1.1 De juiste versnelling

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "1.1 De juiste versnelling"

Transcriptie

1 1.1 De juiste versnelling Fietsversnellingen zijn een mooi voorbeeld van een kettingoverbrenging. De ene versnelling is ideaal om een berg op te rijden, de andere is perfect om razendsnel te sprinten. In deze opdracht zoek je zelf uit welke tandwielcombinaties bij welke versnelling horen. Neem een rode balpen en teken op de eerste figuur de ketting van een klimmende fiets. Je moet dus een tandwiel aan de pedalen verbinden met een tandwiel aan het achterwiel. Op de tweede figuur teken je met een blauwe balpen de ketting van een sprintende fiets. rondsel fig.1 kamrad rondsel fig.2 kamrad

2 1.2 Zoek de oplossing: welke riem kies je? Technische systemen bedenken en ontwikkelen, dat is een kolfje naar de hand van een rasechte ingenieur. In deze opgave is een jonge, maar verstrooide ingenieur aan het werk geweest. Hij kreeg de opdracht om een aandrijfsysteem te ontwikkelen voor de lopende band van een autofabriek. Het is een ingewikkeld systeem geworden, waarin nog één schakel ontbreekt. Twee schijven moeten immers nog verbonden worden met een riem. En hier roept de ingenieur jouw hulp in, want hij kan maar niet beslissen of hij nu een gekruiste of net geen gekruiste riem zal gebruiken. De draaizin van het eerste tandwiel is gegeven, en je ziet ook in welke richting de lopende band moet draaien. Toon jij onze ingenieur even hoe de riem moet liggen? Er worden plots flink wat meer auto s verkocht. Dus moet de band sneller draaien om aan de vraag te kunnen voldoen. Dat kan door tandwiel A te vervangen. Maar kies je dan voor een groter of voor een kleiner tandwiel? Kies je voor tandwiel 1 of voor tandwiel 2?

3 1.3 Tanden tellen In de derde opdracht bereken je zelf de overbrenging van je fietsversnelling. Daar heb je maar één ding voor nodig... je fiets. Zet je fiets ondersteboven, op zadel en stuur. Draai je trappers precies één keer rond. Hoeveel keer is het achterwiel rondgedraaid? (Om makkelijker te tellen, kan je met krijt een streepje op je band en op het spatbord zetten.) Schrijf dat getal even op. Tel nu het aantal tanden van het voorste tandwiel en van het achterste tandwiel. Als je die twee getallen door elkaar deelt, bekom je... het getal dat je net hebt opgeschreven. De overbrenging van een fiets is dus gemakkelijk te berekenen: het aantal tanden op het voorste kamwiel delen door het aantal tanden achteraan. Leg nu even met je eigen woorden uit wat een overbrenging van 1:2 betekent. Hoeveel keer trager draait het grootste tandwiel? Aantal omwentelingen van het achterwiel: Aantal tanden vooraan (getal 1): Aantal tanden achteraan (getal 2): Getal 1 gedeeld door getal 2: Wat is een overbrenging van 1:2?

4 2.1 Hoe schakelt een windturbine? Je weet dat windturbines het best draaien bij windsnelheden tussen 40 en 48 km/u. Als de wind harder of zachter waait, zorgt een tandwielsysteem ervoor dat de aandrijfas toch op z n ideale snelheid draait. In deze opdracht pas je die kennis toe. Alle onderdelen van de werking van een windturbine zijn hieronder als icoontjes afgebeeld. Aan jou de vraag om de icoontjes in de juiste volgorde te plaatsen. Vul gewoon de letter van elk icoontje op de juiste plaats in het schema in.

5 2.2 Goed of fout? Een windturbine zet beweging om in elektrische energie. Een automotor doet het omgekeerde. Die zet energie (geleverd door de brandstof) om in beweging (van de wielen). Toch heeft ook een automotor, net als een windturbine, een ideaal toerental. Versnellingen, tandwielen dus, zorgen ervoor dat de motor dat toerental kan aanhouden, terwijl de wielen toch sneller of trager gaan draaien. Die tandwielen zitten verzameld in de versnellingsbak. Je krijgt hier vier beweringen over de versnellingsbak voorgeschoteld. Zijn die goed of fout? Op de tussenas zit bij de vijfde versnelling een groter tandwiel dan bij de eerste versnelling. De achteruitversnelling heeft een extra tandwiel om de snelheid te verlagen. Als je schakelt zonder te ontkoppelen, hoor je een hoop gekraak. Dat gekraak wordt veroorzaakt door de schakelmof. Je kan een auto zonder problemen in achteruit schakelen terwijl je in vijfde versnelling vooruit aan het rijden ben.

6 2.3 Tanden tellen In de derde opdracht bereken je de overbrenging van een fietsversnelling en leer je het verschil kennen tussen overbrenging en verzet. Daar heb je maar één ding voor nodig: je fiets. Zet je fiets ondersteboven, op zadel en stuur. Draai je trappers precies één keer rond. Hoeveel keer is het achterwiel rondgedraaid? (Om makkelijker te tellen, kan je met krijt een streepje op je band en op het spatbord zetten.) Schrijf dat getal even op. Tel nu het aantal tanden van het voorste tandwiel en van het achterste tandwiel. Als je die twee getallen door elkaar deelt, bekom je... het getal dat je net hebt opgeschreven. Bepaal nu de omtrek van je achterwiel. Daarna kies je een versnelling waarvan je zelf het verzet berekent. Je zoekt dus het antwoord op de vraag: hoeveel meter legt mijn fiets af als ik de pedalen één keer helemaal ronddraai? Aantal omwentelingen van het achterwiel: Aantal tanden vooraan (getal 1): Aantal tanden achteraan (getal 2): Getal 1 gedeeld door getal 2: Straal fietswiel: Diameter fietswiel: Omtrek fietswiel: Verzet van fietsversnelling: Met één pedaalslag leg ik meter af.

Woord vooraf. Opdrachten. Evaluatie. Een overzicht van de eindtermen technologische opvoeding die met de opdrachten in deze lesbrief behandeld worden.

Woord vooraf. Opdrachten. Evaluatie. Een overzicht van de eindtermen technologische opvoeding die met de opdrachten in deze lesbrief behandeld worden. Woord vooraf Techniek is een prachtig huis met vele kamers. Als leerkracht technologische opvoeding bent u uitstekend geplaatst om jongeren met een technische knobbel te begeleiden op hun ontdekkingstocht

Nadere informatie

Techniek Technolosich

Techniek Technolosich NAAM: Techniek Technolosich KLAS: NR: DATUM: VAK: Techniek LEERKRACHT: Techniek Explora 1: Extra oefeningen overbrengingen. Info voor de leerkracht. Theoretische oefeningen op overbrengingen zijn er zeer

Nadere informatie

Aanwijzingen bij het gebruik van dit bestand.

Aanwijzingen bij het gebruik van dit bestand. en differentieel Inhoudsopgave Blz. 1 en differentieel Het planeetwiel-mechanisme Automatische versnelling Overeenkomsten? Blz. 2 Het differentieel Werking Vraagje Blz. 3 Porsche Cayenne Doorsnede-tekening

Nadere informatie

Generated by Foxit PDF Creator Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. BMX race fiets

Generated by Foxit PDF Creator Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. BMX race fiets BMX race fiets Koop een fiets die zo goed mogelijk bij jouw lichaam past. Dat wil zeggen dat hij niet te klein maar ook niet te groot moet zijn. Hij moet aangepast zijn voor jouw lichaamslengte en kracht.

Nadere informatie

Richtlijnen BMX fiets

Richtlijnen BMX fiets Richtlijnen BMX fiets (Let op, dit zijn richtlijnen, deze kunnen voor de één net anders zijn dan voor de ander) Alle op- of aanmerkingen of aanvullingen zijn van harte welkom! Stuur je aanvulling naar:

Nadere informatie

DEEL 1 - INLEIDING WAT IS NU EEN OVERBRENGING? Welke soorten overbrengingen zijn er?

DEEL 1 - INLEIDING WAT IS NU EEN OVERBRENGING? Welke soorten overbrengingen zijn er? 2 DEEL 1 - INLEIDING Wanneer je een pretpark bezoekt zie je ze vaak Het zijn die dingen op een achtbaan die ervoor zorgen dat ons wagonnetje niet naar beneden tuimelt als we over de kop gaan. Maar ook

Nadere informatie

Eenparige cirkelvormige beweging

Eenparige cirkelvormige beweging Eenparige cirkelvormige beweging Inleidende proef Begrip eenparige cirkelvormige beweging (ECB) definitie Een beweging gebeurt eenparig cirkelvormig als de beweging in dezelfde zin gebeurt, op een cirkelbaan

Nadere informatie

A. De verschillende (mechanische) overbrengingen

A. De verschillende (mechanische) overbrengingen PDRACHT 1 A. De verschillende (mechanische) overbrengingen Heel wat technische systemen (auto, wasmachine, fiets,) werken met mechanische systemen. pdracht 1: Verbind de 4 mechanische systemen met de juiste

Nadere informatie

Fietsworkshop Opkikker 2016

Fietsworkshop Opkikker 2016 Fietsworkshop Opkikker 2016 1. Fietsonderdelen 2. Verplichte onderdelen fiets De racefiets - twee goed functionerende remmen: één op het voorwiel en één op het achterwiel De kinderfiets - één goed functionerende

Nadere informatie

In samenwerking met:

In samenwerking met: In samenwerking met: Dit boekje werd speciaal voor jou gemaakt. Je kan immers op een leuke manier, met veel proefjes en experimenten, nieuwe dingen bijleren. Misschien ontdek je wel dat je echt een kei

Nadere informatie

Techniekkit: Oost Nederland. Domein: Overbrengingen. Competentie: Ontwerpen Toepassen Reflectie. Leergebied: Aardrijkskunde

Techniekkit: Oost Nederland. Domein: Overbrengingen. Competentie: Ontwerpen Toepassen Reflectie. Leergebied: Aardrijkskunde Techniekkit: Oost Nederland Domein: Overbrengingen Competentie: Ontwerpen Toepassen Reflectie Leergebied: Aardrijkskunde 1. Mensen zijn vaak onderweg. Naar school, het werk, de sportclub, opa en oma of

Nadere informatie

Overbrengingen. 1 e graad secundair onderwijs

Overbrengingen. 1 e graad secundair onderwijs Overbrengingen 1 e graad secundair onderwijs Het educatief pakket 'Overbrengingen' is een actie binnen het actieplan Wetenschapsinformatie en Innovatie. Dit actieplan is een initiatief van de Vlaamse regering.

Nadere informatie

5. Oefeningen. Opdracht 1

5. Oefeningen. Opdracht 1 5. Oefeningen Opdracht 1 Teken de draairichting met een pijl onder de volger (en het tussentandwiel). Kleur de drijver Ä Groen wanr het toerental t.o.v. de volger daalt Ä rood wanr het toerental t.o.v.

Nadere informatie

Automaatbak Draaien en koppelen

Automaatbak Draaien en koppelen Automaatbak Draaien en koppelen Enkele weken geleden woonde ik een technische dag van de W 107 club bij. Interessante middag waarbij de revisie en mogelijkheden van de automaatbak werd uitgelegd. Wat een

Nadere informatie

1 Monumenten. 32 x tips bij Breinkrakers. Tips en uitleg naar: 32 Breinkrakers 2003 SCHUBI Lernmedien AG, Schaffhausen service@schubi.nl www.schubi.

1 Monumenten. 32 x tips bij Breinkrakers. Tips en uitleg naar: 32 Breinkrakers 2003 SCHUBI Lernmedien AG, Schaffhausen service@schubi.nl www.schubi. 1 Monumenten 1 Monumenten Afgelopen nacht heeft een onbekende dief van alle monumenten in de stad de naamborden verwijderd. Deze dief heeft ook alle parkborden meegenomen. De burgemeester heeft meteen

Nadere informatie

Indirecte aandrijving 1

Indirecte aandrijving 1 5 Indirecte aandrijving A) VERKENNINGSMOMENT 5.1 Achtergrondinformatie Een katrol of riemschijf is een wiel met een groet in de rand, waar een riem, snaar, kabel of touw doorheen loopt. Bij veel alledaagse

Nadere informatie

Waar vind je tandwielen?

Waar vind je tandwielen? Waar vind je tandwielen? Tandwielen worden in heel wat gebruiksvoorwerpen gebruikt. Spoor de leerlingen aan om op zoek te gaan naar de functie van de tandwielen; onderzoek de werking van de toestellen.

Nadere informatie

TECHNIEK project LEERLINGENBUNDEL. Jeroen De Meutter Olivier Foets Jeroen Smets

TECHNIEK project LEERLINGENBUNDEL. Jeroen De Meutter Olivier Foets Jeroen Smets TECHNIEK project LEERLINGENBUNDEL Jeroen De Meutter Olivier Foets Jeroen Smets 2 PROBLEEMSTELLING We gebruiken in ons leven enorm veel producten. Deze producten worden vaak op heel andere plaatsen gemaakt

Nadere informatie

NATUUR EN TECHNIEK VOOR HET BASISONDERWIJS KWISMEESTER KWISVRAGEN

NATUUR EN TECHNIEK VOOR HET BASISONDERWIJS KWISMEESTER KWISVRAGEN NATUUR EN TECHNIEK VOOR HET BASISONDERWIJS 6 KWISMEESTER KWISVRAGEN Thema 1 Gezondheid Les 1 Wat eet jij allemaal? Jouw lichaam heeft verschillende voedingsstoffen nodig om te kunnen leven. Voedingsstoffen

Nadere informatie

4 Directe aandrijving

4 Directe aandrijving 4 Directe aandrijving A) VERKENNINGSMOMENT 4.1 Achtergrondinformatie Een raderwerk bestaat uit een reeks getande wielen (tandwielen of kamraderen), die samenwerken om een bepaalde beweging over te brengen.

Nadere informatie

Testen en metingen op windenergie.

Testen en metingen op windenergie. Testen en metingen op windenergie. Inleiding Als we rond groene energie begonnen te denken, dan kwam windenergie als een van de meest vanzelfsprekende vormen van groene energie naar boven. De wind heeft

Nadere informatie

Reis door het zonnestelsel

Reis door het zonnestelsel Reis door het zonnestelsel GROEP 7-8 61 70 minuten 1, 23, 32 en 46 De leerling: weet dat de afstanden tussen de planeten heel groot zijn kan zich een voorstelling maken van de afstand van de aarde tot

Nadere informatie

Fietsparadox Fietsen is een alledaagse activiteit. Desalniettemin zijn er redenen genoeg om het bewegen van een fiets nader te onderzoeken.

Fietsparadox Fietsen is een alledaagse activiteit. Desalniettemin zijn er redenen genoeg om het bewegen van een fiets nader te onderzoeken. Charles Mathy Fietsen is een alledaagse activiteit. Desalniettemin zijn er redenen genoeg om het bewegen van een fiets nader te onderzoeken. Natuurkunde is uit, het aantal studenten neemt af. En natuurkunde

Nadere informatie

4.1 Negatieve getallen vermenigvuldigen [1]

4.1 Negatieve getallen vermenigvuldigen [1] 4.1 Negatieve getallen vermenigvuldigen [1] Voorbeeld 1: 5 x 3 = 15 (3 + 3 + 3 + 3 + 3 = 15) Voorbeeld 2: 5 x -3 = -15 (-3 +-3 +-3 +-3 +-3 = -3-3 -3-3 -3 = -15) Voorbeeld 3: -5 x 3 = -15 Afspraak: In plaats

Nadere informatie

Draaiend Huis Hasseltrotonde Tilburg

Draaiend Huis Hasseltrotonde Tilburg Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres Labine Coskun 19 May 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/76275 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein. Wikiwijsleermiddelenplein

Nadere informatie

Hoe kunnen treinen op wind rijden? Les in de Groene Top Trein

Hoe kunnen treinen op wind rijden? Les in de Groene Top Trein ctie produ Hoe kunnen treinen op wind rijden? Les in de Groene Top Trein lesboekje02.indd 1 20-11-2015 13:20 Welkom in de Groene Top Trein! Het gaat deze trein voor de wind, want deze trein rijdt op wind.

Nadere informatie

Naut. Natuur en techniek WERKBOEK

Naut. Natuur en techniek WERKBOEK 5 Naut Natuur en techniek WERKBOEK 5 Naut Natuur en techniek WERKBOEK Leerlijnen: Ruud Emous Auteurs: Marc Terhorst, Wendy Dannenburg Eindredacteur: Marijke van Ooijen Verhalen: Sjoerd en Margje Kuyper

Nadere informatie

Routeboekje. bij Rekenrijk. Groep 7 Blok 6. Van...

Routeboekje. bij Rekenrijk. Groep 7 Blok 6. Van... Routeboekje bij Rekenrijk Groep 7 Blok 6 Van... Groep 7 Blok 6 Les 1 Leerkrachtgebonden LB 7a 142 1 Hoeveel bussen? meedoen LB 7a 142 2 Reken uit - LB 7a 142 3 Reken uit maken LB 7a 143 4 Schat eerst,

Nadere informatie

Werking van de koppeling in het kort en het wegrijden.

Werking van de koppeling in het kort en het wegrijden. Auteursrechtinformatie Dit document is bedoeld voor eigen gebruik. In het algemeen geldt dat enig ander gebruik, daaronder begrepen het verveelvoudigen, verspreiden, verzenden, herpubliceren, vertonen

Nadere informatie

We gaan een auto bouwen waar ook wedstrijden mee gehouden worden! Wil jij weten hoe? Kijk maar snel!

We gaan een auto bouwen waar ook wedstrijden mee gehouden worden! Wil jij weten hoe? Kijk maar snel! We gaan een auto bouwen waar ook wedstrijden mee gehouden worden! Wil jij weten hoe? Kijk maar snel! We gaan de auto maken met een muizenval als aandrijving! Zo ziet die van mij eruit: Als we zelf zo n

Nadere informatie

Examen HAVO. wiskunde B. tijdvak 2 woensdag 23 juni 13.30-16.30 uur. Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage.

Examen HAVO. wiskunde B. tijdvak 2 woensdag 23 juni 13.30-16.30 uur. Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage. Examen HVO 00 tijdvak woensdag 3 juni 3.30-6.30 uur wiskunde B Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 9 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 80 punten te behalen. Voor elk vraagnummer

Nadere informatie

Stadsfietsen trappen te zwaar

Stadsfietsen trappen te zwaar Stadsfietsen trappen te zwaar Veel fietsers in de stad komen nauwelijks vooruit. Ze ploeteren voort op een slecht rijdende fiets. En ook gloednieuwe fietsen trappen direct uit de winkel trappen soms al

Nadere informatie

De fietstocht. Wat kan je op voorhand doen zodat de fietstocht vlekkeloos verloopt?

De fietstocht. Wat kan je op voorhand doen zodat de fietstocht vlekkeloos verloopt? NAAM: KLAS: De fietstocht Binnenkort ga je een grote fietstocht organiseren met je beste vrienden. Jullie gaan via verschillende dorpen door bossen en velden rijden. Kortom een hele dag vol fietsplezier!!

Nadere informatie

Elektronica. Opdracht. Materiaal

Elektronica. Opdracht. Materiaal Elektronica 1. Test de elektrische geleidbaarheid van de verschillende aanwezige materialen (karton, koperdraad, aluminium, water,...) door het materiaal vast te klemmen. Schets dit op een grafiek (lichtintensiteit

Nadere informatie

Alles in de wind. Over windenergie. Hoe werkt een windturbine? Tandwielkast vroeger en nu. Direct Drive

Alles in de wind. Over windenergie. Hoe werkt een windturbine? Tandwielkast vroeger en nu. Direct Drive Hoe werkt een windturbine? Het basisprincipe is eenvoudig. De rotorbladen (wieken) zitten gemonteerd op een as. Als het waait draaien de rotorbladen en gaat de as draaien. De as laat vervolgens een generator

Nadere informatie

Elektronica. Opdracht. Materiaal

Elektronica. Opdracht. Materiaal Elektronica 1. Test de elektrische geleidbaarheid van de verschillende aanwezige materialen (karton, koperdraad, aluminium, water,...) door het materiaal vast te klemmen. Schets dit op een grafiek (lichtintensiteit

Nadere informatie

Vermogen snelheid van de NXT

Vermogen snelheid van de NXT Vermogen snelheid van de NXT Inleiding In deze meting gaan we op zoek naar een duidelijk verband tussen de vermogens die je kunt instellen op de LEGO NXT en de snelheid van het standaardwagentje uit het

Nadere informatie

Techniek 1. inkijkexemplaar

Techniek 1. inkijkexemplaar 1 Haal alles uit je fiets Naam: Klas: Nr.: _ Samengewerkt met: Dossier 1: Stel je fiets samen Datum Blz. 1. Probleemstelling 5 2. Ontwerp 6 2.1. Mijn fiets 6 2.2. Soorten fietsen 7 2.3. Fietsonderdelen

Nadere informatie

Thema: Verhoudingstabellen vmbo-kgt12

Thema: Verhoudingstabellen vmbo-kgt12 Auteur VO-content Laatst gewijzigd 11 August 2016 Licentie CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie Webadres http://maken.wikiwijs.nl/57082 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

Fig. 2. Fig. 1 5 4,5 4 3,5 3 2,5 2 1,5 U (V) 0,5. -20 0 20 40 60 80 100 temperatuur ( C)

Fig. 2. Fig. 1 5 4,5 4 3,5 3 2,5 2 1,5 U (V) 0,5. -20 0 20 40 60 80 100 temperatuur ( C) Deze opgaven en uitwerkingen vind je op https://www.itslearning.com en op www.agtijmensen.nl Wat je moet weten en kunnen gebruiken: Zie het boekje Systeembord.. Eigenschappen van de invoer-elementen (sensor,

Nadere informatie

Theoretische toets - WerkPortfolio Mijn Fiets Antwoorden

Theoretische toets - WerkPortfolio Mijn Fiets Antwoorden Je naam Je klas De datum Vraag 1: Waarom moet je regelmatig banden oppompen? In vraag 1 is één antwoord goed. Een fiets met harde banden fietst lichter. Je hoeft, als je regelmatig de banden oppompt, niet

Nadere informatie

Wat is een Trikke? +32 474 567 562

Wat is een Trikke? +32 474 567 562 fitenfun@skynet.be www.fitenfun.be +32 474 567 562 Wat is een Trikke? Je gaat vooruit zonder te trappen of te steppen...je moet slingeren? Wat is dat een Trikke? Trikke is simpel gezegd een 3-wieler zonder

Nadere informatie

Breuken met letters WISNET-HBO. update juli 2013

Breuken met letters WISNET-HBO. update juli 2013 Breuken met letters WISNET-HBO update juli 2013 De bedoeling van deze les is het repeteren met pen en papier van het werken met breuken. Steeds wordt bij gebruik van letters verondersteld dat de noemers

Nadere informatie

Het gebruik van het opmeettoestel en het bepalen van morfologische uitzonderingen.

Het gebruik van het opmeettoestel en het bepalen van morfologische uitzonderingen. Het gebruik van het opmeettoestel en het bepalen van morfologische uitzonderingen. UCI Fietsmetingen Het kennen van de afmetingen van de fiets is nog steeds noodzakelijk. Het opmeettoestel is enkel een

Nadere informatie

OPSTELLEN VAN HET PARCOURS DE OEFENINGEN TIPS OM AAN DE SLAG TE GAAN. oefening 4: slalom. oefening 5: over de schouder kijken.

OPSTELLEN VAN HET PARCOURS DE OEFENINGEN TIPS OM AAN DE SLAG TE GAAN. oefening 4: slalom. oefening 5: over de schouder kijken. - OPSTELLEN VAN HET PARCOURS Om zelfzeker in het zadel te zitten moet de fietser een aantal vaardigheden onder de knie hebben. De fietsbehendigheidskoffer kan ingezet worden om vaardigheden zoals stuurkunst

Nadere informatie

Overstapprogramma 6-7

Overstapprogramma 6-7 Overstapprogramma - Cijferend optellen 9 Verdeel het getal. Het getal 8 kun je verdelen in: duizendtallen honderdtallen tientallen eenheden D H T E 8 D H T E 8 = 8 9 9 9 = = = = Zet de getallen goed onder

Nadere informatie

voorbeeld Zonnewagen Aantekeningen voor de leerkracht

voorbeeld Zonnewagen Aantekeningen voor de leerkracht Wetenschap Energie omzetting Energie overbrenging Krachten en beweging Wetenschappelijk onderzoek Design en technologie Verbeteringen door technisch design Onderdelen aan elkaar monteren Evalueren Mechanismen

Nadere informatie

Arbeid, vermogen en rendement

Arbeid, vermogen en rendement Arbeid, vermogen en rendement Formules Arbeid Arbeid is een maat van het werk dat geleverd wordt door een krachtbron om een voorwerp te verplaatsen. Als een kracht een verplaatsing tot gevolg heeft dan

Nadere informatie

Wat betekenen de getallen? Samen bespreken. Kies uit kilometer, meter, decimeter of centimeter.

Wat betekenen de getallen? Samen bespreken. Kies uit kilometer, meter, decimeter of centimeter. 70 blok 5 les 23 C 1 Wat betekenen de getallen? Samen bespreken. 10 20 30 40 50 60 70 80 90 100 60 981 540 C 2 Welke maten horen erbij? Samen bespreken. Kies uit kilometer, meter, decimeter of centimeter.

Nadere informatie

Tekst lezen en vragen stellen

Tekst lezen en vragen stellen Tekst lezen en vragen stellen 1. Om een tekst goed te begrijpen is het erg belangrijk om een tekst actief te lezen. In de uitleg lees je hoe je dat moet doen. Als je actief leest, dan: - controleer je

Nadere informatie

Tentamen Octrooigemachtigden

Tentamen Octrooigemachtigden Tentamen Octrooigemachtigden Tentamen Verdedigen van een octrooiaanvrage (deel B) elektrotechniek/werktuigkunde 6 oktober 14 13.4 17.4 uur 1 TENTAMENOPGAVE VERDEDIGEN VAN EEN OCTROOIAANVRAGE (B) E/W 14

Nadere informatie

techniek Motor en as LEGO O P D R A C H T Maak het programma van rechtsboven na, op het open stuk van het scherm.

techniek Motor en as LEGO O P D R A C H T Maak het programma van rechtsboven na, op het open stuk van het scherm. Motor en as 1 Maak het programma van rechtsboven na, op het open stuk van het scherm. Sleep het startblokje en motor rechtsom tegen elkaar. Als je een fout maakt, dan kan je een blokje ook weer terugslepen

Nadere informatie

Schoolexamen 5 havo Wiskunde B

Schoolexamen 5 havo Wiskunde B Schoolexamen 5 havo Wiskunde B Dinsdag 14 januari 2014 8:30-10:30 docenten koo, vri Dit examen bestaat uit 20 vragen Er is zijn 2 uitwerkbijlagen (één vel) Geef steeds al je berekeningen en overwegingen.

Nadere informatie

Uiterlijke kenmerken 1 / 2e graad

Uiterlijke kenmerken 1 / 2e graad Zoek de zwaluw Uiterlijke kenmerken 1 / 2e graad Elke vogel ziet er anders uit. Niet alleen de kleuren, maar ook de vorm! Schrijf bij elke vogel de juiste naam. De boerenzwaluw in kleur Uiterlijke kenmerken

Nadere informatie

Van Raam maakt mensen mobiel TANDEMS

Van Raam maakt mensen mobiel TANDEMS Van Raam maakt mensen mobiel TANDEMS Tandem Twinny Samen genieten van een dagje erop uit kan met de Twinny. Deze fiets is een Nederlands kwaliteitsprodukt. Makkelijk op- en afstappen door de ruime, lage

Nadere informatie

krukas of as) waar de kracht de machine ingaat.

krukas of as) waar de kracht de machine ingaat. We hebben geprobeerd om de woordenlijst zo begrijpelijk mogelijk te maken zonder ingewikkelde vergelijkingen en lange verklaringen. Voor een gedetailleerder beeld van ingewikkelde begrippen als Kracht,

Nadere informatie

Rekentijger - Groep 6 Tips bij werkboekje A

Rekentijger - Groep 6 Tips bij werkboekje A Rekentijger - Groep 6 Tips bij werkboekje A Puzzelvierkanten Werkblad 1 Vierkant linksboven Zoek eerst uit hoeveel één hartje waard is. Daarna kun je ook berekenen hoeveel een rondje waard is. Vierkant

Nadere informatie

Rekentijger - Groep 7 Tips bij werkboekje A

Rekentijger - Groep 7 Tips bij werkboekje A Rekentijger - Groep 7 Tips bij werkboekje A Omtrek en oppervlakte (1) Werkblad 1 Van een rechthoek die mooi in het rooster past zijn lengte en breedte hele getallen. Lengte en breedte zijn samen gelijk

Nadere informatie

Jeugd Verkeerskrant 1

Jeugd Verkeerskrant 1 Jeugd Verkeerskrant 1 Wat weet jij al? Een uitgave van Veilig Verkeer Nederland, schooljaar 2016-2017 groep 7/8 Hoe doe jij het? a. Hierboven zie je een foto van een druk kruispunt in Vietnam. Durf jij

Nadere informatie

Santos algemeen - Uitgave oktober 2014. zijn Santos

Santos algemeen - Uitgave oktober 2014. zijn Santos antos algemeen - Uitgave oktober 2014 zijn antos Custombuilt Wij van antos willen graag de beste fiets bouwen, voor jou. Daarom bouwen we voor iedereen een unieke fiets; Custombuilt. Voordat we gaan bouwen,

Nadere informatie

MENS & NATUUR. Inleiding

MENS & NATUUR. Inleiding MENS & NATUUR THEMA BEWEGINGEN EN OVERBRENGINGEN WERKBLAD SNELHEID Inleiding Emiel komt op de fiets naar school. Als hij begint te fietsen, wordt zijn snelheid steeds groter. Hij moet even op gang komen.

Nadere informatie

2 REKENEN MET BREUKEN 3. 2.3 Optellen van breuken 6. 2.5 Aftrekken van breuken 9. 2.7 Vermenigvuldigen van breuken 11. 2.9 Delen van breuken 13

2 REKENEN MET BREUKEN 3. 2.3 Optellen van breuken 6. 2.5 Aftrekken van breuken 9. 2.7 Vermenigvuldigen van breuken 11. 2.9 Delen van breuken 13 REKENEN MET BREUKEN. De breuk. Opgaven. Optellen van breuken 6. Opgaven 8. Aftrekken van breuken 9.6 Opgaven 9.7 Vermenigvuldigen van breuken.8 Opgaven.9 Delen van breuken.0 Opgaven. Een deel van een deel.

Nadere informatie

Producent van de gemaksfiets

Producent van de gemaksfiets Fietsen op maat van Lintech Inhoudsopgave Fietsen met lage instap 04 Classic 04 Suelo 04 Elektrische fietsen 05 Classic E Drive 05 Suelo E Drive 05 LINbike driewielers 06 De speciale fietsen van Lintech

Nadere informatie

Thema: Omtrek en oppervlakte vmbo-kgt12

Thema: Omtrek en oppervlakte vmbo-kgt12 Auteur VO-content Laatst gewijzigd 20 May 2016 Licentie CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie Webadres http://maken.wikiwijs.nl/57126 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

Wortel en Machten vmbo-kgt34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Wortel en Machten vmbo-kgt34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 12 April 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/74200 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein. Wikiwijsleermiddelenplein

Nadere informatie

DE GROETEN VAN DE VERSNELLINGSBAK!

DE GROETEN VAN DE VERSNELLINGSBAK! DE GROETEN VAN DE VERSNELLINGSBAK! Oorspronkelijke titel: Gruss vom Getriebe. Overgenomen met toestemming van de auteur. Daniël Eberli, eigenaar van een 15-Six Familiale, is actief lid van de Zwitserse

Nadere informatie

Hoe vliegt een waterraket? Werkblad Do It 8.2. Datum

Hoe vliegt een waterraket? Werkblad Do It 8.2. Datum Klas Voor/achternaam: Voor/achternaam: Hoe vliegt een waterraket? Datum Afspraak: - Inleveren via N@Tschool bereikbaar via www.orionelo.nl - Te laat inleveren heeft invloed op je punt - Telt mee als PW-punt

Nadere informatie

rekentrainer jaargroep 7 Fietsen op Terschelling. Teken en vul in. Zwijsen naam: reken-wiskundemethode voor het basisonderwijs

rekentrainer jaargroep 7 Fietsen op Terschelling. Teken en vul in. Zwijsen naam: reken-wiskundemethode voor het basisonderwijs Zwijsen jaargroep 7 naam: reken-wiskundemethode voor het basisonderwijs Waar staat deze paddenstoel ongeveer? Teken op de kaart. Welke afstand of welke route fietsen de kinderen? naam route afstand Janna

Nadere informatie

Powerpack. gebruikshandleiding

Powerpack. gebruikshandleiding Powerpack gebruikshandleiding 1 INHOUDSOPGAVE 1. Inleiding De RMA powerpack is een hulpmiddel voor de begeleiding. Het vergemakkelijkt het duwen van een rolstoel gebruiker. De hulpmotor is niet ontworpen

Nadere informatie

Wiskunde: de cirkel. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Wiskunde: de cirkel. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres bas ghijssen 29 June 2014 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/51039 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein. Wikiwijsleermiddelenplein

Nadere informatie

1.1 Hoe branden de lampen?

1.1 Hoe branden de lampen? 1.1 Hoe branden de lampen? In deze eerste opdracht ga je aan de slag met parallel- en serieschakelingen. De auto op de tekening heeft vier lampen met elk twee contactpunten, een accu en een contactsleutel

Nadere informatie

Floo handleiding voor de (beginnende) racefiets(t)er

Floo handleiding voor de (beginnende) racefiets(t)er Floo handleiding voor de (beginnende) racefiets(t)er - Bochten / sturen - Remmen - Schakelen Onderwerpen: - Klimmen / dalen - In groep rijden - Basis reparaties - Afstellen van de fiets - Wat mee te nemen?

Nadere informatie

Rekenkundige rijen. WISNET-HBO update aug. 2013

Rekenkundige rijen. WISNET-HBO update aug. 2013 Rekenkundige rijen WISNET-HBO update aug. 2013 1 Inleiding Een rij (sequtentie) is een serie getallen achter elkaar opgeschreven met komma's ertussen. Ieder getal in zo'n rij noemen we een term. Het is

Nadere informatie

Rekentijger - Groep 4 Tips bij werkboekje A

Rekentijger - Groep 4 Tips bij werkboekje A Rekentijger - Groep 4 Tips bij werkboekje A Maak de getallen Werkblad 1 Werk van links naar rechts. Gebruik de uitkomst van elke som opnieuw. Kleursudoku Werkblad 2 Begin met de rij of kolom met de meeste

Nadere informatie

Werkblad: Gedrag van kippen

Werkblad: Gedrag van kippen Werkblad: Gedrag van kippen Wat ga je doen? Je gaat het gedrag van kippen bekijken als ze in groepen bij elkaar lopen op een stadsboerderij. Wat is het doel? Deel I. Onderzoeken hoe kippen zich gedragen.

Nadere informatie

Veegmachine. Notities voor de leerkracht. Wetenschap Afstanden meten Wrijving Wetenschappelijk onderzoek

Veegmachine. Notities voor de leerkracht. Wetenschap Afstanden meten Wrijving Wetenschappelijk onderzoek Notities voor de leerkracht Veegmachine Wetenschap Afstanden meten Wrijving Wetenschappelijk onderzoek Design en technologie Mechanismen gebruiken kegelwielen, versnellende overbrenging, katrollen Testen,

Nadere informatie

Bij de volgende vragen Bij een regelmatige veelhoek kun je het gemakkelijkst eerst de buitenhoeken berekenen en daarna pas de binnenhoeken.

Bij de volgende vragen Bij een regelmatige veelhoek kun je het gemakkelijkst eerst de buitenhoeken berekenen en daarna pas de binnenhoeken. Rood-wit-blauw werkblad 1 Bij het hele werkblad: Alle rode getallen zijn deelbaar door hetzelfde getal. Elk wit getal is gelijk aan een rood getal + 1, elk blauw getal aan een rood getal + 2 Russisch vermenigvuldigen

Nadere informatie

Schema Sprint-triatlon (1/8 triatlon)

Schema Sprint-triatlon (1/8 triatlon) Schema Sprint-triatlon (1/8 triatlon) Met de schema's voor de Sprint-triatlon proberen we je klaar stomen voor het volbrengen van een 1/8 triatlon. We gaan er vanuit dat je wel wat aan sport gedaan hebt

Nadere informatie

Naut. Natuur en techniek LESBOEK THEMA 4 LES 5

Naut. Natuur en techniek LESBOEK THEMA 4 LES 5 Naut Natuur en techniek LESBOEK THEMA 4 LES 5 5 Naut het verhaal 4 Uitvindersbloed De moeder en vader van Naut waren een week in Nederland om opa s verjaardag te vieren. Opa werd zeventig. Bigi jari, een

Nadere informatie

De Vakantiefietser. Santos algemeen - uitgave zomer 2013. S nto

De Vakantiefietser. Santos algemeen - uitgave zomer 2013. S nto Santos algemeen - uitgave zomer 2013 S nto Wat passies al niet veroorzaken Santos en Robbert Je bent fietsliefhebber - een échte - met een eigen fietswinkel, een passie en een grenzeloze ambitie. Je wilt

Nadere informatie

Thema 17: Cirkel vmbo-b12. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie.

Thema 17: Cirkel vmbo-b12. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd 24 May 2016 Licentie CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie Webadres http://maken.wikiwijs.nl/57008 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

Examen VMBO-GL en TL-COMPEX 2005

Examen VMBO-GL en TL-COMPEX 2005 Examen VMBO-GL en TL-COMPEX 2005 tijdvak 1 maandag 30 mei totale examentijd 2 uur NATUUR- EN SCHEIKUNDE 1 CSE GL EN TL Vragen 1 tot en met 31 In dit deel van het examen staan de vragen waarbij de computer

Nadere informatie

Kangoeroewedstrijd editie Koala: jaargang 2012, probleem 1. c Vlaamse Wiskunde Olympiade vzw

Kangoeroewedstrijd editie Koala: jaargang 2012, probleem 1. c Vlaamse Wiskunde Olympiade vzw . onderbroeken 4 wasknijpers 4 onderbroeken 5 wasknijpers 5 onderbroeken 6 wasknijpers Papa heeft dus telkens wasknijper meer nodig dan er onderbroeken zijn. In totaal heeft papa voor 9 onderbroeken dus

Nadere informatie

1.3 Rekenen met pijlen

1.3 Rekenen met pijlen 14 Getallen 1.3 Rekenen met pijlen 1.3.1 Het optellen van pijlen Jeweetnuwatdegetallenlijnisendat0nochpositiefnochnegatiefis. Wezullen nu een soort rekenen met pijlen gaan invoeren. We spreken af dat bij

Nadere informatie

juni 2014 vanaf 4 jaar De wieken van de molen tekst: Marian van Gog muziek: Ton Kerkhof

juni 2014 vanaf 4 jaar De wieken van de molen tekst: Marian van Gog muziek: Ton Kerkhof juni 2014 vanaf 4 jaar tekst: Marian van Gog muziek: Ton Kerkhof Refrein: gaan rond en rond. Een grote boog naar boven, dan weer naar de grond. Kijk eens hoe ze draaien, al-le vier. Het lijkt alsof ze

Nadere informatie

Ecovale. Chiocciola. presenteert. Fiets met elektronische trapondersteuning

Ecovale. Chiocciola. presenteert. Fiets met elektronische trapondersteuning Ecovale presenteert Chiocciola Fiets met elektronische trapondersteuning Chiocciola is een ebike met elektrische trapondersteuning waarmee u makkelijk en comfortabel kan fietsen. Het is ideaal en plezierig

Nadere informatie

Excel. Inleiding. Het meest gebruikte spreadsheet programma is Excel.

Excel. Inleiding. Het meest gebruikte spreadsheet programma is Excel. Excel Inleiding Het woord computer betekent zoiets als rekenmachine. Daarmee is is eigenlijk aangegeven wat een computer doet. Het is een ingewikkelde rekenmachine. Zelf voor tekstverwerken moet hij rekenen.

Nadere informatie

Naam Klas: Repetitie trillingen en geluid HAVO ( 1 t/m 6)

Naam Klas: Repetitie trillingen en geluid HAVO ( 1 t/m 6) Naam Klas: Repetitie trillingen en geluid HAVO ( 1 t/m 6) Vraag 1 Een luidspreker en een microfoon zijn in principe op dezelfde manier opgebouwd. Alleen werken ze in omgekeerde richting. Wat bij een luidspreker

Nadere informatie

2003 De Wageningse Methode. Foto s De Wageningse Methode. Druk/Verkoop Tamminga bv, Postbus 176, 6920 AD Duiven

2003 De Wageningse Methode. Foto s De Wageningse Methode. Druk/Verkoop Tamminga bv, Postbus 176, 6920 AD Duiven INHOUDSOPGAVE Routes in Vakhorst 1 Oppervlakte 6 Formules 9 Roosterkwartier 11 Test 15 Op de grens van Roosterkwartier en Vakhorst 16 Met negatieve getallen 18 Formules uit plaatjes 0 Zonder plaatjes Terugblik

Nadere informatie

snelheid in m/s Fig. 2

snelheid in m/s Fig. 2 Dit oefen-vt en de uitwerking vind je op Itslearning en op www.agtijmensen.nl 1. Oversteken. Een BMW nadert eenparig met 21 m/s een 53 m verder gelegen zebrapad. Ria die bij de zebra stond te wachten steekt

Nadere informatie

Leergebied: Oost Nederland. Over-

Leergebied: Oost Nederland. Over- Techniekkit: Domein: Competentie: Leergebied: Oost Nederland Over- Ontwerpen Aardrijkskunde brengingen Toepassen Reflectie 1. In Nederland hebben veel mensen een fiets. Nederland is echt een fietsland.

Nadere informatie

1.1. De auto in perspectief

1.1. De auto in perspectief 1.1. De auto in perspectief Test je ruimtelijk inzicht met deze prachtige wagen. Op de eerste tekening worden vijf onderdelen van de auto met een cijfer aangeduid. De tekeningen daaronder zijn projecties

Nadere informatie

Rollend meetwiel. Notities voor de leerkracht. Wetenschap Afstanden meten Schaalverdelingen kalibreren Wetenschappelijk onderzoek

Rollend meetwiel. Notities voor de leerkracht. Wetenschap Afstanden meten Schaalverdelingen kalibreren Wetenschappelijk onderzoek Notities voor de leerkracht Rollend meetwiel Wetenschap Afstanden meten Schaalverdelingen kalibreren Wetenschappelijk onderzoek Design en technologie Mechanismen gebruiken overbrengingsverhouding, vertragende

Nadere informatie

De automatische Versnellingsbak

De automatische Versnellingsbak De automatische Versnellingsbak Door : Blanckaert Brecht Deroo Kees Inhoudstafel 1 Inleiding 2 Rijden met een automatische versnellingsbak. 2.1 Wat is een automatische versnellingsbak? 2.2 rijsituaties

Nadere informatie

Starten, schakelen & wegrijden:

Starten, schakelen & wegrijden: Auteursrechtinformatie Dit document is bedoeld voor eigen gebruik. In het algemeen geldt dat enig ander gebruik, daaronder begrepen het verveelvoudigen, verspreiden, verzenden, herpubliceren, vertonen

Nadere informatie

SMART-finale Ronde 1: 5-keuzevragen

SMART-finale Ronde 1: 5-keuzevragen SMART-finale 2015 Ronde 1: 5-keuzevragen Ronde 1 bestaat uit 16 5-keuzevragen. Bij elke vraag is precies één van de vijf antwoorden juist. Geef op het antwoordformulier duidelijk jouw keuze aan, door per

Nadere informatie

Bijzondere verrichtingen

Bijzondere verrichtingen Bijzondere verrichtingen Zelfstandig bijzondere manoeuvres uitvoeren dmv gebruik aangeleerde bijzondere verrichtingen: omkeeropdracht d.m.v: bocht achteruit via parkeervak 3x steken halve draai parkeeropdracht:

Nadere informatie

VOORBEELDOPGAVEN PISA 2012 HOOFDONDERWERP: WISKUNDE

VOORBEELDOPGAVEN PISA 2012 HOOFDONDERWERP: WISKUNDE VOORBEELDOPGAVEN PISA 2012 HOOFDONDERWERP: WISKUNDE 1 HITPARADE In januari hebben de bands 4U2Rock en Goeroe-Kangoeroes allebei een nieuwe cd uitgebracht. In februari brachten ook de bands Helemaal Alleen

Nadere informatie

1. De afstand van onweer in kilometer bereken je door de tijd tussen bliksemflits en donder te delen door 3.

1. De afstand van onweer in kilometer bereken je door de tijd tussen bliksemflits en donder te delen door 3. Uitwerkingen practicum ontluikende algebra Vuistregels Geef de vuistregels weer met wiskundige symbolen.. De afstand van onweer in kilometer bereken je door de tijd tussen bliksemflits en donder te delen

Nadere informatie

Kopieer- en werkbladen: de reeks van Fibonacci

Kopieer- en werkbladen: de reeks van Fibonacci 1 1 3,14 4 Kopieer- en werkbladen: de reeks van Fibonacci Grote Rekendag 26 www.rekenweb.nl 71 1 1 3,14 4 72 www.rekenweb.nl Grote Rekendag 26 1 1 3,14 4 Het konijnenprobleem Een familie konijnen kan heel

Nadere informatie