk en informatief), op het affectieve niveau (gevoelsmatig: goed gemaakt en origineel) en op het conatieve niveau (gedragsmatig: nuttig en zinvol). Daarnaast vroegen we per campagne door hoeveel respondenten en in welke media ze werd opgemerkt, in welke mate de doelstellingen bereikt werden en welke actie respondenten naar aanleiding van de campagne hebben ondernomen. Een aantal andere campagnes werd gemeten via het online onderzoekspanel van de stad Antwerpen: Opsinjoren: Samen met uw buren iets leuks doen in uw straat? Gouden Glimlach Blauwe Lijn Winter in Antwerpen première 8/12/2012 PMD Warm je buurt op met Opsinjoren Zowel print, audiovisuele en online kanalen worden beter op elkaar afgestemd om een zo breed mogelijk bereik te genereren. De stad zal extra inspanningen leveren om de moeilijk te bereiken doelgroepen toch te bereiken. In het kader van moeilijk te bereiken doelgroepen werd in 2012 vooral voorbereidend werk en studiewerk verricht. Vanuit de Antwerpse monitor werd vastgesteld dat het magazine De Nieuwe Antwerpenaar laag scoort bij de allochtone bevolking. Vervolgens startte de stad een kwalitatief onderzoek om het waarom van deze score te achterhalen. De stad vertaalt deze bevindingen nu in een plan van aanpak. Marketing en communicatie werkt in 2012 verder aan een visie op het gebruik van sociale media als stedelijk communicatiekanaal. We concretiseren de eenmerkstrategie voor sociale media en we versterken onze aanwezigheid in de sociale media. De stad Antwerpen heeft twee Facebookpagina s ontworpen: Stad Antwerpen en Zot van A. Deze laatste wordt om de twee weken beheerd door een vrijwilliger. De stad zet hoog in op dienstverlening via sociale media. 102

105 Het nieuwe online platform van De Nieuwe Antwerpenaar wordt gelanceerd en moet uitgroeien tot het digitale kanaal voor alle Antwerpenaars en de jonge en actieve Antwerpenaar in het bijzonder. De Antwerpen.be-site wordt geoptimaliseerd in functie van klantgerichtheid. De belevingssite dna.be werd in februari 2012 gelanceerd. Mobiele applicaties zoals m.antwerpen.be en m.dna.be werden ontwikkeld. Het magazine voor kinderen dat in 2011 werd gelanceerd, wordt geëvalueerd en kent een eventuele doorstart. De Kleine Antwerpenaar verscheen in 2012 tweemaal: na de paasvakantie, in april en na de herfstvakantie, in november. Bijkomende distributiepunten voor De Nieuwe Antwerpenaar moeten het bereik verhogen en het magazine ook introduceren bij niet-antwerpenaars die in de stad werken, leren of recreëren. De distributiepunten werden geoptimaliseerd en, waar mogelijk, gedigitaliseerd. Voor de externe locaties werd een nieuwe display ontworpen om het magazine beter aan bezoekers te kunnen aanbieden. Het programma De Nieuwe Antwerpenaar op ATV wordt geëvalueerd in het licht van een geïntegreerde en efficiënte inzet van alle stedelijke kanalen en bijgestuurd waar nodig. Audiovisuele content wordt ook geïntegreerd in het nieuwe online platform. De opbouw van De Nieuwe Antwerpenaar op ATV werd bijgestuurd. Alle beeldmateriaal over Antwerpen wordt aangeboden via dna.be (tv-programma De Nieuwe Antwerpenaar, YouTube en Vimeo filmpjes). De vernieuwde stadswinkel opende zijn deuren en er werden verschillende nieuwe productlijnen gelanceerd. In 2012 evalueren we deze vernieuwingsoperatie en bereidt marketing en communicatie ook de volgende fase voor: de uitbreiding van de verkooppunten. De vernieuwde stadswinkel behaalde in 2012 goede omzetcijfers. Zowel de meeste eigen producten als de producten van derden, zoals streekproducten, verkochten goed. Een uitzonderling was de kledingsportlijn. Er werd onderzocht op welke andere locaties de stedelijke productlijn zou kunnen worden verkocht. De grofvuillijn wordt geïntegreerd in de werking van de infolijn Gerealiseerd. Antwerpen bouwt verder aan een evenementenbeleid met als belangrijkste pijlers. Duidelijke criteria en termijnen voor het vergunnen van evenementen op het openbaar domein. Initiatieven voor een betere spreiding van evenementen over de stad. Een ondersteuningsbeleid voor evenementen die op hun beurt de stedelijke communicatiestrategie versterken. Begin 2012 werd stadsbreed een opportuniteitskader goedgekeurd, dat schetst welke evenementen in de stad kunnen plaatsvinden. Dit kader werd uitgerold naar alle districten en wordt stadsbreed op eenzelfde manier toegepast. Daarin wordt ook aandacht gegeven aan een goede spreiding van de evenementen. Zo worden bijvoorbeeld op de Gedempte Zuiderdokken geen extra evenementen meer ingepland (andere dan diegene die er jaarlijks al plaatsvinden zoals de Sinksenfoor, Antwerpen Zingt, Studay, enz ) Op kwam een informatief deel rond de manier waarop evenementen moeten worden aangevraagd, de procedure die men daarvoor moet doorlopen en de ondersteuning die men daarbij kan krijgen. 103

106 De bestaande eigen evenementen worden inhoudelijk versterkt. Daarnaast wenst de stad te bestuderen welk kader nodig is om kwalitatieve brede publieksevenementen die de stedelijke communicatiestrategie versterken, aan te trekken. Verschillende stedelijke evenementen zoals Cinema Valentijn, de 11 juli viering, het Bollekesfeest, de Bevrijdingsfeesten en Winter in Antwerpen werden inhoudelijk verbeterd. De districten die een evenement organiseerden met een bovenlokale uitstraling, werden daarin ondersteund. Zo werd Berendrecht ondersteund bij de organisatie van de Tulpenpluk en Borgerhout bij de organisatie van de Reuzenstoet. In de loop van 2012 wenst marketing en communicatie stadsbreed een nieuw technisch platform in gebruik te nemen voor de behandeling van evenementenaanvragen. Zo kan de doorstroming van evenementenaanvragen sneller verlopen en de ondersteuning van evenementenorganisatoren worden geoptimaliseerd. Daarnaast is het de bedoeling de bevindingen van zowel intern als extern onderzoek met betrekking tot de aanvraagprocedure evenementen om te zetten in maatregelen die de doorstroom verbeteren en de behandeling standaardiseren. De invoering van het nieuwe registratiesysteem voor evenementenaanvragen bracht een stijging van het aantal evenementen met zich mee. Door het nieuwe systeem kon deze stijging vlot behandeld worden. Er wordt verder onderzocht hoe de procedure voor het aanvragen van evenementen kan worden geoptimaliseerd. De stad zet met de A-kaart volgende initiatieven op het programma in 2012: Een verdere uitbreiding van de partners en de acties. Gerichte communicatie naar mensen met een omniostatuut. De opmaak van een vrijetijdsplan met de meest belangrijke momenten van het jaar. Op basis van het plan worden de A-kaart en de verschillende communicatiekanalen op een geïntegreerde manier ingezet. De verdere uitbouw van de vrijetijdsagenda, zowel in print als online, met de A-kaart als belangrijke component. Er wordt onderzocht of het A-kaartprofiel kan verrijkt worden met informatie over surfgedrag op UiT in Antwerpen. De cijfers van spaar- en verzilveracties worden geanalyseerd. Op basis van de conclusies worden communicatieacties opgezet. De A-kaart wordt verder ingezet als identificator. Er wordt onderzocht of bestaande kaarten in de A-kaart geïntegreerd kunnen worden. Wanneer nieuwe kaarten in de markt gezet worden, wordt ook onderzocht of de A-kaart kan worden gebruikt. Alle bibkaarten werden vervangen door A-kaarten. De leeftijdscategorie van de middelbare school is de groep met het hoogste aantal A-kaarten. Meer dan de helft beschikt over een A-kaart. In 2012 begon de A-kaarthouder stilaan meer te verzilveren. De toplocatie voor het sparen was de bib, de toplocatie voor het verzilveren was het zwembad. De stad onderzocht hoe Antwerpenaren met een Omniostatuut het beste op de hoogte worden gebracht van de voordelen van de A-kaart. Over het huidige Omniostatuut zijn diverse gesprekken aan de gang met belangenorganisaties, OCMW en de bedrijfseenheid cultuur, sport en jeugd om te bekijken of de huidige doelgroepbepaling moet worden bijgesteld. Het aantal partners werd uitgebreid. Zo is er een akkoord met alle provinciale musea in de stad Antwerpen en het M HKA. Bovendien is er overeengekomen met alle districten dat elk districtshuis een A-kaart verkooppunt zal uitbaten (14 extra locaties). De eerste krijtlijnen werden geschetst van een concreet jaarplan waarbij de A-kaart wordt geïntegreerd in nieuwe en bestaande stedelijke activiteiten en evenementen. De stad zet steeds meer haar producten en diensten in de markt met het oog op een maximale positieve beleving voor wie er woont, werkt of op bezoek komt. 104

107 Marketing en communicatie ambieert een nog beter inzicht in de wensen en noden van de Antwerpse klanten. Dit gebeurt via de Antwerpse monitor. Marktonderzoeken rond meerdere prioritaire thema s komen ook aan bod. De Antwerpenaar kon ook in 2012 via de vragenlijst van de Antwerpse monitor zijn mening geven over wonen in Antwerpen, mobiliteit, mediagebruik en andere thema s. Alle bevindingen van 2011 werden in het jaarrapport 2011 gebundeld. Bovendien werden in dit jaarrapport de jaren 2010 en 2011 vergeleken. Naast het jaarrapport werd ook een marktinzichtenrapport opgemaakt: dit beschrijft het mediagebruik en de vrijetijdsbesteding van de Antwerpenaar ( ). We werken aan een verdere uitrol van de merkarchitectuur. We tekenen een licentiebeleid uit met als belangrijkste pijler de criteria voor het toekennen van het gebruik van de stralende A. Het gebruik van de stralende A binnen de Groep stad Antwerpen werd verder gedefinieerd. Bovendien werden belangrijke stappen gezet op het vlak van merkbescherming: optimalisatie van merkhouderschap, raamcontract merkbescherming, specifieke licentie overeenkomsten voor het submerk. Marketing en communicatie evalueert en optimaliseert het gebruikt van de gedrukte, promotionele communicatiemiddelen. Vervolgens zullen ook de distributiemiddelen worden geoptimaliseerd. Marketing en communicatie heeft middels een interne reorganisatie de evaluatie van aanvragen tot promotioneel drukwerk verfijnd. Ieder promotioneel drukwerk dat nu de stadsdrukkerij verlaat, wordt voor productie gescreend op zijn nut en opportuniteit. Door in te zetten op een meer intensief klantencontact en een vast productgamma qua drukwerk, produceert marketing en communicatie op een meer efficiënte en kostenbewuste manier de promotionele drukwerken van haar klanten. Sinds september van 2012 startte de stad met een eigen koerierdienst. Zij leveren de drukwerken sneller en traceerbaar op bestemming. In 2012 streeft de stad naar een gevalideerde set van criteria voor het gebruik van mobiele outdoor media. Een beleidskader voor de inzet van vlaggen en infoborden in openbaar domein werd uitgewerkt, goedgekeurd en geïmplementeerd. 105

108 Stedelijk wijkoverleg De stad garandeert iedereen een kwaliteitsvolle leefomgeving. Het stedelijke wijkoverleg zet verder in op beleidsparticipatie en communicatie en dit zowel op lokaal als bovenlokaal niveau. Dit gebeurt hoofdzakelijk in de domeinen ruimtelijke planning en openbaar domein. Het blijft een aandachtspunt om van bij het begin van een planningstraject participatie in te bouwen. In 2012 werd via 277 publieke vergaderingen personen bereikt. Er werd 748 keer businfo verspreid waarbij keer een burger gecontacteerd werd. Via 359 tweerichtingsactiviteiten konden burgers participeren aan het beleid. Een aantal belangrijke dossiers waren de voorstellingen van het voorontwerp Droogdokkenpark, het beheerplan stadspark, het ontwerp Troonplaats-Brederodestraat en Operaplein (Brabo 2). Stedelijk wijkoverleg bereikte mensen in het kader van het ontwerp van het Operaplein via een schrijfmuur. Op deze manier werd een zeer divers publiek bereikt (verschillende nationaliteiten, veel jongeren, buurtbewoners en passanten) in tegenstelling tot de klassieke hoorzitting. Naast eenmalige participatie-momenten, wil het stedelijk wijkoverleg verder inzetten op langduriger, meer ingebedde participatie-instrumenten zoals charters en klankbordgroepen. De onderschreven partners krijgen hier een garantie op betrokkenheid en hun adviesrol in het nog te lopen planningsproces. Zij zijn tevens een reflectieorgaan dat vanuit een andere blik dan stedelijk partners en professionelen een belangrijke meerwaarde aan een proces geeft (charter Scheldekaaien, charter Ruggeveld-Boterlaar-Silsburg, klankbordgroep Nieuw Zurenborg, klankbordgroep Moorkensplein). Gerealiseerd. We willen de Week van de Dialoog laten plaatsvinden in Met de Week van de Dialoog krijgt elke burger de kans om in dialoog te treden met andere burgers over een vooraf vastgelegd thema (dat kadert in een stedelijk (beleids)plan). De gesprekstafels worden georganiseerd verspreid over de stad en haar districten, zowel in stedelijke locaties als bij partnerverenigingen. De Week van de Dialoog werd niet georganiseerd in In de plaats daarvan organiseerden we samen met partners verschillende participatiemomenten binnen het programma Antwerpen Vandaag, dat van 19 tot 28 mei plaatsvond over de diversiteit in de stad. Met beleidsparticipatie wil het stedelijk wijkoverleg ook de trends in de samenleving volgen. Na enkele experimenten in 2008 en 2010, willen we verder gaan met de online dialoog (e-participatie en sociale media). Sinds 2012 worden sommige participatiemomenten aangevuld met een online forum zoals bijvoorbeeld rond het speelplein Boelaerpark, het Masterplan Hoboken Centrum, de heraanleg van de Halenstraat-Viséstraat en voor de heraanleg van de Rerum Novarumlaan in Merksem. In navolging van het diversiteitstraject in 2009 blijft er in 2012 extra aandacht gaan naar het betrekken van moeilijk bereikbare doelgroepen. Binnen het team Stad in Dialoog is er een medewerker die huurdersgroepen in sociale woningen ondersteunt en iemand die adviesraden ondersteunt. Gerealiseerd. In 2012 wordt de inbreng van Antwerpse bewoners verder gestimuleerd door ondersteuning van de adviesraad voor personen met een handicap en de Antwerpse Ouderenraad. Zo kunnen beide ook in 2012 hun spreekbuis- en adviesfunctie optimaal vervullen. Gerealiseerd. 106

109 Binnengemeentelijke decentralisatie Net als de voorgaande jaren zal, zoals afgesproken bij het begin van de legislatuur, de dotatie van de districten met minstens 2% stijgen ten opzichte van de dotatie van In 2012 wordt verder gegaan met acties die de verkeersveiligheid verbeteren, in het kader van de facilitaire doelstelling Staten-Generaal Verkeersveiligheid. Het districtsontwikkelingsfonds (DOF) wordt hiervoor ook in 2012 ingezet. De stad investeert samen met de districten verder in: het invoeren van verkeersbegeleidende ingrepen voor zone 30 in de districtskernen. het verder wegwerken van verkeersonveilige plaatsen, de zogenaamde zwarte punten. het aanleggen van nieuwe en het onderhouden van bestaande fietsinfrastructuur in het kader van het project 100 km fietspaden. Concreet zal in 2012 ongeveer 20 km fietspad aangepakt worden. Gerealiseerd. 107

110 Intercommunales De stad volgt via Inspectie Financiën de dividenden nauwgezet op. Gerealiseerd De stad volgt via Inspectie Financiën de vertegenwoordigingen in de verschillende intercommunales nauwgezet op. Gerealiseerd 108

111 Rechtszaken Beleidsdomein rechtszaken draagt bij aan de doelstelling De stad Antwerpen wil efficiënt, rechtszeker en toegankelijk zijn. De juridische dienst werkt in 2012 verder met het netwerk van stadsadvocaten zodat de stad haar procesvoering optimaal kan bewaken en de belangen van de stad maximaal kan verdedigen. In 2012 werd de juridische dienst gereorganiseerd om een optimale werking te kunnen garanderen. Enkele processen werden geëvalueerd en daarna verbeterd. In 2012 werd van start gegaan met het nieuw raamcontract van stadsadvocaten. 109

112 Diversiteit Acties in het kader van het beleidsdomein diversiteit worden ook besproken in het hoofdstuk van de facilitaire doelstellingen (doelstelling Maximaal inzetten op diversiteit in alle aspecten van de bedrijfsvoering ). Iedere Antwerpenaar leert een bekwame stadsburger te zijn. Zoals voorzien in het Vlaamse inburgeringsdecreet, geeft de stad ook in 2012 alle inburgeraars de kans tot het volgen van een inburgeringstraject. Hierbij wordt de nodige ondersteuning, begeleiding en vorming aangeboden. Ook minderjarige nieuwkomers en hun ouders kunnen terecht voor doorverwijzing en inschrijving naar het onthaalonderwijs. In 2012 ondertekenden inburgeraars een inburgeringscontract en leverde de stad inburgeringsattesten af minderjarige nieuwkomers en hun ouders konden in die periode terecht voor doorverwijzing en inschrijving naar het onthaalonderwijs. Tijdens het inburgeringstraject krijgen inburgeraars in 2012 de kans om actief te participeren en Antwerpenaren te ontmoeten. Dit gebeurt via gepaste toeleiding naar werk, onderwijs, vrije tijd, vrijwilligerswerk en het verenigingsleven, inburgeringscoaches en deelname aan Stadsklap. Tijdens het inburgeringstraject kregen inburgeraars de kans om actief te participeren en Antwerpenaren te ontmoeten inburgeraars volgden op regelmatige basis een cursus maatschappelijke oriëntatie. 992 inburgeraars rondden in die periode ook een loopbaanoriëntatie af of volgden een cursus Kiezen bij de VDAB. Er namen inburgeraars deel aan Stadsklap. De stad ondersteunt de adviesraad personen met een handicap en de Antwerpse Ouderenraad zodat deze hun spreekbuis- en adviesfunctie optimaal kunnen vervullen In 2012 werd de inbreng van Antwerpse bewoners verder gestimuleerd door ondersteuning van de adviesraad voor personen met een handicap en de Antwerpse Ouderenraad. Naast de ondersteuning werd gewerkt aan een betere communicatie rond de adviesraden. Via de website worden de werking, verslagen en adviezen van de Antwerpse Ouderenraad, de Adviesraad voor Personen met een Handicap en de seniorenraden uit de districten bekend gemaakt. Via een nieuwsbrief van de Antwerpse Ouderenraad wordt maandelijks een overzicht gegeven van de vergaderingen en van de adviezen in voorbereiding. Het stadsbestuur wil dat het publieke domein en de publieke infrastructuur van de stad toegankelijk zijn voor iedereen. Onder het motto t Stad is van iedereen engageert de stad zich om duidelijk te maken dat elk individu in de stad evenwaardig en even belangrijk is. De nota toegankelijke infrastructuur werd goedgekeurd door het college op vrijdag 14 september. Het stadsbestuur wil dat gebouwen, openbare ruimte en evenementen van de stad maximaal toegankelijk zijn voor iedereen. Antwerpen wil hierin een voorbeeldfunctie vervullen. Voor nieuwe gebouwen kiest de stad voor het uitgangspunt van Ontwerpen voor iedereen, zodat wordt rekening gehouden met de grootst mogelijke verscheidenheid aan mensen gedurende hun volledige levensloop. Voor bestaande infrastructuur moet gekeken worden naar de best mogelijke aanpassingen van de bestaande situatie. De aandacht voor toegankelijkheid moet bewaard blijven in alle stappen, van bij de conceptontwikkeling tot in het dagelijks gebruik en onderhoud. De inbreng van experten en ervaringsdeskundigen is een belangrijke meerwaarde bij het hele proces. Onder het motto t Stad is van iedereen engageerde de stad zich ook in 2012 om duidelijk te maken dat elk individu in de stad evenwaardig en even belangrijk is. 110

113 Diamant Antwerpen handhaaft zich als wereldcentrum van de diamanthandel en profileert zich als diamant- en juwelenstad naar de internationale diamantsector, de kleinhandel en toerisme. Antwerpen handhaaft zich als wereldcentrum van de diamanthandel en profileert zich als diamant- en juwelenstad naar de internationale diamantsector, de kleinhandel en toerisme. Antwerpen wil ook in de toekomst het centrum van de diamantsector blijven. Er wordt een aanspreekpunt opgericht binnen de stadsadministratie en er wordt ingezet op een structurele samenwerking met de sector. Er is een verankering van het beleidsdomein diamant in de stadsadministratie gerealiseerd. De samenwerking tussen stad en provincie Antwerpen werd geformaliseerd en er is een concretisering van de structurele samenwerking met de koepelorganisatie Antwerp World Diamond Centre in het Hoog Overleg. De stad verdedigt de belangen van de diamantsector op andere bestuursniveaus. Er werd onder meer een Memorandum of Understanding afgesloten met ITCCO (UNITAR). Het partnerschap in ITCCO moet nog verder geformaliseerd en uitgewerkt worden. De link tussen Antwerpen en diamant wordt op binnen- en buitenlandse fora benadrukt. Vertegenwoordiging van de stad en de provincie Antwerpen in de belangrijke internationale handelsmissies. Op internationale fora wordt er samengewerkt met de haven. Samen met AWDC en Flanders Investment and Trade zijn er eerste verkennende gesprekken en prospectie van de mogelijkheden om internationale sectorcongressen en handelsbeurzen naar Antwerpen aan te trekken. Het stadsbestuur ondersteunt de evolutie van Antwerpen naar een juwelencentrum. De mogelijkheden op lange termijn worden in samenwerking tussen economie en onderwijs onderzocht. Er gebeurde een grondige evaluatie van de huidige opleidingsconvenant tussen de sector en de scholen die een opleiding diamantbewerking aanbieden. De geactualiseerde convenant is bijna klaar. In 2012 was er een eerste deelname aan de SID-IN beurs door AWDC, Fonds voor de Diamantnijverheid en de cel diamant om afgestudeerden warm te maken voor de diamantsector. Er werd een sterkte-zwakte analyse van het huidig aanbod aan opleidingen diamantbewerking opgemaakt. Participatie in de ontwikkeling van hoogkwalitatieve basisopleiding diamantbewerking, gerealiseerd samen met AWDC en het Fonds voor de Diamantnijverheid. De eerste samenwerking met de Antwerpse Hogescholen in juweelontwerp is opgezet en wordt verder uitgebreid. In mei 2012 werd diamantbewerking erkend als knelpuntberoep. Antwerp Headquarters legt contacten met bedrijven en sectororganisaties uit de diamantsector in de targetlanden, om het belang van Antwerpen als diamantcentrum op wereldschaal te benadrukken. Antwerp Headquarters kanaliseert leads naar partners Antwerp World Diamond Centre en/of actieve stad (vzw Werk en Economie). AHQ legt op haar internationale missies contacten die vaak leiden tot informatieve vragen over business in Antwerpen of locatievragen. Gezien de begeleiding van zakenpartners in de diamantsector specifieke expertise vergt, is samenwerking tussen de koepelorganisatie van de sector en de Investdesk vereist. Antwerpen maakt van de diamantwijk een aantrekkelijk stuk stad om in te wonen en te werken. Het veiligheidsprotocol voor de diamantwijk wordt verder geïmplementeerd. 111

114 De partners (stad Antwerpen, federale overheid, lokale en federale politie en een sectorvertegenwoordiging) engageerden zich om de engagementen opgenomen in het veiligheidsprotocol ook na te komen en te implementeren. De lokale politie paste het actieplan politionele veiligheid diamantairs toe. Een actieplan voor de verbetering van de uitstraling van detailhandel (zowel juwelen als andere kleinhandel) en horeca in de diamantwijk en het centraal station wordt voorbereid. Er is een ondersteunend beleid van de stad Antwerpen naar alle strategische winkelgebieden, o.m. Statiekwartier De Keyserlei. Er werd een gezamenlijk project stad AWDC opgestart met betrekking tot de ontwikkeling van een kwaliteitslabel voor bonafide diamantjuweelhandelaars. Antwerpen heeft aandacht voor de bewoners van de diamantwijk met hun specifieke noden met betrekking tot onderwijs. Er wordt binnen het algemeen onderwijsbeleid verder gewerkt aan gelijke onderwijskansen in functie van de doelgroep van joodse gemeenschap. Ontwikkeling van de diamantwijk: ruimtelijke planningsprojecten site Pelikaan en Kievit fase 2. Voor Kievit fase 2 is goede voortgang geboekt en programma van eisen voor de verschillende zones in het gebied beslist. AG Stadsplanning en nv Albatros sloten een samenwerkingsovereenkomst af voor de herontwikkeling van de Pelikaansite met name via een ontwerpwedstrijd, de opmaak van een masterplan en de opmaak van een nieuw RUP. Voordien werd al een collegebesluit genomen met richtinggevende ruimtelijke randvoorwaarden voor het projectgebied. De samenwerkingsovereenkomst is eind 2012 doorkruist door de wens van de grondeigenaar om een bouwaanvraag in te dienen binnen het huidig BPA. Het stadsbestuur speelt samen met de sector de diamant toeristisch uit. De nodige aandacht gaat naar de ontwikkeling van één of meerdere toeristische producten rond diamant / de diamantwijk in overleg met de toeristische sector. Diamant wordt uitgespeeld als unique selling proposition voor geselecteerde markten,namelijk China, India, Japan en Rusland in samenwerking met Toerisme Vlaanderen. Er werden ongeveer 150 gegidste rondleidingen in de diamantwijk en 250 in het diamantmuseum gerealiseerd, goed voor samen bezoekers. De gesprekken met de Provincie over de herlocatie van het Diamantmuseum zijn aangevat. Er werd een onderzoek opgestart, met naast het MAS-diamantpaviljoen een bezoekerscentrum als etalage/ontmoetingscentrum voor het brede publiek in de diamantwijk en de fysieke connectie naar een teaser, kennismakingspunt in het historisch centrum. 112

115 FACILITAIRE DOELSTELLINGEN Facilitaire doelstellingen bieden voor de ganse groep stad Antwerpen houvast bij de realisatie van de missie van Antwerpen de meest interessante plek maken om te werken, wonen en bezoeken, en dit overheen alle doelstellingen. Een vast criterium bij het maken van keuzes Een vast criterium bij het operationaliseren van beslissingen Een vast criterium bij het verantwoorden, monitoren en rapporteren Een rode draad van waar de stad voor staat in alles wat ze doet Hier behandelen we de focus van elk van deze zes doelstellingen. Voortdurend werken aan kwaliteitsvolle dienstverlening. In 2012 werkt de stad verder aan het uitrollen van kwaliteitsnormen voor de lokettendienstverlening in de ruime zin van het woord (fysieke, telefonische én digitale loketten) en wordt de nodige ondersteuning geboden bij het concretiseren daarvan. Dit is niet stadsbreed geconcretiseerd, enkel in de pilootbedrijfseenheden samen leven en actieve stad werd dit uitgeprobeerd. Met de oefening rond klantenmanagement, krijgt dit mogelijk een nieuwe impuls. In 2012 werkt de stad voort aan het toegankelijker en gebruiksvriendelijker maken van de elektronische aanvraagformulieren ter verbetering van het digitaal loket. Gerealiseerd. Alle oude e-loket formulieren van alle stadsbedrijven zijn omgezet naar intelligente, gebruiksvriendelijke elektronische formulieren. Verbeteringen zowel voor de klant als voor de stad: voortgangsindicator, mogelijkheid het formulier tijdelijk op te slaan en later te vervolledigen, bijlages toevoegen (foto's, documenten), authenticatie met eid mogelijk, automatische berekeningen, diverse validaties (bv. datum in de toekomst, juist formaat adres, Belgisch telefoonnummer, ), koppeling mogelijk met straatnamenlijst en backoffice systemen, je kan zonder veel moeite de stijl van het formulier aanpassen aan de huisstijl van het bedrijf (bv. inzetbaar voor GAPA, politie, OCMW, Zorgbedrijf, ), betere rapportering met relevante statistieken (bv. hoeveel formulieren werden niet afgewerkt en waar haakten de burgers af, ). In 2012 zorgt de stad ervoor dat de burger aan statusopvolging kan doen van zijn productaanvragen bij de stad. Niet volledig gerealiseerd. In samenwerking met marketing en communicatie werd al een technisch concept opgezet om meteen te kunnen uitrollen. Waar mogelijk werd deze functionaliteit al wel opgeleverd: Voor aanvragen end to end geboorteakte, huwelijksakte, echtscheidingsakte, overlijdensakte en uittreksel strafregister kan de burger via de website en via de infolijn de status van zijn aanvraag raadplegen. Voor de andere end to end producten wordt afgeleid naar de federale overheid en is er overleg om dat mogelijk te maken, maar voorlopig kan men dit nog niet realiseren. Voor de niet end to end producten is er bij de meeste diensten geen systeem voor automatische statusinformatie voorhanden en/of koppeling aan de klantendatabank. Per product en per dienst moet worden bekeken wat wanneer mogelijk is en voor welke prijs/inspanning. Bij iedere nieuwe gunning moet gewaakt worden op het voorzien van deze functionaliteit. In 2012 blijft de stad meldingen en klachten aangrijpen om de dienstverlening te verbeteren met het oog op positieve klantervaringen. 113

116 Gerealiseerd. Naast het aanpassen van de dagdagelijkse dienstverlening op basis van ad hoc klachten, werd tevens een project klantenmanagement gestart. Dit project vertrekt vanuit de logica van de klant en heeft als doel de dienstverlening van de stad klantgerichter te maken en de verschillende diensten op elkaar af te stemmen. Zo wil de stad komen tot een uniforme intake, een performante website met persoonlijke account en agenda bij de stad en zal het dienstverleningsnetwerk van de stad beter worden georganiseerd. Dit alles zal worden ondersteund door centrale referentiebestanden. Dit maakt niet enkel efficiënter en correcter werken mogelijk, maar zorgt tevens dat de dienstverlening proactief kan worden aangepast aan de noden van de klant. In 2012 rolt de stad een light versie uit van het concept look en feel in de districtshuizen en stadskantoren. Er wordt gewerkt aan de herkenbaarheid van het merk 'stad Antwerpen' over de verschillende locaties heen. Er wordt ook ingezet op nieuwe communicatiedragers om de informatie die de klant nodig heeft zo duidelijk en helder mogelijk over te brengen. De buitenzuilen met stralende A zijn niet gerealiseerd, omdat de bouwvergunningen vertraging hadden. De nieuwe publieksschermen werden uitgerold samen met de installatie van het nieuwe klantenbegeleidingssysteem G-Bos. Alle andere onderdelen van de look & feel light zijn gerealiseerd. Zie verder uitleg over oorspronkelijk project look & feel. Een eerste digitale drager werd uitgetest in stadskantoor Luchtbal. De stad Antwerpen verkeersveiliger maken via een geïntegreerde aanpak. Via snelle en tijdelijke verkeersveiligheidsingrepen worden in afwachting van definitieve maatregelen nieuwe (en bestaande) snelheidsregimes afgedwongen en wordt de veiligheid op zwarte punten verhoogd. De coördinatie van dit project gebeurt binnen de Staten-Generaal van de verkeersveiligheid in samenwerking met stadsontwikkeling en de verkeerspolitie. Gerealiseerd. Volgende straten werden al aangepakt: Antwerpen: Vlaamsekaai, Bredastraat, Lange Van Ruusbroecstraat, Argentiniënlaan, Graaf Van Hoornstraat, Ellermansstraat Berchem: Roderveldlaan, Gen. Drubbelstraat, Onze-Lieve-Vrouwstraat Borgerhout; Fonteinstraat, Montenstraat, Gijselsstraat Deurne: Arendshoflaan, Bosuil, Van Cortbeemdelei, Herrystraat, Boshovestraat, Haviklaan Hoboken: Jozef Leemanslaan, Oudestraat Merksem: Albert Meulemansstraat, Vaartkaai, Wijngaardberg Wilrijk: Vaderlandsstraat, Moerelei, Edenlaan. Het STOP-principe wordt in alle heraanlegdossiers, adviezen van de verkeerspolitie, verkeerslichtenregeling en obstakelvrije voetpaden consequent toegepast en zal in 2012 na evaluatie verder verfijnd worden. Gerealiseerd. Via een bestek externe bijstand worden de laatste geplande verkeersbegeleidende ingrepen in schoolomgevingen en zones 30 versneld gerealiseerd, zodat in 2012 alle geplande ingrepen gerealiseerd zullen zijn. Van de 206 aan te pakken schoolomgevingen, zijn er 15 nog niet gerealiseerd: 11 projecten hebben vertraging opgelopen (o.m. door de werkzaamheden voor de nieuwe en tijdelijke containerscholen die recent geopend werden). 4 plannen zijn on hold geplaatst door de districten zelf. 10 extra projecten werden ondertussen opgestart na het hergunnen van het bestek. Voor de verkeersbegeleidende ingrepen in zones 30 werd voor alle districten een overzicht van maatregelen opgelijst. Door het uitblijven van een beslissing tot afbakening van de zones 30 werden de maatregelen nog niet uitgevoerd. De maatregelen zijn wel opgenomen in geplande heraanlegdossiers waardoor ze dan mee gerealiseerd worden. 114

117 In 2012 worden waar nodig blindengeleidemaatregelen uitgevoerd in functie van de aanbevelingen van de werkgroep Antwerpen toegankelijk. Gerealiseerd. De Groenplaats, het Blauwtorenplein en de Markgravelei werden aangepast aan de noden van slechtzienden. De projecten aan het Koningin Astridplein en de assen Mechelsesteenweg en Sint-Katelijnevest zijn in opstartfase. Met de betrokken partners wordt het plan van aanpak voor het toelaten van taxi s op een aantal vrije tram-busbanen verder uitgewerkt. Gerealiseerd. Momenteel kunnen taxi s reeds gebruik maken van de openbaarvervoersbeddingen op de Turnhoutsebaan. De mogelijkheid om ook een deel van de Leien, de Grote Steenweg in Berchem, de IJzerlaan en de Gulden Vliesstraat wordt onderzocht. In samenwerking met de partners (stadsontwikkeling, districten, verkeerspolitie, Vlaams gewest, De Lijn, ) worden de reeds gekende zwarte punten verder weggewerkt. Niet alle zwarte punten werden weggewerkt. Van de 55 zwarte punten op stads- en districtswegen zijn er reeds voor 51 infrastructurele verbeterpunten uitgevoerd (of zullen binnen korte tijdspanne uitgevoerd worden). Nog 4 andere zwarte punten staan on hold door het uitblijven van beslissingen over wijkcirculatie of geplande rioleringswerken. Van de 58 zwarte punten op gewestwegen werden er tot nog toe 27 aangepakt. Op basis van de verkeersaudit 2011 worden nieuwe zwarte punten in beeld gebracht voor de districten. Niet gerealiseerd. De verkeersaudit van 2011 werd nog niet gevalideerd. Samen met de districten en externe partners zal verder ingezet worden op de realisatie van 100 km nieuwe of opnieuw aan te leggen fietspaden en het wegwerken van ontbrekende schakels in het fietsroutenetwerk. Concreet zal in 2012 ongeveer 20 km fietspad aangepakt worden. Gerealiseerd. In de legislatuur werd in totaal 109 km fietspad (her)aangelegd. Om de onderlinge samenwerking tussen School aan de Beurt, algemeen onderwijsbeleid en de verkeerspolitie transparanter te maken en verder te optimaliseren, wordt er gewerkt aan een GISgelinkt databestand dat een overzicht biedt van de verkeersbegeleidende ingrepen in schoolomgevingen en van de verschillende verkeerseducatieve acties in de Antwerpse scholen. Het GIS-bestand bestaat, maar is nog niet volledig. Op basis van de visienota sensibilisering wordt er werk gemaakt van een meer intensieve beïnvloeding van de vervoerswijzekeuze conform het STOP-principe. De visienota werd opgeleverd maar is nog niet omgezet in de praktijk. Naar aanleiding van het succes van de campagne Merci om trager te rijden (2011), werd deze campagne opnieuw gepland. Gerealiseerd. Ook in 2012 konden de Antwerpenaren door middel van een kleurrijk gevelbord de chauffeurs oproepen om de snelheidsregels na te leven in hun straat. Nieuw in 2012 waren de feestelijke vlaggenlijnen met de Merci om trager te rijden boodschap die je bijvoorbeeld samen met je overbuurman tussen de huisgevels kon spannen. Er werden vlaggenlijnen en gevelborden uitgedeeld. De Lijn gaf alvast het goede voorbeeld. De buschauffeurs ondersteunen de campagne met de tekstboodschap ter hoogte van de bestuurderszijde Ik rij trager en dat is graag gedaan. Jongeren die met de fiets naar school gaan, worden aangesproken op hun rijgedrag en op de staat van hun fiets. Ook andere fietsers worden tot een verantwoord rijgedrag aangespoord. 115

118 Gerealiseerd. In 2012 hebben in dit verband 4 acties plaatsgevonden. Hierbij werden er in totaal fietsers gecontroleerd. Alcohol- en snelheidscontroles blijven een prioriteit voor de verkeerspolitie. De inspanningen hiervoor worden opgevoerd. Gerealiseerd. In totaal werden alcoholcontroles uitgevoerd. In 2012 werden er 72 bemande snelheidscontroles uitgevoerd met interceptie. Hierbij werden er voertuigen gecontroleerd voertuigen reden te snel. Zowel voor intern als extern gebruik worden er (i.s.m. het Havenbedrijf en het Vlaams Gewest) een aantal bijkomende afstelplaatsen voor dodehoekspiegels gerealiseerd. De ligging en het gebruik van de bestaande afstelplaatsen wordt geëvalueerd. Gerealiseerd. Het Havenbedrijf legde 3 afstelplaatsen voor dodehoekspiegels in: de Vosseschijnstraat, de grensinspectiepost op de Linkeroever en de vrachtwagenparking aan het Kempisch dok. Op de stedelijk site aan de Noorderlaan-Havanastraat is een afstelplaats ingericht die ook voor privébedrijven toegankelijk is. Maximaal inzetten op diversiteit in alle aspecten van de bedrijfsvoering. In het kader van het diversiteitsbeleid Antwerpen worden een aantal vernieuwende projecten gerealiseerd. Om deze nieuwe klemtonen te omkaderen, formuleren we drie concrete diversiteitsambities: We doen talenten van Antwerpse minderheden groeien; We versterken het wij-gevoel van Antwerpenaren; We helpen Antwerpse minderheden om grondrechten in hun gezin te garanderen. De drie ambities worden vertaald in een aantal speerpuntacties, die worden gerealiseerd in samenwerking met diverse stedelijk diensten en externe partners. Talenten van Antwerpse minderheden doen groeien: Weekendscholen: weekendaanbod voor jongeren van 10 tot 14 jaar met sessies over maatschappelijk relevante thema s (geïnspireerd naar een succesvolle formule in Nederland) om het referentiekader van jongeren te verruimen. In maart 2012 opende de eerste weekendschool op Linkeroever. Elke week ontmoeten ongeveer 18 jongens en meisjes van het vijfde leerjaar enthousiaste professionals die over hun beroep vertellen. De tweede weekendschool op Stuivenberg startte in september met 35 kinderen. Doel van de weekendscholen is hun binding met de samenleving te versterken. Ambassadeurs van A: verhalen van hoogopgeleide allochtonen die het hebben gemaakt in de stad om de instroom van hoogopgeleide allochtonen bij de stad te vergroten en het imago van de stad als werkgever te verbeteren. Stadsmedewerkers van allochtone afkomst (A- of B niveau) werden ingezet om jongeren en hun ouders te motiveren om hun diploma hoger onderwijs te halen en hoogopgeleide allochtonen aan te trekken om bij de stad te komen werken. De ambassadeurs waren aanwezig op 24 jobbeurzen en spreekmomenten zoals jobbeurzen en jobevents die georganiseerd werden door Samenlevingsopbouw, de Federatie voor Marokkaanse Verenigingen (FMV) of andere verenigingen en bereikten zo n 700 deelnemers. 100 jongeren maken het: begeleiding van jongeren van de tweede graad secundair onderwijs met het oog op het succesvol afronden van de studies. Een model van één-op-één coaching door individuele vrijwillige coaches werd inhoudelijk en methodologisch uitgewerkt. Einddoel is kansarme jongeren in de 1 ste en 2 de graad van het secundair onderwijs te ondersteunen met het oog op het succesvol afronden van hun studies. De werving en opleiding van coaches, en het samenwerken met secundaire 116

119 scholen is een continu proces. Er zijn 44 gevormde coaches, en 13 anderen werken momenteel hun opleiding af. Er lopen trajecten met 29 scholieren. 50 talenten doen groeien: een traject voor medewerkers om de slaagkansen te verhogen bij het zoeken naar een gepaste job, kans op werkervaring te bieden en inzicht te verwerven bij drempels in sollicitatieprocedures. Een 50-tal mensen hebben interesse getoond in extra ondersteuning bij hun zoektocht naar een gepaste job bij de stad en kregen advies op maat (geschikte vacatures, inzicht in eigen competenties, feedback over sollicitaties, enz.). In een pilootproject werd ook uitgezocht of hooggeschoolde nieuwkomers via de tewerkstellingsmaatregel art.60 in een job op hoger niveau kunnen werken. Hiervoor werd gezocht naar wettelijke en administratieve mogelijkheden, geschikte kandidaten en geschikte functies en werden knelpunten opgelijst. Voorlopig resulteerde dit in 4 piloottrajecten die van nabij opgevolgd werden. Leiderschapstrajecten: 5 verschillende trajecten met Moskeegidsen, ambassadeurs voor gelijke kansen, Platform Afrikaanse gemeenschap en de Federatie Marokkaanse Verenigingen, met als doel vrijwilligers uit kansengroepen te versterken. Vanuit het servicepunt vrijwilligers zette de stad leiderschapstrajecten op, waar vrijwilligers werden opgeleid en ingeschakeld in de werking van de dienst sociale netwerken: als moskeegids, als ambassadeur van gelijke kansen en als sociaal adviseur. o o o Sociaal adviseurs: (zie verder) Moskeegidsen: Met het project moskeegidsen kunnen Antwerpenaren een kijkje nemen in een moskee, onder begeleiding van een vrijwillige moskeegids. Op dit moment zijn er 26 opgeleide moskeegidsen. In 2012 volgden reeds bezoekers een rondleiding. Ambassadeurs van gelijke kansen: 7 jongeren werden in 2011 opgeleid tot jongeren voor gelijke kansen. Zij gingen in 2012 spreken in 7 scholen voor 9 groepen. o PAG:de convenant met het Platform Afrikaanse Gemeenschappen werd eind 2011 stopgezet aangezien de vooropgestelde resultaten niet werden behaald. o FMV: In 2012 organiseerde de Federatie voor Marokkaanse verenigingen (FMV) 7 kadervormingen voor een 20-tal verenigingen. Zeven verenigingen van FMV zetten mee activiteiten op in het kader van het Stadsfestival Antwerpen vandaag, Zeven verenigingen namen deel aan de verenigingenmarkt van dit evenement. Versterken van het wij-gevoel: Dialoog opzetten via verschillende media. Dit project werd niet uitgevoerd door langdurige afwezigheid van de projectleider. De middelen werden ingezet ter versterking van andere speerpunten. Regie voeren over de verschillende projecten rond inburgeringscoaches bij het middenveld in Antwerpen. Alle organisaties die actief zijn rond inburgeringscoaching kwamen in 2012 een aantal keer samen met het servicepunt vrijwilligers om hun initiatieven op elkaar af te stemmen en gezamenlijke stappen te zetten op vlak van werving en ondersteuning van vrijwilligers. Het regieoverleg Inburgeringscoaches organiseerde in samenwerking met Atlas publiekswerking een ontmoetingsmoment voor de coaches van alle projecten. De potentiële coaches werden naar de inburgeringsprojecten doorverwezen via een brochure en de open permanentiemomenten in Atlas. Alle inburgeringsprojecten namen deel aan de IikVRIJWILLIG-beurs om hun vacatures extra in de verf te zetten. Momenteel zijn er 270 coaches actief in Antwerpen. Ook sloot de stad 2 convenanten af met partners om aan inburgeringscoaching te doen, met name Werkvormm en Global Fiesta (deze laatste doet dit op een groepsmatige manier). 117

120 Verwelkomen van nieuwe Antwerpenaren via een ceremonieel moment bij het succesvol afronden van het inburgeringstraject om zo waardering te tonen voor de inzet en als extra stimulans voor verdere inzet. Vanaf 2012 wordt 2 keer per jaar een inburgeringsceremonie in het stadhuis georganiseerd. Op de ceremonies van 3 maart en 9 juni werden in totaal 223 inburgeraars en 263 familieleden onthaald door de burgemeester. Feesten van diverse gemeenschappen ondersteunen en proberen openheid te creëren. In juni 2012 volgden 8 verenigingen en bewonersgroepen vorming over samen feesten. Deze vorming werd opgezet in samenwerking met Opsinjoren. Zij die dat wensten, kregen begeleiding om hun feest diverser te maken. In het najaar werd de vormingsreeks herhaald. Week van de diversiteit: sensibiliserende projectweek door verschillende partners uit verschillende sectoren om positieve beeldvorming te versterken over brede diversiteit. Atlas organiseerde in samenwerking met een vijftigtal partners Antwerpen Vandaag, een stadsfestival over diversiteit. Met de festivalactiviteiten die Atlas met deze partners organiseerde, bereikte men zo n deelnemers. Reuzenjaar Borgerhout: interculturaliseren van de reuzenstoet. Het district Borgerhout heeft samen met partners initiatieven genomen om alle bewoners van Borgerhout te betrekken bij het feestjaar. Het bureau voor diversiteitsmanagement ondersteunde het district om alle inwoners te bereiken door in te zetten op duidelijke communicatie, uitbouwen van een netwerk onder allochtone verenigingen en het betrekken van scholen. Communicatie voor iedereen: toegankelijke communicatie voor de diverse Antwerpenaar. Samen leven stelt zich als doel om in al haar communicatie t.a.v. de burger die toegankelijkheid te garanderen. Het concept communicatie voor iedereen kreeg vorm in een checklist, een handleiding en vormingen. Een grootschalige vorming duidelijk schrijven voor de medewerkers van samen leven startte in Een screeningsinstrument werd uitgewerkt om de vooruitgang te meten. Evenementen voor iedereen: stadsevenementen toegankelijk maken voor iedereen om een representatieve vertegenwoordiging van diverse doelgroepen te verkrijgen en drempels die deelname bemoeilijken te detecteren. In 2012 werden verschillende stadsevenementen (Nieuwjaarsreceptie, Bollekesfeest, Antwerpen Vandaag, 55+dag) gescreend en op basis van adviezen toegankelijker gemaakt voor iedereen. De nieuwjaarsreceptie kende in 2012 een diverser publiek dankzij extra inspanningen rond toeleiding, aanbod en gerichte communicatie via verschillende kanalen: extra drukwerk, sms-actie naar leden van buurtsecretariaten, mailing e-flyer naar netwerk van verenigingen, sleutelfiguren, e.a en oproep tot deelname door focusgroep. Via enquêtes en een focusgroep werden drempels die deelname bemoeilijken gedetecteerd. Er werden 40 enquêtes afgenomen bij het (allochtone) publiek en de leden van de focusgroep evalueerden hun deelname. In het algemeen is er een erg groot enthousiasme over het concept. Aandachtspunt blijft de communicatie: mensen voelen zich niet aangesproken door de brede campagne. Ouderenzorg: Allochtone ouderen worden vandaag weinig of niet bereikt met het zorgaanbod in Antwerpen. Door te kiezen voor vindplaatsgericht te werken vanuit een dienstencentrum kan men hieraan tegemoet komen. Vrijwilligers fungeren als brugfiguren tussen allochtone senioren en het Wijknet Aandacht voor Senioren (Zorgbedrijf). Tijdens permanentiemomenten in 2 Borgerhoutse moskeeën werden allochtone senioren door het 118

121 Wijknet verder geholpen. Een 12 tal allochtone senioren zijn buiten de permanenties door de brugfiguur toegeleid naar het Wijknet. In Hoboken werd gestart met voorbereidingsgesprekken met verschillende partners. Mamma care: Het bureau voor diversiteitsmanagement ondersteunt Logo/dienst gezondheid en haar partners om moeilijker bereikbare vrouwen in Antwerpen Noord te laten deelnemen aan de gratis borstkankerscreening. Hiervoor wordt ingezet op sensibilisering, aangepaste communicatie, een uitgebreid netwerk in de buurt, en de voorbereiding van de komst van de mammobiel. Tussen 16 en 26 oktober 2012 stond de mammobiel op het Sint-Jansplein en werden 282 vrouwen gescreend. Daarnaast werd een draaiboek uitgewerkt om de methodiek toe te passen in andere buurten en voor andere preventieacties. Er werd ook een scenario gezocht voor duurzame inbedding, met inbegrip van financiële middelen. Antwerpse minderheden helpen om de grondrechten in hun gezin te garanderen: Sociaal adviseurs: informeren en sensibiliseren via de tuppercaremethode. Sociaal adviseurs zijn vrijwilligers van Turkse, Arabische, Berberse, Russische, Frans- Afrikaanse en Engels-Afrikaanse taalgroepen die moeilijk bereikbare groepen informeren over thema s als borstkanker, energie, gezonde voeding, onderwijs, ouder worden. Ze doen dit in de huiskamer volgens de tuppercare methode. Inzetten van Roma-bemiddelaars via onderwijs en justitie (i.s.m. De8). De8 vzw zette ook in 2012 bemiddelaars/brugfiguren in op een nuldelijnsfunctie ter verbetering van de communicatie en de samenwerking tussen Roma en de diensten en voorzieningen (vnl. eerstelijnsfuncties). Het project focuste zich op bemiddeling op het gebied van onderwijs (vermindering spijbelgedrag) en begeleide doorverwijzing naar de eerstelijnsdienstverlening. Tot eind september begeleidde De8 zo n 40 spijbelende jongeren. Begeleiding van slachtoffers van intrafamiliaal geweld (i.s.m. VOEM). De Vereniging voor ontwikkeling en emancipatie van moslims (VOEM) had in 2012 een convenant met de stad over intrafamiliaal geweld en had 70 lopende dossiers van intra familiaal geweld (IFG) in Maghrebijnse gezinnen in behandeling. VOEM organiseerde 13 sensibiliserende activiteiten in moskeeën en andere organisaties om intrafamiliaal geweld bespreekbaar te maken, alsook 10 bijeenkomsten met een lotgenotengroep. VOEM zette ook vrijwilligers in om slachtoffers naar hulpverlening te vergezellen en betrok hen bij het organiseren van de groepsactiviteiten. De VOEM neemt sinds 2012 ook deel aan het CO3- overleg. Met bovenstaande acties wordt er nog meer dan voorheen gekozen voor een partnerschap met velen: interne en externe partners, professionelen en vrijwilligers, gekende middenveld-organisaties en pioniers. Tegelijk wordt ernaar gestreefd om op termijn een maximale inbedding van speerpuntacties binnen de reguliere werking te realiseren. Gerealiseerd. De acties rond divers personeelsbeleid worden verdergezet en maximaal ingebed bij de bedrijfseenheid personeelsmanagement. Centraal staan onder meer de blijvende aandacht voor werving van divers personeel (met inbegrip van rekrutering jobstudenten), monitoring van instroom van bij de start van een selectie, loopbaanbegeleiding met het oog op doorstroom van divers personeel. De acties rond divers personeelsbeleid werden vanaf mei 2012 verdergezet door de bedrijfseenheid personeelsmanagement. Centraal stond onder meer de blijvende aandacht voor werving van divers 119

122 personeel (met inbegrip van rekrutering jobstudenten), monitoring van instroom van bij de start van een selectie en loopbaanbegeleiding met het oog op doorstroom van divers personeel. Het aandeel medewerkers van allochtone afkomst is gestegen naar 12%. Deze groep is vooral vertegenwoordigd op E niveau (35% van de medewerkers op E niveau is allochtoon) en minder op A niveau (2%) en B niveau (5%). Eind juni 2012 is 36% van de medewerkers ouder dan 50 jaar. Het merendeel van deze 50+-ers is statutair en werkt op C of D niveau, vaak in technische functies. Er werken meer mannen voor de stad dan vrouwen (61% versus 39%), maar op A en B niveau zijn er iets meer vrouwen dan mannen. Mensen met een erkende arbeidshandicap maken 1,8% van het totale personeelsbestand uit. De stedelijke diensten kunnen rekenen op ondersteuning vanuit het Bureau voor diversiteitsmanagement bij de verbetering van hun dienstverlening op het vlak van bereik, toegankelijkheid en het omgaan met diversiteit. Dit zal gebeuren via vorming en intervisie in omgaan met diversiteit (eigen vormingspakketten en vorming op maat), via ad hoc advies (over toegankelijkheid van de dienstverlening, over communicatie voor iedereen en over het bereiken van doelgroepen) en via begeleiding op de werkvloer (bereiken van doelgroepen en toegankelijkheid van het aanbod). Bij dit laatste ligt de klemtoon anders dan voorheen op korte trajecten. In 2012 werden 22 vormingen rond diversiteit gegeven, goed voor 264 deelnemers. Daarnaast werden ook intervisiemomenten georganiseerd en werden vormingspakketten op maat ontwikkeld. Vanuit de logica van een inclusief beleid werden de vormingen rond omgaan met diversiteit vanaf oktober ingebed binnen personeelsmanagement, bij de afdeling competentie ontwikkeling/doorstroom. Samen bouwen aan een aantrekkelijke stad. De ruimtelijke visie op Antwerpen wordt verder bewaakt en gestimuleerd via volgende maatregelen: Verschillende generieke beleidsvisies zullen in 2012 worden afgerond, zoals het bovenlokaal groenplan, het eerste lokale groenplan, het gemeentelijk reglement sociaal en bescheiden wonen en de hoogbouwnota. De analysefase van het bovenlokaal groenplan is afgerond en zal verder vertaald worden naar lokale groenplannen. Het gemeentelijk reglement sociaal en bescheiden wonen is van toepassing. De hoogbouwnota is klaar en gescreend op 10 cases door de adviesinstanties. Andere generieke beleidsvisies worden verder uitgewerkt, zoals de havencode. Stadsbreed locatieonderzoek voor functies op bovenlokaal niveau of voor functies die maatschappelijk van strategisch belang zijn, wordt opgenomen. Onderzoeken zijn gebeurd, maar een mogelijke locatie is niet steeds gerealiseerd (bv. camping, touringcars, moskee, touringcarparking, scholen, festivalweide, verkeerstuin, Sinksenfoor, vrachtwagenparking, dierenbegraafplaats, tramverlengingen,...). Locatieonderzoek wordt vaak gebruikt om functies die moeilijk in te planten zijn, een geschikte locatie te geven. De functies kampen vaak met een NIMBY effect. Zelfs na locatieonderzoek blijkt vaak de locatie onbeslist wegens gebrek aan draagvlak In 2012 zal onderzocht worden hoe het strategisch ruimtelijk structuurplan Antwerpen (srsa) geëvalueerd en geactualiseerd kan worden. Een eerste evaluatie van het srsa is voorbereid. Verschillende ruimtelijke uitvoeringsplannen (RUP s), ter uitvoering van een generieke visie of masterplan worden afgerond, verdergezet of opgestart. Gerealiseerd, bijvoorbeeld RUP Binnenstad, RUP 2060, RUP s voor verschillende stadsontwikkelingsprojecten, 120

123 Verschillende masterplannen, zoals masterplan Havanastraat, Jos Van Geellaan en Hoboken centrum worden afgerond. Masterplan Havanastraat wacht op verfijnde programmatie van Stedelijk onderwijs. Ook het programma van patrimoniumonderhoud (depots en opslag stedelijke diensten) moet nog verder verfijnd worden. Masterplan Jos Van Geellaan wordt bekeken in functie van behoud erfgoed. Masterplan Hoboken Centrum is definitief goedgekeurd. Een prioritering voor uitvoering van een aantal belangrijke acties (vb. heraanleg Kioskplaats) is opgemaakt. We voeren de regie uit over de verdere uitwerking en realisatie van reeds afgewerkte masterplannen, zoals masterplan Deurne Centrum, Fort Lillo. Het Masterplan is opgeleverd, maar moet nog uitgevoerd worden. Voor het Masterplan Deurne Centrum is ook een prioritering van maatregelen voorbereid (vb. heraanleg F. Craeybeckxlaan, ondergrondse parking). Het Masterplan fort Lillo is afgerond en dient als kader voor de dijkverhogingen. Er werd geen investeerder gevonden voor de herontwikkeling van de jachthaven. Het Masterplan Roozemaai is afgerond en dient als kader voor de stedenbouwkundige vergunningen van de renovatie van de woongebouwen van Woonhaven. Een Masterplan Publieke Ruimte voor het hele plangebied is ingediend. Het Masterplan Fort 8 moet nog worden voorgelegd voor definitieve goedkeuring. Het college heeft kennisgenomen van het ontwikkelingskader Scheldeboorden Linkeroever en dit wordt gebruikt als input voor de onderhandelingen met Waterwegen en Zeekanaal (W&Z) in het kader van dijkverhoging. Bouwblokprojecten worden gefaciliteerd en geregisseerd. Een bouwblokkenboek werd gepubliceerd, op basis waarvan gezinnen en investeerders geïnspireerd kunnen worden om creatieve oplossingen te vinden voor een pand in het dicht bebouwde stedelijk weefsel. Een aantal bouwblokprojecten van AG Vespa werden begin deze legislatuur onderbouwd en gefaciliteerd maar de dienstverlening is nadien geëvolueerd naar advisering in het kader van stedenbouwkundige vergunningsaanvragen. We doen ontwerpend onderzoek in het kader van de opmaak van projectdefinities voor stedenbouwkundige projecten en instrumenten opgemaakt door andere diensten en het masterplan2020. Het team Ontwerpend Onderzoek won de VRP ruimtelijke planningsprijs. Dit team leverde continu een belangrijke bijdrage in de onderbouwing van de meeste stedelijke standpunten over ruimtelijke dossiers of mobiliteitsdossiers met grote ruimtelijke impact, in de opmaak van de generieke visies en de gebiedsspecifieke ruimtelijke plannen, stadsontwikkelingsprojecten en bouwblokprojecten. Het team stadbouwmeester zal verder ondersteuning bieden en adviseren binnen de projecten en de procedures. De domeinen waarbinnen ingezet werd en wordt, zijn: stedenbouw, architectuur en openbaar domein. Gerealiseerd. Dit is een blijvende doelstelling. De pools van ontwerpers zijn vastgelegd en worden actief ingezet. Naast de inhoudelijke begeleiding wordt er ook verder ingezet op de ondersteuning van de procedures tot het aanstellen van ontwerpers. De nodige instrumenten zullen hiervoor verder bedrijfsoverschrijdend uitgebouwd worden. Gerealiseerd. Dit is een blijvende doelstelling waarbinnen dit jaar een nieuwe grote pool is uitgeschreven voor stad en AG Vespa en een pool voor kleine architectuurprojecten. Een nieuw thema dat horizontaal zal doorwerken is duurzaamheid. Naast visievorming zal ook hiervoor de nodige begeleiding uitgebouwd worden. Gerealiseerd. Dit is een blijvende doelstelling waarbij het afwegingskader buitengevelisolatie werd goedgekeurd. 121

124 De uitbouw van een instrumentarium ten behoeve van ruimtelijke kwaliteit blijft een doelstelling die opnieuw tot de opmaak van verschillende nota s kan leiden. Gerealiseerd. Dit is een blijvende doelstelling waarbij de studie naar de energetische performantie van buitengevelisolatie werd uitgeschreven. De overkoepelende werking die de stadsbouwmeester heeft, zal verder uitgebouwd worden, niet alleen binnen de stad, maar ook door een nauwere samenwerking met de private partners en de hogere overheden. Gerealiseerd. Dit is een blijvende doelstelling. Er zijn geen samenwerkingsovereenkomsten met de partners gesloten aangezien de goede samenwerking en het tussentijds overleg dit overbodig maken. Verderzetten van de inventarisatie van het onroerend erfgoed en de integratie daarvan in alle vergunningsgerelateerde processen. Gerealiseerd. Ten behoeve van verschillende ruimtelijke plannen werd onroerend erfgoed geïnventariseerd. De gevelverfraaiingspremie blijven inzetten voor het behoud van waardevol niet-beschermd erfgoed en tot verbetering van de woonkwaliteit in de stad. Gerealiseerd. Een nieuw reglement werd van kracht met als doel de gevelverfraaiingspremie beter te promoten. Inrichting van de bastionruimte in de ondergrondse parking aan de Nationale Bank, een project dat omwille van technische problemen naar 2012 verschoven wordt. De inrichting van de bastionruimte is momenteel in uitvoering. Organisatie van de Open Monumentendag en de week van de begraafplaatsen om het onroerend erfgoed in de kijker te plaatsen. Gerealiseerd. Open Monumentendag, met als thema Woord, muziek, beeld, kende opnieuw groot succes met meer dan bezoekers. Evolueren naar een klimaatneutrale en ecologisch duurzame werking. Via haar stadsontwikkelingsprojecten bouwt de stad zelf mee aan een duurzame stad. De betrokken diensten bij stadsontwikkeling, AG Stadsplanning, AG Vespa en vzw Werk en Economie nemen maatregelen voor energiereductie en klimaatadaptatie op in hun planprocessen en beleidsplannen. Waar nodig wordt advies gegeven en kennis over duurzame principes en de toepassing ervan uitgewisseld. Bij de nieuwe stadsontwikkelingsprojecten zoals Nieuw Zuid en Cadixwijk passen de projectontwikkelaars het passiefhuisprincipe toe en wordt gestreefd naar collectieve warmtesystemen die mogelijk op een stadswarmtenet kunnen worden gekoppeld. Uit ecologische en kwaliteitsoverwegingen en als voorbereiding op de klimaatverandering wordt zoveel mogelijk ruimte gemaakt voor groen en water in de vorm van kwalitatieve open ruimten, wadi s, infiltratiebekkens, groendaken De stad onderzoekt hoe lokale warmtenetten uitgebouwd en geëxploiteerd kunnen worden. Na een haalbaarheidsstudie besliste het college om op Nieuw Zuid een warmtenet aan te leggen. Er werd een plan van aanpak opgemaakt om de uitbouw en exploitatie hiervan voor te bereiden. In het kader van het Vlaamse Milieu- en Energie-Innovatie-Programma (MIP3) zijn bijkomende wijken in onderzoek. Het Havenbedrijf onderzocht het potentieel aan restwarmte op haar grondgebied dat 122

125 gebruikt kan worden om een toekomstig stedelijk warmtenet op de meest duurzame wijze te voeden. Antwerpen stapt in een netwerk van smart cities op Vlaams en Europees niveau om de overgang naar een slimme energievoorziening- en distributie in de stad aan te vatten, samen met de belangrijkste stakeholders. De stad engageerde zich in de Smart Cities netwerken van de Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek (VITO), Agoria en Eurocities. De stad geeft het goede voorbeeld en gebruikt haar bouwheerschap voor eigen gebouwen om het stadspatrimonium optimaal te verduurzamen. Ze doet dit door nieuwe gebouwen van bij de start zo energiezuinig mogelijk te ontwerpen (schoolgebouwen passief) en door verder te investeren in het energie-efficiënt verbouwen van bestaand patrimonium. Patrimoniumonderhoud en Stedelijk onderwijs implementeren eveneens verder kleinere energiebesparende maatregelen (bijstellen van regelingen, plaatsen van thermostatische kranen ). Voor stedelijk patrimonium en stedelijke scholen werden in de periode energiebesparende en zichzelf terugverdienende investeringen ter waarde van 39 miljoen euro gepland en in uitvoering gebracht. In samenwerking met Werkhaven werden binnen de scholen van Stedelijk onderwijs eenvoudige niet-technische ingrepen uitgevoerd (radiatorfolie, spaarlampen, buisisolatie ) en in samenwerking met Eandis werd een grootschalige sensibilisatiecampagne in alle scholen gerealiseerd. Ondertussen wordt de telemetrische energieboekhouding verder uitgebreid en wordt verder geïnvesteerd in energiezuinige openbare verlichting. Ook krijgen de stedelijke dochters, indien gewenst, advies op vlak van energiebesparing en hernieuwbare energieproductie. In 2012 werd gewerkt aan een nieuw systeem voor energieboekhouding dat op termijn de 5 bestaande systemen moet vervangen. Tevens werd het aantal gebouwen dat telemetrisch gemonitord wordt, uitgebreid. Met het lichtplan beschikt de stad over een leidraad om energiezuinige openbare verlichting te installeren. In de nieuwbouw- en renovatieprojecten van AG Vespa zijn in toenemende mate duurzaamheidsaspecten opgenomen. Patrimoniumonderhoud plaatste 2 warmtekrachtkoppelingsinstallaties in zwembaden en ook het Zorgbedrijf besliste om in een aantal woonzorgcentra warmtekrachtkoppelingsinstallaties te plaatsen. Het voertuigenpark investeert verder in de aankoop van energiezuinige voertuigen. Het stedelijk voertuigencentrum positioneerde zich meer en meer als voorbeeld van duurzaam vlootbeheerder. Zo werden 10 elektrische personenwagens en 5 elektrische bestelwagens aangekocht en 5 zware voertuigen op CNG (aardgas). Ook werden elektrische fietsen aan de pool van dienstfietsen toegevoegd om langere afstanden te overbruggen en stapten de stadsbodes over van auto s naar elektrische fietsen. Op steeds meer daken van stadsgebouwen verschijnen photovoltaïsche panelen. Het groene stroomcontract van de stad wordt vernieuwd met extra garanties inzake de oorsprong van de groene energie. Sinds begin 2012 gebruiken stad, OCMW, stedelijk onderwijs en politie enkel groene stroom uit hernieuwbare bronnen. Op 19 stadsgebouwen en 2 scholen liggen momenteel reeds photovoltaïsche-panelen. Er wordt onderzocht welke maatregelen nodig zijn om als stad tegen 2050 CO2-neutraal te functioneren, zoals als ambitie is gesteld in het klimaatplan. Onderzoeksinstelling VITO berekende voor de stad de impact van het goedgekeurde klimaatplan op vlak van CO2-vermindering en energiebesparing. Dit vormt de basis om bijkomende initiatieven uit te werken. 123

126 Er werd ook een emissie-inventaris opgemaakt voor het jaar 2010 zodat we de reële evolutie kunnen volgen over 2005, 2007 en Uit de nulmeting blijkt dat in 2005 de CO2-uitstoot op het stedelijk grondgebied ongeveer 4,18 miljoen ton bedroeg en die van de stedelijke organisatie ongeveer ton. Zonder klimaatbeleid en met de voorziene groei van aantal inwoners en economie zou de uitstoot op het grondgebied tegen 2020 met meer dan 15% stijgen. Met het huidige besliste federale, Vlaamse én Antwerpse beleid is er ten opzichte van 2005 een reductie van 6% te verwachten, tot ongeveer 3,92 miljoen ton. De grootste dalingen werden gerealiseerd in het woningpatrimonium en de industrie. De emissies in de tertiaire sector daalden beperkt, voor de CO2-emissies door verkeer werd met het huidige besliste beleid een status quo verwacht. De uitstoot van de stedelijke organisatie bedraagt in 2020 nog ongeveer ton. Dat komt overeen met een vermindering van 42% ten opzichte van 2005, dankzij de uitgebreide investeringen in isolatie, nieuwe stookplaatsen en warmtekrachtkoppeling en de aankoop van CO2-vrije elektriciteit voor de stadsgebouwen en de openbare verlichting. Na aanvulling van de reeds besliste maatregelen met enkele mogelijke bijkomende maatregelen komen we op een CO2-reductie van 13% ten opzichte van Dit volstaat nog niet om de 20% doelstelling te realiseren. Voor de stedelijke organisatie leidt het uitvoeren van een reeks bijkomende maatregelen tot een verdere reductie van de CO2-uitstoot van de stedelijke organisatie (stedelijke diensten en stedelijke vloot) tot ongeveer ton in Vergeleken met 2005 is dat een daling van 53% en beter dan de vooropgestelde 50%. Het gemeentelijk havenbedrijf investeert fors in hernieuwbare energie door de verdere plaatsing van windturbines, voorbereiding van een biomassacentrale, verder onderzoek naar het gebruik van restwarmte enz. Blue Gate Antwerp, een nieuw te ontwikkelen bedrijventerrein aan de oevers van de Schelde, heeft de ambitie eco-efficiënt te zijn. Het gemeentelijk havenbedrijf ging verder met de voorbereidingen voor plaatsing van windturbines. Aan het Churchilldok is een grote klimaatkamer, waar onderdelen van windturbines getest kunnen worden bij temperaturen tussen + 60 C en - 60 C, operationeel geworden. Het gemeentelijk havenbedrijf richtte samen met Solvay Energy, dochter van de chemiegroep Solvay, de projectvennootschap Antwerp Biopower op als verdere stap in de bouw van een biomassacentrale van 200 tot 400 MW, goed voor het elektriciteitsverbruik van een half miljoen tot één miljoen gezinnen. Een vervolgstudie naar de nuttige toepassing van industriële restwarmte is eind 2012 afgerond. Voor Blue Gate zijn het masterplan en het beeldkwaliteitsplan afgewerkt. De belangrijkste onderhandelingen zijn afgewerkt om als eerste bedrijventerrein een BREEAM-certificatie te behalen. De oproep werd gelanceerd voor kandidaatstelling als PPS-partner in de nieuw op te richten NV die Blue Gate zal ontwikkelen. In Den Bell start een campagne over duurzaam gedrag van medewerkers met sensibilisering en vorming. Alle stedelijke leidinggevenden kunnen opleiding volgen inzake stimuleren van duurzaam gedrag op de werkvloer bij medewerkers. Samen met Ecolife werd een traject voorbereid om stadsmedewerkers duurzamer te laten omgaan met energie, water, materialen, voeding, aankopen en verplaatsingen. Na overleg met de betrokken bedrijfsdirecteurs en het managementteam werd beslist om dit project (met name campagne duurzaam gedrag in Den Bell) te heroriënteren. Er werd voor gekozen om in plaats van in Den Bell in de buitenlokaties te beginnen en om de focus van het project niet op een campagne te leggen, maar wel op workshops en concrete acties op de werkvloer. Er werd opdracht gegeven om dit traject op maat te maken en verder af te stemmen met de verschillende bedrijfseenheden. Deze ronde van de directiecomités werd eind 2012 afgerond. Ondertussen werd ondersteunend materiaal uitgewerkt. Het aantal gebouwen dat deelneemt aan de actie WerKlimaat, om 8% op de energiefactuur te besparen, wordt verder uitgebreid. Gebouwverantwoordelijken krijgen vorming in energie-efficiënt en duurzaam gebouwbeheer. Medewerkers van 30 stadsgebouwen namen deel aan de editie van de actie WerKlimaat. Voor de editie schreven zich 50 gebouwen in. Met de opleiding 124

127 duurzaamheid in gebouwen werden 96 gebouwbeheerders ingelicht over hoe om te gaan met energie, water en afval. Samen met de evenementencel worden de eigen stedelijke evenementen duurzamer gemaakt op basis van een draaiboek. Ook andere evenementen die doorgaan op Antwerps grondgebied worden aangespoord om hun organisatie te verduurzamen. De organisatoren van evenementen hebben via de website de beschikking over checklists om hun evenement op een duurzamere wijze te organiseren. De stad voorzag in begeleiding van Studay voor een duurzaam afvalbeheer op het evemenent. Er werd bijvoorbeeld gewerkt met tankbier. Daardoor waren er geen koeltrailers meer nodig om vaten te koelen en was er veel minder handling met vorkliften. Ook de catering gebeurde milieuvriendelijk met kartonnen houders en houten vorkjes. Er werden geen individueel verpakte gadgets uitgedeeld en flyeren werd zoveel mogelijk beperkt. De stroom werd afgetapt van het groene stadsnet. Er werden afvaleilanden voorzien voor rest-, PMD- afval en voor PLA-bekers en dit werd ook gesorteerd opgehaald. Afspraken werden gemaakt met de Lijn en gratis fietsstallingen werden voorzien. Nog meer scholen uit alle netten krijgen financiële ondersteuning en advies op maat om ecoschool te blijven of te worden. Rond de thema s energiebesparing, afvalpreventie, natuur op school, water en/of duurzame voeding kan een traject worden uitgebouwd. 90 scholen engageerden zich om EcoSchool te worden en er werden, met steun van de stad, 5 natuurspeelplaatsen ingehuldigd. Het actieplan duurzame aankopen wordt verder uitgevoerd door o.a. bestekken te adviseren en de aankopers binnen verschillende diensten van de stad en haar dochters gericht te vormen zodat zij zelf duurzame criteria kunnen opnemen in hun overheidsopdrachten. Via intranet is een leidraad duurzaam aankopen ter beschikking gesteld van alle diensten. In alle bestekken wordt voortaan een standaardparagraaf opgenomen om de leveranciers te informeren over het belang dat de stad aan duurzaamheid hecht. Verschillende duurzame raamcontracten werden ondertussen afgesloten voor onder andere: bureelmateriaal, fairtrade producten, FSC-hout, ecologische reinigingsproducten, schoonmaakmateriaal, energiezuinige computers, knutselmateriaal, koude en warme dranken, verven, veiligheids- en werkkledij, werkschoenen en werkhandschoenen. 125

128 TACTISCHE DOELSTELLINGEN Tactische doelstellingen gaan over het intern beheer van onze mensen en middelen. Ze zijn belangrijk om efficiënter en effectiever strategische doelstellingen te bereiken. Het faciliteren van de organisatorische samenwerking die de dagelijkse werking van een grootstad vereist. In 2012 worden alle wettelijke en administratieve aangelegenheden die een nieuwe legislatuur met zich meebrengt, zorgvuldig in orde gebracht. We brengen ook de dienstverlening aan de mandatarissen en het politiek personeel in kaart met het oog op het aanbieden van gestroomlijnde en efficiëntere dienstverlening bij het aanstellen van het nieuwe bestuur en de realisatie van het stadhuis als het politieke hart van de stad. Het project legislatuur werd opgestart en uitgewerkt. Besluitvorming, stadsbreed beheer, de juridische dienst, stadsarchief en andere bundelden hun krachten om de overgang naar een nieuwe legislatuur optimaal te organiseren. Daarbij werd een SPOC (single point of contact) geïnstalleerd, die de dienstverlening tussen administratie en politiek personeel faciliteert. Eveneens werd op basis van alle nieuwe wet- en regelgeving de installatie van de nieuwe legislatuur voorbereid. In het kader van de A-waarde kostenbewustzijn, worden de bodediensten van de stad en het OCMW hervormd tot één koerierdienst. De bodediensten van de stad werden afgeschaft, wat heeft geleid tot een optimalisatie. Een residu van de voormalige bodetaken worden uitgevoerd met het leveren van kleine pakjes, drukwerk en een beperkte taxidienst. Het samenvoegen van deze taken maakte een optimalisatie mogelijk. In 2012 wordt verder gewerkt aan een informatiebeheer dat het digitaal werken optimaal ondersteunt. De ingeslagen weg rond informatiebeheer werd verder gezet en breed toegepast, zodat digitaal werken meer en meer een handelswijze wordt. Het netwerk informatiebeheerders werd verder ondersteund om digitale klassementen in de organisatie up to date te houden. In 2012 wordt de beheersinformatie over de groep stad Antwerpen digitaal toegankelijk gemaakt voor de gemeenteraadsleden en de leden van de groep. De beheersinformatie werd digitaal toegankelijk gemaakt en de mandatenlijsten werden geactualiseerd en samengevoegd. Enterprise architecture ondersteunt de optimalisering van het ICT-landschap, en de aansluiting van ICT bij de processen van de Stad, het OCMW, en hun verzelfstandigde dochterorganisaties. De implementaties van centrale referentiesystemen voor prioritaire gegevensentiteiten (personen, ondernemingen/verenigingen, adressen, medewerkers, processen, producten, organisatie, doelstellingen, projecten) worden verdergezet. Centrale referentiesystemen (CRS) zijn databanken (met bijbehorende functies), die authentieke en kwalitatieve informatie bevatten, en die fungeren als centrale referentie voor alle toepassingen die de betrokken gegevensentiteit gebruiken. In 2012 werd de implementatie van CRS- Adres en CRS- Product gerealiseerd (beheer van producten, met diverse mogelijkheden voor het toevoegen van productkenmerken, zoeken van producten, Faciliteiten voor decentraal beheer van producten door de betrokken bedrijfseenheden). De (detail)analyses voor CRS Proces, CRS Doelstelling, CRS Project werden uitgevoerd. 126

129 Een versterkte ondersteuning van end-to-end processen vereist een goede uitwisseling van informatie tussen ICT-toepassingen onderling. Een integratieproject zorgt voor een instrumentarium dat de uitwisseling van informatie tussen toepassingen (op de meest efficiënte wijze) zal versterken. Er werd in het eerste kwartaal van 2012 een succesvolle proof of concept gedaan met het product WSO2. Tijdens de daaropvolgende kwartalen werd de integratie-infrastructuur opgezet zodat de eerste implementatie, in functie van het nieuwe sociaal secretariaat en de bestaande HR-software, kan gebeuren. Voor een aantal belangrijke domeinen voert Digipolis een brede marktanalyse naar IT-oplossingen uit, evalueert de informatie, formuleert conclusies, documenteert en communiceert over dit alles. Voor volgende domeinen werd in 2012 een oplossingsarsenaal uitgewerkt en gepubliceerd: HRM, Facility Management, CRM, Business Intelligence, Werkplek 2.0, Storage & Processing power, Enterprise Service Bus (integratie-infrastructuur), Unified communicatie, Sociale media & Kennismanagement, Web Content Management en Enterprise Content Management. Inmiddels is het hanteren van dit breed oplossingsarsenaal ingeburgerd in de processen van Digipolis. In samenwerking met CORVE worden een aantal interbestuurlijke processen geoptimaliseerd door toepassing van ICT. De Stad Antwerpen en CORVE - de Coördinatiecel voor het Vlaams e-government houden samen de vinger aan de pols op gebied van opportuniteiten om met behulp van ICT interbestuurlijke processen te optimaliseren. Zo werken we samen aan: De stad en het OCMW willen optimaal gebruik maken van de voordelen die VKBO, de Verrijkte KruispuntBank voor Ondernemingen, biedt: minstens even rijke informatie over ondernemingen, aan een lagere kost dan vandaag. Dit project werd in 2012 gerealiseerd. Synergie tussen de Antwerpse productencatalogus en de Interbestuurlijke Producten- en Dienstencataloog (IPDC) zoals die door de VVSG en CORVE wordt ontwikkeld. In 2012 werd de detailanalyse afgerond, mede door Antwerpen als actief lid van de IPDCstuurgroep, zodat de Antwerpse producten als uitgangspunt voor het de IPDC-catalogus gebruikt kunnen worden. Omgekeerd wordt bij het identificeren van producten van de stad rekening gehouden met de IPDC. Het IPDC-project van de Vlaamse overheid heeft zware vertraging opgelopen: de lancering gebeurde niet in Het toekomstige Vlaamse systeem voor digitale bouwaanvragen zal optimaal aansluiten op de vergunningsprocessen van de Stad Antwerpen, door een concrete afstemming en wederzijds gebruik van ICT-modules. De ontwikkeling van de benodigde programmatuur voor het indienen van een digitale bouwaanvraag is door de Vlaamse overheid volgens planning gestart in Digitalisering van het doorsturen van kapvergunningen op het openbaar domein. Dit project werd in 2012 stopgezet omdat volgens de wetgeving het digitaal aanleveren niet beschreven is. Duurzaam financieel beheer en beleid op korte en lange termijn. 127

130 De besteding van de beschikbare financiële middelen moet een maximaal beleidsresultaat nastreven. Het budgettair evenwicht moet, ook op langere termijn, verzekerd blijven. Zowel de organisatie van financiën, als de systemen en processen, worden verder verfijnd en aangepast aan wijzigende omstandigheden en mogelijkheden om de vooropgestelde beleidsdoelstellingen te realiseren. De strategische en financiële meerjaren- en budgetteringsprocessen worden verder geïntegreerd, geoptimaliseerd en voorbereid in het licht van de nieuwe legislatuur. Geïntegreerde processen voor strategische en financiële meerjarenplanning en budgettering zijn opgezet in uitvoering van de beleids- en beheerscyclus. Een eerste concept van verbeterde en geïntegreerde rapportering is voorbereid. Op 1 januari 2011 ging het Gemeenschappelijk Financieel Platform (GFP) van start. Dit grote project is een samenwerking tussen onder andere stad Antwerpen en OCMW Antwerpen. Dit wordt verder geoptimaliseerd in 2012 op basis van de ervaringen in De projectfase is eind 2012 afgelopen. GFP is 2 jaar in gebruik en de eerste jaarafsluiting is succesvol gebeurd. Uit de projectfase blijven een aantal prioritair uit te voeren punten over. Deze zijn ingepland volgens belang en dringendheid, de uitvoering ervan loopt verder binnen toepassingsbeheer. De mogelijkheden voor groepsbrede consolidatie worden verder uitgewerkt en waar nodig bijgestuurd in Dit moet een totaal overzicht geven over de financiële middelen die per doelstelling worden ingezet over de groep Antwerpen. De eerste groepsbrede rapportering is opgeleverd en bestaat uit de financiële bijdrage van groepsleden aan de doelstellingen en de financiële situatie van alle leden samen. We hebben een aantal verbeterpunten genoteerd om de kwaliteit van de rapportering te verhogen en de samenstelling van de rapportering te vereenvoudigen. Bij debiteuren- en crediteurenbeheer wordt gestreefd naar verdere digitalisering en automatisatie voor efficiëntere opvolging en uitvoering van de processen. Zo werd het in 2011 mogelijk voor alle leveranciers om hun facturen elektronisch aan te leveren. Hierop wordt verder ingezet om een verschuiving te hebben naar digitale binnenkomende facturen i.p.v. per post. Het webportaal e-facturatie werd uitgerold, hierin kunnen leveranciers zelf hun digitale factuur aan de stad bezorgen. Bij het debiteurenbeheer zijn de nodige systemen voorzien om maximaal digitaal te communiceren (met klanten, deurwaarders, advocaten ). De stad is piloot bij FEDICT (Federale Overheidsdienst Informatie- en Communicatietechnologie) om notariële notificaties elektronisch te ontvangen en te beantwoorden. Het project beheersen en terugdringen chartale geldstromen loopt verder. De invoering van betaalautomaten in de districten wordt uitgebreid. In alle districten, stadskantoren en de gecentraliseerde dienst vreemdelingenzaken, werden betaalautomaten geplaatst. Hierdoor is een verschuiving merkbaar in de verhouding cashbancontact ten voordele van bancontact (60%). Sinds oktober 2012 wordt op 20 locaties het cash geld opgehaald. Op een aantal locaties zijn tot op productniveau afspraken en alternatieve werkwijzen uitgedacht om cash te verminderen. Stadsbrede promotie van bancontact is uitgerold. 128

131 Het beheer Den Bell zorgt dat de gehuisveste entiteiten kunnen steunen op een optimale logistieke ondersteuning in een kwaliteitsvolle werkomgeving zodat zij hun dienstverlening professioneel kunnen organiseren volgens de Bellprincipes. De in den Bell gehuisveste entiteiten kunnen in een kwaliteitsvolle, aangename en veilige werkomgeving hun dienstverlening optimaal organiseren. Dit mede door een optimale logistieke dienstverlening van een efficiënt georganiseerde facilitaire dienst en de onthaalmedewerkers die samen instaan voor het beheer van Den Bell. Den Bell is operationeel en is een aantrekkingspool voor de stedelijke dienstverlening. Het project geldt als (geslaagd) voorbeeld en inspiratiebron voor diverse andere openbare besturen die een gelijkaardig project willen opstarten. Het onthaal en de facilitaire dienst garanderen met een beperkt maar efficiënt team het overeengekomen kwaliteitsniveau. Alle ondersteunende diensten (economaat, postbedeling, mobiliteitsmogelijkheden, schoonmaak, bedrijfsrestaurant, transportmiddelen, onthaal, vergaderaccommodatie) zijn zo georganiseerd dat elke werknemer in den Bell zijn dienstverlening naar de burger of gebruiker efficiënt en kwaliteitsvol kan organiseren. Via een goed georganiseerd klantenmanagement wordt geanticipeerd op de behoeften van de gebruikers en de bezoekers zodat het welzijn in en rond het Bellgebouw optimaal blijft. Op de verschillende niveaus worden de gehuisveste diensten betrokken via gestructureerd overleg: directeurs-, wijk-, gebruikers-, gebouw-, en veiligheidsoverleg en het speciaal overleg comité. De overlegstructuren bewijzen hun nut en zijn operationeel. Naar vergaderfrequentie en informatiedoorstroming wordt permanent bijgestuurd. De ondersteunende diensten werden maximaal uitbesteed aan externe partners die over een vergaande specialisatie beschikken en/ of de nodige soepele en continue dienstverlening kunnen garanderen. Hierbij werden maximaal kansen gegeven aan sociale economie en/of kon de marktwerking spelen. Verder werden waar mogelijk procedures maximaal gedigitaliseerd of de dienstverlening vereenvoudigd. Voorbeelden zijn: - Uitbesteding aan een externe partner: vullen voorraadkasten, koffieautomaten, technisch onderhoud, bedrijfsrestaurant, schoonmaak - Digitale procedures: boeken vergaderzalen, dienstwagens, aankoop materiaal e.d. online Onze klanten zijn de gebruikers van dit gebouw (werknemers in Den Bell, medewerkers uit buitendiensten, maar ook bezoekende burgers, bedrijven of verengingen) maar ook omwonenden. Vragen en opmerkingen worden gestandaardiseerd opgenomen (bv. melding in FM.net), verwerkt en opgevolgd. Instructies en informatie zijn digitaal en kwalitatief ter beschikking (bv. intranet, nieuwsbrief, publiekschermen). We maken er werk van om de vraagsteller of melder een persoonlijk antwoord te bezorgen en op de hoogte te houden van de vorderingen in zijn of haar dossier. In 2012 zijn volgende grotere projecten voorzien: het actiever aantrekken van externe activiteiten van privé organisatoren, uitbouw van het aanbod alternatief vervoer naast de verdere technische optimalisatie van gebouw en (technische) inrichting. Zo zal er in 2012 onderzocht worden om een deel van het stedelijk bedrijfsvastgoed op een efficiënte, klantvriendelijke en kwaliteitsvolle manier te exploiteren met als pilootproject den Bell toren (vergadercentrum, foyer, opleidingslokalen) zodat we de kans bieden aan externen om een deel van onze stedelijk vastgoedportefeuille vlot en marktconform te kunnen huren. Het team en project externe patrimoniumexploitatie werd opgestart vanaf januari De procedures zijn uitgewerkt. Het eigen gebruik van de accommodatie werd gestroomlijnd. Daarnaast zijn de eerste 125 commerciële en niet-commerciële evenementen succesvol gerealiseerd in Den Bell. De promotie van ons aanbod in de B2B sector is opgestart. Alle aanvragen gaan digitaal. 129

132 Het team externe patrimoniumexploitatie werkt sinds september ook op andere plaatsen. De zalen van het Felixpakhuis, stadskantoor Paleis en de parking van zowel den Bell als districtshuis Berchem worden ter beschikking gesteld aan anderen. Tientallen activiteiten werden al aangevraagd. De beschikbare plaatsen in de parkings Den Bell en in districtshuis Berchem die ter beschikking gesteld worden aan derden, zowel voor fietsen als auto s, kennen interesse bij de buurtbewoners. In totaal bracht dit proces in het eerste jaar ca euro op. Met de opbrengsten worden de kosten van onder andere gebouwbeheer en onderhoud mee gedekt. Sinds september is ook een groep actief van stedelijke medewerkers die een nevenfunctie hebben. Deze personeelsleden oefenen naast hun hoofdtaak ook vrijwillig maar wel tegen een vaste vergoeding een tweede taak uit. Zij zorgen voor onthaal en logistiek in onze gebouwen bij activiteiten van derden. De Bell-principes functioneren als katalysator naar andere stadsbedrijven. Blauwdrukken kunnen gebouw-technische aspecten bevatten die input kunnen geven voor de bouw van nieuwe stadsgebouwen met betrekking tot duurzaamheid, veiligheid en beveiliging. De opgedane ervaring uit den Bell werd uitgedragen in de materie van beveiliging, A-water en ook voor het facility management in masterplan Wilrijk (MAWI). Het concept inzake kantoorinnovatie (anders werken incl. sharing, clean desk en taakgerichte werkplekken) wordt op verschillende stadslocaties geïntroduceerd en bijvoorbeeld de bureaustoel uit den Bell wordt massaal geadviseerd op andere locaties. De aankopen van de groep stad Antwerpen gebeuren aan een optimale prijs/kwaliteitsverhouding en worden op een efficiënte en juridisch correcte wijze administratief afgehandeld. De in 2010 opgerichte gemeenschappelijke aankoopcentrale (GAC) zorgt in 2012 voor: Een verhoging van de prijs/kwaliteitsverhouding door een analyse van het bestedingspatroon van de verschillende organisaties, bedrijfseenheden en departementen. Hiertoe werken we mee aan de uitbouw van een datawarehouse binnen het gemeenschappelijk financieel platform, van waaruit GAC adviezen formuleert voor optimalisatie van het aankoopbeleid (SPENT-analyse). Vanaf 2012 worden alle bestellingen buiten raamcontract zeer kritisch bekeken. Dit gebeurt elk kwartaal door de verantwoordelijke van de SAP-cel, samen met de hoofdaankopers van GAC. Bedoeling is om te kijken voor welke goederen, diensten of werken het toch beter zou zijn om een raamcontract af te sluiten. Het raamcontract voor taxidiensten is hiervan een concreet resultaat. Ook voor de aankoop van bekers, medailles en relatiegeschenken startten we in 2012 nog raamcontracten op. De implementatie van een procedure voor structurele evaluatie van de gunningprocedures. Na afsluit van een gunningsprocedure zal een gestructureerde evaluatie gevraagd worden aan de betrokken bedrijfseenheden en/of organisaties. Deze evaluaties moeten ons toelaten de werking van GAC continu te verbeteren. Na het afsluiten van een gunning bevragen we de klant via een elektronisch enquêteformulier dat we zelf ontwikkelden. We pasten de registratietoepassing van GAC aan om de resultaten te verwerken. De scores met betrekking tot klantentevredenheid namen we op in de kwartaalrapportering van GAC. Door de bevraging merkten we dat de klanten nood hadden aan informatie over de afgesloten contracten. Daarom startten we met een tweewekelijkse mailing naar de bestelaanvragers en de financieel verantwoordelijken met allerlei nuttige info. Een verhoging van de prijs-kwaliteitsverhouding door een uitbreiding van raamcontracten en een optimalisatie van het contractbeheer. 130

133 In 2012 breidden we het aantal lopende raamcontracten uit tot 821. (In 2011 bedroeg dit aantal nog maar 587). Het aantal procedures waarin we actief onderhandelden, is in 2012 gevoelig gestegen. Voorbeelden hiervan zijn: Raamcontract voor payroll; Kledij sporthoofdstad; Sint-Jacobsstraat, vervangen van de klimaatbeheersing; Maurice Dequeeckerplein 1 trapleuningen aanpassen trouwersinkom; Herbestemming tot cultuurcentrum kasteel Hof de Bist; Concurrentiedialoog Single Supplier Voeding Zorgbedrijf; Bureelbenodigdheden groep Antwerpen. We optimaliseerden een aantal gunningen door meerdere partners te betrekken en/of opdrachten te bundelen. Zo zetten we bijvoorbeeld het raamcontract Payroll voor eerste keer op de markt met alle partners samen (Stad / OCMW / Zorgbedrijf / Digipolis / Stedelijk Onderwijs / Stedelijke Kinderopvang). Het raamcontract Maaltijdcheques zetten we op de markt voor zowel Stad, OCMW als Zorgbedrijf. Ook onderhoudscontracten bundelden we (bijvoorbeeld onderhoud MAS). De implementatie van een procedure voor structurele evaluatie van lopende contracten en de betrokken leveranciers, alsook van een systeem voor opvolging van meldingen over leveringen. Dit alles moet toelaten de kwaliteit van de leveringen beter op te volgen en tijdig te laten bijsturen. Het levert ook nuttige input voor nieuwe aanbestedingen. We werkten een systeem uit om meldingen van de klant over leveringen en/of de dienstverlening van leveranciers te registreren en op te volgen. Als pilootproject werd dit systeem in december 2012 opengezet voor de leveringen via het stadsmagazijn. De invoering van e-tendering (het indienen van offertes door de leveranciers via elektronische weg), wat zowel voor de klanten (leveranciers) als voor de eigen organisatie voordelen geeft:. snellere dienstverlening, betere informatiedoorstroming, minder kans op fouten in procedure, enz. In juli 2012 startte GAC met e-tendering. Dat is een toepassing van de federale overheid waardoor leveranciers nu hun offerte elektronisch kunnen/moeten indienen. Naast het voordeel van snellere doorlooptijden, is dit ook vanuit ecologisch oogpunt een innovatie. Het betekent bijvoorbeeld een drastische vermindering van de fysieke archiefruimte voor offertes. Welzijn op het werk is een drijvende kracht om medewerkers toe te laten de meest kwaliteitsvolle dienstverlening na te streven. Een veilige en gezonde werkomgeving vormt de basis van het welzijn op het werk. Sinds de oprichting van de gemeenschappelijke preventiedienst (juli 2008) heeft de dienst zich na het aantrekken en aanstellen van het nodige aantal preventie adviseurs vooral gericht op het operationele niveau van veiligheid en gezondheid (welzijn) op het werk. Het thema welzijn op het werk klinkt inmiddels niet langer vreemd in de oren. Zowel de hiërarchische lijn als de medewerkers op de vloer zijn zich er stilaan van bewust dat éénieder een taak heeft bij het welslagen van welzijn op het werk Om de diverse opdrachten rond welzijn op het werk nu verder op systematische wijze in te voeren en zich te verzekeren, wil de preventiedienst in 2012 van start gaan met een systeemmanagement dat aansluit bij de huidige werkwijze rond strategische coördinatie. De lancering van dit zorgsysteem werd goedgekeurd door het managementteam van de stad, het college, het managementcomité van het OCMW en de Gemeenschappelijke Interne Preventiedienst (GPD). Het zorgsysteem werd toegelicht op de diverse directiecomités binnen de 12 deelnemende organisaties/entiteiten. 131

134 Iedere organisatie/ bedrijfseenheid heeft eigen globale preventieplannen opgesteld zoals aangestuurd in de welzijnswet. Deze globale preventieplannen staan klaar om vertaald te worden in de vorm van projecten en opgenomen te worden in de overeenstemmende operationele doelstellingen. Samenwerking tussen stad en verzelfstandigde entiteiten. Het is voor de stad belangrijk om een overzicht te behouden op de werking van de verzelfstandigde entiteiten en hun relatie met de stedelijke beleidsdoelstellingen, de realisatie van deze doelstellingen, hun bevoegdheden en activiteiten, de financiële toestand, mogelijke potentiële risico s, bestuursverantwoordelijkheden,... Inspectie Financiën reikt een instrumentarium aan dat het stadsbestuur ondersteunt bij het bewaren van het overzicht op de relatie met haar verzelfstandigde entiteiten. Rotatieplan financiële analyses; Opvolging bestaan en werking van het interne controlesysteem. Op basis van haar rotatieplan financiële analyses voorziet inspectie financiën een 60-tal analyses (uitgebreid of beperkt) van begrotingen en jaarrekeningen. Het aantal analyses dat werkelijk uitgevoerd zal kunnen worden, zal afhangen van de personeelsbezetting en eventuele andere prioritaire opdrachten. Op het vlak van de financiële opvolging van de verzelfstandigde entiteiten werd in 2012 het rotatieplan voor financiële analyses bij verzelfstandigde entiteiten verder uitgevoerd. Ondersteuning realisatie verzelfstandigde entiteiten. De werkgroep dochters zal ondersteuning bieden bij het omvormingsproces van de verzelfstandigde entiteiten van de groep Stad Antwerpen. De werkgroep zal participeren aan de taskforce omvorming. Deze taskforce werd opgericht met als opdracht het uitwerken van een stappenplan om de vereiste omvorming van de verzelfstandigde entiteiten te implementeren binnen de groep Stad Antwerpen. Tevens zal de werkgroep de omvormingsprojecten begeleiden en hiervoor alle nuttige ondersteunende documenten (draaiboek, richtlijnen, modelstatuten, enz.) opmaken. In het najaar 2011 inventariseerde de werkgroep de argumenten van bestaande verzelfstandigde entiteiten (in vzw-vorm) om extern verzelfstandigd te blijven. In het eerste kwartaal 2012 heeft de werkgroep de aftoetsing van bovenstaande argumenten met de stedelijke organisatie georganiseerd. In het tweede kwartaal 2012 heeft het managementteam en het college kennisgenomen van de resultaten van deze inventarisatie en aftoetsing en keurde het college goed dat in een volgende stap gewerkt wordt met een aantal proefprojecten om te bekijken welke mogelijkheden een intern verzelfstandigd agentschap als vorm van verzelfstandiging biedt. In het derde kwartaal 2012 liepen de proefprojecten, en in het vierde kwartaal werden de resultaten van de proefprojecten besproken. In concrete dossiers ondersteunde de werkgroep de omvorming van vzw SODIPA naar een IVA en de oprichting van een IVA voor de openluchtwerking van actieve stad (Klas op Stap). Personeelsgegevens worden als een efficiënt managementinstrument gebruikt. Beschikken over uitgebreide en relevante personeelsinformatie is essentieel om te kunnen komen tot een maximale en optimale inzet van medewerkers. In het bijzonder zijn financiële gegevens onontbeerlijk. De personeelskost is immers een groot onderdeel van het stedelijk budget en moet meer dan ooit zo efficiënt mogelijk worden ingezet om het budget in evenwicht en het lopende sectoraal akkoord betaalbaar te houden. Een vermindering van 19,2 miljoen euro van de personeelslijn was daarvoor nodig. In 2012 wordt deze optimalisatie verdergezet en de reeds behaalde optimalisaties bestendigd door een frequente monitoring en rapportering. 132

135 In het kader van de stadsbrede monitoring van de personeelslijn werd sinds 2011 recurrent 10 miljoen euro uit de personeelslijn geschrapt. Daarnaast moet jaarlijks een bijkomend overschot van minstens 9,2 miljoen gerealiseerd worden. De rekening 2012 geeft een behaald overschot van 10,7 miljoen, dus 1,5 miljoen bovenop het te behalen overschot. Vorig jaar bedroeg dit extra overschot nog 4,5 miljoen euro. Dit geeft aan dat de huidige personeelslijn zeer nauw aansluit bij de financiële mogelijkheden, en er dus weinig ruimte is voor uitbreiding in de toekomst. Onderdeel van het efficiënt inzetten van personeelsbudgetten is ook het optimaal gebruik maken van tewerkstellings- en subsidiemaatregelen. Daarvoor zal het lopende optimalisatieproject in 2012 verder uitgerold en afgewerkt worden. In 2012 werden volgende acties ondernomen: de subsidiemogelijkheden werden geïnventariseerd en er werd een benchmark uitgevoerd bij andere steden. Voorts lag de nadruk vooral op het behoud en het verhogen van de invulling van de huidige contingenten gesco (subsidie ter activering van werkzoekenden) en sociale maribel (federale tewerkstellingsmaatregel met als doel om bijkomende arbeidsplaatsen te creëren in bepaalde non-profit sectoren zoals cultuur, sport en jeugd, buitenschoolse kinderopvang). Voor beide subsidiemaatregelen is een nauwgezette opvolging noodzakelijk om erop toe te zien dat de bijhorende voorwaarden vervuld worden en deze contingenten optimaal ingezet kunnen worden. Gemotiveerde, competente medewerkers worden op een kwaliteitsvolle en efficiënte manier aangeworden. Gezien de huidige krapte op de externe arbeidsmarkt is het aantrekken van de juiste en voldoende competenties de uitdaging in 2012 en volgende jaren. Een uitgekiende werving ondersteund met een sterk werkgeversimago zal maar een deel van de oplossing bieden. Het dynamisch maken van de interne arbeidsmarkt moet het ander deel van de oplossing vormen voor het invullen van de vacatures. Het werkgeversimago van de stad verder uitbouwen rond de hoofddoelstelling 'meewerken aan een stad waar het nog beter is om in te wonen, werken,...' met de in 2011 gelanceerde wervingscampagne. Campagnebeeld is de stad als een unieke werkgever met een grote maatschappelijke ambitie: je verbetert mee de werk- en leefomgeving van Antwerpenaren. Ook in 2012 werd de nieuwe wervingscampagne verdergezet. Het campagnebeeld werd geupdate om de groei van de stad te weerspiegelen. We werken nu voor Antwerpenaren. Breder kijken naar alle vormen van tewerkstelling en beslissen hoe we omgaan met sociale tewerkstelling, jobstudenten, interimarbeid, Meer dan 800 jobstudenten konden in 2012 aan de slag bij de stad, waarvan 19% van allochtone origine. Minder, maar wel meer kwaliteitsvolle kandidaten vinden. Hiertoe zetten we onze samenwerking met andere partners op de arbeidsmarkt optimaal in. De focus moet zich richten op juniorprofielen en knelpuntberoepen (vakspecialisten, brandweer). In 2012 werd een strategische selectieplanning opgemaakt, waardoor de selectieprocedures efficiënter en meer proactief worden ingepland. Daarnaast werden een aantal permanente vacatures uitgeschreven, die zich vooral richten op knelpuntberoepen. De vernieuwde wervingscampagne werd doelgericht ingezet om meer kwaliteitsvolle kandidaten te bereiken: via print, online, sociale media, jobbeurzen,. Daarnaast werden via onze databank vacaturenieuwsbrieven doorgestuurd naar specifieke doelgroepen. Er was samenwerking tussen partners in de groep stad Antwerpen (Stad, Lokale Politie Antwerpen, OCMW, KOP, SO) in functie van de verruimde arbeidsmarkt en mobiliteit, maar ook in functie van het organiseren van selecties voor andere entiteiten binnen deze groep. 133

136 Realisatie van een interactief sollicitatieportaal met gerichte zoekmogelijkheden binnen het grote aantal aanwezige profielen en de mogelijkheid om vacatures te pushen op basis van aangeduide interessevelden door de kandidaat. Een modern, interactief sollicitatieportaal werd gerealiseerd in 2012 (met daarin unieke profielen einde 2012) met een handige loonsimulator voor kandidaten en de mogelijkheid om specifieke vacatures vanuit deze databank te pushen in functie van actieve werving. In functie van de werving werd doelgericht ingezet op het gebruik van sociale media. Moderne en geïnformatiseerde selectietechnieken die erop gericht zijn de tijdsinvestering van de kandidaten zoveel mogelijk te beperken via bijvoorbeeld thuisopdrachten en online psychotechnische proeven. In 2012 werd gestart met de uitbouw van een selectiecentrum. Hiervoor werden 50 laptops aangekocht, die uitsluitend ingezet werden om kandidaten te screenen op basis van computergestuurde testen. Er werd verder ingezet op CV-screening, thuisopdrachten, en andere aangepaste selectietechnieken. Stad en OCMW kunnen rekenen op bekwame, competente medewerkers in functie van een kwalitatieve dienstverlening. Het vormingsbeleid van de stad wil bijdragen tot het realiseren van de doelstellingen van de stad en haar bedrijfseenheden. Competentiemanagement vormt de verbinding tussen het strategisch beleid en het vormingsbeleid van de stad. Het doelgericht ontwikkelen van medewerkers (in functie van hun bijdrage aan de realisatie van het bestuursakkoord) wordt gestimuleerd door vormingsvragen systematisch te toetsen aan gevalideerde HR-acties of aan werkpunten die voortkomen uit de functioneringscyclus. In de vernieuwde functioneringscyclus worden leidinggevenden aangespoord om actiepunten te vertalen naar ontwikkelpunten. Leidinggevenden moeten zich bekwamen in het resultaatsgericht en coachend aansturen van medewerkers. Dit realiseren we door gedeelde kennisopbouw en ontwikkeltrajecten blijvend te voorzien. Met het oog op het versterken van de competenties van leidinggevenden inzake resultaatsgericht en coachend leidinggeven werd in 2012 een derde meerdaagse Jij bent het management georganiseerd. In dit verband werden ook de bestaande ontwikkeltrajecten voor leidinggevenden verder uitgerold. Het aanbod aan innovatieve leervormen zoals werkplekleren, webleren, mentorship en coaching wordt geëvalueerd en bijgestuurd. In 2012 werden de mogelijkheden voor het inzetten van Yammer en WIKI in het kader van ontwikkeling verder uitgewerkt en gehanteerd tijdens opleidingen zoals de meerdaagse Jij bent het management en de masterclass Business Process Management. De capaciteit voor het inzetten van coaching (door interne en externe coaches) werd uitgebreid. De competentiebevraging wordt geïntegreerd in de jaarlijkse ontwikkel- en functioneringscyclus. In 2012 werd de koppeling van de functioneringscyclus aan de competentiebevraging voorbereid. Het opleidingstraject morele oordeelsvorming wordt verder uitgerold, zowel binnen de administratie als naar kabinetsmedewerkers, waarbij ook interne trainers worden ingezet. 134

137 In 2012 werd het traject morele oordeelsvorming verder uitgerold, zodat meer dan medewerkers dit traject volgden. In 2012 werden er ook 2 interne trainers ingezet. De tweede pensioenpijler voor contractuelen wordt uitgebouwd. De stad kiest voor een systeem van vaste bijdragen om de financiële risico s voor de stad ook op lange termijn te minimaliseren. In 2012 zijn Stad en OCMW aangesloten bij de 2 e pensioenpijler die werd opgezet door RSZPPO, dit met retroactieve ingang op 1 januari De toepassingsmodaliteiten werden goedgekeurd, de aansluiting werd operationeel uitgewerkt en de herberekening tot 1 januari 2010 werd opgestart. Betrokken, gemotiveerde medewerkers worden ingezet en gestuurd in functie van de noden van een performante organisatie. Het doorstroombeleid van de stad is gericht op het inzetten van medewerkers in functie van de realisatie van het bestuursakkoord en op het motiveren van de medewerkers om deze bijdrage dagelijks te leveren. Het optimaal organiseren van de interne arbeidsmarkt vormt hierbij de prioriteit. Waar extra ondersteuning, bijsturing of sanctionering nodig is om de inzet van deze medewerkers te optimaliseren, worden gepaste acties genomen. In de waarderingsronde wordt gefocust op de mate waarin medewerkers bijdragen aan de realisatie van het bestuursakkoord. In 2012 werd de nieuwe functioneringscyclus verdergezet. Daardoor zien medewerkers bij hun plannings- en waarderingsgesprek aan welke doelstellingen, producten en projecten ze bijdragen en wordt deze bijdrage besproken tijdens plannings-, functionerings- en waarderingsgesprekken. Er wordt dan ook verder ingezet op de meer dan 800 leidinggevenden in deze stad, om nog realistischer en correcter te waarderen, door intern extra coachingsmogelijkheden aan te bieden. In 2012 werden leidinggevenden hierin verder ondersteund door het aanbieden van opleidingsmogelijkheden waaronder de meerdaagse voor leidinggevenden en intern aangeboden coaching in het kader van de functioneringscyclus. Er wordt een belonings- en verloningsbeleid uitgewerkt dat tot doel heeft medewerkers die boven de verwachting presteren materiële en immateriële incentives aan te bieden, zoals een versnelling van de functionele loopbaan. Daarnaast wordt het standaard belonings- en verloningspakket geëvalueerd en geoptimaliseerd. In 2012 werd een functioneringstoelage uitbetaald voor medewerkers met een gunstige waardering. Daarnaast werden, in opdracht van het managementteam, enkele pilootprojecten opgestart aangaande flexibel werken. In de nieuwe bestuursperiode zal het belonings- en verloningspakket geëvalueerd worden. Loopbaanpaden die een optimale doorstroom van werknemers en een optimale inzet van aanwezige competenties binnen de organisatie garanderen, worden uitgewerkt. Loopbaanontwikkelingsactiviteiten die tot doel hebben medewerkers te ondersteunen bij een gerichte doorstroom in de organisatie worden uitgerold. In 2012 werd elke medewerker toegewezen aan een generieke functie uit de loopbaanpadengrid. Daarnaast werd de uitwerking van concrete loopbaanpaden voor stedelijke medewerkers opgestart. Het aanwezigheidsbeleid wordt geëvalueerd en bijgestuurd met het oog op een verdere daling van het verzuimpercentage (zowel bij kort en lang verzuim). 135

138 Het aanwezigheidsbeleid van de stad resulteert in een stabilisering van het verzuimpercentage in 2012 (6,25%, totaalverzuim, zowel kort als lang) na de sterke daling in 2010 (6,64%) en 2011 (6,23%) t.o.v. de nulmeting in 2009 (7,27%). In het verlengde hiervan werd, in samenspraak met de bedrijfseenheden een evaluatie opgestart in 2012 die zal resulteren in voorstellen voor een geoptimaliseerde aanpak. De inzet van sociale tewerkstelling binnen de stad wordt gevoelig uitgebreid en de mogelijkheden voor een soepelere doorstroom binnen de groep stad Antwerpen worden gerealiseerd. In 2012 werd een piloottraject opgezet om de inzet van sociale tewerkstelling binnen stadsreiniging te verbreden en werd overleg opgestart met vzw Werkhaven en vzw Werk en Economie in het kader een groepsbrede samenwerking in functie van een soepelere doorstroom. Administratieve formaliteiten voor personeel worden vlot en correct afgehandeld. Medewerkers hebben recht op een correcte en tijdige vergoeding en compensatie voor hun prestaties. Personeelsmanagement heeft de doelstelling om de tewerkstelling sociaalrechtelijk correct en klantvriendelijk te laten verlopen. Er wordt ingezet op een betere (digitale) eerstelijnsdienstverlening aan (toekomstige) medewerkers, zodat zij ongeacht hun rol binnen de organisatie kunnen rekenen op een vlotte toegang tot ondersteuning op maat van hun behoefte. In 2012 werden papieren formulieren en informatiestromen verder afgebouwd en vervangen door E-formulieren en selfservice. Info+ bleef daarbij voor heel wat medewerkers het centrale meldpunt bij ziekte en aanspreekpunt voor personeelsvragen. Er wordt gestart met de uitbreiding van selfservice voor het niet-administratief personeel via een uitgewerkt intranet of via infokiosken. Waar nuttig wordt de werkorganisatie van diensten ondersteund met een planningssysteem zodat de administratieve verwerking van aan- en afwezigheden vlot en correct verloopt. Selfservice voor medewerkers werd in 2012 verder uitgerold, zodat er nu al meer dan medewerkers gebruik van kunnen maken. In 2012 werden piloten afgerond rond planningssystemen. In 2012 werden ook de eerste piloten opgezet rond flexibel tijdsbeheer voor een aantal specifieke doelgroepen. In 2012 werd een opvolgingsaudit gegund om de huidige arbeidsregimes te analyseren. Een aantal producten van de personeelsadministratie zoals loonbrieven en maaltijdcheques zullen digitaal worden aangeboden. Ook personeelsgegevens en -dossiers worden verder gedigitaliseerd. Sinds 2012 worden loonbrieven bij voorkeur digitaal verspreid. Meer dan stadsmedewerkers tekenden in op deze mogelijkheid. In 2012 werd een contract afgesloten voor elektronische maaltijdcheques. De elektronische levering van maaltijdcheques is veiliger, efficiënter en goedkoper. In 2012 werd de digitalisering van personeelsdossiers opgestart, ca dossiers zijn gedigitaliseerd. Administratieve processen van stad en OCMW worden op elkaar afgestemd met het oog op een kwalitatieve dienstverlening en een sluitend controlesysteem. In 2012 werd de SAP-implementatie aangegrepen om historisch gegroeide verschilpunten tussen stad en OCMW met betrekking tot personeelsbeheer maximaal weg te werken. 136

139 De samenwerking met een extern sociaal secretariaat wordt voorbereid. Dit project wordt aangegrepen om reglementering en processen verder te vereenvoudigen. De gunning voor een extern sociaal secretariaat en een nieuw loonsturend personeelsbeheersysteem werd afgerond in februari Aansluitend werd de implementatie van SAP opgestart en werden een aantal fundamentele optimalisaties en vereenvoudigingen goedgekeurd. Stad en OCMW bewaken de randvoorwaarden om een strategisch personeelsbeleid te voeren. HR moet nog meer een strategische partner zijn bij het nemen van de belangrijke managementbeslissingen. Daarnaast moet HR een perfecte schakel zijn tussen de strategie en de uitvoering. Door personeelsinstrumenten op de (strategische) doelstellingen te richten, leren medewerkers de doelen van de organisatie kennen, begrijpen en implementeren. Competentiemanagement blijft de schakel tussen strategie en uitvoering en is de kern van het HR-beleid. Alle HR processen worden via competentiemanagement met elkaar verbonden. Het nieuwe HR-ondersteunende softwarepakket dat vanaf 2012 wordt geïnstalleerd, zal prioritair een competentiemodule bevatten. In oktober 2012 werd de gunning afgerond voor een nieuw softwaresysteem voor de HRprocessen. In het najaar van 2012 werd gestart met de eerste gesprekken voor opbouw van de nieuwe modules in Successfactors. Het decentrale HR-netwerk wordt binnen de stad verder geprofessionaliseerd zodat iedere medewerker van de stad gebruik kan maken van een kwaliteitsvolle HR-dienstverlening binnen zijn dienst. In 2012 werd gestart met een eerste Masterclass HRM in samenwerking met AMS, waar een 23-tal deelnemers van personeelsmanagement en uit de decentrale personeelscellen aan deelnamen. Voor de HR-deskundigen en medewerkers van decentrale personeelscellen werd in 2012 ook een nieuw traject in eigen beheer ontwikkeld. De samenwerking op vlak van HR met diverse dochterorganisaties van de stad wordt verder uitgebouwd. Op regelmatige basis werd een groepsbreed overleg rond HR gehouden met verschillende organisaties van de groep Stad Antwerpen. Daarnaast vindt door de toepassing van de verruimde mobiliteit een intensieve samenwerking plaats binnen het instroomproces van stad, OCMW, Kinderopvang en Stedelijk Onderwijs. De rechtspositieregeling wordt verder vereenvoudigd en de beslissingsbevoegdheden op vlak van personeel worden op het juiste niveau gebracht zodat de besluitvorming sneller en soepeler kan verlopen. De gemeenteraad keurde op 29 januari 2012 de vernieuwde rechtspositieregeling in zijn geheel goed, zodat er geen risico meer bestaat op tegenstrijdige bepalingen binnen de regelgeving op verschillende niveaus. Daarnaast werd een communicatietraject afgerond, waarbij onder meer een eenduidige handleiding werd opgeleverd voor de centrale en decentrale HR-medewerkers binnen de stad, waarbij steeds vertrokken wordt vanuit de visietekst per thema. In november werden een aantal fundamentele wijzigingen inzake verlof, salarisberekening en registratie van afwezigheden gewijzigd, alsook een aantal bepalingen die een administratieve vereenvoudiging met zich mee moeten brengen. Stad en OCMW gaan transparant, correct en proactief om met uitstroom van medewerkers met oog op continue en kwaliteitsvolle dienstverlening. 137

140 Jaarlijks verlaten een 700-tal medewerkers de organisatie. Naast de huidige pensioneringsgolf, zijn er ook nog andere vormen van uitstroom. Het is belangrijk voor de organisatie om de uitstroom te monitoren. Het huidige uitstroomproces wordt geoptimaliseerd. In 2012 werd een grondige analyse van bestaande uitstroomgegevens en proces gedaan. Daarnaast werd er een stadsbrede werkwijze uitgewerkt en toegepast rond wat te doen bij overlijden van medewerkers in actieve dienst. Het exitinterview wordt structureel ingebed in het uitstroomproces. De methodiek voor het voeren van exitgesprekken werd in 2012 uitgewerkt en uitgetest. Een integrale huisvestingsvisie voor stad/groep Antwerpen biedt een antwoord aan de gebruikers van het niet-financieel patrimonium. Ieder gebouw wordt zo optimaal mogelijk beheerd en benut met het oog op duurzaam beheer. Aan de hand van masterplannen (masterplan seniorenlokalen, technische gebouwen, openlucht, ) wordt de vastgoedportefeuille geoptimaliseerd. Door het ontwikkelen van een langetermijnvisie kan de stad gerichte acties ondernemen ten aanzien van haar patrimonium. Na afronding van elk masterplan worden de onderhouds- en investeringsbudgetten veel gerichter ingezet. Voor 2012 onder meer: Opmaak masterplan openlucht, monumenten, ontmoeting, musea, jeugd, kinderdagverblijven en buitenschoolse kinderopvang, brandweer en levensbeschouwingen; Verdere uitvoering van onder meer het masterplan groen- en begraafplaatsen, technische gebouwen cluster Noord en Zuid, districtshuizen, pastorijen, bibliotheken, front-office, conciërgewoningen, seniorenlokalen, containerparken, magazijnen, culturele centra, verenigingen, Borgerhout, sport en infrastructuur. Overtollige gebouwen worden afgestoten en de opbrengst hiervan kan geïnvesteerd worden in nieuwe, duurzame en kwalitatieve gebouwen en/of in planmatig onderhoud van het te behouden patrimonium. Het aantal gebouwen van stedelijk bedrijfsvastgoed daalde van ongeveer 750 naar 660. Optimalisaties voortvloeiend uit masterplannen stedelijk bedrijfsvastgoed zijn: In het kader van het capaciteitstekort voor kleuters werd het stedelijk bedrijfsvastgoed grondig gescreend. Blok E van Permeke en het leerhuis in het Nachtegalenpark werden ingezet als school. Er werden tijdelijke containerscholen gebouwd op 6 stadsgronden. Huisvesting gaf opdracht tot verkoop van het sportgebouw in de Blarenstraat te Ekeren aan het gemeenschapsonderwijs. Van zodra dit verkocht is, zullen extra exploitatiemiddelen vrijkomen voor het stedelijk patrimonium en wordt extra ruimte gecreëerd in het kader van het capaciteitstekort van de scholen. De werking van de centra voor Kinderzorg en Gezinsondersteuning (CKG s) werd overgedragen van samen leven aan het Zorgbedrijf. Voor de 2 locaties van het stedelijk bedrijfsvastgoed wordt een erfpachtovereenkomst voorbereid. Tot dan wordt het vastgoed kosteloos ter beschikking gesteld. Het Zorgbedrijf neemt de eigenaars- en huurdersverplichtingen over van de stad. Twee gebouwen binnen masterplan groen- en begraafplaatsen werden dit kwartaal afgebroken: stelplaats Kielpark en parkwachtershuisje Terlindenhofstraat. Dit betekent een jaarlijkse besparing van euro. Binnen masterplan kantoorgebouwen-frontoffice keurde het college goed dat al de loketfuncties van het district Ekeren gecentraliseerd worden in de villa Geniets. In een tweede fase zullen de back-office diensten die momenteel gehuisvest zijn in het kasteel, verhuizen naar het poortgebouw. Hierdoor komt het kasteel vrij voor externe exploitatie. Allediensten gekoppeld aan het centraal loket vreemdelingen verhuisden volgens planning. Hiervoor werd m² nieuwe ruimte in gebruik genomen en 297 m² in huurlocatie verlaten. 138

141 De ruimtes die vrijkwamen in de districtshuizen zullen intern herbestemd worden. Dit betekent een jaarlijkse reductie aan huuruitgaven van euro en een stijging van exploitatiekosten van euro. Het containerpark Wilrijk werd in gebruik genomen. De exploitatiekosten worden geraamd op euro/jaar. In het masterplan pastorijen werd de pastorij in de Jozef Wauterstraat ontruimd. Dit betekent een reductie in exploitatiekosten van euro/jaar. De archieven in de kelders van de Luchtbal werden dit kwartaal opgeruimd. Hierdoor werd 250m² kelderruimte vrijgemaakt die kan verhuurd worden in de toekomst euro gerealiseerde inkomsten door verkoop bedrijfsvastgoed: euro door de verkoop van Isabellalei (masterplan bibliotheken) euro door de verkoop van Ferd. Coosemansstraat (masterplan pastorijen). De totale oppervlakte van het stedelijk bedrijfsvastgoed verminderde met 924m². De brandweerkazerne op Kipdorp, de openluchtinstelling in Houthalen en een groot aantal conciërgewoningen werden verlaten, t Steen kwam terug in beheer bij de stad en het Winterthurgebouw werd in gebruik genomen door de centralisatie van de vreemdelingenloketten. Ondanks deze oppervlaktereductie is er toch een toename van euro van de jaarlijkse exploitatiekosten, vooral door het Winterthurgebouw, t Steen en de uitbreiding van kinderdagverblijf Pagadder. Het plan openbare toiletten zal verder uitgerold worden. Blinde vlekken op het plan zullen ingevuld worden door het plaatsen van permanente 24/24 uur toiletten of het huren van tijdelijke toiletten. Daar waar mogelijk wordt extra stadspatrimonium opengesteld. Nieuwe projecten worden systematisch onderzocht en waar mogelijk worden publieke toiletten voorzien. Het plan openbare toiletten werd zeer positief onthaald. Er zijn 127 openbare toiletten beschikbaar waarvan 90 in openbare gebouwen. Een stadsplan met aanduiding van de openbare toiletten is zowel digitaal als op papier beschikbaar. 24/24 uur, permanent zelfreinigende urinoirs: het De Coninckplein, het Sint-Jansplein, de Ossenmarkt, de Ernest Van Dyckkaai, de Lange Lobroekstraat en de Dambruggestraat / Trapstraat. 24/24 uur, zelfreinigende toiletten: in Park Spoor Noord, de Franklin Rooseveltplaats en in de ondergrondse parking van het Koningin Astridplein. Bestaande contracten (huur, terbeschikkingstellingen, concessies, ) worden geëvalueerd én waar mogelijk geoptimaliseerd. Inhuurnemingen worden daar waar mogelijk opgezegd, nieuwe huisvesting wordt gezocht binnen bestaand patrimonium. Leegstaande panden worden waar mogelijk tijdelijk herbestemd, zo niet veilig afgesloten. De gebouwen van het stedelijke bedrijfsvastgoed werden ofwel veilig afgesloten (49) ofwel tijdelijk herbestemd (3). De methodiek van het tijdelijk gebruik van leegstaande panden door externen is niet gerealiseerd. Er bleek aanvankelijk geen acute behoefte, aangezien de leegstaande gebouwen die toebehoorden aan onze vastgoedportefeuille niet geschikt zouden zijn om door externen te laten gebruiken. Ondertussen blijkt door de case van de Gildekamerstraat echter dat er toch behoefte is, en wordt dit heropgestart. Na een geslaagd proefproject in Hoboken (UIT-huis) in 2011, wordt medegebruik en gemengd gebruik verder gestimuleerd met het oog op optimale benutting in ruimte en tijd van de infrastructuur om binnen de beperkte beschikbare middelen een maximum aan kwaliteit aan te bieden. Burgers kunnen nu op één plaats in Hoboken terecht voor alle vrijetijdsdiensten (cultuurcentrum, jeugddienst, bibliotheek, pleinontwikkeling en buurtsport). In 2012 zal dit principe op meerdere gebouwen toegepast worden. Het pilootproject masterplan verenigingen Merksem is voltooid. 139

142 Alle nieuwbouw en renovaties van het stedelijke patrimonium houden rekening met duurzaamheids-, milieu-, en energiecriteria en met het waardevol karakter van het patrimonium. Binnen het projectbureau bouw blijft een realisatiegraad van 100% het streefdoel. Jaar na jaar komen we hier dichterbij. Facility management informatiesysteem (FMiS) zal onverminderd verder uitgebouwd worden als centraal beheersinstrument om de investeringsprojecten van onze klanten te realiseren. Via de klantenmodule van Planon projectenbeheer (FMiS) zullen onze klanten ten allen tijde een volledige en actuele stand van zaken krijgen over individuele bouwdossiers. Eind 2011 wordt bekeken hoe dit instrument geïntegreerd kan worden in de projectmethodiek EPM die in 2011 uitgerold werd voor de groep Antwerpen. Het projectbureau bouw heeft de module projectenbeheer in Planon uitgebouwd tot het centraal beheersinstrument voor het opvolgen van investeringsprojecten van onze klanten. De volgende fase bestaat erin deze projectinformatie maximaal te integreren in de projectmethodiek van EPM die momenteel stadsbreed uitgerold wordt. Deze belangrijke integratie-oefening werd opgestart in Verschillende bouwprojecten zullen in 2012 een belangrijke mijlpaal passeren, zoals o.a.: Masterplan Wilrijk Fase 2: De oplevering is niet gerealiseerd in De vertraging is grotendeels te wijten aan wijzigingen op vraag van de klantbedrijven. Zaal Harmonie Stille Ruimte De noodzakelijke ontmantelingswerken werden zoals voorzien opgeleverd in september Containerparken o Wilrijk Het containerpark werd opgeleverd zoals voorzien in mei o Berchem De werf werd opgestart in 2012 zoals voorzien. o Borgerhout Het ontwerp werd goedgekeurd in 2012 zoals voorzien. Restyling Politieonthaal o Statiestraat: Deze werf is nog niet opgestart (momenteel in behandeling bij AG Vespa). o Doornstraat: Deze werf is nog niet opgestart (timing gekoppeld aan masterplan Wilrijk fase 2). Drijvend zwembad Eilandje Dit project werd in gebruik genomen in augustus Jeugdcentrum Scheld Apen Ankerrui De werf werd zoals voorzien opgestart in Jeugdcentrum Veltwijcklaan De werf (fase 2) werd zoals voorzien opgestart in 2012; fase 3 & 4 werden gegund. Kinderdagverblijf IGLO: De werf zit op schema. Buurtsporthal Kiel: De realisatie van de nieuwe sporthal zit iets achter op schema, opening is niet gerealiseerd in

143 Energie blijft een belangrijk aandachtspunt in Zo gaan we een aantal kleinere maatregelen treffen zoals de optimalisatie van de regeling HVAC, audits met E-maze, het vervangen van defecte componenten, het plaatsen van thermostatische kranen en reflectieschermen en de renovatie van kleine stookplaatsen. Gerealiseerd. Een reeks maatregelen vraagt om grote investeringen, zoals o.a. renovatie beglazing CC NOVA, renovatie dak KAVKA (voorste dak opgeleverd in oktober, achterste deel januari 2013), renovatie stookplaats en koeling + relighting Erfgoedbibliotheek, stookplaatsrenovatie zwembad August Leyweg, dakisolatie Bibliotheek Willem Elschot, stookplaatsrenovatie Districthuis Merksem en warmtekrachtkoppeling zwembad Sorghvliedt en zwembad Plantin Moretus. De renovatie van de beglazing CC NOVA werd niet uitgevoerd wegens onvoldoende personeelscapaciteit. De renovatie van de Erfgoedbibliotheek en stookplaatsrenovatie van zwembad August Leyweg verlopen volgens planning. De studies werden opgestart in De renovatie van het dak van KAVKA: voorste dak is opgeleverd. De dakisolatie van Bibliotheek Willem Elschot, stookplaatsrenovatie Districtshuis Merksem en warmtekrachtkoppeling van het zwembad Sorghvliedt en zwembad Plantin Moretus werden gerealiseerd. Dankzij het energieboekhoudingssysteem dat geïmplementeerd werd in 2011, kan het energieverbruik nauwgezet opgevolgd worden zodat we excessen kunnen opsporen, prioriteiten stellen en de juiste energiebesparende maatregelen treffen. Gerealiseerd, onder meer: Uitval van de zonnepanelen in de biliotheek van Merksem werd gedetecteerd met esight. Hiervoor werd een correctieve actie opgestart; Continu opvolgen van besparingen van de genomen energiebesparende maatregelen (optimalisatie regeling, isolatieprojecten, ). De gebouwen van het stedelijk, niet-financieel patrimonium verkeren in een zo goed mogelijke staat binnen de beschikbare middelen en volgens de behoeften van de klant. Er wordt verder werk gemaakt van het meten van de conditiestaat van de gebouwen en het opstellen van meerjarenonderhoudsplannen. In 2010 kwamen de zwembaden, sporthallen, musea, kinderdagverblijven en openluchtinstellingen aan de beurt. In 2011 werd werk gemaakt van de bibliotheken, culturele centra, ontmoetingscentra, transitwoningen, brandweerkazernes en technische gebouwen. In 2012 wordt verder gewerkt om alle gebouwen van de stad aan een screening te onderwerpen en zal de nadruk vooral gelegd worden op het implementeren van de meerjarenonderhoudsplannen. Minstens 300 gebouwen beschikken over een meerjarenonderhoudsplanning. Dat is 3/4 de van het totaal van het stedelijk bedrijfsvastgoed waar de stad verantwoordelijk is voor het eigenaaronderhoud, en waar we een meerjarenonderhoudsplanning voor wensen. Eind 2011 stond de teller van gebouwen met gedetailleerde meerjarenonderhoudsplannen op 218, eind 2012 staat de teller op 321 gebouwen. Bestaande onderhoudscontracten worden terug onderhandeld en hernieuwd. Nieuwe onderhoudscontracten worden afgesloten. Vanuit kostenbewustzijn én snelheid van interventie, worden nieuwe raamcontracten opgesteld, zowel om materiaal te laten leveren voor de werken in eigen beheer, als om werken uit te besteden. Sinds begin 2012 werden 19 contracten vernieuwd, of voor de eerste maal opgemaakt en gegund. De volgende contracten o.a. gegund: raamcontract voor glaswerken, het raamcontract voor het 141

144 opvorderen van slotenmakers, het raamcontract voor het leveren van sloten en het bijmaken van sleutels, het raamcontract voor werken in regie: bouw en sanitair, het onderhoudscontract voor de toneeluitrusting schouwburg Columbiastraat, het onderhoudscontract voor de lijmplanktoestellen in het Felix Pakhuis, het onderhoudscontract voor HVAC in het Ecohuis, het keuringscontract voor de speeltuigen, het onderhoudscontract voor de fontein Kroonplein en Zwaantjes en het onderhoudscontract voor de wieken windmolen t Veertje. In 2011 werd een reorganisatie van de onderhoudssectoren geïmplementeerd. Belangrijkste aspecten hiervan zijn de uitgebreidere communicatie naar de klant, en het kaderen van elke melding op een gebouw in het grotere geheel van masterplannen, planmatig onderhoud en contracten op het gebouw. In 2012 evalueren we de nieuwe werking om te kijken waar we nog kunnen bijsturen. De link tussen SAP en Planon en dus de overdracht van financiële gegevens naar het werkorder beheerssysteem, werkt nog niet optimaal. De Resource Planner is eveneens niet goed aangepast aan de noden voor gebruik, zodat inplannen en registreren van manuren nog niet ideaal verloopt. Het inplannen van werkorders was een belangrijk aspect bij de reorganisatie. Het inplannen zou leiden tot een helderdere communicatie naar de klant over wat en wanneer de ploeg ter plaatse komt en de storing wordt opgelost. De logistieke ondersteuning inzake evenementen, bijzondere opdrachten en verkiezingen verloopt efficiënt en klantgericht. We gaan verder met het ontwikkelen van instrumentaria om de efficiëntie van de operationele werking uit te breiden en beter af te stemmen op de behoeften: Al het materiaal wordt gelabeld om een efficiënter voorraadbeheer te hebben zodat we de klant bij zijn aanvraag duidelijk kunnen informeren of het gevraagde materiaal in stock is. Niet gerealiseerd. De nodige middelen bleken niet voorzien. Het aanbod aan het feestmateriaal wordt uitgebreid, rekeninghoudend met toegankelijkheid, om zoveel mogelijk burgers te kunnen bedienen. Om de toegankelijkheid van evenementen te verhogen, werden in 2012 volgende items in ons aanbod opgenomen: kleine (3) en grote (10) oprijplatformen, rollrampen (3) en draadloze ringleidingen (3). De webtoepassing Aanvraag Materiaal (AMA) wordt verder verfijnd en gebruiksvriendelijker gemaakt. De inventarislijst in AMA werd aangepast en vervolledigd. Aanpassingen aan de toepassing zelf waren niet noodzakelijk. Wel werd de basis gelegd om AMA te koppelen aan AGEV (Adviesgroep over evenementen veiligheid). AGEV is de toepassing waarin o.a. de veiligheidsdiensten hun adviezen i.v.m. evenementen formuleren. De gemeenteraadsverkiezingen van 2012 worden ondersteund. Tijdens de verkiezingsperiode werden op 105 locaties aanplakborden opgesteld, verspreid over de ganse stad. Tevens werden op 156 locaties 361 stembureaus opgesteld. Voor een klantgerichte bedrijfsmobiliteit en een optimalisatie van de dienstverlening inzake het voertuigenbeheer wordt de bedrijfsmobiliteit milieuvriendelijker en gebruiksvriendelijker ingevuld. Alle nieuw aangekochte voertuigen worden volgens de strengste milieu- en veiligheidsvoorschriften besteld (motortype, dodehoekuitrusting, ). Dit kadert in het uitvoeren van acties binnen de Kyoto 142

145 2020 doelstellingen met betrekking tot fijn stof en lawaaihinder. Het wagenpark van de stad Antwerpen zal in 2012 groen kleuren. Zo gaat patrimoniumonderhoud actief op zoek naar milieuvriendelijke mobiliteitsoplossingen. Er zullen minimum 6 elektrische stadspersonenwagens rondrijden en er worden een aantal vrachtwagens op aardgas aangekocht. Patrimoniumonderhoud volgt de marktevoluties in deze materie heel nauw op. We hebben deze doelstelling ruimschoots gehaald: 10 elektrische wagens, de eerste 13 elektrische fietsen en meerdere vrachtwagens op Compressed Natural Gas (CNG). Bovendien werd actief verder gezocht om een tweede CNG bevoorradingspunt te realiseren in het zuiden van Antwerpen. In het kader van de verkeersveiligheid (preventie van dodehoekongevallen) komen er nog bijkomende spiegelafstelplaatsen op 3 depots van de afdeling stadsreiniging bij. De parkings zijn gerealiseerd, maar ze worden niet of nauwelijks gebruikt. Een hersensibilisering dringt zich op. In 2011 startte het voertuigencentrum met een gemeenschappelijke pool van lichte vrachtwagens om zo het wagenpark te verkleinen. In 2012 evalueren we deze werking en nemen in functie daarvan verdere stappen. De uitleenpool draait goed en is een mooie manier om de operationaliteit van de verschillende bedrijven te vergroten zonder bijkomende investeringen. Gericht samenwerken binnen de groep stad Antwerpen aan de realisatie van de bestuursakkoorden. De strategische cyclus wordt aangestuurd ter maximale realisatie van de beleidsdoelstellingen van stad en districten: van operationalisering tot opvolging en bijsturing via een resultaats- en voortgangsrapportering per kwartaal. Gerealiseerd. Ter ondersteuning van de strategische cyclus worden methodieken, tools en opleidingen verder uitgebouwd en verbeterd inzake beleids- en managementinformatie, procesmanagement en projectmatig werken. Ondertussen wordt er ook gewerkt aan de synergie tussen de Antwerpse productencatalogus en de Interbestuurlijke Producten- en Dienstencataloog (IPDC) zoals die door de VVSG en CORVE wordt ontwikkeld. Methodieken, tools en opleidingen werden verder uitgebouwd inzake projectmanagement, procesmanagement en beleids- en managementinformatie. In 2012 werd onder meer een masterclass procesmanagement georganiseerd in samenwerking met Antwerp Management School. Ook werd het interactief operationeel plan in gebruik genomen dat toelaat om op een toegankelijke manier de voortgang van een doelstelling op te volgen. De structuurfondsen en potentiële bovenlokale subsidies worden optimaal aangetrokken en efficiënt beheerd. Antwerpen positioneert zich als actieve speler binnen Europa. De structuurfondsen worden verder efficiënt beheerd om er maximaal gebruik van te maken en bijkomende bovenlokale subsidies worden in samenwerking met de stedelijke diensten optimaal aangetrokken. Gerealiseerd. Meer dan 99% van de toegekende bedragen van de bovenlokale fondsen werd effectief verworven. Er werden 46 projecten voor bijkomende subsidieverwerving ingediend waarvan 33 Europese projecten. 8 projecten werden afgekeurd, 18 zijn nog in procedure en 20 projecten werden goedgekeurd. In totaal werd er ,22 euro aan bijkomende subsidies toegekend aan de stad en haar dochters. 143

146 Het actieplan van de goedgekeurde visietekst rond de Eurodesk wordt uitgevoerd waardoor Antwerpen zich meer als actieve speler binnen Europa positioneert. Gerealiseerd. Alle actiepunten uit het actieplan zijn uitgevoerd of in uitvoering. Antwerpen heeft in 2012 onder meer: o deelgenomen aan de Europese consultaties rond stedelijke mobiliteit en rond energie efficiëntie in gebouwen; o meegedongen naar een Eurocities award en een Regio Star award (waarmee Antwerpen heel wat Europese exposure binnenhaalde omdat we finalist waren); o deelgenomen aan de European Sustainable Energy week door een workshop in Brussel mee te organiseren; o meegewerkt aan de EURICUR studie The city: engine behind sustainable competitiveness of regions and nations waardoor Antwerpen 1 van de cases is die behandeld wordt. Om de toekomst van de bovenlokale fondsen maximaal veilig te stellen, worden de ontwikkelingen terzake van nabij opgevolgd en proactief benaderd. Gerealiseerd. Met betrekking tot de Europese structuurfondsen werd in samenwerking met Gent een lobbytekst over de stedelijke eisen opgesteld en bezorgd aan de betrokken Vlaamse ministers en alle relevante stakeholders. De standpunten op Europees niveau werden opgevolgd en beïnvloed via actieve medewerking aan en concrete input in de cohesiewerkgroep van Eurocities. In functie van het verhogen van de draagkracht en aantrekkelijkheid van de stad worden PPS- en commerciële projecten en het grond- en pandenbeleid op een gemeenschappelijke manier ontwikkeld. Voor een aantal projecten (zoals onder meer Blue Gate Antwerp, Nieuw Zurenborg, sportcomplex Ruggenveld, het Eilandje en het voetbalstadion) werd de voorbereiding en/of uitvoering verder geconcretiseerd. Indien opportuun voor het project gebeurde dit in samenwerking met private of andere publieke partners. Het voetbalstadion werd tijdelijk on hold gezet, in afwachting van een akkoord tussen de betrokken clubs. Het grond- en pandenbeleid ging door op het vroeger elan waardoor opnieuw een aantal kankerplekken uit het stadszicht verdwenen zijn en nieuwe woningen werden gerealiseerd in de aandachtswijken. Gerealiseerd. In functie van de draagkracht en aantrekkelijkheid van de stad wordt het patrimonium van stad/ocmw en dochters op transparante en maximaal eenduidige manier gevaloriseerd, beheerd en onderhouden. AG Vespa streeft ernaar om opnieuw de vooropgestelde verkoop- en verhuuropbrengsten te behalen. Gerealiseerd. In 2012 bedroeg de verkoopopbrengst voor het financieel, het stedelijk bedrijfspatrimonium en verkopen in functie van specifieke projecten 13,5 miljoen euro. De huuropbrengsten bedroegen 8,4 miljoen euro. AG Vespa bouwt een strategische en duurzame vastgoedportefeuille uit en verhoogt de kwaliteit en het rendement van deze portefeuille. 144

147 Gerealiseerd. Er werden uitgebreide bouwtechnische en kwalitatieve analyses van het vastgoed gemaakt en gewerkt aan een lange termijnplanning. AG Vespa bouwt zijn huurder-verhuurder relatie met de lokale politie Antwerpen verder uit. Gerealiseerd. Zo werden er onderhoudswerken uitgevoerd in politiekantoor Oudaan en werden cellen vernieuwd in meerdere kantoren. Voor nieuwe kantoren zijn de werkzaamheden volop bezig: bv. Kristus Koningplein, Kioskplaats,. Het eigenaarsonderhoud wordt verder uitgebouwd en komt, na een voorbereidende periode waarin de focus lag op het uitvoeren van audits, op kruissnelheid, zodat de inhaaloperatie van uit te voeren werken verder wordt gerealiseerd. Belangrijke investeringen per pand worden gemaakt op basis van een grondige kosten-batenanalyse. Gerealiseerd. Nieuwbouwprojecten in het kader van de bijzondere opdrachten worden verder gerealiseerd of gefinaliseerd (Red Star Line, WDT-loods in Park Spoor Noord, Casco fuifruimte, ). Gerealiseerd. Nieuwbouwprojecten voor kinderdagverblijven worden opgestart of verder afgewerkt (Den Brabbel, Speelpleinstraat, Neuze Neuze, Mastvest, ). Gerealiseerd. Voor de brandweer worden Voorpost Valaar, Voorpost Centrum en Voorpost Berendrecht verder voorbereid en gerealiseerd. Gerealiseerd. Voor Stedelijk Onderwijs Antwerpen worden de nieuwbouw / vernieuwbouwprojecten verder gerealiseerd (Albertstraat, Berenschool, topsportschool, ). Het voorbereidend bouwtraject voor de bouwprojecten die door de Vlaamse DBFM-maatschappij Scholen van Morgen zullen worden gerealiseerd, wordt opgestart (onder andere Kunstencampus Eilandje) en de panden die voor valorisatie worden vrijgegeven (Kapelsesteenweg, ) worden gevaloriseerd. De nieuwbouw / vernieuwbouwprojecten van Stedelijk onderwijs zijn gerealiseerd. Het voorbereidend bouwtraject voor de DBFM-maatschappij zullen nog worden gerealiseerd. De panden die werden vrijgegeven, zijn gedeeltelijk verkocht en gedeeltelijk nog in verkoop. 145

148 Jaarrekening 2012 Stad Beleidsnota Doelstellingenrealisatie deel B JR BOEK 2

STRATEGIE EN JEUGD STAD ANTWERPEN

STRATEGIE EN JEUGD STAD ANTWERPEN STRATEGIE EN JEUGD STAD ANTWERPEN De stad Antwerpen Antwerpen = stad + 9 districten Stad : bovenlokale bevoegdheden: ruimtelijk structuurplan, Districten: lokale bevoegdheden: cultuur, sport, jeugd, senioren,

Nadere informatie

Jaarrekening 2013 Stad

Jaarrekening 2013 Stad JR BOEK 1 Jaarrekening 2013 Stad Beleidsnota Doelstellingenrealisatie deel A Inhoudstafel Doelstellingenrealisatie deel A Inhoudstafel. 2 Voorwoord. 3 Inleiding.. 3 STRATEGISCHE DOELSTELLINGEN 5 Stadsontwikkeling.

Nadere informatie

Energierenovatiecoach EcoHuis Antwerpen

Energierenovatiecoach EcoHuis Antwerpen Energierenovatiecoach EcoHuis Antwerpen EcoHuis Antwerpen Centrum duurzaam (ver)bouwen, wonen en leven van de stad Antwerpen EcoHuis Antwerpen (EHA) = onderdeel van bedrijf Stadsontwikkeling, afdeling

Nadere informatie

College van 25 september 2015

College van 25 september 2015 College van 25 september 2015 Stad keurt projectdefinitie voor heraanleg openbaar domein Gedempte Zuiderdokken goed (AG VESPA A93 nr. 07896)... 2 Groep stad Antwerpen zet maximaal in op digitale synergie

Nadere informatie

De Vlaamse regering heeft op 25 juni 2010 een besluit goedgekeurd betreffende de beleids- en beheerscyclus (BBC)van de provincies, de gemeenten en de

De Vlaamse regering heeft op 25 juni 2010 een besluit goedgekeurd betreffende de beleids- en beheerscyclus (BBC)van de provincies, de gemeenten en de De Vlaamse regering heeft op 25 juni 2010 een besluit goedgekeurd betreffende de beleids- en beheerscyclus (BBC)van de provincies, de gemeenten en de OCMW s met regels voor de financiële aspecten van de

Nadere informatie

Klankbordgroep Nieuw Zurenborg. 10 mei 2010 om 19.30 uur op site

Klankbordgroep Nieuw Zurenborg. 10 mei 2010 om 19.30 uur op site Klankbordgroep Nieuw Zurenborg 10 mei 2010 om 19.30 uur op site Agenda 1) Proces Waar staan we nu? De projectdefinitie. Wat is het wel en wat niet? Hoe staat het met het RUP - loopt dit door? 2) Resultaten

Nadere informatie

Gemeenteraad Besluitenlijst

Gemeenteraad Besluitenlijst Gemeenteraad Besluitenlijst OPENBARE ZITTING A-punten bestu urszaken besluitvorming 1 2014_GR_00391 Gemeenteraad legislatuur 2013-2018 - Einde verhindering. Ontslag. Aanstelling opvolger. Onderzoek geloofsbrieven.

Nadere informatie

Ontwikkelingssamenwerking in de Antwerpse strategische cyclus

Ontwikkelingssamenwerking in de Antwerpse strategische cyclus Ontwikkelingssamenwerking in de Antwerpse strategische cyclus Inleiding - De Antwerpse dienst ontwikkelingssamenwerking - Stad Antwerpen / stadsbedrijf Samen Leven / afdeling Ontmoeting - Stad Antwerpen

Nadere informatie

Persbriefing. College van 3 juli 2015

Persbriefing. College van 3 juli 2015 Persbriefing College van 3 juli 2015 Stad Antwerpen creëert ruimte voor industrie en logistiek en pakt kantoorleegstand aan... 2 Antwerpen brengt stille stukjes stad onder de aandacht... 5 Persbriefing

Nadere informatie

Ontwerpvisie inrichting publieke ruimte met traminfrastructuur

Ontwerpvisie inrichting publieke ruimte met traminfrastructuur Module 9 : Integratie van de spoorinfrastructuur in de stedelijke omgeving (deel 2) 9.A. Werken spoorvernieuwing Nationalestraat + ontwerpvisie traminfrastructuur Antwerpen Ontwerpvisie inrichting publieke

Nadere informatie

advies, begeleiding en financiële steun voor woonprojecten in de stad

advies, begeleiding en financiële steun voor woonprojecten in de stad advies, begeleiding en financiële steun voor woonprojecten in de stad De Woonkantoren van de stad Antwerpen Woonkantoor: is het aanspreekpunt voor wonen, (ver)bouwen en premies in Antwerpen Wie kan in

Nadere informatie

gemeenteraad Besluitenlijst Zitting van 25 april 2016

gemeenteraad Besluitenlijst Zitting van 25 april 2016 gemeenteraad Besluitenlijst Zitting van 25 april 2016 OPENBARE ZITTING A-punten besluitvorming 1 2016_GR_00205 Mededelingen gemeenteraad - Periode 22 maart 2016-25 april 2016 - Kennisneming 2 2016_GR_00248

Nadere informatie

HERTOGENSITE, LEUVEN een nieuwe start voor herontwikkeling ziekenhuissite

HERTOGENSITE, LEUVEN een nieuwe start voor herontwikkeling ziekenhuissite HERTOGENSITE, LEUVEN een nieuwe start voor herontwikkeling ziekenhuissite TRANSITIEARENA DUURZAME WIJKEN 27 mei 2014 _situering _situering _situering _situering 5. Erfgoed _bestaande toestand _bestaande

Nadere informatie

VAARTKOM LEUVEN. Leuven 20130325 Veronique Henderix

VAARTKOM LEUVEN. Leuven 20130325 Veronique Henderix VAARTKOM LEUVEN Leuven 20130325 Veronique Henderix RSL Leuven = provinciale metropool > Bevattelijk karakter maar ook kernstad van een verstedelijkte regio > Behoud compacte structuur door herontwikkeling

Nadere informatie

Hoe het begon. 2008 Ondertekening declaration on climate change. 2009 Ondertekening covenant of mayors

Hoe het begon. 2008 Ondertekening declaration on climate change. 2009 Ondertekening covenant of mayors Antwerpen en het burgemeestersconvenant Hoe het begon 2003 Lokaal Kyotoprotocol: basis gelegd maar nood aan meer doorgedreven energiebeleid 2007 - Bestuursakkoord: Stad wil een voorbeeldige milieustad

Nadere informatie

PERSMEDEDELING VAN DE VLAAMSE OVERHEID 7 november 2012 VLAAMSE REGERING KIEST VOOR BREED OVERLEG BIJ UITVOERING PLANNEN HAVEN VAN ANTWERPEN

PERSMEDEDELING VAN DE VLAAMSE OVERHEID 7 november 2012 VLAAMSE REGERING KIEST VOOR BREED OVERLEG BIJ UITVOERING PLANNEN HAVEN VAN ANTWERPEN PERSMEDEDELING VAN DE VLAAMSE OVERHEID 7 november 2012 VLAAMSE REGERING KIEST VOOR BREED OVERLEG BIJ UITVOERING PLANNEN HAVEN VAN ANTWERPEN Centraal Netwerk geïnstalleerd Vandaag werd in Antwerpen het

Nadere informatie

Beleidsplanning in Geel. Welke plaats heeft gezondheid in dit geheel?

Beleidsplanning in Geel. Welke plaats heeft gezondheid in dit geheel? Beleidsplanning in Geel Welke plaats heeft gezondheid in dit geheel? Geel sterk stijgend aantal inwoners - 2013: 38.238 (+ 13,5% t.o.v. 2000) grote oppervlakte: stedelijke kern landelijke deeldorpen

Nadere informatie

1. Hoeveel van de projecten die werden goedgekeurd werden inmiddels uitgevoerd?

1. Hoeveel van de projecten die werden goedgekeurd werden inmiddels uitgevoerd? SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 67 van JORIS POSCHET datum: 23 oktober 2015 aan PHILIPPE MUYTERS VLAAMS MINISTER VAN WERK, ECONOMIE, INNOVATIE EN SPORT Bovenlokale sportinfrastructuur - Evaluatie Het wegwerken

Nadere informatie

Actieplan Verkeersveiligheid Sint-Niklaas

Actieplan Verkeersveiligheid Sint-Niklaas Actieplan Verkeersveiligheid Sint-Niklaas Er moet de nadruk worden gelegd op het creëren van een veiligheidscultuur in de stad Sint- Niklaas. Het is beter dat er een beperkt aantal acties worden uitgewerkt,

Nadere informatie

toelichting budget 2015

toelichting budget 2015 toelichting budget 2015 commissie 18 november 2014 1. prioritaire beleidsdoelstellingen sport onderwijs 2. niet-prioritaire beleidsdoelstellingen administratieve beroepen personeel informatietechnologie

Nadere informatie

de ontwikkeling van de nieuwe duurzame stadswijk aan Gent Sint Pieters

de ontwikkeling van de nieuwe duurzame stadswijk aan Gent Sint Pieters de ontwikkeling van de nieuwe duurzame stadswijk aan Gent Sint Pieters Reginald Claeys Departementshoofd Departement Ruimtelijke Planning, Mobiliteit en Openbaar Domein Stad Gent Aanleiding De projectontwikkeling

Nadere informatie

SPOOR NOORD. We werken eraan. oktober 2014 NIEUWS WINTERPROGRAMMA NIEUWS UIT DE BUURT

SPOOR NOORD. We werken eraan. oktober 2014 NIEUWS WINTERPROGRAMMA NIEUWS UIT DE BUURT SPOOR NOORD We werken eraan oktober 2014 Er gebeurt heel wat op en rond Park Spoor Noord. Met deze nieuwsbrief houden we u op de hoogte van de laatste ontwikkelingen. We gaan in op het ruimtelijk uitvoeringsplan

Nadere informatie

Verankering milieu, groen en duurzaamheid in het gemeentelijk beleid 2014-2019. Regionaal overleg 6 oktober 2014

Verankering milieu, groen en duurzaamheid in het gemeentelijk beleid 2014-2019. Regionaal overleg 6 oktober 2014 Verankering milieu, groen en duurzaamheid in het gemeentelijk beleid 2014-2019 Regionaal overleg 6 oktober 2014 Meerjarenplanning 2014-2019: milieu & duurzaamheid 1. De BBC: situering 2. Basis: bestuursakkoord

Nadere informatie

Woonhaven Antwerpen Luchtbal Juni 2012

Woonhaven Antwerpen Luchtbal Juni 2012 Woonhaven Antwerpen Luchtbal Juni 2012 Inleiding Woonhaven Antwerpen verhuurt ongeveer 18.000 sociale woningen in Antwerpen. 2.460 daarvan liggen hier, op de Luchtbal. We zorgen ervoor dat elke huurder

Nadere informatie

Groen in de Stad project: Kandidaat voor Vlaams Laureaat. Campus Kortrijk Weide. April 2014

Groen in de Stad project: Kandidaat voor Vlaams Laureaat. Campus Kortrijk Weide. April 2014 Groen in de Stad project: Kandidaat voor Vlaams Laureaat Campus Kortrijk Weide April 2014 Deel 1: Algemene gegevens Titel van het project Park Kortrijk Weide Adres openbaar bestuur Stad Kortrijk, Grote

Nadere informatie

6 speerpunten voor een bloeiende detailhandel

6 speerpunten voor een bloeiende detailhandel Stad Antwerpen: Beleidsnota Detailhandel 2013 6 speerpunten voor een bloeiende detailhandel Florerende winkels zijn voor Antwerpen van groot belang. Niet alleen zorgen ze ervoor dat de Antwerpenaar alles

Nadere informatie

Besluit van de Deputatie

Besluit van de Deputatie vergadering van Besluit van de Deputatie aanwezig, kenmerk betreft verslaggever 1. Feitelijke en juridische gronden, dossiernummer: zittingnummer: termijn: Het provinciedecreet, inzonderheid artikel 57.

Nadere informatie

Vlaanderen. is samenwerking COMPLEXE PROJECTEN. Een nieuwe procesaanpak. www.complexeprojecten.be

Vlaanderen. is samenwerking COMPLEXE PROJECTEN. Een nieuwe procesaanpak. www.complexeprojecten.be Vlaanderen is samenwerking COMPLEXE PROJECTEN Een nieuwe procesaanpak www.complexeprojecten.be U heeft het als bestuur of als private initiatiefnemer wellicht reeds meegemaakt. De opstart en uitvoering

Nadere informatie

Reconversie Vilvoorde Machelen

Reconversie Vilvoorde Machelen Reconversie Vilvoorde Machelen SITUERING 250 hectare verouderde en vervuilde industriegronden, gelegen tussen Zeekanaal, Vilvoorde, Woluwelaan R22 en grens Brussel Initiatieven vanuit de overheid in het

Nadere informatie

Verslag infomoment verbouwing KMSKA 19-04-2011 om 19 u Auditorium Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen

Verslag infomoment verbouwing KMSKA 19-04-2011 om 19 u Auditorium Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen Verslag infomoment verbouwing KMSKA 19-04-2011 om 19 u Auditorium Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen Uitgenodigd: buren (5.261) & leden districtsraad Antwerpen (34) Informatie over het infomoment

Nadere informatie

STEDENBOUWKUNDIGE VERORDENING INZAKE PARKEERPLAATSEN EN FIETSSTALPLAATSEN BIJ HET CREËREN VAN MEERDERE WOONGELEGENHEDEN

STEDENBOUWKUNDIGE VERORDENING INZAKE PARKEERPLAATSEN EN FIETSSTALPLAATSEN BIJ HET CREËREN VAN MEERDERE WOONGELEGENHEDEN STEDENBOUWKUNDIGE VERORDENING INZAKE PARKEERPLAATSEN EN FIETSSTALPLAATSEN BIJ HET CREËREN VAN MEERDERE WOONGELEGENHEDEN Art. 1 - Toelichting Sedert de afschaffing van de omzendbrief van 17 juni 1970 betreffende

Nadere informatie

Breng een bezoek aan. het woonkantoor. in uw buurt. Voor uw vragen over: kopen of huren (ver)bouwen woonkwaliteit premies

Breng een bezoek aan. het woonkantoor. in uw buurt. Voor uw vragen over: kopen of huren (ver)bouwen woonkwaliteit premies Breng een bezoek aan het woonkantoor in uw buurt Voor uw vragen over: kopen of huren (ver)bouwen woonkwaliteit premies 1 In het woonkantoor kunt u terecht met uw vragen over wonen in Antwerpen. Alle (toekomstige)

Nadere informatie

College van 23 oktober 2015

College van 23 oktober 2015 College van 23 oktober 2015 Stad en haven investeren 350 miljoen euro in leefbaarheid en mobiliteit...2 Kom Slim naar Antwerpen tijdens de grote wegenwerken (SW A234 nr. 08845)...5 Stad en haven investeren

Nadere informatie

Heraanleg van de Maciebergstraat, Meulemanstraat en Voldersstraat

Heraanleg van de Maciebergstraat, Meulemanstraat en Voldersstraat Heraanleg van de Maciebergstraat, Meulemanstraat en Voldersstraat Oostkamp, 10 maart 2016 Beste bewoner De heraanleg van de Meuleman- en Voldersstraat staat al lang op het programma. Echter tot op vandaag

Nadere informatie

Zitting van de gemeenteraad

Zitting van de gemeenteraad 1 zvvegeni Zitting van de gemeenteraad ZITTING VAN 23 NOVEMBER 2009 Agendapunt: Onderwerp: Aanpassing van het subsidiereglement inzake de gemeentelijke renovatieprem ie De Raad, Overwegende dat een actief

Nadere informatie

Brussel, 8 juli 2009 07082009_SERV-advies projecten VSDO. Advies. Projecten Vlaamse strategie duurzame ontwikkeling

Brussel, 8 juli 2009 07082009_SERV-advies projecten VSDO. Advies. Projecten Vlaamse strategie duurzame ontwikkeling Brussel, 8 juli 2009 07082009_SERV-advies projecten VSDO Advies Projecten Vlaamse strategie duurzame ontwikkeling 1. Inleiding Op 8 juni 2009 werd de SERV om advies gevraagd over de fiches ter invulling

Nadere informatie

Keizerpoort terug op de kaart

Keizerpoort terug op de kaart Keizerpoort terug op de kaart Toegangspoort tot de Gentse stadskern Tussen Brusselsesteenweg en De Keizerpoort of Brusselsepoort is de verdwenen stadspoort die de zuidoostelijke toegang tot de stadskern

Nadere informatie

GEMEENTERAAD - ONTWERPBESLUIT

GEMEENTERAAD - ONTWERPBESLUIT GEMEENTERAAD - ONTWERPBESLUIT OPSCHRIFT Vergadering van 15 oktober 2015 Besluit nummer: 2015_GR_00793 Onderwerp: Aanvraag om stedenbouwkundige vergunning nr. 2015/01099 - zaak van de wegen - Goedkeuring

Nadere informatie

DE PROVINCIE ALS COÖRDINATOR FIETSBELEID

DE PROVINCIE ALS COÖRDINATOR FIETSBELEID PROVINCIAAL FIETSBELEID DE PROVINCIE ALS COÖRDINATOR FIETSBELEID De Vlaamse provincies namen de laatste jaren tal van initiatieven inzake fietsbeleid. Ze hebben de ambitie om uit te groeien tot het fietsbestuur

Nadere informatie

Reglement eenmalige subsidiëring investering in nieuwbouw en aankoop sportaccommodaties

Reglement eenmalige subsidiëring investering in nieuwbouw en aankoop sportaccommodaties Reglement eenmalige subsidiëring investering in nieuwbouw en aankoop sportaccommodaties DE RAAD Gelet op de artikels 42 en 43 van het gemeentedecreet m.b.t. de bevoegdheden van de gemeenteraad; Gelet op

Nadere informatie

de woonkantoren van de stad Antwerpen

de woonkantoren van de stad Antwerpen de woonkantoren van de stad Antwerpen Woonkantoor stad Antwerpen A. Wie zijn wij? B. Wie is onze klant? C. Wat doen wij? D. de Groene Lening E. verbouwingspremies voor eigenaar-bewoner F. verbouwingspremies

Nadere informatie

4. ALGEMENE TOEPASSING 5. GOEDKEURING EN WIJZIGINGEN 6. BEKENDMAKING 7. INWERKINGTREDING

4. ALGEMENE TOEPASSING 5. GOEDKEURING EN WIJZIGINGEN 6. BEKENDMAKING 7. INWERKINGTREDING TOEWIJZINGSREGLEMENT SOCIALE HUURWONINGEN INTERLOKALE VERENIGING WOONBELEID REGIO NOORD INHOUD: INHOUD: 1. INLEIDING 1.1 Wettelijk kader 1.2 Gemeentelijke maatregel HET LOKAAL TOEWIJZINGSREGLEMENT WERD

Nadere informatie

Info-sessie VAC Leuven 28.05.08 Agentschap voor Facilitair Management

Info-sessie VAC Leuven 28.05.08 Agentschap voor Facilitair Management 29-5-2008 1 Agenda 1. Procedure 2. Definitief ontwerp 21.05.08 3. Project VAC functionaliteit en techniciteit 4. Gebruikers 5. Timing VAC Leuven 6. Voorstel principes en financiële voorwaarden 7. Huidige

Nadere informatie

BUDGET 2015 GEMEENTE MERKSPLAS

BUDGET 2015 GEMEENTE MERKSPLAS BUDGET 2015 GEMEENTE MERKSPLAS INHOUDSTAFEL 1. INLEIDING... 3 2. MISSIE... 5 3. BELEIDSNOTA... 6 3.1. DOELSTELLINGENNOTA... 6 3.2. DOELSTELLINGENBUDGET... 16 3.3. FINANCIËLE TOESTAND... 17 3.4. LIJST OVERHEIDSOPDRACHTEN...

Nadere informatie

Handelsdokbrug. Provinciaal Ruimtelijk Uitvoeringsplan. Informatievergadering Donderdag 2 februari 2012, om 20 uur

Handelsdokbrug. Provinciaal Ruimtelijk Uitvoeringsplan. Informatievergadering Donderdag 2 februari 2012, om 20 uur Nero Provinciaal Ruimtelijk Uitvoeringsplan Handelsdokbrug Informatievergadering Donderdag 2 februari 2012, om 20 uur De Centrale, Kraankindersstraat 2, 9000 Gent Openbaar onderzoek van 9 januari tot 8

Nadere informatie

Bisconceptnota. Betreft: Krachtlijnen voor een nieuwe organisatie voor de opvang- en vrije tijd van schoolkinderen

Bisconceptnota. Betreft: Krachtlijnen voor een nieuwe organisatie voor de opvang- en vrije tijd van schoolkinderen DE VLAAMSE MINISTER VAN WELZIJN, VOLKSGEZONDHEID EN GEZIN Bisconceptnota Betreft: Krachtlijnen voor een nieuwe organisatie voor de opvang- en vrije tijd van schoolkinderen 1. Situering 1.1. Vlaams Regeerakkoord

Nadere informatie

$% "& "'#( $ "# + $ %& -"2 +. ' %( 3.

$% & '#( $ # + $ %& -2 +. ' %( 3. ! " " #!"#$ $% "& "'#( $ )% "&#*'#(+ +,"##-, $./"# 01#' $ "# + $ %& -"2 +. ' %( 3. $"*. )#'# 0 +%*' 0 Beheersovereenkomst AFM 2007 2010 2 )" *.4 "2#-, 0-"2'#-,*"## # '*#'# "2 +, - % 5 6 $- # 7 $ 8"# ).

Nadere informatie

Aanpassing meerjarenplanning 2014 2019 Budget 2015. Gemeenteraad 18 december 2014

Aanpassing meerjarenplanning 2014 2019 Budget 2015. Gemeenteraad 18 december 2014 Aanpassing meerjarenplanning 2014 2019 Budget 2015 Gemeenteraad 18 december 2014 Aanpassing meerjarenplan 2014-2019 Meerjarenplan 14-19: vastgesteld 19/12/2013 Jaarlijks te actualiseren in functie van

Nadere informatie

uw bericht van uw kenmerk ons kenmerk datum S1SEC/0100/01 04-12-2013

uw bericht van uw kenmerk ons kenmerk datum S1SEC/0100/01 04-12-2013 Dienst secretariaat contactpersoon: Ilse Van den Branden, administratief medewerker e-mail: ilse.vandenbranden@sint-niklaas.be tel. 03 778 30 75, fax 03 766 08 82 Aan de leden van de gemeenteraad uw bericht

Nadere informatie

DE RAAD: Gelet op de bouwverordening betreffende de parkeerplaatsen, goedgekeurd in de vergadering van de gemeenteraad dd 16 maart 1993;

DE RAAD: Gelet op de bouwverordening betreffende de parkeerplaatsen, goedgekeurd in de vergadering van de gemeenteraad dd 16 maart 1993; DE RAAD: Gelet op de bouwverordening betreffende de parkeerplaatsen, goedgekeurd in de vergadering van de gemeenteraad dd 16 maart 1993; Overwegende dat een aantal artikels aanleiding geven tot interpretatie.

Nadere informatie

Beleids- en beheerscyclus: Papieren waarheid of daadkrachtig bestuur. Pilootbesturen getuigen over hun ervaringen met BBC

Beleids- en beheerscyclus: Papieren waarheid of daadkrachtig bestuur. Pilootbesturen getuigen over hun ervaringen met BBC Beleids- en beheerscyclus: Papieren waarheid of daadkrachtig bestuur Pilootbesturen getuigen over hun ervaringen met BBC Brussel, 24 november 2011 Programma Ellen Ruelens: Staan de beleidsrapporten i.f.v.

Nadere informatie

Antwerpen, Duurzame stad voor iedereen. Focus energie en milieu

Antwerpen, Duurzame stad voor iedereen. Focus energie en milieu Antwerpen, Duurzame stad voor iedereen Focus energie en milieu Forum 19 juni 2012 1.Beleidsnota: wat is de ambitie? 2.Projecten: wat doen we al? 1. Beleidsnota: Wat is de ambitie? Waarom wil Antwerpen

Nadere informatie

Overzicht gemeentelijke commissie voor ruimtelijke ordening - GECORO

Overzicht gemeentelijke commissie voor ruimtelijke ordening - GECORO Overzicht gemeentelijke commissie voor ruimtelijke ordening - GECORO Door de invoering van het decreet ruimtelijke ordening moeten alle gemeenten een adviescommissie voor ruimtelijke ordening oprichten.

Nadere informatie

Infodossier Noorderlaanbrug

Infodossier Noorderlaanbrug Infodossier Noorderlaanbrug DEEL 1: PROJECTINFORMATIE Laatste update: 9/0/08 Inhoudstafel Inleiding Pagina 3 Situering Noorderlaanbrug 4 Onderdeel van het project Bruggen Albertkanaal 5 Huidige situatie

Nadere informatie

BBC. Informatievergadering Beleids- en Beheerscyclus 15 oktober 2013

BBC. Informatievergadering Beleids- en Beheerscyclus 15 oktober 2013 BBC Informatievergadering Beleids- en Beheerscyclus 15 oktober 2013 Algemene diensten Een professionele, open organisatie Een professionele, open organisatie Beleidsdoelstelling 1: Laagdrempelige, klantvriendelijke

Nadere informatie

Omzendbrief W/2014/01

Omzendbrief W/2014/01 Omzendbrief W/2014/01 Omzendbrief betreffende de opmaak van een lokaal toewijzingsreglement voor ouderen Vlaams minister van Energie, Wonen, Steden en Sociale Economie Martelaarsplein 7, 1000 Brussel Tel.

Nadere informatie

Toelichting gemeenteraad van 28 september 2015.

Toelichting gemeenteraad van 28 september 2015. Openbare vergadering. Toelichting gemeenteraad van 28 september 2015. 1. Goedkeuring notulen gemeenteraad van 29 juni 2015. De notulen werden samen met de dagorde aan de leden van de gemeenteraad bezorgd.

Nadere informatie

architecture is an art we make it happen

architecture is an art we make it happen architecture is an art we make it happen environment architecture economics people Voorstelling Vanhaerents_ t Groen Kwartier, Antwerpen Het Militair Hospitaal wordt gerenoveerd met als doel betaalbare

Nadere informatie

Energiezuinig (ver)bouwen: niet enkel voor handige Harry s

Energiezuinig (ver)bouwen: niet enkel voor handige Harry s Energiezuinig (ver)bouwen: niet enkel voor handige Harry s EcoHuis Antwerpen Aanbod infosessies maart - juni 2012 Energiezuinig (ver)bouwen? Het EcoHuis zet u op weg Het EcoHuis is de plaats voor alles

Nadere informatie

Van bouwsector naar woonsector

Van bouwsector naar woonsector Van bouwsector naar woonsector donderdag - 24 04 2014-12:23 Van bouwsector naar woonsector De bouw ondergaat vandaag een grote transformatie: naar een sector die inspeelt op de behoefte aan betaalbare

Nadere informatie

Kwaliteitsvol en en betaalbaar

Kwaliteitsvol en en betaalbaar Kwaliteitsvol en en betaalbaar wonen w o n e voor n v o oiedereen r d e r e e n Vlakbij Vlakbij binnenstad binnenstad en in en het in groen het groen Duurzaam D u u r z a en a m e n toekomstgericht m erich

Nadere informatie

Woonbeleid Vlaams-Brabant

Woonbeleid Vlaams-Brabant Woonbeleid Vlaams-Brabant Inhoud 1. Twee uitdagingen 2. Ondersteuning particulieren 3. Ondersteuning huisvestingsinitiatieven 4. Ondersteuning lokaal woonbeleid 1. Twee uitdagingen Betaalbaarheid Duurzaam

Nadere informatie

TransforMaDie 2020. Heraanleg de Spoelberchplein

TransforMaDie 2020. Heraanleg de Spoelberchplein TransforMaDie 2020 Heraanleg de Spoelberchplein TransforMaDie 2020 Ø Toekomstvisie gemeente TransforMaDie 2020 is een toekomstvisie op de woonkernen van onze gemeente, met verschillende grote en kleine

Nadere informatie

Fietsen, het spreekt van zelf, of niet?

Fietsen, het spreekt van zelf, of niet? Fietsen, het spreekt van zelf, of niet? Ook bij minder weer Wat cijfers Gent = 250,000 inwoners UGent + Hoge scholen = > 65,000 students Gemiddeld 2,6 fietsen per huishouden > 200,000 fietsbewegingen per

Nadere informatie

Agenda. Tussentijdsverslag stand van zaken Gebiedsgerichte Mobiliteitsstudie Noorderkempen

Agenda. Tussentijdsverslag stand van zaken Gebiedsgerichte Mobiliteitsstudie Noorderkempen Agenda - Goedkeuring verslag vorige vergadering - Zebrapad Boomgaardstraat Vergadering Commissie 1 woensdag 16 november 2011 - Mobiliteit: studie Noorderkempen - Wijziging personeelsformatie - Aankoop

Nadere informatie

Project Keizerpoort. 27 april 2015 Workshop 2: overheid als actieve stedenbouwer. Stad Gent Dienst Stedenbouw en Ruimtelijke Planning

Project Keizerpoort. 27 april 2015 Workshop 2: overheid als actieve stedenbouwer. Stad Gent Dienst Stedenbouw en Ruimtelijke Planning Project Keizerpoort 27 april 2015 Workshop 2: overheid als actieve stedenbouwer Stad Gent Dienst Stedenbouw en Ruimtelijke Planning Overheid als actieve stedenbouwer: project Keizerpoort Stad Gent - Situering:

Nadere informatie

Structuurschets Berendrecht - Zandvliet polderdorpen tussen haven en stad

Structuurschets Berendrecht - Zandvliet polderdorpen tussen haven en stad Structuurschets Berendrecht - Zandvliet polderdorpen tussen haven en stad 2015 03 11 final book 14.indd 1 10-4-2015 00:13:11 december 2013 www.antwerpen.be 03 22 11 333 Welk Berendrecht en Zandvliet willen

Nadere informatie

Overzicht verloop. - Beleidsmatig. Voorstelling krotspot-methodiek Werkgroep Private Huurmarkt. Uitdagingen voor het beleid Woonpatrimonium Antwerpen

Overzicht verloop. - Beleidsmatig. Voorstelling krotspot-methodiek Werkgroep Private Huurmarkt. Uitdagingen voor het beleid Woonpatrimonium Antwerpen Voorstelling krotspot-methodiek Werkgroep Private Huurmarkt 4 mei 2010 - Financieel kader en historische groei - 2 Werken aan woonkwaliteit Vlaamse Wetgeving Uitdagingen voor het beleid Woonpatrimonium

Nadere informatie

Nieuw Zurenborg. juni 2010. In dit nummer. Stadsontwikkeling... Beste bewoner,

Nieuw Zurenborg. juni 2010. In dit nummer. Stadsontwikkeling... Beste bewoner, Het projectgebied vandaag Stadsontwikkeling... Nieuw Zurenborg juni 2010 In dit nummer Waarom een project Nieuw Zurenborg? Waar situeert zich het projectgebied? Waar staan we vandaag? De bijkomende onderzoeken

Nadere informatie

vanaf 1/1/2014: BBC (beleids- en beheerscyclus) = nieuw systeem voor boekhouding en meerjarenplanning niet langer alles apart in begroting maar:

vanaf 1/1/2014: BBC (beleids- en beheerscyclus) = nieuw systeem voor boekhouding en meerjarenplanning niet langer alles apart in begroting maar: 17 BBC vanaf 1/1/2014: BBC (beleids- en beheerscyclus) = nieuw systeem voor boekhouding en meerjarenplanning niet langer alles apart in begroting maar: strategische doelstellingen actieplannen acties strategische

Nadere informatie

Rapportdatum: 27-02-2014 00:09:23 Lokaal bestuur: Brugge Type rapport: MeerjarenpIan Status rapport: Origineel Rapportjaar: 2014

Rapportdatum: 27-02-2014 00:09:23 Lokaal bestuur: Brugge Type rapport: MeerjarenpIan Status rapport: Origineel Rapportjaar: 2014 1 Rapportdatum: 27-02-2014 00:09:23 Type rapport: MeerjarenpIan Brugge is een sociale Brugge is een Er wordt een beleids- en actieplan publiek sanitair (infrastructuur/communicatieltoezicht) opgemaakt

Nadere informatie

Spoor 3: Bevestigen-actualiseren van het gemeentelijk mobiliteitsplan

Spoor 3: Bevestigen-actualiseren van het gemeentelijk mobiliteitsplan Spoor 3: Bevestigen-actualiseren van het gemeentelijk mobiliteitsplan Stappenplan mei 2009 Afdeling Beleid Mobiliteit en Verkeersveiligheid Inhoud 1. Inleiding...3 1.1. Achtergrond...3 1.2. Doel...3 2.

Nadere informatie

Sociale huur in kleine kernen Westhoek Leader Westhoek - 18/11/2013 1 5. en dus geen sociale koopwoningen of doelgroepwoningen van het OCMW/gemeente.

Sociale huur in kleine kernen Westhoek Leader Westhoek - 18/11/2013 1 5. en dus geen sociale koopwoningen of doelgroepwoningen van het OCMW/gemeente. Sociale huur in kleine kernen Westhoek 10 aanbevelingen ifv inplanting en concept sociale huur Leader Westhoek - 18/11/2013 I. Aanbevelingen voor het lokaal woonbeleid a) Bewust kiezen voor een onderbouwde

Nadere informatie

De wijzigingen aan het bestaande toewijzingsreglement werden in het geel aangeduid.

De wijzigingen aan het bestaande toewijzingsreglement werden in het geel aangeduid. De wijzigingen aan het bestaande toewijzingsreglement werden in het geel aangeduid. TOEWIJZINGSREGLEMENT SOCIALE HUURWONINGEN INTERLOKALE VERENIGING REGIONAAL WOONBELEID NOORD-WEST BRABANT INHOUD: 1. INLEIDING

Nadere informatie

Community Land Trust. Wonen op gemeenschapsgrond

Community Land Trust. Wonen op gemeenschapsgrond Community Land Trust Wonen op gemeenschapsgrond Filmpje CLT 1. Wat is een CLT? Community Land Trust definitie: een verenigingsvorm die een (gemeenschaps)gronden verwerft, ontwikkelt en beheert ambitie:

Nadere informatie

Hoofddoelstelling. Brugge wordt DÉ fietsstad van Vlaanderen INFRASTRUCTUUR. Lange termijn visie op fietsbeleid in Brugge

Hoofddoelstelling. Brugge wordt DÉ fietsstad van Vlaanderen INFRASTRUCTUUR. Lange termijn visie op fietsbeleid in Brugge FIETS PLAN BRUGGE Hoofddoelstelling Lange termijn visie op fietsbeleid in Brugge Brugge wordt DÉ fietsstad van Vlaanderen Veiligheid Fietscomfort INFRASTRUCTUUR Strategische doelstelling Het stadbestuur

Nadere informatie

A. Projectspecifieke indicatoren ten behoeve van thematische prioriteit 4 : Stedelijke ontwikkeling

A. Projectspecifieke indicatoren ten behoeve van thematische prioriteit 4 : Stedelijke ontwikkeling A. Projectspecifieke indicatoren ten behoeve van thematische prioriteit 4 : Stedelijke ontwikkeling 4.1. Voor EFRO-projecten onder operationele doelstelling: Ondersteunen van geïntegreerde stedelijke ontwikkelingsprojecten

Nadere informatie

Titel. Stadsmonitor voor leefbare en duurzame steden. UGent CDO en CLP - HoGent Trui Maes, UGent.CDO Brussel, transitiearena DuWoBo, 4juni 2009

Titel. Stadsmonitor voor leefbare en duurzame steden. UGent CDO en CLP - HoGent Trui Maes, UGent.CDO Brussel, transitiearena DuWoBo, 4juni 2009 Titel Stadsmonitor voor leefbare en duurzame steden UGent CDO en CLP - HoGent Trui Maes, UGent.CDO Brussel, transitiearena DuWoBo, 4juni 2009 Situering van de Vlaamse Stadsmonitor Aard: leer-, meet- en

Nadere informatie

Advies. Besluit energieprestatiecertificaat bij verkoop en verhuur van niet-residentiële gebouwen

Advies. Besluit energieprestatiecertificaat bij verkoop en verhuur van niet-residentiële gebouwen Brussel, 10 september 2008 Advies besluit energieprestatiecertificaat bij verkoop Advies Besluit energieprestatiecertificaat bij verkoop Inhoud 1. Situering... 3 2. Advies... 4 2.1. Neem maatregelen om

Nadere informatie

Toekomst Konijnenwei. Bewonersmoment 28 november 2013

Toekomst Konijnenwei. Bewonersmoment 28 november 2013 Toekomst Konijnenwei Bewonersmoment 28 november 2013 Programma Toelichtingen - districtsschepen Tom Van den Borne - stadsschepen Rob Van de Velde - districtsschepen Paul Cordy - stadsschepen Koen Kennis

Nadere informatie

De notulen van deze vergadering liggen ter inzage van de gemeenteraadsleden.

De notulen van deze vergadering liggen ter inzage van de gemeenteraadsleden. LIJST MET DE BEKNOPTE OMSCHRIJVING VAN DE DOOR DE GEMEENTERAAD DD 12 OKTOBER 2015 GEREGELDE AANGELEGENHEDEN (Artikel 252, 1 van het gemeentedecreet van 15 juli 2005) OPENBARE ZITTING 1. Goedkeuren notulen

Nadere informatie

Herontwikkeling J. Ottenstadion en omgeving. 7 maart 2013

Herontwikkeling J. Ottenstadion en omgeving. 7 maart 2013 Herontwikkeling J. Ottenstadion en omgeving 7 maart 2013 Inleiding Christophe Peeters Schepen van Financiën, Feesten, Middenstand en Innovatie Voorzitter NV. Buffalo Bontinck/Ghelamco/Animotions Een nieuw

Nadere informatie

Stedenbouwkundige aspecten van de ontwikkeling voor Gent Sint Pieters

Stedenbouwkundige aspecten van de ontwikkeling voor Gent Sint Pieters Stedenbouwkundige aspecten van de ontwikkeling voor Gent Sint Pieters De aanleiding Gent Sint-Pieters en omgeving einde jaren 90 vanuit stedenbouwkundig oogpunt Knooppunt openbaar vervoer met groeiverwachtingen

Nadere informatie

nr. 52 van HERMAN WYNANTS datum: 16 oktober 2015 aan PHILIPPE MUYTERS Bovenlokale sportinfrastructuur - Projecten

nr. 52 van HERMAN WYNANTS datum: 16 oktober 2015 aan PHILIPPE MUYTERS Bovenlokale sportinfrastructuur - Projecten SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 52 van HERMAN WYNANTS datum: 16 oktober 2015 aan PHILIPPE MUYTERS VLAAMS MINISTER VAN WERK, ECONOMIE, INNOVATIE EN SPORT Bovenlokale sportinfrastructuur - Projecten In het kader

Nadere informatie

OCMW-raad van 29 januari 2015

OCMW-raad van 29 januari 2015 Dienst: communicatie Contactpersoon: Lieve Van De Pontseele, communicatieambtenaar Tel. 03 778 60 10 Fax: 03 778 60 15 Email: lieve.vandepontseele@ocmwsintniklaas.be Bondige toelichting voor het publiek

Nadere informatie

Ruimtelijk onderzoek Gent-Dampoort Korte stavaza voor de klankbordgroep Oude Dokken 17/10/2011 VOORGAANDE AANPAK

Ruimtelijk onderzoek Gent-Dampoort Korte stavaza voor de klankbordgroep Oude Dokken 17/10/2011 VOORGAANDE AANPAK Ruimtelijk onderzoek Gent-Dampoort Korte stavaza voor de klankbordgroep Oude Dokken 17/10/2011 VOORGAANDE AANPAK Stedelijke strategische projectstudie Gent Dampoort 1999 2004-2008 VOORGAANDE AANPAK Stedelijke

Nadere informatie

Vraag nr. 15 van Filiep Santy van 18 december 2014

Vraag nr. 15 van Filiep Santy van 18 december 2014 STAD KORTRIJK ------------------------ G E M E E N T E R A A D Bulletin van Vragen en Antwoorden Jaargang 24 - nummer 5 mei 2015 Vraag nr. 15 van Filiep Santy van 18 december 2014 Evolutie woongelegenheden

Nadere informatie

INFOAVOND BEWONERS 30.11.2009

INFOAVOND BEWONERS 30.11.2009 INFOAVOND BEWONERS 30.11.2009 VERLOOP VAN DE AVOND Welkom Masterplan LO 2020 algemeen Deelstudie Nieuw-Sledderlo Stand van zaken Pauze Vragen VERLOOP VAN DE AVOND Welkom Masterplan LO 2020 algemeen Deelstudie

Nadere informatie

(Versie 12/12/2013) Provincie Vlaams-Brabant Gemeente Opwijk

(Versie 12/12/2013) Provincie Vlaams-Brabant Gemeente Opwijk Gemeentelijke stedenbouwkundige verordening inzake parkeren en stallen van auto s & fietsen en realisatie van bergruimten bij meergezinswoningen (Versie 12/12/2013) Provincie Vlaams-Brabant Gemeente Opwijk

Nadere informatie

Bijzondere projectsubsidies socio-culturele projecten

Bijzondere projectsubsidies socio-culturele projecten Booischotseweg 1 2235 Hulshout Tel: 015 22 40 17 www.hulshout.be hulshout@bibliotheek.be Bijzondere projectsubsidies socio-culturele projecten Artikel 1. Doelstelling en definitie Onder de hierna bepaalde

Nadere informatie

college van burgemeester en schepenen Zitting van 28 mei 2014

college van burgemeester en schepenen Zitting van 28 mei 2014 beraadslaging/proces verbaal Kopie college van burgemeester en schepenen Zitting van 28 mei 2014 Besluit GOEDGEKEURD A-punten stadsontwikkeling Samenstelling De heer Bart De Wever, burgemeester De heer

Nadere informatie

Belfius Smart City Award 2015

Belfius Smart City Award 2015 Belfius Smart City Award 2015 «Stadslab2050 Energie voor het Antwerpse hart» Stad Antwerpen Stadslab2050 (http://stadslab2050.be/) is een stedelijk laboratorium dat de omslag naar een duurzaam Antwerpen

Nadere informatie

Samenwerkingsmodel in de groep Stad Antwerpen

Samenwerkingsmodel in de groep Stad Antwerpen Samenwerkingsmodel in de groep Stad Antwerpen (1) De burgemeester is tevens bevoegd voor externe relaties, marketing en communicatie, coördinatie bovenlokale fondsen, ontwikkelingssamenwerking en loketten.

Nadere informatie

Gebiedsdekkend Uitvoeringsplan Turnhout

Gebiedsdekkend Uitvoeringsplan Turnhout Gebiedsdekkend Uitvoeringsplan Turnhout Id: 5733 cluster 087-436 De IBA met prioriteit 1, cluster 087-436, gaat over een loods op het militair domein gelegen langs weg op grondgebied Kasterlee, gekend

Nadere informatie

13 Bedrijventerrein voor kantoren en kantoorachtigen en bedrijven van lokaal belang Keppekouter

13 Bedrijventerrein voor kantoren en kantoorachtigen en bedrijven van lokaal belang Keppekouter 13 Bedrijventerrein voor kantoren en kantoorachtigen en bedrijven van lokaal belang Keppekouter 84 A Relatie met het afbakeningsproces In de hypothese van gewenste ruimtelijke structuur van het regionaalstedelijk

Nadere informatie

Aanpassing van het meerjarenplan 2014-2019 bij budget 2015. District Antwerpen

Aanpassing van het meerjarenplan 2014-2019 bij budget 2015. District Antwerpen Aanpassing van het meerjarenplan 2014-2019 bij budget 2015 District Antwerpen Administratieve gegevens Type beleidsrapport: Naam bestuur: Aanpassing van het meerjarenplan District Antwerpen NIS-code bestuur:

Nadere informatie

Bijlage 1. Model van huishoudelijk reglement van de Gemeentelijke en Intergemeentelijke Begeleidingscommissie als vermeld in artikel 2

Bijlage 1. Model van huishoudelijk reglement van de Gemeentelijke en Intergemeentelijke Begeleidingscommissie als vermeld in artikel 2 Bijlage 1. Model van huishoudelijk reglement van de Gemeentelijke en Intergemeentelijke Begeleidingscommissie als vermeld in artikel 2 Gemeentelijke en Intergemeentelijke Begeleidingscommissie Huishoudelijk

Nadere informatie

College van 28 augustus 2015

College van 28 augustus 2015 College van 28 augustus 2015 Duidelijke regels voor straatartiesten... 2 Kandidaat gezocht voor nieuwe occasionele kinderopvang OKiDO in Antwerpen... 4 Stad start nieuwe onderzoeken naar rioolwarmte, energie

Nadere informatie

FUNCTIEFAMILIE 5.3 Projectmanagement

FUNCTIEFAMILIE 5.3 Projectmanagement Doel van de functiefamilie Leiden van projecten en/of deelprojecten de realisatie van de afgesproken projectdoelstellingen te garanderen. Context: In lijn met de overgekomen normen in termen van tijd,

Nadere informatie

BBC EN PLANNING IN GEEL

BBC EN PLANNING IN GEEL BBC EN PLANNING IN GEEL Geel? GEEL? Geel? 38.000 inwoners Antwerpse Kempen Gezinsverpleging - Barmhartige Stede Uitgestrekt grondgebied: ca 11.000 ha Stedelijke kern versus landelijk buitengebied Aanwezigheid

Nadere informatie