Workshop ileostoma en pouch. Dr. Lydi M.J.W. van Driel MDL-arts io

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Workshop ileostoma en pouch. Dr. Lydi M.J.W. van Driel MDL-arts io 12-03-2016"

Transcriptie

1 Workshop ileostoma en pouch Dr. Lydi M.J.W. van Driel MDL-arts io

2 Inhoud Hoe werkt de darm? Verschillende soorten ileostoma / pouch Wat verandert er met een ileostoma/pouch? Voeding Tips&Trics

3 Hoe werkt de darm? Mond Slokdarm Maag Twaalfvingerige darm (duodenum) Spijsvertering

4 Hoe werkt de darm? Mond Slokdarm Maag Twaalfvingerige darm (duodenum) Lever / galblaas Pancreas Spijsvertering

5 Hoe werkt de darm? Mond Slokdarm Maag Twaalfvingerige darm (duodenum) Nuchtere darm (jejunum) Kronkeldarm (ileum) Dikke darm (colon) Coecum + appendix Ascendens Transversum Descendens Sigmoid Rectum Spijsvertering

6 Hoe werkt de darm? Functie en vertering Mond: Slokdarm: Maag: speeksel/malen transport * maagzuur * verteringssappen * kneden 2-6 uur * 2 kringspieren

7 Hoe werkt de darm? Functie en vertering Twaalfvingerige darm * gal papil v * alvleeskliersappen Vater Waterdunne brij 25 cm lang Opname van meeste voedingsstoffen

8 Hoe werkt de darm? Functie en vertering Nuchtere darm (jejunum) Kronkeldarm (ileum) * Lengte: 5 meter * Oppervlakte: m2

9 Hoe werkt de darm?

10 Hoe werkt de darm? Dikke darm (colon) water en zoutopname darmflora vezels 1-1,5 meter Endeldarm Kringspier (anus)

11 Verschillende soorten ileostoma Dubbelloops ileostoma Vaak tijdelijk Ontlasting en slijmopening Eindstandig ileostoma Meestal definitief Slijm via slijmfistel of anus

12 Verschillende soorten pouch Ileo-anale pouch aansluiting dunne darm op anus goedwerkende kringspier geen ziekte van dunnedarm Continent ileostoma dunnedarmreservoir met klep legen met katheter geen ziekte van dunnedarm

13 Wat verandert er met een ileostoma/pouch? Dikkedarm functie verdwijnt vochtopname zoutopname vitamine B12

14 Wat verandert er met een ileostoma/pouch? Dikkedarm functie verdwijnt vochtopname zoutopname vitamine B12

15 Voeding Wat is een gezond dieet? Vak 1: Groente en fruit (vitamines, mineralen en vezels) Vak 2: Brood, (ontbijt)granen, aardappelen, rijst, deegwaren (pasta) en peulvruchten (zetmeel, eiwit, voedingsvezels, B-vitamines en mineralen) Vak 3: Zuivel, vlees(waren), vis, ei en vleesvervangers (eiwitten, B-vitamines, visvetzuren en mineralen zoals kalk en ijzer) Vak 4: Vetten en oliën (vitamine A, D en E en benodigde vetzuren) Vak 5: Dranken (water).

16 Voeding Extra belangrijk bij ileostoma/pouch Uitdroging Verlies van zouten Vitamine B12 tekort

17 Tips en trics Uitdroging Tips Verschijnselen Vermoeidheid Dorst Hoofdpijn Sufheid Verminderde eetlust Drink 2,5-3 liter per dag kopjes al het vocht telt Verspreid de inname over de dag Let op helderheid urine

18 Tips en trics Zout tekort Verschijnselen Vermoeidheid Duizeligheid Prikkelbaarheid Slaapstoornissen Concentratiestoornissen Spierkrampen Snel gewichtsverlies

19 Tips en trics Zout tekort Tips Verschijnselen Vermoeidheid Duizeligheid Prikkelbaarheid Slaapstoornissen Concentratiestoornissen Spierkrampen Snel gewichtsverlies Vermijd slechte - bacon - cervelaatworst - salami - ontbijtspek (smeer)kaas - rookworst - chips en zoutjes haring Vervang door goede - keukenzout - aromat - ketjap, zout en zoet - maggi - bouillon, heldere soep - tomatensap / groentesap - rookvlees en 30+ (smeer)kaas

20 Tips en trics Zout en vocht tekort Let op bij: Sporten Reizen Diarree / braken

21 Tips en trics Zout en vocht tekort Tips Neem indikkende voeding vb zetmeel (brood) ORS Vermijd laxerende voeding vb sorbitol (kauwgom) Loperamide Vezelpreparaten

22 Tips en trics Vitamine B12 tekort Verschijnselen Bleek zien Vermoeidheid Gewichtsverlies Branderige tong lopen op watten Haaruitval Tintelingen

23 Tips en trics Vitamine B12 tekort Tips Verschijnselen Bleek zien Vermoeidheid Gewichtsverlies Branderige tong lopen op watten Haaruitval Tintelingen Let op voeding rijk aan vitamine B12 Bij klachten: laat het controleren Bij tekort: vitamine suppletie tabletten injecties

24 Tips en trics Verstopping - asperges - Bleekselderij * Goed kauwen / snijden - champignons - mais (ook popcorn) - Zuurkool - harde rauwkost * Sommige voedingsmiddelen vermijden - noten en pinda s - taai en draderig vlees - Citrusvrucht - verse ananas - gedroogde vruchten (dadels, vijgen en pruimen) - Kokosproducten - amandelspijs

25 Tips en trics Gasvorming Gasvorming Koolsoorten en spruiten Uien Knoflook en prei Peulvruchten Paprika koolzuurhoudende dranken en bier Kauwgom (sorbitol) snel praten snel eten praten onder het eten kauwen van kauwgom Roken drinken door een rietje snurken met open mond, verkoudheid, Zenuwachtigheid slecht passend gebit

26 Tips en trics Geurvorming Lang gekookte koolsoorten Uien Knoflook en prei Peulvruchten Vis Eieren Vitamine B-tabletten

27 Tips en trics High output stoma Opname in ziekenhuis Medicijnen Oorzaken * voeding * bacteriele overgroei * (virus)-infectie * pouchitis

28 Workshop ileostoma en pouch Vragen?

VOEDINGSADVIES BIJ EEN ILEOSTOMA

VOEDINGSADVIES BIJ EEN ILEOSTOMA VOEDINGSADVIES BIJ EEN ILEOSTOMA 927 Inleiding Een ileostoma is een kunstmatige uitgang op de dunne darm. Deze is aangelegd omdat de dikke darm is weggenomen of niet wordt gebruikt. In de dikke darm vindt

Nadere informatie

Ileostoma en Pouch. Nienke Ipenburg Verpleegkundig specialist IBD

Ileostoma en Pouch. Nienke Ipenburg Verpleegkundig specialist IBD Ileostoma en Pouch Nienke Ipenburg Verpleegkundig specialist IBD Agenda - Anatomy en fysiologie - Verteringstelsel - Ileostoma en pouch 2 Fabels - een goede stoelgang, betekent dat je iedere dag ontlasting

Nadere informatie

Voedingsadvies bij een ileostoma

Voedingsadvies bij een ileostoma Voedingsadvies bij een ileostoma Wat is een ileostoma? Een ileostoma is een kunstmatige uitgang op de dunne darm. Deze is aangelegd omdat de dikke darm niet gebruikt wordt. In de dikke darm vindt indikking

Nadere informatie

Dieetadviezen. voor mensen met een. ileostoma

Dieetadviezen. voor mensen met een. ileostoma 892 Dieetadviezen voor mensen met een ileostoma Inleiding In deze folder vindt u adviezen over de voeding bij een ileostoma. Een ileostoma is een kunstmatige uitgang op de dunne darm. Deze is aangelegd

Nadere informatie

Voedingsadviezen bij een ileostoma

Voedingsadviezen bij een ileostoma 1/5 Diëtetiek Voedingsadviezen bij een ileostoma Inleiding Een ileostoma is een kunstmatige uitgang op de dunne darm. Deze is aangelegd omdat de dikke darm is verwijderd of (tijdelijk) niet wordt gebruikt.

Nadere informatie

Dieetadviezen bij een ileostoma

Dieetadviezen bij een ileostoma Dieetadviezen bij een ileostoma Overzicht gegevens Naam Geboortedatum Datum Diëtist Behandelend arts Telefonisch spreekuur 0492 59 55 60 maandag tot en met vrijdag van 08.15 10.00 uur Inleiding In deze

Nadere informatie

Dieetadviezen voor patiënten met een ileostoma

Dieetadviezen voor patiënten met een ileostoma Dieetadviezen voor patiënten met een ileostoma Naam : Datum : Specialist : Diëtist : Telefoonnummer : o (0223) 69 69 16 o (0223) 69 69 27 o (0223) 69 62 81 o (0223) 69 63 29 1 Inhoud pag. 1. Inleiding...

Nadere informatie

Voedingsadviezen voor patiënten met een ileostoma

Voedingsadviezen voor patiënten met een ileostoma Voedingsadviezen voor patiënten met een ileostoma In deze folder vindt u adviezen over de voeding bij een ileostoma. Een ileostoma is een kunstmatige uitgang van de dunne darm op de buik. Deze is aangelegd

Nadere informatie

Voedingsadviezen voor mensen met een ileostoma

Voedingsadviezen voor mensen met een ileostoma Voedingsadviezen voor mensen met een ileostoma In deze folder vindt u adviezen over de voeding bij een ileostoma. Een ileostoma is een kunstmatige uitgang van de dunne darm op de buik. Deze is aangelegd

Nadere informatie

Voedingsadvies bij een ileostoma

Voedingsadvies bij een ileostoma Voedingsadvies bij een ileostoma Inleiding In deze folder vindt u adviezen over de voeding bij een ileostoma. Een ileostoma is een kunstmatige uitgang op de dunne darm. Deze is aangelegd omdat de dikke

Nadere informatie

Voedingsadviezen voor mensen met een pouch

Voedingsadviezen voor mensen met een pouch Voedingsadviezen voor mensen met een pouch In deze folder vindt u adviezen over de voeding bij een pouch (ileo-anale anastomose met reservoir). Bij een pouch is de dikke darm weggenomen en is een verbinding

Nadere informatie

Voedingsadviezen bij een kunstmatige uitgang op de dunne darm (ileostoma)

Voedingsadviezen bij een kunstmatige uitgang op de dunne darm (ileostoma) Voedingsadviezen bij een kunstmatige uitgang op de dunne darm (ileostoma) U bent niet zo lang geleden geopereerd. Daarbij heeft u een kunstmatige uitgang op de dunne darm gekregen, een zogenoemd ileostoma.

Nadere informatie

Dieetadviezen voor mensen met een colostoma

Dieetadviezen voor mensen met een colostoma Dieetadviezen voor mensen met een colostoma Naam : Datum : Specialist : Diëtist : Telefoonnummer : o (0223) 69 69 16 o (0223) 69 69 27 o (0223) 69 62 81 o (0223) 69 63 29 1 Inhoud pag. 1. Inleiding...

Nadere informatie

Voedingsadviezen. voor patiënten met een ileostoma. Dietetiek

Voedingsadviezen. voor patiënten met een ileostoma. Dietetiek Dietetiek Voedingsadviezen voor patiënten met een ileostoma Inleiding In deze folder vindt u adviezen over de voeding bij een ileostoma. Een ileostoma is een kunstmatige uitgang op de dunne darm. De arts

Nadere informatie

Voedingsadvies bij een colostoma

Voedingsadvies bij een colostoma Voedingsadvies bij een colostoma Albert Schweitzer ziekenhuis oktober 2013 pavo 1099 Inleiding U heeft een colostoma gekregen. U hoeft hiervoor geen speciaal dieet te gebruiken. Wel kan de voeding die

Nadere informatie

Voedingsadvies bij. een ileostoma

Voedingsadvies bij. een ileostoma Voedingsadvies bij een ileostoma 1 2 Inleiding Een ileostoma is een kunstmatige uitgang van de dunne darm. Deze is aangelegd omdat de dikke darm is verwijderd of (tijdelijk) niet wordt gebruikt. In de

Nadere informatie

Voedingsadviezen. Diëtetiek / Voedingsteam. Bij een ileostoma

Voedingsadviezen. Diëtetiek / Voedingsteam. Bij een ileostoma Diëtetiek / Voedingsteam Voedingsadviezen Bij een ileostoma Inleiding U heeft een ileostoma. Dit is een stoma op de dunne darm. Omdat de functie van de dikke darm ontbreekt kan het zijn dat u te veel zout

Nadere informatie

Voedingsadviezen voor patiënten met een colostoma

Voedingsadviezen voor patiënten met een colostoma Voedingsadviezen voor patiënten met een colostoma In deze folder vindt u adviezen over de voeding bij een colostoma. Een colostoma is een kunstmatige uitgang van de dikke darm op de buik. Deze is aangelegd

Nadere informatie

Voedingsadvies bij een colostoma. Diëtetiek

Voedingsadvies bij een colostoma. Diëtetiek Voedingsadvies bij een colostoma Diëtetiek 1 2 Inleiding Een colostoma is een kunstmatige uitgang van de dikke darm (colon). Na het aanleggen van een colostoma is het volgen van een speciaal dieet niet

Nadere informatie

Bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa

Bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Diëtetiek / Voedingsteam Voedingsadviezen Bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Inleiding U heeft van uw arts vernomen dat u de ziekte van Crohn of Colitis Ulcerosa heeft. Deze ziekten kenmerken

Nadere informatie

Voeding en een stoma. Vergeet niet dat eten een genot moet zijn!

Voeding en een stoma. Vergeet niet dat eten een genot moet zijn! Voeding en een stoma Vergeet niet dat eten een genot moet zijn! Inleiding U leest nu de brochure voeding en een stoma van Dansac. Het doel van deze brochure is om u te informeren en te adviseren over voeding

Nadere informatie

Praktische tips voor mensen met een ileostoma

Praktische tips voor mensen met een ileostoma Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Praktische tips voor mensen met een ileostoma z 1 U hebt een ileostoma. In deze brochure krijgt u adviezen voor de verzorging

Nadere informatie

Voorbereiding darmonderzoek

Voorbereiding darmonderzoek Voorbereiding darmonderzoek Laxeren met Moviprep en Bisacodyl Waarom deze folder? U krijgt in overleg met uw arts binnenkort een darmonderzoek. Uw darmen moeten voor dit onderzoek helemaal schoon zijn.

Nadere informatie

Voedingsadviezen na een maagresectie

Voedingsadviezen na een maagresectie Voedingsadviezen na een maagresectie Afdeling diëtetiek U heeft een maagoperatie ondergaan. Hierbij is (een gedeelte van) uw maag weggenomen. Door deze ingreep is uw spijsverteringskanaal veranderd. Deze

Nadere informatie

Voeding bij een. stoma. Nederlandse Stomavereniging

Voeding bij een. stoma. Nederlandse Stomavereniging Voeding bij een stoma Nederlandse Stomavereniging Colofon Zesde druk: februari 2013 Oplage: 4500 Tekst: Rietje Krijnen, Utrecht Illustraties: Schwandt Infographics, Houten Schijf van Vijf: Voedingscentrum,

Nadere informatie

BUIKPIJN, DARMKRAMPEN EN DIARREE na radiotherapie

BUIKPIJN, DARMKRAMPEN EN DIARREE na radiotherapie BUIKPIJN, DARMKRAMPEN EN DIARREE na radiotherapie BUIKPIJN, DARMKRAMPEN EN DIARREE na radiotherapie Uw darmen zijn erg gevoelig voor straling en ze raken gemakkelijk geïrriteerd. Daardoor kunt u last krijgen

Nadere informatie

Voedingsadvies bij een stoma

Voedingsadvies bij een stoma Voedingsadvies bij een stoma Diëtetiek Beter voor elkaar Voedingsadvies bij een stoma Voor alle mensen met een stoma geldt dat normale gezonde voeding gebruikt kan worden maar er zijn wel een aantal aandachtspunten.

Nadere informatie

Voedingsadviezen bij colostoma

Voedingsadviezen bij colostoma Voedingsadviezen bij colostoma afdeling diëtetiek U bent geopereerd en er is een colostoma (kunstmatige darmuitgang) aangelegd. Door deze ingreep is er in uw spijsverteringskanaal het een en ander veranderd.

Nadere informatie

Adviezen bij een te hoge stoma productie

Adviezen bij een te hoge stoma productie Adviezen bij een te hoge stoma productie U heeft een stoma op uw dunne darm. Indien u het stomazakje meer dan 7 keer per dag moet legen, is de productie te hoog. Indien dit één keer voorkomt, is dit niet

Nadere informatie

Voedingsadvies bij een stoma

Voedingsadvies bij een stoma Afdeling: Onderwerp: Diëtetiek Voor alle mensen met een stoma geldt dat normale gezonde voeding gebruikt kan worden maar er zijn wel een aantal aandachtspunten. In deze brochure vindt u informatie over

Nadere informatie

Leefstijladviezen bij darmklachten

Leefstijladviezen bij darmklachten Leefstijladviezen bij darmklachten Inleiding Deze folder geeft informatie over darmklachten, de oorzaak ervan en wat ertegen te doen is. Het is belangrijk om de informatie aandachtig door te lezen want

Nadere informatie

Diabetes mellitus. Victoza en voeding

Diabetes mellitus. Victoza en voeding Diabetes mellitus Victoza en voeding In het kort Wat is diabetes? Diabetes mellitus wordt in de volksmond ook wel suikerziekte genoemd. Bij Diabetes mellitus is er geen of onvoldoende insuline beschikbaar

Nadere informatie

Voedingsadviezen na een Whipple-operatie

Voedingsadviezen na een Whipple-operatie Voedingsadviezen na een Whipple-operatie Albert Schweitzer ziekenhuis september 2014 pavo 1127 Inleiding U heeft een Whipple-operatie gehad waarbij (een deel van) uw alvleesklier is verwijderd. Na de operatie

Nadere informatie

Galstenen. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

Galstenen. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Galstenen U bent bij Rijnstate onder behandeling voor galstenen. In deze folder vindt u meer informatie over galstenen en de voedingsadviezen die hierbij gelden. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en

Nadere informatie

H. 278374.0115. Ademtest

H. 278374.0115. Ademtest H. 278374.0115 Ademtest Inleiding U bent bij uw arts geweest met maag- en/of darmklachten. Het kan zijn dat deze klachten veroorzaakt worden door een moeizame vertering van bepaalde suikers in uw darmen.

Nadere informatie

Ileostoma. Ileostoma

Ileostoma. Ileostoma Ileostoma Ileostoma Afdeling Afdeling algemene algemene chirurgie chirurgie Binnenkort wordt bij u (een gedeelte van) de dikke darm weggenomen. Dit kan het gevolg zijn van een chronische aandoening, een

Nadere informatie

Voeding bij een. stoma. Nederlandse Stomavereniging

Voeding bij een. stoma. Nederlandse Stomavereniging Voeding bij een stoma Nederlandse Stomavereniging 1 Colofon Zevende druk: maart 2014 Oplage: 4.500 Tekst: Rietje Krijnen, Utrecht Illustraties: Schwandt Infographics, Houten Schijf van Vijf: Voedingscentrum,

Nadere informatie

Voedingsadvies bij Diabetes Mellitus. Bij gebruik van GLP-1-analoog

Voedingsadvies bij Diabetes Mellitus. Bij gebruik van GLP-1-analoog Voedingsadvies bij Diabetes Mellitus Bij gebruik van GLP-1-analoog Aangezien u lijdt aan Diabetes mellitus, type 2 (oftewel ouderdomsdiabetes) én overgewicht hebt, heeft de arts u een behandeling met zogenaamd

Nadere informatie

Gezonde leefstijl, hoe pak je dit op?

Gezonde leefstijl, hoe pak je dit op? Gezonde leefstijl, hoe pak je dit op? Jolande van Teeffelen, diëtist Van de mensen met OSAS heeft 90% overgewicht Vetafzetting door overgewicht kan obstructie van de luchtweg veroorzaken. Maar de apneu

Nadere informatie

Inhoud 1 - INLEIDING... 2 2 - ANATOMIE VAN HET SPIJSVERTERINGSSTELSEL... 2 3 - DE VERSCHILLENDE SOORTEN STOMA S... 2 4 - DE VERSCHILLENDE SOORTEN

Inhoud 1 - INLEIDING... 2 2 - ANATOMIE VAN HET SPIJSVERTERINGSSTELSEL... 2 3 - DE VERSCHILLENDE SOORTEN STOMA S... 2 4 - DE VERSCHILLENDE SOORTEN Inhoud 1 - INLEIDING... 2 2 - ANATOMIE VAN HET SPIJSVERTERINGSSTELSEL... 2 3 - DE VERSCHILLENDE SOORTEN STOMA S... 2 4 - DE VERSCHILLENDE SOORTEN OPVANGMATERIAAL... 3 5 - WAAR KOPEN WE HET OPVANGMATERIAAL?...

Nadere informatie

Voedingsvezelverrijkt dieet

Voedingsvezelverrijkt dieet Voedingsvezelverrijkt dieet Naam : Datum : Specialist : Diëtist : Telefoonnummer : o (0223) 69 69 16 o (0223) 69 69 27 o (0223) 69 62 81 o (0223) 69 63 29 1 Inhoud pag. Waarom deze brochure?...3 Wat zijn

Nadere informatie

Vocht- en zoutadvies bij darmfalen

Vocht- en zoutadvies bij darmfalen Vocht- en zoutadvies bij darmfalen Deze informatie is bedoeld voor mensen die via de ontlasting veel vocht en/of zout verliezen als gevolg van darmfalen. Dit kan bijvoorbeeld ontstaan bij een korte darm

Nadere informatie

Leefstijladviezen bij darmklachten

Leefstijladviezen bij darmklachten Leefstijladviezen bij darmklachten Deze folder geeft informatie over darmklachten, de oorzaak ervan en wat ertegen te doen is. Het is belangrijk om de informatie aandachtig door te lezen want het geeft

Nadere informatie

Voeding bij de ziekte van Crohn en Colitis Ulcerosa. Ginette van Lienen, diëtist

Voeding bij de ziekte van Crohn en Colitis Ulcerosa. Ginette van Lienen, diëtist Voeding bij de ziekte van Crohn en Colitis Ulcerosa Ginette van Lienen, diëtist De diagnose en dan? Nog niet wetenschappelijk aangetoond dat voeding een rol speelt bij ontstaan IBD Er is géén specifiek

Nadere informatie

Leefregels voor. Gezond blijven. KBO Bernadette Helmond. 23 april 2014

Leefregels voor. Gezond blijven. KBO Bernadette Helmond. 23 april 2014 Leefregels voor Gezond blijven KBO Bernadette Helmond 23 april 2014 1 Senioren leven ongezonder dan 10 jaar geleden - Drinken meer - Roken (vrouwen) - Bewegen minder - Overgewicht - Eenzijdig eten 2 Leefregels

Nadere informatie

Hoe werkt mijn darm. Stomavereniging 5 november 2011 Ivar Harkema, MDL arts

Hoe werkt mijn darm. Stomavereniging 5 november 2011 Ivar Harkema, MDL arts Hoe werkt mijn darm Stomavereniging 5 november 2011 Ivar Harkema, MDL arts Inleiding Hoe ziet een darm eruit Hoe werken de darmen (wat doen ze) Waarom een operatie? Soorten stoma Blijft de werking gelijk

Nadere informatie

Voedingsadvies bij obstipatie bij kinderen

Voedingsadvies bij obstipatie bij kinderen Kindergeneeskunde Voedingsadvies bij obstipatie bij kinderen www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Drink- en voedingsadviezen... 3 Vezels... 3 Vocht... 4 Gasvorming... 5 Tips... 6 Wat heeft uw kind dagelijks

Nadere informatie

H2-ademtest. Informatie voor patiënten. Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl

H2-ademtest. Informatie voor patiënten. Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl H2-ademtest Informatie voor patiënten F0793-3105 juni 2012 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK Leidschendam 070 357 44 44 MCH

Nadere informatie

Vezelrijke voeding bij darmklachten

Vezelrijke voeding bij darmklachten Vezelrijke voeding bij darmklachten Albert Schweitzer ziekenhuis Januari 2012 Pavo 0018 Inhoud blz. 1. Inleiding 2 2. Hoe werkt de spijsvertering 2 Diarree en verstoppingen 3 3. Voedingsvezels 3 Wat zijn

Nadere informatie

Zwangerschapsbraken. gevoelige slokdarm door het braken waardoor slikken moeizaam gaat

Zwangerschapsbraken. gevoelige slokdarm door het braken waardoor slikken moeizaam gaat Zwangerschapsbraken Zwangerschapsbraken wordt ook wel hyperemesis gravidarum genoemd. Het is een term die wordt gebruikt voor overmatig braken tijdens de eerste helft van de zwangerschap. Veel vrouwen

Nadere informatie

Voedingsadviezen bij een stent in slokdarm of dunne darm

Voedingsadviezen bij een stent in slokdarm of dunne darm Voedingsadviezen bij een stent in slokdarm of dunne darm Inleiding Bij u is sprake van een vernauwing in de slokdarm of dunne darm. Hierdoor heeft u problemen met eten en drinken. De arts heeft in overleg

Nadere informatie

Naam: GEZOND ETEN. Hoe je gezond kan eten zie je in de Schijf van Vijf.In het midden staan de 5 regels hoe je gezond kan eten:

Naam: GEZOND ETEN. Hoe je gezond kan eten zie je in de Schijf van Vijf.In het midden staan de 5 regels hoe je gezond kan eten: Naam: GEZOND ETEN Gezonde voeding zorgt voor een gezond lichaam. Als je daarbij genoeg beweegt blijf je op een gezond gewicht. Daardoor word je minder snel ziek. Hoe je gezond kan eten zie je in de Schijf

Nadere informatie

Cardiologie / Diëtetiek. Vocht- en zoutgebruik bij hartfalen

Cardiologie / Diëtetiek. Vocht- en zoutgebruik bij hartfalen Afdeling: Onderwerp: Cardiologie / Diëtetiek Vocht- en zoutgebruik bij hartfalen Inleiding Voor u ligt een brochure, bedoeld voor patiënten met hartfalen, over vocht- en zoutgebruik. In deze brochure wordt

Nadere informatie

Door het vrijkomen van waterstof kunnen klachten ontstaan zoals diarree, een opgeblazen gevoel, winderigheid en krampen.

Door het vrijkomen van waterstof kunnen klachten ontstaan zoals diarree, een opgeblazen gevoel, winderigheid en krampen. Waterstofademtest In overleg met uw behandelend arts heeft u besloten een waterstofademtest (H2-ademtest) te laten doen. Dit onderzoek vindt plaats op de polikliniek Bloedafname. Aan de hand van deze waterstofademtest

Nadere informatie

IBD en voeding. MDL verpleegkundigen IJsselland Ziekenhuis

IBD en voeding. MDL verpleegkundigen IJsselland Ziekenhuis IBD en voeding MDL verpleegkundigen IJsselland Ziekenhuis Inhoudsopgave 1. Algemene voedingsadviezen 2 2. Diarree 4 3. Ondervoeding 7 4. Overgewicht 7 5. Stoma 8 6. Aanvullende informatie en patiëntenverenigingen

Nadere informatie

Voedingsadvies bij short bowel

Voedingsadvies bij short bowel Afdeling: Onderwerp: Diëtetiek De dunne darm is een belangrijk onderdeel van de spijsvertering. Na een maaltijd komt het voedsel via mond, slokdarm en maag in de dunne darm terecht. In de dunne darm wordt

Nadere informatie

WATERSTOF- na een hernia-operatie. bacteriele overgroei. ZorgSaam

WATERSTOF- na een hernia-operatie. bacteriele overgroei. ZorgSaam WATERSTOF- ADEMTEST adviezen na een hernia-operatie bacteriele overgroei ZorgSaam 1 2 Waterstof-ademtest bacteriele overgroei Het vermoeden bestaat dat de oorzaak van uw klachten te wijten is aan een overgroei

Nadere informatie

IBD en voeding. Informatie voor mensen met Crohn of colitis ulcerosa. MDL-centrum IJsselland Ziekenhuis. www.mdlcentrum.nl

IBD en voeding. Informatie voor mensen met Crohn of colitis ulcerosa. MDL-centrum IJsselland Ziekenhuis. www.mdlcentrum.nl IBD en voeding Informatie voor mensen met Crohn of colitis ulcerosa MDL-centrum IJsselland Ziekenhuis www.mdlcentrum.nl Inhoudsopgave 1. Algemene voedingsadviezen 2 2. Diarree 6 3. Ondervoeding 8 4. Overgewicht

Nadere informatie

Infobrochure. Laxerende voeding. Dienst: pediatrie Tel: 011 826 341. mensen zorgen voor mensen

Infobrochure. Laxerende voeding. Dienst: pediatrie Tel: 011 826 341. mensen zorgen voor mensen Infobrochure Laxerende voeding Dienst: pediatrie Tel: 011 826 341 mensen zorgen voor mensen Contactgegevens dieetafdeling: Sarah Timmers: 011 826 043 Evelien Truijen: 011 826 057 2 Titel Laxerende voeding:

Nadere informatie

High output stoma s Een multidisciplinaire uitdaging

High output stoma s Een multidisciplinaire uitdaging High output stoma s Een multidisciplinaire uitdaging Hester Wierda, diëtist Darmfalenteam Radboudumc Dansac 22 mei 2014ma (Potentiële) belangenverstrengeling Zie hieronder Voor deze bijeenkomst mogelijk

Nadere informatie

Vloeibare voeding bij mond- en kaakaandoeningen

Vloeibare voeding bij mond- en kaakaandoeningen Vloeibare voeding bij mond- en kaakaandoeningen inhoud Waarom deze brochure? 4 Hoe komt u aan vloeibaar voedsel? 4 Algemene richtlijnen 5 Samenstelling van de maaltijden 6 Praktische tips 8 Uw vragen 10

Nadere informatie

VOEDING EN KANKER INFORMATIEFOLDER VOOR PATIËNTEN

VOEDING EN KANKER INFORMATIEFOLDER VOOR PATIËNTEN VOEDING EN KANKER INFORMATIEFOLDER VOOR PATIËNTEN 1123 Inhoudsopgave Inleiding...3 Diëtist...3 Gewichtsverlies...4 Gewichtstoename...5 Voeding bij misselijkheid en/of braken...6 Voeding bij diarree...7

Nadere informatie

Voedingsadviezen na een maagoperatie

Voedingsadviezen na een maagoperatie Dietetiek Voedingsadviezen na een maagoperatie Inleiding De maag is een belangrijk orgaan. Hier wordt het voedsel opgeslagen, gemalen en vermengd met maagzuur. Vervolgens zorgt de maag ervoor dat de voeding

Nadere informatie

voedingsadvies na een maagoperatie

voedingsadvies na een maagoperatie voedingsadvies na een maagoperatie 1 2 INLEIDING Functie van de maag De maag heeft een aantal belangrijke functies, namelijk het vermalen van voedsel tot kleine deeltjes, het bewaren van voeding (=opslagfunctie)

Nadere informatie

Dietisten Geldrop Februari 2016 PRIKKELBARE DARM, KAN DE DIETIST U HELPEN?

Dietisten Geldrop Februari 2016 PRIKKELBARE DARM, KAN DE DIETIST U HELPEN? Dietisten Geldrop Februari 2016 PRIKKELBARE DARM, KAN DE DIETIST U HELPEN? Inhoud Klachten Beïnvloeding van Darmen Leefadviezen Voedingsadviezen, vezels, vocht Feiten en fabels Gasvorming Vezels: 30-40

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord 3. Voeding 6. Slaap 22. Houding 30. Naar de dokter 37. Kleding 65. Mode 74. Kleding wassen 77

Inhoud. Voorwoord 3. Voeding 6. Slaap 22. Houding 30. Naar de dokter 37. Kleding 65. Mode 74. Kleding wassen 77 Inhoud Voorwoord 3 Voeding 6 Slaap 22 Houding 30 Naar de dokter 37 Kleding 65 Mode 74 Kleding wassen 77 6 VOEDING Weet wat je eet Je eet elke dag. Alles wat je eet (en drinkt) heet voeding. Is elke voeding

Nadere informatie

Voedingsadviezen bij darmklachten

Voedingsadviezen bij darmklachten Voedingsadviezen bij darmklachten Algemene leefregels: Zorg voor een volwaardige voeding met voldoende variatie Volg hierbij de Richtlijnen Goede Voeding. Eet regelmatig Sla geen maaltijden over maar gebruik

Nadere informatie

Voedingsadviezen bij passageklachten. in de slokdarm

Voedingsadviezen bij passageklachten. in de slokdarm Voedingsadviezen bij passageklachten in de slokdarm 1 2 Wanneer er in de slokdarm een vernauwing bestaat, kan passage van voedsel moeilijk plaatsvinden. Om obstructie (= verstopping) van de slokdarm te

Nadere informatie

Voedingsadviezen. Diëtetiek / Voedingsteam. Bij diarree / obstipatie

Voedingsadviezen. Diëtetiek / Voedingsteam. Bij diarree / obstipatie Diëtetiek / Voedingsteam Voedingsadviezen Bij diarree / obstipatie Inleiding U heeft darmklachten, waarbij voeding een rol kan spelen. Uw diëtist heeft u al voedingsadviezen gegeven. In deze brochure kunt

Nadere informatie

Darmproblemen bij acute buikpijn

Darmproblemen bij acute buikpijn Darmproblemen bij acute buikpijn U bent voor onderzoek op de spoedeisende hulp geweest omdat u buikklachten heeft. De arts heet bij u geen acute oorzaak kunnen vaststellen. De klachten kunnen vele oorzaken

Nadere informatie

Voedingsadviezen bij Stent

Voedingsadviezen bij Stent Patiënteninformatie Voedingsadviezen bij Stent 1234567890-terTER_ Voedingsadviezen bij Stent Om de passage van voedsel in de slokdarm of in de dunne darm te verbeteren, is bij u een stent geplaatst. Een

Nadere informatie

G e z o n d e t e n m e t d e Schijf van Vijf

G e z o n d e t e n m e t d e Schijf van Vijf G e z o n d e t e n m e t d e Schijf van Vijf De Schijf van Vijf in het kort Om fit en gezond te leven is het belangrijk om gezond te eten. Gezond eten is samen met voldoende bewegen dé basis voor een

Nadere informatie

Richtlijnen voor een vocht- en vezelrijke voeding. Diëtetiek

Richtlijnen voor een vocht- en vezelrijke voeding. Diëtetiek Richtlijnen voor een vocht- en vezelrijke voeding Diëtetiek 1 Voeding en vochtinname Voldoende vocht en een vezelrijke voeding is belangrijk voor een goede spijsvertering en werking van nieren en blaas.

Nadere informatie

Voedingsrichtlijnen bij constipatie Pediatrie

Voedingsrichtlijnen bij constipatie Pediatrie Voedingsrichtlijnen bij constipatie Pediatrie Inhoudsopgave 1 Constipatie of verstopping?... 3 2 Oorzaken... 3 3 Richtlijnen voor een goede stoelgang... 4 4 Vezels... 6 5 Producten met probiotica of probiotica...

Nadere informatie

Bij plaatsing stent in slokdarm of dunne darm

Bij plaatsing stent in slokdarm of dunne darm Maag Darm Leverziekten (MDL) Voedingsadvies Bij plaatsing stent in slokdarm of dunne darm Inleiding U heeft problemen met eten en drinken, omdat er een vernauwing is in de slokdarm of dunne darm. Om ervoor

Nadere informatie

Adviezen voor een voedingsvezelverrijkt en vochtverrijkt dieet

Adviezen voor een voedingsvezelverrijkt en vochtverrijkt dieet Adviezen voor een voedingsvezelverrijkt en vochtverrijkt dieet Bronvermelding Deze folder is gemaakt door de afdeling diëtetiek van het UMC Utrecht: Adviezen voor een voedingsvezelverrijkt en vocht verrijkt

Nadere informatie

Lekker eten met minder zout

Lekker eten met minder zout Lekker eten met minder zout Inleiding In deze brochure vindt u informatie over hoe u het zoutgehalte in uw voeding kunt verminderen en toch lekker kunt blijven eten. Gemiddeld krijgen we per dag 9 gram

Nadere informatie

Dieetadvies na een maagresectie. Diëtetiek

Dieetadvies na een maagresectie. Diëtetiek Dieetadvies na een maagresectie Diëtetiek Inleiding U bent door de arts naar de diëtist doorverwezen, omdat u een maagoperatie hebt ondergaan. Afhankelijk van het type maagoperatie dat is verricht, kunnen

Nadere informatie

Voedingsadviezen. Diëtetiek / Voedingsteam. Na een maagoperatie. Inleiding. De maag

Voedingsadviezen. Diëtetiek / Voedingsteam. Na een maagoperatie. Inleiding. De maag Diëtetiek / Voedingsteam Voedingsadviezen Na een maagoperatie Inleiding U heeft een maagoperatie gehad. U heeft van uw arts of diëtist al adviezen gekregen over voeding na de operatie. In deze folder kunt

Nadere informatie

Voedingsadvies bij peuterdiarree

Voedingsadvies bij peuterdiarree Diëtetiek Voedingsadvies bij peuterdiarree www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl DIE009 / Voedingsadvies bij peuterdiarree / 29-09-2014 2 Voedingsadvies

Nadere informatie

Voedingsadviezen bij een stent in slokdarm of dunne darm

Voedingsadviezen bij een stent in slokdarm of dunne darm Voedingsadviezen bij een stent in slokdarm of dunne darm Inleiding Bij u is sprake van een vernauwing in de slokdarm of dunne darm. Hierdoor heeft u problemen met eten en drinken. De arts heeft in overleg

Nadere informatie

Divertikels. Afdeling Diëtetiek

Divertikels. Afdeling Diëtetiek Divertikels Afdeling Diëtetiek Voedingsadvies bij divertikels Deze informatie is bedoeld als ondersteuning van het consult door een diëtist. De informatie in deze folder kan een persoonlijk dieetadvies

Nadere informatie

VOEDINGSVEZELVERRIJKTE VOEDING

VOEDINGSVEZELVERRIJKTE VOEDING VOEDINGSVEZELVERRIJKTE VOEDING 1056 Inleiding In deze folder vindt u informatie over de rol van voeding en leefstijl in de behandeling van obstipatie, diverticulosis (uitstulpingen in de darm) of van een

Nadere informatie

Voedingsvezelverrijkt dieet voor uw kind

Voedingsvezelverrijkt dieet voor uw kind Voedingsvezelverrijkt dieet voor uw kind Afdeling dietetiek mca.nl Inhoudsopgave Hoe werkt de spijsvertering? 3 Wat is obstipatie? 4 Welke klachten ontstaan er bij obstipatie? 4 Wat zijn vezels? 4 Voorbeelddagmenu

Nadere informatie

Hier toch enkele nuttige inlichtingen over voedsel: Geurverwekkend voedsel - ajuin - look - vis - sommige specerijen - paprika

Hier toch enkele nuttige inlichtingen over voedsel: Geurverwekkend voedsel - ajuin - look - vis - sommige specerijen - paprika Na de heelkundige ingreep moet u geen speciaal dieet volgen, want een stoma hebben is geen ziekte. Alleen diegenen die om de een of andere reden reeds voor de operatie op dieet stonden (bvb. diabetes,

Nadere informatie

Pak voor de activiteit Hoe eten astronauten? de foto van de etende astronaut uit de bijlage.

Pak voor de activiteit Hoe eten astronauten? de foto van de etende astronaut uit de bijlage. Mensen in de ruimte GROEP 5-6 58 50 minuten 1 en 23 Pak voor de activiteit Hoe eten astronauten? de foto van de etende astronaut uit de bijlage. De leerling: weet dat voedsel in de ruimte gaat zweven weet

Nadere informatie

Voeding en zwangerschapsbraken Algemene informatie

Voeding en zwangerschapsbraken Algemene informatie Voeding en zwangerschapsbraken Algemene informatie Afdeling Diëtetiek IJsselland Ziekenhuis In deze folder vindt u algemene informatie over ernstig braken tijdens de zwangerschap. Wat is zwangerschapsbraken?

Nadere informatie

DE ACTIEVE VOEDINGSDRIEHOEK: OM DAGELIJKS EVENWICHTIG TE ETEN EN VOLDOENDE TE BEWEGEN.

DE ACTIEVE VOEDINGSDRIEHOEK: OM DAGELIJKS EVENWICHTIG TE ETEN EN VOLDOENDE TE BEWEGEN. GEZONDHEID INFOBLAD DE ACTIEVE VOEDINGSDRIEHOEK: OM DAGELIJKS EVENWICHTIG TE ETEN EN VOLDOENDE TE BEWEGEN. BRON: VIGeZ, 2011. De actieve voedingsdriehoek. De actieve voedingsdriehoek geeft je een idee

Nadere informatie

Voeding in de zwangerschap

Voeding in de zwangerschap Voeding in de zwangerschap Verloskunde Beter voor elkaar 1 2 Gezonde voeding Een gezonde leefstijl is belangrijk, vooral nu u in verwachting bent. Daarbij hoort gezonde voeding. Eten voor twee is niet

Nadere informatie

Parkinsonismen Vereniging. Parkinson en Voeding

Parkinsonismen Vereniging. Parkinson en Voeding Parkinsonismen Vereniging Parkinson en Voeding Inhoudsopgave Inleiding 4 Gezonde voeding 5 Voeding en gebruik van Levodopa 5 Volle maag 5 Obstipatie 5 Eten van eiwitten 6 Adviezen bij het innemen van Levodopa

Nadere informatie

Diëtetiek. Voedingsadviezen na een slokdarmoperatie

Diëtetiek. Voedingsadviezen na een slokdarmoperatie Diëtetiek Voedingsadviezen na een slokdarmoperatie Diëtetiek Inleiding U heeft onlangs een slokdarmoperatie ondergaan. Deze operatie heeft gevolgen voor uw manier van eten. In deze brochure kunt u lezen

Nadere informatie

24 mei 2011 Gezonde voeding voor senioren

24 mei 2011 Gezonde voeding voor senioren 24 mei 2011 Gezonde voeding voor senioren Annette Schormans, diëtist Lezing 26 januari 2015 KBO Boxtel Gezondheidsproblemen leefregels voor senioren goede keuze in voeding maken blijven bewegen hersenen

Nadere informatie

Adviezen voor een voedingsvezelverrijkt en vochtverrijkt dieet

Adviezen voor een voedingsvezelverrijkt en vochtverrijkt dieet Adviezen voor een voedingsvezelverrijkt en vochtverrijkt dieet Tekst: Nicole Broekman, diëtist Datum: FEBRUARI 2010 Heeft u wijzigingen of aanvullingen op deze folder? Dan kunt u contact opnemen met de

Nadere informatie

Minder kalium in uw voeding Bij nierschade

Minder kalium in uw voeding Bij nierschade Minder kalium in uw voeding Bij nierschade Albert Schweitzer ziekenhuis Mei 2013 Pavo 1071 Inleiding U heeft van uw specialist het advies gekregen om minder kalium in uw voeding te gaan gebruiken, omdat

Nadere informatie

Dieetadviezen bij wondgenezing

Dieetadviezen bij wondgenezing Dieetadviezen bij wondgenezing Diëtetiek Bereikbaarheid afdeling Diëtetiek Amphia Ziekenhuis: Locatie Langendijk, Molengracht, Pasteurlaan: (076) 595 30 75 Algemeen telefoonnummer Amphia Ziekenhuis: (076)

Nadere informatie

voedingsvezel verrijkt dieet

voedingsvezel verrijkt dieet voedingsvezel verrijkt dieet inhoudsopgave Waarom deze brochure Wat zijn voedingsvezels? Algemene adviezen Wat zijn vezelrijke voedingsmiddelen? Hoeveel voedingsvezel is per dag nodig? Vochtadvies Werken

Nadere informatie

Voedingsvezelverrijkt dieet. Algemene richtlijnen

Voedingsvezelverrijkt dieet. Algemene richtlijnen Voedingsvezelverrijkt dieet Algemene richtlijnen 2 Waarom een voedingsvezelverrijkte voeding? Bij bepaalde darmaandoeningen zoals bijvoorbeeld bij obstipatie (verstopping, trage stoelgang), aambeien, divertikels

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Sigmoidoscopie-Coloscopie met Moviprep

Patiënteninformatie. Sigmoidoscopie-Coloscopie met Moviprep Sigmoidoscopie-Coloscopie met Moviprep Reden van het onderzoek Bij dit onderzoek, dat ook wel een darmspiegeling wordt genoemd, kan de binnenzijde van de dikke darm worden bekeken. Met behulp van röntgenfoto

Nadere informatie

Praktische tips voor mensen met een colostoma

Praktische tips voor mensen met een colostoma Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Praktische tips voor mensen met een colostoma z U hebt een colostoma. In deze brochure krijgt u adviezen voor de verzorging van

Nadere informatie

Voedingsadviezen. 2.1. Samenstelling van de voeding. 6-7 sneetjes. 20-25 g. 4-5 aardappelen/ opscheplepels

Voedingsadviezen. 2.1. Samenstelling van de voeding. 6-7 sneetjes. 20-25 g. 4-5 aardappelen/ opscheplepels Hoofdstuk 2 Voedingsadviezen voor mensen met diabetes mellitus 2.1. Samenstelling van de voeding Dieetadviezen bij diabetes mellitus zijn niet anders dan adviezen voor een goede voeding. De basis van een

Nadere informatie