Burgerparticipatie. 22 mei 2008

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Burgerparticipatie. 22 mei 2008"

Transcriptie

1 Burgerparticipatie mei 008

2 Inleiding De gemeente Terneuzen laat meer en meer zien, dat de burger de belangrijkste 'klant' van de gemeente is. De overtuiging wint veld, dat samenwerking met en participatie van de burger, door het benutten van elkaars deskundigheid, ten goede kunnen komen aan de kwaliteit van het beleid en de uitvoering daarvan. De burger neemt bovendien maatregelen van de overheid niet langer als vanzelfsprekend aan. Hij verlangt van de overheid een gedegen communicatie en wenst betrokken te worden bij het (maken van) beleid. Op dit moment praat de Terneuzense burger al op verschillende manieren en over diverse onderwerpen mee. Zo worden in het algemeen de kern- en wijkraden steeds vaker en vroeger betrokken in zaken, die hun leefomgeving aangaan. Ook geven enkele samengestelde adviesraden hun inbreng op verschillende beleidsonderwerpen (jeugd, ouderen, kunst, WMO, enzovoorts) Aanleiding De gemeentelijke organisatie kent steeds meer handleidingen en vatten, die het meer en eerder betrekken van burgers tot een vanzelfsprekendheid moet maken. Zo is er de kadernotitie Wijkbeheer, die onder andere aangeeft wanneer welke georganiseerde burger moet worden betrokken. Verder is er een leidraad voor het organiseren van informatieavonden. Desalniettemin gebeurt de inzet van het instrument burgerparticipatie nog vaak op ad hoc basis en met wisselend succes. Deze notitie wil het raamwerk vormen, dat aangeeft wanneer het instrument moet worden ingezet en op deze manier helpen teleurstellingen te voorkomen, waardoor de burger vroegtijdig afhaakt. Het raamwerk, dat deze notitie beoogt te zijn, geeft aan wat we precies verstaan onder burgerparticipatie; wanneer het instrument burgerparticipatie door wie wordt ingezet; hoe het instrument burgerparticipatie moet worden ingezet. Definitie We definiëren burgerparticipatie als volgt: burgerparticipatie houdt in dat de burger een aandeel heeft in het beleid van de overheid en in de uitvoering daarvan. Participatie vraagt om samenwerking en samenwerking vereist interactie. De termen interactief beleid en burgerparticipatie worden dan ook vaak als synoniemen gebruikt. De term interactief betekent niets meer en niets minder dan dat er tweerichtingsverkeer is. Uitgangspunten daarbij blijven dat de gemeente het uiteindelijke besluit neemt of het plan/de oplossing bekrachtigt en dat de eindverantwoordelijkheid bij de gemeente ligt. Belang van burgerparticipatie Burgerparticipatie is geen doel op zich, het is een middel om:. de kwaliteit van het gemeentelijk beleid (vorming en uitvoering) te vergroten;. draagvlak voor een plan of beslissing te creëren of versterken. Betrokkenheid van burgers bij de totstandkoming van een plan en/of de uitvoering hiervan, leidt ertoe dat hij zich gehoord voelt. Als de burger dichtbij het proces van planvorming en/of realisatie zit, mag bovendien verwacht worden dat hij onvervulbare wensen als niet-realistisch erkent. Een toegenomen draagvlak kan er ook toe leiden dat de burgers hart hebben voor de zaak. Ten slotte mag verwacht worden dat bij besluitvorming het aantal bezwaren zal afnemen, waardoor tijdwinst kan ontstaan;

3 . de burger tot bondgenoot te maken. Burgerparticipatie kan ertoe leiden dat de burger een kijkje in de keuken krijgt van het politieke besluitvormingsproces. Daarbij kan het algemene inzicht ontstaan dat de gemeente keuzes en een afweging van belangen moet maken. De burger wordt geconfronteerd met opvattingen en randvoorwaarden waaraan hij niet had gedacht. Daarmee ontstaat meer begrip voor het handelen van de gemeente;. het imago van de gemeente verder te verbeteren Burgerparticipatie leidt tot een samenwerkingsproces. Los van de concrete en zichtbare resultaten die een dergelijk proces kan opleveren, is het samenwerkingsproces zelf ook van belang. De burgers kunnen hierdoor leren dat met de gemeente goed is samen te werken. Daardoor neemt het vertrouwen in de gemeente toe. De kanttekening moet hier worden geplaatst, dat burgerparticipatie geen wondermiddel is. Het vraagt inzet van alle betrokken partijen (burger, bestuurder en ambtenaar) om tot betere resultaten en grotere klanttevredenheid te leiden. Bovendien moet ervoor worden gewaakt, dat belangengroeperingen de kans krijgen hun gelijk te realiseren en geen goede afweging wordt gemaakt van de diverse (andere) deelbelangen. Vormen van burgerparticipatie De website geeft in de vorm van een zogenaamde participatieladder een overzicht van de mogelijke vormen van contact tussen burger en gemeente. Deze ladder ziet er al volgt uit. informeren. luisteren. raadplegen. samenwerken 5. overdragen. Informeren en luisteren zijn de niet-interactieve vormen in deze ladder. Het gaat om vormen, waarbij de ene partij de andere iets mededeelt. Bij informeren laat de gemeente de burger bijvoorbeeld weten wanneer hij zijn vuilnisbak buiten moet zetten en bij luisteren, in een ander voorbeeld, laat de burger de gemeente weten, dat zijn vuilnisbak kapot is. Beide vormen vallen niet onder onze definitie van burgerparticipatie en laten we hier dan ook verder buiten beschouwing. Raadplegen, samenwerken en overdragen vallen wel binnen onze definitie van burgerparticipatie. Hieronder geven we weer wat we onder deze drie vormen verstaan. Raadplegen Bij raadplegen neemt het bestuur het initiatief om de mening van de betrokkenen te vragen over een bepaald onderwerp. Raadplegen kan worden onderverdeeld in twee stijlen: de consultatieve stijl en de participatieve stijl. Bij de consultatieve stijl raadpleegt het bestuur de betrokkenen over een gesloten vraagstelling. De betrokkenen kunnen zich uitspreken over een gegeven beleidsaanpak of een opgesteld plan. Bij de participatieve stijl vraagt het bestuur de betrokkenen zich uit te spreken over een open vraagstelling, hierbij is (veel) ruimte voor discussie en inbreng. Voorbeelden: informatieavond over een opgesteld plan voor de herinrichting van een straat (consultatieve stijl), klankbordgroep bij het opstellen van een identiteitsstudie voor een dorp (participatieve stijl).

4 Beide stijlen zijn overigens niet 00% van elkaar af te grenzen. Er wordt ook regelmatig een opgesteld plan voorgelegd (consultatief), waarbij toch ruimte is voor discussie en inbreng (participatief). Samenwerken Bij deze vorm werkt het bestuur samen met de betrokkenen aan de ontwikkeling van het beleid of een oplossing. Het initiatief kan bij samenwerken zowel bij het bestuur als bij de betrokkenen liggen. Het bestuur stelt vooraf de kaders van het samenwerken vast en daarbinnen wordt ruimte gecreëerd voor het uitwisselen en uitvoeren van ideeën. Voorbeelden: een werkgroep met mensen vanuit de gemeente en mensen vanuit de buurt maakt een plan voor een nieuwe speeltuin. Overdragen Bij deze vorm geeft het bestuur aan de betrokkenen de bevoegdheid om, binnen gestelde randvoorwaarden, zelf een plan op te stellen of een oplossing te zoeken. Het bestuur biedt de betrokkenen de mogelijkheid om, binnen vastgestelde kaders, zelfstandig beleid te ontwikkelen c.q. uit te voeren. Het doel van deze vorm is dat de betrokkenen het bestuur een volledig gevormd(e) beleid/oplossing aanbieden en het bestuur bekrachtigt het beleid/de oplossing. Voorbeeld: het overdragen door de gemeente van de bevoegdheid tot het onderhoud van het openbaar groen in de wijk. Wanneer? Criteria en randvoorwaarden voor een interactief beleidsproces We weten nu wat burgerparticipatie is, wat het belang er van is en welke vormen het kent. Vervolgens moet worden gekeken naar een kader om de inzet van het instrument aan te toetsen. De participatiewijzer.nl heeft hier een model voor ontwikkeld, dat rekening houdt met de volgende criteria:. beinvloedingsruimte/ commitment van het bestuur: is er binnen het onderwerp invloed en is er de politieke wil om rekening te houden met het resultaat van de burgerparticipatie;. belang en bereidheid van de burger: is er raakvlak met de belevingswereld van de burger en voelt deze burger genoeg speelruimte om mee te willen doen;. meerwaarde en noodzaak: kan de inbreng van de burger extra kennis of creativiteit inhouden en is de verbreding van het draagvlak of het bondgenootschap zinvol;. transparant en begrijpelijk: is de materie van het onderwerp inzichtelijk en begrijpelijk (te maken) voor de betrokkenen en is er, indien nodig, voldoende ruimte voor professionele, onafhankelijke procesbegeleiding; 5. effect en proceskwaliteit: in de voorbereiding moet worden nagedacht over de keuzemogelijkheden en vrijheid, die de burger heeft. Die moet bovendien duidelijk gecommuniceerd zijn. Op basis van de criteria kan worden vastgesteld of het onderwerp zich leent voor burgerparticipatie. Het daadwerkelijk inzetten van het instrument hangt nog van een aantal randvoorwaarden af:. capaciteit: zijn er voldoende mensen en instrumenten beschikbaar;. tijd: is er voldoende tijd om het proces te starten en af te ronden;. geld: is er voldoende geld beschikbaar om het proces te bekostigen;

5 . proceskennis: is er voldoende deskundigheid en ervaring aanwezig om het proces te sturen en tot een goed einde te brengen. Burgerparticipatie in praktijk, borging in de gemeentelijke organisatie Het stroomschema voor burgerparticipatie in de gemeente Terneuzen, dat uitgaat van eerdergenoemde criteria ziet er als volgt uit 5

6 6

7 7

8 Door volgens bovenstaande stroomschema s te werk te gaan, worden beleidsprobleem en doel geanalyseerd. Hierdoor wordt duidelijk wat het gewenste procesdoel is en wie de belangrijkste actoren zijn. Bij een interactieve aanpak is het eveneens van belang om via een risicoanalyse in beeld te krijgen welke de kansen en de risico s zijn. Hiervoor is in de bijlage een checklist over criteria en randvoorwaarden gevoegd, dat een hulp kan zijn voor het gemakkelijker maken van de keuze. Blijkt uit de checklist dat de inzet van het instrument burgerparticipatie gewenst of noodzakelijk is, dan wordt een plan van aanpak voorgesteld en aan het college voorgelegd. De opsteller van het plan houdt rekening met hetgeen in andere notities over het betrekken van burgers bij het gemeentelijk beleid is bepaald. De opzet voor het maken van een plan van aanpak is als bijlage bij deze notitie te vinden. Een voorstel om deze benadering van de inzet van het instrument burgerparticipatie in te voeren in de gemeentelijke organisatie Om te toetsen of het in deze notitie geformuleerde beleid in de praktijk hanteerbaar en effectief is, zal ineen drietal pilotprojecten ervaring op worden gedaan (raadplegen, samenwerken en overdragen). Na vaststelling van deze beleidsnotitie zullen hiervoor drie projecten, één per directie, worden benaderd. Gezien de complexiteit van de materie beginnen we met projecten van beperkte omvang, looptijd en impact. Het is de bedoeling, dat de pilotprojecten intensief worden gevolgd en wel op een manier, die de projecten en hun voortgang onder de aandacht brengt van de gemeentelijke organisatie zelf. Op deze manier kunnen bestuurders en ambtenaren vertrouwd en enthousiast worden gemaakt voor de inzet van het instrument. Voor dit doel zal ook een beroep worden gedaan op andere middelen, zoals intranet en Trots op.. Daarnaast zal het instrument worden ingebed in het gemeentelijk communicatiebeleid. Na afloop van de projecten zal het aspect burgerparticipatie worden geëvalueerd. Wij denken, dat deze weging eind 008 kan plaatsvinden. Blijkt dat de inzet van het instrument positief wordt gewaardeerd, dan zal het instrument met ingang van 009 worden ingezet in de totale gemeentelijke beleidsvoorbereiding en uitvoering. Bijlagen: Documenten: (Checklist criteria en randvoorwaarden en Plan van aanpak 8

9 Bijlage Checklist criteria en randvoorwaarden Checklist criteria en randvoorwaarden voor een interactieve aanpak Onderwerp:.. Aanwezigen: opdrachtgever, projectleider, communicatieadviseur, Criteria Hoeveel beinvloedingsruimte is er? Is er commitment? Geen weinig a. Ambtelijk Geen b. Bestuurlijk Geen c. Politiek Geen Is er belang voor de burger? Geen Is er bereidheid bij de burger te Geen participeren? Is er noodzaak voor interactie? Geen Heeft burgerparticipatie meerwaarde? Geen Is de materie transparant (te maken) Nee voor de betrokkenen? Heeft inzet van burgerparticipatie Geen positieve invloed op proces en resultaat (effect)? Ja Randvoorwaarden a. Capaciteit Geen b. Tijd Geen c. Geld Geen d. Deskundigheid en ervaring Geen

10 Bijlage Plan van aanpak Het plan van aanpak bestaat in ieder geval uit de volgende onderdelen.. Doelgroepen Wie zijn de doelgroepen die je wilt betrekken? Waarom deze?. Mate van invloed Welke invloed hebben de doelgroepen op het plan of het beleid? De mate van invloed is te omschrijven als meeweten (niet interactief), meedenken, meewerken en meebeslissen.. Doelstelling(en) van de interactie Welke doelen streef je na? Voorbeelden van doelstellingen kunnen onder meer zijn: o Verkrijgen van gedeelde kennis/verrijking kennis o Ideeën/oplossingen genereren o Bevorderen samenwerking tussen partijen/samenwerking nieuw leven in blazen o Versterken wederzijds begrip o Realisatie compromissen en consensus o Versterken sociale cohesie/groepsgevoel o Versterken verantwoordelijkheid nemen en zelfredzaamheid om bij te dragen aan publieke zaken o Verleiden tot actieve deelname o Beter inzicht volksvertegenwoordiging en bestuur op wat er in de samenleving speelt o Omgaan met emoties/weerstand o Draagvlak voor beleids(onderdelen) o Draagvlak voor proces (mensen voelen zich serieus genomen ongeacht besluit) o Ervaringswisseling o Versterken beeld van gemeente als nabij burger en organisaties. Exacte onderwerp van gesprek (afbakening) Waar ga je het met de doelgroepen over hebben en vooral ook waar niet over? Hoe ga je dat de doelgroepen duidelijk maken? Is deze afbakening realistisch? Hoe ga je om met een stroom aan vragen en opmerkingen over onderwerpen waar je het niet over wil hebben met de doelgroep? 5. Kansen en bedreigingen van de interactie Wat maakt dat dit een succesvol interactief project kan worden? En wat bedreigt juist het succes? Wat moet/kun je doen om de bedreigingen tot een minimum terug te brengen? 6. Aanpak of methode Wat ga je doen? Welke werkvormen zet je in? Bereik je daarmee de doelgroepen? Wat is de planning, taakverdeling, organisatie? Hoe koppel je de resultaten terug naar de deelnemers? 0

VRAGENBOOM INTERACTIEF WERKEN [IBO-protocol]

VRAGENBOOM INTERACTIEF WERKEN [IBO-protocol] VRAGENBOOM INTERACTIEF WERKEN [IBO-protocol] Inleiding De vragenboom is een hulpmiddel om weloverwogen te bepalen of en in welke vorm interactief wordt gewerkt. Bij het aanbieden van de ingevulde vragenboom

Nadere informatie

BURGERPARTICIPATIE beleidsnotitie

BURGERPARTICIPATIE beleidsnotitie BURGERPARTICIPATIE beleidsnotitie I mmers, samenwerking en participatie zorgen voor het benutten van elkaars deskundigheid en voor draagvlak. Inhoudsopgave 1 Inleiding 1 1.1 Aanleiding 1 1.2 Proces 2 1.3

Nadere informatie

PROCESPLAN INTERACTIEF WERKEN LANGEDIJK ONTWIKKELT MET WATER Vastgesteld door college van B&W d.d. 26 april 2016

PROCESPLAN INTERACTIEF WERKEN LANGEDIJK ONTWIKKELT MET WATER Vastgesteld door college van B&W d.d. 26 april 2016 PROCESPLAN INTERACTIEF WERKEN LANGEDIJK ONTWIKKELT MET WATER Vastgesteld door college van B&W d.d. 26 april 2016 Conform: De Langedijker werkwijze, Notitie interactief werken gemeente Langedijk op basis

Nadere informatie

Burgerparticipatie in Venray De weg naar nog meer interactief beleid

Burgerparticipatie in Venray De weg naar nog meer interactief beleid De weg naar nog meer interactief beleid Juni 2007 1 Gemeente Venray Postbus 500 5800 AM Venray Samengesteld door Remco Hoogstraten Roel Reijnders Juni 2007 2 Inhoud Inleiding 4 1 Burgerparticipatie in

Nadere informatie

BURGERPARTICIPATIE April 2013 (2 e versie)

BURGERPARTICIPATIE April 2013 (2 e versie) BURGERPARTICIPATIE April 2013 (2 e versie) Inleiding: De gemeente Zederik wil haar burgers betrekken bij het beleid met als motto: De burger centraal. Deze nota gaat over de rol van de gemeente in relatie

Nadere informatie

Naam project. Participatie- en communicatieplan. Versie concept dd-mm-jjjj

Naam project. Participatie- en communicatieplan. Versie concept dd-mm-jjjj Kerngegevens Hier kan je een uitspraak of overkoepelende tekst over je onderwerp plaatsen, met evt. de naam van degene die de uitspraak heeft gedaan. Maar dat hoeft niet; je kunt deze tekst ook gewoon

Nadere informatie

Interactief werken gemeente Zeist:

Interactief werken gemeente Zeist: Interactief werken gemeente Zeist: 'Samen doen door interactie' 1. Inleiding Eén van de projecten van Op Weg Naar De Kern ging om het vormgeven van interactieve planvorming. In dat kader hebben we het

Nadere informatie

Er zijn (grote) belangen van burgers gemoeid met het onderwerp: neen stop ja ga door. Er is voldoende beïnvloedingsruimte voor inbreng van betrokkenen

Er zijn (grote) belangen van burgers gemoeid met het onderwerp: neen stop ja ga door. Er is voldoende beïnvloedingsruimte voor inbreng van betrokkenen Stroomschema Burgerparticipatie Stap 1 situatieschets Omschrijf de beleidssituatie: Wat is het probleem? Breng de complexiteit in beeld. Wie zijn de spelers en wat zijn hun belangen? Maak een krachtenveldanalyse

Nadere informatie

Samenvatting : In deze startnotitie worden de uitgangspunten en het proces om tot een Basisdocument Burgerparticipatie te komen beschreven.

Samenvatting : In deze startnotitie worden de uitgangspunten en het proces om tot een Basisdocument Burgerparticipatie te komen beschreven. Voorstel aan : Gemeenteraad van februari 2011 Nummer : 9 Onderwerp : Burgerparticipatie Bijlage(n) : 1. Overzicht participanten 2. Manieren van participeren 3. Concept raadsbesluit Samenvatting : In deze

Nadere informatie

Wijkraad Lent - Rekenkamer Nijmegen

Wijkraad Lent - Rekenkamer Nijmegen Wijkraad Lent - Rekenkamer Nijmegen Hieronder een eerste en tweede reactie van de Rekenkamer. 1 Bijlage: Ambitiedocument Burgerparticipatie met bijbehorende Verordening te downloaden via deze link. Eerste

Nadere informatie

Informatienota voor de gemeenteraad

Informatienota voor de gemeenteraad Informatienota voor de gemeenteraad Datum 2 februari 2016 Behandelend ambtenaar P. Wieggers Team Sociaal Beleid Portefeuillehouder J.H.A.P. Sluiter/H.W.M. Witjes Registratienummer 16RDS00046 *16RDS00046*

Nadere informatie

Rekenkamercommissie. Onderzoeksvoorstel Communicatiebeleid Rekenkamercommissie Midden-Delfland

Rekenkamercommissie. Onderzoeksvoorstel Communicatiebeleid Rekenkamercommissie Midden-Delfland Onderzoeksvoorstel Communicatiebeleid Rekenkamercommissie Midden-Delfland 2 september 2009 1 Inhoudsopgave 1. Aanleiding en achtergronden onderzoeksvraag... 3 2. Centrale vraagstelling... 3 3. Omschrijving

Nadere informatie

Plan van aanpak Centrum Jeugd en Gezin BMWE-gemeenten Februari 2010

Plan van aanpak Centrum Jeugd en Gezin BMWE-gemeenten Februari 2010 Plan van aanpak Centrum Jeugd en Gezin BMWE-gemeenten Februari 2010 1. Aanleiding De BMWE-gemeenten willen zoveel mogelijk gezamenlijk het Centrum Jeugd en Gezin realiseren. Dit plan van aanpak is hierop

Nadere informatie

Stichting Jeugd en Jongerenwerk Midden-Holland 2005. Jeugdparticipatie

Stichting Jeugd en Jongerenwerk Midden-Holland 2005. Jeugdparticipatie Stichting Jeugd en Jongerenwerk Midden-Holland 2005 Jeugdparticipatie Inhoudsopgave Inleiding 3 Hoofdstuk 1 Wat is jeugdparticipatie 4 Hoofdstuk 2 Waarom jeugdparticipatie 6 Hoofdstuk 3 Stappenplan voor

Nadere informatie

Coalitievorming en Participatie: Een praktische beschouwing

Coalitievorming en Participatie: Een praktische beschouwing Coalitievorming en Participatie: Een praktische beschouwing Platform Bodembeheer, Den Haag / Groningen, maart 2009 mike duijn & gerald jan ellen, TNO Innovatie & Ruimte Definitie Coalitie = Verbond of

Nadere informatie

Communicatieaanpak herziening subsidiebeleid

Communicatieaanpak herziening subsidiebeleid Communicatieaanpak herziening subsidiebeleid INLEIDING De gemeenten Cuijk, Grave en Mill en Sint Hubert gaan het gemeentelijke subsidiebeleid herzien. Het subsidiebeleid wordt opnieuw bekeken en aangepast.

Nadere informatie

Gewijzigd. Rolverdeling bij planvorming. Toelichting en praktische handvatten

Gewijzigd. Rolverdeling bij planvorming. Toelichting en praktische handvatten Gewijzigd Rolverdeling bij planvorming Toelichting en praktische handvatten Afdeling Bestuurszaken en Veiligheid, gemeente Sliedrecht Sliedrecht, 19 maart 2009 Inhoud 1 Inleiding 1 2 Burgerparticipatie

Nadere informatie

Projectvoorstellen maken

Projectvoorstellen maken Projectvoorstellen maken 1. Kader 1.1. Gebruiksaanwijzing 1.2. Wat zijn de eisen aan een projectvoorstel? 2. Inleiding 2.1 Signalering 2.2 Vooronderzoek 2.3 Probleemsituatie 3. Doelstellingen en randvoorwaarden

Nadere informatie

Doel: In samenwerking met maatschappelijke partners organiseren van een proces dat leidt tot een herijkte visie op Borne in 2030

Doel: In samenwerking met maatschappelijke partners organiseren van een proces dat leidt tot een herijkte visie op Borne in 2030 Projectvoorstel Projectopdracht / -voorstel Datum: 8 juli 2010 Versie: definitief t.b.v. definitiefase en ontwerpfase Pagina: 1 / 9 Soort project Extern/Lijn Projectnaam MijnBorne2030 (Herijking Toekomstvisie)

Nadere informatie

Interactief werken. Bij de gemeente Oost Gelre. Gemeente Oost Gelre, oktober 2007. Leidraad interactief werken 1.0.doc 1

Interactief werken. Bij de gemeente Oost Gelre. Gemeente Oost Gelre, oktober 2007. Leidraad interactief werken 1.0.doc 1 Interactief werken Bij de gemeente Oost Gelre Gemeente Oost Gelre, oktober 2007 Leidraad interactief werken 1.0.doc 1 1 INLEIDING... 3 2 INTERACTIEF WERKEN... 3 2.1 WAT IS INTERACTIEF WERKEN?... 3 2.2

Nadere informatie

(Burger) participatie. De raad aan zet!? ZomerRaad Dinsdag 14 juli 2015 Tessa van den Berg

(Burger) participatie. De raad aan zet!? ZomerRaad Dinsdag 14 juli 2015 Tessa van den Berg (Burger) participatie De raad aan zet!? ZomerRaad Dinsdag 14 juli Tessa van den Berg AGENDA - Welke soorten en vormen van (burger)participatie zijn er? - Een korte theoretische introductie - Wat is en

Nadere informatie

Zo kijkt VVJ naar participatie 1

Zo kijkt VVJ naar participatie 1 Zo kijkt VVJ naar participatie Groeien naar meer participatief besturen Groeien naar, want kun je niet snel snel, en niet in je eentje Participatief besturen : is voor VVJ een voorwaarde voor goed beleid

Nadere informatie

Agendapunt: 12. Aan de gemeenteraad

Agendapunt: 12. Aan de gemeenteraad Bijlagen 015 17 november 015 nr. 41/8[Vul hier nr. in] reg.nr.intb-15-006 Bijlagen: -- Agendapunt: 1 Voorstel tot het vaststellen van de Verordening cliëntenparticipatie sociaal domein 016 Aan de gemeenteraad

Nadere informatie

Onderzoeksopzet Communicatie

Onderzoeksopzet Communicatie Onderzoeksopzet Communicatie Rekenkamercommissie Heerenveen Februari 2009 Rekenkamercommissie Heerenveen: onderzoeksopzet communicatie 1 Inhoudsopgave A. Wat willen we bereiken 1. Aanleiding en achtergronden

Nadere informatie

Werkstijl Oog voor kwaliteit, zorgvuldigheid en timing (vorm en inhoud)vanuit eigen expertise ingezet

Werkstijl Oog voor kwaliteit, zorgvuldigheid en timing (vorm en inhoud)vanuit eigen expertise ingezet 2011/33242 Bijlage Uitwerking van treden van de participatieladder Trede 1: Informeren De gemeente bepaalt in grote mate zelf de agenda voor besluitvorming en houdt betrokkenen hiervan op de hoogte. Het

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE. Voorwoord 2. Samenvatting Doelstellingen van burgerparticipatie Definitie Onderscheid inspraak en participatie 6

INHOUDSOPGAVE. Voorwoord 2. Samenvatting Doelstellingen van burgerparticipatie Definitie Onderscheid inspraak en participatie 6 INHOUDSOPGAVE Voorwoord 2 Samenvatting 3 1. Inleiding 4 2. De kaders voor burgerparticipatie 6 2.1 Doelstellingen van burgerparticipatie 6 2.2 Definitie 6 2.3 Onderscheid inspraak en participatie 6 2.4

Nadere informatie

Studie naar Gemeentelijke Dienstverlening

Studie naar Gemeentelijke Dienstverlening eniorenraad chijndel Studie naar Gemeentelijke Dienstverlening en Burgerparticipatie Commissie Welzijn en Dienstverlening Projectgroep Gemeentelijke Dienstverlening en Burgerparticipatie maart/april 2016

Nadere informatie

Strategisch Communicatie Beleidsplan

Strategisch Communicatie Beleidsplan Strategisch Communicatie Beleidsplan Op weg naar moderne, actieve en open communicatie met onze inwoners gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Communicatie Afdeling Bestuurszaken Visie op communicatie: De gemeente

Nadere informatie

Plan van Aanpak. Beleidsplan WMO Jeugd Aanleiding

Plan van Aanpak. Beleidsplan WMO Jeugd Aanleiding Plan van Aanpak A Beleidsplan WMO Jeugd 2020 1. Aanleiding Bij de totstandkoming van plannen is het belangrijk om hier op een goede manier de juiste mensen bij te betrekken. Dit geldt voor onze inwoners,

Nadere informatie

Startnotitie Interactieve Beleidsvorming

Startnotitie Interactieve Beleidsvorming Startnotitie Interactieve Beleidsvorming Status: concept Bestuurlijk opdrachtgever: Drs J.F.N. Cornelisse Ambtelijk opdrachtgever: Drs H.J. Beumer Ambtelijk opdrachtnemer: Drs M.M.H. de Boer Datum 17-03-2010

Nadere informatie

Samen met leden beleid maken, we doen toch niets anders? Co-creatie versterkt het draagvlak. Adviezen, tips en regels.

Samen met leden beleid maken, we doen toch niets anders? Co-creatie versterkt het draagvlak. Adviezen, tips en regels. 06 Samen met leden beleid maken, we doen toch niets anders? Co-creatie versterkt het draagvlak. Adviezen, tips en regels. tekst: Erik van co- Laar en Therèse van t Westende-de Bijl 26 vm juni 2013 creatie

Nadere informatie

MEMO. 1. Inleiding. 2. Aanleiding

MEMO. 1. Inleiding. 2. Aanleiding MEMO Aan : Presidium Afdeling : Publiekszaken - KCC - communicatie Van : A. Jacobs, pbz-kcc-communicatie Datum : 08-12-2011 Onderwerp : Motie communicatie 1. Inleiding Voor de inwoners veranderen wereld

Nadere informatie

Resultaatgericht werken

Resultaatgericht werken Resultaatgericht werken Inhoudsopgave 1 Inleiding...3 2 De afsprakencyclus...4 Stap 1. De voorbereidingsfase...4 Stap 2. Het planningsgesprek...5 Stap 3. Het voortgangsgesprek...5 Stap 4. Het waarderingsgesprek...5

Nadere informatie

Raamwerk communicatiebeleid gemeente Heusden 2007-2010

Raamwerk communicatiebeleid gemeente Heusden 2007-2010 Raamwerk communicatiebeleid gemeente Heusden 2007-2010 Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Thema Profilering gemeente(-bestuur) 3. Thema Communicatie en samenwerking met inwoners 4. Thema Communicatief bewustzijn

Nadere informatie

Imrat Verhoeven Uva/AISSR. Vormgeven aan overheidsparticipatie

Imrat Verhoeven Uva/AISSR. Vormgeven aan overheidsparticipatie Imrat Verhoeven Uva/AISSR Vormgeven aan overheidsparticipatie In een notendop Activerende verzorgingsstaat leidt tot meer nadruk verhoudingen burgers onderling Hoe democratisch zijn die verhoudingen eigenlijk?

Nadere informatie

Burgerparticipatie in Alkmaar. Gemeente Alkmaar

Burgerparticipatie in Alkmaar. Gemeente Alkmaar Burgerparticipatie in Alkmaar Gemeente Alkmaar 1 Burgerparticipatie in Alkmaar Aanleiding en ambitie In het kader van het programma Harmonisatie is ook het burgerparticipatiebeleid opnieuw bekeken. Voor

Nadere informatie

De Utrechtse Participatiestandaard

De Utrechtse Participatiestandaard De Utrechtse Participatiestandaard Participatie leidt tot betere projecten, betere afwegingen en besluitvorming en tot meer draagvlak. Bij ieder project is de vraag aan de orde wanneer en in welke mate

Nadere informatie

Handboek. Burgerparticipatie

Handboek. Burgerparticipatie Handboek Burgerparticipatie Maart 0 Handleiding Burgerparticipatie bij projecten & beleidsontwikkeling Handleiding Burgerparticipatie Dalfsen . Inleiding Het gemeentebestuur van Dalfsen wil vanuit zijn

Nadere informatie

COMMUNICATIE & PARTICIPATIE. Samenleven in Leiderdorp. Met elkaar voor een sterke samenleving

COMMUNICATIE & PARTICIPATIE. Samenleven in Leiderdorp. Met elkaar voor een sterke samenleving 3D COMMUNICATIE & PARTICIPATIE Samenleven in Leiderdorp Met elkaar voor een sterke samenleving 1 Inhoud De opgave... 3 Communicatiedoelstellingen... 3 Communicatieaanpak... 5 Doelgroepen, belangen en invloed...

Nadere informatie

Een Lokaal Referendum of niet?

Een Lokaal Referendum of niet? Een Lokaal Referendum of niet? Een eerste discussie over een lokaal in Krimpen aan den IJssel als onderdeel van burgerparticipatie. Inleiding In ons land zijn de afgelopen periode op het gebied van de

Nadere informatie

Kadernota Burgerparticipatie 2013 Investeren in betrokkenheid. Gemeente Reusel-De Mierden

Kadernota Burgerparticipatie 2013 Investeren in betrokkenheid. Gemeente Reusel-De Mierden Kadernota Burgerparticipatie 2013 Investeren in betrokkenheid Gemeente Reusel-De Mierden 1 Inhoudsopgave Samenvatting... 3 1. Inleiding... 4 1.1 Aanleiding... 4 1.2 Probleemstelling... 4 1.3 Doelstelling...

Nadere informatie

Handreiking Interactieve beleidsvorming en profilering gemeenteraad. Gemeente Waalre 10 oktober 2005

Handreiking Interactieve beleidsvorming en profilering gemeenteraad. Gemeente Waalre 10 oktober 2005 Handreiking Interactieve beleidsvorming en profilering gemeenteraad. Gemeente Waalre 10 oktober 2005 Inhoudsopgave Inleiding 2 Deel I Theoretisch kader Interactieve beleidsvorming 3 1.1 Wat is interactieve

Nadere informatie

In het onderstaande overzicht is een stand van zaken aangegeven per juni De indeling is gebaseerd op het actieplan Bestuurlijke

In het onderstaande overzicht is een stand van zaken aangegeven per juni De indeling is gebaseerd op het actieplan Bestuurlijke TUSSENSTAND PROJECT BESTUURLIJKE VERNIEUWING (juni 2007) In december 2006 is door de raad het actieplan Bestuurlijke Vernieuwing vastgesteld. Daarmee werd groen licht gegeven om met verschillende acties

Nadere informatie

Afdeling Samenleving Februari Concept-nota burgerparticipatie gemeente Woudrichem

Afdeling Samenleving Februari Concept-nota burgerparticipatie gemeente Woudrichem Afdeling Samenleving Februari 2012 Concept-nota burgerparticipatie gemeente Woudrichem Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 1.1 Aanleiding 3 1.2 Wat is burgerparticipatie? 3 2. Doelen burgerparticipatie 3 3. Participatievormen

Nadere informatie

Projectvoorstel voor de ontwikkeling van een leertraject en een werkboek over een samenwerkings- en participatiegerichte projectaanpak.

Projectvoorstel voor de ontwikkeling van een leertraject en een werkboek over een samenwerkings- en participatiegerichte projectaanpak. Projectvoorstel voor de ontwikkeling van een leertraject en een werkboek over een samenwerkings- en participatiegerichte projectaanpak. Van: Aart Karssen (procesmanager N48) en Marianne Keijzer (mediator)

Nadere informatie

Nota Communicatie

Nota Communicatie Nota Communicatie 00-0 Beste lezer, Team Communicatie heeft afgelopen jaar een professionaliseringsslag gemaakt. Het Team heeft zich ontwikkeld tot een intern adviesbureau. Met de afdelingen zijn heldere

Nadere informatie

Doel en functioneren van wijkraden

Doel en functioneren van wijkraden Doel en functioneren van wijkraden Kenmerk: INT11.0235 Bijlage bij kadernotitie burgerparticipatie Samen beter 1. Inleiding en samenvatting De samenwerking tussen wijkraden en gemeente is nadrukkelijk

Nadere informatie

Camperplaatsen stadscentrum

Camperplaatsen stadscentrum Projectopdracht en Plan van aanpak Camperplaatsen stadscentrum Datum: november 2015 Bert Hansma, SBC Postbus 20.000, 7900 PA Hoogeveen Telefoon 14 0528 Fax 0528-191325 Email info@hoogeveen.nl Internet

Nadere informatie

Plan van aanpak implementatie WMO-dienstverlening gemeente Drimmelen

Plan van aanpak implementatie WMO-dienstverlening gemeente Drimmelen Plan van aanpak implementatie WMO-dienstverlening gemeente Drimmelen Auteur : drs. Natasja de Bruin Datum : Donderdag 16 februari 2006 Versie : 2.0 (definitief) LEGAL FINANCE PROCESS Inhoudsopgave 1. Inleiding...3

Nadere informatie

Communicatieplan WMO. Communiceren over de WMO. doen we zo

Communicatieplan WMO. Communiceren over de WMO. doen we zo GEMEENTE LEEUWARDERADEEL Communicatieplan WMO Communiceren over de WMO doen we zo Stiens, 20 december 2007 1. Inleiding Op 1 januari 2007 is de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) in werking getreden.

Nadere informatie

Notitie koppeling hoofdproces en rollen partners t.b.v. gebiedsgericht werken.

Notitie koppeling hoofdproces en rollen partners t.b.v. gebiedsgericht werken. Notitie koppeling hoofdproces en rollen partners t.b.v. gebiedsgericht werken. Definitie gebiedsgericht werken: Gebiedsgericht werken is een proces van structurele samenwerking tussen de gemeente en haar

Nadere informatie

Samen werken aan Roerdalen. Praktische handleiding voor burgerparticipatie en interactieve beleidsvorming

Samen werken aan Roerdalen. Praktische handleiding voor burgerparticipatie en interactieve beleidsvorming Samen werken aan Roerdalen Praktische handleiding voor burgerparticipatie en interactieve beleidsvorming Gemeente Roerdalen Oktober 2012 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding.. 3 2. Definitie Burgerparticipatie..

Nadere informatie

Participatie betrokkenheid

Participatie betrokkenheid 5 Participatie en betrokkenheid De mate van participatie in de sessies die je organiseert kan erg verschillen. Soms wil je gebruik maken van de ideeën van de medewerkers door een brainstorm te organiseren

Nadere informatie

(Mede)zeggenschap sept/okt. 2015 Programma

(Mede)zeggenschap sept/okt. 2015 Programma (Mede)zeggenschap sept/okt. 2015 Programma Mijn naam is Jos van de Ven en ben binnen Dichterbij werkzaam als ambtelijk secretaris van de cliëntenraad. Onafhankelijke ondersteuning Onafhankelijke cliëntondersteuning

Nadere informatie

Plan van Aanpak Verkeersveiligheid op Het Lint

Plan van Aanpak Verkeersveiligheid op Het Lint Plan van Aanpak Verkeersveiligheid op Het Lint Afdeling Leefomgeving Fysiek Versie 4 november 2016 Inhoudsopgave 1. Aanleiding en doelstelling... 3 2. Organisatie... 3 3. Wie zijn betrokken en wat is hun

Nadere informatie

De parels benutten! Meedoen, meepraten en meedenken! Samenspraak! Medezeggenschap en participatie van vrijwilligers in de besluitvorming!

De parels benutten! Meedoen, meepraten en meedenken! Samenspraak! Medezeggenschap en participatie van vrijwilligers in de besluitvorming! Drie workshops over medezeggenschap en participatie van vrijwilligers in de besluitvorming 1. De parels benutten - voor leidinggevenden en medewerkers van organisaties 2. Meedoen, meepraten en meedenken

Nadere informatie

Implementatieplan interactief beleid

Implementatieplan interactief beleid Implementatieplan interactief beleid (juni 2010 t/m mei 2011) Gemeente Weert, 15 juli 2010 Portefeuillehouder interactief beleid: wethouder H. Litjens Regisseur wijkgericht werken: Marianne Schreuders

Nadere informatie

HANDLEIDING INTERACTIEF WERKEN GEMEENTE HULST

HANDLEIDING INTERACTIEF WERKEN GEMEENTE HULST HANDLEIDING INTERACTIEF WERKEN GEMEENTE HULST 1. INLEIDING / CONCLUSIES OP HOOFDLIJNEN 1.1 Inleiding Interactief werken is één van de manieren om burgers meer bij het gemeentebestuur te betrekken en zo

Nadere informatie

Communicatie en participatie

Communicatie en participatie Communicatie en participatie Beleid / project: Toekomstvisie Albrandswaard 2025 Documentversie: Versie D1, 12 november 2010 Vooraf: 1. In het projectplan Toekomstvisie Albrandswaard 2025 komen veel communicatieaspecten

Nadere informatie

DOEL. Maatschappelijk Eigendom. Gemeentelijk Eigendom

DOEL. Maatschappelijk Eigendom. Gemeentelijk Eigendom Dordt aan Zet DOEL De gebruikswaarde van een voorziening maximaliseren door de behoefte van alle belanghebbenden centraal te stellen. Gemeentelijk Eigendom Maatschappelijk Eigendom LEVENSLOOP 7Jaar +/+

Nadere informatie

RAADSVOORSTEL Agendanummer 7.4. Onderwerp: Nota Speelruimtebeleid Spelen in Moerdijk

RAADSVOORSTEL Agendanummer 7.4. Onderwerp: Nota Speelruimtebeleid Spelen in Moerdijk VANWEGE STAKEN VAN STEMMEN BIJ HET AMENDEMENT VAN ONAFHANKELIJK MOERDIJK OVER DIT ONDERWERP WORDT DIT OPNIEUW GEAGENDEERD IN DE RAADSVERGADERING VAN 25 FEBRUARI 2010. RAADSVOORSTEL Agendanummer 7.4 Raadsvergadering

Nadere informatie

Projectvoorstel. 1. Achtergrond en probleemstelling. Datum 24 jan Herformulering opdracht t.b.v. positionering Jeugd en Dorpenteams

Projectvoorstel. 1. Achtergrond en probleemstelling. Datum 24 jan Herformulering opdracht t.b.v. positionering Jeugd en Dorpenteams Projectvoorstel Herformulering opdracht t.b.v. positionering Jeugd en Dorpenteams Datum 24 jan 2017 Versie 0.2 concept Bestuurlijk opdrachtgever S. Stellinga Beheerder E. Bontekoe Ambtelijk opdrachtgever

Nadere informatie

Een participatieve en klimaatneutrale gemeente Trefdag Lokale besturen Bernard Govaert (BBL) Tina Baert (Ecolife)

Een participatieve en klimaatneutrale gemeente Trefdag Lokale besturen Bernard Govaert (BBL) Tina Baert (Ecolife) Een participatieve en klimaatneutrale gemeente 241116 Trefdag Lokale besturen Bernard Govaert (BBL) Tina Baert (Ecolife) 1 Programma 1. 2. 3. 4. 5. Inleiding en voorstelling BBL en Ecolife. Wie heeft ervaring

Nadere informatie

Checklist afsprakenkader en actieplan Brede School in Brussel

Checklist afsprakenkader en actieplan Brede School in Brussel Checklist afsprakenkader en actieplan Brede School in Brussel De 'Checklist voor afsprakenkader en actieplan Brede School is een instrument om Brede Schoolcoördinatoren en hun partners te ondersteunen

Nadere informatie

Voorbeeldprogramma werksessie communicatiekalender

Voorbeeldprogramma werksessie communicatiekalender Voorbeeldprogramma - 1 Voorbeeldprogramma Voorbeeldprogramma werksessie communicatiekalender Hier vindt u een voorbeeldprogramma voor een werksessie/trainingsmodule communicatiekalender Factor C, met een

Nadere informatie

Hof de Vriendschap Oordeel deelnemers en bewoners

Hof de Vriendschap Oordeel deelnemers en bewoners Hof de Vriendschap Oordeel deelnemers en bewoners Inhoud:. Conclusies. Oordeel over communicatie 3. Hoe ging de samenwerking? 4. Oordeel over verloop en resultaat 5. Oordeel over nieuwe participatie werkwijze.

Nadere informatie

PLAN VAN AANPAK NABIJ BESTUREN

PLAN VAN AANPAK NABIJ BESTUREN PLAN VAN AANPAK NABIJ BESTUREN Opdrachtgever: - Hugo de Jong, secretaris gemeente Franekeradeel Werkgroep Nabij Besturen: - Roland Dijkstra - Werna Jonkman - Lize Cnossen - Oene Krist Datum: 21-01-2015

Nadere informatie

Whitepaper: samenwerking communicatie en participatie

Whitepaper: samenwerking communicatie en participatie Publieksparticipatie Whitepaper: samenwerking communicatie en participatie Waarom een whitepaper? Participatie- en communicatieadviseurs ondervinden over en weer dat er onduidelijkheid is over de doelen

Nadere informatie

Werkmap sportvereniging. Interactieve beleidsontwikkeling voor en door leden

Werkmap sportvereniging. Interactieve beleidsontwikkeling voor en door leden Werkmap sportvereniging Interactieve beleidsontwikkeling voor en door leden Pagina 1 Inleiding Samenwerken en uitwisselen van kennis, is het motto van het. Een projectteam dat bestaat uit een samenwerking

Nadere informatie

18 nov Postreg.nr. Directeur: Tel.nr K. Burger

18 nov Postreg.nr. Directeur: Tel.nr K. Burger Voorstel voor de gemeenteraad Voorstelnummer V.2008-114 Datum: Behandelend F.A. Linthorst ambtenaar 18 nov. 2008 Postreg.nr. Directeur: Tel.nr 0345-636292 K. Burger ONDERWERP: Adviesraad Wet maatschappelijke

Nadere informatie

Initiatiefvoorstel klankbordgroepen

Initiatiefvoorstel klankbordgroepen Initiatiefvoorstel klankbordgroepen Inleiding In Langedijk lopen momenteel een aantal grote, ingrijpende projecten. Hierbij wordt gebruik gemaakt van door de gemeente ingestelde klankbordgroepen. Daarnaast

Nadere informatie

Wmo en hulpvragers Een training voor betrokkenen Gerard Nass Martin Schuurman Andries Lever Kennismarkt Gehandicaptensector 6 maart 2015

Wmo en hulpvragers Een training voor betrokkenen Gerard Nass Martin Schuurman Andries Lever Kennismarkt Gehandicaptensector 6 maart 2015 Wmo en hulpvragers Een training voor betrokkenen Gerard Nass Martin Schuurman Andries Lever Kennismarkt Gehandicaptensector 6 maart 2015 1 Doel en opzet van de training Beoogd wordt het opstarten en ondersteunen

Nadere informatie

COMMUNICATIEPLAN OPVANG ASIELZOEKERS

COMMUNICATIEPLAN OPVANG ASIELZOEKERS COMMUNICATIEPLAN OPVANG ASIELZOEKERS Inleiding Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Marum is na de zomer van 2015 gestart met een onderzoek binnen de gemeente naar mogelijk geschikte

Nadere informatie

Communicatie/participatieplan

Communicatie/participatieplan Bijlage 2 Communicatie/participatieplan 1. Omschrijving Het riool in het Engelse Werk, Dwarsakkers en Royenstein verkeert in slechte staat en moet worden vervangen. Ook moet het regenwater worden afgekoppeld

Nadere informatie

Samenvatting projectplan Versterking bevolkingszorg

Samenvatting projectplan Versterking bevolkingszorg Aanleiding en projectdoelstellingen Aanleiding In 2011 werd door de (toenmalige) portefeuillehouder Bevolkingszorg in het DB Veiligheidsberaad geconstateerd dat de nog te vrijblijvend door de gemeenten

Nadere informatie

Behandelend ambtenaar: J. van der Meer, 0595-447719 gemeente@winsum.nl (t.a.v. J. van der Meer)

Behandelend ambtenaar: J. van der Meer, 0595-447719 gemeente@winsum.nl (t.a.v. J. van der Meer) Vergadering: 11 mei 2010 Agendanummer: 8 Status: Opiniërend Behandelend ambtenaar: J. van der Meer, 0595-447719 E-mail: gemeente@winsum.nl (t.a.v. J. van der Meer) Aan de gemeenteraad, Onderwerp: Evaluatie

Nadere informatie

Bantopa (Samen)werken aan Samenwerken

Bantopa (Samen)werken aan Samenwerken Bantopa (Samen)werken aan Samenwerken Masterclass - Alliantievaardigheden Een praktische leidraad voor toekomstige alliantiemanagers Samenwerken als Kerncompetentie De complexiteit van producten, processen

Nadere informatie

Digitaal burgerpanel gemeente Noordwijkerhout

Digitaal burgerpanel gemeente Noordwijkerhout Digitaal burgerpanel gemeente Noordwijkerhout 0-meting burgerparticipatie en communicatie De gemeente Noordwijkerhout heeft een nieuw communicatiebeleidsplan dat uitgaat van meer omgevingsbewust werken

Nadere informatie

Aan burgemeester en wethouders

Aan burgemeester en wethouders Aan burgemeester en wethouders Documentnummer 2016.0.032.999 Coördinerend Portefeuillehouder Zaaknummer 2016-06-00868 Anja Haga Cluster BR Vertrouwelijk Nee Ambtenaar Cees Vermeulen Datum in college 28-06-2016

Nadere informatie

Evaluatie participatieproces Geertruidenberg en Amertak

Evaluatie participatieproces Geertruidenberg en Amertak Behandelend ambtenaar: A.J.A. Lauwerijssen Beleidsveldbeheerder: H. van Stokkom Portefeuillehouder: C.J.G.M. de Vet Auteur aanwezig bij het DT: Ja Zaaknr. : 17.ZK07018/17.B0261 Kenmerk : 17IT031447 Barcode

Nadere informatie

Plan van aanpak (offerte) jeugdbeleid gemeente Son & Breugel. Uw vraag. Ons aanbod

Plan van aanpak (offerte) jeugdbeleid gemeente Son & Breugel. Uw vraag. Ons aanbod Plan van aanpak (offerte) jeugdbeleid gemeente Son & Breugel De gemeente Son en Breugel heeft in het collegeprogramma 2002 2006 opgenomen dat zij een nieuwe nota integraal jeugdbeleid zal ontwikkelen.

Nadere informatie

De Vreedzame School Sociale competentie en actief burgerschap

De Vreedzame School Sociale competentie en actief burgerschap De Vreedzame School Sociale competentie en actief burgerschap Congres Leve het jonge kind! 2011 Deelsessie Democraatjes in de dop? Mirjam van der Ven, Eduniek Aanleidingen voor het ontstaan van De Vreedzame

Nadere informatie

Benchmark Burgerparticipatie

Benchmark Burgerparticipatie Benchmark Burgerparticipatie meten, vergelijken, leren en ontwikkelen Jaarbijeenkomst 18 juni 2012 13.00 tot 17.30 uur Stadhuis, gemeente Almere hein albeda Jaarrapport De 11 deelnemende gemeenten in beeld

Nadere informatie

Participatie en social media. Futurawonen. Politiek Online Prinses Mariestraat 36 2514 KG Den Haag T: 070 362 97 97 F: 070 345 45 41

Participatie en social media. Futurawonen. Politiek Online Prinses Mariestraat 36 2514 KG Den Haag T: 070 362 97 97 F: 070 345 45 41 Participatie en social media Politiek Online Prinses Mariestraat 36 2514 KG Den Haag T: 070 362 97 97 F: 070 345 45 41 Futurawonen E: info@politiekonline.nl www.politiekonline.nl 21 april 2011 1 Inhoud

Nadere informatie

Startnotitie Visie winkelcentra Heemstede- fase 2

Startnotitie Visie winkelcentra Heemstede- fase 2 Startnotitie Visie winkelcentra Heemstede- fase 2 1. Inleiding In het collegeakkoord voor de periode 2014-2018 is als één van de doelstellingen geformuleerd: Het college zet zich in voor een florerende

Nadere informatie

Startnotitie Toeristische visie gemeente Bergen 2015-2025

Startnotitie Toeristische visie gemeente Bergen 2015-2025 Startnotitie Toeristische visie gemeente Bergen 2015-2025 1 1. Inleiding Gemeente Bergen beschikt niet over een toeristische visie. Voor een gemeente waarvan het toerisme een grote economische peiler vormt,

Nadere informatie

Aanpassingen vergaderstructuur. Voorstel. Inleiding. Toelichting vergaderstructuur

Aanpassingen vergaderstructuur. Voorstel. Inleiding. Toelichting vergaderstructuur Aanpassingen vergaderstructuur Voorstel 1. kennis nemen van de concept jaaragenda 2. vaststellen thematische indeling commissies 3. toevoegen beeldvormend deel, voorafgaand aan de reguliere commissievergadering

Nadere informatie

Rondweg-Oost N233 Maatregelen treden 3 Um 5 Ladder van Verdaas

Rondweg-Oost N233 Maatregelen treden 3 Um 5 Ladder van Verdaas provincie :: Utrecht Plan van aanpak Rondweg-Oost N233 Maatregelen treden 3 Um 5 Ladder van Verdaas In samenwerking tussen Veenendaal: 23 oktober 2017 Versie: 0.1 Opgesteld door: Maurice Kassing Gemeente

Nadere informatie

Stappenplan. VeiligHeidsHuizen. Triage door visievorming op en positionering van het Veiligheidshuis

Stappenplan. VeiligHeidsHuizen. Triage door visievorming op en positionering van het Veiligheidshuis Stappenplan VeiligHeidsHuizen Triage door visievorming op en positionering van het Veiligheidshuis Stappenplan: Triage door visievorming op en positionering van het Veiligheidshuis Inhoud 1 : Inleiding

Nadere informatie

Afspraken tussen raad, college en organisatie bij (grote) ruimtelijke gemeentelijke projecten S.Reijmer, 2 maart 2016, TA

Afspraken tussen raad, college en organisatie bij (grote) ruimtelijke gemeentelijke projecten S.Reijmer, 2 maart 2016, TA Afspraken tussen raad, college en organisatie bij (grote) ruimtelijke gemeentelijke projecten S.Reijmer, 2 maart 2016, TA 1. Inleiding De raad heeft in de vergadering van februari 2014 het college de opdracht

Nadere informatie

Herijking Strategische Visie Barendrecht 2025 SAMEN BOUWEN AAN BARENDRECHT

Herijking Strategische Visie Barendrecht 2025 SAMEN BOUWEN AAN BARENDRECHT Herijking Strategische Visie Barendrecht 2025 SAMEN BOUWEN AAN BARENDRECHT Herijking Strategische Visie Barendrecht 2025 Samen bouwen COLOFON Deze uitgave is tot stand gekomen met dank aan de inzet van

Nadere informatie

portefeuillehouder ak e i e \* Secretaris akkoord

portefeuillehouder ak e i e \* Secretaris akkoord Gemeente Zandvoort B&W-ADVIES Verordening Nadere regels Beleidsnota Overig Na besluit (B&W/Raad): Uitgaande brief verzenden Stukken retour Publicatie Afdeling / werkeenheid: MD/BA Auteur : P. Haker Datum

Nadere informatie

A. INTERACTIEF PLANPROCES

A. INTERACTIEF PLANPROCES Communicatie Structuurvisie De Wolden A. INTERACTIEF PLANPROCES De gemeente De Wolden is gestart met het opstellen van een Structuurvisie voor het hele grondgebied van de gemeente. Het college en de raad

Nadere informatie

NOTA BURGERPARTICIPATIE GEMEENTE HALDERBERGE

NOTA BURGERPARTICIPATIE GEMEENTE HALDERBERGE NOTA BURGERPARTICIPATIE GEMEENTE HALDERBERGE 1 INHOUD NOTA BURGERPARTICIPATIE 1. INLEIDING 3 1.1 Achtergrond 3 1.2 Doel en inhoud startnotitie 3 2. BURGERPARTICIPATIE: BEGRIPSBEPALING 4-5 2.1 Definitie

Nadere informatie

Beslisdocument en plan van aanpak

Beslisdocument en plan van aanpak Beslisdocument en plan van aanpak TIENDEVEEN Inleiding In oktober 2006 heeft de gemeenteraad ingestemd met het plan van aanpak Woningbouw dorpen. Het project bestaat uit drie fasen. Deze fasen worden telkens

Nadere informatie

Protocol Interactieve Beleidsontwikkeling (IBO)

Protocol Interactieve Beleidsontwikkeling (IBO) Protocol Interactieve Beleidsontwikkeling (IBO) 1 Inleiding interactief werken Binnen de gemeente wordt reeds op vele terreinen op interactieve wijze het beleid ontwikkeld. Bijvoorbeeld het IVVP en de

Nadere informatie

= = Besluitvormende raadsvergadering d.d. 28 mei 2013 Agendanr. 7.

= = Besluitvormende raadsvergadering d.d. 28 mei 2013 Agendanr. 7. *ZE946A470E0* = = Besluitvormende raadsvergadering d.d. 28 mei 2013 Agendanr. 7. Aan de Raad No.ZA.13-22432/DV.13-190, afdeling Ruimte. Sellingen, 16 mei 2013 Onderwerp: Beleidsvisie Wonen en Leven Inleiding

Nadere informatie

Funderen op cultuurverschillen. Henk Puylaert Cursus Ondergrond en ruimtelijke ontwikkeling 25 januari 2011

Funderen op cultuurverschillen. Henk Puylaert Cursus Ondergrond en ruimtelijke ontwikkeling 25 januari 2011 Funderen op cultuurverschillen Henk Puylaert Cursus Ondergrond en ruimtelijke ontwikkeling 25 januari 2011 Smoezen om niet samen te werken Vanuit ondergrond: Die mensen zijn van een andere planeet Ze praten

Nadere informatie

Startnotitie jeugd- en jongerenbeleid Dalfsen 2009-2012 Segment-groep, J. de Zeeuw september 2008

Startnotitie jeugd- en jongerenbeleid Dalfsen 2009-2012 Segment-groep, J. de Zeeuw september 2008 Startnotitie jeugd en jongerenbeleid Dalfsen 20092012 Segmentgroep, J. de Zeeuw september 2008 1. Inleiding De gemeente wil de huidige nota jeugdbeleid 20052008 evalueren en een nieuwe nota integraal jeugdbeleid

Nadere informatie

Kadernota Burgerparticipatie

Kadernota Burgerparticipatie Behoort bij besluit van de raad der gemeente Oldenzaal van 3 april 2008, nr. 188. De griffier, INHOUDSOPGAVE 1 Inleiding blz. 1 2 Probleem- en doelstelling blz. 1 2.1 Probleemstelling blz. 1 2.2 Doelstelling

Nadere informatie