Koninklijk Conservatorium Den Haag Royal Conservatoire The Hague

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Koninklijk Conservatorium Den Haag Royal Conservatoire The Hague"

Transcriptie

1 Koninklijk Conservatorium Den Haag Royal Conservatoire The Hague 1

2 Inhoud Content Voorwoord 2 Muziek 4 Klassieke Muziek 6 Directie 8 Zang 10 Oude Muziek 12 Jazz 14 Muziekeducatie 16 Theorie der Muziek 18 Art of Sound 20 Scheppende afdelingen 22 Compositie 24 Instituut voor Sonologie 26 ArtScience 28 Dans 30 Master 32 Onderzoek 34 Koninklijk Conservatorium en partners 38 Koninklijk Conservatorium en de omgeving 40 Internationalisering 42 Kiezen voor het Koninklijk Conservatorium 44 De studentenhuizen 46 Vrienden van het Koninklijk Conservatorium 48 Algemene Informatie 50 Management 52 Contact 54 Foreword 2 Music 4 Classical Music 6 Conducting 8 Vocal Studies 10 Early Music 12 Jazz 14 Music Education 16 Music Theory 18 Art of Sound 20 Creative departments 22 Composition 24 Institute of Sonology 26 ArtScience 28 Dance 30 Master 32 Research 34 Royal Conservatoire and partners 38 Royal Conservatoire and the community 40 Internationalisation 42 Choosing the Royal Conservatoire 44 Students accommodation 46 Friends of the Royal Conservatoire 48 General information 50 Management 52 Contact

3 Voorwoord Foreword Hoe jong kan een van de oudste Nederlandse kunstinstellingen zijn? Het Koninklijk Conservatorium stamt uit Het geheim van onze jeugdige uitstraling ligt in het verhaal van onze geschiedenis. Vernieuwen kan alleen maar vanuit de traditie, vernieuwing rust op de schouders van de historie. Innoveren is niet iets wat je zomaar doet, je moet beredeneerde relaties leggen tussen de redenen voor die innovatie, het erfgoed dat je beheert en de goede argumenten die dit kostbare bezit hebben gecreëerd. Ons onderwijs (en steeds meer: onderzoek) is scheppen, herscheppen en presenteren. Dat gebeurt in huis en daarbuiten, samen met andere organisaties, instellingen en vakgenoten, waarmee onze studenten en docenten tevens midden in de samenleving staan. Onze partners opereren in onze gebouwen, onze studenten werken bij hen en met sommigen trekken we zelfs gezamenlijk op. Dat verklaart ook waarom de meeste studenten niet te lang bij ons studeren en daarna snel betaald werk vinden in hun vakgebied. Talent komt niet met de jaren. Hoewel elke levensfase weer een eigen, karakteristieke en waardevolle bloei tevoorschijn tovert, is een vroeg begin de beste entree in de muziek. Wij laten leerlingen en studenten kennismaken met een Leven Lang Leren ; we ontvangen ontluikende talenten vanaf vijf jaar en geven kinderen daarna de gelegenheid hun muzikale opleiding te combineren met primair en voortgezet onderwijs tot en met het gymnasium, in onze School voor Jong Talent. Daarna kunnen ze doorstromen naar de aansluitende Bachelor- of Masteropleiding of naar een promotieplaats ( derde cyclus ) die desgewenst leidt tot het doctoraat het geheim van een Leven Lang Leren. In elke fase van dit traject gaat het niet alleen om het behalen van succes, maar ook om het leren, het delen van ervaringen, het onderzoeken van nieuwe wegen en het aangaan van experimenten. Zo zorgen we ervoor dat ons muziek- en dansbestel ook op termijn vitaal blijft. Het Koninklijk Conservatorium wil met nadruk een bijdrage leveren aan vernieuwing en ontwikkeling en daarmee aan de toekomst van dans en muziek. Henk van der Meulen Directeur Koninklijk Conservatorium How young can one of The Netherlands oldest cultural institutions be? The Royal Conservatoire dates from The secret lies in its history. Innovation is only possible on the basis of tradition; it rests on the shoulders of history. Innovation takes planning, you have to think about the relationship between the reasons for the innovation, the cultural heritage you are caring for and the good arguments that this precious asset have created. Our education (and increasingly research) includes creating, recreating and presenting. It is happening inside the conservatoire and in the world outside, together with organisations, institutions and fellow professionals, our colleagues, with whom our artists share a community. Our partners operate in our space, our students work with them and we even work together with some of them. This also explains why the vast majority of our students do not study too long and why they then find paid work in their discipline. Talent is not something that comes with the years. Although every phase of life brings its own unique, characteristic and valuable flush of growth, an early start is the best beginning. We welcome emerging talent from the age of five and afterwards we give those children the opportunity to integrate the breadth of the arts with primary and secondary education, in the School for Young Talent. There, and in the succeeding Bachelor, Master and third-cycle courses, up to and including a doctorate they discover the secret of Lifelong Learning. During this process it is not just about finding success, but about learning, sharing experiences, discovering new paths and experimenting. This is what keeps our music and dance environment alive. The Royal Conservatoire specifically wants to make a contribution to innovation and personal development and hence to the future of dance and music. Henk van der Meulen Principal, Royal Conservatoire 2 3

4 Muziek Music Met het aanbod van gevarieerde afdelingen en opleidingen, heeft het Koninklijk Conservatorium een uniek pakket in muzikale mogelijkheden te bieden: uiteenlopend van de historische muziekpraktijk met authentieke instrumenten voor de muziek van de late middeleeuwen tot nieuwe composities van vandaag en morgen waarin ook de mogelijkheden van nieuwe media in het creatieproces zijn geïntegreerd. De ontwikkeling van persoonlijke competenties voor optredens in bestaande locaties en op festivals en evenementen zijn belangrijke onderdelen van de opleiding. Binnen de Bacheloropleiding vormen traditionele waarden als ambachtelijkheid, artistieke visie en repertoirekennis de basis. Het hoofdvak richt zich daarnaast op nieuwe ontwikkelingen binnen het gekozen vakgebied. Vanaf het tweede Bachelorjaar wordt het curriculum uitgebreid met een divers aanbod van keuzevakken en minoren. De opleiding Bachelor muziek kent drie uitstroomprofielen; het profiel musicus, het profiel scheppen, onderzoeken en ontwikkelen, en het profiel klankregie, productie en opnameleiding. Daarnaast is er een opleiding tot Docent Muziek. Binnen al deze profielen zijn diverse studierichtingen en specialisaties mogelijk. De Masteropleidingen (Master Muziek, Master Sonologie en Master Opera) hebben een rijke afspiegeling van de muziekpraktijk in huis en bieden diverse uitstroomprofielen: uitvoerend musicus, scheppen en onderzoeken, en muziekeducatie. Samen met het Conservatorium van Amsterdam biedt het Koninklijk Conservatorium de Dutch National Opera Academy en de Nationale Master Orkestdirectie aan. Binnen de Masteropleidingen worden diverse specialisaties aangeboden. Meer informatie hierover is te vinden vanaf pagina 33. School voor Jong Talent Het Koninklijk Conservatorium biedt een ruim onderwijsaanbod voor leerlingen en studenten van uiteenlopende leeftijden. Op zaterdag wordt er muziekonderwijs gegeven aan kinderen vanaf vijf jaar. De School voor Jong Talent (opgericht in 1956) integreert regulier onderwijs vanaf groep 7 van de basisschool met een opleiding Dans of met de vooropleiding Muziek of Beeldende Kunst en biedt alle profielen aan tot en met gymnasium. Voor leerlingen met een vmbo advies wordt een apart traject ontwikkeld. De school heeft aan de ene kant een regionale functie als (voor)opleiding, en daarnaast de functie om nationaal talent aan te trekken en in een met het hbo geïntegreerde omgeving de juiste training en begeleiding te bieden. Deze combinatie van regulier onderwijs met kunst(voor)opleidingen onder één dak met een conservatorium is uniek in de Nederland. Through the presence of the various programmes and departments, the Royal Conservatoire has a unique reach in terms of musical styles and genres: they span roughly ten centuries of music, from the historical performance practice and use of authentic instruments in late medieval music up to and including new compositions of today and tomorrow, which also includes a complete assimilation of the attributes of new digital media in the creation process. The development of a personal set of competences for performance at existing venues and festivals and events are a vital part of the education. The Bachelor curriculum is built on traditional values such as craftsmanship, artistic vision and knowledge of repertoire. In their main subject, students also study the latest developments in their discipline. From the second year, the curriculum of the Bachelor programme is expanded to include a wide range of elective subjects and minors. There are three graduation profiles in the Bachelor of Music programme. Students can train as musicians, specialise in creation, research and development in the field of music, or devote themselves to sound reinforcement, production and recording. There is also a Music Education programme. Each of these graduation profiles embraces a range of disciplines, with various specialisations in each discipline. The Master programmes (Master of Music, Master of Sonology and Master of Opera) reflect the wide diversity of music practice. The graduation profiles are: performing musician; creation and research and music education. The Dutch National Opera Academy and the National Master Orchestral Conducting are joint initiatives of the Conservatory of Amsterdam and the Royal Conservatoire. For more information about the various specialisations offered in the Master programmes, see page 33. School for Young Talent The Royal Conservatoire offers a wide range of courses for people at different age. Every Saturday, music lessons are given for children from the age of five upwards. The programme of the School for Young Talent (founded in 1956) integrates regular education from group 7 of primary school with dance training or a foundation course in music or fine arts and design. The students can follow every stream of secondary education up to Grammar School. A separate trajectory will be developed for students who have been advised to follow secondary education at vocational level (vmbo). In addition to providing primary and secondary education for children in the region, the School also attracts talent from around the country, providing the proper training and supervision at the level of higher professional education (HBO). This combination of regular education and (preliminary) courses in the arts within a conservatory is unique in The Netherlands I can remember that, some time in the 1950s, a group of us students decided to treat the waiting-room where you could eat your sandwiches to a cheerful coat of paint. From this you can not only deduce that a great deal has happened in the past sixty years, but also that it is almost incredible to realise into what a grandiose institute the Royal Conservatoire has developed itself. I look forward to the next sixty years. Louis Andriessen, composer 4 5

5 Klassieke Muziek Classical Music Viool Altviool Cello Contrabas Fluit Hobo Klarinet Basklarinet Fagot/contrafagot Saxofoon Hoorn Trompet Trombone Bastrombone Tuba Slagwerk Harp Gitaar Piano Accordeon Violin Viola Cello Double bass Flute Oboe Clarinet Bass clarinet Bassoon /Double bassoon Saxophone Horn Trumpet Trombone Bass trombone Tuba Percussion Harp Guitar Piano Accordion De afdeling Klassieke Muziek streeft er naar om een centrale rol te spelen in de actuele muziekcultuur. Studenten worden niet alleen opgeleid tot solide professionals maar worden ook uitgedaagd zich te ontwikkelen tot creatieve, communicatief sterke musici. De docenten staan midden in de beroepspraktijk. Velen van hen zijn zelf interna tionaal actief als uitvoerend musicus. De studenten die zij opleiden tot klassiek musicus komen na hun studie vaak terecht bij (internationaal) gerenommeerde ensembles en orkesten. De opleiding combineert theorie en praktijk, individueel onderwijs en groepswerk. Studenten spelen in ensembles, kamermuziek- en orkestprojecten. Ze worden uitgedaagd eigen initiatief te nemen, samen te werken met andere afdelingen en te leren improviseren. Het Symfonie Orkest, waaraan studenten Klassieke Muziek deelnemen, initieert vele bijzondere projecten, zoals uitvoeringen van de Gurrelieder van Schönberg of Die Walküre van Wagner. Het vormt ook de basis voor de succesvolle tweejarige Orkest Master die de afdeling in samenwerking met het Residentie Orkest organiseert. De concertserie Meester & Gezel staat symbool voor de collegiale sfeer op de afdeling, net als het jaarlijkse Kamermuziekfestival waarin docenten voor en met studenten samenspelen. The Classical Music department seeks to be at the centre of the new music culture. Students are not only being trained as reliable professionals, but also being challenged to become creative musicians who can communicate powerfully. The teachers are deeply involved in the profession, and many pursue international careers as performing musicians. Many of the students they train as classical musicians later join renowned national and internationals ensembles and orchestras. The curriculum mixes theory and practice through a combination of individual tuition and working in groups. Students play in ensembles, chamber music and orchestral projects. They are encouraged to show initiative, collaborate with other departments and learn to improvise. The school s symphony orchestra, in which students of the Classical department take part, organises many special projects, such as performances of Gurrelieder by Schoenberg or Wagner s Die Walküre, as well as providing the basis for the successful two-year Orchestra Master that the department runs in association with the Residentie Orkest. The collegial atmosphere in the department is symbolised by the Master & Apprentice concert series and the annual Chamber Music Festival, events in which teachers and students perform together. Joris van Rijn violist Tjeerd Top violist Nicoline Alt hoboïste Floris Mijnders cellist Bram van Sambeek fagottist Frederieke Saeijs violiste Susanne van Els altvioliste. Gastdocenten: Philippe Graffin (viool), Michel Strauss (cello), Harro Ruijsenaars (cello), Colin Currie (slagwerk), Ab Koster (hoorn) en Catrin Finch (harp). Geregeld worden masterclasses gegeven door onder andere Dmitri Bashkirov (piano), Karl Leister (klarinet), Sergio Azzolini (fagot) en Lawrence Power (altviool). Joris van Rijn violin Tjeerd Top violin Nicoline Alt oboe Floris Mijnders cello Bram van Sambeek bassoon Frederieke Saeijs violin Susanne van Els viola. Guest lecturers: Philippe Graffin (violin), Michel Strauss (cello), Harro Ruijsenaars (cello), Colin Currie (percussion), Ab Koster (horn) and Catrin Finch (harp). There are also regular Master Classes given by musicians including Dmitri Bashkirov (piano), Karl Leister (clarinet), Sergio Azzolini (bassoon) and Lawrence Power (viola). For 12 years the Royal Conservatoire provided me with a beneficial platform in my development from a young, passionate violinist, to a performing and teaching musician. My international fellow students (my current colleagues) and leading teachers formed the basis for a vibrant network of inspiring artists. The Royal Conservatoire has been a challenging springboard in the eternal quest for musical richness and perfection. Frederieke Saeijs, violinist 6 7

6 Directie Orkest Harmonieorkest (hafabra) Fanfare (hafabra) Brassband (hafabra) Koor Conducting Orchestra Wind band Fanfare Brass band Choir During my studies I had plenty of space to develop. Lawrence Renes and I were able to put ideas into practice, organise projects and put together ensembles. We had the feeling that everything was possible, and that we could realise our full potential. In this way I learned how to conduct in The Hague. It is marvellous that Jac van Steen remains as a constant factor. Micha Hamel, conductor De studie Directie leidt studenten op die als volwaardig dirigent aan de slag kunnen. Met een voltooide Bachelor Directie is de student in staat goede amateurorkesten of amateurkoren te leiden. De Master Directie leidt op tot dirigent van professionele orkesten en koren. Om dit complexe vak onder de knie te krijgen moet de dirigent in spe zich artistiek al sterk hebben ontwikkeld. Bovendien moet de student bereid zijn om de lat zo hoog mogelijk te leggen, technisch en muzikaal, maar zeker ook in sociaal opzicht. Zonder een goede relatie met het koor of orkest functioneert een dirigent als een slag in de lucht. In 2011 is het Koninklijk Conservatorium samen met het Conservatorium van Amsterdam de gezamenlijke Nationale Master Orkestdirectie gestart. Onder leiding van Jac van Steen en Kenneth Montgomery werken we samen met de professionele Nederlandse orkesten en Het Kersjes Fonds*. De student krijgt de gelegenheid met de partnerorkesten te repeteren en wordt daarbij gecoacht door de dirigent van dienst, meestal de chef-dirigent van het orkest. *Fonds dat prijzen en beurzen toekent aan talentvolle musici en subsidies voor bijzondere projecten. Orkest: Lawrence Renes chef-dirigent Koninklijke Zweedse Opera Stockholm Micha Hamel dirigent, componist en dichter Ivan Meylemans chef-dirigent Kamer Orkest Brugge (voorheen Collegium Instrumentale Brugense) Hafabra: Arnaud Oosterbaan assistent in residence Nationale Reisopera Jos Schroevers dirigent Auletes Eindhoven Erik van der Kolk dirigent Brassband Rijnmond en Emergo Castricum Koor: Peter Dijkstra artistiek leider Koor van de Beierse Radio München en chef-dirigent Zweeds Radiokoor Stockholm Sanne Nieuwenhuijsen dirigent Muziekinstituut Kathedraal Sint Bavo Haarlem, kamerkoor Vocoza Amsterdam en Erasmus Kamerkoor Rotterdam. Gastdocenten: Nationale Master Orkestdirectie: de dirigenten van de deelnemende orkesten Stephen Ashbury, Lawrence Foster, Neeme Järvi, Reinbert de Leeuw, Michael Schønwandt, Marc Shanahan, Martin Sieghart, Marc Soustrot, Ed Spanjaard en Otto Tausk. The Conducting course trains students to be fully prepared for entering the profession. With a Bachelor degree in Conducting students will be capable of conducting good amateur orchestras or amateur choirs at a professional level. Graduates of the Master programme are qualified to conduct professional orchestras and choirs. To master this complex craft, prospective conductors must already possess advanced artistic skills. They must also be willing to set themselves the highest possible standards, not only in technical and musical terms, but equally in their communication with others. A conductor who does not have a good rapport with the choir or orchestra is simply waving the baton. In 2011 the Conservatory of Amsterdam and the Royal Conservatoire launched the joint National Master in Orchestra Conducting working with professional orchestras in the Netherlands and the Kersjes Fund* under the leadership of Jac van Steen and Kenneth Montgomery. This course is designed to train students to conduct professional symphony orchestras to a high technical and artistic standard. Students have the opportunity to rehearse with the partner orchestras under the coaching of a professional conductor, usually the orchestra s principal conductor. *Fund which award prizes and scholarships to talented musicians, and provide grants for exceptional projects. Orchestra: Lawrence Renes principal conductor of the Royal Swedish Opera, Stockholm Micha Hamel conductor, composer and poet Ivan Meylemans principal conductor of the Bruges Chamber Orchestra (formerly the Collegium Instrumentale Brugense). Hafabra: Arnaud Oosterbaan assistant in residence, Nationale Reisopera Jos Schroevers conductor of Auletes Eindhoven Erik van de Kolk conductor of Brassband Rijnmond and Emergo Castricum Choir: Peter Dijkstra artistic director of the Choir of the Bavarian Radio, Munich, and principal conductor of the Swedish Radio Choir, Stockholm Sanne Nieuwenhuijsen conductor of Cathedral of Saint Bavo Music Institute, Haarlem; Vocoza Chamber Choir, Amsterdam; Erasmus Chamber Choir, Rotterdam. Guest lecturers: National Master Orchastral Conducting: the conductors of the participating orchastras: Steven Ashbury, Lawrence Foster, Neeme Järvi, Reinbert de Leeuw, Michael Schønwandt, Marc Shanahan, Martin Sieghart, Marc Soustrot, Ed Spanjaard and Otto Tausk. 8 9

7 Zang Klassieke Muziek zang Oude Muziek zang Vocal Studies Vocal Studies Classical Music Vocal Studies Early Music I was a member of the Operaklas in Den Haag. During my stay at Royal Conservatoire, I was able to explore further my affinity for contemporary repertoire, started performing on the early music and oratorio circuits in the Netherlands, and develop my voice in the traditional opera and lied repertoire. Many musicians I met are still colleagues now. Barbara Hannigan, soprano De afdeling Zang staat wereldwijd op de kaart en leidt studenten op tot hoog gekwalificeerde zangers en boeiende artiesten die zich, op basis van een grondige technische, muzikale en artistieke scholing, op uiteenlopende professionele podia overtuigend kunnen presenteren. Afgestudeerden vinden hun weg naar binnen- en buitenlandse operahuizen, zijn actief in kamermuziek en vernieuwend muziektheater, geven les of zingen bij professionele koren en ensembles of als solist in oratoria en cantates. Studenten worden gestimuleerd zich in de volle breedte van het vak te ontwikkelen. Ze volgen een gevarieerd lesprogramma en nemen actief deel aan projecten binnen en buiten de school. De opleiding staat in nauw contact met het werkveld, zodat studenten al tijdens hun studie de kans krijgen deel te nemen aan kamermuziek-, orkest,- en koorprojecten binnen het Koninklijk Conservatorium en daarbuiten. Zo nemen ze deel aan producties van het Residentie Orkest, het Groot Omroep Koor, de Dutch National Opera Academy, de Nederlandse Bachvereniging, Cappella Amsterdam, het Nederlands Vocaal Laboratorium en de jaarlijkse Young Composers Meeting in Apeldoorn. The Vocal department enjoys global renown, training top-flight singers and exciting artists who on the basis of a thorough technical and musical training, give convincing performances on a variety of professional stages. Graduates appear in opera houses in The Netherlands and abroad, perform with chamber music ensembles and in modern musical theatre, teach and sing with professional choirs and ensembles or as soloists in oratorios and cantatas. The department encourages its students to develop their skills in every aspect of the discipline. They follow a varied curriculum and take part in projects in the conservatoire and elsewhere. The course has a wide network of contacts in the profession so that during the course the students already have the opportunity to perform with chamber music ensembles, orchestras and choirs in the Royal Conservatoire, and in productions of the Residentie Orkest, the Netherlands Radio Choir, the Dutch National Opera Academy, the Netherlands Bach Society, Cappella Amsterdam, Vocaallab (the Nederlands Vocal Laboratory) and at the annual Young Composers Meeting in Apeldoorn. Eva Maria Westbroek opera- en concertzangeres Cora Burggraaf opera- en concertzangeres Maarten Engeltjes opera- en concertzanger Stefanie True opera- en concertzangeres Barbara Hannigan opera- en concertzangeres Barbara Kozelj opera- en concertzangeres. Gastdocenten: Christina Pluhar (luit), Patrick Ayrton (klavierinstrumenten en dirigent), Barthold Kuijken (fluit), Kenneth Montgomery (dirigent), Jard van Nes (zang), Roberta Alexander (zang), Henk Neven (zang), Albert Bonnema (zang), Malcolm Martineau (piano), Derek Lee Ragin (zang) en Eva Maria Westbroek (zang). Eva Maria Westbroek opera and concert singer Cora Burggraaf opera and concert singer Maarten Engeltjes opera and concert singer Stephanie True opera and concert singer Barbara Hannigan opera and concert singer Barbara Kozelj opera and concert singer. Guest lecturers: Christina Pluhar (lute), Patrick Ayrton (keyboard instruments, conductor), Barthold Kuijken (flute), Kenneth Montgomery (conductor), Jard van Nes (vocals), Roberta Alexander (vocals), Henk Neven (vocals), Albert Bonnema (vocals), Malcolm Martineau (piano), Derek Lee Ragin (vocals) and Eva Maria Westbroek (vocals)

8 Oude Muziek Early Music Zang Viool Altviool Cello Viola da gamba Violone Blokfluit Traverso Hobo Historische klarinet Fagot Natuurhoorn Natuurtrompet Baroktrombone Harp Klavecimbel Fortepiano Luit, theorbe en barokgitaar Orgel Kerkmuziek Vocal Studies Violin Viola Cello Viola da gamba Violone Recorder Traverso Oboe Clarinet Bassoon Natural horn Natural trumpet Trombone Harp Harpsichord Fortepiano Lute, theorbo and baroque guitar Organ Church music De afdeling Oude Muziek staat wereldwijd bekend als één van de grootste en belangrijkste opleidingen in zijn soort. Al veertig jaar is het een unieke kweekvijver en smeltkroes van talenten binnen de historische uitvoeringspraktijk. Muziek vanaf de Middeleeuwen en de Renaissance tot en met de Vroege Romantiek wordt vocaal en instrumentaal onderwezen door musici die internationaal als autoriteit in hun vakgebied worden beschouwd. Vanwege de hoge kwaliteitsnormen die het internationale docententeam hanteert, geldt een afgeronde studie aan het Koninklijk Conservatorium automatisch als een aanbeveling in professionele kringen. Naast de hoofdvak- en ensemblelessen bestaat een groot deel van het onderwijs uit praktijkgerichte projecten, met uitvoeringen van kamermuziek, opera, symfonieën en oratoria. De eigen signatuur van de opleiding wordt wereldwijd aangeduid als de Dutch School. Interessant is dat deze Nederlandse school juist heeft kunnen ontstaan doordat de afdeling als een internationaal trefpunt fungeert en samenwerkt met de afdelingen Klassiek, Compositie en Jazz. Elke nieuwe generatie studenten koppelt zo weer de historische bronnen aan de actualiteit. The Early Music department enjoys a worldwide reputation as one of the largest and most important faculties of its kind. For forty years, the Early Music department has been a unique breeding ground and melting pot for talent in historical performance practice. The vocal and instrumental styles of music from the Middle Ages and the Renaissance up to the Early Romantic period are taught by musicians who are regarded as international authorities in their field. Because of the high standards demanded by the international teaching corps, a degree from the Royal Conservatoire is an automatic recommendation in professional circles. In addition to the lessons in the main subject and ensemble playing, a large part of the curriculum consists of practical projects involving performances of chamber music, opera, symphonies and oratorios. The wide diversity of views represented within the department is reflected in the fact that the faculty is known as the Dutch School. Interestingly, the title Dutch School actually came about because of the department s function as an international meeting point and its intensive collaboration with the Classical Music, Composition and Jazz departments. In this way, every new generation of students links the historic sources to contemporary work in its own way. The Royal Conservatoire in The Hague is and remains the centre of training for the Baroque musician of today. Ton Koopman, harpsichord player and conductor Marc Minkowski barokfagottist en dirigent Les Musiciens du Louvre Christophe Rousset klavecinist en dirigent Les Talents Lyriques Andrew Manze barokviolist en dirigent Helsingborg Symfony Orchestra Jed Wentz traversospeler en dirigent Musica ad Rhenum Petra Somlai fortepianiste. Gastdocenten: Ton Koopman (klavecimbel), Jaap ter Linden (cello), Philippe Pierlot (viola da gamba), Christina Pluhar (luit) en EU Baroque Orchestra. Marc Minkowski baroque bassoon and conductor of Les Musiciens du Louvre Christophe Rousset harpsichord and conductor of Les Talents Lyriques Andrew Manze baroque violin and conductor of the Helsingborg Symphony Orchestra Jed Wentz traverso and conductor of Musica ad Rhenum Petra Somlai pianoforte. Guest lecturers: Ton Koopman (harpsichord), Jaap ter Linden (cello), Philippe Pierlot (viola da gamba), Christina Pluhar (lute) en EU Baroque Orchestra

9 Jazz Zang Trompet Trombone Saxofoon Fluit Klarinet Vibrafoon Gitaar Basgitaar Piano Contrabas Drums Jazz Vocal Studies Trumpet Trombone Saxophone Flute Clarinet Vibraphone Guitar Bass guitar Piano Double bass Drums De afdeling Jazz kenmerkt zich door begrippen als traditie en vernieuwing, verbreding en verdieping, nationaal en internationaal. Ze levert studenten af die op hoog niveau functioneren in de internationale jazzwereld. Al tijdens hun studie werken aankomende jazzmusici samen met medestudenten afkomstig uit alle delen van de wereld. Omdat iedereen een eigen cultuur inbrengt, ontstaan tijdens de opleiding boeiende muzikale kruisbestuivingen. De afdeling Jazz vormt de uitvalsbasis van vele combo s en ensembles voor sessies en optredens in jazzclubs in Den Haag en op de belangrijkste jazzpodia in Nederland. Na hun studie waaieren de jazzmusici over de hele wereld uit. Er bestaat een levendige samenwerking tussen de opleiding en de beroepspraktijk. De Big Band van het Koninklijk Conservatorium treedt op in binnen- en buitenland, onder andere op het North Sea Jazz Festival. Daarnaast vinden er uitwisselingen plaats met andere internationale topinstituten. Op binnen- en buitenlandse concoursen slepen jazzstudenten vaak prijzen in de wacht. The Jazz department is characterised through notions such as tradition and innovation, expansion and deepening, national and international. It trains students for a future as professional musicians in the highest ranks of the international jazz world. The mix of students from The Netherlands and every other corner of the world creates a unique environment into which everyone contributes their own cultural heritage. This yields a process of musical cross-pollination during the course. The Jazz department is a launching pad for many combos and ensembles that go on to take part in jam sessions and performances in the jazz clubs in The Hague and at other major jazz venues throughout The Netherlands. After completing their studies, graduates dispurse all over the world. There is a lively interaction between the course and the professional circuit. The Royal Conservatoire s Big Band appears frequently in The Netherlands and abroad and has performed several times at the North Sea Jazz Festival. Student exchanges are also arranged with leading institutes in other countries. Our students frequently win prizes at national and international competitions. Colin Benders (aka Kyteman) trompettist, Kyteman s Hip-hop Orchestra, The Kyteman Orchestra Wolfert Brederode pianist, EMC recording artist Peter Beets pianist, Criss Cross recording artist Peter Tiehuis gitarist, o.a. Metropole Orkest Fay Claassen zangeres, docent Michael Erian saxofonist, hoofd jazzafdeling Conservatorium Klagenfurt, Oostenrijk Tony Overwater contra bassist, o.a. moderne jazz, kindermuziektheater, cross-over Arabische muziek en jazz Stefan Kruger drummer, Zuco 103, moderne Braziliaanse jazz, musical director Caro Emerald. Gastdocenten: David Liebman (saxofoon), Hein van de Geijn (contrabas), Dena DeRose (zang) en Peter Erskin (drum). Colin Benders (aka Kyteman) trumpeter, Kyteman s Hip-hop Orchestra, The Kyteman Orchestra Wolfert Brederode pianist, EMC recording artist Peter Beets pianist, Criss Cross recording artist Peter Tiehuis guitarist, Metropole Orchestra and others Fay Claassen vocalist, teacher Michael Erian saxophonist, head of jazz department at the Klagenfurt School of Music, Austria Tony Overwater double bass player, modern jazz, children s music theatre, cross-over Arab music and jazz, etc. Stefan Kruger drummer, Zuco 103, modern Brazilian jazz, musical director for Caro Emerald. Guest lecturers: David Liebman (saxophone), Hein van de Geijn (double bass), Dena DeRose (vocals) and Peter Erskin (drums)

10 Muziekeducatie Music Education Docent Muziek Zij-instroom Docent Muziek Minor Educatie Master Muziekeducatie Music Teacher in Schools Music Teaching Lateral Entry Minor in Education Master Music Education Studenten aan de afdeling Muziekeducatie zijn in de eerste plaats ge talenteerde musici en interesseren zich vooral voor het muzikaalartistieke aspect van de opleiding. Het accent in de eerste fase van de opleiding ligt dan ook op een brede muzikale ontwikkeling. In de loop van de hoofdfase komen vooral methodisch-didactische vakken aan bod, waarbij studenten worden uitgedaagd na te denken over hun rol als docent in een snel veranderende samenleving. De toekomstige muziekdocent moet in staat zijn het eigen muzikale kunstenaarschap in te zetten om jongeren te inspireren en te enthousiasmeren voor muziek. Een uitgebreid netwerk verbindt de opleiding met een zeer gevarieerde beroepspraktijk. Die reikt van het basis- en middelbaar onderwijs tot educatieve diensten van Het Concertgebouw en Het Muziektheater in Amsterdam, het Residentie Orkest, het Koorenhuis in Den Haag en tal van (internationale) organisaties die zich bezighouden met de overdracht van muziek. Docenten en studenten van de afdeling dragen daarnaast bij aan projecten, conferenties en nascholingen. Een ander facet is het programma Muziek als Vak, waarin het Koninklijk Conservatorium met onderzoek, curriculumontwikkeling en training van leerkrachten een bijdrage levert aan muziekeducatie in het Nederlandse basisonderwijs. A student of the Music Education department is first and foremost a talented musician whose passion lies mainly in the artistic aspect of a musical education. The emphasis in the first phase of the course is therefore devoted to providing a broad musical background. During the main phase, the emphasis shifts to subjects relating to teaching methods, with students being challenged to reflect on their role as educator in a rapidly changing society. Future music teachers must always be capable of using their own musical artistry to inspire young people and to show them the significance of music in a person s life. The programme has a very wide and varied network in the professional world, which extends from primary and secondary schools to the educational programmes of the Concertgebouw and the Music Theatre in Amsterdam, the Residentie Orkest, the Koorenhuis in The Hague and numerous national and international organisations dedicated to teaching music. Teachers and students from the department also help to organise projects, conferences and further education courses. Another aspect is the Music as Profession programme, in which the Royal Conservatoire promotes music education at primary schools in The Netherlands through research, curriculum development and teacher training. Vincent Hiemstra muziekdocent, ontwikkelaar lesmateriaal Huub de Vriend muziekdocent, methodemaker, componist Peter Denissen muziekdocent, eigen muziekpraktijk, componistarrangeur Adri de Vugt muziekdocent, onderzoeker, voorzitter EAS (European Association for Music in Schools) Maurice Ditmer muziekdocent, directie muziekschool, trompettist, componist. Vincent Hiemstra music teacher, developer of teaching materials Huub de Vriend music teacher, developer of teaching methods, composer Peter Denissen music teacher, personal music practice, composer-arranger Adri de Vugt music teacher, researcher, chairman of European Association for Music in Schools (EAS) Maurice Ditmer music teacher, director of a music school, trumpet player, composer

11 Theorie der Muziek Music Theory Bachelor Master Bachelor Master De afdeling Theorie der Muziek besteedt aandacht aan het ontwikkelen van muzikaal begrip en voorstellingsvermogen. Om overtuigende uitvoeringen te kunnen geven en om in uiteenlopende situaties te kunnen functioneren moet een musicus de vele aspecten van het muzikale vakmanschap op hoog niveau beheersen. Het lespakket bestaat uit solfège en gehoortraining, analyse en uitvoeren, improvisatie, schrijven van en over muziek, geschiedenis en onderzoek. De relatie met het instrument, het repertoire en de uitvoeringspraktijk is daarbij van groot belang. Studenten kunnen Theorie der Muziek als hoofdstudie volgen om Docent Muziektheorie te worden of onderzoek te doen, of ze willen om andere redenen hun muzikale kennis en vaardigheden verdiepen. Hiernaast komen alle Bachelor- en Master studenten aan het Koninklijk Conservatorium tijdens hun opleiding in aanraking met het vak Theorie der Muziek; voor alle studierichtingen bestaat een muziektheorieprogramma op maat. The Music Theory department is dedicated to developing the students musical understanding and imagination. To produce a convincing performance based on musical imagination and knowledge of style and context and to be able to function in different situations, a musician must have a strong command of the many aspects of the musical craft. The curriculum consists of subjects such as solfège and aural training, analysis and performance, improvisation, composing and writing about music, history and research. The relationship with the instrument, the repertoire and performance practice are important elements of this. Music Theory is a main subject for students who wish to become teachers of music theory, conduct research or otherwise wish to deepen their musical knowledge and skills. But there are also tailored music theory programmes for students in every graduation profile in the Bachelor and Master programmes. Bert Mooiman pianist, organist, docent Muziektheorie aan het Koninklijk Conservatorium Daniël Salbert dirigent Matrozenkoor Den Haag, docent Muziektheorie aan het Koninklijk Conservatorium Cynthie van Eijden componist, docent Muziektheorie aan het Koninklijk Conservatorium, docent aan de Hochschule für Musik Köln Arjen Berends pianist/repetitor bij o.a. Toonkunstkoor Caecilia Zwolle, docent Muziektheorie aan het Koninklijk Conservatorium en de Hogeschool voor de Kunsten Utrecht. Bert Mooiman pianist, organist, teacher of music theory at the Royal Conservatoire Daniël Salbert conductor of the Matrozenkoor in The Hague, teacher of music theory at the Royal Conservatoire Cynthie van Eijden composer, teacher of music theory at the Royal Conservatoire, teacher at the Hochschle für Musik, Cologne Arjen Berends pianist/repetitor with the Toonkunstkoor Caecilia in Zwolle, teacher of music theory and arrangement at the Royal Conservatoire and the Utrecht School of the Arts

12 Art of Sound Recording Producing Sound Reinforcement Art of Sound Recording Producing Sound Reinforcement De afdeling Art of Sound (voorheen Muziekregistratie) combineert een opleiding tot hooggekwalificeerd klankregisseur met een stevige muzikale vorming. Muziek wordt in verreweg de meeste gevallen beluisterd en gemaakt met behulp van technologie. De bediening van deze technologie kan dan ook maar beter in handen zijn van een musicus, niet van een louter technicus. In deze context verdient de term klankregisseur de voorkeur boven geluidstechnicus. Veel aandacht gaat uit naar praktijkonderwijs, waarbij studenten meewerken aan projecten binnen en buiten het conservatorium door het verzorgen van zaalversterking en/of het produceren van concertof studio-opnames. Ook buiten de school vinden tal van activiteiten plaats, door middel van stages bij de meest prestigieuze studio s en podia en door samenwerkingsprojecten met bijvoorbeeld de VPRO, het Residentie Orkest en het Ensemble musikfabrik uit Keulen. The Art of Sound department combines training as a highly qualified sound director with a thorough musical education. In by far the most cases, music is listened to and made with the aid of technology. It is therefore better to put control of this technology in the hands of a musician rather than a pure technician. In this context, the term sound director is to be preferred over sound engineer. A large part of the students practical training involves arranging the amplification and/or the production of concert or studio recordings during the numerous projects carried out at the Royal Conservatoire and other venues. Students follow internships at prestigious studios and venues. There are also collaborative ventures with the VPRO, the Residentie Orkest and the Ensemble musikfabrik in Cologne. In my professional life the network which I built up at the Royal Conservatoire has meant a great deal to me. The clear style of teaching from those including Stan Tempelaars en Dick Raaijmakers inspired me into many years of dedicated audio journalism, and also over ten years of my own teaching. I still have my old lecture notes on the shelf, and refer to them regularly... Eelco Grimm, sound director, teacher and developer of audio equipment Jean-Marie Geijsen directeur, balance engineer Polyhymnia International Michel van der Aa componist Guus Bridié geluidsontwerper en klankregisseur Within Temptation, Freek de Jonge Eelco Grimm docent, onderzoeker, audiojournalist Grimm Audio, HKU, ProAudio & Video Guus Hoevenaars producer Scissor Sisters, The Feeling, The Pierces. Gastdocenten: Daan van Aalst, Attie Bauw, Maurice Bom, Tom Gelissen, Micha de Kanter, Bert Kraaijpoel, Bastiaan Kuijt, Rob van der Meijs, Piet Nieuwint, Barry Olthof, Jan Panis, Stefan Schmid en Adriaan Verstijnen. Jean-Marie Geijsen director, balance engineer with Polyhymnia International Michel van der Aa composer Guus Bridié sound designer and sound director for Within Temptation, Freek de Jonge Eelco Grimm teacher, researcher, audio journalist, Grimm Audio, HKU, ProAudio & Video Guus Hoevenaars producer of Scissor Sisters, The Feeling, The Pierces. Guest lecturers: Daan van Aalst, Attie Bauw, Maurice Bom, Tom Gelissen, Micha de Kanter, Bert Kraaijpoel, Bastiaan Kuijt, Rob van der Meijs, Piet Nieuwint, Barry Olthof, Jan Panis, Stefan Schmid and Adriaan Verstijnen

13 Scheppende afdelingen Creative departments De drie scheppende afdelingen Compositie, het Instituut voor Sonologie en de Interfaculteit ArtScience hebben verscheidene raakvlakken en verbindingen. Vier keer per jaar organiseren deze afdelingen daarom gezamenlijke presentaties, waar studenten en docenten kennis kunnen nemen van elkaars werk. Ook kunnen studenten over en weer bijvakken of cursussen volgen. Binnen hun eigen opleidingen ligt de nadruk op ambachtelijke en theoretische kennis en vaardigheden. Daarnaast stelt iedere student in toenemende mate zelf een menu samen uit het aanbod van de drie afdelingen. Hierdoor wordt de student in staat gesteld om een oorspronkelijke bijdrage te leveren aan muzikale vernieuwing op esthetisch en technologisch gebied en om nieuwe presentatievormen en samenwerkingsverbanden te ontwikkelen. De afdeling Compositie en het Instituut voor Sonologie zijn beide gevestigd in het conservatorium. Beiden afdelingen houden zich bezig met elektronische en hedendaagse muziek, geluidskunst, theater en beeldende kunst. De Interfaculteit ArtScience is een interfaculteit van het Koninklijk Conservatorium en de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten in Den Haag, waar studenten en docenten zich bezighouden met een interdisciplinaire mix van mediakunst, muziek, theater, beeldende kunst, performances en conceptuele kunst. De scheppende afbeeldingen zijn nauw verbonden met de Master Muziektheater T.I.M.E. (This Is Music-theatre Education) en de Master Artistic Research, die intensief worden betrokken bij het ontwikkelen van gezamenlijke activiteiten. There are three creative departments: the Composition department, the Institute of Sonology and ArtScience. There are various overlaps and links between the departments and four times a year they organise joint presentations where the students and teachers can learn about each other s work. Students of one department can take elective subjects or follow courses in the other departments. While practical and theoretical knowledge and skills remain the foundation stones of the courses, students increasingly choose their own study path from a menu of subjects currently taught in the three departments. The objective is to enable students to make their own original contribution to the aesthetic and technological aspects of musical innovation and to develop new forms of presentation and collaboration. The Composition department and the Institute of Sonology are both based in the conservatoire. Both departments are occupied with electronic and contemporary music, sound-art, theatre and fine art. ArtScience is an interfaculty department of the Royal Conservatoire and the Royal Academy of Arts in The Hague, offering an interdisciplinary mix of media art, music, theatre, fine art, performances and conceptual art. There are close ties between the creative departments and the Master specialisations Music Theater T.I.M.E. (This is Music-theatre Education) and the Master in Artistic Research, both of which are intensively involved in developing joint activities. The Hague is well known for its large composition department. I was able to work there with three superb teachers, and learned how I wanted my music to sound. The nice thing about The Hague is that departments such as music, dance and electronic music coexist and work together. This is an environment filled with inspiration. I have found my own sound there. Composing is something which you mainly have to do yourself, and the conservatoire has given me the right tools and the environment for this. Michel van der Aa, composer 22 23

14 Compositie Bachelor Master Composition Bachelor Master Masterclass Butch Morris It is with very great pleasure and nostalgia that I think back on my time as a student at The Hague s conservatoire, the best and most exciting years of my life. Undeniable highlights were the biennial projects dedicated to a celebrated contemporary composer. The meetings with Olivier Messiaen and John Cage, now already quarter of a century ago, are still fresh in the memory. They have made an indelible mark on my development as a composer. Dr. Richard Rijnvos, MA Hons (Royal Conservatoire, The Hague), DMus Durham University (Dunelm, UK), Head of Composition Music Department Wat de afdeling Compositie zo bijzonder maakt is de grote loyaliteit en de teamgeest onder de studenten, een directe afspiegeling van de intensieve manier waarop het docententeam lesgeeft en samenwerkt aan de ontwikkeling van onderwijs dat als het ware steeds opnieuw wordt uitgevonden, net zoals de kunst zich steeds opnieuw uitvindt. Vele componisten die in Den Haag de opleiding Compositie volgden zijn wereldwijd geroemd; hun werk wordt uitgevoerd door de meest befaamde Nederlandse en internationale ensembles, operahuizen, gerenommeerde muziekfestivals en podia. De opleiding richt zich op de praktijk van het componeren en alles wat daarmee samenhangt. Er wordt veel aandacht besteed aan het ontwikkelen van een actuele muziekpraktijk, aan de samenwerking met uitvoerende musici en de uitvoering van eigen werk. Deze afdeling, ooit de thuisbasis voor de revolutionaire Haagse School, is gericht op het ontwikkelen van creativiteit en veelzijdigheid, het verrichten van onderzoek en het vinden van een eigen identiteit als componist. Naast het ontwikkelen van vaardigheden in notatie, compositietechnieken en conceptueel denken en het schetsen, uitwerken en afronden van muzikale ideeën wordt er veel aandacht besteed aan het instrumenteren voor alle denkbare vocale en instrumentale bezettingen. Opleiding en werkveld zijn nauw verweven door samenwerking met ensembles als ASKO Schönberg, het Nieuw Ensemble, het Rosa Ensemble, Ensemble Klang, Modelo62, het MAE en met podia als het Korzo, de Diamantfabriek en het Nutshuis. Louis Andriessen, Michel van der Aa, Cornelis de Bondt, Peter-Jan Wagemans, Calliope Tsoupaki, Yannis Kyriakides, Martijn Padding. Gastdocenten: Peter Edwards, Butch Morris, Richard Rijnvos, Adam Gorb, Robert Ashley, Jo Kondo, Arnoud Noordegraaf, Eveline Nikkels, Bob Gilmore, Alvin Curran, Frederic Rzewski, Marco Siciliani, Peter van Heyghen en Daniel Cross. What has made the Composition department in The Hague so special for all these years is the tremendous loyalty and team spirit among the students, which is a true reflection of the intensity with which the teaching staff who give lessons and cooperate in developing a curriculum that is constantly being reinvented in the same way that art is reinventing itself. Many graduates of the Composition programme in The Hague now enjoy worldwide fame and their works are performed by the most prestigious ensembles at opera houses, music festivals and venues around the world. The emphasis in the course is on the practice of composing and everything associated with it. A lot of attention is devoted to encouraging students to develop a contemporary music practice and to working with performing musicians and the performance of the students own work. The department, which was once home to the revolutionary The Hague School, focuses on the development of creativity and versatility, the execution of research and discovering a personal identity as a composer. Besides acquiring advanced skills in notation, composing techniques, conceptual thinking and how to sketch, flesh out and complete musical ideas, students learn instrumentation for every conceivable vocal and instrumental setting. The programme has close ties with the professional field through its cooperation with ensembles such as ASKO Schönberg, the Nieuw Ensemble, the Rosa Ensemble, Ensemble Klang, Modelo 62, the MAE and with venues like Korzo, the Diamantfabriek and the Nutshuis. Louis Andriessen, Michel van der Aa, Cornelis de Bondt, Peter-Jan Wagemans, Calliope Tsoupaki, Yannis Kyriakides, Martijn Padding. Guest lecturers: Peter Edwards, Butch Morris, Richard Rijnvos, Adam Gorb, Robert Ashley, Jo Kondo, Arnoud Noordegraaf, Eveline Nikkels, Bob Gilmore, Alvin Curran, Frederich Rzewski, Marco Siciliani, Peter van Heyghen and Daniel Cross

15 Instituut voor Sonologie Institute of Sonology Bachelor Eenjarige cursus Master Masterspecialisatie STEIM Bachelor One-year course Master Masterspecialisation STEIM In de lange geschiedenis van de westerse muziek staat de elektroakoestische muziek nog in de kinderschoenen. Maar het belang en de mogelijkheden van deze nieuwe muziekpraktijk nemen in rap tempo toe met de voortschrijdende ontwikkelingen op het vlak van (computer)technologie en elektronica. Aan de basis van deze experimentele muziekpraktijk staan de docenten, studenten en alumni van het Instituut voor Sonologie. Als sonologen leveren zij een belangrijke bijdrage aan de ontwikkeling van de elektro-akoestische muziek en de computermuziek, bijvoorbeeld door het geven van toonaangevende concerten, het bouwen van apparatuur en interfaces, en het ontwikkelen van computerprogramma s. Sommige sonologen houden zich vooral in praktische zin bezig met elektro-akoestische muziek; in plaats van te componeren met klanken, zoals bij instrumentale muziek, componeren zij de klanken zelf, zodanig dat ze uitdrukking geven aan de muzikale vorm. Daarvoor kunnen ze zich bijvoorbeeld baseren op de natuurkundige grondslagen van geluid, op de perceptie ervan of op puur compositorische motieven. Andere sonologen leggen zich vooral toe op theoretisch onderzoek op het vlak van de sonologie, resulterend in artikelen of computerprogramma s. Het Instituut voor Sonologie onderhoudt nauwe banden met met de Technische Universität Berlin, de Groupe de Recherches Musicales Parijs, Studio voor Elektro-Instrumentale Muziek (STEIM), de Hochschule für Künste Bremen, de Folkwang Hochschule Essen, Muziektheaterensemble De Veenfabriek, V2, het Nederlands Filmmuseum, TAG Amsterdam / Den Haag, DNK Amsterdam, Lokaal 01 Breda, Studio LOOS en het Nederlands Muziek Instituut. In the context of the lengthy history of Western music, electro-acoustic music is still in its infancy. But the importance and potential of this new music practice is growing rapidly with the advances being made in (computer) technology and electronics. Electro-acoustic music is therefore experimental by nature, and teachers, students and alumni of the Institute of Sonology are at the forefront of its development. As sonologists they make an important contribution to the development of electro-acoustic and computer music, for example by giving prestigious concerts, building equipment and interfaces and developing computer programs. Some sonologists concentrate mainly on the practical aspects of electroacoustic music; rather than composing with sounds as in instrumental music, they compose the sounds themselves in such a way that they express the form. This can be done on the basis of physical principles of sound, on the basis of perception or on the basis of purely compositional motives. Other sonologists focus mainly on theoretical research in the field of sonology, resulting in publications or computer programs. The Institute of Sonology maintains an extensive network of contacts with institutions such as the Technische Universität Berlin, Groupe de Recherches Musicales in Paris, Studio for Electro Instrumental Music (STEIM), the Hochschule für Künste in Bremen, the Folkwang Hochschule in Essen, the musical theatre ensemble Veenfabriek, V2, the Nederlands Filmmuseum, TAG Amsterdam / The Hague, DNK Amsterdam, Lokaal 01 Breda and the Netherlands Music Institute. Dr. Maarten van Walstijn docent School of Music and Sonic Arts, SARC, Queen s University Belfast Edwin van der Heide geluidskunstenaar Wouter Snoei componist, performer, computerprogrammeur Dr. Sergio Luque componist, computerprogrammeur, PhD University of Birmingham Miguel Negraõ componist, performer, computerprogrammeur, PhD Queen s University Belfast Dr. Hugo Morales Murguia componist, PhD Brunel University London Luc Döbereiner componist, computerprogrammeur, PhD University of Music and Performing Arts, Graz. Gastdocenten: Trevor Wishart, Evan Parker, Peter Evans, Sarah Nicols, Douglas Kahn, Gottfried Michael Koenig, Stefan Weinzierl, Richard Cavell, Konrad Boehmer, Diemer de Vries, Margriet Sitskoorn, Vincent Icke, Sven Sterken, Daniel Teruggi en Folkmar Hein. Dr. Maarten van Walstijn lecturer at the School of Music and Sonic Arts, SARC, Queen s University Belfast. Edwin van der Heide sound artist Wouter Snoei composer, performer, computer programmer. Dr. Sergio Luque composer, computer programmer, PhD University of Birmingham Miguel Negraõ composer, performer, computer programmer, PhD Queen s University Belfast. Dr. Hugo Morales Murguia composer, PhD Brunel University London Luc Döbereiner composer, computer programmer, PhD University of Music and Performing Arts, Graz. Guest lecturers: Trevor Wishart, Evan Parker, Peter Evans, Sarah Nicols, Douglas Kahn, Gottfried Michael Koenig, Stefan Weinzierl, Richard Cavell, Konrad Boehmer, Diemer de Vries, Margriet Sitskoorn, Vincent Icke, Sven Sterken, Daniel Teruggi and Folkmar Hein. The Institute of Sonology in The Hague is one of a handful of places in the world where music, art, technology, philosophy, history and science meet in the same inspiring and creative environment. Dr. Hugo Morales Murguia, composer 26 27

16 Artscience Bachelor Master Artscience Bachelor Master De Interfaculteit ArtScience biedt een praktijkgericht Bachelor- en Masterprogramma aan waarin het ontwikkelen van interdisciplinaire en vernieuwende kunstvormen centraal staat. Het onderwijs bestrijkt het gebied tussen de benaderingen en culturen van elektronische en hedendaagse muziek, geluidskunst, mediakunst, theater en de beeldende kunsten. Vanuit een stevige basis in de tradities van interdisciplinaire en multidisciplinaire kunst onderzoeken studenten en docenten op een kritische manier het artistieke potentieel van recente ontwikkelingen in wetenschap en technologie. Dit wordt gekoppeld aan het ontwikkelen van nieuwe presentatievormen voor het publiek om ruimte te maken voor muziek en kunst in nieuwe media en op onverwachte plekken. Door nadrukkelijk niet de commerciële praktijk van de multimedia centraal te stellen maar de kunst, het onderzoek en reflectie op de technologie behoudt ArtScience haar unieke en eigenzinnige positie binnen de kunst en het kunstonderwijslandschap. De Interfaculteit biedt een open omgeving gericht op samenwerking, peer-learning en constructieve feedback van docenten en studenten met velerlei achtergronden. Het programma bestaat uit theoretische en praktische cursussen, labs en korte, intensieve researchprojecten waarbinnen samenwerkingsverbanden worden aangegaan met TodaysArt, Holland Festival, IFFR en het festival Sonic Acts, Stroom, V2, Optofonica Lab, theater Zeebelt en het Korzo Theater. Sanne van Rijn theatermaakster Boris DeBackere mediakunstenaar, manager V2 Lab, docent Master Transmedia Akademie St. Lukas, Brussel Lucas van der Velden mediakunstenaar, directeur festival Sonic Acts Yutaka Makino mediakunstenaar, Berlijn Mateusz Herczka mediakunstenaar, bio-artist, Stockholm. Gastdocenten: Esther Polak, Ivar van Berkum, Nadine Bongaerts en Eva Brinkman (Biotecture), TeZ, Sonia Cillari, Evelina Domnitch en Dmitry Gelfand (Optofonica), Vincent van Gerven Oei en Maja Kuzmanovic (FoAM), Katinka Marac, Sanne van Rijn, Mike Rijnierse, Frank Theys, Caro Verbeek, Erwin Driessen, Maria Verstappen, Daan Roosegaarde, Fanne Boland en Maki Ueda. The Interfaculty ArtScience programme offers practice-based Bachelor and Master courses focusing on the development of interdisciplinary and innovative art forms. The curriculum encompasses approaches to and the cultures of contemporary electronic music, sound art, media art, theatre and the visual arts. Strongly based on the traditions of synesthetic, interdisciplinary and multidisciplinary art, students and teachers critically explore the artistic potential of recent developments in science and technology. Their findings are linked to the development of new forms of public presentation to create room for music and art in new media and in unexpected places. By focusing on the art, research and reflection on technology rather than the commercial practice of multimedia, ArtScience retains its unique and non-conformist position in the landscape of art and art education. The Interfaculty programme provides an open environment with a focus on collaboration, peer learning and constructive feedback by teachers and students from a wide range of backgrounds. The programme consists of theoretical and practical courses, labs and short, intensive research projects carried out in partnership with TodaysArt, Holland Festival, IFFR and the Sonic Acts festival, Stroom, V2, Optofonica Lab and the theatres Zeebelt and Korzo. Sanne van Rijn theatre maker Boris DeBackere media artist, lab manager of V2 Lab, Rotterdam, teacher of Master in Transmedia at the Academie St. Lukas, Brussels. Lucas van der Velden media artist, director of Sonic Acts festival, Amsterdam Yutaka Makino media artist, Berlin Mateusz Herczka media artist, bio-artist, Stockholm. Guest lecturers: Esther Polak, Ivar van Berkum, Nadine Bongaerts and Eva Brinkman (Biotecture), TeZ, Sonia Cillari, Evelina Domnitch and Dmitry Gelfand (Optofonica), Vincent van Gerven Oei and Maja Kuzmanovic (FoAm), Katinka Marac, Sanne van Rijn, Mike Rijnierse, Frank Theys, Caro Verbeek, Erwin Driessen, Maria Verstappen, Daan Roosegaarde, Fanne Boland and Maki Ueda

17 Dans Klassiek ballet Pointes Creatieve en moderne dans Caractère Repertoire Pas de deux Coaching Dance Classical ballet Pointes Creative and modern dance Caractère Repertoire Pas de deux Coaching De Dansvakopleiding van het Koninklijk Conservatorium heeft al ruim 56 jaar ervaring in het ontdekken, begeleiden en opleiden van jong danstalent. De opleiding leidt op tot dansers die de academische theaterdans op het hoogste niveau beheersen. Daarnaast leren studenten een grote verscheidenheid van eigentijdse stijlen uit te voeren. De opleiding verwacht van studenten een creatieve, artistieke, open, genereuze en toegewijde houding. Klassiek ballet, fysieke training, artistieke training en moderne dans gaan hand in hand en bereiden de student voor op een leven als danser. De Dansvakopleiding werkt onder andere samen met het Nederlands Dans Theater, Introdans en Het Nationale Ballet en is één van de opleidingen waar winnaars van de gerenommeerde Prix de Lausanne, de internationale balletcompetitie in Zwitserland, een jaar lang gratis mogen studeren. The Dance department of the Royal Conservatoire has more than 56 years experience in the discovering, guiding and training of talented young dancers. The students are trained to the highest standards in classical ballet, as well as learning a wide variety of contemporary styles. Students are expected to be creative, artistic, open, generous and dedicated. Classical ballet, physical fitness, artistic training and modern dance are combined in preparing the student for a life as a dancer. Partners of the Dance department include the Nederlands Dans Theater, Introdans and the Dutch National Ballet. Winners of the prestigious Prix de Lausanne, the international ballet competition in Switzerland, can choose to attend a prestigious college free of charge for a year and the Royal Conservatoire is one of the choices. Rachel Beaujean hoofd artistieke staf Het Nationale Ballet Marijn Rademakers eerste solist Stuttgart Ballet en gastsolist Het Nationale Ballet Mara Hulspas Introdans Marne van Opstal Nederlands Dans Theater (NDT) Marco Goecke choreograaf Rubinald Pronk voormalig solist Nationaal Ballet en huidig directeur PRONK Dance/freelance danser. Gastdocenten: Frank Andersen, Regina van Berkel, Martin Blahuta, Arlette van Boven, Cora Bos-Kroese, Christophe Dozzi, Jorma Elo, Marie Claire Goemans, Anders Hellstrom, Eva Kloborg, Patricia Linton, Philippe Lormeau, Andrea Miller, Claire Philipart, Yannick Sempey, Sjoerd Vreugdenhil, John Wisman, Sun Xiao Jun, Stefan Zeromski, Bastien Zorzetto. Rachel Beaujean head of the artistic staff of the Dutch National Ballet Marijn Rademakers first soloist with Stuttgart Ballet and guest soloist with the Dutch National Ballet Mara Hulspas Introdans Marne van Opstal Nederlands Dans Theater (NDT) Marco Goecke choreographer Rubinald Pronk former soloist with Dutch National Ballet, director PRONK Dance/freelance dancer. Guest lecturers: Frank Andersen, Regina van Berkel, Martin Blahuta, Arlette van Boven, Cora Bos-Kroese, Christophe Dozzi, Jorma Elo, Marie Claire Goemans, Anders Hellstrom, Eva Kloborg, Patricia Linton, Philippe Lormeau, Andrea Miller, Claire Philipart, Yannick Sempey, Sjoerd Vreugdenhil, John Wisman, Sun Xiao Jun, Stefan Zeromski, Bastien Zorzetto. The Royal Conservatoire has enriched and widened my spectrum as a dancer. Thanks to the skilful teachers and disciplined environment I learned a great deal about dance technique. The repertoire lessons of the Nederlands Dans Theater (NDT) in particular inspired me to pursue my goal. I have been working at the NDT1 since August and still make daily use of the knowledge that I have inherited from the Royal Conservatoire. Marne van Opstal, dancer with the Nederlands Dans Theater 30 31

18 Master Master Het Koninklijk Conservatorium heeft als uitgangspunt Masters of Music op te leiden die een toonaangevende rol kunnen vervullen in de (inter)nationale beroepsuitoefening. In de Master of Music ontwikkelt de student zich op het hoogste niveau. De student werkt mee in praktijkprojecten (producties), doet onderzoek en leert op professioneel niveau met vakgenoten en belangstellenden te communiceren over de voortgang en de uitkomsten. Het conservatorium vormt hiermee een geconcentreerd knooppunt van internationale docenten en studenten. De drie Masteropleidingen aan het Koninklijk Conservatorium (Master Muziek, Master Sonologie en Master Opera) bieden een rijke afspiegeling van de muziekpraktijk met diverse uitstroomprofielen: musicus, scheppen en onderzoeken, en muziekeducatie. De Master Opera, in handen van de Dutch National Opera Academy, biedt de opleiding opera aan in samenwerking met het Conservatorium van Amsterdam, waarin alle aspecten aan bod komen die nodig zijn om jonge veelbelovende operazangers op te leiden tot allround performers. Specialisaties Master Muziek: De Master Orkestspel is een samenwerkingsverband met het Residentie Orkest. Deze Master richt zich op het optimaliseren van de aansluiting van de conservatorium opleiding op de beroepspraktijk van het symfonieorkest. De Nationale Master Orkestdirectie is een samenwerkingsverband met het Conservatorium van Amsterdam, Het Kersjes Fonds en professionele orkesten van Nederland. Het is een studie die aankomende orkestdirigenten opleidt naar het vereiste niveau met de bijhorende ervaring die vereist is om een professioneel symfonieorkest adequaat en artistiek verantwoord te kunnen leiden. De Master New Audiences and Innovative Practices leert studenten eigen projecten te ontwikkelen voor nieuwe publieksgroepen en in uiteenlopende contexten. Het programma is ontwikkeld in samenwerking met de Guildhall School of Music and Drama (Londen), het Prins Claus Conservatorium (Groningen), de Royal College of Music (Stockholm) en de Iceland Academy of the Arts (Reykjavik). De Master Muziektheater T.I.M.E. is een samenwerking met theatergezelschap De Veenfabriek. De opleiding stelt het ensemble als leervorm en de dialoog met de maatschappij voorop. De Master Artistic Research is een specialisatie in samenwerking met de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten waarbinnen studenten onderzoek doen naar de relatie tussen praktijk en theorie in de kunsten. De Master Muziekeducatie streeft de samenhang na tussen professionele kunsten, kunsteducatie, amateurkunst en het onderwijs. De Master ArtScience biedt studenten de mogelijkheid nieuwe artistieke niches te ontdekken en te ontwikkelen binnen het veld van de media en de kunst. In de Master Theorie der Muziek kunnen studenten een bevoegdheid behalen voor het onderwijs van muziektheorie op hoger onderwijsniveau. De specialisatie Instruments & Interfaces als onderdeel van de Master Sonologie wordt aangeboden in samenwerking met het instituut STEIM in Amsterdam. The Royal Conservatoire is dedicated to training Masters of Music who can assume a prominent role in the profession on the national and international stage. In the Master of Music, students progress to the highest level, participate in practical projects (productions) and conduct research and learn to communicate about the progress of their research and their findings with colleagues and other interested parties at a professional level. The conservatoire in fact forms a hub of international teachers and students. The three Master programmes at the Royal Conservatoire (Master of Music, Master of Sonology and Master of Opera) reflect a wealth of music practice and embrace various graduation profiles: musician, creation and research, and music education. The Master in Opera is offered by the Dutch National Opera Academy, in association with the Conservatory of Amsterdam, and encompasses every aspect required to transform promising young opera singers into all-round performers. Specialisations in the Master of Music The Orchestra Master has been developed in association with the The Hague Philharmonic. The programme is designed to match the education provided at the conservatoire more closely to the practice of a professional symphony orchestra. The National Master Orchestra Conducting is offered in association with the Conservatory of Amsterdam and professional orchestras in the Netherlands with financial support from the Kersjesfonds. The aim of the programme is to train orchestra conductors to the highest standard and give them the experience they need to meet the practical and artistic demands of conducting a professional symphony orchestra. Master New Audiences and Innovative Practices teaches students to develop their own projects for new audiences and in a variety of contexts. The programme was developed in association with the Guildhall School of Music and Drama (London), the Prins Claus Conservatorium (Groningen), de Royal College of Music (Stockholm) and the Iceland Academy of the Arts (Reykjavik). The Master Music Theatre T.I.M.E. (This is Music-theatre Education) is offered in partnership with the musical theatre company De Veenfabriek. Leading elements of the course are the use of ensemble as a form of teaching, and a dialogue with society. The Master Artistic Research is a specialisation provided in collaboration with the Royal Academy of Arts, in which students conduct research into the relationship between theory and practice in the arts. The Master Music Education explores the relationship between the professional arts, art education, amateur arts and regular education. Master ArtScience allows students to discover and develop new artistic niches in the field of the media and the arts. Students of the Master Theory of Music can earn a qualification to teach music theory in higher education. The specialisation Instruments & Interfaces is offered as part of the Master of Sonology in association with the STEIM institute Amsterdam

19 Onderzoek Research Onderzoek is, naast onderwijs en productie, een van de pijlers van het Koninklijk Conservatorium en richt zich binnen de onderwijsprogramma s op de artistieke en intellectuele ontwikkeling van de student. In de Bachelor gaat het daarbij om het leren van elementaire onderzoek vaardigheden die de musicus in de latere muziekpraktijk nodig heeft. Deze hebben betrekking op het gearticuleerd kunnen reflecteren op het eigen vak. Onderzoek in de Master is meer specifiek gericht op het uitvoeren van een onderzoeksproject, waarmee de student zich in het eigen veld specialiseert. Het soort onderzoek kan uiteenlopen van ontwerpen (bijvoorbeeld het maken van instrumenten), experimenteren, historisch interpreteren (bijvoorbeeld betrokken op de uitvoeringspraktijk), scheppen, cultuurkritisch reflecteren en/of onderzoek op het gebied van de didactiek of pedagogiek. De onderwerpen hebben in de regel direct betrekking op het hoofdvak en zijn zowel van belang voor de eigen artistiek-intellectuele ontwikkeling als voor de ontwikkeling van het vak. De derde cyclus aan het conservatorium de promotieopleiding wordt in samenwerking met andere muziekvakopleidingen in het internationale docartes-programma georganiseerd. In deze practice-based PhD-opleiding is de focus artistiek onderzoek. Zoals in de Master opleiding staat ook hier de eigen artistieke praktijk centraal. Onderzoek is niet alleen een van de fundamenten van de opleiding tot musicus, ook docenten in hun aanstelling aan het conservatorium zijn hierin actief. Hierdoor wordt de verwevenheid van onderzoek en onderwijs verder versterkt. Van oudsher zijn de musici die als docenten aan het KC zijn verbonden ook onderzoekers; dit is integraal aan hun vooraanstaande positie in de muziekpraktijk. De docenten wordt de mogelijkheid geboden dit onderzoek binnen het conservatorium verder uit te bouwen en uit te dragen. Uiteindelijk zijn alle resultaten die uit onderzoek voortkomen, van groot belang voor de muziekpraktijk en dragen bij aan de versterking van het onderwijs aan het Koninklijk Conservatorium. Alongside education and production, research is one of the pillars of the Royal Conservatoire. The focus of research within the educational programmes is directed towards the artistic-musical and intellectual development of the students. In the Bachelor this involves the learning of basic research skills which a musician will require in their later music practice. These have relevance to the articulated ability to reflect on the musician s own speciality. Research in the Master programmes is more specifically directed towards the conducting of a research project where the student specialises in their own field. Types of research in the Master can range widely in terms of subject (for instance the making of instruments), experimentation, historical interpretation (e.g. based on historically informed performance practice), creativity, cultural/critical reflection and/or research in the field of didactics or pedagogy. The topics are usually directly related to the main subject, and are of importance both for artistic and intellectual development as for the development of the field of study. The third cycle at the conservatoire de PhD programme is organised in collaboration with other music academies within the international docartes programme. In this practice-based PhD course, the focus is on artistic research. As with the Master course, the student s own artistic practice is the central element. Research is not only one of the foundations of a musicians training, there is also an increasing number of teachers who are active in research as part of their employment at the conservatoire. In this way, the nexus of research and education is further strengthened. Musicians who are connected to the Royal Conservatoire as teachers are traditionally also involved in research. This is integral to their leading position in the music profession. Teachers are offered the possibility of further developing and propagating this research within the conservatoire. In the end all results of these research activities are of importance for musical practise in a practical sense, and contribute to the strengthening of the curriculum at the Royal Conservatoire. For me, the conservatoire in The Hague is traditionally a place of adventure, and one where the doors are open. People came there for Kees van Baaren, the composer who, just like Hendrik Andriessen, was head of a school where you met other important composers such as Messiaen and Kagel. From this tradition, composing has a central place in The Hague. This is what it s all about. As well as practicing an instrument, students have to be involved with composing. This space was and still is there in The Hague. Reinbert de Leeuw, conductor, pianist, composer and professor at the University of Leiden 34 35

20 Academie der Kunsten Universiteit Leiden In de Academie der Kunsten komen kunst en wetenschap samen. Als samenwerkingsverband tussen de Universiteit Leiden (Faculteit Geesteswetenschappen) en de Hogeschool der Kunsten Den Haag biedt deze academie interessante perspectieven voor Leidse en Haagse studenten, docenten en andere onderzoekers die op zoek zijn naar de grenzen van hun kennis en kunde. Voor studenten van het Koninklijk Conservatorium en studenten van de Leidse Universiteit is het mogelijk om via de Academie der Kunsten heen en weer keuzevakken en minoren te volgen. Daarnaast bestaat de mogelijkheid voor studenten die een talent hebben voor zowel de kunsten als de wetenschappen om twee studies te combineren. Zo kunnen Leidse studenten het studieprogramma Practicum Musicae volgen, dat bestaat uit instrumentale/vocale lessen en een theoriepakket. De Academie der Kunsten biedt hierin ondersteuning zodat twee studieprogramma s in Den Haag en Leiden simultaan te volgen zijn. docartes Academy for Creative and Performing Arts University of Leiden The Academy for Creative and Performing Arts is a collaboration between the University of the Arts, The Hague and the University of Leiden which brings together science and the arts. The academy creates interesting opportunities for students, teachers and other researchers in Leiden and The Hague who want to explore the boundaries of their knowledge and abilities. Through the Academy for Creative and Performing Arts, students of the Royal Conservatoire can follow elective subjects and minors at the Leiden University and vice versa. Some students have talents in both the arts and sciences and want to combine both. For example, students of Leiden University can follow a study programme entitled Practicum Musicae, which includes instrumental/vocal lessons and various theoretical classes. The Academy of the Arts supports these students where possible to enable them to set up and follow two study programs in The Hague and Leiden simultaneously. docartes docartes is een doctoraatsprogramma voor praktijkgeoriënteerd onderzoek in de muziek, speciaal ontworpen voor musici en componisten. Het is een gezamenlijk initiatief van de universiteiten van Leuven, Antwerpen en Amsterdam, het Koninklijk Conservatorium van Antwerpen, het Conservatorium van Amsterdam, het Lemmens Instituut in Leuven en het Orpheus Instituut in Gent. docartes start met een tweejarige doctoraatsopleiding, die promovendi toelaat artistieke en onderzoeksvaardigheden, academische kennis en methodes verder te ontwikkelen en aan te scherpen. Daarna zetten de promovendi hun onderzoek nog enkele jaren voort op individuele basis. Vanaf de aanvang van het doctoraatsprogramma worden de promovendi intensief begeleid door een team van supervisors, waarmee een adequate, discipline-eigen onderzoeksomgeving wordt gegarandeerd. De samenwerking met de Universiteit Leiden en met het doctoraatsprogramma docartes maakt een geslaagde wisselwerking mogelijk tussen een opleiding aan het conservatorium en een promotietraject (derde-cyclustraject). docartes is a doctorate programme for practice-oriented research in music, designed for musicians and composers. It is a joint initiative of the universities of Louvain, Antwerp and Amsterdam, the Royal Conservatoire Antwerp, the Conservatory of Amsterdam, the Lemmens Institute in Louvain and the Orpheus Institute in Ghent. docartes starts with a two-year doctorate course, during which the PhD students can further develop and refine their artistic and research skills, academic knowledge and methods. The PhD students then continue their research alone for several more years. Throughout the entire period of the doctorate programme the students receive intensive guidance from a team of supervisors, thus guaranteeing an ideal, disciplinespecific research environment. Through the cooperation with the University of Leiden and the docartes doctorate programme it is possible to create a successful interaction between the programmes at the conservatoire and a PhD programme

本 校 對 於 藝 術 及 藝 術 的 教 育 觀 念 是 國 際 化 的. 本 校 非 常 重 視 : - 國 際 學 生 - 對 於 校 內 教 授 及 師 資 的 規 劃

本 校 對 於 藝 術 及 藝 術 的 教 育 觀 念 是 國 際 化 的. 本 校 非 常 重 視 : - 國 際 學 生 - 對 於 校 內 教 授 及 師 資 的 規 劃 Het Koninklijk Conservatorium Antwerpen biedt de mogelijkheid tot verregaande artistieke kruisbestuivingen, door het samengaan van drie podiumkunstopleidingen en een lerarenopleiding op dezelfde campus,

Nadere informatie

Understanding and being understood begins with speaking Dutch

Understanding and being understood begins with speaking Dutch Understanding and being understood begins with speaking Dutch Begrijpen en begrepen worden begint met het spreken van de Nederlandse taal The Dutch language links us all Wat leest u in deze folder? 1.

Nadere informatie

Het project en de doelstellingen:

Het project en de doelstellingen: Het project en de doelstellingen: Wit.h heeft al heel wat ervaring met sociaal artistieke projecten als deze. De Erasmus studenten daarentegen hebben elk een andere achtergrond en voor sommige onder hen

Nadere informatie

Talentmanagement in tijden van crisis

Talentmanagement in tijden van crisis Talentmanagement in tijden van crisis Drs. Bas Puts Page 1 Copyright Siemens 2009. All rights reserved Mission: Achieving the perfect fit Organisatie Finance Sales Customer Engineering Project management

Nadere informatie

een kopie van je paspoort, een kopie van je diploma voortgezet onderwijs (hoogst genoten opleiding), twee pasfoto s, naam op de achterkant

een kopie van je paspoort, een kopie van je diploma voortgezet onderwijs (hoogst genoten opleiding), twee pasfoto s, naam op de achterkant Vragenlijst in te vullen en op te sturen voor de meeloopochtend, KABK afdeling fotografie Questionnaire to be filled in and send in before the introduction morning, KABK department of Photography Stuur

Nadere informatie

Creating a marketplace where expertise is made available through videoconferencing. Roland Staring Community Support Manager roland.staring@surfnet.

Creating a marketplace where expertise is made available through videoconferencing. Roland Staring Community Support Manager roland.staring@surfnet. Expert at a distance Creating a marketplace where expertise is made available through videoconferencing Roland Staring Community Support Manager roland.staring@surfnet.nl Working together for education

Nadere informatie

Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015

Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015 Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015 Tijd 09.15 09.45 Je bent op de Open dag, wat nu? Personal welcome international visitors 10.00 10.45 Je bent op de

Nadere informatie

ONDERNEMERSCHAP (Nederlandstalig)

ONDERNEMERSCHAP (Nederlandstalig) ONDERNEMERSCHAP (Nederlandstalig) LEERDOELEN 1. Inzicht krijgen in de waarde van creatief ondernemerschap door de marktwaarde van je kunst te leren waarderen. 2. Het ontwikkelen van fundamentele marketing-

Nadere informatie

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016 www.iuscommune.eu Dear Ius Commune PhD researchers, You are kindly invited to attend the Ius Commune Amsterdam Masterclass for PhD researchers, which will take place on Thursday 16 June 2016. During this

Nadere informatie

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt The role of mobility in higher education for future employability

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt The role of mobility in higher education for future employability The role of mobility in higher education for future employability Jim Allen Overview Results of REFLEX/HEGESCO surveys, supplemented by Dutch HBO-Monitor Study migration Mobility during and after HE Effects

Nadere informatie

Resultaten. Harm Hospers

Resultaten. Harm Hospers Resultaten Harm Hospers Doelen? Gemotiveerde en getalenteerde internationale studenten interesseren en selecteren voor LAS Studenten een breed, open curriculum bieden, met bijzondere aandacht voor academische

Nadere informatie

Biography Eva van Grinsven

Biography Eva van Grinsven Biography Eva van Grinsven With her broad palette of tone colours, her captivating stage presence and the tremendous joy she displays while playing, saxophonist Eva van Grinsven has won the hearts of both

Nadere informatie

Inclusive Education: competences for teacher training

Inclusive Education: competences for teacher training 08052014 Inclusive Education: competences for teacher training Evelien Dankert MSc Teacher Training Institute Leiden University of Applied Sciences The Netherlands Our goal in teacher training in relation

Nadere informatie

Empowerment project. Driejarig project van Rotaryclub Rhenen-Veenendaal

Empowerment project. Driejarig project van Rotaryclub Rhenen-Veenendaal Empowerment project Awasi Kenya Driejarig project van Rotaryclub Rhenen-Veenendaal Empowerment*van* kinderen*in*kenia De#afgelopen#drie#jaren# hebben#we#met#steun#van#de# Rotaryclub##Rhenen: Veenendaal#een#

Nadere informatie

Free Electives (15 ects)

Free Electives (15 ects) Free Electives (15 ects) Information about the Master RE&H (and the free electives) can be found at the following page: http://www.bk.tudelft.nl/en/about-faculty/departments/real-estate-and-housing/education/masterreh/free-electives/

Nadere informatie

Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015

Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015 Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015 Tijd 09.15 09.45 Je bent op de Open dag, wat nu? Personal welcome international visitors 10.00 10.45 Je bent op de

Nadere informatie

Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind.

Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind. Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind. Bullying among Students with Autism Spectrum Disorders in Secondary

Nadere informatie

CHRISTELIJKE SCHOLENGEMEENSCHAP VINCENT VAN GOGH TTO. Tweetalig onderwijs Havo VWO

CHRISTELIJKE SCHOLENGEMEENSCHAP VINCENT VAN GOGH TTO. Tweetalig onderwijs Havo VWO CHRISTELIJKE SCHOLENGEMEENSCHAP VINCENT VAN GOGH TTO Tweetalig onderwijs Havo VWO Open dag 8 februari 2014 Inhoud Tweetalig onderwijs: ontdek de wereld! Wat is tto? Toelatingseisen Informatie voor ouders

Nadere informatie

Evaluatie First Years Festival 2011-2012

Evaluatie First Years Festival 2011-2012 Evaluatie First Years Festival 2011-2012 Colofon: Uitgegeven door: Uitgevoerd door: Contactpersonen: Afgestemd met: Koninklijk Conservatorium Kwaliteitszorg Frederique Luijten Renee Jonker (FYF) Datum:

Nadere informatie

From Padua to Groningen

From Padua to Groningen From Padua to Groningen The effects of the CercleS Seminar in Padua in 2009 on writing Nederlands in gang (0-A2) Berna de Boer Benvenuti a tutti! Contents I. State of affairs in September 2009 II. The

Nadere informatie

Update Empowermentproject Awasi Kenia september 2013

Update Empowermentproject Awasi Kenia september 2013 Update Empowermentproject Kenia september 2013 Het Empowerment-project in Kenia van de Rotaryclub Rhenen-Veendaal begint aan de derde fase: een derde en laatste bezoek, met een Empowerment workshop voor

Nadere informatie

Firewall van de Speedtouch 789wl volledig uitschakelen?

Firewall van de Speedtouch 789wl volledig uitschakelen? Firewall van de Speedtouch 789wl volledig uitschakelen? De firewall van de Speedtouch 789 (wl) kan niet volledig uitgeschakeld worden via de Web interface: De firewall blijft namelijk op stateful staan

Nadere informatie

De Levende Gevel. Een richting voor innovatie en de ontwikkeling van de toekomst

De Levende Gevel. Een richting voor innovatie en de ontwikkeling van de toekomst De Levende Gevel Een richting voor innovatie en de ontwikkeling van de toekomst A letter from nature Dear., Our life knows no boundaries, we live together. You live in me and I live in you! I not only

Nadere informatie

vooropleiding international Dutch as a second Nederlands Tweede Taal

vooropleiding international Dutch as a second Nederlands Tweede Taal INFORMATION FOR STUDENTS WITH AN international PRE- UNIVERSITY EDUCATION FOUNDATION YEAR FOR international STUDENTS VU UNIVERSITY () Dutch as a second Language () INFORMATIE VOOR STUDENTEN MET EEN BUITENLANDSE

Nadere informatie

Vergrijzing/verzilveren. Toenemende levensverwachting Christensen et al 2009. Ons vak in beweging

Vergrijzing/verzilveren. Toenemende levensverwachting Christensen et al 2009. Ons vak in beweging Ons vak in beweging Dr. Hans Hobbelen, Lector healthy Lifestyle, Ageing and Health Care Toenemende levensverwachting Christensen et al 2009 Vergrijzing/verzilveren Ontwikkeling grijze druk De 2010-2025

Nadere informatie

Memo Academic Skills; the basis for better writers

Memo Academic Skills; the basis for better writers Memo Academic Skills; the basis for better writers With the rise of broader bachelor degrees and the University College, Dutch universities are paying more attention to essays and other written assignments.

Nadere informatie

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 QUICK GUIDE C Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 Version 0.9 (June 2014) Per May 2014 OB10 has changed its name to Tungsten Network

Nadere informatie

Ontpopping. ORGACOM Thuis in het Museum

Ontpopping. ORGACOM Thuis in het Museum Ontpopping Veel deelnemende bezoekers zijn dit jaar nog maar één keer in het Van Abbemuseum geweest. De vragenlijst van deze mensen hangt Orgacom in een honingraatpatroon. Bezoekers die vaker komen worden

Nadere informatie

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g S e v e n P h o t o s f o r O A S E K r i j n d e K o n i n g Even with the most fundamental of truths, we can have big questions. And especially truths that at first sight are concrete, tangible and proven

Nadere informatie

IDENTITEIT IN DE METHODE?

IDENTITEIT IN DE METHODE? 74 IDENTITEIT IN DE METHODE? ONDERZOEK DOOR EEN LERAAR IN OPLEIDING Bram de Muynck en Esther Langerak 75 Van lectoraten wordt gevraagd om ook studenten te betrekken bij onderzoek. Dit gebeurt bij het lectoraat

Nadere informatie

Media en creativiteit. Winter jaar vier Werkcollege 7

Media en creativiteit. Winter jaar vier Werkcollege 7 Media en creativiteit Winter jaar vier Werkcollege 7 Kwartaaloverzicht winter Les 1 Les 2 Les 3 Les 4 Les 5 Les 6 Les 7 Les 8 Opbouw scriptie Keuze onderwerp Onderzoeksvraag en deelvragen Bespreken onderzoeksvragen

Nadere informatie

Danica Jiernes Madrid, 17 years

Danica Jiernes Madrid, 17 years Danica Jiernes Madrid, 17 years City of Malabon University (CMU) Bachelor of Secondary Education Major in Mathematics Mother s Occupation: Housewife (huisvrouw) Welder (lasser) I choose mathematics as

Nadere informatie

OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008

OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008 OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008 Instructie Met als doel het studiecurriculum te verbeteren of verduidelijken heeft de faculteit FEB besloten tot aanpassingen in enkele programma s die nu van

Nadere informatie

Learn like a startup. Next Learning 2014 16 April 2014

Learn like a startup. Next Learning 2014 16 April 2014 Learn like a startup Next Learning 2014 16 April 2014 Rob Hermans Founder Achieved @hermans85 rob@achieved.co Achievements: Setup game startup incubator. Helped 10 startups go to market. Learned to code

Nadere informatie

1. In welk deel van de wereld ligt Nederland? 2. Wat betekent Nederland?

1. In welk deel van de wereld ligt Nederland? 2. Wat betekent Nederland? First part of the Inburgering examination - the KNS-test Of course, the questions in this exam you will hear in Dutch and you have to answer in Dutch. Solutions and English version on last page 1. In welk

Nadere informatie

Educational Design as Conversation

Educational Design as Conversation 1 Educational Design as Conversation Inter-professional dialogue about the teaching of academic communications skills EATAW 2011 - Jacqueline van Kruiningen, University of Groningen Grading papers collaboratively

Nadere informatie

Next Generation Poultry Health Redt Innovatie de Vleeskuikenhouder?

Next Generation Poultry Health Redt Innovatie de Vleeskuikenhouder? Next Generation Poultry Health Redt Innovatie de Vleeskuikenhouder? Paul Louis Iske Professor Open Innovation & Business Venturing, Maastricht University De wereld wordt steeds complexer Dit vraagt om

Nadere informatie

The role of local municipalities and labor market regions in adult education: monitoring quality

The role of local municipalities and labor market regions in adult education: monitoring quality Deze dia-indeling is zo gemaakt dat zelf een afbeelding kan worden geplaatst. Klik met de rechtermuisknop in de achtergrond en kies Achtergrond opmaken. Klik op Opvulling met figuur of bitmappatroon en

Nadere informatie

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 167 Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 Task clarity 1. I understand exactly what the task is 2. I understand exactly what is required of

Nadere informatie

Academiejaar 2014/2015. Academische Bachelor en Master muziek. muziek

Academiejaar 2014/2015. Academische Bachelor en Master muziek. muziek Academiejaar 2014/2015 Academische Bachelor en Master muziek muziek Academische Bachelor en Master muziek muziek Kiezen voor de opleiding Muziek aan het Koninklijk Conservatorium Antwerpen is geen alledaagse

Nadere informatie

Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet.

Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet. Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet. General: Please use the latest firmware for the router. The firmware is available on http://www.conceptronic.net! Use Firmware version

Nadere informatie

Leading in Learning -> studiesucces. Ellen Bastiaens Programmamanager Leading in Learning 13 juni 2012

Leading in Learning -> studiesucces. Ellen Bastiaens Programmamanager Leading in Learning 13 juni 2012 Leading in Learning -> studiesucces Ellen Bastiaens Programmamanager Leading in Learning 13 juni 2012 Implementatie van matchingsinstrument Matching na de poort wordt aan de poort Vooropleiding Bachelor

Nadere informatie

Quick scan method to evaluate your applied (educational) game. Validated scales from comprehensive GEM (Game based learning Evaluation Model)

Quick scan method to evaluate your applied (educational) game. Validated scales from comprehensive GEM (Game based learning Evaluation Model) WHAT IS LITTLE GEM? Quick scan method to evaluate your applied (educational) game (light validation) 1. Standardized questionnaires Validated scales from comprehensive GEM (Game based learning Evaluation

Nadere informatie

Welkom in het nieuwe academische jaar! We hopen dat iedereen een goede zomerperiode heeft gehad.

Welkom in het nieuwe academische jaar! We hopen dat iedereen een goede zomerperiode heeft gehad. DATUM: 22-09-2009 (You will find the English version below) Beste allen, Welkom in het nieuwe academische jaar! We hopen dat iedereen een goede zomerperiode heeft gehad. NIEUWSBRIEF No. 1 Dit is de eerste

Nadere informatie

blur Aukje Fleur Janssen & Roos Gomperts Volvo Design Challange

blur Aukje Fleur Janssen & Roos Gomperts Volvo Design Challange blur Aukje Fleur Janssen & Roos Gomperts Volvo Design Challange blur (NL for English see bellow) Aukje Fleur Janssen & Roos Gomperts Volvo Design Challenge Voor Volvo Design Challenge bundelden we onze

Nadere informatie

Interaction Design for the Semantic Web

Interaction Design for the Semantic Web Interaction Design for the Semantic Web Lynda Hardman http://www.cwi.nl/~lynda/courses/usi08/ CWI, Semantic Media Interfaces Presentation of Google results: text 2 1 Presentation of Google results: image

Nadere informatie

PRESCHOOL. For more information please visit www.swazoom.nl

PRESCHOOL. For more information please visit www.swazoom.nl PRESCHOOL For more information please visit www.swazoom.nl WHAT IS A PRESCHOOL? The preschool is a place where toddlers are learning by playing and where parents can meet. At preschool toddlers from 2,5

Nadere informatie

i29 interior architects

i29 interior architects i29 interior architects We are i29 l interior architects, a creative and versatile interior design studio. Our aim is to create intelligent designs and striking images. Space is the leitmotiv, the result

Nadere informatie

CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN

CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN Mieke Audenaert 2010-2011 1 HISTORY The HRM department or manager was born

Nadere informatie

Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch

Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch Bottlenecks in Independent Learning: Self-Regulated Learning, Stress

Nadere informatie

ARTIST. Petten 24 September 2012. www.ecn.nl More info: schoots@ecn.nl

ARTIST. Petten 24 September 2012. www.ecn.nl More info: schoots@ecn.nl ARTIST Assessment and Review Tool for Innovation Systems of Technologies Koen Schoots, Michiel Hekkenberg, Bert Daniëls, Ton van Dril Agentschap NL: Joost Koch, Dick Both Petten 24 September 2012 www.ecn.nl

Nadere informatie

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 1 Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 2 Structure of the presentation - What is intercultural mediation through the internet? - Why

Nadere informatie

Profile visitors NRC Q

Profile visitors NRC Q NRC Media presents About NRC Q A unique concept Business news platform for ambitious people on the go Short, sharp articles with professional infographics Daily newsletter at 5.30am News updates via WhatsApp

Nadere informatie

1 LOGO SCHOOL. Gecomprimeerd Schoolondersteuningsprofiel. Naam School

1 LOGO SCHOOL. Gecomprimeerd Schoolondersteuningsprofiel. Naam School 1 LOGO SCHOOL Gecomprimeerd Schoolondersteuningsprofiel Naam School Algemene gegevens School De Blijberg International Department BRIN 14 HB Directeur Mrs L. Boyle Adres Graaf Florisstraat 56 3021CJ ROTTERDAM

Nadere informatie

Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie. Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M.

Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie. Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M. Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M. (Bert) Vrijhoef Take home messages: Voor toekomstbestendige chronische zorg zijn innovaties

Nadere informatie

Healthy people want everything, sick people want only one thing. would love to see a Hospital Teacher

Healthy people want everything, sick people want only one thing. would love to see a Hospital Teacher Healthy people want everything, sick people want only one thing. would love to see a Hospital Teacher Consultant Education Sick Pupils Educational Service Centre University Medical Centre The Netherlands

Nadere informatie

PROGRAMMA NETWERKDAG 21 JANUARI 2005 EN LEARNING ENCOUNTER. PrimaVera Research Program UNIVERSITEIT VAN AMSTERDAM

PROGRAMMA NETWERKDAG 21 JANUARI 2005 EN LEARNING ENCOUNTER. PrimaVera Research Program UNIVERSITEIT VAN AMSTERDAM PROGRAMMA NETWERKDAG EN LEARNING ENCOUNTER 21 JANUARI 2005 AMSTERDAM PrimaVera Research Program UNIVERSITEIT VAN AMSTERDAM INLEIDING Op deze dag beogen wij een ieder met elkaar in contact te brengen, die

Nadere informatie

EventHands*2014*resultatenverslag***

EventHands*2014*resultatenverslag*** EventHands2014resultatenverslag B4Challenged Amsterdam,31maart2015 0207892200 wim@b7challenged.nl Resultatenverslag 27-05-15 EventHands4seizoen2014 Voorwoord AllereerstdanktB7Challengedallefinanciersenpartnersdieafgelopenseizoenhebbenbijgedragen

Nadere informatie

Rethinking leadership and middle management

Rethinking leadership and middle management Rethinking leadership and middle management 17 October 2013 Prof. dr. Jesse Segers The Future Leadership Initiative @Segersjesse challenging thoughts about leadership. Ego-dominant ( macht ) Rationeel

Nadere informatie

PROFESSIONELE ONTWIKKELING VIA DE AQI: achtergrond en eerste ervaringen

PROFESSIONELE ONTWIKKELING VIA DE AQI: achtergrond en eerste ervaringen PROFESSIONELE ONTWIKKELING VIA DE AQI: achtergrond en eerste ervaringen INTERNATIONALISERING EN PROF. DEVELOPMENT Internationalisering betekent investeren in professionele ontwikkeling van docenten: Meer

Nadere informatie

Tweetalig basisonderwijs in het Gooi. Learning Beyond Boundaries

Tweetalig basisonderwijs in het Gooi. Learning Beyond Boundaries Tweetalig basisonderwijs in het Gooi Learning Beyond Boundaries Tweetalig basisonderwijs in het Gooi Bent u op zoek naar een basisschool die tweetalig onderwijs in een internationale omgeving aanbiedt

Nadere informatie

Omslag ontwerp. Aanleverinstructies. Let op: Welke informatie hebben wij nodig?

Omslag ontwerp. Aanleverinstructies. Let op: Welke informatie hebben wij nodig? Aanleverinstructies Omslag ontwerp Op basis van uw wensen kunt u een geschikte ontwerper kiezen. Op de volgende pagina s van dit document vindt u info en een klein portfolio van de ontwerpers. 1. StudioLIN

Nadere informatie

Nederlands programma in de PYP! Maandag 2 september 2013

Nederlands programma in de PYP! Maandag 2 september 2013 Nederlands programma in de PYP! Maandag 2 september 2013 Rode Leeuw missie!!de Rode Leeuw biedt een moedertaalprogramma aan voor kinderen vanaf 4 tot 16 jaar bestaande uit kwalitatief goed NTC-onderwijs

Nadere informatie

Aim of this presentation. Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market

Aim of this presentation. Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market Aim of this presentation Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market Energieleveranciers.nl (Energysuppliers.nl) Founded in 2004

Nadere informatie

Signal from the Stream

Signal from the Stream Signal from the Stream How social technologies are changing business. Eugenie van Wiechen http://nl.linkedin.com/in/eugenievanwiechen Sanoma Uitgevers LinkedIn EMEA Eugenie van Wiechen McKinsey LinkedIn

Nadere informatie

Tomorrow s design since 1610

Tomorrow s design since 1610 Lightdrops design Robert Bronwasser Designer Robert Bronwasser developed and designed in collaboration with Silverled Light Innovation (member of the CLA group) and Royal Goedewaagen a collection of ceramic

Nadere informatie

Grammatica uitleg voor de toets van Hoofdstuk 1

Grammatica uitleg voor de toets van Hoofdstuk 1 Grammatica uitleg voor de toets van Hoofdstuk 1 Vraagzinnen: Je kunt in het Engels vraagzinnen maken door vaak het werkwoord vooraan de zin te zetten. Bijv. She is nice. Bijv. I am late. Bijv. They are

Nadere informatie

Multi-disciplinary workshop on Ageing and Wellbeing

Multi-disciplinary workshop on Ageing and Wellbeing Date 7-12-2011 1 Multi-disciplinary workshop on Ageing and Wellbeing Prof. Dr. Inge Hutter Demographer, anthropologist Coordinator Healthy Ageing Alpha Gamma RUG Dean Faculty Spatial Sciences Date 7-12-2011

Nadere informatie

TITLE: EVA SMELTEKOP. WHAT: Seeking job! CURRENT: Event coordinator at Piet Hein Eek

TITLE: EVA SMELTEKOP. WHAT: Seeking job! CURRENT: Event coordinator at Piet Hein Eek TITLE: EVA SMELTEKOP WHAT: Seeking job! CURRENT: Event coordinator at Piet Hein Eek EDUCATION: BA Culture & Science Studies, Maastricht University BA Design, Design Academy Eindhoven EVA: Curious Analytical

Nadere informatie

Comics FILE 4 COMICS BK 2

Comics FILE 4 COMICS BK 2 Comics FILE 4 COMICS BK 2 The funny characters in comic books or animation films can put smiles on people s faces all over the world. Wouldn t it be great to create your own funny character that will give

Nadere informatie

OUDEGRACHT 88, 3511 AV UTRECHT, NL T

OUDEGRACHT 88, 3511 AV UTRECHT, NL T presentation Broshure 2015: content BROCHURE OUDEGRACHT 88, 3511 AV UTRECHT, NL T 030-236 8436 C A N T I N A D I D A V I D. N L DE STAD Utrecht behoort tot de vier grote steden van Nederland. De stad is

Nadere informatie

Competencies atlas. Self service instrument to support jobsearch. Naam auteur 19-9-2008

Competencies atlas. Self service instrument to support jobsearch. Naam auteur 19-9-2008 Competencies atlas Self service instrument to support jobsearch Naam auteur 19-9-2008 Definitie competency The aggregate of knowledge, skills, qualities and personal characteristics needed to successfully

Nadere informatie

Calvijn Groene Hart. CALVIJN LOGO 15820005 15820005_Calvijn_logo_fc.eps 07-09-04. : Hanneke : Irma/Jeroen

Calvijn Groene Hart. CALVIJN LOGO 15820005 15820005_Calvijn_logo_fc.eps 07-09-04. : Hanneke : Irma/Jeroen Calvijn Groene Hart Klantnaam Projectnaam Projectnummer Documentnaam Laatste correctie CALVIJN LOGO 15825 15825_Calvijn_logo_fc.eps 07-09-04 Gebruikte kleuren CYAAN PMS nummers C MAGENTA YELLOW BLACK C

Nadere informatie

Business as an engine for change.

Business as an engine for change. Business as an engine for change. In the end, the success of our efforts will be measured against how we answered what we have found to be the fundamental question: how do we love all the children, of

Nadere informatie

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa Physical factors as predictors of psychological and physical recovery of anorexia nervosa Liesbeth Libbers

Nadere informatie

The MSc programme and the regular Erasmus MC MD curriculum

The MSc programme and the regular Erasmus MC MD curriculum The MSc programme and the regular Erasmus MC MD curriculum In September 2008, Erasmus MC has implemented the Bachelor/Masters structure (BaMa) in its regular medical curriculum (codename ErasmusArts 2008

Nadere informatie

Meet your mentor and coach

Meet your mentor and coach Young Professional Program The importance of having a mentor in business Meet your mentor and coach What do Larry Page, and Steve Jobs have in common? They ve all received guidance from mentors. Yes even

Nadere informatie

Gecertificeerde NLP Master Practitioner (Business)

Gecertificeerde NLP Master Practitioner (Business) Gecertificeerde NLP Master Practitioner (Business) Design Human Engineering Trance en Hypnose Professioneel coachen en leidinggeven Presenteren en Storytelling Systemisch werken Master uw communicatie

Nadere informatie

Dutch Research Council: women in scientific careers

Dutch Research Council: women in scientific careers Dutch Research Council: women in scientific careers Dr. Wilma van Donselaar Paris 2005 What is NWO? NWO is the Dutch Research Council and consists of 8 councils: Humanities, Social Sciences, Medical Sciences,

Nadere informatie

Omslag ontwerp. Aanleverinstructies. Welke informatie hebben wij nodig? Let op:

Omslag ontwerp. Aanleverinstructies. Welke informatie hebben wij nodig? Let op: Aanleverinstructies Omslag ontwerp Op basis van uw wensen kunt u een geschikte ontwerper kiezen. Op de volgende pagina s van dit document vindt u info en een klein portfolio van de ontwerpers. 1. StudioLIN

Nadere informatie

Internationaliseren van leeruitkomsten: vier voorbeelden uit de praktijk. Jos Beelen Utrecht, 5 februari 2015

Internationaliseren van leeruitkomsten: vier voorbeelden uit de praktijk. Jos Beelen Utrecht, 5 februari 2015 Internationaliseren van leeruitkomsten: vier voorbeelden uit de praktijk Jos Beelen Utrecht, 5 februari 2015 Case 1: add on Universiteit van Tilburg Link Class Collaborative Online International Learning

Nadere informatie

Melding Loonbelasting en premies Aanmelding werkgever. Registration for loonbelasting en premies Registration as an employer

Melding Loonbelasting en premies Aanmelding werkgever. Registration for loonbelasting en premies Registration as an employer Melding Loonbelasting en premies Aanmelding werkgever Registration for loonbelasting en premies Registration as an employer Over dit formulier About this form Waarom dit formulier? Dit formulier is bestemd

Nadere informatie

Business Architectuur vanuit de Business

Business Architectuur vanuit de Business Business Architectuur vanuit de Business CGI GROUP INC. All rights reserved Jaap Schekkerman _experience the commitment TM Organization Facilities Processes Business & Informatie Architectuur, kun je vanuit

Nadere informatie

The Official Newsletter of Projects Abroad Bolivia

The Official Newsletter of Projects Abroad Bolivia The Official Newsletter of Projects Abroad Bolivia www.projects-abroad.net May 2013 1 Hi all, Carmen Herbas Country Director Welcome to the May edition of our Newsletter for Projects Abroad Bolivia. This

Nadere informatie

Synergia - Individueel rapport

Synergia - Individueel rapport DOELSTELLING : Ensuring sufficient funding for projects in cost-generating departments of 16.04.2014 16.04.2014 13:53 1. Inleiding Deze inleiding is vrij te bepalen bij de aanmaak van het rapport. 16.04.2014

Nadere informatie

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur M. Zander MSc. Eerste begeleider: Tweede begeleider: dr. W. Waterink drs. J. Eshuis Oktober 2014 Faculteit Psychologie en Onderwijswetenschappen

Nadere informatie

De Cambridge English presentatie voor de leerlingen. Jane West & Fokke de Jong (docenten Engels)

De Cambridge English presentatie voor de leerlingen. Jane West & Fokke de Jong (docenten Engels) De Cambridge English presentatie voor de leerlingen Jane West & Fokke de Jong (docenten Engels) CAMBRIDGE CERTIFICATE Da Vinci 2015-2016 WHO IS IT FOR? -- IT IS FOR YOU! - Do this programme if you are

Nadere informatie

Programma 21 november 2015 Open dag muziek JAZZ POP WERELDMUZIEK KLASSIEKE MUZIEK DOCENT MUZIEK MUZIEKTHEATER MASTERS EN HAVO/VWO VOOR MUZIEK EN DANS

Programma 21 november 2015 Open dag muziek JAZZ POP WERELDMUZIEK KLASSIEKE MUZIEK DOCENT MUZIEK MUZIEKTHEATER MASTERS EN HAVO/VWO VOOR MUZIEK EN DANS Programma 21 november 2015 Open dag muziek JAZZ POP WERELDMUZIEK KLASSIEKE MUZIEK DOCENT MUZIEK MUZIEKTHEATER MASTERS EN HAVO/VWO VOOR MUZIEK EN DANS Welkom op de open dag Muziek! Muziek is jouw passie,

Nadere informatie

UNIT 2 Begeleiding. Coaching proces, Instrumenten and vaardigheden voor Coacing en mobiliteit for Coaching and Mobility

UNIT 2 Begeleiding. Coaching proces, Instrumenten and vaardigheden voor Coacing en mobiliteit for Coaching and Mobility UNIT 2 Begeleiding Coaching proces, Instrumenten and vaardigheden voor Coacing en mobiliteit for Coaching and Mobility 1 2 Wat is coaching? Coaching is een methode voor het ontwikkelen van potentieel

Nadere informatie

Talent, Creativiteiten en Innovatie in je Bedrijf Centre for Innovation - Leiden University

Talent, Creativiteiten en Innovatie in je Bedrijf Centre for Innovation - Leiden University Talent, Creativiteiten en Innovatie in je Bedrijf Centre for Innovation - Leiden University Gideon Shimshon Twitter: gideon.shimshon g.j.shimshon@cdh.leidenuniv.nl The Future is already here, it s just

Nadere informatie

De Technologische Cultuur van Geluidssystemen

De Technologische Cultuur van Geluidssystemen De Technologische Cultuur van Geluidssystemen De Technologische Cultuur van G eluidssystemen Cultuur ontwikkeling technologie Voorbeeld: luidsprekertechnologie & line arrays Technologie cultuur & gedrag

Nadere informatie

The downside up? A study of factors associated with a successful course of treatment for adolescents in secure residential care

The downside up? A study of factors associated with a successful course of treatment for adolescents in secure residential care The downside up? A study of factors associated with a successful course of treatment for adolescents in secure residential care Annemiek T. Harder Studies presented in this thesis and the printing of this

Nadere informatie

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond.

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond. Opgaven in Nederlands. Alle opgaven hebben gelijk gewicht. Opgave 1 Gegeven is een kasstroom x = (x 0, x 1,, x n ). Veronderstel dat de contante waarde van deze kasstroom gegeven wordt door P. De bijbehorende

Nadere informatie

Buy Me! FILE 5 BUY ME KGT 2

Buy Me! FILE 5 BUY ME KGT 2 Buy Me! FILE 5 BUY ME KGT 2 Every day we see them during the commercial break: the best products in the world. Whether they are a pair of sneakers, new mascara or the latest smartphone, they all seem to

Nadere informatie

Mondeling tentamen Havo - ERK niveau B1 / B1 +

Mondeling tentamen Havo - ERK niveau B1 / B1 + Mondeling tentamen Havo - ERK niveau B / B + Het mondeling voor Engels Havo duurt 5 minuten en bestaat uit een gesprek met je docent waarin de volgende onderdelen aan de orde komen: *Je moet een stukje

Nadere informatie

SCHOOL OF ARTS - KONINKLIJK CONSERVATORIUM - AP HOGESCHOOL ANTWERPEN OPLEIDING MUZIEK 2015-2016

SCHOOL OF ARTS - KONINKLIJK CONSERVATORIUM - AP HOGESCHOOL ANTWERPEN OPLEIDING MUZIEK 2015-2016 SCHOOL OF ARTS - KONINKLIJK CONSERVATORIUM - AP HOGESCHOOL ANTWERPEN OPLEIDING MUZIEK 2015-2016 KEUZEPAKKET MUZIEK KLASSIEK Opleidingsonderdelen waarmee het keuzepakket kan samengesteld worden, mits toestemming

Nadere informatie

Student Centric Learning. Fred Verboon European School Heads Association

Student Centric Learning. Fred Verboon European School Heads Association Student Centric Learning Fred Verboon European School Heads Association Introductie van ESHA ESHA streeft naar onderwijsvernieuwing en vertegenwoordigt de belangen van de schoolleiders in Europa. Wie?

Nadere informatie

Jennifer Machielse. Lennart Stachowitz. Studentleden Medezeggenschapsraad NHTV

Jennifer Machielse. Lennart Stachowitz. Studentleden Medezeggenschapsraad NHTV Studentleden Medezeggenschapsraad NHTV Jennifer Machielse I am Jennifer Machielse, spontaneous, self-conscious and a go-getter, that s me. I am a fourth-year student Marketing & Communication in Tourism

Nadere informatie

Internationalisaring vraagt om MEER FLAMENCO FORUM

Internationalisaring vraagt om MEER FLAMENCO FORUM Internationalisaring vraagt om MEER FLAMENCO FORUM Jeanine Gregersen Samenvatting Context : werkdefinities en twee stellingen Focus op interculturele competentie Implicaties voor instellingen Moot court

Nadere informatie

Congres Social Media, Stichting Corporate Communicatie

Congres Social Media, Stichting Corporate Communicatie Dexia & social media Frank Van ssche, Head of Brand & Project Office, Communicatie Gent, 28/04/2011 Congres Social Media, Stichting Corporate Communicatie Quotes Social media isn't (just) about the media,

Nadere informatie