CLUSTERPROJECT E-LEARNING

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "CLUSTERPROJECT E-LEARNING"

Transcriptie

1 CLUSTERPROJECT E-LEARNING 1 INLEIDING WOORD VOORAF VERANTWOORDING VRAAGSTELLING EN DOELSTELLING VRAAGSTELLING DOELSTELLING CONCRETE DOELEN EFFECTEN KWALITATIEVE EFFECTEN KWANTITATIEVE EFFECTEN PROJECTAANPAK SELECTIECRITERIA SAMENWERKINGSVERBANDEN BINNEN HET CLUSTER OPEN STRUCTUUR PROJECTINHOUD EN FASERING FASE 1, DEELCLUSTER CONTENTONTSLUITING FASE 2, DEELCLUSTER CONTENTONTWIKKELING FASE 3, DEELCLUSTER CONTENTPRESENTATIE EN DISTRIBUTIE PROJECTCONFIGURATIE PENVOERDER NAMENS DE DEELNEMENDE CLUSTERPROJECTPARTNERS CLUSTERPROJECTPARTNERS PROJECTORGANISATIE OVERLEGSTRUCTUUR COMMUNICATIE BIJLAGE 1: AANLEIDING E-LEARNINGCLUSTER AANLEIDING CLUSTERPROJECT E-LEARNING KANSEN OP DE MARKT KNELPUNTEN OP DE MARKT AANBEVELINGEN TASK FORCE E-LEARNING CONCLUSIE BIJLAGE 2: ECONOMISCH KADER E-LEARNING ECONOMISCHE BELANG KENNIS ECONOMISCH BELANG E-LEARNING DEFINITIE E-LEARNING AANSLUITING NATIONAAL BELEID INTERNATIONALE CONCURRENTIEPOSITIE KENNISINFRASTRUCTUUR EN KENNISPOTENTIEEL RELATIE MET ANDERE SECTOREN BIJLAGE 3, KETENBENADERING MODEL KETENBENADERING KETEN VOOR HERGEBRUIK VAN CONTENT KETENBENADERING IN HET E-LEARNINGCLUSTER CONCLUSIE BIJLAGE 4: EDUSTANDAARD... 32

2 10.1 AFSPRAKEN EN STANDAARDEN? ONDERWIJSTECHNOLOGISCHE SPECIFICATIES EN STANDAARDEN WAAROM EDUSTANDAARD? HET ONTSTAAN VAN EDUSTANDAARD HET BESTUUR...FOUT! BLADWIJZER NIET GEDEFINIEERD. 11 BIJLAGE 5: RELATIE EN AFSTEMMING MET ANDERE INITIATIEVEN SAMEN SNEL OP GLAS (SSOG) PARKMANAGEMENT EN VERGLAZEN BEDRIJVENTERREINEN INNOVATIEVE ACTIEPROGRAMMA GRONINGEN (IAG) BIJLAGE 6: VERKLARENDE WOORDENLIJST INDEX FIGUREN Figuur 1, Organisatiestructuur Figuur 2, Model ketenbenadering Figuur 3, Schematisch overzicht E-learningcluster in relatie tot de omgeving INDEX TABELLEN Tabel 1 - Overzicht deelnemende partijen fase 1...Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Tabel 2 - Belangstellende partijen fase 2...Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Tabel 3- Belangstellende partijen fase 3...Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Tabel 4 - Overzicht ondersteunende partijen Tabel 5 - Deelnemende kennisinstellingen...fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Tabel 6 - Kennisleveranciers...Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Tabel 7 - Stuurgroep...Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Tabel 8 - Stuurgroep...Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Q-modus BV 2/38

3 1 Inleiding 1.1 Woord vooraf Dit document omschrijft een aanvraag voor een Kompasbijdrage, bedoeld voor het opzetten van een e-learningcluster in Noord Nederland. In de verantwoording hieronder wordt omschreven wat de aanleiding is voor deze aanvraag en wordt een globaal beeld geschetst van het cluster. Daarna volgen diverse hoofdstukken waarin een specifieke uitwerking van het cluster wordt beschreven. Hierbij wordt gekeken naar de vraag, het doel, de economische werking en de praktische invulling van het e-learningcluster. Dit cluster bestaat uit drie fases. 1.2 Verantwoording In 2005 hebben ongeveer 40 stuwende en innovatieve bedrijven in Noord Nederland samen met enkele kennisinstellingen besloten te gaan samenwerken op het gebied van e-learning. E-learning is, kort gezegd, leren met hulp van ICT-middelen 1. E-learning maakt tijd- en plaatsonafhankelijk leren mogelijk, waardoor leren goedkoper en effectiever kan plaatsvinden. De samenwerking is tot stand gekomen als vervolg op de Task Force E-learning 2. De betrokken bedrijven hebben besloten de samenwerkingsverbanden en de projecten verder te ontwikkelen door een cluster te vormen. Inmiddels is de behoefte aan goede e- learningtoepassingen alleen maar gegroeid. Ook is er na de eindrapportage van de Task Force 3 een landelijke standaard voor e-learning ontstaan 4. Deze moet als solide basis van alle projecten van het e-learningcluster gaan dienen en kennisuitwisseling stimuleren. Het e-learningcluster is een ambitieus project. Het bestaat uit ongeveer 15 verschillende e- learningprojecten die resulteren in een prototype. De meeste projecten worden ontwikkeld door twee of drie bedrijven, samen met één of meer kennisleveranciers. De bedrijven zijn voornamelijk stuwende ICT-bedrijven, die zich op verschillende aspecten binnen de ICTsector profileren. Er wordt binnen het cluster ook samengewerkt met stuwende bedrijven met andersoortige relevante kennis, zoals onderwijskundige kennis. De bedrijven zijn onderling niet of nauwelijks concurrerend en hebben elk een eigen inbreng in de samenwerking. Die inbreng bestaat uit een eigen financiële bijdrage en uit kennis en capaciteit. Ook heeft elk bedrijf een kennisvraag (behoefte aan kennis), die binnen het cluster beantwoord kan worden. Onderwijs of marktsector? Deelnemers: De deelnemers van het e-learningcluster zijn marktpartijen. Daar waar in de projecten onderwijspartijen worden genoemd, spelen zij een rol als afnemer en niet als deelnemer. Afnemers: De projecten van het e-learningcluster richt zich nadrukkelijk niet alleen op het onderwijs als afnemer, maar vooral op het bedrijfsleven. 1 Zie bijlage 2, Het economisch kader van e-learning. Paragraaf 10.2 geeft de definitie van e-learning 2 Zie bijlage 1, Aanleiding e-learningcluster 3 Eindrapportage Task Force E-learning, EduStandaard Q-modus BV 3/38

4 De activiteiten in het cluster worden verdeeld in drie fases. Deze fasering heeft te maken met de verschillende typen e-learningproducten die ontwikkeld worden 5. De producten uit de drie fases vormen samen een keten. Samenwerking in deze keten biedt grote meerwaarde, omdat sneller en goedkoper geproduceerd kan worden. Aangesloten bedrijven kunnen immers gebruik maken van de kennis, ervaring en tools van andere bedrijven en er wordt voorkomen dat iedereen opnieuw het wiel gaat uitvinden. Het e-learningcluster krijgt een open karakter. Nieuwe bedrijven kunnen zich aansluiten, mits aan een aantal voorwaarden wordt voldaan. Het noordelijke e-learningcluster past daarmee open innovatie 6 toe. Door deze moderne wijze van samenwerking kunnen meer bedrijven tegelijkertijd een grotere innovatiekracht ontplooien. De activiteiten binnen de samenwerking draaien vooral om nieuwe internationale standaards 7. De standaards zijn ontwikkeld om betere e-learningproducten te realiseren die goedkoper geproduceerd kunnen worden. Op dit moment wordt in Nederland (en daarbuiten) door ontwikkelaars nog niet massaal gebruik gemaakt van deze nieuwe standaards. Dat betekent dat in de regio waar een groot aantal partijen gezamenlijk deze standaard omarmt, een concurrentievoordeel ontstaat doordat men sneller en goedkoper kan produceren. Nieuwe technologieën en producten, die binnen het cluster rond deze standaards worden ontwikkeld, worden door het cluster gezamenlijk marktrijp gemaakt. Een gevolg daarvan is dat meer uitwisseling van producten tot stand komt. Door het gebruik van standaards is het immers gemakkelijker materiaal te gebruiken dat elders ontwikkeld is en van dezelfde standaard gebruik maakt. De marktwerking ontstaat in de regio, maar daarna ook daarbuiten. Daarmee kan dit cluster een groot marktaandeel 8 veroveren. De voordelen van een e-learningcluster zijn: Het stimuleren van samenwerking en kennisuitwisseling, waardoor ook kleinere bedrijven met een beperkt R&D budget de stap naar e-learning kunnen nemen. Het organiseren van ijkmomenten in de vorm van bijeenkomsten en vergaderingen. Het bij elkaar brengen van kennisinstellingen en bedrijven. Het propageren van de EduStandaard voor data-uitwisseling, om te garanderen dat e- learningcontent nu en in de toekomst kan worden uitgewisseld en uitgebreid. Het opzetten van een ondersteuningsplatform (website, internet forums en wat dies meer zij), waarin betrokken partijen kennis en ervaring kunnen uitwisselen. Het waken voor de voortgang van de projecten. Een project dat deel uitmaakt van een cluster, leeft niet op een eiland. De uitvoerende partij zal regelmatig moeten rapporteren en andere partijen zullen interesse hebben in de voortgang. Het initiëren van clusteroverstijgende activiteiten, zoals het zoeken naar toepassingen buiten de regio en het publiceren in nationale en internationale media. 5 Zie hoofdstuk 4, Ketenbenadering 6 Zie bijlage 5, Verklarende woordenlijst. 7 Zie bijlage 3, Edustandaard 8 Zie ook de resultaten van de marktverkenning, paragraaf 9.2, kansen op de markt. Hier wordt de omvang van de e-learningmarkt in Nederland vermeld Q-modus BV 4/38

5 Niet alleen de deelnemende partijen, maar ook andere MKB-bedrijven zullen belangrijke partners voor het cluster zijn, maar dan als afnemers. De eindproducten van het e- learningcluster zijn niet alleen bedoeld voor het onderwijs, maar vooral voor het bedrijfsleven. Een deel van het e-learningcluster zal zich richten op het aanbieden van moderne leermiddelen, die tijd- en plaatsonafhankelijk door werknemers in het bedrijfsleven kunnen worden gebruikt. Het resultaat is dat medewerkers intensiever en sneller van nieuwe kennis worden voorzien. Daarmee kan de innovatie in het e-learningcluster ten goede komen aan het hele noordelijke bedrijfsleven. Zo is samenwerking gezocht met enkele breedbandprojecten (o.a. verglazen van bedrijventerreinen in Groningen en Drenthe), waardoor infrastructuur en content tegelijkertijd en in samenhang worden ontwikkeld. Als meer producten worden uitgewisseld, is er ook meer marktwerking. En marktwerking resulteert in meer omzet. Cruciaal voor economische groei van en in Noord Nederland is de ontwikkeling van diensten en producten, waarbij kennis, multimedia en andere informatieproducten middels telecommunicatienetwerken buiten de regio worden geëxporteerd. Hiermee wordt tevens cash flow naar de regio gegenereerd. Het mag duidelijk zijn dat e-learning bij uitstek geschikt is voor dit doel. Concluderend kan worden vastgesteld dat de tijd rijp is voor e-learning in Noord Nederland: E-learning is inmiddels volwassen geworden en een Nederlandse standaard 9 voor e- learning data-uitwisseling is een feit. Geen enkele regio in Nederland heeft nog een dermate brede samenwerking tot stand gebracht die de voordelen van deze standaard benut. De Task Force E-Learning heeft een grote verscheidenheid aan projecten opgeleverd, waardoor gesteld kan worden dat er in deze regio een groot enthousiasme bestaat voor het ontwikkelen van e-learningtoepassingen. Het ICT klimaat in Noord Nederland is uiterst gunstig. Software, telecommunicatie en financiële diensten zijn hier bovengemiddeld vertegenwoordigd in vergelijking met het landelijk gemiddelde en initiatieven zoals Groningen Internet Valley trekken ICTondernemers massaal naar de regio. Dankzij projecten als Samen Snel Op Glas, verglazing bedrijven terreinen en een uitstekende ADSL- en kabelinternet-dekking in geheel Noord Nederland is de breedbandinfrastructuur, die een vereiste is voor e-learning toepassingen, in deze regio beschikbaar. Door samenwerking met de breedbandprojecten ontstaat een unieke proeftuin. 9 EduStandaard Q-modus BV 5/38

6 2 Vraagstelling en doelstelling De resultaten van de Task Force E-learning schetsen een positief beeld van mogelijkheden die de e-learningmarkt biedt voor het noordelijke MKB. Een onverwacht groot aantal noordelijke marktpartijen ziet marktkansen, maar er zijn ook knelpunten. Dit roept een aantal vragen op. Het economisch kader en de gehanteerde definitie van e-learning zijn te vinden in bijlage 2 (hoofdstuk 7). 2.1 Vraagstelling Op welke wijze kan ondersteuning geboden worden bij het ontwikkelen van marktkansen op het gebied van e-learning? Gelet op de aanbevelingen die na afronding van de Task Force E-learning zijn gedaan, waarbij gewezen wordt op het belang van samenwerking, is een aanvullende vraag of de ingediende projecten zelfstandig moeten worden ontwikkeld, of dat er een zinvolle samenhang kan worden gecreëerd (ook is aandacht voor gesignaleerde knelpunten gewenst). 2.2 Doelstelling Het bundelen van kansrijke e-learning initiatieven met gemeenschappelijke kenmerken, waardoor, door open innovatie, een sterk en duurzaam cluster wordt gevormd in Noord Nederland dat succesvol en concurrerend is op de e-learningmarkt in Nederland. Daarbij worden de volgende uitgangspunten gehanteerd: 1. Regionale ontwikkeling wordt bevorderd 2. Het regionale krachtenveld wordt benut 3. De kennisinstellingen en overheid spelen een belangrijke rol 4. Het gehele proces wordt beschouwd als een entrepreneurial proces (uitgaan van kansen) De hoofddoelen van het e-learningcluster zijn: - Samenwerken om markgerichte initiatieven te realiseren - Samenwerken om nieuwe marktkansen te creëren door gebruik te maken van het regionale krachtenveld, de kennisinstellingen en overheid, en te kiezen voor een pro-actieve aanpak waarbij marktkansen benut worden De subdoelen van het e-learningcluster zijn: - Het opdoen en stimuleren van kennis en ervaring op gebied van (inter)nationale e- learningstandaards - Het ontwikkelen van nieuwe e-learning gerelateerde producten en diensten - Het verhogen van het concurrentievermogen van de deelnemende bedrijven - Het realiseren van omzetgroei - Het bewerkstelligen van spin-off producten, processen en diensten voor het Noord Nederlandse MKB, zowel binnen als buiten de e-learningsector Q-modus BV 6/38

7 - Het verbeteren van de marktwerking tussen bedrijfsleven en kennisdragers - Het stimuleren van sectoroverstijgende kennisuitwisseling tussen verschillende onderwijssectoren en verschillende branches in het noordelijke bedrijfsleven om te komen tot innovatieve producten, processen en diensten met een hoge toegevoegde waarde - Het ontwikkelen van een e-learningnetwerk - Het stimuleren van (kennisintensief) zelfstandig ondernemerschap - Het stimuleren van samenwerking tussen midden- en kleinbedrijven en kennisinstellingen om kennisoverdracht en innovaties te bewerkstelligen (verbeteren van de kennisinfrastructuur) - Het verhogen van het kennisniveau bij de deelnemende bedrijven 2.3 Concrete doelen Het cluster zal minimaal 10 prototypen voortbrengen. Deze prototypen worden in nauwe samenwerking tussen bedrijven ontwikkeld. Het cluster heeft een open karakter, dus nieuwe bedrijven kunnen toetreden. Belangrijk voor de toekomst is dat de deelnemende bedrijven kennis opdoen over het werken met e-learning standaards. Na afronding van het cluster kunnen de bedrijven sneller en goedkoper nieuwe producten ontwikkelen door het toepassen van deze kennis. De relaties die zijn gelegd met kennisleveranciers bevorderen blijvende kennisoverdracht. Daarmee ontstaat een e-learningsector die zeer innovatief is en een stevige concurrentiepositie heeft. Dit heeft een aanzuigende werking, waardoor meer bedrijven zullen aansluiten. Vanwege het open karakter is dat ook mogelijk. Uiteindelijk is het doel dat er een gunstige e-learningcultuur ontstaat, vergelijkbaar met Energy Valley. Daarmee kan Noord Nederland (inter)nationaal een koppositie verwerven in de e-learningmarkt. Deze markt is sterk groeiend en heeft een grote omvang (in Nederland al minimaal 700 mln in ), waardoor via dit cluster tientallen miljoenen euro s aan omzet naar de noordelijke regio gehaald kunnen worden. 10 Zie Bijlage 1, aanleiding cluster E-learning. Zie ook onderzoek De markt voor leren vernieuwen en vernieuwend leren, Blaauw/Vellinga, 2005 Q-modus BV 7/38

8 3 Effecten 3.1 Kwalitatieve effecten Het e-learningcluster sluit aan op de concrete projecten die de Task Force E-learning heeft opgeleverd. Door in samenhang te werken aan ontwikkelingen van een groot aantal van deze e-learningapplicaties ontstaat open innovatie. Hierdoor zal de sector voorzien worden van meer kennis en sectoroverstijgende netwerkcontacten en zullen nieuwe ontwikkelingen ontstaan. Door samenwerking en het gebruik van standaards is het aanbod minder versnipperd, zullen vraag en aanbod beter aansluiten en kan sneller en goedkoper geproduceerd worden. Dit stimuleert de marktwerking. Het cluster heeft een aanzuigende werking waardoor ook andere bedrijven zich zullen aansluiten. Ook deze bedrijven zullen gemakkelijker de markt weten te vinden. In de gehele (inter)nationale e-learingsector is tot nu toe sprake van beperkte marktwerking. Door de Open Innovatie-benadering wordt een zeer gunstige concurrentiepositie gecreëerd in Noord Nederland. - Het concurrentievermogen van de deelnemende bedrijven zal toenemen - De ondernemingen zullen in contact komen met nieuwe technieken en methoden en overtuigd raken van het nut en de potenties van innovatie - Samenwerking tussen bedrijven onderling en met kennisinstellingen wordt geïntensiveerd. Dit is van groot belang, omdat daarmee de kennis kan worden verkregen en geborgd, die nodig is bij de ontwikkeling van producten, processen en diensten met een hoge toegevoegde waarde - De kennisuitwisseling tussen bedrijven onderling en tussen bedrijven en de kennisinstellingen (de hogescholen en andere kennisinstellingen) zal toenemen - De kennisinfrastructuur in Noord Nederland zal verbeteren - Het kennisniveau van technisch personeel van de bedrijven zal toenemen (upgrading) waardoor het kennisniveau binnen de bedrijven toeneemt - Er zullen spin-off innovaties ontstaan, die leiden tot nieuwe producten en productiemogelijkheden in Noord Nederland - Het kennisniveau van werknemers van de deelnemende bedrijven wordt verhoogd. Daardoor wordt de employability van de werknemers vergroot 3.2 Kwantitatieve effecten Bij de kwantitatieve effecten wordt uitgegaan van een gewenst minimum aantal. Op basis van de huidige aanmeldingen kan worden aangenomen dat de effecten hoger zijn. - Minimaal 40 MKB ondernemingen gevestigd in Noord Nederland zullen zéér intensief met innovatie in contact komen - Minimaal 4 kennisinstellingen zullen bijdragen aan kennistransfer naar de deelnemende ondernemingen - Minimaal 10 gespecialiseerde ondernemingen zullen bijdragen aan kennistransfer naar de deelnemende ondernemingen - Gedurende de loop van dit project wordt voor minimaal 30 fte aan werk gegenereerd Q-modus BV 8/38

9 - Er zullen door dit clusterproject minimaal 30 directe en 50 indirecte arbeidsplaatsen worden gecreëerd - De geschatte behouden en/of nieuwe omzet bedraagt minimaal De geschatte omvang uitgelokte investeringen bedraagt minimaal Minimaal één publicatie in relevante vakbladen per deelproject, zijnde minimaal 10 publicaties zal plaatsvinden Q-modus BV 9/38

10 4 Projectaanpak 4.1 Selectiecriteria De projecten in het e-learningcluster worden eerst geselecteerd op basis van hun rol in de ketenbenadering. Vervolgens worden de projecten getoetst op de volgende aspecten: 1. Aanwezigheid van "launching customers", i.e. afnemers die meedenken en soms meewerken aan de ontwikkeling van het project in kwestie. 2. Realiteitszin van de projectaanvraag. 3. Uitvoerbaarheid van het project. 4. Inhoudelijke aansluiting binnen het geschetste kader. 5. Eigen bijdrage minimaal 65%, waarvan minstens 25% in cash. 6. Substantiële rol van stuwende MKB-bedrijven en kennisinstellingen. Tot slot wordt getoetst of het project een aandeel kan leveren in de ketenbenadering en in de totale kennisopbouw binnen het cluster. Nieuwe projecten worden geworven via het bestaande netwerk, via de media en via kanalen als: - Noordelijke Kamers van Koophandel - ICT Platform - ICT-vereniging Noord Nederland - Syntens - NOM - Oproepen via de media - Kennisinstellingen - MKB Noord - NGI Noord 4.2 Samenwerkingsverbanden binnen het cluster De aard van de projecten is divers. Binnen het cluster wordt echter nauw samengewerkt op basis van de ketenbenadering. Zo zal het resultaat van deze samenwerking zijn dat een grote hoeveelheid content snel kan worden geproduceerd en worden vermarkt. 4.3 Open structuur Het e-learningcluster kent een open structuur. Deelname is mogelijk voor nieuwe projecten die aan de doelstellingen voldoen. Door intensieve samenwerking zal kennisuitwisseling plaatsvinden. Door de open structuur zal altijd alle precompetitieve kennis beschikbaar zijn voor alle deelnemers. Nieuwe deelnemers zijn welkom, mits wordt geïnvesteerd en het beschikbare budget niet is uitgeput. Daarnaast dienen nieuwe deelnemers aan de criteria te voldoen en een meerwaarde te vormen voor het gehele cluster. Q-modus BV 10/38

11 5 Projectinhoud en fasering Het clusterproject e-learning wordt opgebouwd uit verschillende projecten in drie verschillende fases van het project. Deze fases zijn zowel technische als economische deelclusters. De technische onderbouwing is te vinden in hoofdstuk 9 (Bijlage 3, Ketenbenadering). Het economische aspect is leidend. De drie fases vormen een keten van producten. De eindproducten van fase 1 worden ingezet voor fase 2. De producten van fase 2 worden weer gebruikt in fase 3. Zo ontstaat binnen het cluster het begin van het belangrijkste doel van het cluster: marktwerking. 5.1 Fase 1, deelcluster Contentontsluiting Start 1 juli 2006, 3 maanden, met doorloop door het hele project. De start van het cluster wordt gevormd door een aantal projecten die vallen onder één schakel in de keten, namelijk het ontsluiten van content. In deze projecten worden de technische gereedschappen ontwikkeld waar andere projecten, gericht op contentontwikkeling (fase 2) en contentpresentatie en distributie (fase 3), gebruik van kunnen maken. Deze fase is cruciaal, omdat de basis voor het gehele e-learningcluster hier gelegd wordt. Het gebruik van standaards voor leerobjecten (volgens de EduStandaard 11 ) wordt in deze fase voor het gehele cluster in deze fase ontwikkeld. Uit de onderzoeken van de Task Force E-learning is gebleken dat, alhoewel er voldoende interesse bestaat te investeren in e-learning, marktwerking nog niet op gang komt. Dit komt omdat de ontwikkelaars van e-learningtoepassingen weinig of geen standaards gebruiken, waardoor de eindproducten niet uitwisselbaar zijn. 5.2 Fase 2, deelcluster Contentontwikkeling Start 1 oktober 2006, 3 maanden met doorloop door het hele project. Een groot aantal projecten heeft als primair doel content te ontwikkelen. Alle content wordt ontwikkeld op basis van leerobjecten. Fase 1 en fase 2 zullen worden afgesloten met een symposium. Dit is dan ook het moment dat geïnteresseerde externe partijen die zich willen aansluiten kennis kunnen nemen van de ontwikkelingen. 5.3 Fase 3, deelcluster Contentpresentatie en distributie Start 1 januari 2007, 3 maanden met doorloop door het hele project Op basis van de opgedane kennis en ervaring is er mogelijkheid om meer projecten te laten aanhaken. Vooral projecten gericht op presentatie en distributie van content kunnen aansluiten. Ook hier is ontwikkelen en gebruik van de EduStandaard een belangrijk samenwerkingsaspect. Afstemming tussen de projecten geschiedt veelal via fora en de testomgeving op internet. 11 Zie bijlage 4: EduStandaard. Q-modus BV 11/38

12 Q-modus BV 12/38

13 6 Projectconfiguratie 6.1 Penvoerder namens de deelnemende clusterprojectpartners De Kamer van Koophandel Groningen treedt, in samenwerking met MKB Noord, op als zowel aanvrager als penvoerder. Contactpersoon is Bert Jan Hakvoort, directeur van de Kamer van Koophandel. 6.2 Clusterprojectpartners Binnen het clusterproject e-learning worden de verschillende deelnemers in drie categorieën verdeeld: - Ondersteunende partijen - Kennisleveranciers - Deelnemers Rol ondersteunende partijen De ondersteunende partijen zijn de penvoerder en aanvrager: de Kamer van Koophandel Groningen en Q-modus BV. Deze organisaties vervullen de rol van penvoerder/aanvrager en van projectcoördinator (zie paragraaf 6.3, projectorganisatie). Daarnaast vervullende deze partijen een essentiële rol om het clusterproject in zijn geheel te promoten en de uitkomsten van de deelprojecten te communiceren naar hun achterban. De kosten en inkomsten van het project worden gescheiden gehouden van de kosten en inkomsten van overige projecten die binnen de Kamer van Koophandel worden uitgevoerd. Organisatienaam Vestiging Contactpersoon Kamer van Koophandel Groningen* Groningen Dhr. B.J. Hakvoort, directeur Q-modus BV** Groningen Mw. G.M. Vellinga Tabel 1 - Overzicht ondersteunende partijen * aanvrager en penvoerder ** uitvoerder en technisch projectmanagement Externen zoals accountantspartijen zijn ook te vatten onder de ondersteunende partijen. Deze partijen zullen nog nader worden benoemd gedurende de looptijd van het project Rol kennisleveranciers De kennisleveranciers in de diverse deelprojecten kunnen kennisinstellingen en/of expertpartijen zijn. De kennisinstellingen zijn veelal instellingen zonder winstoogmerk en nemen deel in het project als marktpartij. Deze instellingen ontvangen hiervoor ter compensatie van deze diensten een vergoeding die marktconform is. Deze structuur garandeert dat wordt voldaan aan artikel 24, beschreven in de communautaire kaderregeling Q-modus BV 13/38

14 inzake staatssteun voor O&O (96/C 45/06) van 17 februari De expertpartijen zijn deels commerciële partijen. Hun inzet in de projecten zal worden vergoed tegen marktconforme tarieven Rol deelnemers Ten aanzien van deelnemende ondernemingen dient opgemerkt te worden dat zij binnen het clusterproject en de daaronder in uitvoering zijnde deelprojecten de volgende functies, soms meerdere tegelijk, kunnen hebben: 1. Opdrachtgever 2. Leverancier van toegepaste kennis en bijdragen in natura (uren en materialen) 3. Uitvoerder van de binnen het cluster geformuleerde werkzaamheden tegen interne kosten plus opslag 6.3 Projectorganisatie Om het clusterproject stuurbaar te houden is gekozen voor de formatie van de in het onderstaande beschreven projectorganisatie, zie Figuur 1, Organisatiestructuur. De projectorganisatie handelt via effectieve, efficiënte en transparante beslisprocedures. Daarnaast zal de projectorganisatie de direct betrokkenen in de deelprojecten (MKB ondernemers en kennisleveranciers) ontlasten op vlak van niet-inhoudelijk projectmanagement. De specialisten en ondernemers kunnen daardoor hun focus volledig op de technisch-inhoudelijke projectwerkzaamheden richten. Dat is de sleutel tot succes om de innovatieve acties tot bloei te laten komen. De projectorganisatie bestaat uit: 1. Stuurgroep 2. Kernteam 3. Financieel-administratief backoffice 4. Deelclusters 5. Projecten Hieronder worden de genoemde onderdelen van de projectorganisatie omschreven. Q-modus BV 14/38

15 Stuurgroep Kernteam Q-Modus B.V. Kamer van Koophandel Groningen Fase 1 deelcluster contentontsluiting Deelclustercoördinator Fase 2 deelcluster contentontwikkeling Deelclustercoördinator Fase 3 deelcluster contentpresentatie en -distributie Deelclustercoördinator Figuur 1, Organisatiestructuur Stuurgroep De stuurgroep die het clusterproject begeleidt bestaat uit vertegenwoordigers uit verschillende organisaties Kernteam Het kernteam draagt zorg voor het niet-inhoudelijke projectmanagement. Het kernteam wordt bemand door de clusterprojectcoördinator en de projectcoördinator vanuit de volgende organisaties: - Kamer van Koophandel - clusterprojectcoördinator - Q-modus BV - projectcoördinator De clusterprojectcoördinator is verantwoordelijk voor de algehele clusterprojectleiding. Hij is verantwoordelijk voor de interne en externe communicatie, inclusief de Q-modus BV 15/38

16 (rapportage)verplichtingen naar het Uitvoeringsorgaan SNN (inzake de Kompassubsidie). De clusterprojectcoördinator is voorzitter van het kernteam. De clusterprojectcoördinator en projectcoördinator hebben tot taak de verschillende deelclusters en projecten te monitoren en controleren op vlak van respectievelijk de financiële en inhoudelijke voortgang Financieel-administratief backoffice Het kernteam wordt inzake het financieel-administratieve management van het clusterproject bijgestaan door het financieel-administratief backoffice. Voor het clusterproject e-learning is bij de Kamer van Koophandel een separate projectadministratie ingericht, geheel uitgelijnd op het specifieke karakter van het clusterproject. Dhr. J. Doorten zal het financieel-administratief backoffice voor het clusterproject bemannen. De financiële administratie voldoet aan de volgende eisen: - Het project voert een zelfstandige administratie, die zodanig is ingericht dat op eenvoudige wijze alle rechtstreeks aan het project toe te rekenen subsidiabele kosten en de financiering daarvan kunnen worden afgelezen. - De administratie mag ingezien worden en er wordt de gelegenheid geboden om deze in te zien. - De projectadministratie zal tot 5 jaar na het Kompas programma (2013) bewaard blijven. - Er sprake is van adequate functiescheiding met betrekking tot de uitvoerende werkzaamheden en de financiële handelingen. - Voortgangsrapportages worden tijdig ingediend Deelclusters Een deelcluster bestaat uit een aantal projecten. In elk deelcluster wordt samengewerkt rond één van de fases in de ketenbenadering, met de daarvoor relevante kennisvragen. Omdat elk projectteam ook een zekere hoeveelheid kennis aanbiedt, zal een deel van die kennisvragen binnen het deelcluster beantwoord kunnen worden. Voor het overige deel zal kennis ook buiten de deur moeten worden gezocht, waardoor voor een deelcluster een specifieke groep kennisleveranciers kan worden aangewezen. De deelclusters worden gecoördineerd door een deelclustercoördinator. Een deelclustercoördinator is verantwoordelijk voor de afstemming tussen de verschillende projecten en voor communicatie naar de projectcoördinator. De deelclustercoördinator heeft voornamelijk een inhoudelijke taak Projecten Een project wordt ontwikkeld door één of meer bedrijven. Een project maakt deel uit van een deelcluster. Elk project heeft een projectleider. De projectleider is verantwoordelijk voor de inhoudelijke voortgang van het project. De projectleider communiceert en rapporteert regelmatig naar de verantwoordelijke deelclustercoördinator over de projectvoortgang en de projectresultaten. Ook zorgt de projectleider voor het tijdig aanleveren van de benodigde formele projectbescheiden (projectvoortgangsverslagen, inhoudelijke voortgang, tussen- en Q-modus BV 16/38

17 eindrapportages, urenlijsten, financiële voortgang, etc.). De projectleider heeft dus zowel een inhoudelijke als een administratieve taak. 6.4 Overlegstructuur Het clusterproject e-learning is een ambitieus en complex project waarbij vele partijen zijn betrokken. Om te waarborgen dat dit clusterproject succesvol en verantwoord verloopt, is het essentieel een efficiënte projectorganisatie een effectieve aansturing te geven. Deze aansturing moet zodanig van opzet zijn, dat de inhoudelijke mensen zich op de inhoud kunnen concetreren en de administratief-technische afhandeling van de projecten zoveel mogelijk in handen van het kernteam wordt gelegd. De stuurgroep concentreert zich op de voortgang in grote lijnen, de behaalde resultaten en het verantwoord gebruik van de ingezette middelen. Overleg binnen het clusterproject vindt plaats op drie niveaus: - Stuurgroep (2 maal per jaar) - Kernteam (4 maal per jaar en tussen clusterprojectcoördinator en projectcoördinator per groep deelprojecten en verder zo vaak als tussentijds nodig) - Deelproject (zo vaak als nodig en minimaal 4 maal per jaar tussen projectleider en projectcoördinator) Van ieder overleg worden verslagen opgesteld en gepubliceerd op een exclusief deel van het e-learning cluster forum op internet. Op tijdstippen dat kritische beslissingen op projectniveau ofwel op clusterprojectniveau moeten worden genomen, zullen extra bijeenkomsten worden georganiseerd. De samenstelling van deze bijeenkomsten wordt afgestemd op de voorliggende problematiek. 6.5 Communicatie Communicatieplan Voor wat betreft de interne en externe communicatie zal een communicatieplan met procedures worden opgesteld, dat als richtlijn dient voor het kernteam en de deelnemende partijen. Het opstellen van een communicatieplan is van groot belang, omdat de projecten die onder het clusterproject worden uitgevoerd op verschillende momenten starten en eindigen. In het communicatieplan is aangegeven op welke wijze de interne en externe communicatie verloopt. In het communicatieplan is beschreven op welke wijze de rapportageverplichtingen naar het Uitvoeringsorgaan SNN worden uitgevoerd, op welke wijze de beoogde doelgroepen worden benaderd en op de hoogte worden gesteld van de bereikte resultaten en op welke wijze in de media wordt gepubliceerd. De uitvoering van het communicatieplan is de verantwoordelijkheid van de clusterprojectcoördinator in samenspraak met het kernteam Verplichte rapportages. Q-modus BV 17/38

18 Rapportage naar het Uitvoeringsorgaan SNN inzake de Kompas-regeling wordt gereguleerd volgens de afspraken die zijn vastgelegd in het communicatieplan Kennisoverdracht doelgroepen Kennisoverdracht aan de doelgroepen, die belang hebben bij de resultaten van de projecten en innovatieve acties, vindt plaats via de publicitaire weg ofwel via informele en formele kanalen. Hierbij kunt u denken aan tijdschriften, newsletters, websites, contact, blogs, podcasts en forums. De deelprojecten die worden uitgevoerd binnen het e-learningclusterproject dienen als aanjagers voor vervolgactiviteiten. De projectorganisatie is erop gericht de deelprojecten succesvol te laten verlopen. Daarnaast is het een taak van de projectorganisatie en het kernteam specifiek om vervolgprojecten te initiëren en te ontwikkelen. Q-modus BV 18/38

19 6.5.4 Publicaties De resultaten van de projecten zullen actief worden gepubliceerd in vakbladen voor de partijen die onderdeel uitmaken van de projecten, i.e. technologiebladen, branchebladen en overheidsbladen. Er zal aan relevante symposia worden deelgenomen en indien mogelijk worden deelresultaten in lezingen gepresenteerd. Indien de uitkomsten daartoe aanleiding geven zullen wetenschappelijke publicaties worden opgesteld Media-aandacht Media-aandacht zal worden getrokken indien de projectresultaten daarvoor aanleiding geven. Concreet kan daarbij worden gedacht aan het uitbrengen van een persbericht bij de start van het clusterproject. Tussentijds zullen eveneens persberichten worden uitgegeven, indien de projectresultaten daartoe aanleiding geven. De eindresultaten zullen eveneens via deze kanalen in de openbaarheid worden gebracht. Q-modus BV 19/38

20 7 Bijlage 1: Aanleiding E-learningcluster 7.1 Aanleiding clusterproject e-learning De markt voor e-learning is volop in ontwikkeling. Nu hardware en breedband internet steeds algemener beschikbaar zijn, groeit de behoefte aan e-learningtoepassingen in het bedrijfsleven, het onderwijs en bij consumenten. De grootste voordelen van e-learning zijn flexibiliteit en kostenbesparing, omdat tijd- en plaatsonafhankelijk leren mogelijk is. Het Adviescollege voor de Markt (AMa 12 ) heeft opdracht gegeven voor het uitvoeren van de Task Force E-learning. Deze verkenning had als belangrijkste doel het stimuleren van marktinitiatieven op het gebied van e-learning. Uit onderzoek bleek dat een groot aantal Midden- en Kleinbedrijven (MKB) in Noord Nederland zich actief wil gaan richten op de groeiende e-learningmarkt. Deze Task Force heeft dan ook een groot aantal marktinitiatieven opgeleverd. In plaats van de verwachte vijf pilots werden er maar liefst 30 projecten geïdentificeerd met 70 marktpartijen uit het MKB. 7.2 Kansen op de markt Naast het identificeren van projectideeën en initiatieven, is als onderdeel van de Task Force E-learning een marktverkenning uitgevoerd. Uit de marktverkenning is gebleken dat de e- learningmarkt een aanzienlijke omvang heeft en snel groeit. Met een marktomvang in het regulier onderwijs van naar schatting tussen de 200 en 400 miljoen euro en een marktomvang bij de bedrijfsopleidingen van 500 miljoen euro, was de totale omvang van de Nederlandse e- learningmarkt in 2005 al minimaal 700 miljoen euro. Hierbij is de consumentenmarkt nog niet meegerekend 13. Op basis van de toenemende vraag naar kennis mag worden aangenomen dat de e-learningmarkt sterk zal groeien. Ook de aandacht voor levenslang leren zal hierin een belangrijke rol spelen. De komende jaren worden hierdoor een sleutelperiode in de ontwikkeling van een nationale, Europese en wereldwijde e-learningmarkt. In de afgelopen periode zijn standaards ontwikkeld 14 die de kern zullen vormen voor de e-learningapplicaties van de toekomst. Hiermee kan een omslag worden gemaakt van dure arbeidsintensieve klantspecifieke systemen naar flexibele oplossingen, waarmee bepaalde content kan worden toegepast voor verschillende opleidingsbehoeften. Noord Nederland heeft de potentie om hierbij een leidende rol te spelen. Door de aanwezigheid van kennisinstellingen (Rijksuniversiteit Groningen, Hogescholen o.a. met PABO s, etc.), educatieve uitgeverijen (Wolters-Noordhoff, etc.) en een sterke ICT-sector is de potentie aanwezig om een onderscheidende succesvolle e-learningsector in Noord Nederland te ontwikkelen. Door de Task Force E-learning is een groot aantal initiatieven gesignaleerd waarbij de hiervoor genoemde partijen een rol spelen. De relaties tussen deze 12 Adviescollege voor de Markt. Dit college is een onafhankelijk adviesorgaan van het Samenwerkingsverband Noord Nederland (SNN). Het SNN wil tot 2010 in de drie noordelijke provincies extra arbeidsplaatsen creëren. Het Adviescollege voor de Markt vormt daarbij de schakel tussen het bedrijfsleven en de overheid en richt zich op het deelprogramma Economische kernzones en versterking marktsector. 13 Zie onderzoek De markt voor leren vernieuwen en vernieuwend leren, Blaauw/Vellinga, Zie bijlage 2, Edustandaard Q-modus BV 20/38

Functieprofiel: Projectleider Functiecode: 0302

Functieprofiel: Projectleider Functiecode: 0302 Functieprofiel: Projectleider Functiecode: 0302 Doel Voorbereiden en opzetten van en bijbehorende projectorganisatie, alsmede leiding geven aan de uitvoering hiervan, binnen randvoorwaarden van kosten,

Nadere informatie

Aan het lid van de Provinciale Staten, De heer T.J. Zanen. Nr.: 2004-08629/15/A.24, EZ Groningen, 8 april 2004

Aan het lid van de Provinciale Staten, De heer T.J. Zanen. Nr.: 2004-08629/15/A.24, EZ Groningen, 8 april 2004 Aan het lid van de Provinciale Staten, De heer T.J. Zanen Nr.: 2004-08629/15/A.24, EZ Groningen, 8 april 2004 Behandeld door : Schouwstra, P. Telefoonnummer : (050) 3164080 Antwoord op : uw vragen over

Nadere informatie

NATIONALE COALITIE DIGITALE DUURZAAMHEID BEGINSELVERKLARING. CONCEPT 4 juni 2007 DE UITDAGING

NATIONALE COALITIE DIGITALE DUURZAAMHEID BEGINSELVERKLARING. CONCEPT 4 juni 2007 DE UITDAGING NATIONALE COALITIE DIGITALE DUURZAAMHEID BEGINSELVERKLARING CONCEPT 4 juni 2007 DE UITDAGING Versterking van de wetenschap en een betere benutting van de resultaten zijn een onmisbare basis, als Nederland

Nadere informatie

Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202

Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202 Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202 Doel Zorgdragen voor de vorming van beleid voor de eigen functionele discipline, alsmede zorgdragen voor de organisatorische en personele aansturing van een of

Nadere informatie

Opdrachtgever project Werknemer in opleiding : ministerie van OCW

Opdrachtgever project Werknemer in opleiding : ministerie van OCW Datum: 20 februari 2012 Ons kenmerk: JK1.12.009 Begeleidingsmodel Werknemer in opleiding Opdrachtgever project Werknemer in opleiding : ministerie van OCW Wout Schafrat Gijs van de Beek Preventie en duurzaamheid

Nadere informatie

Bantopa Terreinverkenning

Bantopa Terreinverkenning Bantopa Terreinverkenning Het verwerven en uitwerken van gezamenlijke inzichten Samenwerken als Kerncompetentie De complexiteit van producten, processen en services dwingen organisaties tot samenwerking

Nadere informatie

Aan de Statenleden van de provincies Fryslân, Groningen en Drenthe. Groningen 30 juni 2015 Behandeld door bestuurszaken SNN Telefoonnummer 050 5224942

Aan de Statenleden van de provincies Fryslân, Groningen en Drenthe. Groningen 30 juni 2015 Behandeld door bestuurszaken SNN Telefoonnummer 050 5224942 Aan de Statenleden van de provincies Fryslân, Groningen en Drenthe Groningen 30 juni 2015 Behandeld door bestuurszaken SNN Telefoonnummer 050 5224942 E-mail bestuur@snn.eu Briefnummer UP-15-15096 Bijlage

Nadere informatie

Nr.: 2002-09314/27/A.17, IEE Groningen, 9 juli 2002. : Statenbrief over stand van zaken inzake het Kompasproject Duurzaam Groningen.

Nr.: 2002-09314/27/A.17, IEE Groningen, 9 juli 2002. : Statenbrief over stand van zaken inzake het Kompasproject Duurzaam Groningen. Aan de leden van de Statencommissie Milieu Verkeer en Vervoer en de leden van de Statencommissie Economische Zaken Nr.: 2002-09314/27/A.17, IEE Groningen, 9 juli 2002 Behandeld door : Vries, de, E./W.

Nadere informatie

Fryslân Fernijt. Een nieuw Fries programma voor innovatie

Fryslân Fernijt. Een nieuw Fries programma voor innovatie Een nieuw Fries programma voor innovatie Om innovatie in Fryslân een impuls te geven hebben de en de Europese Commissie het Regionaal Innovatie Programma Fryslân (RIPF) opgezet. Dit programma wil de in

Nadere informatie

Position Paper. Samenwerking Noord. Samenwerken door Samen te Doen!

Position Paper. Samenwerking Noord. Samenwerken door Samen te Doen! Position Paper Samenwerking Noord Samenwerken door Samen te Doen! Mei 2015 Samenwerking Noord is een netwerkorganisatie van (semi)overheidsorganisaties gericht op een duurzame ontwikkeling van de ICT functie

Nadere informatie

Subsidie voor innovatieve projecten. Informatie over het Innovatief Actieprogramma Groningen. provincie groningen

Subsidie voor innovatieve projecten. Informatie over het Innovatief Actieprogramma Groningen. provincie groningen Subsidie voor innovatieve projecten Informatie over het Innovatief Actieprogramma Groningen provincie groningen Subsidie voor innovatieve projecten INFORMATIE OVER HET INNOVATIEF ACTIEPROGRAMMA GRONINGEN

Nadere informatie

ENTANGLE - Nieuwsbrief

ENTANGLE - Nieuwsbrief INHOUD Projectachtergrond 1 Projectomschrijving 2 Partners 3 Kick ck-off meeting in Brussel 4 Rethinking Education 4 Contactgegevens en LLP 5 ENTANGLE vindt zijn oorsprong in de dagelijkse praktijk binnen

Nadere informatie

Plan van Aanpak Format. Pilot functiecreatie gemeente/provincie SW bedrijf

Plan van Aanpak Format. Pilot functiecreatie gemeente/provincie SW bedrijf Plan van Aanpak Format Pilot functiecreatie gemeente/provincie SW bedrijf Inhoudsopgave 1 Naar een inclusieve arbeidsorganisatie met functiecreatie. 1 2 Plan van aanpak pilot functiecreatie... 2 3 Projectstructuur

Nadere informatie

Datum : 26 oktober 2004 Nummer PS : PS2004IME11 Dienst/sector : MEC/ERT Commissie : IME Registratienummer : 2004MEC001993i Portefeuillehouder : G.

Datum : 26 oktober 2004 Nummer PS : PS2004IME11 Dienst/sector : MEC/ERT Commissie : IME Registratienummer : 2004MEC001993i Portefeuillehouder : G. S T A T E N V O O R S T E L Datum : 26 oktober 2004 Nummer PS : PS2004IME11 Dienst/sector : MEC/ERT Commissie : IME Registratienummer : 2004MEC001993i Portefeuillehouder : G. Mik Titel : Inzet middelen

Nadere informatie

We zien een datagedreven wereld vol kansen. Toepassingscentrum voor big data oplossingen

We zien een datagedreven wereld vol kansen. Toepassingscentrum voor big data oplossingen We zien een datagedreven wereld vol kansen Toepassingscentrum voor big data oplossingen We zien succesvolle organisaties groeien door big data 50% van de meest succesvolle organisaties Volg ons op twitter:

Nadere informatie

Factsheet Training Project Leadership Simulatie (PLS)

Factsheet Training Project Leadership Simulatie (PLS) Factsheet Training Project Leadership Simulatie (PLS) LEARNING BY DOING Kort signalement Road2Results heeft op basis van haar jarenlange ervaring met het managen van business en ICT projecten vanuit diverse

Nadere informatie

Werkplan Centrum XL 2015/2016

Werkplan Centrum XL 2015/2016 Werkplan Centrum XL 2015/2016 Maart 2015, Amsterdam Inleiding: toekomstperspectief Centrum XL Er zijn veel ontwikkelingen gaande in Amsterdam op het gebied van economie, logistiek en duurzaamheid die van

Nadere informatie

IP Services. De grenzeloze mogelijkheden van een All IP -netwerk

IP Services. De grenzeloze mogelijkheden van een All IP -netwerk IP Services De grenzeloze mogelijkheden van een All IP -netwerk Voor wie opgroeit in deze tijd is het de grootste vanzelfsprekendheid. Je zet de computer aan en je kunt mailen, chatten, elkaar spreken

Nadere informatie

De ESF-scan laat de mogelijkheden zien.

De ESF-scan laat de mogelijkheden zien. Benieuwd naar de ESF-mogelijkheden voor uw gemeente? De ESF-scan laat de mogelijkheden zien. Radar en Raadgevend Bureau Het Grote Oost hebben een ESF-scan ontwikkeld. Middels deze ESF-scan wordt bepaald

Nadere informatie

Aan de leden van Provinciale Staten. Nr.: 2003-20.133/47/A.20, EZ Groningen, 20 november 2003

Aan de leden van Provinciale Staten. Nr.: 2003-20.133/47/A.20, EZ Groningen, 20 november 2003 Aan de leden van Provinciale Staten Nr.: 2003-20.133/47/A.20, EZ Groningen, 20 november 2003 Behandeld door : Schouwstra, P. Telefoonnummer : (050) 3164080 Antwoord op : Bijlage : Onderwerp : digitale

Nadere informatie

Innoveren = Marktgericht communiceren

Innoveren = Marktgericht communiceren Innoveren = Marktgericht communiceren Inleiding Adviseurs bij Syntens constateren bij bedrijven vaak een gebrek aan aandacht voor de markt. Veel ondernemingen hebben een verstoorde marktdynamiek. Door

Nadere informatie

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland Samenvatting Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland 2014-2020 Inzet op innovatie en een koolstofarme economie In het Europa van 2020 wil Noord-Nederland zich ontwikkelen en profileren als een regio

Nadere informatie

PROJECTMANAGEMENT 1 SITUATIE

PROJECTMANAGEMENT 1 SITUATIE PROJECTMANAGEMENT George van Houtem 1 SITUATIE Het werken in en het leidinggeven aan projecten is tegenwoordig eerder regel dan uitzondering voor de hedendaagse manager. In elk bedrijf of organisatie komen

Nadere informatie

Committed to Green Businessplan 2013-2016

Committed to Green Businessplan 2013-2016 Businessplan 2013-2016 Businessplan 2013-2016 Wim Drost directeur @DrostW Marc Hendriks marketingmanager @Hendriks_Marc Willy Brandtlaan 81, 6716 RJ Ede, Telefoon: (0318) 642 992, E-mail: info@ontwikkelcentrum.nl

Nadere informatie

Werving en contractering van kandidaten. Administratie, subsidies en voorzieningen

Werving en contractering van kandidaten. Administratie, subsidies en voorzieningen Introductie Business case en visie op inclusief ondernemen Communicatie en interne organisatie Analyse van processen, rollen en taken voor plaatsing Werving en contractering van kandidaten Administratie,

Nadere informatie

Project Initiatie Document Leerwerkbedrijf KOMPAS

Project Initiatie Document Leerwerkbedrijf KOMPAS De geaccrediteerde Stichting Kompas Nederland en ROC Leeuwenborgh Opleidingen hebben samen het initiatief genbomen om te komen tot een gemeenschappelijk leerwerkbedrijf concept. Dit leerwerkbedrijf wil

Nadere informatie

IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP

IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP IBN biedt mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt meer kansen door het optimaal benutten van talenten,

Nadere informatie

Professional services organisaties Altijd en overal grip op uw projecten, van verkoop tot factuur

Professional services organisaties Altijd en overal grip op uw projecten, van verkoop tot factuur Professional services organisaties Altijd en overal grip op uw projecten, van verkoop tot factuur Kritische opdrachtgever verwacht meer De opdrachtgever van vandaag is kritisch, verlangt toegevoegde waarde

Nadere informatie

Tabel 1 Aanbevelingen om de relatie met FoodValley te versterken. Overige betrokkenen ICT bedrijven, ICT Valley, BKV. situatie

Tabel 1 Aanbevelingen om de relatie met FoodValley te versterken. Overige betrokkenen ICT bedrijven, ICT Valley, BKV. situatie Samenvatting De gemeente maakt sinds 2011 onderdeel uit van de bestuurlijke regio FoodValley. In de regio FoodValley heeft elke gemeente een economisch profiel gekozen dat moet bijdragen aan de doelstelling

Nadere informatie

Eigen initiatief Duurzame bereikbaarheid Flower Mainport Aalsmeer

Eigen initiatief Duurzame bereikbaarheid Flower Mainport Aalsmeer Plantijnweg 32, 4104 BB Culemborg / Postbus 141, 4100 AC Culemborg Telefoon (0345) 47 17 17 / Fax (0345) 47 17 59 / www.multiconsultbv.nl info@multiconsultbv.nl Eigen initiatief Duurzame bereikbaarheid

Nadere informatie

Werkwijze Verbetering & Vernieuwing (V&V)

Werkwijze Verbetering & Vernieuwing (V&V) Werkwijze Verbetering & Vernieuwing (V&V) Inhoudsopgave Nut en Noodzaak Eerste resultaten Afgestemde werkwijze Wijze van terugkoppeling aan directie 2 Vernieuwing & Verbetering: noodzaak en onderscheid

Nadere informatie

7. Samenwerking t.b.v. infrastructuur exameninstrumenten

7. Samenwerking t.b.v. infrastructuur exameninstrumenten 7. Samenwerking t.b.v. infrastructuur exameninstrumenten Opdrachtgever OCW Projectaannemer SBB Projectleider Nog te bevestigen Contactpersoon Lisette van Loon Start en einde deelproject Fase 1: juni 2012

Nadere informatie

Tilburg University 2020 Toekomstbeeld. College van Bestuur, april 2013

Tilburg University 2020 Toekomstbeeld. College van Bestuur, april 2013 Tilburg University 2020 Toekomstbeeld College van Bestuur, april 2013 Strategie in dialoog met stakeholders Open voor iedere inbreng die de strategie sterker maakt Proces met respect en waardering voor

Nadere informatie

Beleidsplan fondsenwerving HagaVrienden 2013-2015

Beleidsplan fondsenwerving HagaVrienden 2013-2015 Beleidsplan fondsenwerving HagaVrienden 2013-2015 Opgesteld door: Helene Marcus-Baart, coördinator HagaVrienden I.s.m: Hans de Sonnaville, secretaris HagaVrienden (Beknopt) beleidsplan HagaVrienden 2013-2015

Nadere informatie

Bijlage 2. Human Capital Agenda s

Bijlage 2. Human Capital Agenda s Bijlage 2 Capital s De topsectoren gaan een human (onderwijs en scholing) voor de langere termijn opstellen en zullen onderwijsinstellingen hierbij betrekken. De s bevatten o.a. een analyse van de behoefte

Nadere informatie

Plan van aanpak. Project : Let s Drop. Bedrijf : DropCo BV

Plan van aanpak. Project : Let s Drop. Bedrijf : DropCo BV Plan van aanpak Project : Let s Drop Bedrijf : DropCo BV Plaats, datum: Horn, 28 september 2012 Opgesteld door: 1205366 1205366smit@zuyd.nl Plan van Aanpak project Let s Drop pagina 1 Inhoudsopgave plan

Nadere informatie

De toekomst van handelsmissies

De toekomst van handelsmissies De toekomst van handelsmissies 1 Deze rapportage is een uitgave van het lectoraat International Business. Lectoraat International Business School of Business, Media en Recht Windesheim Campus 2-6 Postbus

Nadere informatie

Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020. Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding

Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020. Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020 Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding Wil Zuidoost-Nederland als top innovatie regio in de wereld meetellen, dan zal er voldoende en goed

Nadere informatie

Innovatie support gids

Innovatie support gids Innovatie support gids Uw gids naar resultaat 1 Uw gids naar resultaat Innovatief duurzaam drukwerk Het drukwerk van deze gids is uitgevoerd in waterloos offset met inkt op plantaardige basis, dit resulteert

Nadere informatie

Reglement Stimuleringsregeling MediaMosa 2011:

Reglement Stimuleringsregeling MediaMosa 2011: Reglement Stimuleringsregeling MediaMosa 2011: Versie 1.0 Datum 29 maart 2011 SURFnet/Kennisnet Innovatieprogramma Het SURFnet/ Kennisnet Innovatieprogramma wordt financieel mogelijk gemaakt door het Ministerie

Nadere informatie

Smart Industry. KvK Ondernemerspanel onderzoek

Smart Industry. KvK Ondernemerspanel onderzoek KvK Ondernemerspanel onderzoek Smart Industry Algemene gegevens: Start- en einddatum onderzoek: 02-07-2014 tot 22-07-2014 Aantal deelnemende ondernemers: 484 (doelgroep mkb-topsectoren) In dit document

Nadere informatie

Plan van aanpak Centrum Jeugd en Gezin BMWE-gemeenten Februari 2010

Plan van aanpak Centrum Jeugd en Gezin BMWE-gemeenten Februari 2010 Plan van aanpak Centrum Jeugd en Gezin BMWE-gemeenten Februari 2010 1. Aanleiding De BMWE-gemeenten willen zoveel mogelijk gezamenlijk het Centrum Jeugd en Gezin realiseren. Dit plan van aanpak is hierop

Nadere informatie

Bantopa (Samen)werken aan Samenwerken

Bantopa (Samen)werken aan Samenwerken Bantopa (Samen)werken aan Samenwerken Masterclass - Alliantievaardigheden Een praktische leidraad voor toekomstige alliantiemanagers Samenwerken als Kerncompetentie De complexiteit van producten, processen

Nadere informatie

Onbeperkt leren. NTI-Eega Businesscase en Discussie

Onbeperkt leren. NTI-Eega Businesscase en Discussie Onbeperkt leren NTI-Eega Businesscase en Discussie Voorstellen Drs. Erik Steenwelle MM Directeur NTI Zakelijk NTI Zakelijk 071-7501040 06-33324391 erik.steenwelle@nti.nl Programma Ontwikkelingen in de

Nadere informatie

RAADSVOORSTEL. TITEL Toekomstgerichte media-agenda

RAADSVOORSTEL. TITEL Toekomstgerichte media-agenda RAADSVOORSTEL Van : Burgemeester en Wethouders Reg.nr. : 3802123v2 Aan : Gemeenteraad Datum : 14 juni 2011 Portefeuillehouder : Wethouder M.C. Barendregt Agendapunt : HB-6 B&W-vergadering : 31-05-2011

Nadere informatie

Topsectoren. Hoe & Waarom

Topsectoren. Hoe & Waarom Topsectoren Hoe & Waarom 1 Index Waarom de topsectorenaanpak? 3 Wat is het internationale belang? 4 Hoe werken de topsectoren samen? 5 Wat is de rol voor het MKB in de topsectoren? 6 Wat is de rol van

Nadere informatie

18 december 2012. Social Media Onderzoek. MKB Nederland

18 december 2012. Social Media Onderzoek. MKB Nederland 18 december 2012 Social Media Onderzoek MKB Nederland 1. Inleiding Er wordt al jaren veel gesproken en geschreven over social media. Niet alleen in kranten en tijdschriften, maar ook op tv en het internet.

Nadere informatie

PROEFTUIN VOOR HET EUROPESE ENERGIESYSTEEM VAN DE TOEKOMST

PROEFTUIN VOOR HET EUROPESE ENERGIESYSTEEM VAN DE TOEKOMST NOORD-NEDERLAND: PROEFTUIN VOOR HET EUROPESE ENERGIESYSTEEM VAN DE TOEKOMST PROEFTUIN ENERGIE- TRANSITIE REGIONALE PARTNER IN DE EUROPESE ENERGIE UNIE Noord-Nederland is een grensoverschrijdende proeftuin

Nadere informatie

Collegevoorstel - 1 - Gemeente Amersfoort

Collegevoorstel - 1 - Gemeente Amersfoort Collegevoorstel Sector : SOB Reg.nr. : 4540609 Opsteller : J.C. Engels Telefoon : (033) 469 42 99 User-id : ENGH Onderw erp Indiening Europese subsidieaanvraag FI-PPP Media in the City Voorstel: 1. De

Nadere informatie

SUBSIDIEREGELING THE HAGUE SECURITY DELTA (HSD) STIMULERINGSFONDS DEN HAAG 2014

SUBSIDIEREGELING THE HAGUE SECURITY DELTA (HSD) STIMULERINGSFONDS DEN HAAG 2014 Gemeente Den Haag Ons kenmerk DSO/2014.542 RIS 274416 SUBSIDIEREGELING THE HAGUE SECURITY DELTA (HSD) STIMULERINGSFONDS DEN HAAG 2014 HET COLLEGE VAN BURGEMEESTER EN WETHOUDERS, Besluit: I. Vast te stellen

Nadere informatie

MedtechPartners in 2010

MedtechPartners in 2010 Programma 2010 MedtechPartners in 2010 Inleiding Medtechpartners is een samenwerkingsverband tussen (academische) medische centra, onderzoeksinstellingen, (technische) universiteiten en bedrijven in de

Nadere informatie

Noord-Nederland en OP EFRO

Noord-Nederland en OP EFRO N o o r d - N e d e r l a n d Noord-Nederland en OP EFRO versterking van de noordelijke economie O P E F R O De afgelopen jaren heeft Noord-Nederland hard gewerkt aan de versterking van haar sociaal economische

Nadere informatie

FUNCTIEFAMILIE 5.3 Projectmanagement

FUNCTIEFAMILIE 5.3 Projectmanagement Doel van de functiefamilie Leiden van projecten en/of deelprojecten de realisatie van de afgesproken projectdoelstellingen te garanderen. Context: In lijn met de overgekomen normen in termen van tijd,

Nadere informatie

MKB investeert in kennis, juist nu!

MKB investeert in kennis, juist nu! M201016 MKB investeert in kennis, juist nu! drs. B. van der Linden drs. P. Gibcus Zoetermeer, september 2010 MKB investeert in kennis, juist nu! MKB-ondernemers blijven investeren in bedrijfsopleidingen,

Nadere informatie

Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen

Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen The Next Step: Coalition of the Willing Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen The Next Step: Coalition of the Willing Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen Een regio om trots

Nadere informatie

04 Support staff training

04 Support staff training Het introduceren van referentiekaders voor kwaliteitsborging op het gebied van beroepsonderwijs en training (VET) is de afgelopen jaren tot een prioriteit uitgegroeid. Tijdens de vroege stadia van de ontwikkeling

Nadere informatie

Media Outlook 2 HOGESCHOOL ROTTERDAM / CMI CDMMOU02-2. Aantal studiepunten:2 Modulebeheerder: Ayman van Bregt. Goedgekeurd door:

Media Outlook 2 HOGESCHOOL ROTTERDAM / CMI CDMMOU02-2. Aantal studiepunten:2 Modulebeheerder: Ayman van Bregt. Goedgekeurd door: HOGESCHOOL ROTTERDAM / CMI Media Outlook 2 CDMMOU02-2 Aantal studiepunten:2 Modulebeheerder: Ayman van Bregt Goedgekeurd door: (namens curriculumcommissie) Datum: MARKETING MET INTERACTIEVE MEDIA 6-5 -

Nadere informatie

Actieprogramma Toeristische Verblijfsaccommodaties Stadsregio Amsterdam. Februari 2007

Actieprogramma Toeristische Verblijfsaccommodaties Stadsregio Amsterdam. Februari 2007 Actieprogramma Toeristische Verblijfsaccommodaties Stadsregio Amsterdam Februari 2007 1. Inleiding Op 12 december 2006 is het onderzoek naar Toeristische Verblijfsaccommodaties Stadsregio Amsterdam aan

Nadere informatie

ATLEC. Ondersteunende Technologie Leren via Eenvormig Curriculum. State of the Art en Onderzoeksanalyse Samenvatting

ATLEC. Ondersteunende Technologie Leren via Eenvormig Curriculum. State of the Art en Onderzoeksanalyse Samenvatting ATLEC Ondersteunende Technologie Leren via Eenvormig Curriculum State of the Art en Onderzoeksanalyse Samenvatting WP nummer WP titel Status WP2 State of the Art en Onderzoeksanalyse F Project startdatum

Nadere informatie

Model projectplan Early Adopter- en Pilotprojecten Energiebesparing Industrie 2014

Model projectplan Early Adopter- en Pilotprojecten Energiebesparing Industrie 2014 Model projectplan Early Adopter- en Pilotprojecten Energiebesparing Industrie 2014 Als bijlage bij de subsidieaanvraag moet u een projectplan bijvoegen. Dit projectplan dient een beschrijving te geven

Nadere informatie

Bijlage 1 Programma- en actielijnen Pieken

Bijlage 1 Programma- en actielijnen Pieken Bijlage 1 Programma- en actielijnen Pieken Inhoud: A. Energie B. Water C. Sensortechnologie D. Agribusiness E. Life Science A. Energie Onder energie wordt verstaan: handel en distributie van aardgas, brandstoffen,

Nadere informatie

Toelichting criteria kleine projecten Brabant C versie 18-01-2016

Toelichting criteria kleine projecten Brabant C versie 18-01-2016 Toelichting criteria kleine projecten Brabant C versie 18-01-2016 Om in aanmerking te komen voor een subsidie tussen 25.000 en 65.000 euro moet een project aan de volgende criteria voldoen: 1. het project

Nadere informatie

Achtergrondinformatie. Man 2.0. Programma ter bevordering van emancipatie en participatie van sociaal geïsoleerde mannen

Achtergrondinformatie. Man 2.0. Programma ter bevordering van emancipatie en participatie van sociaal geïsoleerde mannen Achtergrondinformatie Man 2.0 Programma ter bevordering van emancipatie en participatie van sociaal geïsoleerde mannen April 2010 1 Inleiding Het is het Oranje Fonds gebleken dat veel maatschappelijke

Nadere informatie

Provinciale Staten van Overijssel

Provinciale Staten van Overijssel www.prv-overijssel.nl Provinciale Staten van Overijssel Postadres Provincie Overijssel Postbus 10078 8000 GB Zwolle Telefoon 038 425 25 25 Telefax 038 425 75 02 Uw kenmerk Uw brief Ons kenmerk Datum EMT/2005/1830

Nadere informatie

9. Gezamenlijk ontwerpen

9. Gezamenlijk ontwerpen 9. Gezamenlijk ontwerpen Wat is het? Gezamenlijk ontwerpen betekent samen aan een nieuw product werken, meestal op een projectmatige manier. Het productgerichte geeft richting aan het proces van kennis

Nadere informatie

februari, 2014 Opdrachtbeschrijving Projectleider landelijke kennisdeling - biebtobieb

februari, 2014 Opdrachtbeschrijving Projectleider landelijke kennisdeling - biebtobieb februari, 2014 Opdrachtbeschrijving Projectleider landelijke kennisdeling - biebtobieb Opdrachtbeschrijving Voor de continuering van het project Landelijke Kennisdeling, met bijzondere focus op het platform

Nadere informatie

De motor van de lerende organisatie

De motor van de lerende organisatie De motor van de lerende organisatie Focus op de arbeidsmarkt Naast het erkennen van leerbedrijven is Calibris verantwoordelijk voor ontwikkeling en onderhoud van kwalificaties in de sectoren zorg, welzijn

Nadere informatie

Stichting Empowerment centre EVC

Stichting Empowerment centre EVC I N V E N T A R I S A T I E 1. Inleiding Een inventarisatie van EVC trajecten voor hoog opgeleide buitenlanders in Nederland 1.1. Aanleiding De Nuffic heeft de erkenning van verworven competenties (EVC)

Nadere informatie

Duurzame innovaties in het MKB

Duurzame innovaties in het MKB M201117 Duurzame innovaties in het MKB Coen Bertens Johan Snoei Zoetermeer, november 2011 Duurzame innovaties in het MKB Eerder onderzoek van EIM liet al zien dat MKB'ers duur ondernemen als een blijver

Nadere informatie

Projectplan. Versterken van het Keurmerk Veilig Ondernemen Amsterdam-Amstelland. Projectplan Versterken KVO Amsterdam-Amstelland

Projectplan. Versterken van het Keurmerk Veilig Ondernemen Amsterdam-Amstelland. Projectplan Versterken KVO Amsterdam-Amstelland Projectplan Versterken van het Keurmerk Veilig Ondernemen Amsterdam-Amstelland Projectleiders: Opdrachtgever: Frederik Budding en Hester Baks Regionaal Platform Criminaliteitsbeheersing Amsterdam-Amstelland

Nadere informatie

intelligent software for monitoring centres

intelligent software for monitoring centres intelligent software for monitoring centres Waarom UMO? Binnen Europa en daarbuiten hebben landen te maken met de vergrijzing. Daardoor stijgt de zorgvraag in het komende decennium sterk. Hoe wordt die

Nadere informatie

Globaal project- en stappenplan WMO Werkplaats Noord

Globaal project- en stappenplan WMO Werkplaats Noord Globaal project- en stappenplan WMO Werkplaats Noord In dit stappenplan wordt het projectplan dat bij VWS is ingediend uitgewerkt in een stappenplan. Allerlei inhoudelijk beschrijvingen worden hier weggelaten.

Nadere informatie

Ik ga het niet doen, en mijn mensen ook niet!

Ik ga het niet doen, en mijn mensen ook niet! Ik ga het niet doen, en mijn mensen ook niet! Wat zijn de belangrijkste eisen en uitdagen van jouw organisatie in de komende 6 maanden? Welke kritische succesfactoren worden er gesteld? Waar liggen de

Nadere informatie

Vacatures Innovatief Ondernemen Innovatief Ondernemen is de handelsnaam waarmee MKB Steunpunt Energie en Chemie naar buiten treedt.

Vacatures Innovatief Ondernemen Innovatief Ondernemen is de handelsnaam waarmee MKB Steunpunt Energie en Chemie naar buiten treedt. Vacatures Innovatief Ondernemen Innovatief Ondernemen is de handelsnaam waarmee MKB Steunpunt Energie en Chemie naar buiten treedt. Datum: 1 april 2015 Door: Chris Bruijnes, directeur bestuurder stichting

Nadere informatie

Managementvoorkeuren

Managementvoorkeuren Toelichting bij de test Business Fit-ality Lange Dreef 11G 4131 NJ Vianen Tel: +31 (0)347 355 718 E-mail: info@businessfitality.nl www.businessfitality.nl Business Fit-ality Met welk type vraagstuk bent

Nadere informatie

Massive Open Online Courses voor de professionele ontwikkeling van medewerkers. Wilfred Rubens http://www.wilfredrubens.com

Massive Open Online Courses voor de professionele ontwikkeling van medewerkers. Wilfred Rubens http://www.wilfredrubens.com Massive Open Online Courses voor de professionele ontwikkeling van medewerkers Wilfred Rubens http://www.wilfredrubens.com EMMA Pilots MOOCs Meerdere talen #EUMoocs Aggregator http://europeanmoocs.eu/

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Rijnstraat 50 2515 XP Den Haag www.rijksoverheid.nl Bijlage(n)

Nadere informatie

Nameting Scan Mijn Bedrijf 2.0 2011-2012

Nameting Scan Mijn Bedrijf 2.0 2011-2012 Sociale innovatie De volgende vragen gaan over sociale innovatie en innovatief ondernemingsbeleid. Sociale Innovatie is een vernieuwing of een verbetering in de arbeidsorganisatie en in de arbeidsrelaties

Nadere informatie

Subsidiemogelijkheden EFRO 2007-2013 Oost-Nederland

Subsidiemogelijkheden EFRO 2007-2013 Oost-Nederland Subsidiemogelijkheden EFRO 2007-2013 Oost-Nederland 2 Europees stimuleringsprogramma versterkt positie Oost-Nederland Let s GO Gelderland en Overijssel toonaangevend in innovatie Oost-Nederland is een

Nadere informatie

Kansen voor ICT bedrijven in Noordoost Brabant. Themasessie 11 oktober Rob Beijleveld, ICT media Martin van der Broek, gemeente s-hertogenbosch

Kansen voor ICT bedrijven in Noordoost Brabant. Themasessie 11 oktober Rob Beijleveld, ICT media Martin van der Broek, gemeente s-hertogenbosch Kansen voor ICT bedrijven in Noordoost Brabant Themasessie 11 oktober Rob Beijleveld, ICT media Martin van der Broek, gemeente s-hertogenbosch Inhoud workshop Even voorstellen Wat is er in de regio? Martkontwikkelingen;

Nadere informatie

Medewerker bureau buitenland

Medewerker bureau buitenland Medewerker bureau buitenland Doel Ontwikkelen en beheren van mobiliteit- en beurzenprogramma s en samenwerkingsverbanden met andere onderwijsinstellingen op het gebied van uitwisseling en/of ontwikkelingssamenwerking,

Nadere informatie

Projectplan Monitor bevordering arbeidsparticipatie (2009-2012)

Projectplan Monitor bevordering arbeidsparticipatie (2009-2012) -1- Projectplan Monitor bevordering arbeidsparticipatie (2009-2012) 1 Aanleiding voor het project Arbeidsparticipatie is een belangrijk onderwerp voor mensen met een chronische ziekte of functiebeperking

Nadere informatie

Regeling ontwikkelen en gebruiken van streaming media in het MBO. Projectplan 1 / 5. Versienummer Datum. 1.0 28 september 2007

Regeling ontwikkelen en gebruiken van streaming media in het MBO. Projectplan 1 / 5. Versienummer Datum. 1.0 28 september 2007 1 / 5 Regeling ontwikkelen en gebruiken van streaming media in het MBO Projectplan Auteur(s) Versienummer Datum Helicon Opleidingen 1.0 28 september 2007 2 / 5 1a NAW-gegevens van de aanvragende onderwijsinstelling

Nadere informatie

Mkb Innovatiestimulering Topsectoren (TKI mkb-versterking en Mkb innovatiestimulering Topsectoren) - Subsidieregeling sterktes in innovatie

Mkb Innovatiestimulering Topsectoren (TKI mkb-versterking en Mkb innovatiestimulering Topsectoren) - Subsidieregeling sterktes in innovatie Mkb Innovatiestimulering Topsectoren (TKI mkb-versterking en Mkb innovatiestimulering Topsectoren) - Subsidieregeling sterktes in innovatie Doel van het onderdeel Mkb Innovatiestimulering Topsectoren (MIT)

Nadere informatie

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s In een globaliserende economie moeten regio s en ondernemingen internationaal concurreren. Internationalisatie draagt bij tot de economische

Nadere informatie

Impuls Aanpak jeugdwerkloosheid in de arbeidsmarktregio Actieplan jeugdwerkloosheid 2013-2014 Regio Rivierenland

Impuls Aanpak jeugdwerkloosheid in de arbeidsmarktregio Actieplan jeugdwerkloosheid 2013-2014 Regio Rivierenland Impuls Aanpak jeugdwerkloosheid in de arbeidsmarktregio Actieplan jeugdwerkloosheid 2013-2014 Regio Rivierenland Naam penvoerende organisatie: Gemeente Tiel (contactgemeente Regio Rivierenland) 1. Naam

Nadere informatie

Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling en het Europees Fonds voor maritieme zaken en

Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling en het Europees Fonds voor maritieme zaken en Beleidsregel MKB-Regeling Het dagelijks bestuur van het Samenwerkingsverband Noord-Nederland zijnde Management Autoriteit Noord-Nederland; gelet op de Verordening (EU) nr. 1301/2013 van het Europees Parlement

Nadere informatie

Ad van Hest. Titel project Leerarrangementen samenstellen met Wimba Create

Ad van Hest. Titel project Leerarrangementen samenstellen met Wimba Create 1 1. GEGEVENS AANVRAGER Onderwijsinstelling Naam Postadres Postbus 61 Bezoekadres Sterrenlaan Postcode/plaats Website schoolorganisatie Postbankrekeningnummer Bankrekeningnummer BRIN-nummer Volledige naam

Nadere informatie

Informatiepakket Leerlabs

Informatiepakket Leerlabs Informatiepakket Leerlabs Informatiepakket Leerlabs De vraag naar gepersonaliseerd onderwijs en het gebruik van ict in de klas groeit. Veel scholen werken aan initiatieven gericht op gepersonaliseerd leren

Nadere informatie

Communicatieplan WTH Vloerverwarming in het kader van de CO2-Prestatieladder

Communicatieplan WTH Vloerverwarming in het kader van de CO2-Prestatieladder Communicatieplan WTH Vloerverwarming in het kader van de CO2-Prestatieladder Communicatieplan, 22 Augustus 2014 1 Voorwoord Duurzaamheid is geen trend, het is de toekomst. Het is niet meer weg te denken

Nadere informatie

Projectplan. Cultuur als middel om onderwijs en omgeving te verbinden Mw. N. Remerie, P. Holland, M. Jakubowski en dhr. C. van Herkhuizen(penvoerder)

Projectplan. Cultuur als middel om onderwijs en omgeving te verbinden Mw. N. Remerie, P. Holland, M. Jakubowski en dhr. C. van Herkhuizen(penvoerder) Projectplan Titel van het project: Naam van de lokale projectleiders: Betrokken partijen binnen het project: Cultuur als middel om onderwijs en omgeving te verbinden Mw. N. Remerie, P. Holland, M. Jakubowski

Nadere informatie

Voor Ondernemers Door Ondernemers in Groningen. Vodo50. Groningen, september 2014 Martijn van der Tuin

Voor Ondernemers Door Ondernemers in Groningen. Vodo50. Groningen, september 2014 Martijn van der Tuin Voor Ondernemers Door Ondernemers in Groningen Vodo50 Groningen, september 2014 Martijn van der Tuin Aanleiding Nederland en Groningen moeten het voor de groei van de economie vooral hebben van actieve

Nadere informatie

MAC Midden-Brabant platform voor zorginnovaties

MAC Midden-Brabant platform voor zorginnovaties platform voor zorginnovaties Ontwikkeling Business Case MAC 25 november 2010 Dit project is mede mogelijk gemaakt door een bijdrage van De Ideale Connectie (REAP) Pagina: 2 Business Case De business case

Nadere informatie

interim-professionals voor Finance & Control

interim-professionals voor Finance & Control Veel omzet draaien, maar toch weinig verdienen? Niet beschikken over de juiste managementinformatie? Ineens geconfronteerd worden met liquiditeitsproblemen? Een ervaren interim-manager kan u bijstaan om

Nadere informatie

Samenwerkingsagenda Hogeschool van Arnhem en Nijmegen en de Provincie Gelderland

Samenwerkingsagenda Hogeschool van Arnhem en Nijmegen en de Provincie Gelderland en de Provincie Gelderland 22 maart 2016 Overwegende dat: De provincie Gelderland veel waarde hecht aan de aanwezigheid van onderwijs/kennisinstellingen in haar Provincie. Uiteraard in hun functie van

Nadere informatie

dutch building better//energy markets

dutch building better//energy markets building better//energy markets Alliander versnelling van de energietransitie Opzetten van een nieuwe dienst in een zelfstandige BV; inbrengen van gewenst ondernemerschap Vertalen van mogelijkheden nieuwe

Nadere informatie

Samenvatting. Achtergrond en adviesvraag. Wie is de kenniswerker? Innovatieve vaardigheden zijn hèt onderscheidende kenmerk

Samenvatting. Achtergrond en adviesvraag. Wie is de kenniswerker? Innovatieve vaardigheden zijn hèt onderscheidende kenmerk Samenvatting Achtergrond en adviesvraag De vraag naar kenniswerkers groeit wereldwijd sterker dan ooit. Kenniswerkers zijn de hoeksteen van de samenleving geworden, en zijn in toenemende mate bepalend

Nadere informatie

Communicatieplan t.a.v. energiebeleid. Peek Bouw & Infra BV

Communicatieplan t.a.v. energiebeleid. Peek Bouw & Infra BV Communicatieplan t.a.v. energiebeleid Peek Bouw & Infra BV Peek Bouw & Infra BV Wayensedijk 27 3992 LN HOUTEN Inhoudsopgave Inhoudsopgave 1.0 Inleiding 1.1 Inleiding 1.2 Doelstellingen 2.0 Doelgroepen

Nadere informatie