De behandeling van de vragen vangt aan om uur. De vergadering wordt voorgezeten door de heer Bart Laeremans.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De behandeling van de vragen vangt aan om 15.41 uur. De vergadering wordt voorgezeten door de heer Bart Laeremans."

Transcriptie

1 CRABV 52 COM /06/ COMMISSIE VOOR HET BEDRIJFSLEVEN, HET WETENSCHAPSBELEID, HET ONDERWIJS, DE NATIONALE WETENSCHAPPELIJKE EN CULTURELE INSTELLINGEN, DE MIDDENSTAND EN DE LANDBOUW van DINSDAG 24 JUNI 2008 Namiddag COMMISSION DE L'ECONOMIE, DE LA POLITIQUE SCIENTIFIQUE, DE L'EDUCATION, DES INSTITUTIONS SCIENTIFIQUES ET CULTURELLES NATIONALES, DES CLASSES MOYENNES ET DE L'AGRICULTURE du MARDI 24 JUIN 2008 Après-midi De behandeling van de vragen vangt aan om uur. De vergadering wordt voorgezeten door de heer Bart Laeremans. 01 Vraag van de heer Bruno Tobback aan de minister voor Ondernemen en Vereenvoudigen over "het vermoeden van prijsafspraken voor het doorrekenen van de prijs van gratis CO2-emissierechten in de elektriciteitsprijs" (nr. 6069) Bruno Tobback (sp.a+vl.pro): Uit de studie die de CREG dit weekend publiceerde, blijkt dat de twee energieproducenten in ons land, Electrabel en SPE, de CO 2 -emmissierechten doorrekenen in de elektriciteitsprijs voor de bedrijven. Dit betekent 1,2 miljard euro pure windfall profit voor de producenten, want zij kregen de emissierechten gratis van de overheid. Voor de concurrentiepositie van vele kmo s zijn de extra kosten echter nefast. De energiekosten beginnen voor sommige bedrijven zelfs zwaarder door te wegen dan de personeelskosten. Het is duidelijk dat Electrabel en SPE onderling afspraken hebben gemaakt over het doorrekenen van de emissierechten. Zal de Raad voor de Mededinging een onderzoek openen naar deze prijsafspraken? Wat is de timing van dat onderzoek? Minister Vincent Van Quickenborne (Nederlands): Mijn diensten hebben mij meegedeeld dat er momenteel geen aanwijzingen zijn dat de energieproducenten prijsafspraken hebben gemaakt. Als zou blijken dat dit wel gebeurt, zijn wij uiteraard bereid een vooronderzoek starten. Onze energiemarkt blinkt met slechts twee producenten, één grote en één kleine, niet bepaald uit in competitiviteit, maar het is niet omdat er een duopolie is, dat er per definitie ook prijsafspraken worden gemaakt Bruno Tobback (sp.a+vl.pro): Dit antwoord is gewoon lachwekkend. Wat hebben de diensten van de minister nog meer nodig dan een studie van de CREG die aanwijst dat twee producenten op dezelfde manier oneigenlijke kosten doorrekenen aan de consument? Ik zou graag het schriftelijke advies zien van de diensten van de minister. Met welke argumenten concluderen zij dat er geen onderzoek nodig is?

2 2 24/06/2008 CRABV 52 COM Minister Vincent Van Quickenborne (Nederlands): Elke week zijn er vragen om onderzoeken te starten. Als daarvoor goede aanwijzingen zijn, doen wij dat ook. Zo werd er onlangs een vooronderzoek afgerond over de prijs van de frieten. Hier zijn er echter geen indicaties dat er prijsafspraken zijn of dat er een onderzoek nodig is. Of het doorrekenen van gratis verkregen emissierechten rechtvaardig is, is natuurlijk een andere vraag Bruno Tobback (sp.a+vl.pro): Een rapport van de waakhond van de energiesector geniet blijkbaar geen prioriteit. Het gaat nochtans over 1,2 miljard euro. Voor 20 of 50 eurocent extra voor een pakje frieten, kon de minister wel animo tonen. 02 Samengevoegde vragen van - de heer Jan Jambon aan de minister voor Ondernemen en Vereenvoudigen over "zijn uitspraken omtrent de stijging van de distributieprijzen op kap van de consument" (nr. 6233) - de heer Peter Logghe aan de minister voor Ondernemen en Vereenvoudigen over "de uitspraken inzake de stijging van de distributietarieven" (nr. 6275) Jan Jambon (CD&V - N-VA): Onlangs verklaarde de minister dat de hoge inflatie deels te wijten is aan de stijging van de energieprijzen veroorzaakt door de gemeentelijke intercommunales. Op welke gegevens zijn deze uitspraken inzake de algemene prijsevolutie van de distributienettarieven, de prijsevolutie van de samenstellende delen en de evolutie van de vergoeding op het geïnvesteerd kapitaal van de intercommunales gebaseerd? Peter Logghe (Vlaams Belang): Kan de minister de evolutie van de distributienettarieven over een periode van bijvoorbeeld drie jaar weergeven? Heeft de minister concrete aanwijzingen dat de gemeenten dit alles bewust zo georganiseerd hebben, goed wetende dat de consument de dupe zou zijn? Gaat de minister hier met zijn uitspraken niet een beetje kort door de bocht? Volgens mij was ook de distributienetbeheerder zelf uit op een prijsstijging en naast de intercommunales maakt ook Suez hier deel van uit Minister Vincent Van Quickenborne (Nederlands): Een studie in opdracht van de federale regering heeft inderdaad aangetoond dat de inflatie deels te wijten is aan het optreden van de intercommunales. Aangezien het hier om een wettelijk monopolie gaat, kan de regering ingrijpen indien nodig. Naast de stijging van de energieprijzen, zorgt ook een stijging van de distributienettarieven voor een algemene prijsstijging tot ongeveer 30 procent. Het rendement van een investering in de intercommunales ligt tussen de 8 en de 10 procent. Rekening houdend met hun maatschappelijke functie, lijkt me dit wel erg hoog. De winsten van deze intercommunales zouden deels ook de consumenten ten goede moeten komen. Door een arrest van het Hof van Beroep is onlangs de controle door de CREG op deze tarieven weggevallen. Dit heeft geleid tot een forse prijsstijging. De belangen van de distributiebedrijven dienen in evenwicht te zijn met hun maatschappelijke doel, met name het efficiënt aanbieden van betaalbare energie. De verantwoordelijkheid voor de prijsstijgingen ligt inderdaad niet enkel bij de distributienetbedrijven. Ook andere maatregelen hebben tot extra kosten geleid. Het kan echter niet altijd de consument zijn die de rekening betaalt. Wij hopen dat een sterkere CREG hiervoor in de toekomst een oplossing kan bieden Jan Jambon (CD&V - N-VA): De gemeenten kennen financieringsproblemen en een verhoging van de gemeentebelasting om dat op te lossen zou ook de consument treffen. Ik zal het antwoord van de minister terdege analyseren.

3 CRABV 52 COM /06/ Peter Logghe (Vlaams Belang): Dit antwoord verdient inderdaad nadere analyse Minister Vincent Van Quickenborne (Nederlands): Het gaat hier eigenlijk om een verdoken gemeentebelasting. De gemeenten dienen andere methodes te zoeken om hun financiën in balans te krijgen. Ze zouden bijvoorbeeld ook hun uitgaven kunnen verminderen. Op termijn moeten we komen tot een systeem waarbij de belangen van de gemeenten en die van de intercommunale niet meer zo verweven zijn Jan Jambon (CD&V - N-VA): De afrekeningen voor deze periode met verhoogde energieprijzen moeten nog gebeuren. Het is dus nog helemaal niet zo zeker of de gemeenten daadwerkelijk schuld treft. 03 Vraag van mevrouw Liesbeth Van der Auwera aan de minister voor Ondernemen en Vereenvoudigen over "de administratieve rompslomp bij landbouwtellingen" (nr. 6411) Liesbeth Van der Auwera (CD&V - N-VA): Jaarlijks worden de landbouwers bij de meitelling ondervraagd over de oppervlakte van de verschillende teelten, het aantal dieren en het aantal tewerkgestelde personen. De gemeentebesturen staan in voor het verzamelen van deze informatie. De Vlaamse Landmaatschappij en de Vlaamse overheid beschikken echter ook over gegevens betreffende areaal en veestapel, nota bene veel exacter dan die van de meitelling, via de jaarlijkse verplichte aangifte, de eenmalige perceelregistratie. Waarom is deze telling door de gemeentebesturen dan nog nodig? Is de minister bereid om de procedure te vereenvoudigen en zowel de landbouwers als de gemeentebesturen te verlossen van deze administratieve rompslomp? Minister Vincent Van Quickenborne (Nederlands): Administratieve vereenvoudiging is en blijft mijn stokpaardje en de meitelling is mij dus al langer een doorn in het oog. Reeds in 2001 werd de vragenlijst betreffende de meitelling sterk vereenvoudigd. In 2008 heb ik ook een op vier landbouwbedrijven vrijgesteld van de meitelling, omdat een staal van 75 procent volstond voor de beoogde doeleinden. In 2008 heb ik mijn administratie de opdracht gegeven om de meitelling te reduceren tot die gegevens die nergens anders vindbaar zijn, ook niet in de eenmalige perceelregistratie. Dit moet echter gebeuren in nauw overleg met de Gewesten, want statistieken worden door vele instanties en op vele manieren gebruikt Liesbeth Van der Auwera (CD&V - N-VA): De situatie evolueert alleszins positief en ik hoop dat we in die richting doorgaan. Heeft de minister een idee welke gegevens niet terug te vinden zijn in de eenmalige perceelregistratie? Minister Vincent Van Quickenborne (Nederlands): Mijn administratie onderzoekt die kwestie momenteel en zal trachten de ergerlijkste administratieve rompslomp te schrappen. 04 Vraag van de heer Jean-Luc Crucke aan de minister voor Ondernemen en Vereenvoudigen over "het gebruik van voor de consument ongunstige bedingen" (nr. 6518) Jean-Luc Crucke (MR): Uit een studie van het Onderzoeks- en informatiecentrum van de verbruikersorganisaties (OIVO) blijkt dat er twee soorten fitnesscentra zijn: enerzijds de kleinere, die uiteenlopende diensten en duidelijk afgelijnde voorwaarden aanbieden en anderzijds de grote centra met abonnements- of lidmaatschapsvoorwaarden die onvoldoende beschikbaar zijn voor de beoefenaars. Naar aanleiding van die vaststelling is het OIVO op het idee gekomen de mogelijkheid te bieden het abonnement op te zeggen na een bedenktijd van zeven dagen. Beschikt u over specifieke informatie in dat verband? Zijn er bijzondere controles doorgevoerd in de sector? Wat is uw standpunt over de bedenktijd van zeven dagen? Bestaat er een bijzondere procedure in geval van geschil? Voorzitter: mevrouw Colette Burgeon Minister Vincent Van Quickenborne (Frans) : In 2007 heeft de Algemene Directie Controle en

4 4 24/06/2008 CRABV 52 COM 271 Bemiddeling 63 klachten ontvangen over de commerciële praktijken in fitnesscentra en sportclubs. Er werden zes processen-verbaal van waarschuwing en vier pro justitia's, waarvan twee aan het parket,werden overgezonden, opgemaakt. De twee andere overtreders hebben een administratieve minnelijke schikking betaald. Dit jaar werden al 19 klachten ingediend en werden vier processen-verbaal van waarschuwing opgemaakt. De Algemene Directie Controle en Bemiddeling heeft al een algemeen onderzoek voor de herfst 2008 gepland. Tijdens dat onderzoek zullen dienstverleners in het algemeen en fitnessclubs in het bijzonder aan een grondige controle onderworpen worden. Het is noodzakelijk die firma's te controleren maar de van kracht zijnde wetgeving volstaat om oneerlijke praktijken in de sector aan te pakken Jean-Luc Crucke (MR): Ik zal hierop terugkomen na het geplande algemene onderzoek. De voorzitter: Vraag nr van de heer Olivier Maingain wordt omgezet in een schriftelijke vraag. 05 Vraag van de heer Maxime Prévot aan de minister van Klimaat en Energie over "de door Electrabel in juli 2007 doorgevoerde prijsstijging en de stand van zaken in het bij de Raad voor de mededinging ingediende dossier" (nr. 5857) Maxime Prévot (cdh): Uit een studie die uw voorganger bij de CREG had besteld, blijkt dat de redenen die Electrabel ter rechtvaardiging van de prijsverhogingen aanhaalt, niet altijd relevant waren, en Electrabel Customer Solution bij de volledige openstelling van de markt in Brussel en Wallonië zijn gasprijzen waarschijnlijk relatief laag heeft gehouden om zijn concurrenten uit de markt te spelen of een toegangsdrempel in te voeren. Minister Laruelle heeft gesteld dat de besluiten van de Raad voor de Mededinging in verband hiermee weldra verwacht worden. Wanneer zullen we van die besluiten kennis kunnen nemen? Is het normaal dat een zo belangrijk dossier nog steeds niet afgerond is? Zou de samenwerking tussen de CREG en de Raad voor de Mededinging niet versterkt moeten worden? Minister Paul Magnette (Frans): Het auditoraat van de Raad voor de Mededinging dat de zaak onderzoekt, zou eerlang zijn verslag moeten indienen, opdat de Raad een beslissing zou kunnen treffen, waarschijnlijk nog vóór de vakantie. In het lopende onderzoek moet worden uitgemaakt of de door Electrabel aangekondigde prijsverhogingen een misbruik van machtspositie vormen. Het is een bijzonder ingewikkelde zaak en in dergelijke gevallen wordt een termijn van 18 maanden als kort beschouwd. Het onlangs aangenomen wetsontwerp houdende diverse bepalingen bevat een reeks maatregelen ter versterking van de samenwerking tussen de CREG en de Raad voor de Mededinging Maxime Prévot (cdh): Ik neem er nota van dat dit een normale termijn is. Ik hoop dat de Raad voor de Mededinging alle nodige personele middelen zal inzetten opdat er zo spoedig mogelijk concrete resultaten zouden worden bereikt. 06 Vraag van de heer Maxime Prévot aan de minister van Klimaat en Energie over "de stijging van de distributienettarieven in 2008" (nr. 5858) Maxime Prévot (cdh): In de arresten van het hof van beroep werd gewezen op een aantal onduidelijkheden, dubbelzinnigheden of lacunes in de tariefbesluiten. Als gevolg daarvan verloor de CREG verscheidene bevoegdheden, wat leidde tot een aanzienlijke stijging van de distributietarieven voor gas en elektriciteit, die in sommige gevallen oploopt tot 30 procent. Zal u de CREG haar bevoegdheden teruggeven via de meerjarentariefbesluiten die worden voorbereid voor de distributie. Of blijft alles bij het oude? Minister Paul Magnette (Frans): De wet houdende diverse bepalingen die onlangs werd

5 CRABV 52 COM /06/ goedgekeurd verduidelijkt de tarifaire context. Zij zal worden aangevuld met de koninklijke besluiten, waarover al overleg plaats vond tussen de CREG en de distributienetbeheerders (DNB s) en waarover nog zal worden overlegd met de Gewesten. De interpretatieproblemen zouden dus beperkt moeten zijn. Uit de studie betreffende de prijscomponenten die de CREG op mijn vraag heeft uitgevoerd, blijkt dat de elektriciteitsfactuur met 30 tot 50 procent is gestegen en de gasfactuur met 50 tot 90 procent, afhankelijk van het type klant. De enige component die aan de basis ligt van die stijging is de stijging van de prijs van de energieleverancier Maxime Prévot (cdh): Hoe kan men bijgevolg de tariefstijging beteugelen, nu men er de oorzaak van kent? De wet houdende diverse bepalingen creëert daarvoor een kader, wat ik een goede zaak vind. Nadat men de CREG ontkleed heeft van haar bevoegdheden, is het belangrijk dat u de dynamiek omkeert en u haar essentiële rol in ons energielandschap teruggeeft. 07 Samengevoegde vragen van - de heer Maxime Prévot aan de minister van Klimaat en Energie over "het tijdpad voor de invoering van de meerjarentarieven" (nr. 5859) - mevrouw Colette Burgeon aan de minister van Klimaat en Energie over "de meerjarentarieven voor de gas- en elektriciteitsdistributie" (nr. 6564) Maxime Prévot (cdh): U verwacht dat tegen 30 juni aanstaande. bij de CREG voorstellen zullen worden ingediend voor meerjarentarieven van de distritutienetbeheerders (DNB). Er is heel weinig tijd, wanneer men bedenkt dat de door de CREG in overleg met de DNB's opgestelde tekst moet worden besproken binnen de regering, naar de Raad van State moet, terug naar de regering en in het Staatsblad moet verschijnen. Heeft de CREG haar met de DNB's overlegd voorstel van koninklijk besluit conform de wet overgezonden? Wanneer stelt u het voorstel van koninklijk besluit voor aan de regering? Is de datum van 30 juni nog realistisch? Moet de termijn niet verlengd worden tot 30 september? Moet de wet niet gewijzigd worden ingeval de termijnen voor de goedkeuring van het koninklijk besluit verlengd worden? De meerjarentarieven zullen in 2009 immers niet meer van toepassing zijn en er zou een juridisch vacuüm ontstaan Colette Burgeon (PS): Bevestigt u de informatie die in Le Soir van afgelopen weekend verscheen, met betrekking tot een akkoord over meerjarentarieven voor elektriciteits- en gastarieven waarbij een vermindering zou vastgelegd worden van 2,5% in 2009 en stabiele prijzen voor de jaren erna? Hoeveel procent vertegenwoordigt de distributie in de gas- en elektriciteitsfactuur? Hoe zal ze evolueren voor een gemiddeld gezin? Voorzitter: de heer Bart Laeremans Minister Paul Magnette (Frans): De besluiten in verband met de meerjarentarieven zullen komende vrijdag 27 juni aan de ministerraad worden voorgelegd. Vervolgens zal het advies van de Raad van State gevraagd worden. Aangezien de ministerraad die teksten nog niet heeft goedgekeurd, moet ik u de antwoorden op de vragen met betrekking tot de korting en het percentage van de distributie schuldig blijven. Alles wordt in het werk gesteld opdat het tijdpad zou gehaald worden, maar indien de uitvaardiging van de koninklijke besluiten vertraging zou oplopen, zouden de tariefvoorstellen uitzonderlijk op 30 september in plaats van op 30 juni aan de CREG kunnen bezorgd worden. Indien de vertraging wat onwaarschijnlijk is te groot zou worden, zouden we kunnen voorstellen om de besluiten van 4 april 2001 en 15 april 2002 op 2009 van toepassing te maken Maxime Prévot (cdh): De openheid waarvan de minister blijk geeft, verheugt mij: dankzij hem zal de termijn tot 30 september worden verlengd Ik hoop dat dat zal volstaan. Het belangrijkste is dat het dossier goed opschiet en dat de meerjarentarieven in de beste omstandigheden worden ingevoerd Colette Burgeon (PS): Ik neem nota van de datum van de ministerraad van volgende vrijdag. Ik zal

6 6 24/06/2008 CRABV 52 COM 271 dat dossier aandachtig blijven volgen. 08 Vraag van de heer Jean-Jacques Flahaux aan de minister van Klimaat en Energie over "de evolutie in het beleid van de luchtvaartmaatschappijen naar aanleiding van de stijging van de energieprijs" (nr. 6218) Jean-Jacques Flahaux (MR): De luchtvaartmaatschappijen hebben hun ambities voor 2008 teruggeschroefd, en gaan uit van een verlies van 2,3 miljard dollar voor de hele sector. Maar indien de prijs van een vat ruwe olie op 135 dollar gehandhaafd blijft, zullen de verliezen in totaal oplopen tot 6,1 miljard dollar! De heer Bisignani, directeur van IATA (internationale vereniging voor luchtvervoer) heeft er bij de vakbonden, de vliegtuigconstructeurs en ook de regeringen voor gepleit om de maatschappijen in deze moeilijke tijd te steunen. Zij heeft hen gevraagd rekening te houden met de impact van de oliespeculatie en ervoor te zorgen dat de energiekosten de reële waarde ervan weerspiegelen. Welke maatregelen zal u treffen om de Belgische luchtvaartmaatschappijen in staat te stellen hun vloot te moderniseren en om in te werken op de energiekosten? Minister Paul Magnette (Frans): De kerosineprijs vloeit voort uit de prijs van een vat ruwe olie, die historische toppen scheert. Volgens de noteringen van Platts in Rotterdam wordt de prijs per ton, zonder taks, van de jet fuel op 1320 dollar geraamd. Krachtens de Belgische regelgeving wordt de accijns op kerosine die in de luchtvaart wordt gebruikt op nul vastgesteld. Bovendien is die kerosine niet aan btw onderworpen. België beschikt dus niet over fiscale actiemiddelen. De maatregelen moeten op Europees niveau of op wereldschaal worden genomen Jean-Jacques Flahaux (MR): Ik had graag het standpunt van België gekend, hetgeen u in de Europese Unie zal verdedigen. 09 Vraag van de heer Dirk Vijnck aan de minister van Klimaat en Energie over "de energieprijzen en de koopkracht" (nr. 6244) Dirk Vijnck (LDD): De prijzen van olie, aardgas en steenkool zullen de volgende jaren alleen maar stijgen. Fossiele elektriciteit uit aardgas en steenkool heeft een marktaandeel van 40 procent. Samen zijn de gas- en steenkoolcentrales goed voor megawatt. Het nucleaire park heeft een vermogen van MW en geeft geen CO 2 -uitstoot, maar de regering wil de kerncentrales gefaseerd sluiten vanaf In welke mate zal de MW van de kerncentrales worden vervangen door gas- en steenkoolcentrales? Zullen de meerkosten worden doorgerekend aan de consument? Wat zal de impact zijn op de CO 2 -emissie? In welke timing voorziet de minister voor de noodzakelijke vervangingsinvesteringen? Wat zijn daarvan de financiële gevolgen voor de bevolking? Is al berekend hoe groot de prijsstijging zal zijn? Als men plant om meer nucleaire energie aan te kopen bij het Suez Frankrijk, in welke mate zal het Belgische netwerk dan worden aangepast om de grotere elektriciteitsimport mogelijk te maken? Minister Paul Magnette (Nederlands): De vooruitzichten inzake vraag en aanbod op de elektriciteitsmarkt in ons land worden momenteel onderzocht door een prospectieve studie. De resultaten kunnen pas worden verspreid na afloop van de openbare aanbesteding in het kader van de milieuevaluatie. De studie bevat verschillende scenario s met of zonder het behoud van de kerncentrales waarbij ook de

7 CRABV 52 COM /06/ evolutie van de CO 2 -uitstoot wordt onderzocht. Ik ben bezorgd over de steeds langer wordende termijnen voor de opbouw van elektrische productieeenheden. De grote vraag, onder andere door de groeiende energiebehoeften in China en India, is daarvan een oorzaak, maar ook de duurtijd voor het verkrijgen van vergunningen door de overheden is aanzienlijk. Mijn administratie heeft nog geen studie uitgevoerd naar de globale impact van een progressieve uitstap uit de kernenergie. Sommige aspecten werden wel geanalyseerd in de studie van de Commissie Energie 2030 en in de komende prospectieve studie Elektriciteit. Het regeerakkoord voorziet in de samenstelling van een groep deskundigen die tegen eind 2009 een verslag zal indienen over het ideale evenwicht. Er is geen intentie om massaal elektriciteit aan te kopen bij Suez Frankrijk. In de vrijgemaakte markt wordt de invoer bepaald door de prijsverschillen. Om het hoofd te kunnen bieden aan de toenemende uitwisseling door de buurlanden via het Belgische energienetwerk en om de interconnectiviteit met Frankrijk te verhogen, hebben de distributienetbeheerders onlangs investeringen uitgevoerd. 10 Vraag van mevrouw Rita De Bont aan de minister van Klimaat en Energie over "energiebesparing in overheidsgebouwen" (nr. 6280) Rita De Bont (Vlaams Belang): De beleidsnota van de minister en het federaal plan Duurzame Ontwikkeling vragen ook van de overheid inspanningen inzake energiebesparing en duurzame ontwikkeling. De Vlaamse overheid biedt met haar handleiding Waardering van kantoorgebouwen criteria en methoden aan om de duurzaamheid van kantoorgebouwen te beoordelen. Kent de minister de Vlaamse handleiding? Bestaat er een soortgelijke handleiding op federaal niveau? Kan de Vlaamse handleiding misschien een inspiratiebron vormen? Wordt de energieprestatie van de gebouwen van de federale overheid gemeten? Welke concrete en meetbare doelstellingen worden nagestreefd? Minister Paul Magnette (Nederlands): Al enkele jaren worden er inspanningen gedaan op het vlak van milieubeheer in de gebouwen van de federale overheid. Zo installeerde de Regie der Gebouwen de software Environment Information System om het water- en energieverbruik en de afvalproductie te meten. In 2005 startte de regering een programma voor milieubeheer en -audit in de gebouwen. Elke overheidsdienst moet zijn milieubeheersysteem voorleggen aan een externe auditeur om het Europese EMAS-label (ecomanagement and audit scheme) te verkrijgen. De POD Duurzame Ontwikkeling begeleidt de overheidsdiensten bij dit proces. De Kanselarij van de premier, het Federaal Planbureau, de POD Wetenschapsbeleid, de Belgische Technische Coöperatie, de POD Duurzame Ontwikkeling en de FOD Mobiliteit en Vervoer hebben het EMAS-label reeds gekregen. Bij de andere diensten loopt de procedure of wordt ze binnenkort gestart. Het is op dit moment nog te vroeg om de resultaten te evalueren. Daarnaast werd de naamloze vennootschap Fedesco opgericht om via het systeem van de derde betaler investeringen te doen ter verbetering van de energetische performantie in de overheidsgebouwen. De Regie der Gebouwen zou in de huurcontracten criteria kunnen opnemen in verband met de energetische performantie. Tijdens de Lente van het Leefmilieu werden in dit kader enkele veelbelovende maatregelen besproken. Bij de stakeholders was er een consensus over deze maatregelen, waarna de tweede fase van het politieke overleg is begonnen. Het programma van de Vlaamse overheid zal zeker als inspiratie worden gebruikt Rita De Bont (Vlaams Belang): Het verwondert mij eigenlijk dat de interesse voor energiebesparing vrij recent is. Dit was een vrij theoretisch antwoord. Aan de hand van concrete metingen moeten we concrete doelen vooropstellen. Voorzitter: de heer Peter Logghe.

8 8 24/06/2008 CRABV 52 COM Samengevoegde vragen van - mevrouw Marie-Martine Schyns aan de minister van Klimaat en Energie over "voertuigen op waterstof" (nr. 6284) - de heer Bart Laeremans aan de minister van Klimaat en Energie over "voertuigen op waterstof" (nr. 6578) Bart Laeremans (Vlaams Belang): In de toekomst zouden er heel wat perspectieven bestaan wat betreft het gebruik van waterstof als brandstof voor onder andere wegtransport. Zo'n omschakeling zou belangrijk kunnen zijn in de strijd tegen de CO 2 -uitstoot. Bovendien lijkt het mij ook wenselijk om onze afhankelijkheid van de olieproducerende landen terug te schroeven. Met de steun van de Vlaamse regering zouden Vlaamse en Nederlandse bedrijven op dit vlak intensief gaan samenwerken. Stimuleert ook het federale niveau het onderzoek naar de toepassingen van waterstof? Welke budgetten worden hiervoor vrijgemaakt? Wat zijn de concrete doelstellingen? Wordt er samengewerkt met de Gewesten? Worden autoconstructeurs gestimuleerd om dit soort voertuigen te maken? Worden er fiscale maatregelen overwogen om de overschakeling te stimuleren? Werd dit reeds besproken op Europees niveau? Zijn er Europese doelstellingen ter zake? Minister Paul Magnette (Nederlands): Onze prioriteit blijft het verminderen van de vraag naar nietduurzame mobiliteit. Op Europees niveau worden ondertussen technologische milieumaatregelen genomen om de negatieve effecten van verkeer te verminderen. De lidstaten zijn verantwoordelijk voor de uitvoering van deze maatregelen. De regering geeft op dit moment korting op de factuur van voertuigen met lage uitstoot. Dat is ook een stimulans voor de ontwikkeling van nieuwe milieuvriendelijke technologieën. De uitstoot bij het gebruik van waterstof is veelbelovend. De opslag en het vervoer van waterstof vergen echter nog steeds veel energie, wat ook weer tot extra uitstoot leidt. Ook de technieken voor de productie van waterstof dienen nog verbeterd te worden. De verleende steun moet gebaseerd zijn op de milieudoelstellingen, het energieverbruik en de uitstoot. Daarbij nemen we dus niet alleen het voertuig in aanmerking, maar ook de productie en het transport van de brandstoffen Bart Laeremans (Vlaams Belang): De productie van waterstof zorgt op dit moment inderdaad nog voor problemen. In de toekomst zou waterstof echter wel een duurzaam alternatief voor benzine en diesel kunnen worden. Sowieso zorgt waterstof voor een verminderde uitstoot, maar ook de aanmaak van waterstof zal in de toekomst interessant worden via de kerncentrales van de vierde generatie. Daarom moet het onderzoek naar deze nieuwe centrales gestimuleerd worden. Ik krijg echter het gevoel dat de minister dit project eerder blokkeert. De minister zit duidelijk vast in het keurslijf van de traditionele energie uit fossiele brandstoffen. Vlaanderen en Nederland staan op dit vlak al veel verder. Ik zou dan ook aan de minister willen vragen om zich te verdiepen in deze materie en om ervoor te zorgen dat bijkomend onderzoek mogelijk wordt. Ik stel bovendien vast dat er op Europees niveau allerlei normen worden opgesteld, maar dat men inzake verkeer blijkbaar niet naar de toekomst durft te kijken. De minister zou op dit vlak een belangrijke rol kunnen spelen. 12 Vraag van mevrouw Thérèse Snoy et d'oppuers aan de minister van Klimaat en Energie over "de

9 CRABV 52 COM /06/ conclusies van het jongste RAPEX-jaarverslag en de gevolgen ervan voor België" (nr. 6301) Voorzitter: de heer Bart Laeremans Thérèse Snoy et d'oppuers (Ecolo-Groen!): Uit het jaarverslag 2007 van het snelle waarschuwingssysteem RAPEX (Rapid Exchange of Information) blijkt dat het aantal gevaarlijke producten dat in de EU uit de handel is genomen stijgt en dat het hoofdzakelijk gaat om speelgoed. Hoeveel kennisgevingen heeft België in 2007 gestuurd? Voor welke categorieën producten? Gaat dat aantal in stijgende lijn, overeenkomstig het Europese gemiddelde? Minister Paul Magnette (Frans): In 2007 heeft België vijftien RAPEX-meldingen gedaan, tegen tien in 2005 en acht in Zeven betroffen kinderfietsen, drie cosmetica en twee speelgoed. Dat lage aantal is te danken aan het feit dat maar een beperkt aantal fabrikanten in België gevestigd is én aan onze risico-evaluatiemethode, waarvan de betrouwbaarheid niet ter discussie staat, aangezien de Europese Commissie ze als voorbeeld neemt voor de ontwikkeling van een nieuwe methode Thérèse Snoy et d'oppuers (Ecolo-Groen!): Dat betekent óf dat onze producten buitengewoon veilig zijn, óf dat we niet over voldoende middelen beschikken om ze te controleren. We moeten kiezen voor de meest veilige methodes. Ik zal in dat verband waakzaam blijven. 13 Vraag van mevrouw Tinne Van der Straeten aan de minister van Klimaat en Energie over "de sanering van BP1 en BP2" (nr. 6304) Tinne Van der Straeten (Ecolo-Groen!): Vroeger werd BP1 betaald door de Belgische staat en BP2 door Electrabel, gegarandeerd door conventies tot Voormalig staatssecretaris Deleuze heeft een regeling uitgewerkt op basis van een vijfjaarlijks financieringsplan via een heffing per kilowattuur, een bedrag van ongeveer 55 miljoen euro per jaar. Hoeveel heeft de sanering van BP1 en BP2 tot nu gekost? Hoeveel van die kosten werden gedragen door de overheid en hoeveel door andere partners? Wat zijn de meest recente schattingen voor de nog uit te voeren sanering? Welke sites moeten nog verder worden gesaneerd? Is de sanering van BP1 afgerond met de afbraak van het gebouw? Wat is de vordering op de site BP2? Zijn er nog nieuwe of te verwachten passiva in verband met de Molse Nete of met de niet-conforme vaten Eurobitum? Minister Paul Magnette (Nederlands): Van 1989 tot 2007 heeft de sanering van het nucleair passief BP1 in totaal 310 miljoen euro gekost. In dezelfde periode heeft de sanering van het nucleair passief BP2 in totaal 214 miljoen euro gekost. Voor het passief BP1 werd 153 miljoen euro gedragen door de Belgische Staat en voor het passief BP2 144 miljoen euro door de elektriciteitsproducenten. Tevens werd gebruik gemaakt van interestopbrengsten van de bedragen destijds ter beschikking gesteld door Eurochemic en van inkomsten uit de tarificatie van standaardafval. Vanaf 2003 wordt de financiering verzekerd via een deel van de federale bijdrage die wordt geheven op de verbruikte kilowattuur Van 2003 tot 2007 werd 258 miljoen euro betaald aan NIRAS. De nog uit te voeren saneringsactiviteiten vertegenwoordigen naar schatting een bedrag van 884 miljoen euro inzake ontmanteling. Voor de beheerskosten betreffende het beheer van het radioactieve afval is een herziening van de raming nog aan de gang. NIRAS stelt vijfjaarlijkse rapporten op betreffende de inventaris van alle nucleaire installaties en alle terreinen die radioactieve stoffen bevatten. Het tweede rapport, betreffende de periode , werd mij in februari 2008 overhandigd. De totale nucleaire kostprijs van de sites in het rapport bedraagt miljoen euro, waarvan 97 procent gedekt is door provisies. Het totale potentiële nucleaire passief voor België bedraagt momenteel 233 miljoen euro of 3 procent van de totale nucleaire kostprijs. Dit potentiële passief heeft vooral betrekking op de universitaire cyclotrons.

10 10 24/06/2008 CRABV 52 COM 271 De saneringsoperaties inzake de nucleaire passiva BP1 en BP2 zijn volop bezig en zullen nog minstens tot 2020 worden voorgezet. Er worden geen nieuwe nucleaire passiva verwacht, omdat de kosten die gepaard gaan met de niet-conforme vaten van Eurobitum en andere gedekt worden door Electrabel en het passief BP. Verder verwijs ik naar het KB van 20 juli 2001 betreffende de bescherming van de bevolking tegen ioniserende stralingen, waardoor het FANC beslissingsbevoegdheid heeft inzake dossiers zoals het slib van de Molse Nete. Voor meer details verwijs ik naar de minister van Binnenlandse Zaken Tinne Van der Straeten (Ecolo-Groen!): In absolute cijfers zijn de bedragen om van te duizelen, ook al gaat het slechts om een klein aantal aspecten waarvoor nooit provisies werden aangelegd. Ook is het beter voorzichtig te zijn met de uitspraak dat er geen nieuwe, nucleaire passiva te verwachten zijn, zeker omdat het onderzoek betreffende de niet-conforme vaten nog aan de gang is. Kernenergie is dus helemaal niet goedkoop. 14 Vraag van mevrouw Tinne Van der Straeten aan de minister van Klimaat en Energie over "de aanvullende studie besteld bij het Planbureau betreffende het potentieel aan hernieuwbare energie in België" (nr. 6305) Tinne Van der Straeten (Ecolo-Groen!): Een tijdje geleden heeft de minister samen met de drie Gewesten een studie besteld over het potentieel hernieuwbare energie in België. Wat is de stand van zaken betreffende deze studie? Wat zijn de al dan niet voorlopige resultaten? Kan de minister deze studie ter beschikking stellen van het Parlement? Minister Paul Magnette (Nederlands): De studie in kwestie onderzoekt welke hernieuwbare energiebronnen in België ingezet kunnen worden om bepaalde doelstellingen te behalen en welke kosten hieraan verbonden zouden zijn. Het potentieel aan hernieuwbare energie wordt dus niet becijferd. Deze studie loopt nog tot eind juli Er zijn nog geen voorlopige resultaten beschikbaar. Het is mijn bedoeling om deze studie ter beschikking te stellen. Hiervoor is echter een akkoord tussen de Gewesten en mijn departement nodig Tinne Van der Straeten (Ecolo-Groen!): Wij zullen ook in de andere assemblees vragen om deze studie te kunnen inzien. Vooral de Vlaamse regering lijkt zich vragen te stellen bij de betaalbaarheid van dit project. De eerste voorlopige conclusies zouden er echter op wijzen dat de 13 procent hernieuwbare energie zeker haalbaar moet zijn. 15 Vraag van de heer Jean-Jacques Flahaux aan de minister van Klimaat en Energie over "de toepassing van een negatieve CCS op het gebruik van biomassa als energiebron" (nr. 6313) Jean-Jacques Flahaux (MR): De Noorse milieuorganisatie Bellona heeft maatregelen voorgesteld waarmee de uitstoot van broeikasgassen volgens haar met 85 procent verminderd zou kunnen worden tegen 2050, teneinde de gemiddelde temperatuurstijging tot 2 C te beperken en grote rampen te voorkomen. De oplossingen die in dat verband worden voorgesteld (gebruik van algen als brandstof, berging van CO 2, belastingheffing op producten in functie van hun impact op het klimaat, bevordering van de energie-efficiëntie of verbetering van het bosbeheer) zijn niet allemaal nieuw. De organisatie komt evenwel origineel uit de hoek met haar voorstel om het carbon capture and storage - of CCS-principe toe te passen op biomassacentrales, teneinde zo een negatieve koolstofbijdrage te genereren. Met een biomassacentrale (waarbij energie gewonnen wordt uit algen bijvoorbeeld) zou het op die manier mogelijk worden energie te

11 CRABV 52 COM /06/ produceren en tegelijk de CO 2 te elimineren, aangezien deze door de biomassa via fotosynthese geabsorbeerd wordt. Wat denkt u van dat voorstel? Hoe zal u het gebruik van biomassa als energiebron bevorderen? Zou ons land die aanpak met betrekking tot het CCS-principe kunnen volgen en bij de internationale instanties kunnen promoten door dit principe zelf in praktijk te brengen? Een oplossing voor het energievraagstuk kan niet op zich laten wachten. We moeten ons daar hic et nunc op toeleggen en we moeten andere ideeën aanreiken dan de btw-verlaging tot 6 procent Minister Paul Magnette (Frans) : De technologie voor de geologische captatie en opslag (CCS) van CO2 is theoretisch mogelijk voor om het even welke CO2-bron. De grote toepassingen waar men aan denkt, zijn de verbrandingsinstallaties, hoofdzakelijk centrales voor elektriciteitsproductie die gebruik maken van fossiele brandstoffen, maar niets belet dat men diezelfde technologie inzet voor biomassacentrales. Men dient evenwel de beperkingen van die technologie te onderstrepen. De geologische opslagcapaciteit varieert sterk afhankelijk van de regio s in wereld. In België zal de relatief beperkte capaciteit bij voorrang worden geëxploiteerd om het CO2- volume van de meest vervuilende centrales te stockeren (hoofdzakelijk de kolencentrales). De biomassacentrales komen dus niet als eerste in aanmerking voor CCS. De CCS-technologie houdt risico's in voor het milieu door de mogelijke lekken en de nadelen verbonden aan de overconsumptie van energie voor de opslag en het kostenplaatje. Een voorstel voor een richtlijn betreffende de GCS werd door de Commissie voorgesteld en wordt nu besproken in de Europese Raad. Er zijn drie mogelijke manieren om biomassa te benutten. Die drie pistes, namelijk voeding, materie en energie, moeten in evenwicht zijn. Het gebruik van algen zoals bepaald in het Bellona-project is gunstig, want de concurrentie met andere benuttingswijzen wordt beperkt. De productie van biomassa moet hoe dan ook hand in hand gaan met criteria voor sociaal-economische en milieuduurzaamheid. Wat de algen betreft, dient men oog te hebben voor de risico's die verband houden met invasieve soorten, door afvalwater veroorzaakte vervuiling en het gebruik van genetisch gemodificeerde organismen. In afwachting van de resultaten van die projecten, zal ik voorrang verlenen aan hernieuwbare energie en energie-efficiëntie, die het tegen een redelijke kost mogelijk zullen maken de door België voor 2020 vastgelegde doelstellingen te bereiken, en die bovendien nog heel wat mogelijkheden inhouden op het stuk van de werkgelegenheid Jean-Jacques Flahaux (MR): Ik was enigszins gechoqueerd door de manier waarop u brandhout gemaakt had van de houding van de MR om aan het debat inzake energie een nieuwe impuls te geven. Met dit antwoord, dat me tevredenstelt, geeft u blijk van een constructieve ingesteldheid.. 16 Vraag van de heer Peter Logghe aan de minister van Klimaat en Energie over "het elektrisch autorijden" (nr. 6528) Peter Logghe (Vlaams Belang): Op 27 mei vroeg ik aan de minister of de CO 2 -uitstoot niet kon worden verminderd door het promoten van het elektrisch autorijden. Ik wees toen al op experimenten in Denemarken en Israël. Volgens het Nederlandse energiebedrijf Essent, dat ook in België actief is, staat deze manier van autorijden op het punt om massaal door te breken in Nederland: het bedrijf ontwikkelde een netwerk om ervoor te zorgen dat men elke 100 kilometer zijn wagen kan opladen. s Nachts zou dat trouwens tegen een lager tarief kunnen. Biedt dit initiatief op korte termijn mogelijkheden voor België? Is het niet de hoogste tijd om massaal in te zetten op onderzoek en ontwikkeling? Wordt nagedacht over een fiscale aftrek? Wordt hierover overlegd met de autosector? Kan de minister een stand van zaken geven? Minister Paul Magnette (Nederlands): De brandstofkeuze was een centraal thema tijdens de workshop op de Lente van het Leefmilieu. Net als de Europese Unie ben ik voorstander van trapsgewijze prioriteiten: de beheersing van de mobiliteit staat vooraan, gevolgd door de verbetering van de energie-

12 12 24/06/2008 CRABV 52 COM 271 efficiëntie van auto s, de kwaliteit van brandstoffen en ten slotte nieuwe energieproducten als biobrandstoffen en elektriciteit. De regel is dat via de analyse van de levenscyclus voorrang wordt gegeven aan alternatieven die het minste energie verbruiken en minder broeikasgassen uitstoten. Als elektrische energie geproduceerd wordt op basis van duurzame energiebronnen, zullen elektrische auto s het bijvoorbeeld mogelijk maken om zowel de broeikasgasemissies als de luchtvervuiling te verminderen. Deze technologie moet wel nog evolueren: het gaat dus niet om een onmiddellijke oplossing. Ik ken de in Nederland genomen initiatieven niet, maar heb mijn administratie om een stand van zaken gevraagd. Tijdens de Lente van het Leefmilieu werd de elektrische auto voor gebruik in de stad naar voren geschoven als antwoord op de problemen met overmatig brandstofverbruik en luchtvervuiling. Het politieke debat moet uitmonden in een ambitieuze maatregel die de uitstoot van broeikasgassen, fijn stof en NOx aanzienlijk beperkt. De Europese verordening over de CO 2 -uitstoot van auto s en andere Europese dossiers als de euronormen moeten de broeikasgasemissies van de bestaande technologie in grote mate beperken. Deze Europese werkzaamheden zijn een van mijn prioriteiten. Tijdens de Lente van het Leefmilieu werden mogelijke fiscale maatregelen op tafel gelegd. Federaal staatssecretaris Clerfayt moet deze discussie verder voeren. Natuurlijk kunnen we niet om de sector van de autoconstructeurs heen. De regering moet wel klaar zijn om een initiatief te nemen zodra dit alternatief relevant wordt Peter Logghe (Vlaams Belang): Het Nederlandse bedrijf maakt zich sterk dat tegen ,8 miljoen elektrisch aangedreven wagens in Nederland zullen rondrijden. In Nederland is de politieke wil voor concrete plannen dus duidelijk wel aanwezig. Ik ben blij dat de minister deze problematiek met open geest tegemoet treedt, maar hoop dat wij in Europa niet opnieuw de slechtste leerling van de klas zullen zijn. 17 Vraag van de heer Dirk Vijnck aan de minister van Klimaat en Energie over "de haalbaarheidsstudie van een vermindering tot 6 procent van het btw-tarief op energiebesparende bouw- en renovatiewerken en voor het gebruik van vernieuwbare energie" (nr. 6568) Dirk Vijnck (LDD): Volgens het regeerakkoord zal de regering onderzoeken of de invoering van een btw-tarief van 6 procent op energiebesparende bouw- en renovatiewerken of het gebruik van hernieuwbare energie voor schoolgebouwen, ziekenhuizen, rusthuizen en gehandicaptenhomes haalbaar is. Is dat onderzoek reeds gestart? Wanneer worden de resultaten verwacht? Zal bij een gunstige uitslag de btw-verlaging ook effectief worden ingevoerd? Minister Paul Magnette (Nederlands): In de workshop Energie en Klimaat van de Lente van het Leefmilieu werd de mogelijkheid van een btw-verlaging onderzocht door een dertigtal deelnemers. Hun besluiten zijn zeer positief. Zij zouden het toepassingsgebied zelfs nog willen uitbreiden. Op 2 juli zullen de resultaten van deze werkgroepen van de Lente van het Leefmilieu in een reeks besluiten en concrete beleidsbeslissingen worden gegoten. De btw-verlaging geniet mijn steun, maar kan pas worden ingevoerd na een formeel akkoord van de Europese Commissie. Onder de voogdij van staatssecretaris Clerfayt werd een studiegroep Groene Fiscaliteit opgericht die zich momenteel eveneens over de maatregel buigt.

13 CRABV 52 COM /06/ Dirk Vijnck (LDD): Ik zal mijn vraag ook aan de heer Clerfayt stellen. 18 Vraag van de heer Peter Logghe aan de minister van Klimaat en Energie over "de problemen bij internetverkoop en consumentenbescherming " (nr. 6571) Peter Logghe (Vlaams Belang): De Europese consumentencentra hebben vorig jaar meer dan tienduizend klachten ontvangen betreffende de verkoop via internet. België stond vrij slecht geklasseerd op die lijst. Heeft de minister commentaar op deze cijfers? Moet de wetgeving niet strenger en consumentvriendelijker gemaakt worden? Zou het niet aangewezen zijn om de gegevens van de federale ombudsman te vermelden op de webstek van bedrijven die via internet verkopen? Dringt België op Europees niveau aan op een verstrenging van de Europese regelgeving ter zake? Welke concrete maatregelen werden reeds genomen? Minister Paul Magnette (Nederlands): In België hebben de klachten slechts betrekking op dertig internetverkopers. Het aantal klachten tegen Belgische verkopers vertegenwoordigt slechts 2 procent van het totale aantal klachten. Er zijn veel meer klachten van Belgische consumenten tegen buitenlandse internetverkopers. De Belgische regelgeving is het resultaat van de omzetting van de Europese richtlijnen die de consument voldoende beschermen. Zo moet een internetverkoper een gemakkelijke, directe en permanente toegang verlenen tot zijn identificatiegegevens. In België bestaat er geen echte ombudsman ter zake. Wel kan een consument een klacht indienen bij BeCommerce tegen een internetverkoper die lid is van BeCommerce. In dat geval zorgt BeCommerce ervoor dat het betrokken bedrijf het geschil oplost. Wanneer een geschil wordt voorgelegd aan de algemene directie Controle en bemiddeling van de FOD Economie, verschaft deze dienst informatie aan de consument over zijn rechten en over de eventuele alternatieve beslechting van geschillen. De FOD Economie heeft trouwens een gids voor internetgebruikers uitgegeven, die ook beschikbaar is op de website, en werkt momenteel aan een didactische website om de regelgeving te vulgariseren. Ten slotte stelt ECC voor om de onlineassistent Howard te installeren die de consumenten helpt bij het vinden van informatie over internetverkopers. België overweegt om deze assistent te installeren indien het de nodige subsidies krijgt. De administratie neemt actief deel aan de Europese werkzaamheden inzake consumentenbescherming. Op 16 december 2007 keurde het Europese Parlement een resolutie goed betreffende de verbetering van de consumentenbescherming. De richtlijn betreffende de overeenkomsten via internet maakt deel uit van de richtlijnen die moeten worden herzien. België heeft gereageerd op de openbare raadpleging over deze richtlijn. België pleit voor een maximale harmonisatie van de Europese wetgevingen op voorwaarde dat de consument maximaal wordt beschermd Peter Logghe (Vlaams Belang): Zal de informatie over die buitenlandse internetverkopers op de site van de FOD Economie te vinden zijn? Ik veronderstel dat de Howardtoepassing de consument voldoende zal informeren en wegwijs zal maken. Wij zullen de stijging van het aantal klachten in elk geval aandachtig volgen. De vergadering wordt gesloten om uur. La discussion des questions est ouverte à 15 h 41 par M. Bart Laeremans, président. 01 Question de M. Bruno Tobback au ministre pour l'entreprise et la Simplification sur "les soupçons

14 14 24/06/2008 CRABV 52 COM 271 d'accords sur les prix concernant la répercussion du prix des droits gratuits d'émission de CO2 dans le prix de l'électricité" (n 6069) Bruno Tobback (sp.a+vl.pro) : Selon l étude publiée par la CREG ce week-end, les deux producteurs d énergie de notre pays, Electrabel et SPE, intègrent les droits d émission de CO 2 au tarif électrique pour les sociétés. Les producteurs engrangent ainsi un montant d 1,2 milliard d euros de profits non anticipés étant donné qu ils ont reçu les droits d émission gratuitement des autorités. Les frais supplémentaires sont toutefois néfastes à la position concurrentielle de nombreuses PME. Pour certaines entreprises, le coût de l énergie commence même à peser plus lourd que les frais de personnel. Il est clair qu Electrabel et SPE ont conclu des accords mutuels relatifs à la répercussion des droits d émission. Le Conseil de la concurrence ouvrira-t-il une enquête sur ces accords sur les prix? Quel est le calendrier prévu pour cette enquête? Vincent Van Quickenborne, ministre (en néerlandais) : Mes services m ont communiqué qu il n y a actuellement aucun indice portant à croire que des accords sur les prix sont conclus entre les producteurs d énergie. S il devait s avérer que de tels accords existent, nous serions évidemment disposés à faire procéder à une enquête préliminaire. Avec seulement deux producteurs, un grand et un petit, notre marché de l énergie n est pas particulièrement concurrentiel mais ce n est pas parce qu il y a un duopole que des accords sur les prix sont nécessairement conclus Bruno Tobback (sp.a+vl.pro) : La réponse ministérielle est tout bonnement grotesque. Une étude de la CREG qui fait apparaître que deux producteurs répercutent de la même manière des frais impropres sur les consommateurs me paraît en effet justifier amplement une intervention des services du ministre! J aimerais consulter l avis écrit que ces services ont rendu. Sur la base de quels arguments concluent-ils qu une enquête n est pas nécessaire? Vincent Van Quickenborne, ministre (en néerlandais) : Il ne s écoule pas une semaine sans que les uns ou les autres demandent à mes services d ouvrir une enquête. Lorsqu il y a des indices sérieux, nous enquêtons. C est ainsi qu une enquête préliminaire sur le prix des frites a été récemment bouclée. Dans le cas qui nous occupe aujourd hui, il n y a toutefois aucun indice d accord sur les prix et rien ne semble justifier une enquête. Quant à la question de savoir s il est juste de répercuter sur les consommateurs des droits d émission obtenus gratuitement, c est évidemment un autre débat Bruno Tobback (sp.a+vl.pro) : Visiblement, le ministre ne juge pas prioritaire un rapport du chien de garde du secteur énergétique qui concerne un dossier de 1,2 milliard d euros alors qu il s est mobilisé quand le prix du paquet de frites a augmenté de 20 ou de 50 eurocentimes. 02 Questions jointes de - M. Jan Jambon au ministre pour l'entreprise et la Simplification sur "ses déclarations relatives à la hausse des prix de distribution au détriment des consommateurs" (n 6233) - M. Peter Logghe au ministre pour l'entreprise et la Simplification sur "les déclarations relatives à l'augmentation des tarifs de distribution" (n 6275) Jan Jambon (CD&V - N-VA) : Le ministre a déclaré récemment que le taux élevé de l inflation était en partie dû à l augmentation des prix de l énergie et que cette dernière serait à son tour à mettre sur le compte des intercommunales. Sur quelles données sont fondées ces déclarations relatives à l évolution générale des tarifs des réseaux de distribution, du prix des divers composants de ces tarifs et de la rémunération des capitaux investis des intercommunales? Peter Logghe (Vlaams Belang) : Le ministre peut-il retracer l évolution des tarifs des réseaux de

15 CRABV 52 COM /06/ distribution sur une période, par exemple, de trois ans? Le ministre dispose-t-il d indices donnant à penser que les communes ont sciemment organisé ce système, tout en sachant que le consommateur en serait la dupe? Les propos du ministre ne sont-ils pas quelque peu réducteurs? À mon avis, les gestionnaires de distribution, au rang desquels on trouve non seulement les intercommunales, mais également Suez, cherchaient eux-mêmes également à faire augmenter les prix Vincent Van Quickenborne, ministre (en néerlandais) : Une étude réalisée à la demande du gouvernement fédéral a effectivement démontré que l inflation est due en partie à l intervention des intercommunales. Étant donné qu il s agit d un monopole légal, le gouvernement peut agir si nécessaire. Outre la hausse des prix énergétiques, l augmentation des tarifs de distribution entraîne aussi une hausse générale des prix jusqu à 30% environ. Les intercommunales rapportent un rendement de 8 à 10%, ce qui me paraît très élevé compte tenu de leur fonction au niveau de la société. Les bénéfices des intercommunales devraient profiter partiellement aux consommateurs aussi. Un arrêt de la Cour d appel a récemment supprimé le contrôle exercé par la CREG sur ces tarifs. Il s en est suivi une forte hausse des prix. Les intérêts des entreprises de distribution doivent être en harmonie avec leur objet social, qui est de fournir efficacement de l énergie à un prix abordable. Les entreprises du réseau de distribution ne sont effectivement pas les seules responsables des hausses de prix. D autres mesures ont également entraîné des coûts supplémentaires. Le consommateur ne devrait toutefois pas systématiquement payer l addition. Nous espérons qu une CREG plus forte pourra, à l avenir, offrir une solution à cet égard Jan Jambon (CD&V - N-VA) : Les communes sont confrontées à des problèmes de financement et procéder à une augmentation de la taxe communale pour résoudre ces problèmes toucherait également le consommateur. J analyserai la réponse du ministre comme il sied Peter Logghe (Vlaams Belang) : Cette réponse mérite effectivement une analyse plus approfondie Vincent Van Quickenborne, ministre (en néerlandais) : Il s agit en fait ici d une taxe communale dissimulée. Les communes doivent chercher d autres méthodes pour équilibrer leurs finances. Elles pourraient par exemple aussi réduire leurs dépenses. À terme, nous devrons aboutir à un système où les intérêts des communes et des intercommunales soient moins liés Jan Jambon (CD&V - N-VA) : Les décomptes pour cette période de prix énergétiques élevés doivent encore être établis. Il n est donc pas encore du tout certain que les communes assument une responsabilité. 03 Question de Mme Liesbeth Van der Auwera au ministre pour l'entreprise et la Simplification sur "les tracasseries administratives lors des recensements agricoles" (n 6411) Liesbeth Van der Auwera (CD&V - N-VA) : Lors du recensement annuel de mai réalisé par les administrations communales, les agriculteurs sont interrogés sur la superficie de leurs cultures, le nombre d animaux qu ils détiennent et le nombre de personnes qu ils emploient. La Vlaamse Landmaatschappij et les autorités flamandes disposent toutefois également d informations relatives à la superficie et au cheptel - d ailleurs beaucoup plus précises que celles du recensement de mai - par le biais de la déclaration annuelle obligatoire, la eenmalige perceelregistratie. Pourquoi le recensement doit-il dès lors obligatoirement être réalisé par les administrations communales? Le ministre est-il prêt à simplifier la procédure et à débarrasser les agriculteurs et les administrations communales de ces tracasseries administratives? Vincent Van Quickenborne, ministre (en néerlandais) : La simplification administrative est et demeure mon cheval de bataille et j ai donc le recensement du mois de mai dans mon collimateur depuis longtemps. Le questionnaire envoyé aux exploitations agricoles dans le cadre de ce recensement a été

16 16 24/06/2008 CRABV 52 COM 271 simplifié énormément en En 2008, j ai autorisé une exploitation sur quatre à ne pas compléter ce questionnaire parce qu un échantillon de 75 % suffisait pour atteindre les objectifs visés. En 2008, j ai chargé mon administration de limiter le recensement de mai aux informations qu il est impossible de collecter autrement, même par le biais de l enregistrement unique des parcelles. Toutefois, il importe de procéder à cet égard en concertation étroite avec les Régions car les statistiques sont généralement exploitées par beaucoup d autorités et de beaucoup de manières Liesbeth Van der Auwera (CD&V - N-VA) : La situation évolue positivement en j espère que nous pourrons continuer dans ce sens. Le ministre a-t-il une idée des données ne figurant pas dans l enregistrement unique des parcelles? Vincent Van Quickenborne, minister (en néerlandais) : Mon administration est en train d étudier ce problème et s efforcera de supprimer les tracasseries administratives les plus péniblement ressenties. 04 Question de M. Jean-Luc Crucke au ministre pour l'entreprise et la Simplification sur "l'utilisation de clauses défavorables au consommateur" (n 6518) Jean-Luc Crucke (MR): Il ressort d une étude du Centre de recherche et d information des organisations de consommateurs (CRIOC) que l on peut distinguer deux sortes de centres de fitness : d un côté, les petits qui dispensent des services variés et présentent des conditions clairement définies et, de l autre, les grands centres, dont les conditions d'abonnement ou d'adhésion semblent insuffisamment disponibles aux pratiquants. Suite à ce constat, le CRIOC a imaginé de donner la possibilité de résilier son abonnement après un délai de réflexion de sept jours. Disposez-vous d'informations spécifiques sur le sujet? Des contrôles particuliers ontils été effectués dans ce secteur? Quel est votre point de vue à l'égard de ce délai de réflexion de sept jours? En cas de litige, existe-t-il une procédure particulière? Présidente:Mme Colette Burgeon Vincent Van Quickenborne, ministre (en français) : En 2007, la Direction générale Contrôle et Médiation a reçu 63 plaintes au sujet des pratiques commerciales des centres de fitness et des clubs de sports. Six procès-verbaux d'avertissement et quatre pro justitia, dont deux transmis au parquet, ont été dressés. Les deux autres contrevenants ont payé une transaction administrative. Cette année, 19 plaintes ont déjà été introduites et quatre procès-verbaux d'avertissement ont déjà été établis en La Direction générale Contrôle et Médiation a déjà prévu une enquête générale pour l'automne 2008 au cours de laquelle les prestataires de services en général et les clubs de fitness en particulier seront soumis à un contrôle approfondi. Il est nécessaire de contrôler ces firmes mais la législation en vigueur est suffisante pour appréhender les pratiques déloyales relevées dans ce secteur Jean-Luc Crucke (MR) : Je reviendrai sur le sujet après l enquête générale prévue. La présidente: La question n o 6546 de M. Olivier Maingain est transformée en question écrite. 05 Question de M. Maxime Prévot au ministre du Climat et de l'énergie sur "la hausse des prix par Electrabel en juillet 2007 et l'état d'avancement du dossier transmis au Conseil de la concurrence" (n 5857) Maxime Prévot (cdh): Une étude de la CREG commandée par votre prédécesseur indique que les raisons invoquées par Electrabel pour justifier les augmentations de prix n'étaient pas toujours pertinentes et que, lors de la libéralisation totale du marché à Bruxelles et en Wallonie, Electrabel Customer Solutions a fixé ses prix pour le gaz à un niveau relativement bas probablement dans le but d'écarter ses concurrents du marché ou de créer un seuil d'accès. Mme Laruelle a signalé que les conclusions du Conseil de la

17 CRABV 52 COM /06/ concurrence sur ce sujet étaient attendues incessamment. Quand aurons-nous la chance de les connaître? Est-il normal qu'un dossier aussi important n'ait pas encore abouti? Ne devrait-on pas renforcer la collaboration entre la CREG et le Conseil de la concurrence? Paul Magnette, ministre (en français) : L auditorat du Conseil de la concurrence, qui procède à l instruction de l affaire, devrait rendre son rapport très prochainement, afin que le Conseil puisse prendre une décision, vraisemblablement avant les vacances. L enquête en cours doit déterminer si les hausses de prix annoncées par Electrabel constituent un abus de position dominante. L affaire est très complexe, et un délai de dix-huit mois est considéré comme court dans ce genre de cas. Le projet de loi portant dispositions diverses qui vient d être adopté comporte des dispositions visant à renforcer la collaboration entre la CREG et le Conseil de la concurrence Maxime Prévot (cdh) : Je prends acte du fait que le délai est normal. J espère que tous les moyens humains sont bien mis en œuvre par le Conseil de la concurrence, afin que des résultats soient obtenus le plus tôt possible. 06 Question de M. Maxime Prévot au ministre du Climat et de l'énergie sur "la hausse des tarifs de distribution en 2008" (n 5858) Maxime Prévot (cdh) : Les arrêts de la Cour d appel, mettant en avant certaines imprécisions, ambiguïtés ou omissions dans les arrêtés tarifaires, ont retiré à la CREG plusieurs de ses compétences, ce qui a entraîné de fortes hausses des tarifs de distribution du gaz et de l électricité, pouvant aller jusqu à 30 %. Allez-vous restituer ses compétences à la CREG par le biais des arrêtés tarifaires pluriannuels en préparation pour la distribution? Ou la situation restera-t-elle inchangée? Paul Magnette, ministre (en français) : La loi portant des dispositions diverses récemment adoptée clarifient le contexte tarifaire, que viendront compléter les arrêtés royaux déjà concertés entre la CREG et les gestionnaires de réseaux de distribution (GRD) et qui le seront ensuite avec les Régions. Les difficultés d interprétation devraient donc être réduites. L étude relative à la composante des prix que j ai demandée à la CREG sur ces cinq dernières années montre que la facture d électricité a augmenté de 30 à 55 % et celle du gaz, de 50 à 90 % selon le type de clients. L unique composante à l origine de la hausse est le prix du fournisseur Maxime Prévot (cdh) : Comment peut-on dès lors contenir la hausse, à présent qu on en connaît l origine? Je me réjouis que la loi portant dispositions diverses crée un cadre pour ce faire. Il était important qu après qu on ait «déshabillé» la CREG, vous inversiez la dynamique et vous lui rendiez son rôle essentiel dans notre paysage énergétique. 07 Questions jointes de - M. Maxime Prévot au ministre du Climat et de l'énergie sur "le calendrier de mise en place des tarifs pluriannuels" (n 5859) - Mme Colette Burgeon au ministre du Climat et de l'énergie sur "les tarifs pluriannuels de distribution d'électricité et de gaz" (n 6564) Maxime Prévot (cdh) : Vous prévoyez le dépôt auprès de la CREG, pour le 30 juin prochain des propositions de tarifs pluriannuels des gestionnaires de réseaux de distribution (GRD). Ce délai est très court, étant donné que le texte, établi par la CREG en concertation avec les GRD, doit être débattu au sein

18 18 24/06/2008 CRABV 52 COM 271 du gouvernement, aller au Conseil d État, revenir au gouvernement et être publié au Moniteur. La CREG, conformément à la loi, a-t-elle transmis sa proposition d arrêté royal concertée avec les GRD? Quand présenterez-vous la proposition d arrêté royal au gouvernement? La date du 30 juin est-elle encore réaliste? Ne devrait-on pas allonger le délai jusqu au 30 septembre? En cas d allongement des délais d adoption de l arrêté royal, ne devrait-on pas modifier la loi? En effet, les tarifs annuels ne sont plus applicables en 2009, et il y aurait un vide juridique Colette Burgeon (PS) : Confirmez-vous l information publiée par Le Soir du week-end, relative à un accord sur les tarifs pluriannuels de distribution d électricité et de gaz établissant une réduction de 2,5 % en 2009 et une stabilisation pour les années suivantes? Quel pourcentage représente la distribution dans la facture de gaz et d électricité? Comment évoluera-t-elle pour un ménage moyen? Président: M.Bart Laeremans Paul Magnette, ministre (en français) : Les arrêtés relatifs aux tarifs pluriannuels seront soumis au Conseil des ministres ce vendredi 27 juin, puis un avis sera demandé au Conseil d État. Le Conseil des ministres n ayant pas encore donné son accord sur ces textes, je ne puis répondre aux questions concernant la réduction et le pourcentage de la distribution. Tout est mis en œuvre pour que les choses se fassent dans les délais, mais en cas de retard dans l adoption des arrêtés royaux, les propositions tarifaires pourraient exceptionnellement être remises à la CREG pour le 30 septembre au lieu du 30 juin. Si le retard - ce qui est improbable - était trop important, il pourrait être proposé que les arrêtés du 4 avril 2001 et du 15 avril 2002 restent en vigueur pour Maxime Prévot (cdh) : Je me réjouis de l ouverture dont fait preuve le ministre en rendant possible que les délais soient allongés jusqu au 30 septembre. J espère que cela sera suffisant. L essentiel est que le dossier avance vite et bien et que les tarifs pluriannuels soient mis en place dans les meilleures conditions Colette Burgeon (PS) : Je retiens la date du Conseil des ministres de vendredi prochain. Je resterai attentive à ce dossier. 08 Question de M. Jean-Jacques Flahaux au ministre du Climat et de l'énergie sur "l'évolution des politiques des compagnies aériennes suite à l'augmentation du coût de l'énergie" (n 6218) Jean-Jacques Flahaux (MR) : Les compagnies aériennes ont réduit leurs ambitions pour 2008, tablant sur une perte de 2,3 milliards $ pour l ensemble du secteur. Mais, si le prix du baril se maintient à 135 $, les pertes seront de l ordre de 6,1 milliards $! M. Bisignani, directeur de l IATA (Association internationale du transport aérien) a interpellé les syndicats, les constructeurs et aussi les gouvernements pour qu ils soutiennent les compagnies face à la crise. Il leur a demandé de prendre en compte l impact de la spéculation pétrolière et de s assurer que le coût de l énergie reflète sa valeur réelle. Comment comptez-vous intervenir pour permettre aux compagnies aériennes belges de moderniser leur flotte et pour agir sur le coût de l énergie? Paul Magnette, ministre (en français) : Le prix du kérosène découle du prix du baril de brut qui atteint des sommets historiques. Les cotations du Platts à Rotterdam évaluent à 1320 $ par tonne le prix hors taxes du jet fuel. La réglementation belge fixe à 0 l accise du kérosène mis en consommation pour l aviation qui, de plus, n est pas soumis à la TVA. La Belgique n a donc pas de moyen fiscal d action. Les mesures doivent être prises au niveau européen ou mondial.

19 CRABV 52 COM /06/ Jean-Jacques Flahaux (MR) : J aimerais connaître la position de la Belgique, celle que vous allez défendre au sein de l Union européenne. 09 Question de M. Dirk Vijnck au ministre du Climat et de l'énergie sur "les prix de l'énergie et le pouvoir d'achat" (n 6244) Dirk Vijnck (LDD) : Les prix du pétrole, du gaz naturel et du charbon ne feront qu augmenter dans les prochaines années. L électricité fossile tirée du gaz naturel et du charbon représente une part de marché de 40 %, les centrales au gaz et au charbon représentant ensemble mégawatts. Le parc nucléaire a une capacité de MW et ne produit pas d émissions de CO2 mais le gouvernement a décidé la fermeture phasée des centrales nucléaires à partir de Dans quelle mesure les MW de ces centrales nucléaires seront-ils remplacés par l énergie produite par les centrales au gaz et au charbon? Le surcoût sera-t-il répercuté sur les consommateurs? Quelle sera l incidence de cette mutation sur les émissions de CO2? Quel calendrier le ministre prévoit-il pour réaliser les investissements nécessaires à ce remplacement? Quelles en seront les répercussions financières pour la population? L ampleur de l augmentation de prix a-telle déjà été calculée? Si l on envisage d acheter de plus grosses quantités d énergie nucléaire à Suez France, dans quelle mesure adaptera-t-on le réseau belge pour permettre cette augmentation des importations d électricité? Paul Magnette, ministre (en néerlandais) : Les perspectives en matière d offre et de demande sur le marché de l électricité dans notre pays font actuellement l objet d une étude prospective. Les résultats ne pourront être communiqués qu après la clôture de l adjudication publique dans le cadre de l évaluation environnementale. L étude comprend divers scénarios avec ou sans le maintien des centrales nucléaires qui analysent également l évolution des émissions de CO 2. Les délais de plus en plus longs pour la mise en place des unités de production électriques m inquiètent. L origine de ce problème se trouve dans l importante demande, résultant notamment des besoins énergétiques croissants en Chine et en Inde, mais le délai pour l obtention de licences délivrées par les pouvoirs publics est également considérable. Mon administration n a encore mené aucune étude sur l incidence globale d une sortie progressive du nucléaire. Certains aspects ont en revanche été analysés dans l étude de la Commission Énergie 2030 et le seront dans la prochaine étude prospective sur l électricité. L accord de gouvernement prévoit la composition d un groupe d experts qui présentera un rapport sur l équilibre idéal pour fin Nous n avons pas l intention d acheter d importantes quantités d électricité auprès de Suez France. Dans le marché libéralisé, l importation est définie par les écarts de prix. Pour pouvoir faire face à l échange croissant avec les pays voisins par le biais du réseau énergétique belge et pour augmenter l interconnectivité avec la France, les gestionnaires des réseaux de distribution ont récemment effectué des investissements. 10 Question de Mme Rita De Bont au ministre du Climat et de l'énergie sur "l'économie d'énergie dans les bâtiments publics" (n 6280) Rita De Bont (Vlaams Belang) : La note politique du ministre et le plan fédéral de développement durable exigent également des efforts de la part des autorités en matière d économie d énergie et de développement durable. Dans leur manuel Waardering van kantoorgebouwen, les autorités flamandes proposent des critères et des méthodes d évaluation de la durabilité des immeubles de bureaux. Le ministre connaît-il le manuel flamand? Existe-t-il un manuel de ce type à l échelon fédéral? Le manuel flamand peut-il être une source d inspiration éventuelle? La performance énergétique des bâtiments des

20 20 24/06/2008 CRABV 52 COM 271 autorités fédérales sera-t-elle mesurée? Quels sont les objectifs concrets et mesurables? Paul Magnette, ministre (en néerlandais) : Depuis plusieurs années déjà, des efforts sont consentis en matière de gestion de l environnement dans les bâtiments appartenant aux autorités fédérales. Ainsi, la Régie des Bâtiments a installé le logiciel Environment Information System pour pouvoir mesurer la consommation d eau et d énergie ainsi que la production de déchets. En 2005, le gouvernement a lancé un programme de gestion et d audit environnementaux dans les bâtiments. Chaque service public doit soumettre son système de gestion de l environnement à un auditeur externe en vue de l obtention du label européen EMAS (ecomanagement and audit scheme). Le SPP Développement durable accompagne les services publics dans ce processus. La Chancellerie du premier ministre, le Bureau fédéral du Plan, le SPP Politique scientifique, la Coopéation technique belge, le SPP Développement durable et le SPF Mobilité et Transport se sont déjà vu attribuer ce label. Pour d autres services, la procédure est en cours ou sera lancée prochainement. Une évaluation des résultats serait prématurée. Parallèlement, la société anonyme Fedesco a été mise sur pied dans le but de réaliser, par le système du tiers payer, des investissements en vue de l amélioration des performances énergétiques dans les bâtiments publics. La Régie des Bâtiments pourrait intégrer dans les contrats de location des critères relatifs à la performance énergétique. Lors du Printemps de l Environnement, de nombreuses mesures prometteuses dans ce domaine ont été examinées. Ces mesures recueillant l adhésion unanime des interventants, une deuxième phase celle de la concertation politique a démarré. A cet égard, le programme des autorités flamandes constituera certainement une source d inspiration Rita De Bont (Vlaams Belang) : Pour être tout à fait franche, je m étonne que l engouement pour les économies d énergie soit si récent. Et j ai trouvé la réponse du ministre fort théorique. Je pense personnellement que nous nous devrions nous fixer des objectifs concrets sur la base de mesures concrètes. Président: M. Peter Logghe. 11 Questions jointes de - Mme Marie-Martine Schyns au ministre du Climat et de l'énergie sur "les véhicules à hydrogène" (n 6284) - M. Bart Laeremans au ministre du Climat et de l'énergie sur "les véhicules à hydrogène" (n 6578) Bart Laeremans (Vlaams Belang) : L utilisation de l hydrogène comme carburant offre de nombreuses perspectives d avenir, notamment pour le transport routier, et permettrait de lutter dans une large mesure contre les émissions de CO 2. Par ailleurs, il me paraît également opportun de réduire notre dépendance face aux pays producteurs de pétrole. Avec l aide du gouvernement flamand, des entreprises flamandes et néerlandaises prépareraient une collaboration intensive en la matière. Le fédéral stimule-t-il également la recherche au niveau des applications de l hydrogène? Quels budgets y affecte-t-on? Quels objectifs concrets sont poursuivis? Y a-t-il des collaborations avec les Régions? Les constructeurs automobiles sont-ils encouragés à produire ce type de véhicules? Envisage-t-on des incitants fiscaux pour favoriser le passage à ces technologies? Ce thème a-t-il déjà fait l objet de discussions au niveau européen? L Europe a-t-elle fixé des objectifs en la matière? Paul Magnette, ministre (en néerlandais) : La réduction de la demande de mobilité non durable reste notre priorité. Entre-temps, des mesures environnementales techniques sont prises au niveau européen pour réduire les effets négatifs du trafic. Les États membres sont responsables de l exécution de ces mesures. La réduction actuellement accordée par le gouvernement sur la facture de véhicules à faible émission constitue aussi un incitant au développement de nouvelles technologies respectueuses de l environnement. Les émissions occasionnées par la consommation d hydrogène offrent une perspective prometteuse.

MONITEUR BELGE 30.12.2013 BELGISCH STAATSBLAD

MONITEUR BELGE 30.12.2013 BELGISCH STAATSBLAD MONITEUR BELGE 30.12.2013 BELGISCH STAATSBLAD 103249 SERVICE PUBLIC FEDERAL SECURITE SOCIALE [C 2013/22606] 21 DECEMBRE 2013. Arrêté royal modifiant l arrêté royal du 18 mars 1971 instituant un régime

Nadere informatie

33662 BELGISCH STAATSBLAD 02.07.2008 MONITEUR BELGE

33662 BELGISCH STAATSBLAD 02.07.2008 MONITEUR BELGE 33662 BELGISCH STAATSBLAD 02.07.2008 MONITEUR BELGE MINISTERIE VAN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST N. 2008 2191 [C 2008/31345] 19 JUNI 2008. Besluit van de Brusselse Hoofdstedelijke Regering tot vaststelling

Nadere informatie

Conférence-débat BRUGEL Debat conferentie BRUGEL 04.06.2008

Conférence-débat BRUGEL Debat conferentie BRUGEL 04.06.2008 Conférence-débat BRUGEL Debat conferentie BRUGEL 04.06.2008 Position des fournisseurs Standpunt van de leveranciers Objectifs de la libéralisation des marchés d énergie (1) Objectifs des Directives européennes

Nadere informatie

80806 MONITEUR BELGE 28.12.2011 BELGISCH STAATSBLAD

80806 MONITEUR BELGE 28.12.2011 BELGISCH STAATSBLAD 80806 MONITEUR BELGE 28.12.2011 BELGISCH STAATSBLAD AGENCE FEDERALE POUR LA SECURITE DE LA CHAINE ALIMENTAIRE [C 2011/18456] FEDERAAL AGENTSCHAP VOOR DE VEILIGHEID VAN DE VOEDSELKETEN [C 2011/18456] 15

Nadere informatie

Impact maatschappelijke rol van Eandis op nettarieven

Impact maatschappelijke rol van Eandis op nettarieven 31 maart 2011 Impact maatschappelijke rol van Eandis op nettarieven 1. Inleiding: samenstelling energiefactuur In de verbruiksfactuur van de energieleverancier zijn de kosten van verschillende marktspelers

Nadere informatie

13286 BELGISCH STAATSBLAD 09.03.2004 Ed. 2 MONITEUR BELGE

13286 BELGISCH STAATSBLAD 09.03.2004 Ed. 2 MONITEUR BELGE 13286 BELGISCH STAATSBLAD 09.03.2004 Ed. 2 MONITEUR BELGE PROGRAMMATORISCHE FEDERALE OVERHEIDSDIENST WETENSCHAPSBELEID N. 2004 842 [C 2004/21028] 13 FEBRUARI 2004. Ministerieel besluit tot vastlegging

Nadere informatie

MONITEUR BELGE 13.06.2013 BELGISCH STAATSBLAD

MONITEUR BELGE 13.06.2013 BELGISCH STAATSBLAD MONITEUR BELGE 13.06.2013 BELGISCH STAATSBLAD 36987 SERVICE PUBLIC FEDERAL FINANCES [C 2013/03172] 29 MAI 2013. Arrêté royal portant approbation du règlement du 12 février 2013 de l Autorité des services

Nadere informatie

FEDERALE OVERHEIDSDIENST MOBILITEIT EN VERVOER SERVICE PUBLIC FEDERAL MOBILITE ET TRANSPORTS

FEDERALE OVERHEIDSDIENST MOBILITEIT EN VERVOER SERVICE PUBLIC FEDERAL MOBILITE ET TRANSPORTS ROYAUME DE BELGIQUE SERVICE PUBLIC FEDERAL MOBILITE ET TRANSPORTS Arrêté ministériel déterminant les marchandises dangereuses visées par l article 48 bis 2 de l arrêté royal du 1 er décembre 1975 portant

Nadere informatie

Le Gouvernement de la Région de Bruxelles-Capitale, De Brusselse Hoofdstedelijke Regering,

Le Gouvernement de la Région de Bruxelles-Capitale, De Brusselse Hoofdstedelijke Regering, COORDINATION OFFICIEUSE DE : Arrêté du Gouvernement de la Région de Bruxelles-Capitale du 19 juin 2008 déterminant le contenu de la proposition PEB et de l étude de faisabilité AE22 - Arrêté du Gouvernement

Nadere informatie

BELGISCH STAATSBLAD 15.07.2014 MONITEUR BELGE

BELGISCH STAATSBLAD 15.07.2014 MONITEUR BELGE 53805 BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST [C 2014/31492] 10 JUNI 2014. Ministerieel besluit tot vaststelling van de typeinhoud en de algemene uitvoeringsmodaliteiten van de energieaudit opgelegd door het Besluit

Nadere informatie

Barema's op 01/09/2008 Barèmes au 01/09/2008

Barema's op 01/09/2008 Barèmes au 01/09/2008 Barema's op 01/09/2008 Barèmes au 01/09/2008 SPILINDEX 110,51 INDICE-PIVOT 110,51 Tegemoetkomingen aan personen met een handicap Allocations aux personnes handicapées (Jaarbedragen) (Montants annuels)

Nadere informatie

Liberalisering van de energiemarkten. Algemene context. Dag 1:

Liberalisering van de energiemarkten. Algemene context. Dag 1: Liberalisering van de energiemarkten Algemene context Dag 1: Agenda van de opleiding I. Energieprijzen II. Institutionele context van de energie in België III. Organisatie van de elektriciteit- en gasmarkt

Nadere informatie

MONITEUR BELGE 23.07.2015 Ed. 2 BELGISCH STAATSBLAD

MONITEUR BELGE 23.07.2015 Ed. 2 BELGISCH STAATSBLAD 47225 SERVICE PUBLIC FEDERAL FINANCES [C 2015/03212] 15 JUILLET 2015. Arrêté ministériel portant exécution des articles 7, 4, et 53, 1 er,3, c) et d), del arrêté royal du 28 juin 2015, concernant la taxation

Nadere informatie

Zelfs met hoge energieprijzen op de internationale markten kan de stijging van de eindfactuur van de Belgische verbruiker worden ongedaan gemaakt

Zelfs met hoge energieprijzen op de internationale markten kan de stijging van de eindfactuur van de Belgische verbruiker worden ongedaan gemaakt Persbericht Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas Nijverheidsstraat 26-38 1040 Brussel Tel. 02/289.76.11 Fax 02/289.76.09 18 januari 2008 Zelfs met hoge energieprijzen op de internationale

Nadere informatie

Samenvatting voor beleidsmakers

Samenvatting voor beleidsmakers Road book towards a nuclear-free Belgium. How to phase out nuclear electricity production in Belgium? rapport door Alex Polfliet, Zero Emissions Solutions, in opdracht van Greenpeace Belgium Samenvatting

Nadere informatie

HOGE RAAD VOOR DE ZELFSTANDIGEN EN DE KMO

HOGE RAAD VOOR DE ZELFSTANDIGEN EN DE KMO HOGE RAAD VOOR DE ZELFSTANDIGEN EN DE KMO N HANDELSPRAT - Fitness A04 Brussel, 29 september 2010 MH/SL/AS A D V I E S over EEN ONTWERP VAN KONINKLIJK BESLUIT BETREFFENDE DE FITNESS- EN WELLNESSCONTRACTEN

Nadere informatie

Inventaris OV - Inventaire EP BIV - IBE 2011 2012-10-18

Inventaris OV - Inventaire EP BIV - IBE 2011 2012-10-18 Om de drie jaar wordt een inventaris opgemaakt van alle lampentypes en hun vermogens van de openbare verlichting in België. Deze driejaarlijkse gegevens worden verzameld door Synergrid, de federatie van

Nadere informatie

Resultaten van een marktonderzoek bij Belgische boeren (november 2011) Résultats d une étude de marché auprès des agriculteurs belges (novembre 2011)

Resultaten van een marktonderzoek bij Belgische boeren (november 2011) Résultats d une étude de marché auprès des agriculteurs belges (novembre 2011) Resultaten van een marktonderzoek bij Belgische boeren (november 2011) Résultats d une étude de marché auprès des agriculteurs belges (novembre 2011) Uitgevoerd door: Réalisée par: Inhoud / Contenu I.

Nadere informatie

BELGISCH STAATSBLAD 01.06.2012 MONITEUR BELGE

BELGISCH STAATSBLAD 01.06.2012 MONITEUR BELGE BELGISCH STAATSBLAD 01.06.2012 MONITEUR BELGE 31353 Vu pour être annexé àl arrêté ministériel du 23 mai 2012 modifiant l arrêté ministériel du 17 décembre 1998 déterminant les documents comptables à tenir

Nadere informatie

Reken op ons! Donkere wolken boven de zonnepanelen (vervolg)

Reken op ons! Donkere wolken boven de zonnepanelen (vervolg) 10/12/2010 Donkere wolken boven de zonnepanelen (vervolg) Vlaams minister van Energie Freya Van den Bossche vind koppigheid een slechte eigenschap voor een regering en gaat in op het voorstel van de sector

Nadere informatie

Art. 69bis. Carine Libert Hendrik Vanhees

Art. 69bis. Carine Libert Hendrik Vanhees Art. 69bis Art.69bis Onverminderd specifieke afwijkende bepalingen verjaren de vorderingen tot betaling van de rechten geïnd door de beheersvennootschappen na tien jaar te rekenen van de dag van hun inning.

Nadere informatie

Hoge energieprijzen. Mazout blijft een voordelige brandstof.

Hoge energieprijzen. Mazout blijft een voordelige brandstof. Hoge energieprijzen. Mazout blijft een voordelige brandstof. Dit document zal u helpen een beter inzicht te krijgen in de verbruikskosten, in een huishoudelijke omgeving, voor de verschillende energiebronnen.

Nadere informatie

64360 BELGISCH STAATSBLAD 27.10.2010 MONITEUR BELGE

64360 BELGISCH STAATSBLAD 27.10.2010 MONITEUR BELGE 64360 BELGISCH STAATSBLAD 27.10.2010 MONITEUR BELGE FEDERALE OVERHEIDSDIENST SOCIALE ZEKERHEID N. 2010 3685 [C 2010/22451] F. 2010 3685 SERVICE PUBLIC FEDERAL SECURITE SOCIALE [C 2010/22451] 15 OKTOBER

Nadere informatie

49188 BELGISCH STAATSBLAD 22.09.2008 MONITEUR BELGE

49188 BELGISCH STAATSBLAD 22.09.2008 MONITEUR BELGE 49188 BELGISCH STAATSBLAD 22.09.2008 MONITEUR BELGE Art. 3. Artikel 15 van hetzelfde besluit wordt vervangen als volgt : «Art. 15. De subsidies die ten bate van het Nationaal Geografisch Instituut zijn

Nadere informatie

COMPTE RENDU ANALYTIQUE

COMPTE RENDU ANALYTIQUE CRABV 52 COM 567 CRABV 52 COM 567 BELGISCHE KAMER VAN VOLKSVERTEGENWOORDIGERS CHAMBRE DES REPRESENTANTS DE BELGIQUE BEKNOPT VERSLAG COMPTE RENDU ANALYTIQUE COMMISSIE VOOR HET BEDRIJFSLEVEN, HET WETENSCHAPSBELEID,

Nadere informatie

BELGISCH STAATSBLAD 08.01.2010 Ed. 2 MONITEUR BELGE

BELGISCH STAATSBLAD 08.01.2010 Ed. 2 MONITEUR BELGE BELGISCH STAATSBLAD 08.01.2010 Ed. 2 MONITEUR BELGE 731 MINISTERIE VAN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST N. 2010 45 [C 2010/31002] 17 DECEMBER 2009. Besluit van de Brusselse Hoofdstedelijke Regering tot

Nadere informatie

Makers van biodiesel en bioethanol

Makers van biodiesel en bioethanol De Standaard Makers van biodiesel en bioethanol verzuipen donderdag 12 maart 2009 Auteur: BRUSSEL - Verscheidene biodiesel- en bioethanolbedrijven dreigen over de kop te gaan. Hun installaties draaien

Nadere informatie

Luminus Groen : 100% Belgische, groene energie

Luminus Groen : 100% Belgische, groene energie Luminus Groen : 100% Belgische, groene energie Een leader in windenergie in België We houden momenteel 53 windmolens draaiende. In 2004 bouwde Luminus haar eerste windmolenpark in Villers-le-Bouillet.

Nadere informatie

Advies van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 7 oktober 2003

Advies van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 7 oktober 2003 Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt North Plaza B Koning Albert II-laan 7 B-1210 Brussel Tel. +32 2 553 13 53 Fax +32 2 553 13 50 Email: info@vreg.be Web: www.vreg.be Advies

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 21 januari 2003 (28.01) (OR. en) 15528/02 ADD 1. Interinstitutioneel dossier: 2001/0077 (COD) ENER 315 CODEC 1640

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 21 januari 2003 (28.01) (OR. en) 15528/02 ADD 1. Interinstitutioneel dossier: 2001/0077 (COD) ENER 315 CODEC 1640 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 21 januari 2003 (28.01) (OR. en) Interinstitutioneel dossier: 2001/0077 (COD) 15528/02 ADD 1 ENER 315 CODEC 1640 ONTWERP-MOTIVERING VAN DE RAAD Betreft: Gemeenschappelijk

Nadere informatie

BELGISCH STAATSBLAD 28.07.2010 MONITEUR BELGE

BELGISCH STAATSBLAD 28.07.2010 MONITEUR BELGE 48001 N. 2010 2506 VLAAMSE OVERHEID [C 2010/35508] 11 JUNI 2010. Besluit van de Vlaamse Regering tot wijziging van het besluit van de Vlaamse Regering van 19 juli 2007 betreffende de modulaire structuur

Nadere informatie

MONITEUR BELGE 15.12.2015 BELGISCH STAATSBLAD

MONITEUR BELGE 15.12.2015 BELGISCH STAATSBLAD MONITEUR BELGE 15.12.2015 BELGISCH STAATSBLAD 74083 A l article 4 de l arrêté royal du 13 février 2006 fixant les rétributions relatives aux tâches confiées aux Régions par l Agence fédérale pour la Sécurité

Nadere informatie

Agenda VREG VLAAMSE REGULATOR VAN DE ELEKTRICITEITS- EN GASMARKT P 1

Agenda VREG VLAAMSE REGULATOR VAN DE ELEKTRICITEITS- EN GASMARKT P 1 Agenda Samenstelling energiefactuur Wat zijn distributienettarieven? Tariefbevoegdheid Tariefmethodologie Vergelijking distributienettarieven Redenen evolutie, landschap netbeheer en transmissienettarieven

Nadere informatie

BELGISCH STAATSBLAD 14.09.2006 Ed. 2 MONITEUR BELGE. Art. 2. Entrent en vigueur le 1 er janvier 2007 :

BELGISCH STAATSBLAD 14.09.2006 Ed. 2 MONITEUR BELGE. Art. 2. Entrent en vigueur le 1 er janvier 2007 : 46851 FEDERALE OVERHEIDSDIENST JUSTITIE N. 2006 3572 [C 2006/09648] 1 SEPTEMBER 2006. Koninklijk besluit tot vaststelling van de vorm, de inhoud, de bijlagen en de nadere regels voor de neerlegging van

Nadere informatie

Comprendre et se faire comprendre commence par s exprimer en néerlandais

Comprendre et se faire comprendre commence par s exprimer en néerlandais Comprendre et se faire comprendre commence par s exprimer en néerlandais Begrijpen en begrepen worden begint met het spreken van de Nederlandse taal La langue néerlandaise crée un lien entre nous Wat leest

Nadere informatie

Kernenergie in de Belgische energiemix

Kernenergie in de Belgische energiemix Kernenergie in de Belgische energiemix 1. Bevoorradingszekerheid De energie-afhankelijkheid van België is hoger dan het Europees gemiddelde. Zo bedroeg het percentage energie-afhankelijkheid van België

Nadere informatie

PUBLIC. Brussel, 23 februari 2012 (02.03) (OR. en) RAAD VA DE EUROPESE U IE. 6788/12 Interinstitutioneel dossier: 2011/0092 (C S) LIMITE

PUBLIC. Brussel, 23 februari 2012 (02.03) (OR. en) RAAD VA DE EUROPESE U IE. 6788/12 Interinstitutioneel dossier: 2011/0092 (C S) LIMITE eil UE PUBLIC RAAD VA DE EUROPESE U IE Brussel, 23 februari 2012 (02.03) (OR. en) 6788/12 Interinstitutioneel dossier: 2011/0092 (C S) LIMITE FISC 25 E ER 65 E V 134 OTA van: aan: Betreft: het voorzitterschap

Nadere informatie

FEDERALE OVERHEIDSDIENST KANSELARIJ VAN DE EERSTE MINISTER. 27 DECEMBER 2005. Programmawet (1)

FEDERALE OVERHEIDSDIENST KANSELARIJ VAN DE EERSTE MINISTER. 27 DECEMBER 2005. Programmawet (1) N. 2005 3700 FEDERALE OVERHEIDSDIENST KANSELARIJ VAN DE EERSTE MINISTER 27 DECEMBER 2005. Programmawet (1) [C 2005/21182] ALBERT II, Koning der Belgen, Aan allen die nu zijn en hierna wezen zullen, Onze

Nadere informatie

3 4 5 6 7 . 8 BIJLAGE III effectuées dans un pays tiers et qui n ouvrent pas de droit à déduction de la taxe belge en amont. De belastingplichtige moet in de daartoe voorziene vakken zijn naam of

Nadere informatie

PRESS REVIEW. Enquête Acerta : 50-plussers meest betrokken 26/04/2010

PRESS REVIEW. Enquête Acerta : 50-plussers meest betrokken 26/04/2010 - 1 / 8 - PRESS REVIEW Enquête Acerta : 50-plussers meest betrokken 26/04/2010 Powered by Auxipress - 2 / 8 - Table des matières: Les seniors plus impliqués La Libre Entreprise (La Libre Belgique) 24/04/2010

Nadere informatie

MONITEUR BELGE BELGISCH STAATSBLAD. Numéro tél. gratuit : 0800-98 809 Gratis tel. nummer : 0800-98 809. 104 pages/bladzijden. www.staatsblad.

MONITEUR BELGE BELGISCH STAATSBLAD. Numéro tél. gratuit : 0800-98 809 Gratis tel. nummer : 0800-98 809. 104 pages/bladzijden. www.staatsblad. MONITEUR BELGE BELGISCH STAATSBLAD Publication conforme aux articles 472 à 478 de la loi-programme du 24 décembre 2002, modifiés par les articles 4 à 8 de la loi portant des dispositions diverses du 20

Nadere informatie

GOUVERNEMENTS DE COMMUNAUTE ET DE REGION GEMEENSCHAPS- EN GEWESTREGERINGEN GEMEINSCHAFTS- UND REGIONALREGIERUNGEN

GOUVERNEMENTS DE COMMUNAUTE ET DE REGION GEMEENSCHAPS- EN GEWESTREGERINGEN GEMEINSCHAFTS- UND REGIONALREGIERUNGEN 51132 MONITEUR BELGE 12.08.2015 BELGISCH STAATSBLAD GOUVERNEMENTS DE COMMUNAUTE ET DE REGION GEMEENSCHAPS- EN GEWESTREGERINGEN GEMEINSCHAFTS- UND REGIONALREGIERUNGEN VLAAMSE GEMEENSCHAP COMMUNAUTE FLAMANDE

Nadere informatie

COMPTE RENDU ANALYTIQUE

COMPTE RENDU ANALYTIQUE CRABV 50 COM 737 CRABV 50 COM 737 BELGISCHE KAMER VAN VOLKSVERTEGENWOORDIGERS CHAMBRE DES REPRÉSENTANTS DE BELGIQUE BEKNOPT VERSLAG COMPTE RENDU ANALYTIQUE COMMISSIE VOOR HET BEDRIJFSLEVEN, HET WETENSCHAPSBELEID,

Nadere informatie

VERKLARING VAN WOONPLAATS

VERKLARING VAN WOONPLAATS 5000-NL Bestemd voor de buitenlandse belastingdienst VERKLARING VAN WOONPLAATS Verzoek om toepassing van het belastingverdrag tussen Frankrijk en 12816*01 De belastingplichtige geeft in dit vak de naam

Nadere informatie

46434 MONITEUR BELGE 17.07.2015 BELGISCH STAATSBLAD

46434 MONITEUR BELGE 17.07.2015 BELGISCH STAATSBLAD 46434 MONITEUR BELGE 17.07.2015 BELGISCH STAATSBLAD SERVICE PUBLIC FEDERAL SECURITE SOCIALE [C 2015/22259] 9 JUILLET 2015. Arrêté ministériel modifiant la liste jointe à l arrêté royal du 21 décembre 2001

Nadere informatie

COMPTE RENDU ANALYTIQUE

COMPTE RENDU ANALYTIQUE CRABV 50 COM 816 CRABV 50 COM 816 BELGISCHE KAMER VAN VOLKSVERTEGENWOORDIGERS CHAMBRE DES REPRÉSENTANTS DE BELGIQUE BEKNOPT VERSLAG COMPTE RENDU ANALYTIQUE COMMISSIE VOOR HET BEDRIJFSLEVEN, HET WETENSCHAPSBELEID,

Nadere informatie

PHILIPPE FILIP BELGISCH STAATSBLAD 02.01.2014 MONITEUR BELGE

PHILIPPE FILIP BELGISCH STAATSBLAD 02.01.2014 MONITEUR BELGE 29 Gelet op het advies nr. 54.492/1 van de Raad van State, gegeven op 17 december 2013 met toepassing van artikel 84, 1, eerste lid, 1 van de gecoördineerde wetten op de Raad van State, op 12 januari 1973;

Nadere informatie

BELGISCH STAATSBLAD MONITEUR BELGE

BELGISCH STAATSBLAD MONITEUR BELGE 46905 FEDERALE OVERHEIDSDIENST MOBILITEIT EN VERVOER N. 2008 3024 [C 2008/14275] 5 SEPTEMBER 2008. Ministerieel besluit tot bepaling van de modellen van de documenten bedoeld in het koninklijk besluit

Nadere informatie

Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting

Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting Feiten en cijfers Van hoeveel mensen is de energie geheel of gedeeltelijk afgesloten? Aangezien de drie gewesten niet dezelfde

Nadere informatie

Collectieve arbeidsovereenkomst van 27 juni 2011 Convention collective de travail du 27 juin 2011

Collectieve arbeidsovereenkomst van 27 juni 2011 Convention collective de travail du 27 juin 2011 Paritair Comité voor de bedienden van de nonferro metalen non ferreux Collectieve arbeidsovereenkomst van 27 juni 2011 Convention collective de travail du 27 juin 2011 Tewerkstellings- en opleidingsinitiatieven

Nadere informatie

16002 MONITEUR BELGE 21.03.2007 BELGISCH STAATSBLAD

16002 MONITEUR BELGE 21.03.2007 BELGISCH STAATSBLAD 16002 MONITEUR BELGE 21.03.2007 BELGISCH STAATSBLAD Art. 2. Ces 342,5 agents sont répartis de la manière suivante : Personnel de niveau A : 112,5. Personnel de niveau B : 32,5. Personnel de niveau C :

Nadere informatie

REGULERINGSCOMMISSIE VOOR ENERGIE IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST

REGULERINGSCOMMISSIE VOOR ENERGIE IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST REGULERINGSCOMMISSIE VOOR ENERGIE IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST BESLISSING (BRUGEL-Beslissing-20150220-23) betreffende de aanpassing van de tarieven voor de doorrekening van de kosten voor het

Nadere informatie

STRESS ENQUETE STRESS ASSURALIA EULER HERMES 2007.

STRESS ENQUETE STRESS ASSURALIA EULER HERMES 2007. STRESS ENQUETE STRESS ASSURALIA EULER HERMES 2007. Historique 1 CPPT 17 février 2005 (réunion préparatoire CP 7 mars) Décision d inviter un spécialiste. Création d un groupe de travail 14 Juin Mr. Bodson

Nadere informatie

MONITEUR BELGE 23.12.2009 BELGISCH STAATSBLAD

MONITEUR BELGE 23.12.2009 BELGISCH STAATSBLAD 80646 MONITEUR BELGE 23.12.2009 BELGISCH STAATSBLAD AGENCE FEDERALE POUR LA SECURITE DE LA CHAINE ALIMENTAIRE FEDERAAL AGENTSCHAP VOOR DE VEILIGHEID VAN DE VOEDSELKETEN [C 2009/18522] [C 2009/18522] 4

Nadere informatie

ENERGIEPRIJZEN VAN ELEKTRICITEIT EN AARDGAS VOOR KMO S EN ZELFSTANDIGEN PER LEVERANCIER EN PER PRODUCT

ENERGIEPRIJZEN VAN ELEKTRICITEIT EN AARDGAS VOOR KMO S EN ZELFSTANDIGEN PER LEVERANCIER EN PER PRODUCT ENERGIEPRIJZEN VAN ELEKTRICITEIT EN AARDGAS VOOR KMO S EN ZELFSTANDIGEN PER LEVERANCIER EN PER PRODUCT - - - overzicht jongste 6 maanden met vergelijking tov duurste/goedkoopste product op de Belgische

Nadere informatie

624 (2009-2010) Nr. 1 7 juli 2010 (2009-2010) stuk ingediend op. Voorstel van decreet

624 (2009-2010) Nr. 1 7 juli 2010 (2009-2010) stuk ingediend op. Voorstel van decreet stuk ingediend op 624 (2009-2010) Nr. 1 7 juli 2010 (2009-2010) Voorstel van decreet van de heren Bart Martens en Carl Decaluwe, de dames Liesbeth Homans, Michèle Hostekint en Tinne Rombouts en de heren

Nadere informatie

Document préparé par Marie Spaey, en collaboration avec Pauline de Wouters. Novembre 2009.

Document préparé par Marie Spaey, en collaboration avec Pauline de Wouters. Novembre 2009. . Déclaration environnementale Document préparé par Marie Spaey, en collaboration avec Pauline de Wouters. Novembre 2009. Définition dans le cadre de Clé Verte Dans le cadre de l éco-label Clé Verte, l

Nadere informatie

Elektrische auto stoot evenveel CO 2 uit als gewone auto

Elektrische auto stoot evenveel CO 2 uit als gewone auto Elektrische auto stoot evenveel CO 2 uit als gewone auto Bron 1: Elektrische auto s zijn duur en helpen vooralsnog niets. Zet liever in op zuinige auto s, zegt Guus Kroes. 1. De elektrische auto is in

Nadere informatie

» aux travailleurs dont le domicile est

» aux travailleurs dont le domicile est Neerlegging-Dépôt: 10/07/2015 Regist.-Enregistr.: 21/10/2015 W: 129876/CO/341 PARITAIR COMITE VOOR DE BEDIENDE VAN DE BEMIDDELING IN BANK- EN BELEGGINGSDIENSTEN - PC 341 COMMISSION PARITAIRE POUR I'INTERMEDIATION

Nadere informatie

MIJN ENERGIEFACTUUR? (ALG 01)

MIJN ENERGIEFACTUUR? (ALG 01) MIJN ENERGIEFACTUUR? (ALG 01) Hoe lees en ontcijfer ik mijn energiefactuur? 1. INLEIDING In België en in de meeste Europese landen wordt de beschikbaarheid van energie als vanzelfsprekend beschouwd in

Nadere informatie

Wonen & energie. Beleidsinstrumenten op federaal en gewestelijk niveau. Provinciehuis Vlaams-Brabant Bart Martens 26 juni 2006

Wonen & energie. Beleidsinstrumenten op federaal en gewestelijk niveau. Provinciehuis Vlaams-Brabant Bart Martens 26 juni 2006 Beleidsinstrumenten op federaal en gewestelijk niveau Provinciehuis Vlaams-Brabant Bart Martens 26 juni 2006 ANIMO Winteruniversiteit LEEFMILIEU & ENERGIE 18 februari 2006 Energiezuiniger wonen: heel wat

Nadere informatie

REGULERINGSCOMMISSIE VOOR ENERGIE IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST

REGULERINGSCOMMISSIE VOOR ENERGIE IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST REGULERINGSCOMMISSIE VOOR ENERGIE IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST ADVIES (BRUGEL-ADVIES-20150424-204) betreffende het voorontwerp van besluit van de Regering van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest

Nadere informatie

En sécurité et santé au travail? Veilig en gezond op mijn werk?

En sécurité et santé au travail? Veilig en gezond op mijn werk? Korte inhoud En sécurité et santé au travail? Veilig en gezond op mijn werk? Les résultats de resultaten Odette Wlodarski An Rommel 1. Méthodologie 2. Les répondants 3. L expérience des jeunes stage 4.

Nadere informatie

N de question Vraagnummer

N de question Vraagnummer Chambre des représentants Kamer van volksvertegenwoordigers Question Parlementaire Parlementaire Vraag Document : 54 2015201606730 Session / zitting : 20152016 (SO) 20152016 (GZ) Dépôt / Geregistreerd

Nadere informatie

BESCHIKKING VAN 23 AUGUSTUS 2010 In de zaak A 2009/4. Verkoopmaatschappij Frenko B.V., ORDONNANCE DU 23 AOUT 2010 dans I'affaire A 2009/4

BESCHIKKING VAN 23 AUGUSTUS 2010 In de zaak A 2009/4. Verkoopmaatschappij Frenko B.V., ORDONNANCE DU 23 AOUT 2010 dans I'affaire A 2009/4 COUR DE JUSTICE BENELUX COPIE CERTIFIEE CONFORME A L'ORIGINAL VOOR EENSLUIDEND VERKLAARD AFSCHRIFT BRUXELLES, LE BRUSSEL De Hoofdgriffier van het Benelux-Gerechtshof: Le greffier en chef de la Cour^fê

Nadere informatie

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 1953 No. 14 Overgelegd aan de Staten-Generaal door de Minister van Buitenlandse Zaken

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 1953 No. 14 Overgelegd aan de Staten-Generaal door de Minister van Buitenlandse Zaken 1 (1953) No. 1 TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN JAARGANG 1953 No. 14 Overgelegd aan de Staten-Generaal door de Minister van Buitenlandse Zaken A. TITEL Aanvullend Protocol bij de op 21

Nadere informatie

Factsheet: Dong Energy

Factsheet: Dong Energy Factsheet: Dong Energy Holding/bestuurder Type bedrijf Actief in Markt Bedrijfsprofiel Dong Energy Producent/leverancier elektriciteit (en aardgas) Europa Consumenten/zakelijk - Omzet 900 miljoen (NL)/9

Nadere informatie

MONITEUR BELGE 25.09.2015 BELGISCH STAATSBLAD

MONITEUR BELGE 25.09.2015 BELGISCH STAATSBLAD 60077 SERVICE PUBLIC FEDERAL FINANCES [C 2015/03324] 18 SEPTEMBRE 2015. Arrêté royal déterminant les modèles des formules de déclaration en matière de cotisations spéciales visées à l article 541 du Code

Nadere informatie

over het al dan niet milieuvriendelijke karakter van (steun aan particulieren voor) het plaatsen van zonnepanelen

over het al dan niet milieuvriendelijke karakter van (steun aan particulieren voor) het plaatsen van zonnepanelen stuk ingediend op 1048 (2010-2011) Nr. 1 25 maart 2011 (2010-2011) Verzoekschrift over het al dan niet milieuvriendelijke karakter van (steun aan particulieren voor) het plaatsen van zonnepanelen Verslag

Nadere informatie

Prof. Jos Uyttenhove. E21UKort

Prof. Jos Uyttenhove. E21UKort Historisch perspectief 1945-1970 Keerpunten in de jaren 70 oliecrisis en milieu Tsjernobyl (1986) ramp door menselijke fouten Kyoto protocol (1997) (CO 2 en global warming problematiek) Start alternatieven

Nadere informatie

CONSEIL DE LA REGION DE BRUXELLES-CAPITALE BRUSSELSE HOOFDSTEDELIJKE RAAD ONTWERP VAN ORDONNANTIE PROJET D'ORDONNANCE

CONSEIL DE LA REGION DE BRUXELLES-CAPITALE BRUSSELSE HOOFDSTEDELIJKE RAAD ONTWERP VAN ORDONNANTIE PROJET D'ORDONNANCE A-147/1-96/97 A-147/1-96/97 BRUSSELSE HOOFDSTEDELIJKE RAAD CONSEIL DE LA REGION DE BRUXELLES-CAPITALE GEWONE ZITTING 1996-1997 2 DECEMBER 1996 SESSION ORDINAIRE 1996-1997 2 DECEMBRE 1996 ONTWERP VAN ORDONNANTIE

Nadere informatie

VLAAMS PARLEMENT RESOLUTIE. betreffende de verzoening van de behoeften aan energie en aan zuivere lucht in onze maatschappij

VLAAMS PARLEMENT RESOLUTIE. betreffende de verzoening van de behoeften aan energie en aan zuivere lucht in onze maatschappij VLAAMS PARLEMENT RESOLUTIE betreffde de verzoing van de behoeft aan ergie aan zuivere lucht in onze maatschappij Het Vlaams Parlemt, gelet op de Verkningsnota voor het ergiedebat in het Vlaams Parlemt,

Nadere informatie

Informatief proces voor klassieke meters Wallonië

Informatief proces voor klassieke meters Wallonië Informatief proces voor klassieke meters Wallonië Procesomschrijving voor UMIG4.1 Versie v1.0 Inhoudsopgave 1. Wettelijk kader... 3 2. Beginselen en hypotheses... 3 3. Procesomschrijving... 3 4. Gewestgebonden

Nadere informatie

De behandeling van de vragen vangt aan om 15.32 uur. De vergadering wordt voorgezeten door mevrouw Tinne Van der Straeten.

De behandeling van de vragen vangt aan om 15.32 uur. De vergadering wordt voorgezeten door mevrouw Tinne Van der Straeten. CRABV 52 COM 567 19/05/2009 1 COMMISSIE VOOR HET BEDRIJFSLEVEN, HET WETENSCHAPSBELEID, HET ONDERWIJS, DE NATIONALE WETENSCHAPPELIJKE EN CULTURELE INSTELLINGEN, DE MIDDENSTAND EN DE LANDBOUW van DINSDAG

Nadere informatie

De nieuwe energie-efficiëntierichtlijn - Uitdagingen & oplossingen -

De nieuwe energie-efficiëntierichtlijn - Uitdagingen & oplossingen - De nieuwe energie-efficiëntierichtlijn l - Uitdagingen & oplossingen - DG Energie 22 juni 2011 ENERGIEVOORZIENING NOG AFHANKELIJKER VAN IMPORT Te verwachten scenario gebaseerd op cijfers in 2009 in % OLIE

Nadere informatie

WALLONIË PARTICULIERE KLANTEN

WALLONIË PARTICULIERE KLANTEN Tariefkaart Geldig voor de contracten gesloten in OKTOBER 2015 in WALLONIË PARTICULIERE KLANTEN Pagina 1 : Aanbod Poweo Fix Elektriciteit Pagina 5 : Aanbod Poweo Fix Gas Pagina 8 : Kortingen Uitgebracht

Nadere informatie

FAVV -AFSCA AC- Kruidtuin - FSC Kruidtuinlaan 55 1000 Brussel / Bruxelles. Verslag van infosessie bestek FAVV_DGLABO_CPM_2016 (29/06/2015)

FAVV -AFSCA AC- Kruidtuin - FSC Kruidtuinlaan 55 1000 Brussel / Bruxelles. Verslag van infosessie bestek FAVV_DGLABO_CPM_2016 (29/06/2015) FAVV -AFSCA AC- Kruidtuin - FSC Kruidtuinlaan 55 1000 Brussel / Bruxelles Verslag van infosessie bestek FAVV_DGLABO_CPM_2016 (29/06/2015) Rapport de la session d information Cahier spécial des charges

Nadere informatie

BELGISCH STAATSBLAD 21.02.2012 MONITEUR BELGE

BELGISCH STAATSBLAD 21.02.2012 MONITEUR BELGE 11971 Art. 15. De Minister aan wie de bevoegdheid voor Energie toegewezen is, wordt belast met de uitvoering van dit besluit. Art. 15. Le Ministre qui a l Energie dans ses attributions est chargé de l

Nadere informatie

Bovendien staat deze mevrouw ook nog op de bestuurderslijst van de CREG. Cumul, tot daaraan toe, maar er is een mogelijk belangenconflict.

Bovendien staat deze mevrouw ook nog op de bestuurderslijst van de CREG. Cumul, tot daaraan toe, maar er is een mogelijk belangenconflict. COMMISSIE VOOR HET BEDRIJFSLEVEN, HET WETENSCHAPSBELEID, HET ONDERWIJS, DE NATIONALE WETENSCHAPPELIJKE EN CULTURELE INSTELLINGEN, DE MIDDENSTAND EN DE LANDBOUW van DINSDAG 18 DECEMBER 2007 Namiddag COMMISSION

Nadere informatie

ENERGIEPRIJZEN VOOR DE RESIDENTIELE CONSUMENT VAN ELEKTRICITEIT EN AARDGAS PER LEVERANCIER EN PER PRODUCT

ENERGIEPRIJZEN VOOR DE RESIDENTIELE CONSUMENT VAN ELEKTRICITEIT EN AARDGAS PER LEVERANCIER EN PER PRODUCT ENERGIEPRIJZEN VOOR DE RESIDENTIELE CONSUMENT VAN ELEKTRICITEIT EN AARDGAS PER LEVERANCIER EN PER PRODUCT - - - overzicht jongste 6 maanden met vergelijking tov duurste/goedkoopste product op de Belgische

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 28 mei 2004 (03.06) (OR. en) 9919/04. Interinstitutioneel dossier: 2004/0109 (COD) 2004/0110 (COD)

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 28 mei 2004 (03.06) (OR. en) 9919/04. Interinstitutioneel dossier: 2004/0109 (COD) 2004/0110 (COD) RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 28 mei 2004 (03.06) (OR. en) Interinstitutioneel dossier: 2004/0109 (COD) 2004/0110 (COD) 9919/04 ENER 150 CODEC 780 NOTA van: aan: nr. Comv.: Betreft: het secretariaat-generaal

Nadere informatie

ENERGIEPRIJZEN VOOR DE RESIDENTIELE CONSUMENT VAN ELEKTRICITEIT EN AARDGAS PER LEVERANCIER EN PER PRODUCT

ENERGIEPRIJZEN VOOR DE RESIDENTIELE CONSUMENT VAN ELEKTRICITEIT EN AARDGAS PER LEVERANCIER EN PER PRODUCT ENERGIEPRIJZEN VOOR DE RESIDENTIELE CONSUMENT VAN ELEKTRICITEIT EN AARDGAS PER LEVERANCIER EN PER PRODUCT - - - overzicht jongste 6 maanden met vergelijking tov duurste/goedkoopste product op de Belgische

Nadere informatie

Mei 2010. Netwerk Vlaanderen vzw

Mei 2010. Netwerk Vlaanderen vzw Achtergrondnota bij de reactie van Minister van Financiën Reynders in het Federaal Parlement op 3 maart 2010 n.a.v. meerdere parlementaire vragen over de «lijst met bedrijven die betrokken zijn bij de

Nadere informatie

HOGE RAAD VOOR DE ZELFSTANDIGEN EN DE KMO

HOGE RAAD VOOR DE ZELFSTANDIGEN EN DE KMO HOGE RAAD VOOR DE ZELFSTANDIGEN EN DE KMO N EUROPA - ADR A2 Brussel, 26 mei 2011 MH/SL/AS A D V I E S over DE RAADPLEGING VAN DE EUROPESE COMMISSIE OVER HET GEBRUIK VAN ALTERNATIEVE GESCHILLENBESLECHTING

Nadere informatie

ENERGIE- OBSERVATORIUM. Kerncijfers 2013 20% 80% 60% 40%

ENERGIE- OBSERVATORIUM. Kerncijfers 2013 20% 80% 60% 40% ENERGIE- OBSERVATORIUM Kerncijfers 2013 20% 80% 60% 40% Deze brochure wordt gepubliceerd met als doel door een efficiënt en doelgericht gebruik van de statistische gegevens, van marktgegevens, van de databank

Nadere informatie

op de in eerste lezing door de commissie aangenomen artikelen van het ontwerp van decreet houdende diverse bepalingen inzake energie

op de in eerste lezing door de commissie aangenomen artikelen van het ontwerp van decreet houdende diverse bepalingen inzake energie ingediend op 461 (2014-2015) Nr. 5 21 oktober 2015 (2015-2016) Amendementen op de in eerste lezing door de commissie aangenomen artikelen van het ontwerp van decreet houdende diverse bepalingen inzake

Nadere informatie

ENERGIEPRIJZEN VOOR DE RESIDENTIELE CONSUMENT VAN ELEKTRICITEIT EN AARDGAS PER LEVERANCIER EN PER PRODUCT

ENERGIEPRIJZEN VOOR DE RESIDENTIELE CONSUMENT VAN ELEKTRICITEIT EN AARDGAS PER LEVERANCIER EN PER PRODUCT ENERGIEPRIJZEN VOOR DE RESIDENTIELE CONSUMENT VAN ELEKTRICITEIT EN AARDGAS PER LEVERANCIER EN PER PRODUCT - - - overzicht jongste 6 maanden met vergelijking tov duurste/goedkoopste product op de Belgische

Nadere informatie

NAR Nationale Arbeidsraad

NAR Nationale Arbeidsraad NAR Nationale Arbeidsraad NEERLEGGING REGISTRATÎE DATUM 11-03-2009 23-03-2009 NUMMER 2009-1232 91505 KONÎNKLUK BESLUIT BELGISCH STAATSBLAD COLLECTIEVE ARBEIDSOVEREENKOMST NR. 96 Zitting van vrijdag 20

Nadere informatie

CHAMBRE DES REPRÉSENTANTS BELGISCHE KAMER VAN

CHAMBRE DES REPRÉSENTANTS BELGISCHE KAMER VAN DOC 50 0321/002 DOC 50 0321/002 BELGISCHE KAMER VAN VOLKSVERTEGENWOORDIGERS DES REPRÉSENTANTS DE BELGIQUE 6 januari 2000 6 janvier 2000 WETSONTWERP betreffende het ontslag van bepaalde militairen en de

Nadere informatie

BRUSSEL-HOOFDSTAD PARTICULIERE KLANTEN

BRUSSEL-HOOFDSTAD PARTICULIERE KLANTEN Tariefkaart Geldig voor de contracten gesloten in AUGUSTUS 2015 in BRUSSEL-HOOFDSTAD PARTICULIERE KLANTEN Pagina 1 : Aanbod Poweo Fix Elektriciteit Pagina 5 : Aanbod Poweo Fix Gas Pagina 8 : Kortingen

Nadere informatie

COMPTE RENDU ANALYTIQUE BEKNOPT VERSLAG

COMPTE RENDU ANALYTIQUE BEKNOPT VERSLAG CRABV 51 COM 336 CRABV 51 COM 336 CHAMBRE DES REPRÉSENTANTS DE BELGIQUE BELGISCHE KAMER VAN VOLKSVERTEGENWOORDIGERS COMPTE RENDU ANALYTIQUE BEKNOPT VERSLAG COMMISSION DE L'ECONOMIE, DE LA POLITIQUE SCIENTIFIQUE,

Nadere informatie

ENQUÊTE 2015 LES CONNAISSANCES EN GESTION DES ENTREPRENEURS DE KENNIS VAN DE ONDERNEMERS INZAKE BEDRIJFSBEHEER

ENQUÊTE 2015 LES CONNAISSANCES EN GESTION DES ENTREPRENEURS DE KENNIS VAN DE ONDERNEMERS INZAKE BEDRIJFSBEHEER 1 ENQUÊTE 2015 LES CONNAISSANCES EN GESTION DES ENTREPRENEURS DE KENNIS VAN DE ONDERNEMERS INZAKE BEDRIJFSBEHEER 1. Connaissances en gestion : Dans le cadre d une enquête menée en 2013, nous vous posions

Nadere informatie

Fiscaliteit 7 Wheel Lease

Fiscaliteit 7 Wheel Lease Fiscaliteit 7 Wheel Lease 09-2013 Inleiding 7 Wheel Lease, een product van het ALD newmobility gamma, combineert de leasing van een voertuig ongeacht het merk of het model met die van een Piaggio MP3,

Nadere informatie

CHAMBRE DES REPRÉSENTANTS BELGISCHE KAMER VAN

CHAMBRE DES REPRÉSENTANTS BELGISCHE KAMER VAN DOC 52 DOC 52 BELGISCHE KAMER VAN VOLKSVERTEGENWOORDIGERS DES REPRÉSENTANTS DE BELGIQUE 17 december 2008 17 décembre 2008 VOORSTEL VAN RESOLUTIE betreffende de uitbreiding van het verlaagd btw-tarief van

Nadere informatie

Questions & réponses dans le cadre du cahier spécial de charge «CobiT»

Questions & réponses dans le cadre du cahier spécial de charge «CobiT» Questions & réponses dans le cadre du cahier spécial de charge «CobiT» Paragraphe Page Langue Questions Réponses 1 Généralités Français Votre intention est-elle de travailler avec un seul consultant (personne)

Nadere informatie

Optimisme houdt stand Conjunctuurenquête Expeditiesector 4e kwartaal 2015

Optimisme houdt stand Conjunctuurenquête Expeditiesector 4e kwartaal 2015 Optimisme houdt stand Conjunctuurenquête Expeditiesector 4e kwartaal 2015 Optimisme houdt stand Conjunctuurenquête Expeditiesector 4e kwartaal 2015 Commentaren De 3-maandelijkse conjunctuurenquête van

Nadere informatie

CSG & CRDS. Parijs, 9 maart 2013. Mr. Frank van Eig

CSG & CRDS. Parijs, 9 maart 2013. Mr. Frank van Eig CSG & CRDS Parijs, 9 maart 2013 1 Prélèvements sociaux (eerder cotisations sociales ) Vijf heffingen: Contribution Sociale Généralisée (CSG) Contribution au Remboursement de la Dette Sociale (CRDS) Prélèvement

Nadere informatie

1 Nederland is nog altijd voor 92 procent afhankelijk van fossiele brandstoffen

1 Nederland is nog altijd voor 92 procent afhankelijk van fossiele brandstoffen achtergrond Afscheid van fossiel kan Klimaatverandering is een wereldwijd probleem. Energie(on)zekerheid ook. Dat betekent dat een transitie naar een veel duurzamere economie noodzakelijk is. Het recept

Nadere informatie

1. Samenvatting. 2. De Belgische energiemarkt. 2.1 Liberalisering van de energiemarkt

1. Samenvatting. 2. De Belgische energiemarkt. 2.1 Liberalisering van de energiemarkt PERSDOSSIER Inhoud 1. Samenvatting... 2 2. De Belgische energiemarkt... 2 3. Hoe maakt Poweo het verschil?... 3 4. Poweo: meest competitieve elektriciteitsaanbod in Wallonië volgens Test-Aankoop... 4 5.

Nadere informatie

Staatssteun nr. N 14/2002 - België Belgische federale steunregeling ten behoeve van hernieuwbare energiebronnen

Staatssteun nr. N 14/2002 - België Belgische federale steunregeling ten behoeve van hernieuwbare energiebronnen EUROPESE COMMISSIE Brussel, 02.08.2002 C(2002)2904 fin. Betreft: Staatssteun nr. N 14/2002 - België Belgische federale steunregeling ten behoeve van hernieuwbare energiebronnen Excellentie, Bij schrijven

Nadere informatie