Algemene gegevens / General Information

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Algemene gegevens / General Information"

Transcriptie

1 Vooraanmeldingsformulier / Preliminary Application Form Algemene gegevens / General Information Programma / Programme Nationaal Programma Ouderenzorg Subsidieronde / Subsidy round 3e ronde NPO implementatieproject Projecttitel / Project title De implementatie van de GRIP- en GLANS-cursussen: een zelfmanagement cursusaanbod voor ouderen gericht op eigen regie en welbevinden Projecttaal / Project language s / Dutch Geplande startdatum / Planned start date Geplande duur in maanden / Planned duration in months 36 maanden / months Is dit project een vervolg op een eerder project gehonoreerd door ZonMw? / Is this project a continuation of a project that has been previously funded bij ZonMw? Nee / No Aangemaakt door ProjectNet / Generated by ProjectNet: :19 p. 1

2 Vooraanmeldingsformulier / Preliminary Application Form Aanvrager / Applicant Dr. A Visser PhD Functie / Position: Opleiding / Education: T: F: E: Disciplinegroep Gezondheidswetenschappen Sectie Toegepast Onderzoek Hanzeplein GZ GRONINGEN Projectleden / Project members Dr. N. Steverink (Projectleider en penvoerder) Functie / Position: senior onderzoeker Opleiding / Education: T: F: E: Disciplinegroep Gezondheidswetenschappen Postbus AD GRONINGEN Mr. J.F.M. Aartsen (Bestuurlijk verantwoordelijke) Functie / Position: Lid Raad van Bestuur Opleiding / Education: WO T: F: E: Raad van Bestuur Postbus RB GRONINGEN Prof. dr. E. Buskens (Projectadviseur) Aangemaakt door ProjectNet / Generated by ProjectNet: :19 p. 2

3 Functie / Position: Netwerkcoordinator NPO Noord Opleiding / Education: T: F: E: Epidemiologie Postbus RB GRONINGEN Vooraanmeldingsformulier / Preliminary Application Form Drs. G. van Diepen (Projectadviseur) Functie / Position: Onderzoek en beleidsmedewerker Opleiding / Education: T: F: E: Partoer CMO Fryslan Postbus BB LEEUWARDEN Dhr. H. Obbink (Projectcommissielid) Functie / Position: Voorzitter Opleiding / Education: T: F: E: SOOG Siersteenlaan ES GRONINGEN Prof. dr. S.A. Reijneveld (Projectcommissielid) Functie / Position: Hoofd sociale geneeskunde Opleiding / Education: WO Geneeskunde/epidemiologie T: F: E: Sociale Geneeskunde Aangemaakt door ProjectNet / Generated by ProjectNet: :19 p. 3

4 Vooraanmeldingsformulier / Preliminary Application Form Postbus AD GRONINGEN Prof. dr. R. Sanderman (Projectcommissielid) Functie / Position: Hoofd SHARE Opleiding / Education: WO Psychologie T: F: E: Noordelijk Centrum voor Gezondheidsvraagstukken Postbus AD GRONINGEN Dr. F.J. Sijtsma (Projectcommissielid) Functie / Position: Gezondheidseconoom en onderzoeker Opleiding / Education: WO T: F: E: Rijksuniversiteit Groningen Faculteit Economie en Bedrijfskunde Landleven AD GRONINGEN Dr. N. Steverink (Hoofdaanvrager) Functie / Position: Senior onderzoeker Opleiding / Education: WO Psychologie T: F: E: Disciplinegroep Gezondheidswetenschappen Postbus AD GRONINGEN Dr. A. Visser (Mede projectleider) Aangemaakt door ProjectNet / Generated by ProjectNet: :19 p. 4

5 Functie / Position: Senior onderzoeker Opleiding / Education: WO Andragogiek T: F: E: Disciplinegroep Gezondheidswetenschappen Sectie Toegepast Onderzoek Hanzeplein GZ GRONINGEN Vooraanmeldingsformulier / Preliminary Application Form Aangemaakt door ProjectNet / Generated by ProjectNet: :19 p. 5

6 Vooraanmeldingsformulier / Preliminary Application Form Projectgegevens / Project information Datum indienen (via ProjectNet) / Date of application :46 Projecttype / Project type Implementatieproject Samenvatting / Summary In de afgelopen jaren is het steeds duidelijker geworden dat gezond en gelukkig ouder worden voor een deel afhangt van de mate waarin een individu in staat is zijn welbevinden te reguleren en te managen. Weinig aandacht is echter besteed aan manieren waarop ouderen dit concreet kunnen doen. In de afgelopen jaren zijn vanuit het UMCG en de RUG in nauwe samenwerking met ouderen, vrijwilligers en professionals werkzaam in de welzijnssector, de GRIP- en GLANS-cursussen ontwikkeld en geëvalueerd. Deze cursussen richten zich op het verbeteren van de zelfmanagementvaardigheden en het welbevinden van ouderen. Het doel van dit project is het implementeren van deze cursussen in zorgen welzijnsorganisaties in de affiliatieregio van het UMCG, en het evalueren van de implementatie op het niveau van de ouderen, de professionals en de betrokken organisaties. Doel is om minimaal 15 zorg- en welzijnsorganisaties de cursussen in hun cursusaanbod op te laten nemen. Per organisatie worden één of twee professionals getraind om de cursussen te geven. Vervolgens worden, in samenwerking met de organisaties, minimaal 400 ouderen geïncludeerd voor deelname aan de GRIPof GLANS-cursussen. De gehanteerde wervingstrategieën, de training van de professionals en de mate waarin de cursussen succesvol in het cursusaanbod van de organisaties zijn opgenomen worden geëvalueerd. Om het effect van de cursussen (opnieuw) vast te stellen wordt het zelfmanagement, het welbevinden, de ervaren gezondheid en het zorggebruik van de ouderen op verschillende momenten onderzocht. De kosteneffectiviteit wordt bepaald aan de hand van de kosten en de baten die de implementatie oplevert voor zowel de deelnemende ouderen als de professionals en organisaties die de cursus aanbieden. De proces- en effectevaluaties tonen aan of de implementatie succesvol is verlopen en geven antwoord op de vraag in hoeverre de cursussen een structureel onderdeel kunnen uitmaken van het zorg- en welzijnsaanbod voor ouderen. Aangemaakt door ProjectNet / Generated by ProjectNet: :19 p. 6

7 Projectidee Maximaal 3 A4 Thema s, prioriteiten en aandachtsgebieden (maximaal 1000 karakters) Licht de relevantie voor het programma en deze oproep toe: Onder de noemer zelfmanagement komt meer aandacht voor de mogelijkheden van ouderen om zelf richting te geven aan hun leven en aan wat er nodig is om goed oud te worden. Het onderhavige project richt zich, in overeenstemming met de doelstelling van het NPO en regio Noord, op het verbeteren van de zelfmanagementvaardigheden en het welbevinden van (kwetsbare) ouderen. Het UMCG en de RUG hebben in samenwerking met ouderen, vrijwilligers en professionals uit de zorg- en welzijnssector, de GRIP- en GLANS-cursussen ontwikkeld en wetenschappelijk geëvalueerd. Onderzoek laat zien dat de cursussen effectief zijn in het verbeteren van de zelfmanagementvaardigheden en het welbevinden van ouderen. De door deze wetenschappelijke studies verworven kennis wordt op dit moment nog onvoldoende verspreid en toegepast. Door de cursussen te implementeren in zorg- en welzijnsorganisaties, kan deze vorm van ondersteuning een structureel onderdeel worden van de (preventieve) zorg aan ouderen. Doelstelling/vraagstelling/taakstelling (maximaal 1000 karakters): Doel is de implementatie van de GRIP- en GLANS-cursussen in zorg- en welzijnsorganisaties in de affiliatieregio van het UMCG en de evaluatie van de implementatie op het niveau van ouderen, professionals en organisaties. Concrete vraagstellingen zijn: 1. In welke mate worden de relevante organisaties en professionals met de geplande werving bereikt en gemotiveerd om de cursussen in hun aanbod op te nemen? 2. In welke mate worden (kwetsbare) ouderen met de geplande werving bereikt en gemotiveerd om aan de cursussen deel te nemen? 3. In hoeverre vinden professionals de cursussen nuttig en uitvoerbaar? Bieden de training en jaarlijkse werkconferenties hen voldoende kennis en kunde om de cursussen adequaat aan te bieden? 4. In hoeverre leiden de cursussen tot verbetering van zelfmanagementvaardigheden en welbevinden van ouderen op de korte en langere termijn? Wat zijn de effecten voor ervaren gezondheid en zorggebruik? 5. Wat zijn bevorderende en belemmerende factoren bij de implementatie? Relevantie (maximaal 2000 karakters) Beschrijf en onderbouw de maatschappelijke en de wetenschappelijke relevantie: Als gevolg van fysieke, psychologische, sociale en maatschappelijke veranderingen en verliezen kunnen ouderen het gevoel krijgen de regie kwijt te raken en daarmee een verminderd welbevinden ervaren. Een theorie die richtlijnen aanreikt om een beter zelfregulerend vermogen te verkrijgen is de theorie van zelfmanagement van welbevinden. Deze theorie beschrijft zelfmanagementvaardigheden waarmee mensen in staat zijn welbevinden te realiseren en te behouden, zelfs als hulpbronnen afnemen. Deze vaardigheden worden expliciet gericht op belangrijke domeinen van welbevinden. De focus van de GRIP- en GLANScursussen is op wat mensen graag willen en kunnen en niet primair op problemen zoals in veel andere interventies voor ouderen het geval is. Deze vernieuwende en maatschappelijk relevante insteek, die zich richt op het bevorderen van welbevinden (GLANS) en eigen regie (GRIP), ondervindt veel bijval, zowel van ouderen als van professionals. De GRIP- en GLANS-cursussen zijn wetenschappelijk geëvalueerd en beschreven in dissertaties, boeken en (inter-) nationale artikelen. De evaluaties van zowel de GRIP als de GLANS-cursussen bestonden uit gerandomiseerde pre-test post-test designs met een meting voorafgaande, direct na, en 4-6 maanden na de interventie. De cursussen bleken de zelfmanagementvaardigheden en het welbevinden van ouderen op de korte termijn en grotendeels ook op de langere termijn significant te verbeteren. Naast de effecten die de cursussen hebben voor de ouderen wordt door het trainen van de professionals ook een belangrijke bijdrage geleverd aan de deskundigheid van professionals (en organisaties) wat betreft het ondersteunen en bevorderen van het welbevinden van ouderen. Door het preventieve en positieve karakter van de cursussen wordt ingespeeld op actuele ontwikkelingen rondom gezond en gelukkig ouder worden. Het bevorderen van welbevinden en het voorkómen van gezondheidsproblemen kan bovendien een kostenbesparend effect hebben voor de gezondheidszorg. Plan van Aanpak (maximaal 7000 karakters). Geef een korte schets van de aanpak, het design cq ontwerp van de studie, de samenwerking met betrokken partijen, en fasering van het project: De GRIP- en GLANS-cursussen Het onderhavige project behelst het implementeren van de volgende twee cursussen: 1) GRIP op het leven: een serie huisbezoeken voor kwetsbare ouderen (6 huisbezoeken door een GRIP-docent) en 2) Geef uw leven een beetje meer GLANS: een groepscursus voor oudere vrouwen (6 wekelijkse bijeenkomsten, geleid door twee GLANS-docenten). Concrete zelfmanagementvaardigheden die in de cursussen aan bod komen zijn: persoonlijke effectiviteit, initiatief nemen, een positieve denkhouding hebben en leren investeren in pag. 1

8 Projectidee Maximaal 3 A4 sociale relaties. Daarnaast staan concrete domeinen van fysiek en sociaal welbevinden centraal, die worden weergegeven in de zgn. GLANS-schijf van vijf: G=Gezondheid en Gemak; L=Leuke bezigheden en Lichamelijke activiteit; A=Affectie; N=Netwerk; S=Sterke punten. Ouderen, vrijwilligers en professionals in het ouderenwerk hebben bij zowel de ontwikkeling van de cursussen als het testen een belangrijke bijdrage geleverd. Dit is gedaan door middel van focusgroepen, klankbordgroepen, schriftelijke feedback en vooronderzoeken waarin de cursussen zijn uitgetest. Ontwerp Wervingstrategieën voor organisaties en professionals In het eerste jaar wordt een systematische wervingscampagne gestart met het doel uiteindelijk 15 zorg-en welzijnsorganisaties te includeren voor deelname aan het onderhavige project. Dit wordt gedaan via al bestaande samenwerkingsverbanden met welzijnsorganisaties; door de al bestaande GRIP en GLANSwebsite; door het geven van workshops en presentaties; en door het persoonlijk benaderen van organisaties. Ook vindt in deze fase de selectie plaats van minimaal 30 professionals die werkzaam zijn in deze organisaties. Deze professionals worden getraind volgens het principe van train de trainer waarmee zij in staat worden gesteld de cursus aan ouderen te geven. De training (door de UMCG-mastertrainers) duurt drie dagen en wordt aangeboden in groepen van ongeveer 8 à 10 professionals. De training wordt, bij goed gevolg, afgesloten met een certificaat en leidt tot opname in het register van gecertificeerde GRIP/GLANStrainers. Het certificeren van professionals en het vervolgens jaarlijks organiseren van werkconferenties waarin kennis en vaardigheden worden ververst en uitgewisseld dienen om de kwaliteit van de GRIP- en GLANS cursussen te waarborgen. Wervingstrategieën ouderen In het tweede jaar starten professionals met het aanbieden van de GRIP- en/of GLANS-cursussen. Het doel is in totaal tenminste 400 ouderen te includeren. De doelgroep voor de GLANS-cursus zijn oudere vrouwen met vooral sociale kwetsbaarheid, de doelgroep voor de GRIP-cursus zijn ouderen met gecombineerde (fysieke en sociale) kwetsbaarheid. De Groninger Frailty Indicator wordt gebruikt om de kwetsbaarheid van ouderen te bepalen. Om niet alleen de worried well te bereiken worden naast de zorg- en welzijnsorganisaties en de bestaande contacten met ouderenadviseurs en clienten, ook huisartsenpraktijken en thuiszorgorganisaties benaderd om aan de werving deel te nemen. Daarnaast worden ouderen via locale en regionale kranten, radio en tv en posters en folders uitgenodigd om aan de cursussen deel te nemen. Procesevaluatie Elk jaar wordt het implementatieproces geëvalueerd en worden de belemmerende en bevorderende factoren die zich tijdens dit proces hebben voorgedaan in kaart gebracht. Hierbij gaat het om het evalueren van 1) de nauwkeurigheid waarmee de wervinsstrategieen volgens plan zijn uitgevoerd; 2) de mate waarin het tijdspad is gevolgd; 3) de mate waarin de training en de werkconferenties aansluiten bij de wensen en behoeften van de professionals; 4) de tevredenheid van de professional met de GRIP- en GLANS-cursussen;5) de tevredenheid van de ouderen met de cursussen. De evaluatie vindt plaats door middel van vragenlijsten die worden afgenomen bij zowel professionals als ouderen. Ook worden de organisaties zelf (o.a. via managers) ondervraagd. Het implementatieproces is geslaagd als de organisaties de cursussen nuttig en bruikbaar vinden en in hun cursusaanbod hebben opgenomen én als (kwetsbare) ouderen voldoende worden bereikt om aan de cursussen deel te nemen. Effectevaluatie In het laatste jaar staat het bepalen van de kosteneffectiviteit en efficiency van de cursussen centraal. De kosten van de cursussen omvatten de wervingskosten van organisaties, professionals en ouderen, de kosten voor het opleiden van de professionals en de kosten voor de cursus voor de ouderen. Het bepalen van de baten richt zich ten eerste op de baten voor de deelnemers. Om deze baten inzichtelijk te maken worden deelnemende ouderen gevraagd op verschillende momenten een vragenlijst in te vullen: voorafgaand aan de cursus, direct na en zes en twaalf maanden na de cursus. Er wordt gebruik gemaakt van gevalideerde instrumenten voor het meten van zelfmanagementvaardigheden (SMAS-30) en welbevinden (SPF-IL-schaal). Dit zijn geschikte effectmaten omdat ze wat betreft de theoretische onderbouwing nauw verbonden zijn met de inhoud van de cursussen. Tevens wordt de door het NPO voorgeschreven Minimale Dataset (MDS) afgenomen bij ouderen en een eventuele mantelzorger en aangevuld met vragen over reguliere consulten huisarts / praktijkondersteuner en het gebruik van de informele zorg. Met de MDS wordt meer algemene informatie over gezondheid verkregen die weer gerelateerd kan worden aan QALY s. Naast de gestandaardiseerde effectmeting wordt gewerkt met een kwalitatief open interview voor het bepalen van de effecten. Ten tweede worden de baten voor de pag. 2

9 Projectidee Maximaal 3 A4 zorgverleners bepaald, waarbij inzicht wordt verkregen in de mate waarin de cursussen het professionele handelen in het algemeen verbeteren. Van deze kosten- en batencomponenten worden verschillende ratio s berekend om de kosteneffectiviteit te bepalen. De data ingevoerd en geanalyseerd. De resultaten worden beschreven en gepubliceerd in nationale en internationale tijdschriften, gepresenteerd op relevante congressen en symposia en verspreid onder betrokken instellingen en andere geïnteresseerden. Samenwerking met betrokken partijen Het bestuurlijk netwerk en de wetenschapscommissie van het NPO-regio Noord ondersteunen de aanvraag van dit project. Voor het onderhavige project is een projectgroep samengesteld waarin professionals uit zorgen welzijnsorganisaties participeren. Daarnaast wordt de samenwerking die in de afgelopen jaren is opgebouwd met zorg- en welzijnsorganisaties voortgezet. Ook ouderen zelf (via ouderenplatforms) participeren in de projectgroep die elk kwartaal bijeen komt om de voortgang van het project te bespreken. Verder wordt samengewerkt met het Trimbos-instituut (Prof. dr. A.M. Pot, hoofd afdeling Ouderen) voor het ontwikkelen, implementeren en evalueren van een internetversie van de GRIP/GLANS-cursussen. Haalbaarheid (maximaal 1000 karakters). Geef een indruk van de kansen en belemmeringen bij uitvoer van de studie: De cursussen zijn ontwikkeld op basis van een theorie over zelfmanagement van welbevinden en naar de praktijk vertaald samen met ouderen en professionals. Daarom zijn ze theoretisch goed gefundeerd en sluiten ze goed aan bij wat ouderen en professionals belangrijk vinden. Een recent uitgevoerde proefimplementatie toonde dat implementatie haalbaar is. Daarnaast bieden de positieve reacties van professionals en ouderen ruim draagvlak voor een grootschalige implementatie. De kosten van de cursussen kunnen een barrière zijn voor organisaties om deze in hun aanbod op te nemen. Dit punt krijgt aandacht door mogelijkheden voor cofinanciering (verzekeraars, WMO) als bevorderende/belemmerende factor op te nemen. Ook het lastig kunnen bereiken van o.a. geïsoleerde ouderen kan een barrière vormen. Door proactieve vormen van werving te hanteren, o.a. door ouderenadviseurs die huisbezoeken afleggen, huisartsenpraktijken en thuiszorgorganisaties, kan dit probleem grotendeels worden ondervangen. Subsidiebedrag (maximaal 1000 karakters) Geef een korte toelichting van de kosten: De totale kosten voor het uitvoeren van dit driejarige implementatieproject bedragen euro euro zal worden ingezet voor de kosten van een projectmedewerker voor 36 maanden, (0,8 fte, max. schaal 9), een onderzoeker voor 36 maanden (0,5 fte, max. schaal 10) en projectbegeleiding voor 36 maanden (0,1 fte, max. schaal 12). Daarnaast is euro begroot voor materiele kosten, zoals het ontwikkelen en drukken van wervings- en cursusmateriaal, het verder ontwikkelen van de website, het drukken en versturen van brieven en vragenlijsten, de reiskosten voor werkbezoeken en werkconferenties, het organiseren werkconferenties, etc. De deelnemende organisaties zullen bijdragen aan de training voor professionals (+/- 30 docenten 500,- euro per professional). De aangevraagde subsidie bedraagt hiermee euro. pag. 3

10 Engelse samenvatting Maximaal 2000 karakters Engelse samenvatting (maximaal 2000 karakters) In recent years it has been increasingly acknowledged that aging healthy and well is partly a matter of how individuals are able to self-regulate or selfmanage their own wellbeing and the aging process. Little attention however has been paid to the question how older people can achieve better selfmanagement abilities and subsequently higher levels of well-being. In recent years, the University Medical Centre Groningen (UMCG) and the University of Groningen (RUG) have, in close collaboration with older people, volunteers and professionals working in health and welfare services for older people, developed and evaluated the GRIP- en GLANS-courses. These courses are directed at increasing the self-management abilities and the wellbeing of older people. The aim of the present project is to implement these courses in health and welfare organizations in the affiliation region of the UMCG and to evaluate the implementation at the level of the older persons, the professionals and the organizations. At least 15 organizations will be included and asked to make the courses part of their supply of care and welfare courses. One or two professionals per organization will be trained to teach the courses. In collaboration with the organizations, at least 400 older persons will be included into the GRIP- or GLANS-courses. Both the used recruitment strategies and the training of the professionals, as well as the extent to which the courses become a part of the supply of the organizations will be evaluated. In order to examine (once again) the effects of the courses, the older participants will be questioned regarding their level of self-management abilities, their wellbeing, subjective health and use of health care. This will be done on four points in time: before the course starts, right after the course has ended and 6 and 12 months later. The cost-effectiveness will be investigated by comparing the costs of the implementation and the benefits for the older participants, the professionals and the organizations. The process and effect evaluation will show whether the implementation has been successfully and will answer the question to what extent the courses may become a structural part of the supply of social care and welfare services for older people.

De implementatie van de GRIP- en GLANScursussen: cursusaanbod voor ouderen gericht op eigen regie en welbevinden

De implementatie van de GRIP- en GLANScursussen: cursusaanbod voor ouderen gericht op eigen regie en welbevinden De implementatie van de GRIP- en GLANScursussen: een zelfmanagement cursusaanbod voor ouderen gericht op eigen regie en welbevinden Daphne Kuiper Vierde regiobijeenkomst 11 november 2011 Netwerk Ouderenzorg

Nadere informatie

Het meten van de kwaliteit van leven bij kinderen met JIA

Het meten van de kwaliteit van leven bij kinderen met JIA Het meten van de kwaliteit van leven bij kinderen met JIA Measuring quality of life in children with JIA Masterthese Klinische Psychologie Onderzoeksverslag Marlot Schuurman 1642138 mei 2011 Afdeling Psychologie

Nadere informatie

De Invloed van Cognitieve Stimulatie in de Vorm van Actief Leren op de Geestelijke Gezondheid van Vijftigplussers

De Invloed van Cognitieve Stimulatie in de Vorm van Actief Leren op de Geestelijke Gezondheid van Vijftigplussers De Invloed van Cognitieve Stimulatie in de Vorm van Actief Leren op de Geestelijke Gezondheid van Vijftigplussers The Influence of Cognitive Stimulation in the Form of Active Learning on Mental Health

Nadere informatie

Algemene gegevens / General Information

Algemene gegevens / General Information Subsidieaanvraagformulier / Grant Application Form Dossiernummer / Dossier number: 60-60900-97-071 DEFINITIEF Algemene gegevens / General Information Programma / Programme Zorg voor Beter/ Invoeren van

Nadere informatie

Multi-disciplinary workshop on Ageing and Wellbeing

Multi-disciplinary workshop on Ageing and Wellbeing Date 7-12-2011 1 Multi-disciplinary workshop on Ageing and Wellbeing Prof. Dr. Inge Hutter Demographer, anthropologist Coordinator Healthy Ageing Alpha Gamma RUG Dean Faculty Spatial Sciences Date 7-12-2011

Nadere informatie

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016 www.iuscommune.eu Dear Ius Commune PhD researchers, You are kindly invited to attend the Ius Commune Amsterdam Masterclass for PhD researchers, which will take place on Thursday 16 June 2016. During this

Nadere informatie

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim The Relationship between Work Pressure, Mobbing at Work, Health Complaints and Absenteeism Agnes van der Schuur Eerste begeleider:

Nadere informatie

SELF-MANAGEMENT ABILITY SCALE: SMAS-30/versie 2. Achtergrond, handleiding en scoring.

SELF-MANAGEMENT ABILITY SCALE: SMAS-30/versie 2. Achtergrond, handleiding en scoring. SELF-MANAGEMENT ABILITY SCALE: SMAS-30/versie 2. Achtergrond, handleiding en scoring. Nardi Steverink Rijksuniversiteit Groningen en Universitair Medisch Centrum Groningen Achtergrond December 2009 Sinds

Nadere informatie

Subsidieaanvraag Minimaal

Subsidieaanvraag Minimaal Subsidieaanvraag Minimaal U kunt tijdens het schrijven van uw Subsidieaanvraag - Minimaal (maar ook na indiening) een PDF van uw Subsidieaanvraag maken. Deze PDF kunt u op uw eigen computer opslaan. Zolang

Nadere informatie

De Invloed van Familie op

De Invloed van Familie op De Invloed van Familie op Depressie- en Angstklachten van Verpleeghuisbewoners met Dementie The Influence of Family on Depression and Anxiety of Nursing Home Residents with Dementia Elina Hoogendoorn Eerste

Nadere informatie

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS Gezondheidsgedrag als compensatie voor de schadelijke gevolgen van roken COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS Health behaviour as compensation for the harmful effects of smoking

Nadere informatie

Pesten op het werk en de invloed van Sociale Steun op Gezondheid en Verzuim.

Pesten op het werk en de invloed van Sociale Steun op Gezondheid en Verzuim. Pesten op het werk en de invloed van Sociale Steun op Gezondheid en Verzuim. Bullying at work and the impact of Social Support on Health and Absenteeism. Rieneke Dingemans April 2008 Scriptiebegeleider:

Nadere informatie

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur M. Zander MSc. Eerste begeleider: Tweede begeleider: dr. W. Waterink drs. J. Eshuis Oktober 2014 Faculteit Psychologie en Onderwijswetenschappen

Nadere informatie

Sekseverschillen in Huilfrequentie en Psychosociale Problemen. bij Schoolgaande Kinderen van 6 tot 10 jaar

Sekseverschillen in Huilfrequentie en Psychosociale Problemen. bij Schoolgaande Kinderen van 6 tot 10 jaar Sekseverschillen in Huilfrequentie en Psychosociale Problemen bij Schoolgaande Kinderen van 6 tot 10 jaar Gender Differences in Crying Frequency and Psychosocial Problems in Schoolgoing Children aged 6

Nadere informatie

De Cambridge English presentatie voor de leerlingen. Jane West & Fokke de Jong (docenten Engels)

De Cambridge English presentatie voor de leerlingen. Jane West & Fokke de Jong (docenten Engels) De Cambridge English presentatie voor de leerlingen Jane West & Fokke de Jong (docenten Engels) CAMBRIDGE CERTIFICATE Da Vinci 2015-2016 WHO IS IT FOR? -- IT IS FOR YOU! - Do this programme if you are

Nadere informatie

Johanna van Gaalen, arts-onderzoeker Afdeling Medische Besliskunde 9 juni 2010

Johanna van Gaalen, arts-onderzoeker Afdeling Medische Besliskunde 9 juni 2010 Implementatie van internet-based zelfmanagement: wat werkt het beste? Johanna van Gaalen, arts-onderzoeker Afdeling Medische Besliskunde 9 juni 2010 Implementatie internet-based asthma selfmanagement (IBSM)

Nadere informatie

Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch

Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch Bottlenecks in Independent Learning: Self-Regulated Learning, Stress

Nadere informatie

Dr. Hilde Verbeek 15 april 2014. Department of Health Services Research Focusing on Chronic Care and Ageing 1

Dr. Hilde Verbeek 15 april 2014. Department of Health Services Research Focusing on Chronic Care and Ageing 1 Dr. Hilde Verbeek 15 april 2014 Department of Health Services Research Focusing on Chronic Care and Ageing 1 Doelstelling Nurses on the Move Bijdragen aan verbetering kwaliteit van zorg in verpleeg- en

Nadere informatie

Verschillen in het Gebruik van Geheugenstrategieën en Leerstijlen. Differences in the Use of Memory Strategies and Learning Styles

Verschillen in het Gebruik van Geheugenstrategieën en Leerstijlen. Differences in the Use of Memory Strategies and Learning Styles Verschillen in het Gebruik van Geheugenstrategieën en Leerstijlen tussen Leeftijdsgroepen Differences in the Use of Memory Strategies and Learning Styles between Age Groups Rik Hazeu Eerste begeleider:

Nadere informatie

De Invloed van Identificatie met Actieve Ouderen en Welbevinden op de. Lichaamsbeweging van Ouderen

De Invloed van Identificatie met Actieve Ouderen en Welbevinden op de. Lichaamsbeweging van Ouderen Running head: ACTIEVE OUDEREN EN BEWEGEN 1 De Invloed van Identificatie met Actieve Ouderen en Welbevinden op de Lichaamsbeweging van Ouderen The Influence of Identification with 'Active Elderly' and Wellbeing

Nadere informatie

Determinanten en Barrières van Seksuele Patiëntenvoorlichting. aan Kankerpatiënten door Oncologieverpleegkundigen

Determinanten en Barrières van Seksuele Patiëntenvoorlichting. aan Kankerpatiënten door Oncologieverpleegkundigen Determinanten en Barrières van Seksuele Patiëntenvoorlichting aan Kankerpatiënten door Oncologieverpleegkundigen Determinants and Barriers of Providing Sexual Health Care to Cancer Patients by Oncology

Nadere informatie

Mentaal Weerbaar Blauw

Mentaal Weerbaar Blauw Mentaal Weerbaar Blauw de invloed van stereotypen over etnische minderheden cynisme en negatieve emoties op de mentale weerbaarheid van politieagenten begeleiders: dr. Anita Eerland & dr. Arjan Bos dr.

Nadere informatie

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa Physical factors as predictors of psychological and physical recovery of anorexia nervosa Liesbeth Libbers

Nadere informatie

De Invloed van Kenmerken van ADHD op de Theory of Mind: een Onderzoek bij Kinderen uit de Algemene Bevolking

De Invloed van Kenmerken van ADHD op de Theory of Mind: een Onderzoek bij Kinderen uit de Algemene Bevolking Kenmerken van ADHD en de Theory of Mind 1 De Invloed van Kenmerken van ADHD op de Theory of Mind: een Onderzoek bij Kinderen uit de Algemene Bevolking The Influence of Characteristics of ADHD on Theory

Nadere informatie

Examenreglement Opleidingen/ Examination Regulations

Examenreglement Opleidingen/ Examination Regulations Examenreglement Opleidingen/ Examination Regulations Wilde Wijze Vrouw, Klara Adalena August 2015 For English translation of our Examination rules, please scroll down. Please note that the Dutch version

Nadere informatie

Memo Academic Skills; the basis for better writers

Memo Academic Skills; the basis for better writers Memo Academic Skills; the basis for better writers With the rise of broader bachelor degrees and the University College, Dutch universities are paying more attention to essays and other written assignments.

Nadere informatie

Understanding and being understood begins with speaking Dutch

Understanding and being understood begins with speaking Dutch Understanding and being understood begins with speaking Dutch Begrijpen en begrepen worden begint met het spreken van de Nederlandse taal The Dutch language links us all Wat leest u in deze folder? 1.

Nadere informatie

Tahnee Anne Jeanne Snelder. Open Universiteit

Tahnee Anne Jeanne Snelder. Open Universiteit Effecten van Gedragstherapie op Sociale Angst, Zelfgerichte Aandacht & Aandachtbias Effects of Behaviour Therapy on Social Anxiety, Self-Focused Attention & Attentional Bias Tahnee Anne Jeanne Snelder

Nadere informatie

Expertise seminar SURFfederatie and Identity Management

Expertise seminar SURFfederatie and Identity Management Expertise seminar SURFfederatie and Identity Management Project : GigaPort3 Project Year : 2010 Project Manager : Albert Hankel Author(s) : Eefje van der Harst Completion Date : 24-06-2010 Version : 1.0

Nadere informatie

Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind.

Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind. Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind. Bullying among Students with Autism Spectrum Disorders in Secondary

Nadere informatie

De Effectiviteit van een Mindfulness-gebaseerde Lichaamsscan: een. Vergelijking met Rusten in Liggende Positie

De Effectiviteit van een Mindfulness-gebaseerde Lichaamsscan: een. Vergelijking met Rusten in Liggende Positie De Effectiviteit van een Mindfulness-gebaseerde Lichaamsscan: een Vergelijking met Rusten in Liggende Positie The Effectiveness of a Mindfulness-based Body Scan: a Comparison with Quiet Rest in the Supine

Nadere informatie

Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie. Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M.

Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie. Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M. Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M. (Bert) Vrijhoef Take home messages: Voor toekomstbestendige chronische zorg zijn innovaties

Nadere informatie

Algemene gegevens / General Information

Algemene gegevens / General Information Algemene gegevens / General Information Programma / Programme Nationaal Programma Ouderenzorg Subsidieronde / Subsidy round 1e ronde NPO transitie-experimenten Projecttitel / Project title Analyse van

Nadere informatie

Denken is Doen? De cognitieve representatie van ziekte als determinant van. zelfmanagementgedrag bij Nederlandse, Turkse en Marokkaanse patiënten

Denken is Doen? De cognitieve representatie van ziekte als determinant van. zelfmanagementgedrag bij Nederlandse, Turkse en Marokkaanse patiënten Denken is Doen? De cognitieve representatie van ziekte als determinant van zelfmanagementgedrag bij Nederlandse, Turkse en Marokkaanse patiënten met diabetes mellitus type 2 in de huisartsenpraktijk Thinking

Nadere informatie

Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems

Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems Frans Mofers Nederland cursusmateriaal & CAA's alle cursusmateriaal vrij downloadbaar als PDF betalen voor volgen cursus cursussite

Nadere informatie

Positieve psychologie in de praktijk

Positieve psychologie in de praktijk Welbevindentherapie Positieve psychologie in de praktijk Prof. dr. E.T. Bohlmeijer Dr. L. Christenhusz Dr. P. Meulenbeek VCGT 2015 Programma 1. Achtergrond & relevantie welbevindentherapie en positieve

Nadere informatie

Inhoudsopgave Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd.

Inhoudsopgave Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Validatie van het EHF meetinstrument tijdens de Jonge Volwassenheid en meer specifiek in relatie tot ADHD Validation of the EHF assessment instrument during Emerging Adulthood, and more specific in relation

Nadere informatie

Presentatie Onderzoek MijnCOPD Coach

Presentatie Onderzoek MijnCOPD Coach Presentatie Onderzoek MijnCOPD Coach ONLINE WERKEN AAN VERBETERD ZELFMANAGEMENT VOOR COPD PATIENTEN Chantal Hillebregt Onderzoeker Jan van Es Instituut 1 Toename ziektelast van COPD 3 de plaats ranglijst

Nadere informatie

Voorbij de geraniums. Visiestuk over vitaliteit en vitaliteitscoaching. Paulien Vermunt, Philip Spinhoven en Rudi Westendorp

Voorbij de geraniums. Visiestuk over vitaliteit en vitaliteitscoaching. Paulien Vermunt, Philip Spinhoven en Rudi Westendorp Voorbij de geraniums Visiestuk over vitaliteit en vitaliteitscoaching Paulien Vermunt, Philip Spinhoven en Rudi Westendorp 14 maart 2014 Voorbij de geraniums Visiestuk vitaliteitsdenken en vitaliteitscoaching

Nadere informatie

Log in. Hoofdmenu. Nadat u bent ingelogd komt u in uw hoofdmenu.

Log in. Hoofdmenu. Nadat u bent ingelogd komt u in uw hoofdmenu. Log in ProjectNet is een persoonsgebonden systeem. Daarom moet u zich inloggen met een persoonlijke gebruikersnaam en wachtwoord. Wanneer u nog nooit met ProjectNet heeft gewerkt dan dient u een account

Nadere informatie

Stigmatisering van Mensen met Keelkanker: de Rol van Mindfulness van de Waarnemer

Stigmatisering van Mensen met Keelkanker: de Rol van Mindfulness van de Waarnemer Met opmaak: Links: 3 cm, Rechts: 2 cm, Boven: 3 cm, Onder: 3 cm, Breedte: 21 cm, Hoogte: 29,7 cm Stigmatisering van Mensen met Keelkanker: de Rol van Mindfulness van de Waarnemer Stigmatisation of Persons

Nadere informatie

De Invloed van Vaktherapeutische Interventies op Angst- en Depressiesymptomen bij

De Invloed van Vaktherapeutische Interventies op Angst- en Depressiesymptomen bij De Invloed van Vaktherapeutische Interventies op Angst- en Depressiesymptomen bij Mensen met een Psychiatrische Stoornis de Modererende Invloed van de Therapeutische Alliantie The Effect of Arts Therapies

Nadere informatie

De Relatie tussen Angst en Psychologische Inflexibiliteit. The Relationship between Anxiety and Psychological Inflexibility.

De Relatie tussen Angst en Psychologische Inflexibiliteit. The Relationship between Anxiety and Psychological Inflexibility. RELATIE ANGST EN PSYCHOLOGISCHE INFLEXIBILITEIT 1 De Relatie tussen Angst en Psychologische Inflexibiliteit The Relationship between Anxiety and Psychological Inflexibility Jos Kooy Eerste begeleider Tweede

Nadere informatie

Fidelity of a Strengths-based method for Homeless Youth

Fidelity of a Strengths-based method for Homeless Youth Fidelity of a Strengths-based method for Homeless Youth Manon krabbenborg, Sandra Boersma, Marielle Beijersbergen & Judith Wolf s.boersma@elg.umcn.nl Homeless youth in the Netherlands Latest estimate:

Nadere informatie

Enterprise Architectuur. een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente?

Enterprise Architectuur. een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente? Enterprise Architectuur een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente? Wie zijn we? > Frederik Baert Director Professional Services ICT @frederikbaert feb@ferranti.be Werkt aan een Master

Nadere informatie

The downside up? A study of factors associated with a successful course of treatment for adolescents in secure residential care

The downside up? A study of factors associated with a successful course of treatment for adolescents in secure residential care The downside up? A study of factors associated with a successful course of treatment for adolescents in secure residential care Annemiek T. Harder Studies presented in this thesis and the printing of this

Nadere informatie

Empowerment project. Driejarig project van Rotaryclub Rhenen-Veenendaal

Empowerment project. Driejarig project van Rotaryclub Rhenen-Veenendaal Empowerment project Awasi Kenya Driejarig project van Rotaryclub Rhenen-Veenendaal Empowerment*van* kinderen*in*kenia De#afgelopen#drie#jaren# hebben#we#met#steun#van#de# Rotaryclub##Rhenen: Veenendaal#een#

Nadere informatie

Invloed van Mindfulness Training op Ouderlijke Stress, Emotionele Self-Efficacy. Beliefs, Aandacht en Bewustzijn bij Moeders

Invloed van Mindfulness Training op Ouderlijke Stress, Emotionele Self-Efficacy. Beliefs, Aandacht en Bewustzijn bij Moeders Invloed van Mindfulness Training op Ouderlijke Stress, Emotionele Self-Efficacy Beliefs, Aandacht en Bewustzijn bij Moeders Influence of Mindfulness Training on Parental Stress, Emotional Self-Efficacy

Nadere informatie

PROGRAMMA GEINTEGREERDE OUDERENZORG (PGO):

PROGRAMMA GEINTEGREERDE OUDERENZORG (PGO): Algemene gegevens / General Information Programma / Programme : Nationaal Programma Ouderenzorg Subsidieronde / Subsidy round : 4e ronde NPO Transitie-experimenten Projecttitel / Project title : PROGRAMMA

Nadere informatie

Wat is de Modererende Rol van Consciëntieusheid, Extraversie en Neuroticisme op de Relatie tussen Depressieve Symptomen en Overeten?

Wat is de Modererende Rol van Consciëntieusheid, Extraversie en Neuroticisme op de Relatie tussen Depressieve Symptomen en Overeten? De Modererende rol van Persoonlijkheid op de Relatie tussen Depressieve Symptomen en Overeten 1 Wat is de Modererende Rol van Consciëntieusheid, Extraversie en Neuroticisme op de Relatie tussen Depressieve

Nadere informatie

Verschil in Perceptie over Opvoeding tussen Ouders en Adolescenten en Alcoholgebruik van Adolescenten

Verschil in Perceptie over Opvoeding tussen Ouders en Adolescenten en Alcoholgebruik van Adolescenten Verschil in Perceptie over Opvoeding tussen Ouders en Adolescenten en Alcoholgebruik van Adolescenten Difference in Perception about Parenting between Parents and Adolescents and Alcohol Use of Adolescents

Nadere informatie

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 QUICK GUIDE C Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 Version 0.9 (June 2014) Per May 2014 OB10 has changed its name to Tungsten Network

Nadere informatie

1. In welk deel van de wereld ligt Nederland? 2. Wat betekent Nederland?

1. In welk deel van de wereld ligt Nederland? 2. Wat betekent Nederland? First part of the Inburgering examination - the KNS-test Of course, the questions in this exam you will hear in Dutch and you have to answer in Dutch. Solutions and English version on last page 1. In welk

Nadere informatie

Talentmanagement in tijden van crisis

Talentmanagement in tijden van crisis Talentmanagement in tijden van crisis Drs. Bas Puts Page 1 Copyright Siemens 2009. All rights reserved Mission: Achieving the perfect fit Organisatie Finance Sales Customer Engineering Project management

Nadere informatie

INVLOED VAN CHRONISCHE PIJN OP ERVAREN SOCIALE STEUN. De Invloed van Chronische Pijn en de Modererende Invloed van Geslacht op de Ervaren

INVLOED VAN CHRONISCHE PIJN OP ERVAREN SOCIALE STEUN. De Invloed van Chronische Pijn en de Modererende Invloed van Geslacht op de Ervaren De Invloed van Chronische Pijn en de Modererende Invloed van Geslacht op de Ervaren Sociale Steun The Effect of Chronic Pain and the Moderating Effect of Gender on Perceived Social Support Studentnummer:

Nadere informatie

De Effecten van de Kanker Nazorg Wijzer op Psychologische Distress en Kwaliteit van. Leven

De Effecten van de Kanker Nazorg Wijzer op Psychologische Distress en Kwaliteit van. Leven De Effecten van de Kanker Nazorg Wijzer op Psychologische Distress en Kwaliteit van Leven The Effects of the Kanker Nazorg Wijzer on Psychological Distress and Quality of Life Miranda H. de Haan Eerste

Nadere informatie

Dutch Research Council: women in scientific careers

Dutch Research Council: women in scientific careers Dutch Research Council: women in scientific careers Dr. Wilma van Donselaar Paris 2005 What is NWO? NWO is the Dutch Research Council and consists of 8 councils: Humanities, Social Sciences, Medical Sciences,

Nadere informatie

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond.

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond. Opgaven in Nederlands. Alle opgaven hebben gelijk gewicht. Opgave 1 Gegeven is een kasstroom x = (x 0, x 1,, x n ). Veronderstel dat de contante waarde van deze kasstroom gegeven wordt door P. De bijbehorende

Nadere informatie

Hardloopprogramma Run to The Start stimuleert bewegen en lidmaatschap bij de atletiekvereniging Tessa Magnée en Cindy Veenhof

Hardloopprogramma Run to The Start stimuleert bewegen en lidmaatschap bij de atletiekvereniging Tessa Magnée en Cindy Veenhof Dit factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding (Tessa Magnée en Cindy Veenhof, Hardloopprogramma Run to The Start stimuleert bewegen en lidmaatschap bij de atletiekvereniging).

Nadere informatie

Kwetsbaarheid bij ouderen: een uitdaging Risicofactoren, meetinstrumenten en samenhangende zorg

Kwetsbaarheid bij ouderen: een uitdaging Risicofactoren, meetinstrumenten en samenhangende zorg Kwetsbaarheid bij ouderen: een uitdaging Risicofactoren, meetinstrumenten en samenhangende zorg In vergrijzende samenlevingen is de zorg voor het toenemende aantal kwetsbare ouderen een grote uitdaging

Nadere informatie

Workshop Kwalitatief onderzoek: toepassingen bij sociale interventies. Hogeschool Domstad, 16 december 2014. 1. Kennismaking 10 minuten

Workshop Kwalitatief onderzoek: toepassingen bij sociale interventies. Hogeschool Domstad, 16 december 2014. 1. Kennismaking 10 minuten 1 Workshop Kwalitatief onderzoek: toepassingen bij sociale interventies Hogeschool Domstad, 16 december 2014 Hennie Boeije Vakgroep n & Technieken Faculteit Sociale Wetenschappen, Universiteit Utrecht

Nadere informatie

De relatie tussen depressie- en angstsymptomen, diabetesdistress, diabetesregulatie en. proactieve copingvaardigheden bij type 2 diabetespatiënten

De relatie tussen depressie- en angstsymptomen, diabetesdistress, diabetesregulatie en. proactieve copingvaardigheden bij type 2 diabetespatiënten De relatie tussen depressie- en angstsymptomen, diabetesdistress, diabetesregulatie en proactieve copingvaardigheden bij type 2 diabetespatiënten The relationship between depression symptoms, anxiety symptoms,

Nadere informatie

De patiënt en cardiovasculair risicomanagement Koos van Staveren en Karin Idema. k.idema@hartenvaatgroep.nl

De patiënt en cardiovasculair risicomanagement Koos van Staveren en Karin Idema. k.idema@hartenvaatgroep.nl De patiënt en cardiovasculair risicomanagement Koos van Staveren en Karin Idema k.idema@hartenvaatgroep.nl Onze boodschap vandaag? Sluit aan bij de persoonlijke situatie! Dus: wie bent u & waarom bent

Nadere informatie

SamenOud MOgroep 14 oktober 2014

SamenOud MOgroep 14 oktober 2014 SamenOud MOgroep 14 oktober 2014 Coen Ronde Beleidsmedewerker I&O, Tinten welzijnsgroep Projectleider SamenOud c.j.ronde@umcg.nl Universitair Medisch Centrum Groningen Afdelingen Gezondheidswetenschappen

Nadere informatie

Pilotonderzoek behandeltraject constitutioneel eczeem Pilot research Treatment path atopic eczema

Pilotonderzoek behandeltraject constitutioneel eczeem Pilot research Treatment path atopic eczema Pilotonderzoek behandeltraject constitutioneel eczeem Pilot research Treatment path atopic eczema Kinderen in een krabpak Esther Metting Mei 2010 Bachelorthese Opleiding psychologie Faculteit Gedrags-

Nadere informatie

Voorbeelden van machtigingsformulieren Nederlands Engels. Examples of authorisation forms (mandates) Dutch English. Juli 2012 Versie 2.

Voorbeelden van machtigingsformulieren Nederlands Engels. Examples of authorisation forms (mandates) Dutch English. Juli 2012 Versie 2. Voorbeelden van machtigingsformulieren Nederlands Engels Examples of authorisation forms (mandates) Dutch English Voorbeelden machtigingsformulieren standaard Europese incasso Examples of authorisation

Nadere informatie

Dit proefschrift presenteert de resultaten van het ALASCA onderzoek wat staat voor Activity and Life After Survival of a Cardiac Arrest.

Dit proefschrift presenteert de resultaten van het ALASCA onderzoek wat staat voor Activity and Life After Survival of a Cardiac Arrest. Samenvatting 152 Samenvatting Ieder jaar krijgen in Nederland 16.000 mensen een hartstilstand. Hoofdstuk 1 beschrijft de achtergrond van dit proefschrift. De kans om een hartstilstand te overleven is met

Nadere informatie

Healthy people want everything, sick people want only one thing. would love to see a Hospital Teacher

Healthy people want everything, sick people want only one thing. would love to see a Hospital Teacher Healthy people want everything, sick people want only one thing. would love to see a Hospital Teacher Consultant Education Sick Pupils Educational Service Centre University Medical Centre The Netherlands

Nadere informatie

Marketing. De uitgebreide marketingmix Hoorcollege 5

Marketing. De uitgebreide marketingmix Hoorcollege 5 Marketing De uitgebreide marketingmix Hoorcollege 5 Vorige week: wat is een product 2 Propedeuse CMDA Marketing HC 5 Goed om te weten omdat: 3 Propedeuse CMDA Marketing HC 5 Vorige week: kernstrategie

Nadere informatie

De Samenhang tussen Dagelijkse Stress en Depressieve Symptomen en de Mediërende Invloed van Controle en Zelfwaardering

De Samenhang tussen Dagelijkse Stress en Depressieve Symptomen en de Mediërende Invloed van Controle en Zelfwaardering De Samenhang tussen Dagelijkse Stress en Depressieve Symptomen en de Mediërende Invloed van Controle en Zelfwaardering The Relationship between Daily Hassles and Depressive Symptoms and the Mediating Influence

Nadere informatie

De Relatie tussen Betrokkenheid bij Pesten en Welbevinden en de Invloed van Sociale Steun en. Discrepantie

De Relatie tussen Betrokkenheid bij Pesten en Welbevinden en de Invloed van Sociale Steun en. Discrepantie De Relatie tussen Betrokkenheid bij Pesten en Welbevinden en de Invloed van Sociale Steun en Discrepantie The Relationship between Involvement in Bullying and Well-Being and the Influence of Social Support

Nadere informatie

Socio-economic situation of long-term flexworkers

Socio-economic situation of long-term flexworkers Socio-economic situation of long-term flexworkers CBS Microdatagebruikersmiddag The Hague, 16 May 2013 Siemen van der Werff www.seo.nl - secretariaat@seo.nl - +31 20 525 1630 Discussion topics and conclusions

Nadere informatie

Effecten van contactgericht spelen en leren op de ouder-kindrelatie bij autisme

Effecten van contactgericht spelen en leren op de ouder-kindrelatie bij autisme Effecten van contactgericht spelen en leren op de ouder-kindrelatie bij autisme Effects of Contact-oriented Play and Learning in the Relationship between parent and child with autism Kristel Stes Studentnummer:

Nadere informatie

de Rol van Persoonlijkheid Eating: the Role of Personality

de Rol van Persoonlijkheid Eating: the Role of Personality De Relatie tussen Dagelijkse Stress en Emotioneel Eten: de Rol van Persoonlijkheid The Relationship between Daily Stress and Emotional Eating: the Role of Personality Arlette Nierich Open Universiteit

Nadere informatie

een kopie van je paspoort, een kopie van je diploma voortgezet onderwijs (hoogst genoten opleiding), twee pasfoto s, naam op de achterkant

een kopie van je paspoort, een kopie van je diploma voortgezet onderwijs (hoogst genoten opleiding), twee pasfoto s, naam op de achterkant Vragenlijst in te vullen en op te sturen voor de meeloopochtend, KABK afdeling fotografie Questionnaire to be filled in and send in before the introduction morning, KABK department of Photography Stuur

Nadere informatie

Wat werkt voor de oudere werknemers?

Wat werkt voor de oudere werknemers? Wat werkt voor de oudere werknemers? Hoe houdenwe mensenlangergezondaanhet werk Drs Wendy Koolhaas Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG) Disciplinegroep Gezondheidswetenschappen, Sociale Geneeskunde

Nadere informatie

PERSOONLIJKHEID EN OUTPLACEMENT. Onderzoekspracticum scriptieplan Eerste begeleider: Mw. Dr. T. Bipp Tweede begeleider: Mw. Prof Dr. K.

PERSOONLIJKHEID EN OUTPLACEMENT. Onderzoekspracticum scriptieplan Eerste begeleider: Mw. Dr. T. Bipp Tweede begeleider: Mw. Prof Dr. K. Persoonlijkheid & Outplacement: Wat is de Rol van Core Self- Evaluation (CSE) op Werkhervatting na Ontslag? Personality & Outplacement: What is the Impact of Core Self- Evaluation (CSE) on Reemployment

Nadere informatie

Het Effect van Assertive Community Treatment (ACT) op het. Sociaal Functioneren van Langdurig Psychiatrische Patiënten met. een Psychotische Stoornis.

Het Effect van Assertive Community Treatment (ACT) op het. Sociaal Functioneren van Langdurig Psychiatrische Patiënten met. een Psychotische Stoornis. Het Effect van Assertive Community Treatment (ACT) op het Sociaal Functioneren van Langdurig Psychiatrische Patiënten met een Psychotische Stoornis. The Effect of Assertive Community Treatment (ACT) on

Nadere informatie

1.1 ORGANIZATION INFORMATION 1.2 CONTACT INFORMATION 2.1 SCOPE OF CERTIFICATION 2.2 AUDITOR INFORMATION 3.1 AUDIT CONCLUSIONS 3.2 MANAGEMENT SYSTEM EFFECTIVENESS 3.3 OBSERVATIONS Organization Address Name

Nadere informatie

Uitgebreide toelichting van het meetinstrument. Self-Management Ability Scale-30 (SMAS-30) 1 Algemene gegevens

Uitgebreide toelichting van het meetinstrument. Self-Management Ability Scale-30 (SMAS-30) 1 Algemene gegevens 1 Uitgebreide toelichting van het meetinstrument Self-Management Ability Scale-30 (SMAS-30) September 2009 Review: Béatrice Dijcks Invoer: Eveline van Engelen 1 Algemene gegevens Het meetinstrument heeft

Nadere informatie

De Relatie tussen Dagelijkse Stress, Negatief Affect en de Invloed van Bewegen

De Relatie tussen Dagelijkse Stress, Negatief Affect en de Invloed van Bewegen De Relatie tussen Dagelijkse Stress, Negatief Affect en de Invloed van Bewegen The Association between Daily Hassles, Negative Affect and the Influence of Physical Activity Petra van Straaten Eerste begeleider

Nadere informatie

Werkt Guided Care in jouw huisartsenpraktijk? Resultaten van een pilot bij vijf Nederlandse huisartsenpraktijken. multi.

Werkt Guided Care in jouw huisartsenpraktijk? Resultaten van een pilot bij vijf Nederlandse huisartsenpraktijken. multi. Werkt Guided Care in jouw huisartsenpraktijk? Resultaten van een pilot bij vijf Nederlandse huisartsenpraktijken multi morbiditeit Nieuwe werkwijze voor mensen met meerdere chronische aandoeningen Werkt

Nadere informatie

Update Empowermentproject Awasi Kenia september 2013

Update Empowermentproject Awasi Kenia september 2013 Update Empowermentproject Kenia september 2013 Het Empowerment-project in Kenia van de Rotaryclub Rhenen-Veendaal begint aan de derde fase: een derde en laatste bezoek, met een Empowerment workshop voor

Nadere informatie

Onderzoeksopzet Vrijwilligers in de Wmo Wmo-werkplaats Noord Jolanda Kroes Hanzehogeschool Groningen

Onderzoeksopzet Vrijwilligers in de Wmo Wmo-werkplaats Noord Jolanda Kroes Hanzehogeschool Groningen Onderzoeksopzet Vrijwilligers in de Wmo Wmo-werkplaats Noord Jolanda Kroes Hanzehogeschool Groningen Inhoud 1. Inleiding 2 De Wmo-werkplaats 2 Schets van de context 2 Ontwikkelde producten 3 2. Doel onderzoek

Nadere informatie

Houdt u er alstublieft rekening mee dat het 5 werkdagen kan duren voordat uw taalniveau beoordeeld is.

Houdt u er alstublieft rekening mee dat het 5 werkdagen kan duren voordat uw taalniveau beoordeeld is. - Instructie Deze toets heeft als doel uw taalniveau te bepalen. Om een realistisch beeld te krijgen van uw niveau,vragen we u niet langer dan één uur te besteden aan de toets. De toets bestaat uit twee

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting De levensverwachting van mensen met een ernstige psychiatrische aandoening (EPA) is gemiddeld 13-30 jaar korter dan die van de algemene bevolking. Onnatuurlijke doodsoorzaken zoals

Nadere informatie

Dutch Interview Protocols Vraagstellingen voor interviews

Dutch Interview Protocols Vraagstellingen voor interviews Dutch Interview Protocols Vraagstellingen voor interviews PLATO - Centre for Research and Development in Education and Lifelong Learning Leiden University Content Vraagstellingen voor case studies m.b.t.

Nadere informatie

SAMENVATTING. Samenvatting

SAMENVATTING. Samenvatting SAMENVATTING. 167 Met de komst van verpleegkundigen gespecialiseerd in palliatieve zorg, die naast de huisarts en verpleegkundigen van de thuiszorg, thuiswonende patiënten bezoeken om te zorgen dat patiënten

Nadere informatie

De Invloed van Perceived Severity op Condoomgebruik en HIV-Testgedrag. The Influence of Perceived Severity on Condom Use and HIV-Testing Behavior

De Invloed van Perceived Severity op Condoomgebruik en HIV-Testgedrag. The Influence of Perceived Severity on Condom Use and HIV-Testing Behavior De Invloed van Perceived Severity op Condoomgebruik en HIV-Testgedrag The Influence of Perceived Severity on Condom Use and HIV-Testing Behavior Martin. W. van Duijn Student: 838797266 Eerste begeleider:

Nadere informatie

Factsheet Ontwikkeling generiek Individueel Zorgplan

Factsheet Ontwikkeling generiek Individueel Zorgplan Factsheet Ontwikkeling generiek Individueel Zorgplan Deze factsheet informeert u over de ontwikkeling van een Referentiemodel Individueel Zorgplan In de praktijk bestaan veel modellen individuele zorgplannen

Nadere informatie

Bevlogenheid in de Context van het Voortgezet Onderwijs. Impact van Vermoeidheid, Leeftijd en Werkervaring

Bevlogenheid in de Context van het Voortgezet Onderwijs. Impact van Vermoeidheid, Leeftijd en Werkervaring Bevlogenheid in de Context van het Voortgezet Onderwijs Impact van Vermoeidheid, Leeftijd en Werkervaring Engagement in the Context of Secondary Education Impact of Fatigue, Age and Experience Wiel Frins

Nadere informatie

Implementatie PersoonsGebondenDossier

Implementatie PersoonsGebondenDossier Implementatie PersoonsGebondenDossier Implementatie PGD Havenziekenhuis & Sint Franciscus Gasthuis Platform: Curavista ehealth Bianka Mennema, longarts Havenziekenhuis Disclosure belangen Voor bijeenkomst

Nadere informatie

UNIT 2 Begeleiding. Coaching proces, Instrumenten and vaardigheden voor Coacing en mobiliteit for Coaching and Mobility

UNIT 2 Begeleiding. Coaching proces, Instrumenten and vaardigheden voor Coacing en mobiliteit for Coaching and Mobility UNIT 2 Begeleiding Coaching proces, Instrumenten and vaardigheden voor Coacing en mobiliteit for Coaching and Mobility 1 2 Wat is coaching? Coaching is een methode voor het ontwikkelen van potentieel

Nadere informatie

Vragenlijsten kwaliteit van leven

Vragenlijsten kwaliteit van leven Click for the English version Vragenlijsten kwaliteit van leven TNO heeft een aantal vragenlijsten ontwikkeld om de gezondheidsrelateerde kwaliteit van leven te meten van kinderen, jongeren en jong-volwassenen.

Nadere informatie

Digital municipal services for entrepreneurs

Digital municipal services for entrepreneurs Digital municipal services for entrepreneurs Smart Cities Meeting Amsterdam October 20th 2009 Business Contact Centres Project frame Mystery Shopper Research 2006: Assessment services and information for

Nadere informatie

Het Effect van een Mindfulnesstraining gericht op Informeel Oefenen en Lopen

Het Effect van een Mindfulnesstraining gericht op Informeel Oefenen en Lopen Het Effect van een Mindfulnesstraining gericht op Informeel Oefenen en Lopen op Mindfulness, Stressbeleving, Interne Locus of Control, Self-Efficacy in het Omgaan met Emoties en Kwaliteit van Leven The

Nadere informatie

De Modererende Invloed van Sociale Steun op de Relatie tussen Pesten op het Werk. en Lichamelijke Gezondheidsklachten

De Modererende Invloed van Sociale Steun op de Relatie tussen Pesten op het Werk. en Lichamelijke Gezondheidsklachten De Modererende Invloed van Sociale Steun op de Relatie tussen Pesten op het Werk en Lichamelijke Gezondheidsklachten The Moderating Influence of Social Support on the Relationship between Mobbing at Work

Nadere informatie

Cognitive self-therapy A contribution to long-term treatment of depression and anxiety

Cognitive self-therapy A contribution to long-term treatment of depression and anxiety Cognitive self-therapy A contribution to long-term treatment of depression and anxiety Uitgave in de RGOc-reeks, nummer 12 Copyright 2006 Peter C.A.M. den Boer, Groningen Cognitive self-therapy. A contribution

Nadere informatie

waardoor een beroerte kan worden gezien als een chronische aandoening.

waardoor een beroerte kan worden gezien als een chronische aandoening. amenvatting Elk jaar krijgen in Nederland zo n 45.000 mensen een beroerte, ook wel CVA (Cerebro Vasculair Accident) genoemd. Ongeveer 60% van hen keert na opname in het ziekenhuis of revalidatiecentrum

Nadere informatie

3 FASEN MODEL. Inhoud: - Introductie - Fase 1 - Fase 2 - Fase 3 - Verbeteren Zelfmanagement

3 FASEN MODEL. Inhoud: - Introductie - Fase 1 - Fase 2 - Fase 3 - Verbeteren Zelfmanagement 3 FASEN MODEL Inhoud: - Introductie - Fase 1 - Fase 2 - Fase 3 - Verbeteren Zelfmanagement INTRODUCTIE Het aanmoedigen van chronisch zieke patiënten door zorgverleners in het nemen van dagelijkse beslissingen,

Nadere informatie