1.1 De juiste versnelling

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "1.1 De juiste versnelling"

Transcriptie

1 1.1 De juiste versnelling Fietsversnellingen zijn een mooi voorbeeld van een kettingoverbrenging. De ene versnelling is ideaal om een berg op te rijden, de andere is perfect om razendsnel te sprinten. In deze opdracht zoek je zelf uit welke tandwielcombinaties bij welke versnelling horen. Neem een rode balpen en teken op de eerste figuur de ketting van een klimmende fiets. Je moet dus een tandwiel aan de pedalen verbinden met een tandwiel aan het achterwiel. Op de tweede figuur teken je met een blauwe balpen de ketting van een sprintende fiets. rondsel fig.1 kamrad rondsel fig.2 kamrad

2 1.2 Zoek de oplossing: welke riem kies je? Technische systemen bedenken en ontwikkelen, dat is een kolfje naar de hand van een rasechte ingenieur. In deze opgave is een jonge, maar verstrooide ingenieur aan het werk geweest. Hij kreeg de opdracht om een aandrijfsysteem te ontwikkelen voor de lopende band van een autofabriek. Het is een ingewikkeld systeem geworden, waarin nog één schakel ontbreekt. Twee schijven moeten immers nog verbonden worden met een riem. En hier roept de ingenieur jouw hulp in, want hij kan maar niet beslissen of hij nu een gekruiste of net geen gekruiste riem zal gebruiken. De draaizin van het eerste tandwiel is gegeven, en je ziet ook in welke richting de lopende band moet draaien. Toon jij onze ingenieur even hoe de riem moet liggen? Er worden plots flink wat meer auto s verkocht. Dus moet de band sneller draaien om aan de vraag te kunnen voldoen. Dat kan door tandwiel A te vervangen. Maar kies je dan voor een groter of voor een kleiner tandwiel? Kies je voor tandwiel 1 of voor tandwiel 2?

3 1.3 Tanden tellen In de derde opdracht bereken je zelf de overbrenging van je fietsversnelling. Daar heb je maar één ding voor nodig... je fiets. Zet je fiets ondersteboven, op zadel en stuur. Draai je trappers precies één keer rond. Hoeveel keer is het achterwiel rondgedraaid? (Om makkelijker te tellen, kan je met krijt een streepje op je band en op het spatbord zetten.) Schrijf dat getal even op. Tel nu het aantal tanden van het voorste tandwiel en van het achterste tandwiel. Als je die twee getallen door elkaar deelt, bekom je... het getal dat je net hebt opgeschreven. De overbrenging van een fiets is dus gemakkelijk te berekenen: het aantal tanden op het voorste kamwiel delen door het aantal tanden achteraan. Leg nu even met je eigen woorden uit wat een overbrenging van 1:2 betekent. Hoeveel keer trager draait het grootste tandwiel? Aantal omwentelingen van het achterwiel: Aantal tanden vooraan (getal 1): Aantal tanden achteraan (getal 2): Getal 1 gedeeld door getal 2: Wat is een overbrenging van 1:2?

4 2.1 Hoe schakelt een windturbine? Je weet dat windturbines het best draaien bij windsnelheden tussen 40 en 48 km/u. Als de wind harder of zachter waait, zorgt een tandwielsysteem ervoor dat de aandrijfas toch op z n ideale snelheid draait. In deze opdracht pas je die kennis toe. Alle onderdelen van de werking van een windturbine zijn hieronder als icoontjes afgebeeld. Aan jou de vraag om de icoontjes in de juiste volgorde te plaatsen. Vul gewoon de letter van elk icoontje op de juiste plaats in het schema in.

5 2.2 Goed of fout? Een windturbine zet beweging om in elektrische energie. Een automotor doet het omgekeerde. Die zet energie (geleverd door de brandstof) om in beweging (van de wielen). Toch heeft ook een automotor, net als een windturbine, een ideaal toerental. Versnellingen, tandwielen dus, zorgen ervoor dat de motor dat toerental kan aanhouden, terwijl de wielen toch sneller of trager gaan draaien. Die tandwielen zitten verzameld in de versnellingsbak. Je krijgt hier vier beweringen over de versnellingsbak voorgeschoteld. Zijn die goed of fout? Op de tussenas zit bij de vijfde versnelling een groter tandwiel dan bij de eerste versnelling. De achteruitversnelling heeft een extra tandwiel om de snelheid te verlagen. Als je schakelt zonder te ontkoppelen, hoor je een hoop gekraak. Dat gekraak wordt veroorzaakt door de schakelmof. Je kan een auto zonder problemen in achteruit schakelen terwijl je in vijfde versnelling vooruit aan het rijden ben.

6 2.3 Tanden tellen In de derde opdracht bereken je de overbrenging van een fietsversnelling en leer je het verschil kennen tussen overbrenging en verzet. Daar heb je maar één ding voor nodig: je fiets. Zet je fiets ondersteboven, op zadel en stuur. Draai je trappers precies één keer rond. Hoeveel keer is het achterwiel rondgedraaid? (Om makkelijker te tellen, kan je met krijt een streepje op je band en op het spatbord zetten.) Schrijf dat getal even op. Tel nu het aantal tanden van het voorste tandwiel en van het achterste tandwiel. Als je die twee getallen door elkaar deelt, bekom je... het getal dat je net hebt opgeschreven. Bepaal nu de omtrek van je achterwiel. Daarna kies je een versnelling waarvan je zelf het verzet berekent. Je zoekt dus het antwoord op de vraag: hoeveel meter legt mijn fiets af als ik de pedalen één keer helemaal ronddraai? Aantal omwentelingen van het achterwiel: Aantal tanden vooraan (getal 1): Aantal tanden achteraan (getal 2): Getal 1 gedeeld door getal 2: Straal fietswiel: Diameter fietswiel: Omtrek fietswiel: Verzet van fietsversnelling: Met één pedaalslag leg ik meter af.

Woord vooraf. Opdrachten. Evaluatie. Een overzicht van de eindtermen technologische opvoeding die met de opdrachten in deze lesbrief behandeld worden.

Woord vooraf. Opdrachten. Evaluatie. Een overzicht van de eindtermen technologische opvoeding die met de opdrachten in deze lesbrief behandeld worden. Woord vooraf Techniek is een prachtig huis met vele kamers. Als leerkracht technologische opvoeding bent u uitstekend geplaatst om jongeren met een technische knobbel te begeleiden op hun ontdekkingstocht

Nadere informatie

toekomstopwielen.be 1.1 Fiks de tandwieltrein

toekomstopwielen.be 1.1 Fiks de tandwieltrein 1.1 Fiks de tandwieltrein Technici gebruiken overbrengingen om een draaiende beweging van de ene as op de andere over te brengen, om een beweging van richting te veranderen of om ze te versnellen of te

Nadere informatie

OVERBRENGINGSMECHANISMEN

OVERBRENGINGSMECHANISMEN OVERBRENGINGSMECHANISMEN Woord vooraf TECHNIEK IS EEN PRACHTIG HUIS MET VELE KAMERS. U, ALS LEERKRACHT TECHNOLOGISCHE OPVOEdING, BENT UITSTEKENd GEPLAATST OM jongeren MET EEN TECHNISCHE KNOBBEL door dat

Nadere informatie

MENS & NATUUR. In een speeltuin wordt de draaimolen rondgedraaid door mensen. Op de foto is het kind de krachtbron.

MENS & NATUUR. In een speeltuin wordt de draaimolen rondgedraaid door mensen. Op de foto is het kind de krachtbron. MENS & NATUUR THEMA BEWEGINGEN EN OVERBRENGINGEN VAN ROND NAAR ROND In een speeltuin wordt de draaimolen rondgedraaid door mensen. Op de foto is het kind de krachtbron. Op de kermis doet een motor het

Nadere informatie

Techniek Technolosich

Techniek Technolosich NAAM: Techniek Technolosich KLAS: NR: DATUM: VAK: Techniek LEERKRACHT: Techniek Explora 1: Extra oefeningen overbrengingen. Info voor de leerkracht. Theoretische oefeningen op overbrengingen zijn er zeer

Nadere informatie

Schooljaar: OVERBRENGINGEN. Hoofdstuk 4.1 t/m 4.3. KLAS 1A 1B 1E 1F. Algemene Techniek H.H. Baromeo

Schooljaar: OVERBRENGINGEN. Hoofdstuk 4.1 t/m 4.3. KLAS 1A 1B 1E 1F. Algemene Techniek H.H. Baromeo Schooljaar: 2015-2016 OVERBRENGINGEN Hoofdstuk 4.1 t/m 4.3. KLAS 1A 1B 1E 1F Algemene Techniek H.H. Baromeo INHOUDSOPGAVE 4.1. Overbrengingen Bewegingen 4.2. Van Rotatie naar Rotatie Snaren, Riemen en

Nadere informatie

NAAM: DATUM: KLASNUMMER:

NAAM: DATUM: KLASNUMMER: NAAM: DATUM: KLASNUMMER: TANDWIELEN Om een voorwerp te laten bewegen hebben we een energiebron nodig. Deze bron levert dus energie waardoor er een beweging ontstaat. De energiebron kan vanalles zijn zoals

Nadere informatie

Aanwijzingen bij het gebruik van dit bestand.

Aanwijzingen bij het gebruik van dit bestand. en differentieel Inhoudsopgave Blz. 1 en differentieel Het planeetwiel-mechanisme Automatische versnelling Overeenkomsten? Blz. 2 Het differentieel Werking Vraagje Blz. 3 Porsche Cayenne Doorsnede-tekening

Nadere informatie

Overbrengingen Bart Coene OLSO1c

Overbrengingen Bart Coene OLSO1c Overbrengingen Bart Coene OLSO1c 1. Inleiding Overal om ons heen zien we (draaiende) bewegingen. Kan je ze terugvinden op de tekening? We kunnen bewegingen: Ä Versnellen en vertragen Ä Veranderen van richting

Nadere informatie

Eenparige cirkelvormige beweging

Eenparige cirkelvormige beweging Eenparige cirkelvormige beweging Inleidende proef Begrip eenparige cirkelvormige beweging (ECB) definitie Een beweging gebeurt eenparig cirkelvormig als de beweging in dezelfde zin gebeurt, op een cirkelbaan

Nadere informatie

DEEL 1 - INLEIDING WAT IS NU EEN OVERBRENGING? Welke soorten overbrengingen zijn er?

DEEL 1 - INLEIDING WAT IS NU EEN OVERBRENGING? Welke soorten overbrengingen zijn er? 2 DEEL 1 - INLEIDING Wanneer je een pretpark bezoekt zie je ze vaak Het zijn die dingen op een achtbaan die ervoor zorgen dat ons wagonnetje niet naar beneden tuimelt als we over de kop gaan. Maar ook

Nadere informatie

Generated by Foxit PDF Creator Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. BMX race fiets

Generated by Foxit PDF Creator Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. BMX race fiets BMX race fiets Koop een fiets die zo goed mogelijk bij jouw lichaam past. Dat wil zeggen dat hij niet te klein maar ook niet te groot moet zijn. Hij moet aangepast zijn voor jouw lichaamslengte en kracht.

Nadere informatie

Richtlijnen BMX fiets

Richtlijnen BMX fiets Richtlijnen BMX fiets (Let op, dit zijn richtlijnen, deze kunnen voor de één net anders zijn dan voor de ander) Alle op- of aanmerkingen of aanvullingen zijn van harte welkom! Stuur je aanvulling naar:

Nadere informatie

Wat wordt verstaan onder Overbrenging? / Wat is een Overbrenging?

Wat wordt verstaan onder Overbrenging? / Wat is een Overbrenging? TECHNIEK OVERBRENGINGEN I Hoofdstuk 4 4.1 t/m 4.3 1. Wat wordt verstaan onder Overbrenging? / Wat is een Overbrenging? Succes! 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. Wat kun je met overbrengingen allemaal doen? Vul de

Nadere informatie

Richtlijnen BMX fiets

Richtlijnen BMX fiets Richtlijnen BMX fiets (Let op, dit zijn richtlijnen, deze kunnen voor de één net anders zijn dan voor de ander) Alle op- of aanmerkingen of aanvullingen zijn van harte welkom! Stuur je aanvulling naar:

Nadere informatie

A. De verschillende (mechanische) overbrengingen

A. De verschillende (mechanische) overbrengingen PDRACHT 1 A. De verschillende (mechanische) overbrengingen Heel wat technische systemen (auto, wasmachine, fiets,) werken met mechanische systemen. pdracht 1: Verbind de 4 mechanische systemen met de juiste

Nadere informatie

In samenwerking met:

In samenwerking met: In samenwerking met: Dit boekje werd speciaal voor jou gemaakt. Je kan immers op een leuke manier, met veel proefjes en experimenten, nieuwe dingen bijleren. Misschien ontdek je wel dat je echt een kei

Nadere informatie

Fietsworkshop Opkikker 2016

Fietsworkshop Opkikker 2016 Fietsworkshop Opkikker 2016 1. Fietsonderdelen 2. Verplichte onderdelen fiets De racefiets - twee goed functionerende remmen: één op het voorwiel en één op het achterwiel De kinderfiets - één goed functionerende

Nadere informatie

EEN WEDSTRIJD CROSSFIETS.

EEN WEDSTRIJD CROSSFIETS. EEN WEDSTRIJD CROSSFIETS. We zullen iets vertellen over de grootte van je fiets en het verzet. In de eerste plaats er zijn 2 categorieën fietsen : de zgn 20 inch fietsen (wielmaat) en de 24 inch fietsen

Nadere informatie

EENVOUDIGE OVERBRENGINGEN. IN BEWEGING basis. Opdrachtfiches voor leerlingen I 4de leerjaar I Techniek & Wetenschap

EENVOUDIGE OVERBRENGINGEN. IN BEWEGING basis. Opdrachtfiches voor leerlingen I 4de leerjaar I Techniek & Wetenschap 4010 I 4de leerjaar I Techniek & Wetenschap IN BEWEGING basis EENVOUDIGE OVERBRENGINGEN INNOVATION STUDIO Opdrachtfiches voor leerlingen cover ontdektechniektalent 3-4-5-6de lj_nieuw.indd 12 25/02/16 09:35

Nadere informatie

Techniekkit: Oost Nederland. Domein: Overbrengingen. Competentie: Ontwerpen Toepassen Reflectie. Leergebied: Aardrijkskunde

Techniekkit: Oost Nederland. Domein: Overbrengingen. Competentie: Ontwerpen Toepassen Reflectie. Leergebied: Aardrijkskunde Techniekkit: Oost Nederland Domein: Overbrengingen Competentie: Ontwerpen Toepassen Reflectie Leergebied: Aardrijkskunde 1. Mensen zijn vaak onderweg. Naar school, het werk, de sportclub, opa en oma of

Nadere informatie

Overbrengingen. 1 e graad secundair onderwijs

Overbrengingen. 1 e graad secundair onderwijs Overbrengingen 1 e graad secundair onderwijs Het educatief pakket 'Overbrengingen' is een actie binnen het actieplan Wetenschapsinformatie en Innovatie. Dit actieplan is een initiatief van de Vlaamse regering.

Nadere informatie

5. Oefeningen. Opdracht 1

5. Oefeningen. Opdracht 1 5. Oefeningen Opdracht 1 Teken de draairichting met een pijl onder de volger (en het tussentandwiel). Kleur de drijver Ä Groen wanr het toerental t.o.v. de volger daalt Ä rood wanr het toerental t.o.v.

Nadere informatie

1 Monumenten. 32 x tips bij Breinkrakers. Tips en uitleg naar: 32 Breinkrakers 2003 SCHUBI Lernmedien AG, Schaffhausen service@schubi.nl www.schubi.

1 Monumenten. 32 x tips bij Breinkrakers. Tips en uitleg naar: 32 Breinkrakers 2003 SCHUBI Lernmedien AG, Schaffhausen service@schubi.nl www.schubi. 1 Monumenten 1 Monumenten Afgelopen nacht heeft een onbekende dief van alle monumenten in de stad de naamborden verwijderd. Deze dief heeft ook alle parkborden meegenomen. De burgemeester heeft meteen

Nadere informatie

Waar vind je tandwielen?

Waar vind je tandwielen? Waar vind je tandwielen? Tandwielen worden in heel wat gebruiksvoorwerpen gebruikt. Spoor de leerlingen aan om op zoek te gaan naar de functie van de tandwielen; onderzoek de werking van de toestellen.

Nadere informatie

Automaatbak Draaien en koppelen

Automaatbak Draaien en koppelen Automaatbak Draaien en koppelen Enkele weken geleden woonde ik een technische dag van de W 107 club bij. Interessante middag waarbij de revisie en mogelijkheden van de automaatbak werd uitgelegd. Wat een

Nadere informatie

Deel C. Breuken. vermenigvuldigen en delen

Deel C. Breuken. vermenigvuldigen en delen Deel C Breuken vermenigvuldigen en delen - 0 Sprongen op de getallenlijn. De sprongen op de getallenlijn zijn even groot. Schrijf passende breuken of helen bij de deelstreepjes. 0 Welk eindpunt wordt bereikt

Nadere informatie

Indirecte aandrijving 1

Indirecte aandrijving 1 5 Indirecte aandrijving A) VERKENNINGSMOMENT 5.1 Achtergrondinformatie Een katrol of riemschijf is een wiel met een groet in de rand, waar een riem, snaar, kabel of touw doorheen loopt. Bij veel alledaagse

Nadere informatie

Transmissietechniek in motorvoertuigen (2)

Transmissietechniek in motorvoertuigen (2) Transmissietechniek in motorvoertuigen (2) E. Gernaat (ISBN 978-90-79302-02-4) 1 Klassieke handgeschakelde versnellingsbakken 1.1 Constantmesh versnellingsbakken Bij de handgeschakelde versnellingsbak

Nadere informatie

TECHNIEK project LEERLINGENBUNDEL. Jeroen De Meutter Olivier Foets Jeroen Smets

TECHNIEK project LEERLINGENBUNDEL. Jeroen De Meutter Olivier Foets Jeroen Smets TECHNIEK project LEERLINGENBUNDEL Jeroen De Meutter Olivier Foets Jeroen Smets 2 PROBLEEMSTELLING We gebruiken in ons leven enorm veel producten. Deze producten worden vaak op heel andere plaatsen gemaakt

Nadere informatie

Reis door het zonnestelsel

Reis door het zonnestelsel Reis door het zonnestelsel GROEP 7-8 61 70 minuten 1, 23, 32 en 46 De leerling: weet dat de afstanden tussen de planeten heel groot zijn kan zich een voorstelling maken van de afstand van de aarde tot

Nadere informatie

Werking van de koppeling in het kort en het wegrijden.

Werking van de koppeling in het kort en het wegrijden. Auteursrechtinformatie Dit document is bedoeld voor eigen gebruik. In het algemeen geldt dat enig ander gebruik, daaronder begrepen het verveelvoudigen, verspreiden, verzenden, herpubliceren, vertonen

Nadere informatie

Trillingen en geluid wiskundig

Trillingen en geluid wiskundig Trillingen en geluid wiskundig 1 De sinus van een hoek 2 Radialen 3 Uitwijking van een harmonische trilling 4 Macht en logaritme 5 Geluidsniveau en amplitude 1 De sinus van een hoek Sinus van een hoek

Nadere informatie

4 Directe aandrijving

4 Directe aandrijving 4 Directe aandrijving A) VERKENNINGSMOMENT 4.1 Achtergrondinformatie Een raderwerk bestaat uit een reeks getande wielen (tandwielen of kamraderen), die samenwerken om een bepaalde beweging over te brengen.

Nadere informatie

Testen en metingen op windenergie.

Testen en metingen op windenergie. Testen en metingen op windenergie. Inleiding Als we rond groene energie begonnen te denken, dan kwam windenergie als een van de meest vanzelfsprekende vormen van groene energie naar boven. De wind heeft

Nadere informatie

Hoe kunnen treinen op wind rijden? Les in de Groene Top Trein

Hoe kunnen treinen op wind rijden? Les in de Groene Top Trein ctie produ Hoe kunnen treinen op wind rijden? Les in de Groene Top Trein lesboekje02.indd 1 20-11-2015 13:20 Welkom in de Groene Top Trein! Het gaat deze trein voor de wind, want deze trein rijdt op wind.

Nadere informatie

NATUUR EN TECHNIEK VOOR HET BASISONDERWIJS KWISMEESTER KWISVRAGEN

NATUUR EN TECHNIEK VOOR HET BASISONDERWIJS KWISMEESTER KWISVRAGEN NATUUR EN TECHNIEK VOOR HET BASISONDERWIJS 6 KWISMEESTER KWISVRAGEN Thema 1 Gezondheid Les 1 Wat eet jij allemaal? Jouw lichaam heeft verschillende voedingsstoffen nodig om te kunnen leven. Voedingsstoffen

Nadere informatie

4.1 Negatieve getallen vermenigvuldigen [1]

4.1 Negatieve getallen vermenigvuldigen [1] 4.1 Negatieve getallen vermenigvuldigen [1] Voorbeeld 1: 5 x 3 = 15 (3 + 3 + 3 + 3 + 3 = 15) Voorbeeld 2: 5 x -3 = -15 (-3 +-3 +-3 +-3 +-3 = -3-3 -3-3 -3 = -15) Voorbeeld 3: -5 x 3 = -15 Afspraak: In plaats

Nadere informatie

Educatief pakket. Breng TECHNIEK over. Een introductie tot vier mechanische overbrengingen

Educatief pakket. Breng TECHNIEK over. Een introductie tot vier mechanische overbrengingen Educatief pakket Breng TECHNIEK over Een introductie tot vier mechanische overbrengingen Colofon Dit educatief pakket werd gerealiseerd door Technopolis, het Vlaamse doe-centrum voor wetenschap en technologie

Nadere informatie

Opdracht 1. deel 1 Op zoek naar de stroombron. Op zoek naar de stroombron. Op zoek naar de stroombron Op zoek naar de stroombron

Opdracht 1. deel 1 Op zoek naar de stroombron. Op zoek naar de stroombron. Op zoek naar de stroombron Op zoek naar de stroombron deel 1 Op Op zoek zoek naar naar de de stroombron stroombron Opdracht 1 Bekijk aandachtig de volgende voorwerpen of apparaten en de situatie waarin ze zich bevinden. Als je goed kijkt, zie je dat er in

Nadere informatie

Naut. Natuur en techniek WERKBOEK

Naut. Natuur en techniek WERKBOEK 5 Naut Natuur en techniek WERKBOEK 5 Naut Natuur en techniek WERKBOEK Leerlijnen: Ruud Emous Auteurs: Marc Terhorst, Wendy Dannenburg Eindredacteur: Marijke van Ooijen Verhalen: Sjoerd en Margje Kuyper

Nadere informatie

Draaiend Huis Hasseltrotonde Tilburg

Draaiend Huis Hasseltrotonde Tilburg Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres Labine Coskun 19 May 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/76275 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein. Wikiwijsleermiddelenplein

Nadere informatie

Fietsparadox Fietsen is een alledaagse activiteit. Desalniettemin zijn er redenen genoeg om het bewegen van een fiets nader te onderzoeken.

Fietsparadox Fietsen is een alledaagse activiteit. Desalniettemin zijn er redenen genoeg om het bewegen van een fiets nader te onderzoeken. Charles Mathy Fietsen is een alledaagse activiteit. Desalniettemin zijn er redenen genoeg om het bewegen van een fiets nader te onderzoeken. Natuurkunde is uit, het aantal studenten neemt af. En natuurkunde

Nadere informatie

Bijlage 1: Achtergrondinformatie technische principes: Deze technieken gaan de leerlingen in episode 2 / activiteit 2 onderzoeken:

Bijlage 1: Achtergrondinformatie technische principes: Deze technieken gaan de leerlingen in episode 2 / activiteit 2 onderzoeken: Bijlagen: Bijlage 1: Achtergrondinformatie technische principes: Deze technieken gaan de leerlingen in episode 2 / activiteit 2 onderzoeken: A: Het hefboomprincipe een hefboom is een krachtversterker.

Nadere informatie

We gaan een auto bouwen waar ook wedstrijden mee gehouden worden! Wil jij weten hoe? Kijk maar snel!

We gaan een auto bouwen waar ook wedstrijden mee gehouden worden! Wil jij weten hoe? Kijk maar snel! We gaan een auto bouwen waar ook wedstrijden mee gehouden worden! Wil jij weten hoe? Kijk maar snel! We gaan de auto maken met een muizenval als aandrijving! Zo ziet die van mij eruit: Als we zelf zo n

Nadere informatie

Deel A. Breuken vergelijken

Deel A. Breuken vergelijken Deel A Breuken vergelijken - - 0 Breuken en brokken (). Kleur van elke figuur deel. Doe het zo nauwkeurig mogelijk.. Kleur van elke figuur deel. Doe het telkens anders.. Kleur steeds het deel dat is aangegeven.

Nadere informatie

Spinners. Veel plezier! Juf Els en juf Anke

Spinners. Veel plezier! Juf Els en juf Anke Spinners Een nieuwe rage: spinners! Heb jij ze al gespot in jouw klas? Vervelend, al dat speelgoed op school, of handig! spinners in de klas, daar kun je leuke, leerzame activiteiten mee doen! Wij bedachten

Nadere informatie

Routeboekje. bij Rekenrijk. Groep 7 Blok 6. Van...

Routeboekje. bij Rekenrijk. Groep 7 Blok 6. Van... Routeboekje bij Rekenrijk Groep 7 Blok 6 Van... Groep 7 Blok 6 Les 1 Leerkrachtgebonden LB 7a 142 1 Hoeveel bussen? meedoen LB 7a 142 2 Reken uit - LB 7a 142 3 Reken uit maken LB 7a 143 4 Schat eerst,

Nadere informatie

OVERBRENGINGEN II Hoofdstuk 4.5 t/m 4.10

OVERBRENGINGEN II Hoofdstuk 4.5 t/m 4.10 Schooljaar: 2015-2016 OVERBRENGINGEN II Hoofdstuk 4.5 t/m 4.10 KLAS 1A 1B 1C 1D 1E 1F Algemene Techniek H.H. Baromeo INHOUDSOPGAVE Inleiding 4.5. Van Rotatie naar Translatie 4.6. Van Translatie naar Rotatie

Nadere informatie

Het planetaire tandwielstelsel

Het planetaire tandwielstelsel Het planetaire tandwielstelsel Het doel van deze opdracht is om op een grafische manier de overbrengingsverhouding van een eenvoudig tandwielstelsel te bepalen. ===================================================================

Nadere informatie

Toets gecijferdheid maart 2004

Toets gecijferdheid maart 2004 Toets gecijferdheid maart 2004 Naam: Datum: Klas: score cijfer Algemene aanwijzingen: - Noteer alle berekeningen en oplossingen in dit boekje - Blijf niet te lang zoeken naar een oplossing - Denk aan de

Nadere informatie

De moord op ons Neroke

De moord op ons Neroke De moord op ons Neroke Door wie, waarmee, en waar werd Nero vermoord? Los deze vreselijke moord op...voor er nog slachtoffers vallen. Het is duidelijk...carmen heeft jouw hulp nodig. Alleen met jouw hulp

Nadere informatie

Eindexamen natuurkunde 1 havo 2007-II

Eindexamen natuurkunde 1 havo 2007-II Opgave 1 Radio op zonlicht en spierkracht De radio die in figuur 1 is afgebeeld, heeft een oplaadbare batterij. figuur 1 In de volle batterij is 2,67 kj energie opgeslagen. Bij een bepaalde stand van de

Nadere informatie

Fig. 2. Fig. 1 5 4,5 4 3,5 3 2,5 2 1,5 U (V) 0,5. -20 0 20 40 60 80 100 temperatuur ( C)

Fig. 2. Fig. 1 5 4,5 4 3,5 3 2,5 2 1,5 U (V) 0,5. -20 0 20 40 60 80 100 temperatuur ( C) Deze opgaven en uitwerkingen vind je op https://www.itslearning.com en op www.agtijmensen.nl Wat je moet weten en kunnen gebruiken: Zie het boekje Systeembord.. Eigenschappen van de invoer-elementen (sensor,

Nadere informatie

PROFESSIONELE BACHELOR IN HET ONDERWIJS: LAGER ONDERWIJS flexibel traject

PROFESSIONELE BACHELOR IN HET ONDERWIJS: LAGER ONDERWIJS flexibel traject PROFESSIONELE BACHELOR IN HET ONDERWIJS LAGER ONDERWIJS flexibel traject LESONTWERP NaamIngrid Ghyselinck UC Leuven Limburg Departement Lerarenopleiding Professioneel gerichte bachelor in het onderwijs-

Nadere informatie

Eindexamen natuurkunde 1-2 havo 2002-I

Eindexamen natuurkunde 1-2 havo 2002-I Eindexamen natuurkunde -2 havo 2002-I Opgave Binnenverlichting Maximumscore 4 uitkomst: R tot = 4 Ω voorbeelden van een berekening: methode Het totale vermogen van de twee lampjes is gelijk aan 25,0 =

Nadere informatie

Examen HAVO. natuurkunde 1. tijdvak 2 woensdag 20 juni uur. Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage.

Examen HAVO. natuurkunde 1. tijdvak 2 woensdag 20 juni uur. Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage. Examen HAVO 2007 tijdvak 2 woensdag 20 juni 13.30-16.30 uur natuurkunde 1 Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 23 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 73 punten te behalen.

Nadere informatie

Introductie. Een magazijn van binnen

Introductie. Een magazijn van binnen Les 2. Magazijnen Introductie Als de pennen klaar zijn, slaat Pennenland bv de pennen tijdelijk op in een magazijn. Pennenland heeft ervoor gekozen om geen eigen magazijn te bouwen, maar om ruimte te huren

Nadere informatie

Examen HAVO. wiskunde B. tijdvak 2 woensdag 23 juni 13.30-16.30 uur. Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage.

Examen HAVO. wiskunde B. tijdvak 2 woensdag 23 juni 13.30-16.30 uur. Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage. Examen HVO 00 tijdvak woensdag 3 juni 3.30-6.30 uur wiskunde B Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 9 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 80 punten te behalen. Voor elk vraagnummer

Nadere informatie

Jeugd Verkeerskrant 5 Zoveel borden en tekens?!

Jeugd Verkeerskrant 5 Zoveel borden en tekens?! Jeugd Verkeerskrant 5 Zoveel borden en tekens?! Een uitgave van Veilig Verkeer Nederland, schooljaar 2016-2017 groep 7/8 Verkeersborden op jouw route Welke verkeersborden kom je tegen op jouw route van

Nadere informatie

Elektronica. Opdracht. Materiaal

Elektronica. Opdracht. Materiaal Elektronica 1. Test de elektrische geleidbaarheid van de verschillende aanwezige materialen (karton, koperdraad, aluminium, water,...) door het materiaal vast te klemmen. Schets dit op een grafiek (lichtintensiteit

Nadere informatie

2.1 Bewerkingen [1] Video Geschiedenis van het rekenen (http://www.youtube.com/watch?v=cceqwwj6vrs) 15 x 3 = 45

2.1 Bewerkingen [1] Video Geschiedenis van het rekenen (http://www.youtube.com/watch?v=cceqwwj6vrs) 15 x 3 = 45 15 x 3 = 45 2.1 Bewerkingen [1] Video Geschiedenis van het rekenen (http://www.youtube.com/watch?v=cceqwwj6vrs) 15 x 3 is een product. 15 en 3 zijn de factoren van het product. 15 : 3 = 5 15 : 3 is een

Nadere informatie

juni 2014 vanaf 4 jaar De wieken van de molen tekst: Marian van Gog muziek: Ton Kerkhof

juni 2014 vanaf 4 jaar De wieken van de molen tekst: Marian van Gog muziek: Ton Kerkhof juni 2014 vanaf 4 jaar tekst: Marian van Gog muziek: Ton Kerkhof Refrein: gaan rond en rond. Een grote boog naar boven, dan weer naar de grond. Kijk eens hoe ze draaien, al-le vier. Het lijkt alsof ze

Nadere informatie

INLEIDING. Alles loopt op wieltjes. Inleiding. Opdracht. Beoordeling. Kennis en vaardigheden. Bronnen. Leerkrachten. Emmy Van D huynslager

INLEIDING. Alles loopt op wieltjes. Inleiding. Opdracht. Beoordeling. Kennis en vaardigheden. Bronnen. Leerkrachten. Emmy Van D huynslager INLEIDING Je staat er misschien niet bij stil, maar als je fietst, maak je gebruik van verschillende mechanismen. Je brengt de ronddraaiende beweging van je pedalen over op het achterwiel. De overbrenging

Nadere informatie

Breuken met letters WISNET-HBO. update juli 2013

Breuken met letters WISNET-HBO. update juli 2013 Breuken met letters WISNET-HBO update juli 2013 De bedoeling van deze les is het repeteren met pen en papier van het werken met breuken. Steeds wordt bij gebruik van letters verondersteld dat de noemers

Nadere informatie

Theoretische toets - WerkPortfolio Mijn Fiets Antwoorden

Theoretische toets - WerkPortfolio Mijn Fiets Antwoorden Je naam Je klas De datum Vraag 1: Waarom moet je regelmatig banden oppompen? In vraag 1 is één antwoord goed. Een fiets met harde banden fietst lichter. Je hoeft, als je regelmatig de banden oppompt, niet

Nadere informatie

SMART-finale Ronde 1: 5-keuzevragen

SMART-finale Ronde 1: 5-keuzevragen SMART-finale 2015 Ronde 1: 5-keuzevragen Ronde 1 bestaat uit 16 5-keuzevragen. Bij elke vraag is precies één van de vijf antwoorden juist. Geef op het antwoordformulier duidelijk jouw keuze aan, door per

Nadere informatie

Examen HAVO. Natuurkunde 1 (nieuwe stijl)

Examen HAVO. Natuurkunde 1 (nieuwe stijl) Natuurkunde 1 (nieuwe stijl) Examen HAVO Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Tijdvak 1 Dinsdag 28 mei 13.30 16.30 uur 20 02 Voor dit examen zijn maximaal 78 punten te behalen; het examen bestaat uit 27

Nadere informatie

Elektronica. Opdracht. Materiaal

Elektronica. Opdracht. Materiaal Elektronica 1. Test de elektrische geleidbaarheid van de verschillende aanwezige materialen (karton, koperdraad, aluminium, water,...) door het materiaal vast te klemmen. Schets dit op een grafiek (lichtintensiteit

Nadere informatie

CO2 REDUCTIE BRANDSTOFBESPARING DOOR GEDRAGSVERANDERING WERKGROEP TACIDE KENNIS. Fase 2 Rijgedrag/technisch onderhoud

CO2 REDUCTIE BRANDSTOFBESPARING DOOR GEDRAGSVERANDERING WERKGROEP TACIDE KENNIS. Fase 2 Rijgedrag/technisch onderhoud CO2 REDUCTIE BRANDSTOFBESPARING DOOR GEDRAGSVERANDERING WERKGROEP TACIDE KENNIS Fase 2 Rijgedrag/technisch onderhoud 80% VAN DE CO2 BESPARINGSPOTENTIE IN UW ONDERNEMING LIGT BIJ 20% VAN DE MOGELIJKHEDEN

Nadere informatie

Eindexamen wiskunde B havo II

Eindexamen wiskunde B havo II Eindexamen wiskunde B havo 00 - II Verzet en snelheid Een racefiets heeft een set voortandwielen en een set achtertandwielen. De racefiets op de foto heeft drie voortandwielen, met 36, 46 en 5 tanden.

Nadere informatie

OPSTELLEN VAN HET PARCOURS DE OEFENINGEN TIPS OM AAN DE SLAG TE GAAN. oefening 4: slalom. oefening 5: over de schouder kijken.

OPSTELLEN VAN HET PARCOURS DE OEFENINGEN TIPS OM AAN DE SLAG TE GAAN. oefening 4: slalom. oefening 5: over de schouder kijken. - OPSTELLEN VAN HET PARCOURS Om zelfzeker in het zadel te zitten moet de fietser een aantal vaardigheden onder de knie hebben. De fietsbehendigheidskoffer kan ingezet worden om vaardigheden zoals stuurkunst

Nadere informatie

Tekst lezen en vragen stellen

Tekst lezen en vragen stellen Tekst lezen en vragen stellen 1. Om een tekst goed te begrijpen is het erg belangrijk om een tekst actief te lezen. In de uitleg lees je hoe je dat moet doen. Als je actief leest, dan: - controleer je

Nadere informatie

Hieronder zie je hoe dat gaat. Opgave 3. Tel het aantal routes in de volgende onvolledige roosters van linksboven naar rechtsonder.

Hieronder zie je hoe dat gaat. Opgave 3. Tel het aantal routes in de volgende onvolledige roosters van linksboven naar rechtsonder. Groepsopdracht 1: Volledige en onvolledige roosters Voor een volledig rooster kun je de driehoek van Pascal gebruiken om te weten te komen hoeveel routes er van A naar B zijn. Bij onvolledige roosters

Nadere informatie

Techniek 1. inkijkexemplaar

Techniek 1. inkijkexemplaar 1 Haal alles uit je fiets Naam: Klas: Nr.: _ Samengewerkt met: Dossier 1: Stel je fiets samen Datum Blz. 1. Probleemstelling 5 2. Ontwerp 6 2.1. Mijn fiets 6 2.2. Soorten fietsen 7 2.3. Fietsonderdelen

Nadere informatie

Thema: Verhoudingstabellen vmbo-kgt12

Thema: Verhoudingstabellen vmbo-kgt12 Auteur VO-content Laatst gewijzigd 11 August 2016 Licentie CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie Webadres http://maken.wikiwijs.nl/57082 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

Gebruiksaanwijzing leerdagboek

Gebruiksaanwijzing leerdagboek Gebruiksaanwijzing leerdagboek Exempel Balanceren op twee wielen Afdrukken pagina 2-21 dubbelzijdig formaat A4 naar behoefte kunnen lege A4-pagina s worden tussengevoegd Aanwijzingen Schrijf- en tekenruimte

Nadere informatie

Vermogen snelheid van de NXT

Vermogen snelheid van de NXT Vermogen snelheid van de NXT Inleiding In deze meting gaan we op zoek naar een duidelijk verband tussen de vermogens die je kunt instellen op de LEGO NXT en de snelheid van het standaardwagentje uit het

Nadere informatie

Kids. Tieners. Volwassenen. Opties Aqua - Safari 2215 Happy - Sporty Freedom Lagoon 2219 Vintage E-bike

Kids. Tieners. Volwassenen. Opties Aqua - Safari 2215 Happy - Sporty Freedom Lagoon 2219 Vintage E-bike DRIEWIELERS Versie: B, 2015-04 Alle rechten, inclusief vertaling, voorbehouden. Niets uit deze handleiding mag geheel of gedeeltelijk in enige vorm (druk, fotokopie, microfilm of ieder ander procedé) zonder

Nadere informatie

groep 8 blok 7 antwoorden Malmberg s-hertogenbosch

groep 8 blok 7 antwoorden Malmberg s-hertogenbosch blok 7 groep 8 antwoorden Malmberg s-hertogenbosch blok 7 les 3 3 Reken de omtrek en de oppervlakte van de figuren uit. Gebruik m en m 2. 1 m C Omtrek figuur C 20 m Oppervlakte figuur C 22 m 2 A B Omtrek

Nadere informatie

2 REKENEN MET BREUKEN 3. 2.3 Optellen van breuken 6. 2.5 Aftrekken van breuken 9. 2.7 Vermenigvuldigen van breuken 11. 2.9 Delen van breuken 13

2 REKENEN MET BREUKEN 3. 2.3 Optellen van breuken 6. 2.5 Aftrekken van breuken 9. 2.7 Vermenigvuldigen van breuken 11. 2.9 Delen van breuken 13 REKENEN MET BREUKEN. De breuk. Opgaven. Optellen van breuken 6. Opgaven 8. Aftrekken van breuken 9.6 Opgaven 9.7 Vermenigvuldigen van breuken.8 Opgaven.9 Delen van breuken.0 Opgaven. Een deel van een deel.

Nadere informatie

4 Aan- en afkoppelen 74

4 Aan- en afkoppelen 74 4 74 4.1 Gedragen werktuigen Eerst moet je weten wat allemaal lading is. Lading noemen we in elk geval alle personen, dieren en goederen die je met een trekker kunt vervoeren. Maar lading zijn ook alle:

Nadere informatie

Oppervlakte. Esther van Meurs. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/97739

Oppervlakte. Esther van Meurs. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/97739 Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres Esther van Meurs 07 maart 2017 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie https://maken.wikiwijs.nl/97739 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs van Kennisnet.

Nadere informatie

techniek Motor en as LEGO O P D R A C H T Maak het programma van rechtsboven na, op het open stuk van het scherm.

techniek Motor en as LEGO O P D R A C H T Maak het programma van rechtsboven na, op het open stuk van het scherm. Motor en as 1 Maak het programma van rechtsboven na, op het open stuk van het scherm. Sleep het startblokje en motor rechtsom tegen elkaar. Als je een fout maakt, dan kan je een blokje ook weer terugslepen

Nadere informatie

Alles in de wind. Over windenergie. Hoe werkt een windturbine? Tandwielkast vroeger en nu. Direct Drive

Alles in de wind. Over windenergie. Hoe werkt een windturbine? Tandwielkast vroeger en nu. Direct Drive Hoe werkt een windturbine? Het basisprincipe is eenvoudig. De rotorbladen (wieken) zitten gemonteerd op een as. Als het waait draaien de rotorbladen en gaat de as draaien. De as laat vervolgens een generator

Nadere informatie

krukas of as) waar de kracht de machine ingaat.

krukas of as) waar de kracht de machine ingaat. We hebben geprobeerd om de woordenlijst zo begrijpelijk mogelijk te maken zonder ingewikkelde vergelijkingen en lange verklaringen. Voor een gedetailleerder beeld van ingewikkelde begrippen als Kracht,

Nadere informatie

Thema 17: Cirkel vmbo-b12. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie.

Thema 17: Cirkel vmbo-b12. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd 24 May 2016 Licentie CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie Webadres http://maken.wikiwijs.nl/57008 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

SMART-finale 2017 Ronde 1: 5-keuzevragen

SMART-finale 2017 Ronde 1: 5-keuzevragen SMART-finale 2017 Ronde 1: 5-keuzevragen Ronde 1 bestaat uit 16 5-keuzevragen. Bij elke vraag is precies één van de vijf antwoorden juist. Geef op het antwoordformulier duidelijk jouw keuze aan, door per

Nadere informatie

Naam: Klas: Practicum: de maximale snelheid bij rennen en de maximale versnelling bij fietsen

Naam: Klas: Practicum: de maximale snelheid bij rennen en de maximale versnelling bij fietsen Naam: Klas: Practicum: de maximale snelheid bij rennen en de maximale versnelling bij fietsen Opmerkingen vooraf Dit practicum wordt buiten uitgevoerd (in een rustige straat). Werk in groepjes van 2 leerlingen

Nadere informatie

De fietstocht. Wat kan je op voorhand doen zodat de fietstocht vlekkeloos verloopt?

De fietstocht. Wat kan je op voorhand doen zodat de fietstocht vlekkeloos verloopt? NAAM: KLAS: De fietstocht Binnenkort ga je een grote fietstocht organiseren met je beste vrienden. Jullie gaan via verschillende dorpen door bossen en velden rijden. Kortom een hele dag vol fietsplezier!!

Nadere informatie

1.3 Rekenen met pijlen

1.3 Rekenen met pijlen 14 Getallen 1.3 Rekenen met pijlen 1.3.1 Het optellen van pijlen Jeweetnuwatdegetallenlijnisendat0nochpositiefnochnegatiefis. Wezullen nu een soort rekenen met pijlen gaan invoeren. We spreken af dat bij

Nadere informatie

Stadsfietsen trappen te zwaar

Stadsfietsen trappen te zwaar Stadsfietsen trappen te zwaar Veel fietsers in de stad komen nauwelijks vooruit. Ze ploeteren voort op een slecht rijdende fiets. En ook gloednieuwe fietsen trappen direct uit de winkel trappen soms al

Nadere informatie

Rekenmachine met grafische display voor functies

Rekenmachine met grafische display voor functies Te gebruiken rekenmachine Duur Rekenmachine met grafische display voor functies 100 minuten 1/5 Opgave 1. Een personenauto rijdt met een beginsnelheid v 0=30 m/s en komt terecht op een stuk weg waar olie

Nadere informatie

Wat is een Trikke? +32 474 567 562

Wat is een Trikke? +32 474 567 562 fitenfun@skynet.be www.fitenfun.be +32 474 567 562 Wat is een Trikke? Je gaat vooruit zonder te trappen of te steppen...je moet slingeren? Wat is dat een Trikke? Trikke is simpel gezegd een 3-wieler zonder

Nadere informatie

MENS & NATUUR. Inleiding

MENS & NATUUR. Inleiding MENS & NATUUR THEMA BEWEGINGEN EN OVERBRENGINGEN WERKBLAD SNELHEID Inleiding Emiel komt op de fiets naar school. Als hij begint te fietsen, wordt zijn snelheid steeds groter. Hij moet even op gang komen.

Nadere informatie

Thema: Omtrek en oppervlakte vmbo-kgt12

Thema: Omtrek en oppervlakte vmbo-kgt12 Auteur VO-content Laatst gewijzigd 20 May 2016 Licentie CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie Webadres http://maken.wikiwijs.nl/57126 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

rekentrainer jaargroep 6 Vul de maatbekers. Kleur. Zwijsen naam:

rekentrainer jaargroep 6 Vul de maatbekers. Kleur. Zwijsen naam: Zwijsen jaargroep 6 naam: reken-wiskundemethode voor het basisonderwijs recept voor 6 glazen bananenmilkshake 2 bananen 0,25 l ijs 0,40 l melk 0,10 l limonadesiroop 100 cl 0 ijs 1 liter 0 Schil de bananen.

Nadere informatie

Wortel en Machten vmbo-kgt34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Wortel en Machten vmbo-kgt34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 12 April 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/74200 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein. Wikiwijsleermiddelenplein

Nadere informatie

Examen H1B0 Toegepaste Mechanica 1

Examen H1B0 Toegepaste Mechanica 1 16 augustus 2010, 8u30 naam :................................... Examen H1B0 Toegepaste Mechanica 1 Het verloop van het examen Uiterlijk om 12u30 geeft iedereen af. Lees de vragen grondig. De vraag begrijpen

Nadere informatie

Zwijsen. jaargroep 4. naam: reken-wiskundemethode voor het basisonderwijs. rekentrainer. jij. Bezoek alle leuke dingen. Teken de weg.

Zwijsen. jaargroep 4. naam: reken-wiskundemethode voor het basisonderwijs. rekentrainer. jij. Bezoek alle leuke dingen. Teken de weg. Zwijsen jaargroep naam: reken-wiskundemethode voor het basisonderwijs! jij rekentrainer Bezoek alle leuke dingen. Teken de weg. Groep blad 1 Hoe komt de hond bij het bot? Teken. Kleur de tegels. Kleur

Nadere informatie