Corso komt drie maal per jaar uit. Redactie: Jacqueline Borman Oplage: exemplaren

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Corso komt drie maal per jaar uit. Redactie: Jacqueline Borman j.borman@rijnlandslyceum-rls.nl Oplage: 1.700 exemplaren"

Transcriptie

1 7 Brugklas Cultuur in Amsterdam 8 Clinics Brugklas Sport 9 Workshop Little Victorians tto 1 9 Excursie Xanten en Mook tto 1 10 IJspret tto 1 11 Dag van de Jonge Jury klas 2 12 Optreden Cultuurklas 2 in t Onderdak 12 Beroepenmanifestatie mavo 2 13 Rijnlands Museum project Tradities m3 14 Europadag h3 Colofon: Corso is het informatiebulletin voor de ouders van de leerlingen van het Rijnlands Lyceum Sassenheim Van Alkemadelaan 2, 2171 DH Sassenheim T: E: www. rijnlands.nl Corso komt drie maal per jaar uit. Redactie: Jacqueline Borman Oplage: exemplaren Foto voorkant: Grote pauze in het voorjaar Inhoud 3 Voorwoord rector 4 Verslag thema-avond ouderraad 5 Oproep leden ouderraad 6 Science in de brugklas 2 15 Excursie Schiphol t3 16 Uitwisselingen v4: Roemenië Zwedenreis Sweden exchange Uitwisseling Spanje 22 Internationale week voor klas 4 23 Public council meeting Londen (t3) 24 Hoe maak je een animatiefilm? CKV voor klas 4 24 Sport: -Sportdag voor basisschool De Springplank h4 -Naar de nok van de kerk, klas 5 26 Gastles auteur Marcel Möring (bovenbouw) 27 Model United Nations: Washington (27) en Ankara (29) t5 32 Dioraphte Jongerenliteratuur Prijs (klas 5) 33 Leerlingen voor de klas: VieV-project (klas 5) 34 Presentatie profielwerkstukken (klas 6) 35 BBC Awards: Public Speaking en Digital Voice (v6) 36 Drie geslaagden Pre-University (v6) 36 Varia (koffieconcert, leerlingfeedback, van de decaan, lentefeest, webportaal en uw adres) 40 Sportdag onderbouw

2 Voorwoord Geachte ouders, De derde Corso van dit schooljaar wordt gekleurd door activiteiten over de grens. Cultuur, literatuur, sport en heel veel talen en ambities van onze leerlingen. De jaarlijkse uitwisselingen in de vierde klas vwo en vijfde klas tto worden beschreven door leerlingen en docenten. De ervaringen zoals beschreven zijn in deze Corso, heb ik bij veel collega s en leerlingen gehoord. We zijn als school zeer trots op onze leerlingen wanneer wij merken dat zij hun talenten ontwikkelen. In deze Corso vindt u een aantal cultureel en sportief getalenteerde leerlingen. Brugklas Sport, 2 de in hun poule in voetbaltoernooi Leiden. De bijzondere talenten van leerlingen die meer doen dan van hen verwacht wordt, zoals bij Pre- University, BBC Speaking Contest en Jonge jury, worden niet in rapportcijfers uitgedrukt, maar zijn prestaties en ervaringen die een zeer speciale toevoeging aan het leerproces geven. Goed voorbeeld doet goed volgen? In deze Corso verslag en foto s van een zeer geslaagde thema-avond voor ouders, georganiseerd door onze ouderraad. Prima verlopen avond met veel belangstelling over het onderwerp social media. Het is een voorrecht om als school zo n actieve en betrokken ouderraad te hebben. Dagelijks zetten docenten en medewerkers van het RLS hun expertise en talenten in om goed en uitdagend onderwijs te verzorgen en te ontwikkelen. Een breed samengestelde werkgroep heeft de ontwikkeling van een nieuw vak Science ter hand genomen. In deze Corso leest u meer hierover. Op het moment dat ik dit voorwoord schrijf zijn onze eindexamenleerlingen begonnen met de Centrale Eindexamens. Een spannende tijd voor hen (en hun ouders en docenten). Ik hoop dat ik de overgrote meerderheid van hen 29 juni een diploma mag uitreiken. En dan is het einde van het schooljaar in zicht. Na een jaar hard werken begint 7 juli de zomervakantie. We hebben een mooi maar ook zeer bewogen jaar met elkaar meegemaakt. Er was langdurige afwezigheid van zieke docenten en verdriet om het definitieve afscheid van bij school betrokken ouders en collega s. Ik wens u en uw kinderen een prachtige zomer toe. Annechien Verkade rector 3

3 Social media - leven in een aquarium Verslag thema-avond ouderraad Door de ouderraad Met alleen al wereldwijd rond 850 miljoen gebruikers van Facebook zijn social media niet meer weg te denken uit het alledaagse bestaan. Sterker, sommigen onder ons menen dat Facebook en Twitter, maar ook bijvoorbeeld Flickr en Yammer ons leven langzamerhand beheersen en een goede, sociale omgang in de weg staan. Tijd voor de Ouderraad hierover een thema-avond te beleggen. Deze vond plaats op 21 maart in een volgepakte aula, met gastspreker Kees-Jan Diepstraten. Onder het motto Social media; mijn kind doet t en ik dan? ging internetexpert Diepstraten eerst in op de rol van social media om vervolgens meer toe te spitsen op de opstelling van ouders bij dit onderwerp. Kees-Jan Diepstraten over Social Media Met social media maak je jezelf bekend, vertel je wat je aan het doen bent zodat anderen daar weer op kunnen reageren. Heel simpel dus, aldus Diepstraten. De huidige generatie kinderen is opgegroeid met internet en is gewend om in een aquarium te leven. Dat is niet asociaal. In een tijd waarin we het steeds drukker krijgen en een ieder zijn of haar eigen programma heeft - en dus a-synchroon leeft - helpen social media juist om toch verbonden te blijven. Nieuwsgierig Voor ouders die bij willen blijven is zijn raad vooral minder de telefoon te gebruiken en het begrip MSN met de toets delete haastig uit het taalgebruik te verwijderen. En ga verder vooral naast je kind zitten, was het algemene advies van Diepstraten. Laat het je uitleggen. Interesseer je voor hun wereld. Vandaag de dag zijn er zo n zeven tot acht social media die er echt toe doen en regelmatig worden gebruikt. Wees nieuwsgierig klik er eens op. Bij vragen uit de zaal kwam natuurlijk ook de kwestie of huiswerk en social media samengaan. Hoewel Diepstraten zich graag opstelt als pleitbezorger van social media, kwam hij tot de slotsom dat die combinatie vooral niet werkt en hier afspraken over gemaakt kunnen worden. Beter een uur geconcentreerd leren, dan twee uur Facebook in combinatie met een lesboek. Privacy Maar is het dan de bedoeling dat we alles tegenwoordig via de digitale snelweg delen? En onderwerpen als privacy luchtig wegwuiven? Hierin was Diepstraten zeer beslist en ook praktisch. Je kunt deze ontwikkeling niet meer tegenhouden of stopzetten. Maar besef terdege wat je aan het doen bent. Google dus samen met je kind af en toe de eigen naam en kijk wat er naar boven komt. Ben je daar tevreden mee? 4

4 Wat erop staat, krijg je er niet meer af dat moet je ze als ouder uitleggen. Maar dat draagt ook bij aan besef dat niet alles zomaar gedeeld moet worden. Dat laatste kwam ook duidelijk terug in het tweede deel van de avond waarin een tweetal RLSscholieren hun ervaringen deelden met de zaal. Daaruit bleek vooral dat de onderbouw zich minder zelfbewust in social media beweegt, terwijl in hogere klassen het delen van informatie veel selectiever gaat. Een ouder wees hierbij vooral op de donkere kant van social media, als waarschuwing dat mensen zich vrij gemakkelijk als iemand anders kunnen uitgeven op social media, met alle gevolgen van dien. Het bracht rector Annechien Verkade in haar slotwoord tot de conclusie dat het begrip bewustwording bij social media van belang blijft het verbindt mensen op een nieuwe manier, maar wees bewust wat je deelt. Voor wie meer wil lezen over dit onderwerp staan op de Ouderraad website van het RLS verschillende links naar websites die dieper ingaan op de rol en invloed van social media. Adres: Oproep leden voor de Ouderraad Door de ouderraad In de nabije toekomst zal een aantal leden van de bestaande Ouderraad de functie neerleggen, aangezien zij geen kinderen meer op school hebben. Dit betekent dat wij gaarne in contact komen met ouders die als lid van de Ouderraad op positieve wijze een bijdrage willen leveren aan het optimaal functioneren van de school, de leerlingen, het lerarenkorps en ook het ondersteunend personeel. Een naar om uw belangstelling kenbaar te maken is voldoende. Wij nemen dan contact op. Huidige Ouderraad nodigt u uit om lid te worden van de Ouderraad. 5

5 Science in aanbouw! Namens de sectie Science, Pieter Smid, docent scheikunde Vanaf komend lesjaar ( ) krijgen alle leerlingen op het Rijnlands Lyceum in de eerste klassen een nieuw vak: Science. Via deze Corso willen we jullie graag inlichten over de vorderingen die zijn gemaakt om dit mooie vak te kunnen gaan geven in augustus. Maar eerst weer even jullie geheugen opfrissen. Wat houdt het vak Science ook al weer in? Het vak is ontstaan uit vakken die we al kennen, namelijk biologie, scheikunde, natuurkunde, verzorging en techniek. Het nieuwe aan Science is dat het allerlei facetten van het leven probeert te verklaren vanuit verschillende wetenschappelijke perspectieven. Vaak werkt een voorbeeld het beste als je iets wilt uitleggen, dus laten we eens naar sporten kijken op een manier zoals we dat bij Science zullen gaan doen. Om goed te kunnen sporten moeten we voldoende eten, anders hebben we onvoldoende energie om goed te kunnen presteren (chemische processen en verzorgingsaspecten). De leerlingen leren hoe het skelet en de spieren samenwerken bij het maken van bewegingen (biologie). Techniek en natuurkunde komen in deze module aan bod bij het behandelen van stevigheid, werking van de gewrichten, kracht (Newton) en snelheid. De samenhang tussen de vakken scheikunde, biologie en natuurkunde speelt dus een zeer belangrijke rol. De leerlingen gaan de wereld om hen heen proberen te begrijpen door niet alleen theorie te leren, maar vooral ook door allerlei experimenten zelf te doen. De leerling zal leren hoe je experimenten moet opzetten en veilig kunt uitvoeren. Waarom gebeurt dit? Hoe kan dat? Dit zijn de vragen die de leerlingen zich veelvuldig zullen afvragen. Die verwondering, de verbazing, dáár draait het om! Het vak Science zal in de brugklas prominent aanwezig zijn. De leerlingen krijgen het vak vijf uur per week. Om dit te kunnen realiseren is er een sectie Science opgericht bestaande uit 11 docenten uit de verschillende deelgebieden. Deze groep is momenteel hard aan het werk om ervoor te zorgen dat het vak optimaal kan worden gegeven. Elke docent zal behalve specialist in z n eigen vak ook kenner moeten worden op het vlak van de andere deelgebieden. Een mooie uitdaging waar we nu al met zeer veel plezier aan werken. En tenslotte, als je veel proefjes moet doen dan heb je ook een mooi lokaal nodig waar die experimenten kunnen worden uitgevoerd. De tekeningen voor dit nieuwe lokaal zijn inmiddels klaar en speciaal voor Science wordt er in de zomervakantie hard gewerkt om het lokaal op tijd gereed te hebben. Tijdens twee jaar Science leren we de leerlingen de basisvaardigheden van bovengenoemde vakken. We willen de samenhang binnen de natuurwetenschappen tonen. De leerlingen zullen zien hoe mooi wetenschap is en hoe fascinerend het kan zijn om dingen te kunnen verklaren. De sectie Science heeft er heel veel zin in en we zullen er alles aan doen om de leerlingen een onvergetelijke kennismaking met wetenschap te gaan geven! 6

6 Van je met kleinste deurtje meten tot en met smartlap zingen (klas 1 Cultuur) Door Angelique Beijk, coördinator brugklas Cultuur Op donderdag 4 april zijn we met de vijftig leerlingen van het eerste jaar van de brugklas Cultuur op excursie geweest naar Amsterdam. Het was een frisse, beetje regenachtige dag (er was zon voorspeld in de middag, maar die kwam iets te laat), maar de sfeer was er niet minder om. Even voor tienen arriveerden we in Amsterdam. De helft van de groep begon met een bezoek aan het tassenmuseum en de andere helft ging met mevrouw Beijk en meneer Van Leunen een stukje wandelen over de Prinsengracht. Daar hebben we gekeken naar gevelstenen en authentieke Amsterdamse gevels. We hebben bij het kleinste deurtje van Amsterdam gestaan en verderop vier gevels bekeken die vader, moeder en twee kinderen worden genoemd. Ook hebben we het huis van de burgemeester van Amsterdam gezien en het huis waar de burgemeester in de 17 de eeuw woonde. Nu is dit het kantoor van de modeontwerpers Victor & Rolf. In het tassenmuseum is een uitgebreide collectie tassen te zien. De collectie toont 500 jaar geschiedenis van de tas, van een geitenleren buidel uit de 16de eeuw tot een tas van Madonna. Jammer genoeg mochten er geen foto s gemaakt worden. Leuk was het wel. In de middag brachten we nog een bezoek aan het Rembrandthuis aan de Jodenbreestraat. Tijdens een rondleiding kregen de leerlingen een goed beeld van hoe Rembrandt heeft geleefd in de 17 de eeuw. Ze hebben bijvoorbeeld gezien hoe verf werd gemaakt in de tijd van Rembrandt. Dat sommige pigmenten erg kostbaar waren hadden ze niet verwacht. En dan hebben we ook nog gezongen. Onder begeleiding van Wim de accordeonist hebben we echt Amsterdamse smartlappen gezongen met een vet Amsterdams accent (dat viel nog niet mee). Sommige leerlingen voelden zich hierbij volledig in hun element. Voor anderen was het zingen een hele opgave. Dat gold trouwens ook voor de docenten. 7

7 Nieuws uit de brugklassen Sport Clinic van echte scheids Lindhout Door Jeroen Koppert, coördinator Sport In maart en april volgden de Brugklassen Sport een clinic onder leiding van voetbalscheidsrechter Allard Lindhout. Fluiten hoort bij het onderdeel leiding geven binnen het programma van deze brugklassen. Scheids Lindhout, zelf oud-leerling, fluit op dit moment in de Jupiler League van het Betaalde Voetbal. De leerlingen brachten de theorie meteen in praktijk. Ze floten zelf korte wedstrijden waarbij ze elkaar na afloop kritisch beoordeelden. Scheidsrechteren is gewoon vet moeilijk, ik heb echt respect voor de scheids, aldus een leerling uit Brugklas 2 Sport. Een zeer boeiende clinic waarbij de leerlingen weer een ervaring rijker werden. Scheidsrechter Lindhout geeft Melle uitleg tijdens de clinic scheidsrechteren. Streetdance in Sassenheim en basketbal bij ZZ Leiden Door Nienke Kragtwijk, docent LO In maart heeft de sportklas een dans- en een korfbalclinic gevolgd. Dominique van dansschool Sonja in Sassenheim leerde de leerlingen van alles over streetdance. En sportklas 1 bleek zelf ook een heleboel danstalenten te hebben. In dezelfde maand zijn alle sportklas 1 leerlingen naar een eredivisie wedstrijd van ZZ Leiden geweest. Tegen Groningen (de nummer 1) verloor Leiden jammer genoeg. De 5 meihal zat wel helemaal vol en b1f en b1b hebben ZZ Leiden heel hard aangemoedigd. B1e en B1c waren toeschouwer bij de wedstrijd tegen Nijmegen. In de rust mochten Jasper Koot en Esmee van de Lans vanaf de middencirkel op de basket gooien. 8

8 Workshop Little Victorians (tto1) Door Mirjam Vijlbrief, coördinator tto Hoe was het om kind te zijn in de Victoriaanse tijd? Dat ondervonden de twee eerste klassen tto op 22 maart. Onder leiding van het Phileas Fogg Theatre werden zij Little Victorians. Het enthousiasme van de professionals was zo aanstekelijk dat de leerlingen al snel in hun rol zaten van mijnwerkers, schoorsteenvegers of leerlingen uit een klas van toen, compleet met beloning en straffen uit die tijd. Het was een geweldige combinatie van drama, Engels spreken en geschiedenis waar geen woord Nederlands aan te pas kwam. Excursie naar Mook en Xanten (tto1) Door Jolien Borst en Merel Hoezen Op 8 mei gingen we naar Mook. Daar werden we in kleine groepjes ingedeeld en deden we voor biologie onderzoek over verschillende leefomgevingen. Bijvoorbeeld waar meer planten groeien en dan moet je ook uitzoeken waarom, of waar de meeste dieren voorkomen. Voor aardrijkskunde moesten we een wandeling gaan maken van ongeveer tien kilometer en ondertussen vragen maken over bijvoorbeeld de Maas of over de landbouw in dat gebied. We wandelden meer dan twee uur langs de Maas en over de Mookerheide. Rond half 5 gingen we naar de Stayokay in Arnhem. Daar maakten we onze kamer in orde. Na het eten kregen we uitleg, we moesten van de projecten (biologie en aardrijkskunde) een poster en presentatie maken. Daarna zouden we een film gaan kijken op een grote televisie in diezelfde zaal, maar de televisie deed het niet, dus kon je kiezen, naar je kamer of een spel doen. Om elf uur moesten we gaan slapen, dat betekent licht uit en stil zijn. Maar ja zo n kamp en dan gaan slapen?? Dat werkt niet! 9

9 Xanten Op 9 mei waren we in Xanten, in de Romeinse tijd heette dat Colonia Ulpia Trajana. We waren er voor een geschiedenisproject. We bezochten het Archäologischer Park Xanten. Er staat een nagebouwde tempel, een Amfitheater, een gasthuis en een badhuis. We mochten allemaal zelfstandig of in eigen groepjes door het museum of door het park lopen. We moesten doen alsof we iemand uit de Romeinse tijd waren en doen alsof we uit een ander stadje uit die tijd kwamen. We moesten de reden opschrijven waarom we daar waren en hoe alles er uit zag. Bij het Amfitheater staat een beeld van Trajanus, die was destijds de keizer. Het badhuis zag er heel mooi uit, er was een kleedkamer, een bad en een klein fonteintje dat ze vroeger gebruikten als kraan. We hebben bijna de hele dag mooi weer gehad maar vlak voor dat we weg gingen begon het te regenen. Het was een hele geslaagde werkweek. Het was heel gezellig met alle leerlingen en leraren. En we willen jullie allemaal bedanken voor deze gezellige twee dagen. IJspret voor t1b Door Anne Marie Hartmann, mentor t1b 8 februari lag er ijs en meteen organiseerde t1b een gymuitje. De ijsbaan was nog dicht maar op de sloot achter het huis van een leerling kon prima worden geschaatst. Na afloop waren er warme chocolademelk en roze koeken bij de leerling thuis. Een leuk en spontaan uitje. 10

10 Dag van de Jonge Jury (klas 2) Door Jesse van Rijn en Corina Svedhem, docenten Nederlands Een afvaardiging tweedeklassers vertrok op 11 april met de bus naar het Circustheater in Den Haag om de uitreiking van het beste jeugdboek van 2010 bij te wonen. Voor de Jonge Jury worden boeken gelezen uit het voorgaande jaar. Een speciale jury maakt een keuze van 20 kerntitels waaruit gekozen mag worden. In de lessen was hier aandacht aan besteed. Iedere leerling koos een boek en mochten daar een gedeelte van lezen, waarna werd gewisseld. Zo kregen de leerlingen een aardig beeld van de verschillende boeken. Uiteindelijk kregen ze de opdracht om van het boek dat hen het meest aantrekkelijk leek een poster te maken. Natuurlijk mocht je ook het hele boek uitlezen. Scholieren uit het hele land kwamen naar deze dag die een gevarieerd programma kende. De ontvangst begon met een spectaculair optreden van V-Wings. Deze freerunners werden eerst op straat gefilmd en vervolgens zag je ze binnenkomen. Sommigen maakten salto s, anderen klommen en sprongen overal op en tegenaan. Na dit optreden werd meteen de prijs voor het meest veelbelovende debuut van het jaar uitgereikt aan Ingrid Kluvers voor haar boek Droomtuin. Het programma werd aan elkaar gepraat door Chris Silos en Jet Sol. Hierna verspreidde het publiek zich over de verschillende activiteiten. De leerlingen mochten deelnemen aan een workshop schrijven, tekenen of freerunning, aanwezige schrijvers konden worden geïnterviewd en in de hal was er een boekenmarkt, een plaats om te lezen, en kon je animaties laten opnemen. Om half drie verzamelde iedereen zich weer in de zaal en was het tijd om uit de 5 genomineerde titels het beste jeugdboek van het jaar 2010 te kiezen. Maar eerst gaf rapper Sef nog een optreden. Bijna alle scholieren kwamen Ingrid Kluvers van hun stoelen en dansten en zongen mee. Het was een gezellige boel. Vervolgens betraden de genomineer-de schrijfsters, Elle van den Bogaart, Caja Cazemier, Marion van de Coolwijk, Francine Oomen en Melle Wallis de Vries het toneel. Ze werden geïnterviewd door de presentatoren en uiteindelijk was het Mell Wallis de Vries die de prijs in ontvangst mocht nemen. Groot applaus en bloemen voor de schrijfster en nog een laatste optreden van Sef. Een succesvolle dag en met een tas vol folders en nog een mooi leesboek verlieten we het Circustheater om weer in de bus naar Mell Wallis de Vries wint Prijs Sassenheim te stappen. RLS bij de Jonge Jury van de Jonge Jury

11 Optreden Cultuurklas 2 in t Onderdak Door Angelique Beijk, coördinator brugklas Cultuur Dit jaar hebben we voor het eerst de tweedejaars van de Cultuurklas een presentatie laten doen in theater t Onderdak. De groep bestaat uit 50 leerlingen waarvan de ene helft onder begeleiding van meneer Van Leunen in groepjes aan een eigen rap had gewerkt. Ook heeft deze groep nog een aantal danslessen gevolgd bij dansstudio Sonja. De andere helft van de groep heeft onder begeleiding van mevrouw Raat een korte toneelvoorstelling gemaakt. In een vrij kort tijdsbestek (8 lessen van 100 minuten) hebben de leerlingen een hele originele, sprankelende voorstelling gecreëerd. Het resultaat van de lessen Rap, Dans en Drama waren op donderdagavond 22 maart te zien. Niet alleen de ouders, maar ook wij docenten waren aangenaam verrast door het resultaat. Er waren kleine, voorzichtige rapliedjes, er was een energieke dans en we zagen een toneelvoorstelling waarin Sophie ons het verhaal vertelde van drie uitzinnige koninginnen die bevielen van drie prachtige prinsessen. Zo kwam het verhaal van drie Doornroosjes snel tot een verrassend sprookje met originele wendingen. Shreddry had de verantwoordelijkheid voor de muziek bij het stuk op zich genomen en dat maakte dit moderne sprookje helemaal compleet. In het laatste semester werken de leerlingen wederom naar een presentatie in t Onderdak toe. De groepen hebben gewisseld van docent en zullen ons hoogst waarschijnlijk opnieuw weten te verrassen. Ik kijk er nu al naar uit. Beroepenmanifestatie voor mavo 2 Door Liesbeth van der Toorn, mentor m2b Op donderdag 8 maart maakten de leerlingen van klas 2 mavo kennis met het beroepsonderwijs. Zij gingen naar een Beroepenmanifestatie die werd georganiseerd in cultureel centrum Tripodia in Katwijk. 12

12 Op een activiteitenplein werden de verschillende MBO-richtingen gepresenteerd. Zij kregen voorbeelden te zien uit de sectoren Techniek, (waaronder Laboratoriumtechniek en ICT), Economie (Handel en Administratie), Groen, Consumptief & Toerisme en Zorg & Welzijn. Rijnlands Museum Project Tradities (m3) Door Petra van Albada, conrector mavo Woensdag 14 maart bezochten ouders van mavo3 leerlingen het Rijnlands Museum. Op het podium van de aula presenteerde mavo 3 de resultaten van de workshops die zij vanaf november volgden. De leerlingen hielden zich bezig met fotografie, cartoon-tekenen en graffiti spuiten. Het thema van het project was Tradities. Allerlei Hollandse hapjes waren klaargezet, zoals appeltaart, poffertjes, drop, cake en blokjes kaas. 13

13 Everybody has a story : thema van de Europadag (h3) Door Jacqueline Borman Havo 3 leerlingen volgden op 26 april de Europadag, die heeft als titel Everybody has a story. Die dag onderzochten zij wat de invloed van migratie is geweest op de samenleving. Zij deden dit vanuit de invalshoeken Figures on mathematics (statistische gegevens), Language (invloed van migratie op onze taal), Religion and Tradition (invloed van migratie op het geloof en de tradities), Music (and Dance) en Art and Fashion. In tweetallen werd hieraan gewerkt op de computers op het leerplein. Het resultaat telt mee als SO-cijfer. Irina, Mariska, Maartje en Nina werkten eerst aan de opdracht Kunst en Mode. Verschillende culturen zijn een enorme inspiratiebron voor kunstenaars. We keken naar het werk van Marianne van Heeswijk en van Aziz Bekkaoui, vertellen zij. We vonden van de eerste kunstenaar Flowervase, eigenlijk een heel wonderlijke afbeelding. Een vis waaruit vogels steken. We moeten daar nog verder naar kijken want we begrijpen het nog niet. Het is wel leuk om de kledingontwerpen van Aziz Bakkaoui te bekijken. Het is anders dan we kennen. Annet en Nathalie vonden de kleding van Van Heeswijk wel grappig. Zij deed mee aan de expositie Typisch Hollands. Dat herkennen we wel in de oranje-rood-wit-blauwe kleding die zij ontwerpt. Nee, we zouden er zelf niet in willen lopen! Isabell en Maarten bestuderen de migratie in Amsterdam. We kijken naar de veranderingen van 1900 tot heden,. In die periode is de bevolking in Amsterdam veranderd. We zijn met de eerste grafieken bezig en hebben nog een uurtje om eraan te werken. Aan de statistieken van de gemeente Amsterdam zien we al dat er verschuiving in bevolkingsgroepen was. 14

14 Ik begon met de muziekopdracht, vertelt Coen. Ik zoek naar de invloed van migratie op muziek. Daarbij koos ik voor de Gamelan die uit Indonesië komt. Dat spreekt me erg aan omdat mijn opa en oma uit Indonesië kwamen. Carmen en Simone begonnen met de taalopdracht. Eerst keken we naar vier buitenlandse filmpjes. Daaruit moesten we de woorden halen die uit het Nederlands kwamen. Zo vonden we in het Japanse filmpje de woorden tarappe (trap), koohi (koffie) en inki (inkt). Straks gaan we nog onderzoeken wat de rol van Duits en Frans is in het Nederlands. Trip to KLM cargo, 7 May Nicky van Roode, t3a My first impression of the KLM Cargo building wasn t very spectacular, but when we walked inside I was surprised by the enormous space, the containers, the amount of employees and the structure in general. We started at the coolest part to see: the so called animal hotel in department store 1. In this specific department 5 types of animals are transported, dogs, cats, horses, tropical fish and chicks. They also showed us boxes filled with tropical fish, each fish in a plastic bag with water. And other boxes filled with chicks for Ghana. The tour continued and we went to department store 2. Here we saw how all kinds of goods were stored on pallets for destinations outside Europe. The next stop was the automatic system on the highest floor of the building. It was impressive to see how all those things can happen without being controlled by humans. I thought the morning was surprisingly interesting and I didn t regret going there. 15

15 V4 uitwisseling Oradea, Roemenië Door Dennis van Wieringen, docent geschiedenis en maatschappijwetenschappen Een week vol uiteenlopende ervaringen zou het worden, en dat werd het. Veertien leerlingen van het RLS trokken naar Roemenië voor het eerste deel van de uitwisseling met de Ady Endres school uit Oradea. Een beknopt verslag van een prachtweek. Vrijdag in de vroegte vlogen we met onze Roemenië truien naar Boedapest (KLM stewardess U weet dat u naar Hongarije vliegt? ) waar we op de bus stapten naar de mooie provinciestad Oradea. Ook hier was het winter troef. Na een hartelijke ontvangst vertrokken al onze leerlingen naar hun gastgezin voor de eerste nacht logeren. Zaterdag op kennismakingstocht door Oradea. Van het mooie theater langs de vele kerken naar het prachtige stadhuis. Wel thermokleding aan want dik 10 graden vorst is ook in Roemenië geen pretje. De volgende dag stond een familiedag gepland. Op pad naar een grotexcursie, zwemparadijs of de familieboerderij op het platteland. Stijn en ik werden op sleeptouw genomen door de docenten Martha en Polly. Eerst bijkomen van de eerste dagen in een thermaal bad en daarna aan de uitgebreide lunch (5 gangen!!!) bij Polly thuis. Indrukwekkend om aan de keukentafel met ooggetuigen de revolutieperikelen en lastige jaren van het postcommunistische Roemenië te bepraten. Een vakantie in een vakantie, zo kun je het beste de trip naar Arieeni omschrijven. Met de hele groep in de bus naar het vakantiehuis van school in de bergen. Sneeuw genoeg! Even alvast wintersport proeven met een paar gehuurde sleetjes onderaan de piste. De volgende dag begon het echte werk. Uitgerust met skipak, snowboard of ski s en een uiteraard flitsende bril denderden de Rijnlanders van de helling. Mooi om te zien hoe de ervaren wintersporters de rookies onder hun hoede namen. Leerlingen werden docent en andersom! Één van de hoogtepunten van de week was de Ik hou van Holland avond. De prima voorbereide Oudhollandsche spelen sloegen enorm aan waarbij het snoephappen een absolute climax was. Dat er überhaupt nog wat naar binnen ging was een mirakel aangezien Stijn met zijn pancakeposse die middag maar liefst 150 pannenkoeken had gebakken. Terug in Oradea moest er hard worden gewerkt aan het project. In gemengde viertallen werd een historisch, geografisch, maatschappelijk of economisch thema uitgewerkt met behulp van zelf geschoten videomateriaal. In het computerlokaal werden de interviews, geënsceneerde rollenspellen en foto s aan elkaar gemonteerd tot een minidocumentaire van ongeveer 5 minuten. Grote winnaar van de opdracht werd het groepje van Jeroen Walchenbach en Loeloe van Dam met hun item over de invoering van de euro. Na de afscheidspartij volgde de volgende ochtend vroeg het daadwerkelijke afscheid van de uitwisselingsmaatjes. Hier een traan, daar een kus en hup allemaal weer in de bus. Een laatste dag cultuur snuiven in het schitterende maar flink besneeuwde Boedapest. En wat was het stiekem toch ook weer fijn om terug bij familie te komen op Schiphol. Het was een prachtweek, en dat was het. 16

16 Zwedenreis (v4) Door Marianne Freke, coördinator internationalisering In de week voor de voorjaarsvakantie zijn collega Tieme Kloeze en ik met een enthousiaste groep T4 leerlingen naar Umeå in Zweden geweest. Op vrijdag werden we op de Dragonskolan ontvangen met Fika: dat is typisch Zweeds en niet echt te vertalen, maar het komt erop neer, dat er iets te drinken wordt geserveerd met heel veel lekkere hapjes. Overigens was er elke schooldag Fika: op een gegeven moment zei de docent : Zullen we even Fika houden? en dan verschenen er onmiddellijk de lekkerste zelfgebakken taarten en cakes. Verder werd er ook elke dag een warme lunch geserveerd in de kantine. Op vrijdag werden de leerlingen meteen ingedeeld in hun projectgroepen en kregen zij opdrachten voor het weekend mee. Opdrachten als fotograferen en filmen, een uitstekende manier om elkaar vast te leren kennen. Bij het afscheidsdiner op donderdag werden alle resultaten getoond en de winnaar bekendgemaakt. Na een weekend van sleeën, skiën, langlaufen en met snowmobiles rijden konden op maandag de projecten met als thema conscious living beginnen. Er waren vijf verschillende onderwerpen, zoals bijvoorbeeld transport en klimaatsverandering. Iedere groep moest een resolutie schrijven, die woensdag ingeleverd moest worden. s Middags kregen de leerlingen alle resoluties, zodat zij alvast de vergadering van de volgende dag konden voorbereiden. Op donderdag was er een general assembly van het Europese Jeugdparlement, waarin iedere groep zijn resolutie moest verdedigen. Er waren diverse debatrondes en daarna werd er over de resolutie gestemd. Men was erg streng voor elkaar en helaas werd er maar één resolutie aangenomen. Bij het diner werden er prijzen uitgedeeld aan de beste debater en de groep die het beste had samengewerkt en zich het actiefst had getoond bij de assembly. Er werd niet alleen maar hard gewerkt: iedere dag was er gelegenheid tot winters vermaak. Zo zijn we op dinsdagmiddag naar Brandbergen geweest, een sneeuwhelling, waar de leerlingen de hele middag op van alles wat voor een slee kan doorgaan de helling zijn afgegaan, gevolgd door een barbecue in de sneeuw. We kunnen terugkijken op een zeer geslaagde week en we verheugen ons al op het tegenbezoek van de Zweden in april. Hieronder een verslag van het tegenbezoek. 17

17 Sweden exchange (v4) Door Davey, Robbert and Jelle On Saturday, we had the family day. This was the first actual day with the exchange students. In the morning my parents got acquainted with my exchange student, named Edward. After we had driven to Sassenheim and had been waiting for a while, we finally watched the Bloemencorso. Although I did not hear anything of the other exchange students, I am of opinion that the exchange students liked it. After the Bloemencorso we drove to the port of Rotterdam, to watch some large freight ships, and the splendid port. In the evening, we walked a little on the boulevard of Noordwijk, where we walked in order to see the sea and the business cars of the Bloemencorso. Besides the business cars of the Bloemencorso there were also old and very expensive cars, which my exchange student really liked. On our way home we drove around the flower fields, which was quite impressing and fascinating for the Swedish student. On Sunday we went to The Zaanse Schans which is a Dutch theme park. It comprised of a few windmills, a cheese farm and some other shops including the first shop of Albert Heijn. First of all the class as a whole decided to go to a mill which used to grind raw materials such as chalk for the production of paint. For the Swedish students it was quite impressive to see such a windmill and also the Dutch students thought the view from the top floor was amazing. The wind was also quite strong on Sunday and therefore the mill was spinning at full speed which was nice to see. In the afternoon we all gathered at Aletta s house in Lisserbroek. There we had a nice barbeque. The atmosphere was really good and we had lots of fun. After a while the sun set and it was turning cold, however around a nice fire pit we stayed warm and again had lots of fun. On Monday we started working on the projects. There were several projects that all revolved around the topic: sustainable living. There was an economics project about the ageing of society, there was a nuclear power plant project, an immigration project and a project on sustainable geography. On Monday we started to work on the projects that we had to present on Thursday. After a few hours we were ordered to go Leiden. Where we got a map of the city. We as Dutch students were the ones to guide the foreign students through the city by using a tour marked on the map. After this was finished most of the groups went home, however the Swedish group stayed in Leiden and had dinner at either the Mac Donald s, the Burger King or the Domino s. After having dinner we went to the cinema and watched a nice film. On Tuesday we had another trip to a Dutch city. This time we visited our capital city: Amsterdam. We went there by bus with both the Romanian and the Swedish students, and 18

18 of course with all the Dutch students who visited those countries. When we arrived, we walked to the shop where we hired our Yellow Bikes. Together with a guide, we went on a tour through Amsterdam on the bikes in groups. We ve seen a lot of Amsterdam: from all the channels that run through the city, to the PC Hooftstraat, to the Vondelpark. On our trips through the city we had some showers, but all in all it was a very fun tour. After we got back at the Yellow Bike shop, we had two hours for ourselves to shop. While most of the boys went to the McDonald s, the girls went to the Bijenkorf and C&A. A single student tried to change two euro s for Japanese Yen, which unfortunately didn t work. We had to gather again, after those two tours, at the Oude Kerk. The dad of Aletta van Heems told us about that church, as he knows a lot about church clocks. We went completely to the top of the tower, which resulted in a beautiful view over Amsterdam. It was a great day: a perfect mix between learning things about Amsterdam and shopping! On Wednesday, we finished the projects that we had been working on since Monday. We had to finish the actual project but we also had to make a short presentation. Luckily we were almost finished and therefore we could slow down the speed a bit. In order to complete all the tasks of the economics project we had to do a survey with older people in the city center of Sassenheim. This was quite difficult to do with some students that do not speak Dutch; therefore, we decided that only three Dutch students would do the survey, the other students would finish the project. In the evening, after we had been home for some hours, we had dinner with all the exchange groups. We had to prepare our own food, so there were many different things to eat. There were for example pancakes, pasta, salad, cake, ice cream, etc. When we were finally finished eating, Mr. Hoogervorst had prepared a short quiz for us. This was a more or less a multiple-choice quiz. It created a very comfortable and pleasant atmosphere. After the quiz it was optional to watch the Champions League. There were not many students that stayed and watched the game, but the ones that stayed liked it very much and were definitely trying to be incorporated in the football game. Thursday was the big day: the day we had to present our projects. Working on these presentations was fun, though everybody now started to get a little nervous because of the presentations. I had a good feeling about our presentation, but it was way too long, so we had to shorten it a bit. The overall presentation went good, and the other presentations were also very interesting to listen to. Everybody had worked very hard on their presentations, and so the end product was really good. After we had presented our projects, we were expected to be at the beach at half past one. But something went wrong here: all the students were at the beach at half past one, but the teachers weren t! We waited till two o clock, until we decided to go off and to move to either a restaurant to eat pancakes or to the McDonald s (fourth time that week I went there). At half past two, some teachers finally arrived, so we went back to the beach again, only to walk around for maybe half an hour. After that we were allowed to go home again. So maybe this wasn t such a good ending of the excursions, but for the biggest part it was a lot of fun. Our time we spent in Sweden was wonderful, but the time here in the Netherlands was also really good! I had a lot of fun, and I know that everybody else also really enjoyed it. So for the students who go to either Spain, Sweden or Finland, you will enjoy it for sure! 19

19 Uitwisseling Spanje 4 vwo Door Aniek Stroeken Wij zijn met school naar Spanje geweest en hebben daar een supertijd gehad. We waren met een klein groepje van tien leerlingen en 2 leraren, meneer Visbeen en mevrouw Fransen. Er werd van iedereen verwacht om op vrijdag om kwart voor vijf op Schiphol te staan en er werd duidelijk gemaakt dat je NIET te laat mocht komen. Natuurlijk stonden we daar allemaal op tijd en wie waren een kwartier te laat... de leraren. We vlogen op Alicante en kwamen rond 11 uur aan waar we vervolgens nog een uur met de bus moesten rijden naar Murcia. Toen we aankwamen zijn we in de kantine van school wat gaan drinken omdat onze uitwisselingspartners nog les hadden. Natuurlijk hadden de meesten al wel contact gehad met zijn of haar partner maar het was toch anders om ze in het echt te ontmoeten. Bij sommigen liep het communiceren iets minder soepel omdat het niveau Engels van de Spanjaarden toch lager was dan dat van ons. Ze waren ook een stuk jonger. We hebben kort kennisgemaakt want ze moesten weer terug naar de les. In die tijd gingen we naar een museum over de geschiedenis van Murcia, wat best interessant was. Daarna liepen we terug naar de school om onze partners weer te ontmoeten en mee naar hun huis te gaan. De volgende dag gingen we naar een plaatsje aan de kust en mochten we rondlopen op het strand. Dat was erg leuk en we hebben ook met iedereen wat gedronken. 20

20 Op zondag was het familiedag en de meesten gingen ergens lunchen in de stad. Om 6 uur hadden we met iedereen afgesproken om te gaan bowlen. Naast de bowlingbaan was een speelhal en daar hebben we met tafelvoetbal Nederland tegen Spanje gedaan. Het eerst potje was 6 6, en de tweede 7 5 voor Nederland! Maandag hadden de Spanjaarden les en moesten wij aan een project werken. Naast de school was een museum van allemaal oude voorwerpen die de school door de jaren heeft verzameld. Op dinsdag gingen we met de Spanjaarden naar een waterzuiveringbedrijf, een vuilnisbelt om te zien hoe het recyclen van afval in zijn werk gaat en een museum. Het was een erg informatief en leuk dagje maar het duurde wel lang. Donderdag mochten we het project afronden, alleen iedereen had het project al af, dus gingen we de stad in en mocht iedereen voor zichzelf shoppen:). We hebben die dag ook een kathedraal bezocht waar meneer Visbeen natuurlijk helemaal in zijn element was en ons weer wijzer heeft gemaakt met geschiedenisverhalen. Aan het eind van de middag waren de presentaties en ze gingen bij iedereen wel goed. Na de presentaties hadden we een afscheidsfeestje op de school met lekkere hapjes en vervolgens zijn we met z'n allen naar een restaurant gegaan en hebben we een gezellige avond gehad. Iedereen heeft natuurlijk ook afzonderlijk dingen gedaan met zijn of haar partner zoals naar cafeetjes, de stad in of naar de film. De volgende ochtend moesten we alweer vroeg op het vliegveld zijn en iedereen vond het jammer om afscheid te nemen van de partners. We kijken allemaal uit naar wanneer zij naar Nederland komen. 21

21 Internationale week voor v4 Door Jacqueline Borman Leerlingen uit Roemenië, Zweden, Finland en Spanje kwamen in april naar Sassenheim voor hun tegenbezoek in het kader van de uitwisseling. Eerder dit jaar waren onze v4 leerlingen bij hen op bezoek. Op school werd aan projecten gewerkt, daarnaast was er tijd voor uitstapjes naar Leiden en Amsterdam. En natuurlijk was er tijd voor het Bloemencorso. Maandagochtend 23 april heette rector Annechien Verkade alle uitwisselingsleerlingen welkom op het leerplein. Daarna werkten de leerlingen aan hun projecten. Onderwerpen waren migratie en vluchtelingen, voor economie en aardrijkskunde vergrijzing en voor wetenschap duurzame energie. Ook kwam conscious living aan bod, over bewust energiegebruik in je directe leefomgeving. Aan het eind van de week presenteerden de leerlingen hun resultaten. In de Finse presentatie werden o.a. de cultuurverschillen van beide landen behandeld. Zo blijkt dat de Finnen 5 maal per dag eten en dat het altijd in Nederland regent! Ook vertelden zij over hun bezoek aan Vluchtelingenwerk Nederland. Daar spraken de leerlingen met een man uit Ethiopië die, na het succes van zijn eigen politieke partij, in de gevangenis terecht kwam. Via Kenia kwam hij in Nederland en woont nu in Haarlem. Terug kan hij niet meer. Finse presentatie Ook hoorden zij het verhaal van Indifada uit Irak. Zij hielp burgers. Daarvoor kwam zij in de gevangenis terecht en werd ter dood veroordeeld. Zij wist naar Turkije te vluchten en woont inmiddels 12 jaar met man en kinderen in Nederland. Presentatie van de Roemenen over de toeristen in Bollenstreek. Daarbij keken zij o.a. naar de gevolgen die de economische crisis heeft voor het bezoek aan onze streek. Ook vertelden zij wie er allemaal betrokken zijn bij het Bloemencorso. 22

22 (links:) Spaanse presentatie over Ageing of society waarbij o.a. het pensioenstelsel van Nederland en Spanje naast elkaar werden gezet. (rechts:) Zweedse presentatie over duurzame energie. Daarin was aandacht voor de ramp in Tsjernobyl. Public council meeting London (t3) Eind maart sloot t3 de lessen over geweld in Londen af met een public council meeting. De burgemeester van Londen, psychologen, de jongeren, ambulancebroeders, docenten, ouderen, agressieve ouders, de dokter, gehandicapten: alle partijen kregen het woord. De chair leidde alle reacties in goede banen. Alle partijen die bij de rellen in Londen betrokken waren kregen de ruimte om hun standpunt uiteen te zetten. De leerlingen hadden de artikelen over de rellen uit tijdschriften goed bestudeerd en zaten prima in hun rol. 23

23 Hoe maak je een animatiefilm? (v4) Door Lonneke Passenier, coördinator CKV en Kunst De 31 leerlingen die al eerder of later meegingen met Mannheim of Recke, konden donderdag 16 februari mee met een CKV-excursie naar het Filmhuis in Den Haag. Daar kregen zij een workshop animatiefilm en keken zij s middags de film INCEPTION. De leerlingen kregen met een Webwalk informatie over de geschiedenis van animatiefilms en uitleg over het principe van stop-motion. Met de animatietafels van Digital Playground maakten zij op een eenvoudige manier een stop-motion animatiefilm. Tekeningen, klei, touw, papier: alles kon worden gebruikt bij het maken van een animatie. In het tweede deel van de workshop bewerkten de leerlingen hun eigen animatiefilm met geluid, muziek en titels. Sportdagen voor basisscholen Door Jacqueline Borman Leerlingen van de 4 de klassen BSM organiseerden eind mei voor vier basisscholen een sportdag op The Bassets. Maite Bemelman en Eline van der Hulst uit h4b waren op 22 mei contactpersoon voor De Springplank, We waren hier om half 8 en hebben de spelletjes nagelopen. Maite en Eline helpen de kleuters op hun sportdag. 24

24 De kinderen kwamen om half 10 en met z n allen hebben we eerst een warming up gedaan. We gaan door tot half 2 met horde lopen, waterestafette, hockey, korfbal, vlaggetjesroof, de kratjesrace en nog veel meer leuke spelletjes. We eindigen de sportdag met een ijsje. De kinderen vinden het geweldig, iedereen doet heel goed mee. En het verloopt prima, ook dankzij de inzet van zoveel vrijwillige ouders!, besluiten Maite en Eline. De leerlingen van de Kinderburg, het Bolwerk en de Overplaats waren later in de week in goede handen van andere BSM-leerlingen. Die dagen is ook enthousiast gesport en genoten. Naar de nok van de kerk (h5, v5) Door Niels Kok, LO De leerlingen BSM van de vijfde klas havo en vwo mochten als keuzeactiviteit gaan klimmen. In april gingen zij naar Mountain Network, een grote klimhal in de voormalige Sint-Josephkerk in Amsterdam-West. Daar leerden zij alles over het materiaal en het zekeren. En toen op weg naar boven! 25

25 In de hof van Eden met Marcel Möring Door Graa Boomsma Möring koos ervoor in zijn lezing uit te leggen waarom elke roman van hem een andere stijl heeft en las de openingspagina s voor van In Babylon (1996) Dis (2005), Louteringsberg (2010) en Eden, zijn werk in uitvoering dat hij voor het eerst in de openbaarheid bracht. Zestig leerlingen uit de bovenbouw luisterden dinsdag 14 februari anderhalf uur lang stil en aandachtig naar gastschrijver Marcel Möring, wiens recente roman Louteringsberg werd genomineerd voor alle belangrijke literaire prijzen. Daarna stelde een aantal leerlingen vragen, voor de hand liggende wie is uw lievelingsschrijver (Samuel Beckett) maar ook originele, zoals hoe komt u aan de namen voor uw personages? Waarna Möring verhelderende dingen zei over zijn creatie Marcus Kolpa, voorheen Marcus Polak. In Babylon begint met het licht ontluisterende verslag van een oudere joodse man die in een Rotterdams hotel een bezoek aan een hoertje niet overleeft. Möring vermengt een verslaggevertoon met het ooggetuigenverslag van de neef, die zijn oom en zijn eigen joodse verleden nog echt moet leren kennen. Dis kent een zeer boze opening: één woedende woordenstroom zonder interpunctie van de in mei 1945 bevrijde joodse onderduiker Jakob Noach (Shakespeare vroeg zich al af: what s in a name?) die op een gestolen fiets naar Assen rijdt en daar merkt dat de schoenwinkel van zijn familie in de oorlog is omgetoverd tot een NSB-boekwinkel. Er blijft maar één doel over: wraak. In de thrillerachtige vader-dochterroman Louteringsberg is de toon veel berustender als bestsellerauteur Marcus Kolpa zich met dochtertje Becky terugtrekt op een berg ergens in Oost-Nederland nadat zijn vrouw op mysterieuze wijze is verdwenen. Het begin van Eden, de roman waar Möring nu aan werkt, duikt meteen het diepe verleden van de joodse mythen in, ronddolende vertellingen van voortdurend opgejaagde mensen. Na afloop van het gastcollege mocht Möring van een geestdriftige leerlinge uit v5 een pas gekocht exemplaar van Louteringsberg signeren, altijd een aangename activiteit voor een auteur. De afgelopen jaren was een aantal auteurs op onze school te gast: Vonne van der Meer (2004), Bernlef (2005), Kees van Beijnum (2006), Jan Siebelink (2007), A.F.Th. van der Heiden (2008), Robert Anker (2009), Naima El Bezaz (2010) en Joost Zwagerman (2011). 26

26 Model United Nations voor tto5 Door Jesse Torgersen, coördinator tto Dit jaar doen alle tto-leerlingen uit vwo5 mee aan de Model United Nations (MUN). Tijdens het vak Global Studies wordt iedereen grondig voorbereid. Daarna volgt de praktijk van deze (internationale) ervaring: lobbyen, debatteren, onderzoeken en veel interessante contacten op doen. Tijdens een MUN conferentie spelen leerlingen vanuit de hele wereld de Verenigde Naties na. Als vertegenwoordiger van een land debatteren ze in formele stijl over hedendaagse wereldproblematiek. Dit is de 4 e keer dat de RLS meedoet aan een MUN conferentie. Het is de eerste keer dat we deelnemen aan een conferentie in het buitenland! De week voor de voorjaarsvakantie is een groep van 11 leerlingen afgereisd naar Washington DC voor de North American Invitational Model United Nations (NAIMUN). In maart deed een groep in Ankara mee aan de Bilkent Laboratory and International School MUN. In Leiden werd in mei ook deelgenomen aan een MUN. We love DC Door Willemijn van Gerven uit v5a 27 The 14th of February was the day that we, 11 TTO 5 students and 2 teachers departed for Washington DC, United States of America. It was, as promised by our accompanying teachers, a life changing experience with a lot of fun and beautiful memories to bring back home and share with our family and friends. The adventure started when we all gathered at Schiphol that very morning. Everyone was extremely excited and looking forward to our departure. After the eight hour flight, we finally arrived in the United States. The moment you get out of the plane and set foot on American soil is an amazing feeling. First, we went to the hotel to check in, drop of our luggage and have some downtime, as Mr. Torgersen called it. After we had had some time for ourselves, we went out of the hotel to look for a good place to eat. We ended up in a nice Mexican restaurant, with great tortillas and very tasty burritos. After an enjoyable dinner we went back to the hotel, because everyone was pretty tired. A lot of us were happy that there was a great wireless network connection in the lobby, so we could our parents and talk to our friends back home. The next day we went sight seeing. This was really amazing, because one moment we were walking between all kinds of buildings and the next we were standing in a park looking at The White House. Yes, the White House is located in the middle of the city. After we saw the White House, we visited the Washington Monument and the National Mall. This is a square with all kinds of museums. First, we visited the Capitol; this is the tallest building in the whole city of Washington DC. No building may be taller than this, because lady Freedom is on top of the dome and nothing may overpower freedom.

27 After our interesting tour through the Capitol, we had some time for ourselves to visit some museums. Together with some others I went to the Air and Space Museum, I thought this was very interesting. After that, we also visited the Natural History museum. The next day NAIMUN started. NAIMUN, means North American Invitational Model United Nations. First, we visited a short class on the Basics of Parliamentary Procedure. This came in very handy if you didn t have any MUN experience at all, like I did. I learned a lot from this class, that helped us to better understand the committee sessions later that day, where you have to represent your country of origin and the country you are representing during your Committee Sessions. This was a pretty tough job, but I definitely liked doing it. Afterwards, we went to the opening ceremonies and NAIMUN officially started. Later that evening, we all had our first committee session. This session lasted until half past 11 and afterwards we were all very tired. The next morning, we started our day with a visit to the Pentagon. This was an unique experience and we learned a lot. When we got back to the hotel, we had a committee session. After that, we had dinner and later that evening another committee session. After our sessions that evening, Hilltop Madness & Ice Cream Social started. This was a nice event with all kinds of performances, from Irish folk dances to ballet performances, and of course there was ice cream. Saturday, we had two committee sessions of 4 hours duration and that evening there was the Delegate Dance. This was a party for all delegates to have fun, dance and meet other people. I found the Dance a bit boring so with some others I returned to our rooms and went to bed early. Sunday morning, we had our last, but most funny committee session. We voted on the resolutions we had formulated over the previous 5 sessions, and raised money for the charity: water - clean and safe drinking water for people in developing nations. After the last committee sessions, there was the closing ceremony and with that NAIMUN officially came to an end. I really enjoyed that our school took part in NAIMUN and if I could, I would go again next year. I had a great time and I think we had a fantastic group and two amazing chaperones. We had a lot of fun and the time of our life. It really changes your perspective on life. You get to learn a lot about the world in a very short period of time. I want to thank Mr. Torgersen and Mr. van Lente for their great support and for accompanying us on this amazing trip. And I think that I speak for all NAIMUN delegates from the Rijnlands Lyceum, if I say that we loved it and couldn t have wished for better companions than you two. So, once again, thank you very, very much! 28

28 MUNESCO 2012, Turkije Door Daniëlle den Elzen (v5a) Een aantal weken geleden namen we met 17 TTO 5 leerlingen en 2 leraren deel aan een Model United Nations: Educational and Scientific Organisation in Turkije. Stijn van Rest, Harm-Jan Langelaar en de Model United Nations delegatie die naar Ankara ging (Jeffrey van der Krogt, Michael Nelemans en Jarno Rodenburg ontbreken). Na weken van voorbereiding was het dinsdag 13 maart ein-de-lijk zover: we gingen naar Turkije! En om het heel kort te zeggen: het was zeker de moeite waard! Ik heb het echt heel erg naar mijn zin gehad. Op dinsdag zijn we eigenlijk alleen maar bezig geweest met reizen naar Ankara. Nadat we een goede vlucht hadden gehad van Schiphol naar Istanbul, moesten we een visum halen op het vliegveld. Nadat dat gelukt was, zijn we super snel naar de gate gelopen om met het vliegtuig naar Ankara te gaan. Eenmaal aangekomen op Ankara zijn we opgehaald door een busje van het hotel om naar het hotel te gaan. Daar hebben we ons ingecheckt, en zijn we met zijn alles iets gaan eten. Daarna zijn we teruggegaan naar het hotel. Na een beetje gerelaxt te hebben zijn we lekker gaan slapen, de een iets eerder dan de ander. Op woensdagochtend zaten we weer vroeg aan het ontbijt om naar de IOM, the International Organization for Migration, te gaan. We kregen daar een presentatie, om eerlijk te zeggen was wat ze vertelden wel interessant, maar het kwam niet over, waardoor ik bijna niks van de presentatie heb meegekregen. Na deze presentatie zijn we met zijn allen iets gaan eten en daarna met de bus naar de binnenstad gegaan om te kunnen shoppen. Wij hadden de mazzel dat een hele grote bazaar binnen liepen, met allemaal kleine winkeltjes enz.. Ik vond het echt heel erg leuk, en wat me opviel is dat alles echt best wel goedkoop was, in ieder geval voor Nederlandse begrippen. 29

29 Om 4 uur moesten we weer verzamelen en zijn we teruggelopen naar het hotel. Daar kregen we even de tijd om te relaxen en daarna hebben we met zijn allen de MUN conferentie zo goed als mogelijk voorbereid, om daarna net als dinsdag even wat te eten in het restaurantje. Hierna kregen we de kans om nog even te relaxen en heb ik zelf de laatste dingen van de MUN voorbereid, zoals de ambassador s speech. Op donderdagochtend zijn we naar de Nederlandse Ambassade gegaan, en daar kregen we een presentatie over de relatie tussen Nederland en Turkije. Ik vond het een zeer interessante presentatie, en ook een stuk beter als die van woensdag. Daarna zijn we teruggegaan naar het hotel om onze spullen te pakken en om ons om te kleden voor de MUN, die s middags begon. In het begin dat we daar waren, deden we aan informal lobbying, dat wil zeggen dat je met alle mensen daar kan praten en met iedereen een praatje kan maken, ook uit ander comités. Na het lobbyen was de openingsceremonie. Op de openingsceremonie moesten alle ambassadeurs van een land een speech van 1 minuut geven, en vanuit onze school waren Ingmar en ik de ambassadeurs van de landen Iran en Zuid-Korea. Voor de rest was de openingsceremonie eigenlijk best saai. Daarna hadden we het openingsdiner, waar we ook kennis hebben gemaakt met de gastgezinnen, wat best spannend was. Met de gastgezinnen zijn we mee naar huis gegaan en zijn daar lekker gaan slapen. Op vrijdag moesten we binnen onze eigen comités resoluties maken. Resoluties zijn eigenlijk de oplossingen tot problemen, en deze problemen zijn ofwel bestaande problemen, ofwel problemen gecreëerd door het organisatieteam. Zelf discussieerde ik over onderwijs en moest ik het land Zuid- Korea representeren. Wij als groepje waren vrij snel klaar met onze resolutie en ik heb daarna alleen maar door de school rondgelopen, want ik mocht als ambassadeur weg uit ons comité. s Middags hebben wij een aantal oefendebatten gehad, van facebook vs. twitter tot en met 2 Turkse voetbalclubs, en welke dan beter is. Nadat de dag afgelopen was ben ik mijn gastgezin uit eten geweest en hebben we in het winkelcentrum rondgelopen. Op zaterdag begon het echte debatteren binnen je eigen comité. Zelf hadden wij 3 problemen om te discussiëren en alle drie de resoluties hebben het gehaald. Uit deze 3 resoluties moesten wij 1 resolutie selecteren die nog een keer gediscussieerd zou worden maar dan met meerdere comités bij elkaar. De resolutie waarbij ik heb meegeholpen werd dan ook nog een keer gediscussieerd, maar dat was pas de volgende dag. s Avonds ben ik samen met mijn gastgezin naar de film geweest, wat echt een onwijs leuke film was. 30

30 Zondags hadden we discussies in de General Assembly over resoluties van verschillende comités. De resolutie van mijn comité is daar helaas niet gepasseerd. Om 6 uur was de closing ceremony van de MUN. Deze was eigenlijk best wel saai, ik denk dat niemand echt heeft opgelet op wat er werd gezegd. Na de closing ceremony moesten we gedag zeggen tegen iedereen die we hadden leren kennen. Maar gelukkig houden we contact! s Avonds heb ik nog best lang zitten praten met mijn gastgezin ook over de politiek in Turkije, en nog heel veel andere dingen. Op maandagochtend was het dan zover: we gingen weer naar huis. Om half 8 moesten we weer op de school staan dus we moesten vroeg afscheid nemen van het gastgezin. Na een beetje vertraging kwamen we weer aan op Schiphol en konden we weer in ons eigen vertrouwde bedje slapen. Ik heb in Turkije echt een topweek gehad, en de mensen daar waren voor mij heel erg positief. Iedereen daar was hartstikke gastvrij, en ik moet eerlijk zeggen dat ik als meisje er toch wel tegenop zag om naar Turkije te gaan. Maar mij is alles onwijs meegevallen. Wat je wel echt kon merken is dat Ankara eigenlijk geen toeristenstad is en je als toerist dus af en toe wel raar aangekeken wordt, maar het viel eigenlijk ook nog wel mee. Het was een hele gezellige week en als het kon zou ik volgend jaar zo weer teruggaan! Twee bijzondere ervaringen: de MUN-taal en de gastgezinnen Door Stijn van Rest, begeleider en docent maatschappijwetenschappen Wat ons betreft is MUN in Turkije zeker voor herhaling vatbaar. Er is veel geleerd, zoals het bijzondere taalgebruik. Tijdens het congres moesten veel leerlingen erg wennen aan het formele taalgebruik en de specifieke vergaderregels. Ik bestond niet, de afgevaardigden werden geacht namens hun land en dus in de wij-vorm te spreken. Men kreeg niet het woord, but one was recognised. Na het spreken verlieten de afgevaardigden niet het spreekgestoelte, but they yielded the floor back to the chair. Ook het verblijf in gastgezinnen was een ervaring. Gedurende het congres waren de leerlingen in gastgezinnen geplaatst. Omdat de ouders van de leerlingen ongeveer dollar per jaar schoolgeld per kind kunnen betalen, woonden zij ook niet in archetypische Turkse flatjes (zoals sommige leerlingen hadden gevreesd). Een aantal citaten: ik probeerde het aantal kamers in het huis te tellen, maar het lukte niet. Volgens de vader waren het er 62. En: mijn gastslaapkamer heeft een Apple computer en die kamer is groter dan onze woonkamer in Nederland. Andere leerlingen waren verbaasd over de lift in huis en weer anderen werden dagelijks voorgereden in een grote RangeRover of BMW. Hoewel dit misschien niet de culturele ervaring was die we voor ogen hadden, konden de leerlingen wel kennismaken met een heel andere wereld. De wereld van expats en rijke Turken maakte het verschil met de bedelaars en aftandse flatgebouwen elders in de miljoenenstad pijnlijk duidelijk, hetgeen her en der ook wel tot enig ongemak leidde aan de kant van de leerlingen. 31

31 Dioraphte Jongerenliteratuur Prijs (v5) Door Nienke van Dongen (v5a) Voor het derde jaar op rij werd in onze hoofdstad weer de Dioraphte Jongerenliteratuur Prijs uitgereikt: de prijs voor het beste Young-Adults -boek van dit moment. De Brakke Grond in Amsterdam zat vol met bekende en onbekende schrijvers uit Nederland en Vlaanderen. Een drukke bedoening, waar ook vwo 5 leerlingen van het RLS aanwezig waren, op uitnodiging van Stichting Lezen. Onder begeleiding van mevrouw Eradus vertrokken wij met z n allen op 19 april van station Sassenheim. Na wat zoekwerk welk perron nou perron 2 was, en daarna vertraging, kwamen we uiteindelijk toch nog op tijd in Amsterdam. Na een rondleiding door die stad door Maan Bentlage verzorgd, kwamen we aan in de Brakke Grond, waar we ons konden opwarmen met een lekker kopje thee of koffie. De groep met jurylid Ronald Giphart en prijswinnaar Arjen Lubach. In een volle zaal keken we anderhalf uur lang naar interessante interviews met schrijvers en vertalers en natuurlijk naar de uitreikingen van de drie prijzen in de verschillende categorieën: best vertaald, best Nederlands en de publieksprijs. De juryrapporten werden afgewisseld door muziek van de huisband van DWDD, Chef s Special. Na de uitreiking was er de gelegenheid om onder het genot van een frietje, een bitterbal en een drankje nader kennis te maken met de leuke bandleden van Chef s Specials en natuurlijk de schrijvers. Ook waren er boeken aanwezig om te laten signeren met een speciale persoonlijke boodschap. De meeste schrijvers en de vertalers deden dan ook erg hun best op het schrijven van onze namen en het verzinnen van creatieve boodschappen op de voorbladen van hun boek, maar waar de ene schrijver een heel persoonlijk verhaal wist te verzinnen, kwam de andere niet verder dan het woordje voor. Na de gezellige borrel renden we door het regenachtige Amsterdam met de stapel boeken onder onze jas naar de McDonald s. Na dit culinaire hoogstandje dropen wij weer af naar Sassenheim om daar thuis met een zaklamp onder de dekens te beginnen aan onze nieuwe aanwinsten. Een geslaagde dag dus! 32

32 Leerlingen voor de klas, tussentijdse evaluatie (klas 5) Door Jacqueline Borman Begin april was de tussentijdse evaluatie over het project Vissen in eigen vijver. Dat is een project waarbij scholen leerlingen uit 5 havo en 5 vwo willen interesseren voor de keuze van een duale lerarenopleiding van ROS Rijnland. De leerlingen worden door een mentor en de decaan begeleid. Lessen worden gevolgd én gegeven. Kitty van Rooij, decaan en begeleidster van VieV hield op 10 april een tussentijdse evaluatie. Maan (v5), Jessie (v5), Tessy (h5) en Sophie (v5) vertelden over hun ervaringen tot nu toe. Alle vier hadden zij observatielessen gevolgd waarbij ze aantekeningen maakten over de stijl van lesgeven en tips voor zichzelf opschreven. Ik wist al snel welke meiden ik uit elkaar wilde hebben als ik zelf les ging geven, vertelt Maan. Ik geef natuurkunde. Het onderwerp optiek is best lastig met de uitleg over en berekeningen bij de lenzen, daar moet niet alleen de klas maar ook ik goed mijn hoofd bij houden. Ik ga nog een practicum bij mijn begeleidster mevrouw Van Dongen geven. Mijn ervaring? Ik zag het docentschap iets te rooskleurig in, het is hard werken en de voorbereiding kost veel tijd. Maar het is me goed gelukt! Ook de anderen merkten dat de tijd die in lesvoorbereiding gaat zitten tegenvalt. Maar dat is het zeker waard, zegt Jessie die Engels geeft. Als je goed bent voorbereid, sta je zekerder voor de klas. Het is wel wennen om snel van het Nederlands naar het Engels te schakelen, maar deze afwisseling bevalt me wel goed. Jessie geeft Engelse les 33

33 Tessy legt de bijwoordelijke bepaling uit. Sophie geeft haar eerste wiskundeles. Tessy vond de les bijwoordelijke bepaling erg leuk om te doen. Ik wil straks naar de PABO en dit was een goede gelegenheid om al eens voor de klas te staan. En het is me prima bevallen. Net als de andere drie vindt Sophie VieV een goed project. Door het VieV-project leer je meer over jezelf. Het leek me al leuk om later voor de klas te staan, maar nu ben ik erachter gekomen dat het ook echt in me zit. De andere drie VieV-leerlingen zijn het er helemaal mee eens.. Presentatie profielwerkstukken v6 Door Gijsbert Tit, jaarlaagcoördinator v6 Op 23 maart vond op het leerplein de jaarlijkse presentatie plaats van de profielwerkstukken van vwo 6. Met diapresentatie, film, poster of product lieten de leerlingen aan docenten en ouders hun bevindingen uit hun onderzoek zien. Ook V5 was hiervoor uitgenodigd, zij startten met hun profielwerkstuk en konden zo alvast warm draaien. De winnaar wordt bij de diplomering bekend gemaakt. Kijk voor meer informatie op 34

34 Inspire people with words : BBC Speaking Awards (v6) Door Mirjam Vijlbrief, coördinator tto-ib Op zaterdag 10 maart deed Richard Koschny (V6d) voor het RLS mee aan de tweede voorronde voor de BBC Speaking Award die op de British School in Voorschoten werd gehouden. Hij sprak over het onderwerp Is news created by the media?, zijn titel was The media: creator of lies. Bij de Public Speaking Award houden de scholieren een vijf minuten durende speech over een vooraf bepaald onderwerp en beantwoorden dan drie minuten lang vragen over hun speech. Helaas, hij verloor net. Deze prestigieuze wedstrijd, die dit jaar voor de tiende keer wordt georganiseerd, zoekt Nederlands beste sprekers in het Engels. In totaal waren er 157 kandidaten. Meer dan 100 scholen uit alle provincies van Nederland hadden scholieren ingeschreven voor deze competitie, dit is 30% meer dan voorgaande jaren. De Engelse spreekvaardigheid van de kandidaten wordt getoetst evenals andere aspecten van spreken in het openbaar. Tien kandidaten mogen door naar de kwart finale op 31 maart in Nieuwegein, waar scholieren vanuit het hele land samen komen en strijden om een plek in de nationale finale. RLS-er Runner up in BBC Digital Voice (v6) Door Mirjam Vijlbrief, coördinator tto-ib Ondanks alle support heeft Maarten Moolenaar (v6d) de Digital Voice Award 2012 niet gewonnen, maar wel de tweede prijs gehaald! Qua prijs maakte het niet uit, Maarten ging ook met een e-reader naar huis. Het was 17 april een lange dag, alle BBC Awards werden (voor de tiende keer) uitgereikt en er was veel aandacht voor de speakers en writers. Het niveau van de deelnemers lag hoog en we mogen trots zijn op Maarten. Helaas is zijn filmpje niet vertoond. Ook heeft hij er deze foto aan overgehouden, vereeuwigd met Aaron Heslehurst. Hij presenteerde de finale. Aaron is sinds 2002 presentator van het economische nieuws bij BBC World News en werd in de Daily Telegraph Wealth Management Awards van 2009 door het Britse publiek verkozen tot "Best Industry Commentator of the Year". Digital Voice Award is, net als de Public Speaking Award en Young Writers Award, een prijs van de BBC. Zij organiseren dit samen met de English-Speaking Union (ESU) and the Netherlands-England Society (GNE). 35

35 Drie geslaagde Pre-University leerlingen Door Jacqueline Borman Drie vwo 6-ers behaalden afgelopen vrijdag hun diploma Pre-University aan de Universiteit Leiden. Zij volgden anderhalf jaar lang naast school ook colleges aan de Universiteit Leiden in het kader van het Pre- University project. Alle drie slaagden ze met hele mooie resultaten waarvan één cum laude. Anne van der Put (met cum laude geslaagd), Floortje de Koning en Iris Koele kijken met veel plezier terug op de afgelopen tijd. Pre- University heeft nog meer opgeleverd dan ik dacht, vertelt Iris. Iris, Anne en Floortje met hun diploma De wetenschap is nu geen onbekend begrip meer, we hebben het zelf kunnen ervaren met een onderzoek dat we dit jaar hebben uitgevoerd via de Universiteit Leiden. Hoewel het veel tijd en inspanning heeft gekost, heeft Pre-University wel de doorslag gegeven voor mijn studiekeuze Psychologie. Bij mij werkte het ook zo, vertelt Floortje. Ik wilde al rechten studeren, maar nu weet ik zeker dat dit bij me past. Ik heb hoorcolleges van twee hoogleraren gevolgd en met medestudenten een rechtszaak voorbereid en uitgevoerd. Ik heb veel zin in volgend jaar. Ook Anne is heel positief: Het leuke aan het Pre vond ik de combinatie van diversiteit en diepgang. Onderwerpen uit alle hoeken van de wetenschap worden behandeld. In het tweede blok volgden we werkgroepen over specifieke onderwerpen die we zelf mochten kiezen. Voor eigen studie over onderwerpen die we zelf interessant vonden was in het vierde blok alle tijd. Ik zal de kennis zeker kunnen gebruiken bij mijn vervolgstudie University College in Maastricht. Om aan Pre-University te mogen deelnemen moet het eindcijfer in vwo 4 minimaal een 8 zijn. In totaal deden er 92 leerlingen uit de regio mee, zes slaagden met cum laude. Varia Mooi Koffieconcert Door Marja Schuring Zondag 4 maart genoten zo n 100 bezoekers van het jaarlijkse Koffieconcert op onze school. Dit jaar waren er weer blazers bij het concert, er werd klarinet en dwarsfluit gespeeld. Ook was er muzikaal talent te bewonderen op piano en gitaar. Speciaal deze zondag was het optreden van het Jeugdsymfonieorkest Bollenstreek, waar RLS-leerlingen in spelen maar waar voor deze gelegenheid leerlingen bij zongen. De presentatie was in professionele handen bij leerling Emmy Thans uit 6V 36

36 Leerling Iris Koele regelde alles tussen orkest en school, zij en Rengert Eggink spelen in het orkest. Zij brachten o.a. Conquest of paradise van Vangelis (arr. E. Waerts) en Ancient Dances and Airs for Lute ten gehore. De band New York Citizens, die nu drie jaar bestaat en eigen nummers schrijft, sloot af met Final kiss.. Links: Hilde Betting en Nienke van Dongen uit V5 met Sweet goodbyes van Krezip. Rechts: Boris van de Aardweg, Martijn den Os (gitaar) en Jari van Werkhoven uit V6 met Plastic Trees van Radiohead, Until The Day Is Done van R.E.M en Hurt van Johnny Cash Wat vinden we leuk? Leerlingenfeedback Door Jacqueline Borman M3 leerlingen waren 5 april extra naar school gekomen om Stationery Team te adviseren over hun ontwerpen. Dit bedrijf is een grote uitgeverij gespecialiseerd in back-to-school producten van verschillende merken als O Neill, Esprit, Paul Frank en Vans. Voor hun lijn wilden zij de mening hebben van hun doelgroep: middelbare scholieren. Een uurtje bekritiseerde mavo 3 de designs op ringbanden, het moeilijkste product. Als dat in orde is, lukt de rest, van etui tot pen, ook. Een leuk design maar een saaie kleur, een mooi design maar het randje moet net aan de andere kant, alle adviezen nam het bedrijf mee naar huis. Bijschrift: Jolanda de Vries, technisch onderwijsassistent, begeleidt het onderzoek van het Stationery Team. 37

37 Van de decaan Door mevrouw Van Rooij Studiekeuze? De meeste eindexamenleerlingen hebben hun studiekeuze al bepaald of volgen de Keuzedriedaagse (hva en uva), Late beslisserdagen of Last Minute dag of gaan langs bij Chooz (mbo) om er achter te komen wat ze willen gaan studeren. Als uw kind nog helemaal geen studiekeuze kan maken kan hij /zij ook het Oriëntatiejaar van de UvA/HvA volgen. Onder begeleiding van een coach wordt gedurende 4-5 maanden gewerkt aan het kiezen van een passende studie. Kijk voor meer info op: Goed voorbereid beginnen Om beter voorbereid aan de studie te beginnen, bieden InHolland (voor de Pabo: Taal en Rekenen) en de Hogeschool van Amsterdam cursussen aan om de kennis bij te spijkeren of om een vak te halen dat niet in het profiel zit. De universiteit van Utrecht biedt de Utrecht Summer School aan. Gedurende een week kan uw kind workshops volgen op het gebied van Science, Art & Design, Language, Social Science, Law & Economics, Culture en Life Science. Hij ontmoet veel internationale studenten en dat is leuk! Meer info op: De Vrije Universiteit van Amsterdam heeft iets soortgelijks. Ook een cursus WiAof WiB in de zomer behoort tot de mogelijkheden (Universiteit van Amsterdam). Keuzegids Mbo, Hbo en Universiteiten Met de Keuzegids kunt u zien waar uw kind het beste kan studeren (welke opleidingen zijn de beste)? Dus als u studies op kwaliteit wilt vergelijken.bezoek deze webpagina! Kijk op en onder Handig en dan onder Opleidingen. Schitterende nieuwe pagina met alle info over instellingen, sectoren, opleidingen en stad. Klik op tab opleidingen en kies een opleiding. Op die pagina staat een link naar de Keuzegids. U kunt die pagina nu ook vanuit thuis bekijken. Dat is mooi! Maar daarvoor moet u zich eerst aanmelden als ouder van.. Kijk ook eens op Waar gaat uw kind studeren? Om te helpen bij de keuze voor de opleiding die bij uw kind past kunt u bekijken. Hier vindt u de 2500 opleidingen op hogescholen en universiteiten in heel Nederland op een rij. U kunt hier alle opleidingen met elkaar vergelijken. Uw kind kan aangeven wat hij/zij belangrijk vindt. Er zijn meer dan 60 criteria waar hij uit kan kiezen; zoals de kwaliteit van de opleiding, de toelatingseisen, het aantal kroegen in de stad. Vervolgens krijgt hij een overzicht met de scores van de diverse opleidingen. Dit overzicht kunt u ook downloaden of opslaan. Lentefeest 16 maart Foto s Laurens Lindhout 38

38 Vulde u al uw adres in op het Webportaal? Graag wil het RLS uw mailadres ontvangen omdat wij overgaan op digitale informatievoorziening. Vul daarom vandaag nog uw adres in op het Webportaal. Alvast hartelijk dank! Hoe komt u op het webportaal? Er zijn twee manieren om op het webportaal te komen. 1. Via Klik op de homepage van onze website onder kopje Ouders de link (webportaal ouders) aan om op het webportaal in te loggen. 2. Via Door dit adres handmatig op internet in te typen kunt u inloggen op het webportaal. Uw inlogcode In oktober ontving u (en ook uw kind) de inlogcode. Mocht uw inlogcode niet werken of bent u die kwijt, vraag dan uw code op via Ook kunt u voor hulp de administratie bellen: Uw adres, waarom is dat zo belangrijk? Het RLS gebruikt uw adres voor het versturen van informatie. Dat gebeurt op den duur niet meer per brief. Daarom is het van belang dat uw adres klopt. U kunt uw adres, en uw mobiele nummer, zelf wijzigen in het webportaal. Alvast hartelijk dank voor het up-to-date houden van uw adres! 39

Dutch survival kit. Vragen hoe het gaat en reactie Asking how it s going and reaction. Met elkaar kennismaken Getting to know each other

Dutch survival kit. Vragen hoe het gaat en reactie Asking how it s going and reaction. Met elkaar kennismaken Getting to know each other Dutch survival kit This Dutch survival kit contains phrases that can be helpful when living and working in the Netherlands. There is an overview of useful sentences and phrases in Dutch with an English

Nadere informatie

Understanding and being understood begins with speaking Dutch

Understanding and being understood begins with speaking Dutch Understanding and being understood begins with speaking Dutch Begrijpen en begrepen worden begint met het spreken van de Nederlandse taal The Dutch language links us all Wat leest u in deze folder? 1.

Nadere informatie

Handleiding The very hungry caterpillar. Eric Carle

Handleiding The very hungry caterpillar. Eric Carle Handleiding The very hungry caterpillar Eric Carle In the light of the moon a little egg lay on a leaf. One Sunday morning the warm sun came up and pop! - out of the egg came a tiny and very hungry caterpillar.

Nadere informatie

- werkwoord + ed ( bij regelmatige werkwoorden ) - bij onregelmatige werkwoorden de 2 e rij ( deze moet je dus uit je hoofd leren )

- werkwoord + ed ( bij regelmatige werkwoorden ) - bij onregelmatige werkwoorden de 2 e rij ( deze moet je dus uit je hoofd leren ) PAST SIMPLE TENSE ( onvoltooid verleden tijd ) Hoe? vervoeging - werkwoord + ed ( bij regelmatige werkwoorden ) - bij onregelmatige werkwoorden de 2 e rij ( deze moet je dus uit je hoofd leren ) van bijv,

Nadere informatie

Juli 2015. Aan alle ouders/verzorgers en kinderen van De Bongerd, Het is alweer bijna het einde van het schooljaar. Tijd voor de Engelse schoolkrant!

Juli 2015. Aan alle ouders/verzorgers en kinderen van De Bongerd, Het is alweer bijna het einde van het schooljaar. Tijd voor de Engelse schoolkrant! Juli 2015 Aan alle ouders/verzorgers en kinderen van De Bongerd, Het is alweer bijna het einde van het schooljaar. Tijd voor de Engelse schoolkrant! Als ik door de school loop, hoor ik regelmatig uit de

Nadere informatie

Comics FILE 4 COMICS BK 2

Comics FILE 4 COMICS BK 2 Comics FILE 4 COMICS BK 2 The funny characters in comic books or animation films can put smiles on people s faces all over the world. Wouldn t it be great to create your own funny character that will give

Nadere informatie

Main language Dit is de basiswoordenschat. Deze woorden moeten de leerlingen zowel passief als actief kennen.

Main language Dit is de basiswoordenschat. Deze woorden moeten de leerlingen zowel passief als actief kennen. Lesbrief Les 1.1: On my way Main language Dit is de basiswoordenschat. Deze woorden moeten de leerlingen zowel passief als actief kennen. Nouns: train, tram, bus, car, bike, plane, boat, underground, stop,

Nadere informatie

1. In welk deel van de wereld ligt Nederland? 2. Wat betekent Nederland?

1. In welk deel van de wereld ligt Nederland? 2. Wat betekent Nederland? First part of the Inburgering examination - the KNS-test Of course, the questions in this exam you will hear in Dutch and you have to answer in Dutch. Solutions and English version on last page 1. In welk

Nadere informatie

Als je zo'n zinnetje moet leren dan weet je best al wat woorden van dit zinnetje.

Als je zo'n zinnetje moet leren dan weet je best al wat woorden van dit zinnetje. ENGLISH, WE WILL DO BETTER! LESSON FIVE Beste leerling! Fijn dat je er nog steeds aan werkt om je kennis van de Engelse taal te verbeteren! Daar zul je straks in de brugklas veel voordeel van hebben! HOE

Nadere informatie

Update Empowermentproject Awasi Kenia september 2013

Update Empowermentproject Awasi Kenia september 2013 Update Empowermentproject Kenia september 2013 Het Empowerment-project in Kenia van de Rotaryclub Rhenen-Veendaal begint aan de derde fase: een derde en laatste bezoek, met een Empowerment workshop voor

Nadere informatie

Grammatica uitleg voor de toets van Hoofdstuk 1

Grammatica uitleg voor de toets van Hoofdstuk 1 Grammatica uitleg voor de toets van Hoofdstuk 1 Vraagzinnen: Je kunt in het Engels vraagzinnen maken door vaak het werkwoord vooraan de zin te zetten. Bijv. She is nice. Bijv. I am late. Bijv. They are

Nadere informatie

een kopie van je paspoort, een kopie van je diploma voortgezet onderwijs (hoogst genoten opleiding), twee pasfoto s, naam op de achterkant

een kopie van je paspoort, een kopie van je diploma voortgezet onderwijs (hoogst genoten opleiding), twee pasfoto s, naam op de achterkant Vragenlijst in te vullen en op te sturen voor de meeloopochtend, KABK afdeling fotografie Questionnaire to be filled in and send in before the introduction morning, KABK department of Photography Stuur

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF TTO en FLE September 2015

NIEUWSBRIEF TTO en FLE September 2015 NIEUWSBRIEF TTO en FLE September 2015 Nieuwsbrief september 2015 Welkom Terugblik studiereis 6 FLE Belangrijke data TTO/FLE 2015-2016 Programma 3TTO-reis Norwich Welkom! Hierbij ontvangt u de nieuwsbrief

Nadere informatie

Interactive Grammar leert de belangrijkste regels van de Engelste spelling en grammatica aan.

Interactive Grammar leert de belangrijkste regels van de Engelste spelling en grammatica aan. Interactive Grammar Interactive Grammar leert de belangrijkste regels van de Engelste spelling en grammatica aan. Doelgroep Interactive Grammar Het programma is bedoeld voor leerlingen in de brugklas van

Nadere informatie

Things to do before you re 11 3/4

Things to do before you re 11 3/4 Counting Crows 1 Things to do before you re 11 3/4 Lees de tekst en beantwoord de vragen. - Maak deze zin af: De schrijver van de tekst vindt dat kinderen - Welke dingen heb jij wel eens gedaan? Kruis

Nadere informatie

Fans talking about Martin

Fans talking about Martin Fans about Martin Wat vind jij van Martin Garrix? 1 read Fans talking about Martin Martin Garrix is a world famous DJ from Holland. Yesterday we interviewed two of Martin s fans. This is what they said.

Nadere informatie

read beroepen in de toekomst. beroepen van vroeger.

read beroepen in de toekomst. beroepen van vroeger. 1 What do you want to be? Lees de tekst. Kruis daarna één van de zinnen aan. De tekst gaat over beroepen in de toekomst. beroepen van vroeger. grow up job future choose space groot worden baan toekomst

Nadere informatie

Mondeling tentamen Havo - ERK niveau B1 / B1 +

Mondeling tentamen Havo - ERK niveau B1 / B1 + Mondeling tentamen Havo - ERK niveau B / B + Het mondeling voor Engels Havo duurt 5 minuten en bestaat uit een gesprek met je docent waarin de volgende onderdelen aan de orde komen: *Je moet een stukje

Nadere informatie

Deze tekst gaat over Engelse en Amerikaanse feesten. Ken je deze feesten?

Deze tekst gaat over Engelse en Amerikaanse feesten. Ken je deze feesten? 1 Let s celebrate! read Deze tekst gaat over Engelse en Amerikaanse feesten. Ken je deze feesten? Let s celebrate! Guy Fawkes Night People in Britain celebrate Guy Fawkes Night. It s on the 5th of November.

Nadere informatie

Houdt u er alstublieft rekening mee dat het 5 werkdagen kan duren voordat uw taalniveau beoordeeld is.

Houdt u er alstublieft rekening mee dat het 5 werkdagen kan duren voordat uw taalniveau beoordeeld is. - Instructie Deze toets heeft als doel uw taalniveau te bepalen. Om een realistisch beeld te krijgen van uw niveau,vragen we u niet langer dan één uur te besteden aan de toets. De toets bestaat uit twee

Nadere informatie

Night news. Fact sheets. Worksheet

Night news. Fact sheets. Worksheet 1 Night news read Het liedje van Caro Emerald speelt zich s nachts af. Lees twee nieuwsberichten die met nacht te maken hebben. Nieuwsbericht 1 Nieuwsbericht 2 Clouds block view for meteor watchers Do

Nadere informatie

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g S e v e n P h o t o s f o r O A S E K r i j n d e K o n i n g Even with the most fundamental of truths, we can have big questions. And especially truths that at first sight are concrete, tangible and proven

Nadere informatie

a Lees de vakantie-ideeën in een tijdschrift bij opdracht 1. Welke vakantie past het beste bij de mensen hieronder? Schrijf de vakantieplaats op.

a Lees de vakantie-ideeën in een tijdschrift bij opdracht 1. Welke vakantie past het beste bij de mensen hieronder? Schrijf de vakantieplaats op. 1 What s that? Lees de tekst en kruis de juiste beschrijving van de tekst aan. A In dit verslag vertelt iemand over de reizen die hij allemaal heeft gemaakt. B In deze quiz kun je uitzoeken welke vakantie

Nadere informatie

Tweetalig vwo op Eijkhagen. That s interesting!

Tweetalig vwo op Eijkhagen. That s interesting! Tweetalig vwo op Eijkhagen That s interesting! Meer dan 75% van de lessen in het Engels Find out if TTO is right for you! Wat is tweetalig onderwijs? Als je kiest voor het tweetalige vwo van Eijkhagen

Nadere informatie

Roemenië Romania - Rumänien

Roemenië Romania - Rumänien Roemenië Romania - Rumänien Oktober 2013 - October 2013 In oktober 2013 zijn wij voor het eerst, op eigen kosten en gelegenheid, afgereisd naar Roemenië. In October 2013, we travelled for the first time,

Nadere informatie

k ga naar school go to school

k ga naar school go to school Nederlandstalig onderwijs k ga naar school go to school Nederlands English k ga naar school go to school Wat heb ik goed geslapen. Mama helpt me bij het wassen en aankleden. Ze vertelt me dat ik mijn knuffel

Nadere informatie

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016 www.iuscommune.eu Dear Ius Commune PhD researchers, You are kindly invited to attend the Ius Commune Amsterdam Masterclass for PhD researchers, which will take place on Thursday 16 June 2016. During this

Nadere informatie

Buy Me! FILE 5 BUY ME KGT 2

Buy Me! FILE 5 BUY ME KGT 2 Buy Me! FILE 5 BUY ME KGT 2 Every day we see them during the commercial break: the best products in the world. Whether they are a pair of sneakers, new mascara or the latest smartphone, they all seem to

Nadere informatie

Reception at Town Hall by Major G.D.Renkema Potluck Dinner. A day in Nijkerk, tour points of interest. Eemhof park, by bike

Reception at Town Hall by Major G.D.Renkema Potluck Dinner. A day in Nijkerk, tour points of interest. Eemhof park, by bike 2009, uitwisseling van jongeren uit Schenectady naar Nijkerk Hieronder kunt u het programma van de jeugd uitwisseling 2009 vinden. Een verslag van een bepaalde dag kunt u vinden door in het programma op

Nadere informatie

Malala Ken je Malala? Wat weet je al van haar?

Malala Ken je Malala? Wat weet je al van haar? 1 Malala Ken je Malala? Wat weet je al van haar? About Malala Malala Yousafzai comes from Pakistan. She was born on the 12th of July in 1997. When she was 14 years old she started a blog on the Internet.

Nadere informatie

CHRISTELIJKE SCHOLENGEMEENSCHAP VINCENT VAN GOGH TTO. Tweetalig onderwijs Havo VWO

CHRISTELIJKE SCHOLENGEMEENSCHAP VINCENT VAN GOGH TTO. Tweetalig onderwijs Havo VWO CHRISTELIJKE SCHOLENGEMEENSCHAP VINCENT VAN GOGH TTO Tweetalig onderwijs Havo VWO Open dag 8 februari 2014 Inhoud Tweetalig onderwijs: ontdek de wereld! Wat is tto? Toelatingseisen Informatie voor ouders

Nadere informatie

De Cambridge English presentatie voor de leerlingen. Jane West & Fokke de Jong (docenten Engels)

De Cambridge English presentatie voor de leerlingen. Jane West & Fokke de Jong (docenten Engels) De Cambridge English presentatie voor de leerlingen Jane West & Fokke de Jong (docenten Engels) CAMBRIDGE CERTIFICATE Da Vinci 2015-2016 WHO IS IT FOR? -- IT IS FOR YOU! - Do this programme if you are

Nadere informatie

9 daagse Mindful-leSs 3 stappen plan training

9 daagse Mindful-leSs 3 stappen plan training 9 daagse Mindful-leSs 3 stappen plan training In 9 dagen jezelf volledig op de kaart zetten Je energie aangevuld en in staat om die batterij op peil te houden. Aan het eind heb jij Een goed gevoel in je

Nadere informatie

Meet your mentor and coach

Meet your mentor and coach Young Professional Program The importance of having a mentor in business Meet your mentor and coach What do Larry Page, and Steve Jobs have in common? They ve all received guidance from mentors. Yes even

Nadere informatie

Discover FILE 6 DISCOVER BK 2

Discover FILE 6 DISCOVER BK 2 Discover FILE 6 DISCOVER BK 2 Your favourite pizza, a Rolls Royce, your favourite movie... All these things have to be made before we can eat or enjoy them! In this file you will discover how things are

Nadere informatie

jaargang 2, nr. 3, 19-02-2015 Beste ouders,

jaargang 2, nr. 3, 19-02-2015 Beste ouders, Beste ouders, Dit is de derde TTO nieuwsbrief. Hartelijk dank voor de positieve reacties. Helaas is gebleken dat de nieuwsbrief niet bij alle ouders aankomt. Mocht u horen dat een ouder deze niet heeft

Nadere informatie

Look ahead. Find out. Worksheet. BLT Sandwich

Look ahead. Find out. Worksheet. BLT Sandwich 1 Look ahead Bekijk de tekst hieronder. Wat voor een tekst is dit? boodschappenlijst voor een feest menu voor een feestmaaltijd recept voor een bijzondere lunch BLT Sandwich Most people eat this sandwich

Nadere informatie

The Official Newsletter of Projects Abroad Bolivia

The Official Newsletter of Projects Abroad Bolivia The Official Newsletter of Projects Abroad Bolivia www.projects-abroad.net May 2013 1 Hi all, Carmen Herbas Country Director Welcome to the May edition of our Newsletter for Projects Abroad Bolivia. This

Nadere informatie

Empowerment project. Driejarig project van Rotaryclub Rhenen-Veenendaal

Empowerment project. Driejarig project van Rotaryclub Rhenen-Veenendaal Empowerment project Awasi Kenya Driejarig project van Rotaryclub Rhenen-Veenendaal Empowerment*van* kinderen*in*kenia De#afgelopen#drie#jaren# hebben#we#met#steun#van#de# Rotaryclub##Rhenen: Veenendaal#een#

Nadere informatie

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education *0535502859* DUTCH 0515/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30 April 2010 No Additional

Nadere informatie

Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland

Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland 1. Londen In Londen kunnen gebruikers van een scootmobiel contact opnemen met een dienst

Nadere informatie

Group 2a 1. How many children do you have in your class?

Group 2a 1. How many children do you have in your class? Drop Out Center Questions March 12&13 Group 2a 1. How many children do you have in your class? Ik heet Vinayagamoorthy, ik ben 13 jaar oud en ik zit in groep 6 hier. Ik zit op een openbare school met alleen

Nadere informatie

Stonesvertalingen VMBO-TL klas 3. Chapter 1. Stone 1. Zo toon je interesse in iemand. Zo vertel je wat er aan de hand is. Zo leef je met iemand mee

Stonesvertalingen VMBO-TL klas 3. Chapter 1. Stone 1. Zo toon je interesse in iemand. Zo vertel je wat er aan de hand is. Zo leef je met iemand mee Stonesvertalingen VMBO-TL klas 3 Chapter 1 Stone 1 Zo toon je interesse in iemand How do you feel? How is life? What's wrong with you? What's bothering them? You look happy. You seem worried. Hoe voel

Nadere informatie

Opstartles 10. EXTRA Oefenen met woorden bij de lessen

Opstartles 10. EXTRA Oefenen met woorden bij de lessen www.edusom.nl Opstartles 10. EXTRA Oefenen met woorden bij de lessen Het is belangrijk om veel woorden te leren. In deze extra les vindt u extra woorden bij de Opstartlessen 1 t/m 5. Kijk ook eens naar

Nadere informatie

Julia. Brest verslag door: Rutger v/d Steen

Julia. Brest verslag door: Rutger v/d Steen The trip to Brest was very fun! I waked up on half past five. Then we go to Schiphol and we going in the airplane. When we are in Brest, we going to the Oceanopolis. There are fun penguins and other animals.

Nadere informatie

1. Ieder jaar wordt een BKM georganiseerd door de Stichting Boeroe Kon Makandra. Vind je dit aantal goed of zou het moeten worden veranderd?

1. Ieder jaar wordt een BKM georganiseerd door de Stichting Boeroe Kon Makandra. Vind je dit aantal goed of zou het moeten worden veranderd? Uitslag enquete 2013 Tussen 16 oktober en 7 november 2013 hebben wij reacties gehad op onze enquete. 1. Ieder jaar wordt een BKM georganiseerd door de Stichting Boeroe Kon Makandra. Vind je dit aantal

Nadere informatie

This evening on TV: Glee Lees de tekst en beantwoord de vraag. Waar speelt Glee zich af? This evening on TV: Glee. Fact sheet.

This evening on TV: Glee Lees de tekst en beantwoord de vraag. Waar speelt Glee zich af? This evening on TV: Glee. Fact sheet. 1 This evening on TV: Glee Lees de tekst en beantwoord de vraag. Waar speelt Glee zich af? This evening on TV: Glee In the Glee club, the pupils sing famous songs from Britney Spears to One Direction,

Nadere informatie

DE VERLEDEN TOEKOMENDE TIJD

DE VERLEDEN TOEKOMENDE TIJD 1 Grammatica les 12 THE FUTURE PAST TENSE DE VERLEDEN TOEKOMENDE TIJD 12.1 FUTURE PAST Als je over het verleden praat, maar iets wilt vertellen over wat toen in de toekomst was, gebruik je ook de Future,

Nadere informatie

special offer De appels zijn in de a. Ze zijn vandaag extra goedkoop. de arm arm Ik kan vandaag niet zo goed schrijven, want ik heb pijn in mijn a.

special offer De appels zijn in de a. Ze zijn vandaag extra goedkoop. de arm arm Ik kan vandaag niet zo goed schrijven, want ik heb pijn in mijn a. Woordenlijst bij hoofdstuk 3 (Engels) de agenda agenda Ik schrijf de afspraak in mijn a. de aanbieding special offer De appels zijn in de a. Ze zijn vandaag extra goedkoop. de arm arm Ik kan vandaag niet

Nadere informatie

Nieuw thema: Thema: Dieren. Van 14 februari tot 11 maart 2011. Week 7 maart- 11 maart:

Nieuw thema: Thema: Dieren. Van 14 februari tot 11 maart 2011. Week 7 maart- 11 maart: Nieuw thema: Thema: Dieren. Van 14 februari tot 11 maart 2011 Week 14 feb. 18 feb. : Week 21 feb. 25 feb.: Week 28 feb-4 maart: Week 7 maart- 11 maart: dieren op het land dieren in de lucht dieren in de

Nadere informatie

Uw bedrijf. 19 nov - 23 nov. 11 mar - 15 mar. 1 mei - 3 mei. Wat hebben wij u te bieden? Wie zijn wij?

Uw bedrijf. 19 nov - 23 nov. 11 mar - 15 mar. 1 mei - 3 mei. Wat hebben wij u te bieden? Wie zijn wij? Wie zijn wij? Studievereniging i.d is de studievereniging van Industrieel Ontwerpen aan de TU Delft. Met 2700 leden is zij een van de grootste en actiefste studieverenigingen van Delft. Studievereniging

Nadere informatie

Het liedje van Jessie J gaat over wat je kunt kopen. Lees het informatiebord van het winkelcentrum. Hoe heet dit winkelcentrum?

Het liedje van Jessie J gaat over wat je kunt kopen. Lees het informatiebord van het winkelcentrum. Hoe heet dit winkelcentrum? 1 Shopping mall Het liedje van Jessie J gaat over wat je kunt kopen. Lees het informatiebord van het winkelcentrum. Hoe heet dit winkelcentrum? The Tower - Shopping mall 1 Bookshop Blackwell s Waterstones

Nadere informatie

Ontpopping. ORGACOM Thuis in het Museum

Ontpopping. ORGACOM Thuis in het Museum Ontpopping Veel deelnemende bezoekers zijn dit jaar nog maar één keer in het Van Abbemuseum geweest. De vragenlijst van deze mensen hangt Orgacom in een honingraatpatroon. Bezoekers die vaker komen worden

Nadere informatie

Danica Jiernes Madrid, 17 years

Danica Jiernes Madrid, 17 years Danica Jiernes Madrid, 17 years City of Malabon University (CMU) Bachelor of Secondary Education Major in Mathematics Mother s Occupation: Housewife (huisvrouw) Welder (lasser) I choose mathematics as

Nadere informatie

POKHARA : FEBRUARI 2012 JAARGANG 1, NR. 2

POKHARA : FEBRUARI 2012 JAARGANG 1, NR. 2 Stichting Wij helpen Nepal Nieuwsbrief POKHARA : FEBRUARI 2012 JAARGANG 1, NR. 2 Nieuws van ons. Glimlach van een kind Hallo allemaal, Wij zijn op 1 januari 2012 begonnen aan onze reis naar Nepal. Nu zijn

Nadere informatie

Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015

Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015 Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015 Tijd 09.15 09.45 Je bent op de Open dag, wat nu? Personal welcome international visitors 10.00 10.45 Je bent op de

Nadere informatie

World Class Aviation Academy

World Class Aviation Academy World Class Aviation Academy Opleidingen voor luchtvaarttechnici moeten voorop lopen Hoogwaardig vliegtuigonderhoud is een onmisbare randvoorwaarde voor het leveren van topprestaties van de luchtvaartsector.

Nadere informatie

A G E N D A. Project DANS Inloopochtend als afsluiting van het project DANS. 15.00 uur begin van de voorjaarsvakantie

A G E N D A. Project DANS Inloopochtend als afsluiting van het project DANS. 15.00 uur begin van de voorjaarsvakantie W E E K B R I E F 24 19 februari 2016 Datum Omschrijving A G E N D A 16, 18 en 23 februari Definitieve adviesgesprekken VO voor groep 8 Woensdag 24 februari 8.30 9.30 uur Project DANS Inloopochtend als

Nadere informatie

In touch with the Dutch. Ghislaine Giezenaar

In touch with the Dutch. Ghislaine Giezenaar In touch with the Dutch Ghislaine Giezenaar The Dutch language What is Dutch? Some facts and figures Language and culture test Dutch = Nederlands Nederlands (Dutch) = the native language for the people

Nadere informatie

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education *7261263430* DUTCH 0515/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30 April 2011 No Additional

Nadere informatie

Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015

Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015 Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015 Tijd 09.15 09.45 Je bent op de Open dag, wat nu? Personal welcome international visitors 10.00 10.45 Je bent op de

Nadere informatie

English is everywhere. hi morning mouse cool help desk hello computers mail school game. Lees de tekst. Omcirkel de Engelse woorden.

English is everywhere. hi morning mouse cool help desk hello computers mail school game. Lees de tekst. Omcirkel de Engelse woorden. one English is everywhere Test Luister naar wat Daniel vertelt. Welke Engelse woorden hoor je? Kruis ze aan. hi morning mouse cool help desk hello computers mail school game Lees de tekst. Omcirkel de

Nadere informatie

Een groot moment binnen Stichting Chimwemwe Malawi; De kleuterschool in Mkandira is geopend!

Een groot moment binnen Stichting Chimwemwe Malawi; De kleuterschool in Mkandira is geopend! Een groot moment binnen Stichting Chimwemwe Malawi; De kleuterschool in Mkandira is geopend! Op 23 februari 2015 was het zo ver; de eerste kleuters kwamen naar de spiksplinternieuwe school in Mkandira.

Nadere informatie

voor jongeren tussen de 15 en 21 jaar

voor jongeren tussen de 15 en 21 jaar S U M M E R S C H O O L 2 0 1 3 voor jongeren tussen de 15 en 21 jaar NV VERSE BEKKEN maandag 19 tot en met vrijdag 23 augustus van 11.00 18.00 uur in Groningen (tijdens festival Noorderzon!) Locatie Theaterwerkplaats

Nadere informatie

studeerkamer open haard bad douche https://www.homeswapinternational.com/greatbritain-cheltenham garage car exchange / use of car study

studeerkamer open haard bad douche https://www.homeswapinternational.com/greatbritain-cheltenham garage car exchange / use of car study Madness 1 Home swap Flash info read Bekijk de website en lees de tekst. Wat is het Nederlandse woord voor home swap? studeerkamer open haard bad douche https://www.homeswapinternational.com/greatbritain-cheltenham

Nadere informatie

Welkom in het nieuwe academische jaar! We hopen dat iedereen een goede zomerperiode heeft gehad.

Welkom in het nieuwe academische jaar! We hopen dat iedereen een goede zomerperiode heeft gehad. DATUM: 22-09-2009 (You will find the English version below) Beste allen, Welkom in het nieuwe academische jaar! We hopen dat iedereen een goede zomerperiode heeft gehad. NIEUWSBRIEF No. 1 Dit is de eerste

Nadere informatie

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 167 Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 Task clarity 1. I understand exactly what the task is 2. I understand exactly what is required of

Nadere informatie

XTRA LEUK DOCUMENTATION SHOPPEN IN DECEMBER

XTRA LEUK DOCUMENTATION SHOPPEN IN DECEMBER FREE DOCUMENTATION Promotion for the gift-wrapping service/shop was part of the XTRA Leuk Shoppen in de Marikenstraat (XTRA Great Shopping in Marikenstraat) campaign, which also communicated about Sunday

Nadere informatie

Security Les 1 Leerling: Marno Brink Klas: 41B Docent: Meneer Vagevuur

Security Les 1 Leerling: Marno Brink Klas: 41B Docent: Meneer Vagevuur Security Les 1 Leerling: Klas: Docent: Marno Brink 41B Meneer Vagevuur Voorwoord: In dit document gaan we beginnen met de eerste security les we moeten via http://www.politiebronnen.nl moeten we de IP

Nadere informatie

Brugklasbrochure voor leerlingen

Brugklasbrochure voor leerlingen Brugklasbrochure voor leerlingen 2015 2016 Beste leerling van groep 8, Beste leerling van groep 8, Binnenkort moet je beslissen naar welke middelbare school je wilt. De keuze die je gaat maken is belangrijk

Nadere informatie

Nieuwsbrief Stichting PHYSCI

Nieuwsbrief Stichting PHYSCI Nieuwsbrief Stichting PHYSCI Nummer, 4 november 2015 Ru Paréstraat 35 2552 CP Den Haag Banknr NL75TRIO0197741142 ANBI nr 853250078 Net vooraf aan mijn vertrek naar Bangladesh op 12 november as, stuur ik

Nadere informatie

Nieuwsbrief 9 schooljaar 2015 2016 27 mei 2016

Nieuwsbrief 9 schooljaar 2015 2016 27 mei 2016 Hoofdweg 94 9678 PP Westerlee 9677 Tel: 0597-431190 Email: obsftvenema@sooog.nl Website: www.ftvenemaschool.nl Nieuwsbrief 9 schooljaar 2015 2016 27 mei 2016 Datum: Activiteit: Bijzonderheden: 7 juni Team

Nadere informatie

- werkwoord + ed ( bij regelmatige werkwoorden ) - bij onregelmatige werkwoorden de 2 e rij ( deze moet je dus uit je hoofd leren )

- werkwoord + ed ( bij regelmatige werkwoorden ) - bij onregelmatige werkwoorden de 2 e rij ( deze moet je dus uit je hoofd leren ) PAST SIMPLE TENSE ( onvoltooid verleden tijd ) Hoe? vervoeging - werkwoord + ed ( bij regelmatige werkwoorden ) - bij onregelmatige werkwoorden de 2 e rij ( deze moet je dus uit je hoofd leren ) van bijv,

Nadere informatie

Healthy people want everything, sick people want only one thing. would love to see a Hospital Teacher

Healthy people want everything, sick people want only one thing. would love to see a Hospital Teacher Healthy people want everything, sick people want only one thing. would love to see a Hospital Teacher Consultant Education Sick Pupils Educational Service Centre University Medical Centre The Netherlands

Nadere informatie

Maatschappelijke Stage Jac. P. Thijsse College

Maatschappelijke Stage Jac. P. Thijsse College Maatschappelijke Stage Jac. P. Thijsse College Afgelopen weken hebben de leerlingen van 3H, 3V de maatschappelijke stage doorlopen. In deze nieuwsbrief geven wij een verslag van de activiteiten 3H en 3V.

Nadere informatie

Free Electives (15 ects)

Free Electives (15 ects) Free Electives (15 ects) Information about the Master RE&H (and the free electives) can be found at the following page: http://www.bk.tudelft.nl/en/about-faculty/departments/real-estate-and-housing/education/masterreh/free-electives/

Nadere informatie

they stay they are staying they will stay Past Simple Past Continuous Future Continuous

they stay they are staying they will stay Past Simple Past Continuous Future Continuous 74 stay (ver)blijven Present Simple Present Continuous Future I stay I am staying I will stay you stay you are staying you will stay he/she/it stays he/she/it is staying he/she/it will stay we stay we

Nadere informatie

Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education

Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education DUTCH 0515/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One For Examination from 2015 SPECIMEN ROLE PLAY Approx.

Nadere informatie

Shopping. Questions. Worksheet. 1 read Bekijk goed wat er te koop is in de webwinkel van Ed Sheeran. Wat zou jij wel willen hebben?

Shopping. Questions. Worksheet. 1 read Bekijk goed wat er te koop is in de webwinkel van Ed Sheeran. Wat zou jij wel willen hebben? Shopping 1 Bekijk goed wat er te koop is in de webwinkel van Ed Sheeran. Wat zou jij wel willen hebben? I would like to have Ed Sheeran webshop Lego House hoody Jacket Cap Necklace This grey men s hooded

Nadere informatie

Leading in Learning -> studiesucces. Ellen Bastiaens Programmamanager Leading in Learning 13 juni 2012

Leading in Learning -> studiesucces. Ellen Bastiaens Programmamanager Leading in Learning 13 juni 2012 Leading in Learning -> studiesucces Ellen Bastiaens Programmamanager Leading in Learning 13 juni 2012 Implementatie van matchingsinstrument Matching na de poort wordt aan de poort Vooropleiding Bachelor

Nadere informatie

Taco Schallenberg Acorel

Taco Schallenberg Acorel Taco Schallenberg Acorel Inhoudsopgave Introductie Kies een Platform Get to Know the Jargon Strategie Bedrijfsproces Concurrenten User Experience Marketing Over Acorel Introductie THE JARGON THE JARGON

Nadere informatie

Een uitdagende en succesvolle schooltijd

Een uitdagende en succesvolle schooltijd Een uitdagende en succesvolle schooltijd HAVO ATHENEUM GYMNASIUM 2015 Past het Boni bij mij? Je bent op zoek naar een school met een veilige en prettige sfeer? Je wil graag docenten die met je meedenken

Nadere informatie

Afstudeerproduct Spelen in een band

Afstudeerproduct Spelen in een band Afstudeerproduct Spelenineenband PhilippeThijs DoMuIV 2009 2010 Inhoudsopgave Inleiding 3 Les1:Gewenning 6 Les2:Stopsencues 9 Les3:EenstapjeverderI 11 Les4:EenstapjeverderII 15 Les5:Uptempo 17 Les6:Fade

Nadere informatie

ASJEMENOU 8 t/m 15 april 2016. PROJECTWEEK Ter land, ter zee en in de lucht

ASJEMENOU 8 t/m 15 april 2016. PROJECTWEEK Ter land, ter zee en in de lucht ASJEMENOU 8 t/m 15 april 2016 PROJECTWEEK Ter land, ter zee en in de lucht A.s. maandag 11 april is het weer zover!! Om kwart voor negen wordt de projectweek, 'Ter land, ter zee en in de lucht' energiek

Nadere informatie

Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education

Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education *3745107457* Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education DUTCH 0515/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30 April 2015 Approx. 15 minutes

Nadere informatie

Iris marrink Klas 3A.

Iris marrink Klas 3A. Iris marrink Klas 3A. 1 Inhoud. 1- Voorpagina 2- Inhoud, inleiding & mijn mening 3- Dag 1 4- Dag 2 5- Dag 3 6- Dag 4 7- Dag 5 Inleiding. Ik kreeg als opdracht om een dagverslag te maken over Polen. 15

Nadere informatie

De middelbare school. Succes met het kiezen van je school na groep blauw. Boub. De zes kinderen.

De middelbare school. Succes met het kiezen van je school na groep blauw. Boub. De zes kinderen. De zes kinderen. Het eerste knd houdt van sport. Daarom is hij niet kort. Het tweede kind houdt van muziek. Daarom wordt hij nooit ziek. Het derde kind houdt van slapen. En ligt altijd te gapen. Het vierde

Nadere informatie

Programma Bezoek Canadezen aan Canisius 10 t/m 17 november 2013

Programma Bezoek Canadezen aan Canisius 10 t/m 17 november 2013 Programma Bezoek Canadezen aan Canisius 10 t/m 17 november 2013 Voorwoord Van zondag 10 t/m zondag 17 november zullen 30 leerlingen en 5 docenten uit Canada een bezoek brengen aan onze school. Deze Canadese

Nadere informatie

nieuwsbrief Nepaldag Poush, geen geschikte maand om te verhuizen 1 ste jaargang/3 december 2003

nieuwsbrief Nepaldag Poush, geen geschikte maand om te verhuizen 1 ste jaargang/3 december 2003 Deze nieuwsbrief is bedoeld voor de vaste donateurs en belangstellenden van Stichting Kumari en verschijnt twee maal per jaar. Reacties kunt u sturen naar het correspondentieadres. nieuwsbrief 1 ste jaargang/3

Nadere informatie

Bijeenkomst 1 Zet je eigen Jong ontmoet oud op! Tijdens deze bijeenkomst ontdekken de leerlingen hoe je van de activiteit een succes maakt.

Bijeenkomst 1 Zet je eigen Jong ontmoet oud op! Tijdens deze bijeenkomst ontdekken de leerlingen hoe je van de activiteit een succes maakt. Lesmateriaal: jong ontmoet oud In een lessenreeks van vier bijeenkomsten bereidt u de leerlingen voor op het project Jong Ontmoet Oud: een activiteit dat jong en oud met elkaar in contact brengt. Tijdens

Nadere informatie

Screen Design. Deliverable 3 - Visual Design. Pepijn Gieles 0877217 19-12-2014. Docent: Jasper Schelling

Screen Design. Deliverable 3 - Visual Design. Pepijn Gieles 0877217 19-12-2014. Docent: Jasper Schelling Screen Design Deliverable 3 - Visual Design Pepijn Gieles 0877217 19-12-2014 Docent: Jasper Schelling Hulp bij het inloggen Inloggen Particulier Personal Banking Private Banking Zakelijk Zoeken in Particulier

Nadere informatie

Groepsnieuws deel 3 klas H van juf Els en juf Mirjam. Mei 2015.

Groepsnieuws deel 3 klas H van juf Els en juf Mirjam. Mei 2015. Groepsnieuws deel 3 klas H van juf Els en juf Mirjam. Mei 2015. Beste ouders, lieve kinderen, Dit is al weer het derde en laatste groepsnieuws van dit schooljaar. Natuurlijk begin ik het groepsnieuws met

Nadere informatie

KUNST ONDERZOEK EDUCATIE VISIE VERNIEUWING OMGEVING PUBLIEK WERK BEELD TEKST FASCINATIE

KUNST ONDERZOEK EDUCATIE VISIE VERNIEUWING OMGEVING PUBLIEK WERK BEELD TEKST FASCINATIE ARTISTIEK ONDERZOEK MASTER KUNSTEDUCATIE Willem de Kooning Academie Piet Zwart Instituut te Rotterdam april 2012 Marieke van der Hoek-Vijfvinkel begeleiding: Annette Krauss - MaikoTanaka ? KUNST ONDERZOEK

Nadere informatie

Next Generation Poultry Health Redt Innovatie de Vleeskuikenhouder?

Next Generation Poultry Health Redt Innovatie de Vleeskuikenhouder? Next Generation Poultry Health Redt Innovatie de Vleeskuikenhouder? Paul Louis Iske Professor Open Innovation & Business Venturing, Maastricht University De wereld wordt steeds complexer Dit vraagt om

Nadere informatie

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond.

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond. Opgaven in Nederlands. Alle opgaven hebben gelijk gewicht. Opgave 1 Gegeven is een kasstroom x = (x 0, x 1,, x n ). Veronderstel dat de contante waarde van deze kasstroom gegeven wordt door P. De bijbehorende

Nadere informatie

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Ferenc Göndör IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Uitgeverij Eenvoudig Communiceren 3 Mijn vader Lang geleden kwam een jonge, joodse man naar het land Hongarije. Mohr Goldklang was zijn naam. Dat was mijn opa. Mohr

Nadere informatie

ECHTE MANNEN ETEN GEEN KAAS PDF

ECHTE MANNEN ETEN GEEN KAAS PDF ECHTE MANNEN ETEN GEEN KAAS PDF ==> Download: ECHTE MANNEN ETEN GEEN KAAS PDF ECHTE MANNEN ETEN GEEN KAAS PDF - Are you searching for Echte Mannen Eten Geen Kaas Books? Now, you will be happy that at this

Nadere informatie

De beste basis voor je toekomst

De beste basis voor je toekomst Visser t Hooft Lyceum Leiderdorp KANSRIJK EN UITDAGEND De beste basis voor je toekomst i 11gymnasium 11atheneum 11havo vhl.nl 11mavo (vmbo-t) Muzenlaan 155 q Op de open avond vond ik de school meteen leuk

Nadere informatie

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education *2942209982* UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education DUTCH 0515/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30 April 2012 15 minutes

Nadere informatie