Innovatief intensiveren

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Innovatief intensiveren"

Transcriptie

1 Innovatief intensiveren in de Amsterdamse haven Gemeente Amsterdam Dienst Ruimtelijke Ordening 1 oktober 2009

2

3 Innovatief intensiveren in de Amsterdamse haven Gemeente Amsterdam Dienst Ruimtelijke Ordening 1 oktober 2009

4 Colofon Amsterdam, 1 oktober 2009 De studie Innovatief Intensiveren in de Amsterdamse haven is gemaakt in opdracht van Haven Amsterdam door de Dienst Ruimtelijke Ordening Amsterdam. Samenstelling Vormgeving Begeleiding Opdrachtgever Margreet Leclercq Ben Teunissen Maurits de Hoog Bart de Vries Jan Egbertsen Pito Dingemanse Dertje Meijer

5 Inhoud Inleiding 7 1 Ruimtegebruik Amsterdamse haven Analyse ladingstromen, overslag en groeiverwachtingen Analyse havenareaal: natte en droge terreinen Analyse ruimteproductiviteit grootste terminals Benutting ligplaatsen 20 Bijlagen 60 Bijlage 1 Overzicht van geïnterviewden en deelnemers aan workshops 60 Bijlage 2 Resultaten HA verkenning Nieuwe kadegebonden terreinen 61 Bijlage 3 Intensief ruimtegebruik in de literatuur 62 Bijlage 4 De Regiodialoog 65 Bijlage 5 Aantekeningen workshop Bijlage 6 Besluiten MT HA Verkenning intensiveringsmogelijkheden Ervaringen in de Amsterdamse haven Ervaringen in de Rotterdamse haven Denkbare intensiveringsmaatregelen 25 3 Tien uitgewerkte intensiveringsmogelijkheden Gerichter inzetten van het uitgifte-instrumentarium Verhogen ruimteproductiviteit terminals Optimaliseren nat-droog Optimaliseren kolenketen Optimaliseren opslagtechnieken kolen Optimaliseren opslagtechnieken containers Optimaliseren gebruik 2e en 3e linie met transportsystemen Optimaliseren opslagtechnieken stukgoed Amerikahaven Noord-Oost Westhaven Zuid-Oost 49 4 Conclusies en aanbevelingen Conclusies Aanbevelingen 56

6

7 Innovatief intensiveren in de Amsterdamse haven 7 Inleiding Aanleiding en doel Het college van B&W heeft onlangs de Havenvisie vastgesteld. Een slimme benutting van de huidige haventerreinen is daarin een centraal punt. Haven Amsterdam stelt zich als doel de gewenste en realiseerbare groei in de Amsterdamse haven tot 2020 (een verdubbeling van overslag tot ruim 125 miljoen ton goederen) te accommoderen op bestaande haventerreinen. In 2006 heeft Haven Amsterdam (HA) al een globale verkenning uitgevoerd naar intensiveringsmogelijkheden in het havengebied met het oog op de beperkte beschikbaarheid op middellange termijn van zogenaamde natte terreinen. Uit deze verkenning nieuwe kadegebonden terreinen is een aantal interessante opties naar voren gekomen voor de intensivering van het huidige gebruik. Haven Amsterdam wil deze (en mogelijk andere) opties nader onderzoeken om het beleid uit de Havenvisie concreet vorm te kunnen geven. Doel van de studie Innovatief Intensiveren in de Amsterdamse haven is een brede inventarisatie en verkenning van intensiveringsmogelijkheden binnen de Amsterdamse haven met een focus op uitbreiding van het oppervlak natte terreinen voor kadegebonden bedrijvigheid op een termijn van 3 tot 5 jaar. Op basis van de uitkomsten van deze studie heeft het managementteam van HA besloten over welke acties in een vervolgfase concreet worden uitgewerkt. Een overzicht hiervan is opgenomen als bijlage 6. Aanpak Haven Amsterdam heeft de Dienst Ruimtelijke Ordening van de gemeente Amsterdam (DRO) gevraagd de studie uit te voeren. Het onderzoek is uitgevoerd in drie fasen: oriëntatie, verkenning en tot slot verdieping en afronding. In de oriëntatiefase zijn de opdrachtnemers gebrieft door Haven Amsterdam over recente ontwikkelingen binnen de haven en de stand van zaken in het denken over mogelijke optimaliseringen. Er zijn interviews gehouden met unitleiders en medewerkers van de commerciële sector, de afdeling Strategie en Onderzoek en de Sector Infrastructuur en Milieu. HA heeft voor DRO een excursie verzorgd naar drie terminals in de Amsterdamse haven: de bulkterminal van IGMA, de overdekte stukgoedterminal van Waterland en de containerterminal van Ceres Paragon. Daarnaast heeft desk- en webresearch plaatsgevonden en zijn deskundigen van de TU-Delft en Havenbedrijf Rotterdam geconsulteerd. Dit leverde inzicht in de range van mogelijke intensiveringen. In de verkenningsfase is deze range nader verkend en is een selectie gemaakt van de 10 meest kansrijke principes voor innovatieve intensiveringen. Deze zijn in de verdiepingsfase nader doorgewerkt. Het tussentijdse resultaat is in een workshop voorgelegd aan medewerkers van HA, DRO, Havenbedrijf Rotterdam en TU-Delft. Ook waren er presentaties van de externen over hun praktijkervaringen met intensivering in havens. Dit heeft geleid tot een verdere aanscherping van de 10 intensiveringsmogelijkheden en tot conclusies en aanbevelingen. Een overzicht van geïnterviewden, excursie- en workshopdeelnemers is opgenomen als bijlage. Opzet In hoofdstuk 1 is een analyse weergegeven van het huidige ruimtegebruik in de Amsterdamse haven, waarbij gekeken is naar de ladingstromen, het huidige natte en droge gebruik van het havenareaal, de ruimteproductiviteit van de grootste terminals en de benutting van de ligplaatsen. Hoofdstuk 2 doet verslag van de verkenning van alle intensiveringsmogelijkheden. De verkenning heeft geresulteerd in een groslijst van ruim 60 intensiveringsmogelijkheden. Hiervan zijn er 10 geselecteerd, die in hoofdstuk 3 verder zijn uitgewerkt. In hoofdstuk 4 volgen de conclusies en aanbevelingen voor het vervolg. Dit document is een bewerking van de originele versie van Bedrijfsgevoelige informatie is weggelaten, waardoor dit document ook extern verspreid kan worden.

8 8 Gemeente Amsterdam Dienst Ruimtelijke Ordening Overslag in Zeehavens Amsterdam en de Amsterdamse haven in 2007 Zeehavens Amsterdam Amsterdamse haven Goederensoort (mln. ton) (mln. ton) perc. Totaal 87,8 65,4 100% Natte bulk, waarvan: 26,6 26,5 41% Olieproducten 24,9 24,9 39% Overige natte bulk 1,7 1,6 2% Droge bulk, waarvan: 51,4 32,8 50% Agribulk (incl. veevoeders) 8,3 8,3 13% Veevoeders 7,3 7,3 11% Agribulk (excl. veevoeders) 1 1,0 2% Kolen 22,2 14,7 23% Ertsen / schroot 11,2 0,9 1% Overige droge bulk 9,7 8,7 13% Stukgoed, waarvan: 9,8 6,1 9% Ro/ro (excl. auto s) 0,8 0,8 1% Auto s 0,3 0,3 0% Containers en flats 3,6 3,4 5% Overig stukgoed 5,1 1,8 3% Zeehavens Amsterdam: havens van de gemeenten Beverwijk, Velsen-IJmuiden, Zaanstad en Amsterdam

9 Innovatief intensiveren in de Amsterdamse haven 9 1 Ruimtegebruik Amsterdamse haven In dit hoofdstuk komt aan de orde hoe de Amsterdamse haven functioneert. Allereerst wordt in 1.1 ingegaan op de overslag van de belangrijkste ladingstromen, op de groeiverwachtingen en op de ketens, waar de ladingstroom onderdeel van uitmaakt. Het cijfermateriaal is ontleend uit het rapport Havenoverslag, scheepsbewegingen en toelichting over de periode januari december 2007 van de Afdeling Strategie & Onderzoek van Haven Amsterdam. Ook is kennis geput uit de Atlas Haven-Stad 2007 (DRO-HA) en de gehouden interviews met medewerkers van Haven Amsterdam. Sinds de economische crisis zijn er veranderingen opgetreden in de overslagvolumes. Deze cijfers waren nog niet bekend ten tijde van het uitvoeren van deze studie. In 1.2 wordt het gebruik van het havenareaal in kaart gebracht, waarbij onderscheid gemaakt wordt naar nat en droog gebruik. In 1.3 vindt een analyse plaats van de ruimteproductiviteit van de grootste terminals in de haven. Dit biedt een goede basis voor het denken over mogelijke intensiveringen. Tot slot wordt in 1.4 het ligplaatsenbestand geanalyseerd. 1.1 Analyse ladingstromen, overslag en groeiverwachtingen Jaar 2007 In 2007 deden zeeschepen Zeehavens Amsterdam aan (het hele Noordzeekanaalgebied), waarvan de Amsterdamse haven. De totale overslag in Zeehavens Amsterdam in 2007 bedraagt 87,8 mln ton. Daarvan komt driekwart voor rekening van de Amsterdamse haven, namelijk 65,4 mln. De verdeling in ladingstromen is te zien in de tabel. Hieronder wordt ingegaan op de ontwikkelingen binnen de belangrijkste ladingstromen: Natte bulk: olie(producten) Droge bulk: kolen, agribulk en overige droge bulk Stukgoed: containers en overig stukgoed Olie(producten) In de Amsterdamse haven vindt veel opslag van strategische voorraden natte bulk plaats. Daarnaast vindt in toenemende mate menging (blending) van olieproducten plaats, voordat deze naar de eindbestemming worden gedistribueerd. Hierdoor heeft Amsterdam zich bijna ongemerkt ontwikkeld tot hub voor de op- en overslag van olieproducten zoals benzine en kerosine. Belangrijke olieterminals zijn Vopak, Oiltanking, BP, Eurotank, Westway en Nustar. De olieproducten die in Amsterdam overgeslagen worden zijn voor een belangrijk deel afkomstig uit Rusland. Halfproducten worden hier bewerkt en bijgemengd voor de Europese markt. Het blenden van de olie gebeurt in pijpen en in de tanks zelf. Dit is (van buiten) niet te zien. Dit blenden levert een hoge toegevoegde waarde op. In 2007 bedroeg de overslag van olieproducten in de Amsterdamse haven circa 25 mln. ton. De verhouding tussen inkomende en uitgaande lading naar zee is ongeveer Daarmee zijn de olieproducten veruit de grootste ladingstroom die de haven richting zee verlaat. In 2007 was de afvoer naar de Verenigde Staten hoog. Op de lange termijn zullen steeds meer olieproducten uit het Verre Oosten worden aangevoerd. HA verwacht een groei van bedrijven die biomassa en biobrandstoffen overslaan of produceren. De in de haven aanwezige installaties voor opslag en blenden van olieproducten zijn hier namelijk ook voor te gebruiken. Meer dan 60% van de olieoverslag vindt plaats op terminals in de Amerikahaven. Rond de Petroleumhaven en omgeving wordt minder dan 30% overgeslagen. Er komen dit jaar en komende jaren nieuwe tanks en steigers in gebruik (o.a. in de Afrikahaven), waardoor naar verwachting de overslag van olieproducten zal groeien. Met deze uitbreiding is de capa-

10 10 Gemeente Amsterdam Dienst Ruimtelijke Ordening citeit om de toekomstige groei op te vangen verzekerd. Mede gezien de schaarste aan kadegebonden terreinen zullen er geen nieuwe olieterminals in de Amsterdamse haven worden gevestigd. Kolen Zeehavens Amsterdam is de tweede grootste Europese kolenoverslaghaven na Rotterdam, met in 2007 een overslag van circa 22 miljoen ton. Een grote rol is daarbij weggelegd voor Corus in IJmuiden met een jaarlijkse overslag van circa 7 mln kolen. De kolenoverslag in de Amsterdamse haven bedroeg in 2007 circa 14,7 mln. ton, een stijging van +19,6% t.o.v Vooral de aanvoer steeg met circa +25% naar 12,9 mln. ton. De afvoer via zee daalde met circa -6% tot 1,8 mln. ton. De overslag van kolen vormt zo n 25% van de overslag in de Amsterdamse haven. De kolen die in de Amsterdamse haven worden overgeslagen worden voornamelijk doorgevoerd naar het achterland, naar energiecentrales in Nederland en Duitsland. Ruim anderhalf miljoen ton wordt gebruikt door de elektriciteitscentrale aan de Hemweg. Deze kolen gaan via een overdekte transportband naar de centrale. De Hemwegcentrale heeft een jaarlijkse capaciteit van megawatt, waarvan 600 kolengestookt is. De centrale voorziet ongeveer 1 miljoen huishoudens in Amsterdam en omgeving van stroom. De Amsterdamse haven heeft vier kolenterminals: Rietlanden in de Amerikahaven, ACP in de Westhaven en de nieuwe ACT in de Afrikahaven (beide eigendom van Rietlanden), en OBA in de Westhaven. Op de terminals vindt behalve op- en overslag ook upgrading van kolen plaats. Kolen worden gemengd en gezeefd. Steenkool varieert van kwaliteit. Kolen van verschillende kwaliteit worden in lagen bovenop elkaar opgeslagen. Deze worden vervolgens verticaal afgegraven, waardoor een nieuwe kwaliteit ontstaat. Er hebben recent forse uitbreidingen van de kolenterminals plaatsgevonden. OBA is met bijna 10 hectare uitgebreid op het laatste stukje van het oude Fordterrein in de Westhaven. LBH/Rietlanden heeft op een 30 hectare groot terrein in de Afrikahaven een nieuwe moderne kolenterminal gebouwd. Om stofoverlast te voorkomen, is op de nieuwe kolenterminal een voor de haven uniek stofmonitoringsysteem toegepast. Steenkool is als brandstof sterk in ontwikkeling. Door toepassing van zogeheten clean coal technology (vergassing) wordt het gebruik van steenkool minder vervuilend. Om de uitstoot terug te dringen wordt onderzoek gedaan naar ondergrondse CO2-opslag. Er zijn wereldwijd nog grote voorraden steenkool aanwezig. Kolen worden niet meer in Europa gewonnen, maar geïmporteerd. De vooruitzichten m.b.t. groeipotentie in de kolenoverslag in de Amsterdamse haven zijn positief. De Amsterdamse haven heeft de komende jaren echter voldoende capaciteit voor overslag van steenkool. Een verdere uitbreiding van de capaciteit is dan ook niet voorzien.

11 Innovatief intensiveren in de Amsterdamse haven 11 Agribulk In de droge bulksector speelt de agribulk een belangrijke rol. Belangrijke landbouwproducten die in bulk in Amsterdam worden aangevoerd zijn veevoeders, palmpitten, soja, zonnebloempitten en vruchtensappen. Deze grondstoffen worden geïmporteerd en in Amsterdam verwerkt tot halffabrikaten. De totale overslag van agribulk kende in 2007 een lichte stijging van +3% naar 8,3 mln. ton. Overigens betreft maar liefst 87% van de agribulkoverslag veevoeders. Agribulk wordt vooral aangevoerd en verwerkt door het bedrijf Cargill en overslagbedrijf IGMA (onderdeel van Cargill). Cargill heeft vijf vestigingen in de Amsterdamse en Zaanse havens. IGMA slaat bulkgoederen over; agribulk, mineralen en ook biomassa. Ook doet IGMA aan parcel service : het bedrijf verkoopt laadruimte op schepen. Hierdoor wordt de invoer van agribulk gecombineerd met de invoer van industriële mineralen (zoals talk en papier). Deze goederen hebben namelijk dezelfde landen van herkomst. De markten voor sojabonen, zonnebloempitten en vruchtensappen kennen een lichte groei. De markt voor veevoeders zal teruglopen door het krimpen van de veestapel in Europa. De verwachting is dat de vraag naar biobrandstoffen in Noordwest Europa zal leiden tot een toename in de import van bepaalde oliehoudende zaden. Daarnaast is wellicht groei te verwachten t.b.v. biomassa (vaste agribulk producten die worden bijgestookt in elektriciteitscentrales). Overige droge bulk Andere droge bulk producten betreffen cacao, meststoffen, bouwgrondstoffen (zand, grind), mineralen, fosfaten, ijzer, staal en halffabrikaten voor onder andere de keramische, papier- en verfindustrie. Hierbij gaat het in totaal om circa 10 miljoen ton op jaarbasis. Het merendeel hiervan is overslag van zand, grind en mineralen (waaronder graniet en steenkorrel). In 2007 werd circa 6,8 mln. ton aan bouwgrondstoffen overgeslagen. Bouwgrondstoffen worden steeds meer ingevoerd, omdat ze steeds minder in Europa worden gewonnen. Bouwstoffen vormen daardoor een steeds grotere sector in de invoer. Deze grondstoffen worden in de haven verwerkt tot producten voor de bouw, zoals beton, asfalt en stortsteen voor spoorwegen. Een deel van de bouwgrondstoffen wordt, veelal per binnenvaartschip, weer doorgevoerd naar betonfabrieken en asfaltcentrales elders in Nederland. Voor zowel lading als nieuwe vestigingen is dit een groeimarkt vanwege de aflopende concessies voor rivierzand en grind. De laatste jaren heeft de aanvoer van zand en grind over zee geprofiteerd van een lage waterstand van de Rijn in het najaar, waardoor aanvoer over de rivieren niet mogelijk was. In Vergelijking aantal containers Amsterdam-Rotterdam die situatie kiezen klanten voor aanvoer over zee i.p.v. aanvoer via de Rijn vanwege prijs en leveringszekerheid. In 2007 was er geen sprake van een lage waterstand en werd het gebaggerde zand per binnenvaart vervoerd. Circa een derde van de ingevoerde mineralen en halffabrikaten voor keramische, papier- en verfindustrie wordt regionaal verwerkt. De rest wordt als grondstof doorgevoerd voor de Europese markt (veelal per binnenvaartschip of vrachtwagen). Grote mineralenterminals zijn: Amfert, USA Vlothaven, Eggerding, Van Egmond en IGMA. Grote bouwgrondstoffenterminals zijn: Hanson, Graniet Import, AGM, Heijmans Westhaven en Steenkorrel (Paes). Containers De overslag van containers in de Amsterdamse haven was 3,4 mln. ton in Dit betekent een groei van +5,7% t.o.v Het aantal overgeslagen TEU s groeide in 2007 met +26,2% naar Hiervan waarvan TEU leeg. De Amsterdamse haven is op dit moment een relatief kleine speler in de containermarkt. In de haven van Rotterdam is de containeroverslag een factor 25 hoger. Amsterdam Rotterdam Factor Aantal containers :26 Aantal TEU :28 Aantal tonnen :24 Groeiverwachting TEU :8

12 12 Gemeente Amsterdam Dienst Ruimtelijke Ordening De aanvoer van containers in Amsterdam vindt voornamelijk plaats vanuit Japan, China en West-Afrika. In de Amsterdamse haven zijn verschillende terminals gevestigd waar containers worden overgeslagen, waaronder Ceres, USA, VCK en Waterland. Het merendeel van de containeroverslag vindt plaats bij de Ceres Paragon Terminal, één van de snelste containerterminals ter wereld. De terminal is in 2006 goed gaan draaien. Containers zijn redelijk duur om te laden, want er is relatief veel tijd mee gemoeid. Oorspronkelijk werden daarom alleen hightech goederen per container vervoerd. De afgelopen jaren heeft een vercontainerisering in de scheepvaart plaatsgevonden. Deze zal ongetwijfeld doorzetten. De meeste containers komen uit de productielanden in het Verre Oosten (m.n. China). Het komt voor dat op de terugweg de (anders lege) containers worden gevuld met zaken als oud papier of oud ijzer. Naar verwachting zet de groei in de containervaart op Amsterdam op de lange termijn door. Meer lijndiensten, grotere schepen en meer voor Amsterdam bestemde lading per schip veroorzaken deze groei. Ook speelt een rol dat in de omliggende havens capaciteitstekorten ontstaan, terwijl in de Amsterdamse haven nog ruimte is voor de verwerking van containers. De congestie in Rotterdam en Hamburg was in 2007 zo ernstig dat de beide havens lege containers niet meer accepteerden. Hierdoor steeg de overslag van lege containers in de Amsterdamse haven in 2007 met +129% naar containers. De Ceres-terminal draait pas op een derde van zijn capaciteit. Optimistische verwachtingen ten aanzien van de opkomende containervaart zijn voor Haven Amsterdam en Ceres aanleiding om de reservering van 52 ha voor uitbreiding van de terminal aan de oostzijde van de Afrikahaven aan te houden. Bij een aantal van ongeveer TEU s komt het realiseren van de tweede Ceres containerterminal in beeld. Om een florerende containerhaven te kunnen zijn, is een minimale omvang nodig. Ambitie van HA is een groei tot 3 miljoen TEU per jaar. Dit levert werk aan 200 à 300 containerbinnenvaartschepen per dag. Met de beoogde massa zijn bovendien ook voldoende lege containers in de haven beschikbaar (empty depot), die gevuld kunnen worden voor de overzeese retourvaart. Hierdoor wordt de Amsterdamse haven interessanter als bestemming. Overig stukgoed De grootste stukgoedterminals in de Amsterdamse haven zijn de Waterland Terminal, VCK, USA Amerikahaven, Ceres Westhaven, Koopman en USA/Ter Haak in de Westhaven. De All Weather Terminal van Waterland was de eerste in zijn soort die de overslag van kwetsbare goederen onder een dak mogelijk maakte. Deze terminal verminderde niet alleen de hoeveelheid afgekeurde goederen, maar verbeterde ook de arbeidsomstandigheden. De overslag in stukgoed (exclusief containers) was in ,7 mln. ton, 15% meer dan in Hiervan is 1,1 mln. ton Ro/Ro lading (waaronder auto s) en 1,5 mln. ton overig stukgoed. De overslag van het aantal auto s is in 2007 met +33,8% gestegen naar De stijging is te zien zowel bij de aanvoer (met +29,5% naar ), als bij de afvoer (met +43,4% naar ). De stijging van de auto-overslag heeft te maken gehad met de uitbreiding van Koopman (17 ha). Daarnaast heeft Nissan gebrek aan ruimte in Engeland en Duitsland hetgeen leidt tot meer auto-overslag in de Amsterdamse haven. De overslag van papier heeft in 2007 een stijging gekend van +13,4% naar 0,31 mln. ton. De oorzaken van deze stijging zijn: het aantrekken van nieuwe pakketten zoals bij Waterland Terminal; de toename van het overslagvolume van papier bij bestaande pakketten, het nieuwe

13 Innovatief intensiveren in de Amsterdamse haven 13 railconcept waarbij rollen papier via Waterland per spoor aankomen en per zeeschip verder naar Londen gaan. In de toekomst wordt Oost-Europa een steeds belangrijker afzetgebied voor nieuwe personenauto s en zwaar rollend materieel. Deze trend kan een belangrijke rol spelen bij de extra overslag van auto s in de Amsterdamse haven. Door de wereldwijde verandering van de productielocaties komen er veel nieuwe Ro/Rostromen op gang. Een voorbeeld hiervan is de rederij Höegh Autoliners die nieuwe Ro/Ro schepen (speciaal voor het vervoeren van auto s en andere Ro/Ro lading) laat bouwen. Conclusie Van de verschillende sectoren in de Amsterdamse haven is olie momenteel de belangrijkste inkomstenbron en ladingstroom (25 mln. ton); goed voor bijna 40% van de overslag. Kolen nemen een tweede plaats in (15 mln. ton). Bouwgrondstoffen (zand, grind, mineralen) en veevoeders (onderdeel van agribulk) delen een derde plaats (ieder 7 mln. ton). Containers en overig stukgoed (inclusief Ro/ Ro) zijn eveneens belangrijke goederenstromen (ieder 3 mln. ton). HA streeft voor de periode tot 2020 naar een verdubbeling van de overslag naar 125 miljoen ton, vooral in de sectoren energie, containers, agribulk, bouwgrondstoffen. Daarmee wordt vooral ingezet op marktsegmenten met toekomst en wordt een zekere spreiding van risico s nagestreefd. De Amsterdamse haven neemt een uiteenlopende positie in de verschillende sectoren. Soms ligt de nadruk op overslag en doorvoer, naar het achterland of short-sea in Noordwest- Europa. In andere sectoren worden goederen ook bewerkt of verwerkt tot half- of zelfs eindproducten (olie, Ro/Ro, agribulk, bouwgrondstoffen). Soms worden goederen ook korte of langere tijd opgeslagen (olie, kolen, containers, mineralen). Voor het ruimtebeslag is het interessant deze aspecten afzonderlijk te bekijken. Voor elke stap in de keten zijn er andere intensiveringsmogelijkheden.

14 14 Gemeente Amsterdam Dienst Ruimtelijke Ordening 1.2 Analyse havenareaal: natte en droge terreinen Omvang havenareaal Het Amsterdamse havengebied (inclusief haventerreinen aan Noordelijke IJ-oever en Oostelijk Havengebied) beslaat hectare, waarvan hectare voor bedrijfsterreinen (nat en droog) en hectare voor havenbassins en infrastructuur. Amsterdam heeft in 2008 nog 145 hectare natte terreinen uit te geven. Aan droge terreinen is nog 185 hectare beschikbaar. Van de natte terreinen in Amsterdam heeft 100 hectare al een bestemming (reservering uitbreiding containerterminal Ceres Paragon en terminal Vopak). Terreinoppervlaktes per havenbekken in Amsterdamse haven ( ) De andere 45 hectare zijn verspreid over een aantal kavels, waarvan er slechts enkele groter zijn dan 10 hectare. (bron: Havenvisie 2008) In de tabel zijn terreinoppervlaktes per havenbekken te zien. Deze cijfers zijn afkomstig van de Bedrijfslocatiemonitor van de gemeente Amsterdam, stand van zaken Het is opmerkelijk dat de omvang van het (uitgeefbaar) havenareaal verschilt in diverse bronnen. Nat en droog ruimtegebruik Met nevenstaande kaart is het natte en droge gebruik van de haven in beeld gebracht. Dit is gedaan voor alle kavels groter dan 1 hectare. De kavels kleiner dan 1 hectare zijn evenals de Bruto oppervlak Netto oppervlak Uitgeefbaar terrein (ha) (ha) (ha) nat (ha) droog (ha) Afrikahaven ,7 115,6 103,8 11,8 Atlaspark West ,4 84,2 0,0 84,2 Atlaspark Oost 84 59,8 44,2 0,0 44,2 Amerikahaven NW 114,4 82,2 3,3 0,0 3,3 Amerikahaven ZW 137,3 81,2 9,4 8,0 1,4 Amerikahaven NO 331,8 217,6 82,9 42,6 40,3 Amerikahaven ZO 224,2 128,7 3,9 2,0 1,9 Westhaven West 225,9 155,1 4,1 0,0 4,1 Westhaven Oost 322,3 183,4 7,9 5,2 2,7 Petroleumhaven eo 246,9 162,6 11,1 8,0 3,1 Mercuriushaven eo 173,3 65,1 4,4 0,0 4,4 Minervahaven 126,4 41,0 1,6 0,0 1,6 Totaal 2.395,5 1453,8 372,6 169,6 203,0 Bron: Bedrijfslocaties in Amsterdam 2008 nog uitgeefbare terreinen grijs gekleurd. De kavels waarop overslag plaatsvindt zijn geel gekleurd en de kavels zonder overslag paars. Bij bestudering van deze kaart vallen een aantal zaken op: De terminals, terreinen met overslag, liggen verspreid over de hele haven. Tussen de terminals zijn grote verschillen in terreinoppervlakte en kadelengte. In de volgende paragraaf wordt ingezoomd op de grootste terminals. Op veel kadegebonden terreinen vindt geen overslag plaats. Deze natte terreinen met droog gebruik verdienen nadere aandacht. In de volgende hoofdstukken wordt hierop ingegaan. Een groot deel van het havenareaal bestaat uit kavels kleiner dan 1 hectare. Hier zijn circa 300 bedrijven gevestigd. Het verdient aanbeveling om een beter zicht te krijgen op het gebruik van deze relatief kleine terreinen. Vele kleintjes maken ook een groot oppervlak. De focus van deze studie richt zich alleen op de grootste terminals in de Amsterdamse haven. Ruimtegebruik per ladingstroom Op nevenstaande kaart zijn de verschillende activiteiten in de haven weergegeven. Diverse ladingstromen worden weergegeven. Ook worden stedelijke milieuhinderlijke functies en overige stedelijke functies onderscheiden. De meeste functies zijn over de hele haven verspreid. Er is geen scherpe clustering van ladingstroom per havenbekken.

15 Innovatief intensiveren in de Amsterdamse haven 15 Kavelgebruik in de Amsterdamse haven op kavel zonder zeeoverslag: droog gebruik kavel met zeeoverslag: nat gebruik kavel < 1 ha uitgeefbare kavel

16 16 Gemeente Amsterdam Dienst Ruimtelijke Ordening Ruimtegebruik in de Amsterdamse Haven olie kolen food mineralen en bouw containers en stukgoed milieuhinderlijke havengerelateerde of stedelijke droge functies niet-milieuhinderlijke havengerelateerde of stedelijke droge functies uitgeefbaar of niet in gebruik

17 Innovatief intensiveren in de Amsterdamse haven 17 Dit is te verklaren doordat het Westelijk Havengebied in fases is uitgegeven. Zo startte bijvoorbeeld de uitgifte van de Westhaven e.o. rond 1960, die van de Amerikahaven rond 1970 en die van de Afrikahaven rond Aanbeveling HA beschikt over veel databestanden die allemaal hun eigen doel hebben, waaronder bijvoorbeeld het zeehavengeldenbestand, het uitgiftebestand en ligplaatsenbestand. Deze bestanden zijn moeilijk te koppelen, waardoor lastig integrale analyses kunnen worden gemaakt. Als alle bestanden onder gebracht zouden worden in een geografisch informatiesysteem (GIS) is dit wel mogelijk. Naast visualisatie is analyse van geografisch gebonden informatie een belangrijke toepassing binnen GIS. Door bewerkingen, berekeningen en analyses binnen een GIS-omgeving is het mogelijk om objecten waarvan hun ligging ruimtelijk bekend is beter te beheren. Een begin is hiermee gemaakt. De gegevens van de grootste 25 terminals zijn door een medewerker van HA in GIS opgenomen. Hierdoor is de analyse van 1.4 mogelijk. Bij een actief gebruik van GIS door HA is het mogelijk om de weergegeven kaarten telkens te actualiseren. Voor nu is vooral van belang dat de kaarten inzicht geven in waar kansen zijn voor verdere intensivering van het natte gebruik.

18 18 Gemeente Amsterdam Dienst Ruimtelijke Ordening 1.3 Analyse ruimteproductiviteit grootste terminals Rode draad bij betere benutting van de ruimte is het begrip ruimteproductiviteit = de feitelijk geproduceerde of vervoerde eenheden per hectare per jaar. De ruimteproductiviteit is de resultante van de technische capaciteit en de benutting daarvan. Verhoging van de ruimteproductiviteit is een trend, die in verschillende sectoren aanwijsbaar is. Intensivering van het ruimtegebruik in de haven betekent voornamelijk het realiseren van een hogere doorzet in tonnen per ha terrein of strekkende meter oeverlengte. Ruimtegebruik van de grootste terminals Ladingstroom Abs. (ha) Ruimtegebruik Perc. Olie % Kolen 108 7% Agribulk 34 2% Mineralen en metaal 62 4% Bouwgrondstoffen 24 2% Containers 113 8% Stukgoed 94 6% Subtotaal % Totaal haven % In beeld is gebracht wat de ruimteproductiviteit is van de grootste terminals in de Amsterdamse haven. Samen verzorgen deze bedrijven circa 97% van de totale overslag en 94% van de zeehavengelden. Ze nemen ongeveer de helft van het haventerrein in beslag (circa 683 ha). Vergelijking van de cijfers van verschillende ladingstromen lijkt weinig zinvol. De overslag van alle ladingstromen wordt weliswaar berekend in tonnen, maar dit zegt niet veel over het ruimtebeslag van deze tonnen (of over het aantal benodigde scheepsbewegingen). De dichtheid oftewel soortelijke massa (=massa/ volume) van de goederen verschilt immers. Daarom is alleen de ruimteproductiviteit van verschillende terminals met dezelfde lading vergeleken. Dit geeft inzicht op waar kansen liggen voor verdere intensivering. Deze informatie kunnen accountmanagers gebruiken in gesprekken met de terminals over hun terreingebruik. Aangezien de meeste erfpachtcontracten een looptijd hebben van 30 tot 50 jaar, heeft HA geen formele macht om intensivering af te dwingen. Nauwe samenwerking met de bedrijven is dan ook van belang. Voor de grootste terminals is de overslag in tonnen vergeleken met de terreinoppervlakte van de terminals in vierkante meter en de bijbehorende nuttige oeverlengte in strekkende meters. De kadelengte van worteleinden en insteekhavens is niet meegerekend, omdat daar geen zeeschepen kunnen aanmeren. Op basis van deze informatie ontstaat een: Index van de gemiddelde doorvoer in tonnen per vierkante meter terrein, en een Index van de gemiddelde doorvoer in kiloton per meter oeverlengte. Deze twee indices maken een vergelijking van de ruimteproductiviteit per terminal mogelijk. Opslagcapaciteit Hierboven is de ruimteproductiviteit van de terminals verbonden aan de hoeveelheid overslag. De overslagcapaciteit wordt mede bepaald door de opslagcapaciteit. De huidige opslagcapaciteit is niet van alle terminals bekend. Om aanbevelingen te kunnen doen over de mogelijke ruimtewinst, is het noodzakelijk om allereerst de opslagcapaciteit van de terminals in beeld te brengen. Daarbij speelt ook een rol hoe lang lading aan wal blijft (zogeheten dwell-time voor containers). Ook dit kan nader worden onderzocht. Hoe korter lading aan wal blijft, hoe meer overslag er gerealiseerd kan worden. Volgens een deskundige is voor olie een factor 6 tussen overslag en tankage optimaal.

19 Innovatief intensiveren in de Amsterdamse haven 19 Conclusies Zowel binnen dezelfde ladingstroom als tussen de verschillende ladingstromen zijn grote verschillen in ruimteproductiviteit te zien. Binnen dezelfde ladingstromen zijn verschillen met bijvoorbeeld een factor 4 zijn geen uitzondering. Voor sommige verschillen zijn aanwijsbare verklaringen. Terreinen die relatief veel kadelengte hebben, scoren automatisch laag op deze ruimteproductiviteitsindex. Verdere bestudering van de cijfers levert wellicht een ideale kade-terreinverhouding op. Andere verklaringen hebben betrekking op de bedrijfsvoering: vindt er enkel overslag plaats of ook verwerking, vindt er enkel doorvoer plaats of ook opslag van strategische voorraden. De situering van de steigers ten opzichte van de kade kan een rol spelen. Insteekhavens leveren productiviteit op, want deze worden niet meegerekend als oeverlengte. Of het een nieuwe of oude terminal betreft kan ook een rol spelen. Het gebruik van bandsystemen is ook van invloed. In overleg met betrokken bedrijven kunnen er waarschijnlijk nog meer verklaringen worden gevonden. Gemiddelde ruimteproductiviteit per keten Keten Overslag Oeverlengte Index Oppervlakte Index (tonnen) (meter) kiloton/m terminal (in m2) tonnen/ m2 olie , ,11 kolen , ,29 food , ,25 metaal , ,15 mineralen , ,35 bouwgrondstoffen , ,76 containers , ,51 stukgoed , ,22 totaal , ,24 In de volgende hoofdstukken wordt ingegaan op verschillende mogelijkheden om de ruimteproductiviteit op de terminals op te voeren.

20 20 Gemeente Amsterdam Dienst Ruimtelijke Ordening 1.4 Benutting ligplaatsen De grootste terminals uit de vorige paragraaf zijn goed voor 97% van de overslag in de Amsterdamse haven. De overige 3% komt voor rekening van een twintigtal bedrijven, die incidenteel overslaan. Deze terminals gebruiken hun locaties en kades niet optimaal. Misschien kunnen ze ook ingezet worden voor noodzakelijke ligplaatsen voor binnenvaart en wachtende zeeschepen. Dit geldt ook voor de onderbenutte ligplaatsen bij de grootste terminals en voor de kades van echt droge bedrijven. Door het in kaart brengen van de onderbenutte ligplaatsen, ontstaat zicht op waar intensivering mogelijk is. In deze paragraaf wordt hiertoe een eerste aanzet gegeven met een analyse van het ligplaatsenbestand van HA. In dit bestand wordt per havenbekken voor alle ligplaatsen geregistreerd hoeveel schepen er per jaar zijn geweest en hoeveel de totale overslag is geweest. De geocodering van de ligplaatsen is een punt van zorg: de precieze locatie van de ligplaatsen is niet altijd duidelijk. Onderstaande analyse beperkt zich tot de benutting van alle ligplaatsen per havenbekken. Aantal schepen per ligplaats De meeste van de 160 ligplaatsen zijn gesitueerd in het oostelijk deel van de haven: de Mercuriushaven (40), de Petroleumhaven (34) en Westhaven Oost (29). In deze drie havens zijn ook de meeste onbenutte ligplaatsen te vinden. Vooral in de Petroleumhaven liggen veel onbenutte ligplaatsen. In 2007 blijken aan maar liefst 36% van de ligplaatsen in de Amsterdamse haven geen schepen hebben gelegen. Op circa de helft van de benutte ligplaatsen meren maximaal 50 schepen per jaar aan. Slechts 17% van de ligplaatsen worden door meer dan 100 schepen gebruikt. Het aantal steigers dat door meer dan 100 schepen gebruikt wordt is in alle havenbekkens redelijk gelijk: 3 à 4. Alleen de oostzijde van de Amerikahaven en de Petroleumhaven scoren onder de maat. In de Mercuriushaven en de Petroleumhaven zijn relatief veel ligplaatsen waar tussen de 50 en 100 schepen komen. In de meeste havenbekkens zijn ongeveer evenveel ligplaatsen die intensief worden benut. De havens die beduidend meer ligplaatsen hebben, hebben ook aanzienlijk meer onbenutte ligplaatsen. Er is vast een optimum voor het aantal ligplaatsen per wateroppervlak en het aantal ligplaatsen per kadelengte. In deze studie wordt hier verder niet op ingegaan. Overslag per ligplaats Voorts blijkt dat aan 38% van de ligplaatsen in de Amsterdamse haven in 2007 geen overslag heeft plaatsgevonden. Op 41% van de benutte ligplaatsen wordt bovendien minder dan ton overgeslagen. Het aantal steigers waar meer dan ton wordt overgeslagen is in alle havenbekkens redelijk in evenwicht: 2 à 4. Voor de meeste havenbekkens geldt dat er een verband lijkt te zijn tussen het aandeel steigers met veel schepen en het aandeel steigers met veel overslag. Westhaven West laat een ander beeld zien. Komt dit doordat hier relatief veel kleine schepen komen? Of komt dit doordat de ligplaatsen alleen gebruikt worden als tijdelijke ligplaats voor bijvoorbeeld barges? Nadere analyse biedt mogelijk een antwoord. Totale overslag per havenbekken Bovenstaande cijfers zeggen niet alles. Het is ook goed om ze af te zetten tegen de totale overslag in de havenbekkens. Dan wijzigt het beeld enigszins. Zo liggen bijvoorbeeld in de Mercuriushaven veel onbenutte ligplaatsen. Op de benutte ligplaatsen wordt echter een relatief hoge overslag gerealiseerd. De meeste overslag wordt gerealiseerd in Westhaven Oost en Amerikahaven Zuid-West. Conclusie Bovenstaande analyse is niet meer dan een eerste aanzet. Om te kunnen adviseren welke ligplaatsen intensiever gebruikt kunnen worden, is nadere bestudering van het gebruik en de ligging van de afzonderlijke ligplaatsen nodig. Feit is dat er veel on(der)benutte ligplaatsen in de Amsterdamse haven zijn. Hier is zeker een intensiveringsslag te maken. Vooral in de Petroleumhaven en de oostzijde van de Amerikahaven is sprake van een onderbenutting. Ook gekeken naar de totaal gerealiseerde overslag, horen deze havenbekkens niet tot de best presterende. De havenbekkens Amerikahaven Zuid-West en Amerikahaven Noord-West worden het meest intensief gebruikt.

Haven Amsterdam Gateway to Europa

Haven Amsterdam Gateway to Europa IJ (voor 1850) Haven Amsterdam Gateway to Europa Jan Egbertsen 26 september 2011, Amsterdam Haven Amsterdam is een bedrijf van de gemeente Amsterdam Amsterdam Noordzeekanaalgebied (rond 1875) Overzicht

Nadere informatie

Mainport en blueports: samenwerken aan multimodaal netwerk

Mainport en blueports: samenwerken aan multimodaal netwerk Mainport en blueports: samenwerken aan multimodaal netwerk Jaarcongres Nederlandse Vereniging van Binnenhavens, Venlo, 5 oktober 2012 Hans Smits, CEO Havenbedrijf Rotterdam N.V. 1 Haven Rotterdam in cijfers

Nadere informatie

Naam HAVEN ROTTERDAM import en export

Naam HAVEN ROTTERDAM import en export Naam HAVEN ROTTERDAM import en export Als er één plek is die duidelijk maakt waarom Nederland in de moderne tijd zo n belangrijk handelsland is, dan is het Rotterdam wel. De haven ligt in de delta van

Nadere informatie

Port of Rotterdam. Ports and Hinterland congres 2012 5-12-2012

Port of Rotterdam. Ports and Hinterland congres 2012 5-12-2012 Port of Ports and Hinterland congres 2012 Emile Hoogsteden Directeur Containers, Breakbulk & Logistics 1 2 1 Port of Agenda Havenvisie 2030 Containeroverslag (t/s en achterlandvolume) Modal split Marktaandeel

Nadere informatie

Beknopte analyse van de overslag in de Amsterdamse haven

Beknopte analyse van de overslag in de Amsterdamse haven CPB Notitie Datum : 23 juli 2003 Aan : Ministerie van Verkeer en Waterstaat (DGG, Van Bommel) Beknopte analyse van de overslag in de Amsterdamse haven Het ministerie van Ven W heeft het CPB om een beknopte

Nadere informatie

De Rotterdamse haven en het achterland. Havenvisie 2030 en achterlandstrategie

De Rotterdamse haven en het achterland. Havenvisie 2030 en achterlandstrategie De Rotterdamse haven en het achterland Havenvisie 2030 en achterlandstrategie Ellen Naaykens Havenbedrijf Rotterdam N.V. ALV ELC, Venlo 30 november 2011 Inhoud Profiel haven Rotterdam Ontwerp Havenvisie

Nadere informatie

Jaarcijfers 2011. Perspresentatie Dertje Meijer - 12 Januari 2012. Haven Amsterdam is een bedrijf van de gemeente Amsterdam

Jaarcijfers 2011. Perspresentatie Dertje Meijer - 12 Januari 2012. Haven Amsterdam is een bedrijf van de gemeente Amsterdam Jaarcijfers 2011 Perspresentatie Dertje Meijer - 12 Januari 2012 Haven Amsterdam is een bedrijf van de gemeente Amsterdam Presentatie 1. Vierde haven van Europa 2. Havenvisie: slimme haven 3. Jaarcijfers

Nadere informatie

De Rotterdamse haven en het achterland. Havenvisie 2030 en achterlandstrategie. Ellen Naaykens

De Rotterdamse haven en het achterland. Havenvisie 2030 en achterlandstrategie. Ellen Naaykens De Rotterdamse haven en het achterland Havenvisie 2030 en achterlandstrategie Ellen Naaykens Havenbedrijf Rotterdam N.V. Movares symposium 29 november 2011 Inhoud Profiel haven Rotterdam Ontwerp Havenvisie

Nadere informatie

Havenvisie 2030 Drechtsteden 5 april 2011

Havenvisie 2030 Drechtsteden 5 april 2011 Havenvisie 2030 Drechtsteden 5 april 2011 1 Doel Havenvisie 2030 Richting geven aan de verdere ontwikkeling van de Rotterdamse mainport. Zekerheid en perspectief bieden aan klanten, burgers, overheden

Nadere informatie

MAASVLAKTE 2 IN GEBRUIK

MAASVLAKTE 2 IN GEBRUIK MAASVLAKTE 2 IN GEBRUIK LESBRIEF VOORTGEZET ONDERWIJS BOVENBOUW HAVO/VWO OPDRACHTEN DE HAVEN VAN ROTTERDAM Heel veel goederen die we gebruiken komen uit het buitenland. Het grootste deel komt via de haven

Nadere informatie

MV2 en de toekomst van de haven Een alternatieve visie op Rotterdam

MV2 en de toekomst van de haven Een alternatieve visie op Rotterdam MV2 en de toekomst van de haven Een alternatieve visie op Rotterdam Gérard Brockhoff Adstrat Adstrat Consulting, 1 Skyline Rotterdam, Ronald Tilleman Havenvisie 2050 (concurrentiepositie) Waarom is Rotterdamse

Nadere informatie

zeeland seaports ...en het belang van het spoor Dick Gilhuis Commercieel Directeur 15 februari 2012

zeeland seaports ...en het belang van het spoor Dick Gilhuis Commercieel Directeur 15 februari 2012 zeeland seaports...en het belang van het spoor Dick Gilhuis Commercieel Directeur 15 februari 2012 Inhoud 1. Overslag 2011 zeevaart 2. Modal split 3. Herkomst en bestemming 4. Spoorinfrastructuur 5. Transittijden

Nadere informatie

De Zeeuwse haven LADINGEN 2007 DE MOTOR VAN DE ECONOMIE

De Zeeuwse haven LADINGEN 2007 DE MOTOR VAN DE ECONOMIE De Zeeuwse haven DE MOTOR VAN DE ECONOMIE De motor van de regionale economie Wist u dat Zeeland Seaports, het havengebied van Borsele, Terneuzen en Vlissingen het derde grootste havengebied van Nederland

Nadere informatie

Gemeenteraad Velsen informatiebijeenkomst 20 februari 2014 n derde presentatie

Gemeenteraad Velsen informatiebijeenkomst 20 februari 2014 n derde presentatie Gemeenteraad Velsen informatiebijeenkomst 20 februari 2014 n derde presentatie Dertje Meijer, President-directeur Naam, Afdeling, Dag maand jaar, Plaats Inhoud 1. Introductie Havenbedrijf Amsterdam 2.

Nadere informatie

Economisch perspectief verdieping Nieuwe Waterweg / Botlek

Economisch perspectief verdieping Nieuwe Waterweg / Botlek Economisch perspectief verdieping Nieuwe Waterweg / Botlek Sigrid Schenk Irene Pohl Rotterdam, januari 2014 Aanleiding voor verdieping NWW / Botlek Page 2 BRON: HBR Het Botlekgebied / Pernis vormt het

Nadere informatie

MAASVLAKTE 2 IN GEBRUIK

MAASVLAKTE 2 IN GEBRUIK MAASVLAKTE 2 IN GEBRUIK LESBRIEF VOORTGEZET ONDERWIJS ONDERBOUW OPDRACHTEN DE ROTTERDAMSE HAVEN GROEIT! Heel veel goederen die we gebruiken komen uit het buitenland. Het grootste deel komt via de haven

Nadere informatie

Haven Amsterdam NV Toekomst in vogelvlucht

Haven Amsterdam NV Toekomst in vogelvlucht Haven Amsterdam NV Toekomst in vogelvlucht Janine van Oosten, directeur CNB en rijkshavenmeester Februari 2013 Havenclub Amsterdam Haven Amsterdam is een bedrijf van de gemeente Amsterdam De havens van

Nadere informatie

Lesbrief. aardrijkskunde DUURZAAM PRODUCEREN OPDRACHT 1 - DUURZAAMHEID

Lesbrief. aardrijkskunde DUURZAAM PRODUCEREN OPDRACHT 1 - DUURZAAMHEID Lesbrief Onderbouw voortgezet onderwijs - VMBO DUURZAAM PRODUCEREN De haven van Rotterdam is de grootste haven van Europa. Steeds meer spullen die je in de winkel koopt, komen per schip in Rotterdam binnen.

Nadere informatie

Watertruck Het Belang van investeren en samenwerken in het goederenvervoer via het water

Watertruck Het Belang van investeren en samenwerken in het goederenvervoer via het water Watertruck Het Belang van investeren en samenwerken in het goederenvervoer via het water s-hertogenbosch 30 juni 2014 Hoe kan de bereikbaarheid van Zuidoost- Brabant voor het goederen vervoer over water

Nadere informatie

MAASVLAKTE 2 IN GEBRUIK

MAASVLAKTE 2 IN GEBRUIK MAASVLAKTE 2 IN GEBRUIK LESBRIEF PRIMAIR ONDERWIJS GROEP 7-8 OPDRACHTEN DE ROTTERDAMSE HAVEN GROEIT! Heel veel goederen die we gebruiken komen uit het buitenland. Het grootste deel komt via de haven in

Nadere informatie

Watertransport Wegtransport Op- en Overslag VACL

Watertransport Wegtransport Op- en Overslag VACL Full Service Container Logistics Watertransport Wegtransport Op- en Overslag VACL 4-10-2013 Corporate presentatie 2 4-10-2013 Corporate presentatie 3 Watertransport Wegtransport Op- en Overslag VACL MCS.

Nadere informatie

Workshop Bouwlogistiek

Workshop Bouwlogistiek Workshop Bouwlogistiek Duurzame concepten en kansen Innovatieprogramma Duurzame Logistiek Hans Vermij, 28 november 2008. Inhoud 1. Hand in hand met het bedrijfsleven in: Bouwlogistieke Terminal West-Friesland

Nadere informatie

Structuuronderzoek 23 Samenvatting. De handel in grind, industriezand en aanverwante materialen in Nederland 2005 2014

Structuuronderzoek 23 Samenvatting. De handel in grind, industriezand en aanverwante materialen in Nederland 2005 2014 Structuuronderzoek 23 Samenvatting De handel in grind, industriezand en aanverwante materialen in Nederland 2005 2014 1. Inleiding De Nederlandse Vereniging van Leveranciers van Bouwgrondstoffen "NVLB"

Nadere informatie

Het Belang van investeren en samenwerken in het goederenvervoer via het water. 4 september 2014

Het Belang van investeren en samenwerken in het goederenvervoer via het water. 4 september 2014 Het Belang van investeren en samenwerken in het goederenvervoer via het water 4 september 2014 Hoe kan de bereikbaarheid van Zuidoost- Brabant voor het goederen vervoer over water voor langere tijd gewaarborgd

Nadere informatie

Gemeente Oosterhout. Kantorenlocatie Beneluxweg- Zuid

Gemeente Oosterhout. Kantorenlocatie Beneluxweg- Zuid Gemeente Oosterhout Kantorenlocatie Beneluxweg- Zuid Netto oppervlakte: ca. 1.4 hectare Aantal bedrijven: 1 bedrijf Bereikbaarheid (wegen, spoor, water, openbaar vervoer): A27 en openbaar vervoer Type

Nadere informatie

Amsterdamse haven en innovatie

Amsterdamse haven en innovatie Amsterdamse haven en innovatie 26 september 2011, Hoge School van Amsterdam Haven Amsterdam is een bedrijf van de gemeente Amsterdam Oostelijke handelskade (huidige situatie) Oostelijke handelskade (oude

Nadere informatie

Bronnenlijst Monitor Logistiek & Goederenvervoer

Bronnenlijst Monitor Logistiek & Goederenvervoer Bronnenlijst Monitor Logistiek & Goederenvervoer Bron Naam figuur / tabel publicatie Indicator Publicatiejaar (jaar van toegang) Link (indien mogelijk) A.1 CBS Vervoerd gewicht door beroeps- en eigen vervoer

Nadere informatie

WELKOM IN ROTTERDAM! Regio West-Brabant en het Havenschap Moerdijk te gast bij Havenbedrijf Rotterdam N.V. Maasvlakte, 11 september 2015

WELKOM IN ROTTERDAM! Regio West-Brabant en het Havenschap Moerdijk te gast bij Havenbedrijf Rotterdam N.V. Maasvlakte, 11 september 2015 WELKOM IN ROTTERDAM! Regio West-Brabant en het Havenschap Moerdijk te gast bij Havenbedrijf Rotterdam N.V. Maasvlakte, 11 september 2015 1 PROVINCIE BRABANT BELANGRIJK VOOR ROTTERDAM! Rotterdam-Noord-Brabant:

Nadere informatie

HAVEN VAN WERELDKLASSE

HAVEN VAN WERELDKLASSE rotterdam HAVEN VAN WERELDKLASSE Rotterdam, haven van wereldklasse De entree tot Noordwest-Europa. Zo kun je Rotterdam zien. Letterlijk alles wordt via de haven van Rotterdam vervoerd. Van appels tot auto

Nadere informatie

DE BEHANDELING VAN CONVENTIONEEL STUKGOED

DE BEHANDELING VAN CONVENTIONEEL STUKGOED 1 DE BEHANDELING VAN CNVENTINEEL STUKGED 1. Situering Havennummer :........ Lokalisatie :.................... Firma:............... Dit excursiepunt is een voorbeeld van de behandeling van stukgoed. in

Nadere informatie

Toonaangevend in hoogwaardig hergebruik. Breken TAG reiniging Granulaat Asfaltproductie Secundaire Grondstoffen

Toonaangevend in hoogwaardig hergebruik. Breken TAG reiniging Granulaat Asfaltproductie Secundaire Grondstoffen Toonaangevend in hoogwaardig hergebruik Breken TAG reiniging Granulaat Asfaltproductie Secundaire Grondstoffen Van Bentum Recycling Centrale (BRC) is in 1982 opgericht. In dat jaar startte Willem van Bentum

Nadere informatie

BP Amsterdam Terminal

BP Amsterdam Terminal BP Amsterdam Terminal Distributie en Blending Terminal voor brandstoffen en componenten De BP Amsterdam Terminal (BAT) is gelegen aan de Hornweg in het Westelijk Havengebied van Amsterdam. De BAT is een

Nadere informatie

World Water Works 2016

World Water Works 2016 World Water Works 2016 Port Extension - Tanjung Priok Jakarta Herman Pals/ Hans Vermij Inhoud van presentatie 1. Introductie Royal HaskoningDHV 2. Havenontwikkelingen in Indonesië 3. Tanjung Priok en New

Nadere informatie

Stadshavens Rotterdam

Stadshavens Rotterdam November 2013 Stadshavens Rotterdam Highlights MONITOR 2013 Fotograaf Nadine Vos aantal werkzame personen Programma Nieuwe economische clusters en woongebieden 18.000 16.000 14.000 12.000 10.000 8.000

Nadere informatie

Ondergronds Ruimtegebruik in havengebieden. 8 e van de Perre Symposium

Ondergronds Ruimtegebruik in havengebieden. 8 e van de Perre Symposium Ondergronds Ruimtegebruik in havengebieden 8 e van de Perre Symposium 1 Inleiding Onderzoek naar gebruik van ondergrond voor opslag en overslag (haventerreinen) transport in havens Vragen: wat is de positie

Nadere informatie

Factsheet bedrijventerrein Spaanse Polder, Gemeente Rotterdam/Schiedam

Factsheet bedrijventerrein Spaanse Polder, Gemeente Rotterdam/Schiedam Factsheet bedrijventerrein Spaanse Polder, Gemeente Rotterdam/Schiedam Factsheet bedrijventerrein Spaanse Polder, Gemeente Rotterdam/Schiedam A. Inleiding Deze factsheet geeft een bondig overzicht van

Nadere informatie

Les Aardrijkskunde & Geschiedenis

Les Aardrijkskunde & Geschiedenis C Deze les bestaat uit 16 vragen over de zeescheepvaart. De meeste vragen hebben ook met aardrijkskunde en geschiedenis te maken. Als je deze les af hebt, weet je alles over de scheepvaart! eerkeuzevragen

Nadere informatie

Lesbrief DUURZAAM BOUWEN OPDRACHT 1 - WAT IS DAT, DUURZAAMHEID?

Lesbrief DUURZAAM BOUWEN OPDRACHT 1 - WAT IS DAT, DUURZAAMHEID? Lesbrief Primair onderwijs - BOVENBOUW DUURZAAM BOUWEN De haven van Rotterdam is de grootste haven van Europa. Veel mensen werken in de haven. Steeds meer spullen die je in de winkel koopt, komen per schip

Nadere informatie

DE ZEESPIEGEL STIJGT HET KLIMAAT VERANDERT.. MIJN BOODSCHAP:

DE ZEESPIEGEL STIJGT HET KLIMAAT VERANDERT.. MIJN BOODSCHAP: DE ZEESPIEGEL STIJGT HET KLIMAAT VERANDERT.. MIJN BOODSCHAP: - IN DE WESTERSCHELDE ZAL OOIT EEN STORMVLOEDKERING MOETEN KOMEN - HOE KAN ANTWERPEN DAAROP ANTICIPEREN? - WIJ HEBBEN DAAROP HET ANTWOORD EN

Nadere informatie

Marktaandeel. Nederlandse zeehavens. Adviesdienst Verkeer en Vervoer Directoraat-Generaal Rijkswaterstaat. 10 december 1999

Marktaandeel. Nederlandse zeehavens. Adviesdienst Verkeer en Vervoer Directoraat-Generaal Rijkswaterstaat. 10 december 1999 Ministerie van Verkeer en Waterstaat Adviesdienst Verkeer en Vervoer Directoraat-Generaal Rijkswaterstaat Marktaandeel Nederlandse zeehavens 10 december 1999 Ministerie van Verkeer en Waterstaat Directoraat-Generaal

Nadere informatie

Uitgangspuntennotitie. Planologisch-juridisch kader voor Flevokust

Uitgangspuntennotitie. Planologisch-juridisch kader voor Flevokust Uitgangspuntennotitie Planologisch-juridisch kader voor Flevokust Uitgangspuntennotitie Planologisch-juridisch kader voor Flevokust (HB 1576305) Pagina 2 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 5 1.1. Aanleiding...

Nadere informatie

Stellingen panel 1. Titel Stellingen. Spreker

Stellingen panel 1. Titel Stellingen. Spreker Stellingen panel 1 Stellingen Panel 1 : inplanting, hinterlandverbindingen en arbeid A. Inplanting 1. Ligging shortsea hub moet vlakbij deepsea terminal omwille van de feederlading, die met pure intra

Nadere informatie

Reconnecting Rotterdam Port Samenvatting

Reconnecting Rotterdam Port Samenvatting Reconnecting Rotterdam Port Samenvatting Aart de Koning, april 2010 De aanleiding: de concurrentiepositie van de haven van Rotterdam staat onder druk De haven van Rotterdam is altijd sterk verankerd geweest

Nadere informatie

Lesbrief. aardrijkskunde DUURZAAM PRODUCEREN OPDRACHT 1 - DUURZAAMHEID

Lesbrief. aardrijkskunde DUURZAAM PRODUCEREN OPDRACHT 1 - DUURZAAMHEID Lesbrief Onderbouw voortgezet onderwijs - HAVO DUURZAAM PRODUCEREN De haven van Rotterdam is de grootste haven van Europa. Steeds meer spullen die je in de winkel koopt, komen per schip in Rotterdam binnen.

Nadere informatie

Totaal massagoed 296,0 292,3 285,9. Containers 121,3 125,4 123,6

Totaal massagoed 296,0 292,3 285,9. Containers 121,3 125,4 123,6 2013 2012 2011 IJzererts en schroot 35,9 32,7 37,4 Kolen 30,7 25,3 26,7 Agribulk 10,3 8,1 9,9 Overig massagoed, droog 12,3 12,0 13,3 Subtotaal massagoed, droog 89,2 78,1 87,3 Ruwe aardolie 91,1 98,3 92,8

Nadere informatie

Structuuronderzoek 22 Samenvatting. De handel in grind, industriezand en aanverwante materialen in Nederland 2004 2013

Structuuronderzoek 22 Samenvatting. De handel in grind, industriezand en aanverwante materialen in Nederland 2004 2013 Structuuronderzoek 22 Samenvatting De handel in grind, industriezand en aanverwante materialen in Nederland 2004 2013 1. Inleiding De Nederlandse Vereniging van Leveranciers van Bouwgrondstoffen "NVLB"

Nadere informatie

Wereldklasse doen! Havenbedrijf Rotterdam. Henk de Bruijn 25 september 2013. Copyright - Port of Rotterdam

Wereldklasse doen! Havenbedrijf Rotterdam. Henk de Bruijn 25 september 2013. Copyright - Port of Rotterdam Wereldklasse doen! Havenbedrijf Rotterdam Henk de Bruijn 25 september 2013 1 Haven- en industriegebied + 2 Havengebieden Maasvlakte Waal-/Eemhaven Europoort Botlek 3 Haven in cijfers Rotterdamse haven

Nadere informatie

PROJECTINFORMATIE BEDRIJVENPARK HONDERDLAND FASE 2 MAASDIJK

PROJECTINFORMATIE BEDRIJVENPARK HONDERDLAND FASE 2 MAASDIJK PROJECTINFORMATIE BEDRIJVENPARK HONDERDLAND FASE 2 MAASDIJK BETREFT Na de succesvolle uitgave bedrijvenpark Honderdland fase 1, waar in de afgelopen jaren circa 45 hectare tuinbouwgebied is getransformeerd

Nadere informatie

Het Plaatje Sliedrecht

Het Plaatje Sliedrecht Het Plaatje Sliedrecht Quickscan Kwaliteitsverbetering annex Beeldkwaliteitsplan Plaatje 09 08 2010 rboi adviseurs ruimtelijke ordening 1 2 Het Plaatje Sliedrecht Quickscan Kwaliteitsverbetering annex

Nadere informatie

Binnenvaart Duurzaam, betaalbaar en op tijd! Philippe Govers COO BCTN Groep

Binnenvaart Duurzaam, betaalbaar en op tijd! Philippe Govers COO BCTN Groep Binnenvaart Duurzaam, betaalbaar en op tijd! Philippe Govers COO BCTN Groep Binnenvaart anno 2014 - Schepen / Varen - Inland terminals - Toegevoegde waarden Toekomstbeeld van transporten - Schaalvergroting

Nadere informatie

Samenvatting ... ... Tabel 1 Kwalitatieve typering van de varianten

Samenvatting ... ... Tabel 1 Kwalitatieve typering van de varianten Samenvatting................. In juli 2008 heeft de Europese Commissie een strategie uitgebracht om de externe kosten in de vervoersmodaliteiten te internaliseren. 1 Op korte termijn wil de Europese Commissie

Nadere informatie

Duurzaam groeien. Agro, fresh, food en logistics

Duurzaam groeien. Agro, fresh, food en logistics Nota Ruimte budget Klavertje 25,9 miljoen euro (waarvan 3 miljoen euro voor glastuinbouwgebied Deurne) Planoppervlak 908 hectare (waarvan 150 hectare voor glastuinbouwgebied Deurne) (Greenport Trekker

Nadere informatie

Samenvatting ... 7 Samenvatting

Samenvatting ... 7 Samenvatting Samenvatting... Concurrentie Zeehavens beconcurreren elkaar om lading en omzet. In beginsel is dat vanuit economisch perspectief een gezond uitgangspunt. Concurrentie leidt in goed werkende markten tot

Nadere informatie

Rotie: Cleaning & Services Amsterdam: Tankstorage Amsterdam: Orgaworld: Biodiesel Amsterdam:

Rotie: Cleaning & Services Amsterdam: Tankstorage Amsterdam: Orgaworld: Biodiesel Amsterdam: Rotie maakt onderdeel uit van de Simadan Groep. De Simadan Groep is een wereldwijd uniek industrieel ecosysteem waarin bij het verwerken van organische reststromen en frituurvet geen bruikbare energie

Nadere informatie

VMBO Haven & Vervoer Werkboek 2 HAVEN TOPOGRAFIE

VMBO Haven & Vervoer Werkboek 2 HAVEN TOPOGRAFIE VMBO Haven & Vervoer Werkboek 2 HAVEN TOPOGRAFIE Naam Klas Auteur : RS van Rijn VMBO Havenleer Versie : sep 2010 SCHEEPVAART EN TRANSPORT C O L L E G E Wb 2 Haventopo STC Rotterdam @ R.S. van Rijn Pagina

Nadere informatie

Tankvaartonderzoek: Overzicht van de tankvloot en het probleem van de drijvende opslag

Tankvaartonderzoek: Overzicht van de tankvloot en het probleem van de drijvende opslag Tankvaartonderzoek: Overzicht van de tankvloot en het probleem van de drijvende opslag Edwin van Hassel BLN 14 Mei 2014 Probleemstelling (1) Laadcapaciteit tankvloot erg veel toegenomen(+94% vanaf 2000

Nadere informatie

Eindexamen aardrijkskunde vwo 2006-II

Eindexamen aardrijkskunde vwo 2006-II Vervoer en ruimtelijke inrichting Opgave 4 Het Project Mainportontwikkeling Rotterdam bron 4 Den Haag Rotterdam Legenda: zandwinningsgebied landaanwinningsgebied (Tweede Maasvlakte) haven- en industriegebied

Nadere informatie

Bundeling goederenstromen in de Extended Gateway Antwerpen/Rotterdam met een focus op de binnenvaart

Bundeling goederenstromen in de Extended Gateway Antwerpen/Rotterdam met een focus op de binnenvaart Impactproject Bundeling goederenstromen in de Extended Gateway Antwerpen/Rotterdam met een focus op de binnenvaart Slotbijeenkomst Maastricht 3-12-2014 A. Verhoeven KvK Nederland Projectpartners Impactproject:

Nadere informatie

Spoorvervoer Lage Weide

Spoorvervoer Lage Weide Spoorvervoer Lage Weide Overzicht bestaande spoorlocaties Port of Utrecht Opdrachtgever: Gemeente Utrecht Contactpersoon: Drs. D. Hoffmans, programmamanager Goederenvervoer Contact Logitech: Ir. J.A.M.

Nadere informatie

Rabobank Cijfers & Trends

Rabobank Cijfers & Trends Rabobank Cijfers & Trends Binnenvaart Visie Perspectief Branche-informatie Vooruitzicht 2016: gematigde groei in alle segmenten Het jaar 2015 is een goed jaar voor de binnenvaart. In alle vervoerscategorieën

Nadere informatie

Samenvatting. De Kvk en IKE hebben de onderzoeksresultaten aangeboden aan het College van B&W van Etten- Leur.

Samenvatting. De Kvk en IKE hebben de onderzoeksresultaten aangeboden aan het College van B&W van Etten- Leur. JJuunni i 22 Uitkomsten Ruimtebehoefteonderzoek Gemeente Etten-Leur Samenvatting De provincie Noord-Brabant en de gemeente Etten-Leur zijn een onderzoek gestart naar de meest geschikte locatie voor een

Nadere informatie

Samenwerken aan Wereldklasse Havenbedrijf Rotterdam

Samenwerken aan Wereldklasse Havenbedrijf Rotterdam Samenwerken aan Wereldklasse Havenbedrijf Rotterdam 1 Achtergrond Daniëlle van der Sluijs 43 jaar, 2 kinderen, getrouwd Bedrijfskunde (EUR), Postdoc Controllersopleiding (VU) 9 jaar Numico, laatste 5 jaar

Nadere informatie

Logistieke draaischijf Twente, De regio als concurrerende hotspot

Logistieke draaischijf Twente, De regio als concurrerende hotspot Logistieke draaischijf Twente, De regio als concurrerende hotspot Rikkert de Kort Senior adviseur goederenvervoer 13 juni 2012 Buck Consultants International Postbus 1456 6501 BL Nijmegen Telnr : 024 379

Nadere informatie

Risico-inventarisatie Gebiedsontwikkeling Poelkampen Zandwinlocatie

Risico-inventarisatie Gebiedsontwikkeling Poelkampen Zandwinlocatie Risico-inventarisatie Gebiedsontwikkeling Poelkampen Zandwinlocatie Externe veiligheid Definitief In opdracht van: Vos Zand en Grind BV Grontmij Nederland B.V. De Bilt, 20 juli 2012 Inhoudsopgave 1 Inleiding...

Nadere informatie

"Administratieve herziening Hoogspanningsleiding"

Administratieve herziening Hoogspanningsleiding Bestemmingsplan "Administratieve herziening Hoogspanningsleiding" Inhoud. Toelichting Regels Kaart nr. 090207 Procedure. Kennisgeving voorbereiden bestemmingsplan Gepubliceerd d.d. : 10 december 2009 Ontwerpbestemmingsplan

Nadere informatie

Back-up procedure. Melding Gevaarlijke Stoffen Rotterdam en Moerdijk. Bezoek Schip. Contact. Het Port Community System (PCS) is niet beschikbaar

Back-up procedure. Melding Gevaarlijke Stoffen Rotterdam en Moerdijk. Bezoek Schip. Contact. Het Port Community System (PCS) is niet beschikbaar 2 Melding Gevaarlijke Stoffen Rotterdam en Moerdijk De procedure is generiek. Het Port Community System (PCS) is niet beschikbaar U bent zelf verantwoordelijk voor controle op ontvangst van berichten die

Nadere informatie

Terminalcapaciteit Rotterdamse haven Wat betekent MV2 voor de containersector?

Terminalcapaciteit Rotterdamse haven Wat betekent MV2 voor de containersector? Terminalcapaciteit Rotterdamse haven Wat betekent MV2 voor de containersector? Fact-book NT-dagen, 12 juni 2013 www.adstrat.com 1 CMA CGM Marco Polo Rotterdam kan beter behoedzaam investeren om rendabele

Nadere informatie

Port of Amsterdam en DMS. Congres SharePoint

Port of Amsterdam en DMS. Congres SharePoint Port of Amsterdam en DMS Congres SharePoint Port of partnerships Utrecht, 23 september 2014 Overzicht Havens Amsterdam (NZKG) 2 Haven Amsterdam Algemene informatie Zeehaven nr. 4 in Europa Cacaohaven nr.

Nadere informatie

Alternatieve locaties Hoeksche

Alternatieve locaties Hoeksche Alternatieve locaties Hoeksche Waard Nieuw Reijerwaard / Westelijke Dordtse Oever Nota Ruimte budget 25 miljoen euro (11 miljoen euro voor Nieuw Reijerwaard en 14 miljoen euro voor Westelijke Dordtse Oever)

Nadere informatie

Back-up procedure. Melding Schip Haven van Rotterdam. Bezoek Schip. Contact. Het Port Community System (PCS) is niet beschikbaar

Back-up procedure. Melding Schip Haven van Rotterdam. Bezoek Schip. Contact. Het Port Community System (PCS) is niet beschikbaar 4 Melding Schip Haven van Rotterdam System Interface Web Interface De procedure is generiek. Het Port Community System (PCS) is niet beschikbaar Hoe te handelen tijdens de storing? U dient zelf te controleren

Nadere informatie

Aanpassing WLO scenario s voor het containervervoer

Aanpassing WLO scenario s voor het containervervoer CPB Memorandum Sector : 5 Afdeling/Project : Economie en fysieke omgeving Samensteller(s) : Paul Besseling, Jan Francke en Rafael Saitua Nistal Nummer : 172 Datum : 18 december 2006 Aanpassing WLO scenario

Nadere informatie

Lesbrief MAASVLAKTE 2 OPDRACHT 1 - TOPOGRAFIE EN AARDRIJKSKUNDE

Lesbrief MAASVLAKTE 2 OPDRACHT 1 - TOPOGRAFIE EN AARDRIJKSKUNDE Lesbrief Onderbouw voortgezet onderwijs - VMBO MAASVLAKTE 2 De haven van Rotterdam wordt te klein, omdat we steeds meer goederen bestellen uit verre landen. Daarom komt er een nieuw stuk haven: Maasvlakte

Nadere informatie

Inspelen op toekomstige ruimtebehoefte Nederlandse zeehavens: noodzaak en mogelijkheden

Inspelen op toekomstige ruimtebehoefte Nederlandse zeehavens: noodzaak en mogelijkheden Inspelen op toekomstige ruimtebehoefte Nederlandse zeehavens: noodzaak en mogelijkheden Uitgevoerd in opdracht van: Ministerie van Infrastructuur en Milieu Buck Consultants International Nijmegen, 19 februari

Nadere informatie

Werken bij Havenbedrijf Amsterdam

Werken bij Havenbedrijf Amsterdam Werken bij Havenbedrijf Amsterdam De Amsterdamse haven Als vierde haven van West-Europa speelt de Amsterdamse haven een belangrijke rol in de regionale en nationale economie. Door de strategische ligging

Nadere informatie

Het bedrijventerreinenaanbod is voor de korte termijn richting 2020, ca. 45 ha en voor de lange termijn richting 2030 ongeveer 115 ha.

Het bedrijventerreinenaanbod is voor de korte termijn richting 2020, ca. 45 ha en voor de lange termijn richting 2030 ongeveer 115 ha. Aan: Pfo Economie Van: A.J. Moerkerke Betreft: Aanbodanalyse bedrijventerreinen Hoeksche Waard Samenvatting en conclusie In deze notitie is met behulp van beschikbare gegevens van provincie en gemeenten

Nadere informatie

Lesbrief DUURZAAM WERKEN OPDRACHT 1 - WERKEN IN DE HAVEN

Lesbrief DUURZAAM WERKEN OPDRACHT 1 - WERKEN IN DE HAVEN Lesbrief Primair onderwijs - BOVENBOUW DUURZAAM WERKEN De haven van Rotterdam is de grootste haven van Europa. Veel mensen werken in de haven. Steeds meer spullen die je in de winkel koopt, komen per schip

Nadere informatie

< Straight into Europe >

< Straight into Europe > < Straight into Europe > Straight into Europe > Betrouwbaar Efficiënt Duurzaam Flexibel Eén ingang voor al uw vervoer tussen de zeehavens en de Europese markt. European Gateway Services (EGS) biedt u een

Nadere informatie

Regie op energie. Investeren in de productie van duurzame energie in de regio Arnhem-Nijmegen

Regie op energie. Investeren in de productie van duurzame energie in de regio Arnhem-Nijmegen Investeren in de productie van duurzame energie in de regio Arnhem-Nijmegen Regie op energie Wij, de 22 gemeenten in de regio Arnhem- Nijmegen, maken ons sterk voor een versnelde transitie van fossiele

Nadere informatie

Ruimte voor ontwikkeling

Ruimte voor ontwikkeling Ruimte voor ontwikkeling Ruimte voor ontwikkeling Offshorehaven bij uitstek De internationale zeehaven van Den Helder biedt een zee aan ruimte en mogelijkheden. Het is de thuisbasis voor een groeiend aantal

Nadere informatie

volgens HbR zelfs verder Rotterdam

volgens HbR zelfs verder Rotterdam Heel Rijnmond één grote keten? Havenbedrijf Rotterdam Sandra Prenger 1 Heel Rijnmond industrial area logistics hub metropolitan area distribution volgens HbR zelfs verder Rotterdam Inhoud Havenvisie 2030

Nadere informatie

Marktonderzoek bedrijventerreinen gemeente Dalfsen. Bestuurlijke eindrapportage 28 februari 2014

Marktonderzoek bedrijventerreinen gemeente Dalfsen. Bestuurlijke eindrapportage 28 februari 2014 Marktonderzoek bedrijventerreinen gemeente Dalfsen Bestuurlijke eindrapportage 28 februari 2014 Inleiding BMC heeft in opdracht van de gemeente Dalfsen een marktonderzoek uitgevoerd naar de lokale behoefte

Nadere informatie

Project. Bedrijventerrein Westpoort gemeente Amsterdam. 1v7cdzugsdi. Totale emissie. 416 ton/j. Locatie. Rechtspersoon - Projectnaam

Project. Bedrijventerrein Westpoort gemeente Amsterdam. 1v7cdzugsdi. Totale emissie. 416 ton/j. Locatie. Rechtspersoon - Projectnaam Project Rechtspersoon - Projectnaam Omschrijving locatie Bedrijventerrein Westpoort gemeente Amsterdam Datum berekening 06 januari 2015, 17:20 Rekenjaar 2014 AERIUS-kenmerk 1v7cdzugsdi Totale emissie NH3-416

Nadere informatie

Risicoberekening hogedruk aardgasleidingen haven industrieel complex Rotterdam voor groepsrisicoverantwoording bestemmingsplannen Botlek-

Risicoberekening hogedruk aardgasleidingen haven industrieel complex Rotterdam voor groepsrisicoverantwoording bestemmingsplannen Botlek- Risicoberekening hogedruk aardgasleidingen haven industrieel complex Rotterdam voor groepsrisicoverantwoording bestemmingsplannen Botlek- Vondelingenplaat, Europoort en Maasvlakte 1 Rotterdam Risicoberekening

Nadere informatie

Duurzaamheid.. the key for future success!

Duurzaamheid.. the key for future success! Duurzaamheid.. the key for future success! 2 Visie op duurzaamheid o Noodzakelijk voor onze license to operate en groei mogelijk te maken. o Creëren van toegevoegde waarde voor bedrijvigheid, klanten en

Nadere informatie

De (kleine) waterweg. Prof. Dr. Cathy Macharis

De (kleine) waterweg. Prof. Dr. Cathy Macharis De (kleine) waterweg Prof. Dr. Cathy Macharis Inhoud Context De kleine waterweg Uitdagingen 2 MOBI team MOBIlity, Logistics and Automotive Technology Research Centre 3 4 Context : de hele keten Origin

Nadere informatie

RBMII-berekeningen weg en spoor t.b.v. bp Bedrijventerrein Duurkenakker

RBMII-berekeningen weg en spoor t.b.v. bp Bedrijventerrein Duurkenakker RBMII-berekeningen weg en spoor t.b.v. bp Bedrijventerrein Duurkenakker 1. Inleiding De gemeente Menterwolde heeft het Steunpunt gevraagd om risicoberekeningen uit te voeren ten behoeve van het bestemmingsplan

Nadere informatie

Ronde tafel Havenvisie 2030

Ronde tafel Havenvisie 2030 Ronde tafel Havenvisie 2030 Strategische connectiviteit: nieuw Aanpak perspectief voor de waardering van de Amsterdamse scenarioworkshop haven Bart Kuipers Rotterdam stad+haven M.m.v. Dr. M. Nijdam, Prof.dr.

Nadere informatie

Eindexamen aardrijkskunde oud programma havo 2009 - I

Eindexamen aardrijkskunde oud programma havo 2009 - I Beoordelingsmodel Migratie en vervoer Opgave 1 Scheepvaart in Europa 1 maximumscore 2 De containeroverslag van Rotterdam is in de periode 2000-2005 minder toegenomen dan die van concurrenten Hamburg en

Nadere informatie

Uitgangspunten depositieberekeningen

Uitgangspunten depositieberekeningen Passende Beoordeling Verruiming Vaarweg Eemshaven Noordzee 3 december 2013 Bijlage E. Uitgangspunten depositieberekeningen 177 van 181 Passende Beoordeling Verruiming Vaarweg Eemshaven Noordzee 3 december

Nadere informatie

Raadsvoorstel richtinggevende uitspraak initiatiefnemer zwembad april 2015 Bijlage 1: Informatie over de initiatieven

Raadsvoorstel richtinggevende uitspraak initiatiefnemer zwembad april 2015 Bijlage 1: Informatie over de initiatieven Raadsvoorstel richtinggevende uitspraak initiatiefnemer zwembad april 2015 Bijlage 1: Informatie over de initiatieven Zoals bekend zijn er drie initiatiefnemers: ZIB Wijk bij Duurstede, Wijkzwemt en ZwembadInnovatieGroep.

Nadere informatie

Flevoland, Noord-Holland en Utrecht. Landelijke marktontwikkelingen

Flevoland, Noord-Holland en Utrecht. Landelijke marktontwikkelingen Landelijke marktontwikkelingen Na een korte opleving in 211 viel de opname van bedrijfsruimte in 212 opnieuw terug. Tegen de verwachting in bleef het aanbod echter redelijk stabiel. Wel wordt een steeds

Nadere informatie

Financiële Risicobeheersing Port of Rotterdam

Financiële Risicobeheersing Port of Rotterdam Financiële Risicobeheersing Port of Rotterdam Brussel, 30 september 2011 Daniëlle van der Sluijs Concerncontroller Inhoud presentatie Port of Rotterdam in het kort Richting bepalen: Strategievorming Sturen

Nadere informatie

Vormvrije m.e.r.-beoordeling Landgoed Hydepark, Doorn, gemeente Utrechtse Heuvelrug

Vormvrije m.e.r.-beoordeling Landgoed Hydepark, Doorn, gemeente Utrechtse Heuvelrug Notitie Contactpersoon Gosewien van Eck Datum 14 november 2013 Kenmerk N001-1220333GGV-evp-V01-NL Vormvrije m.e.r.-beoordeling Landgoed Hydepark, Doorn, gemeente Utrechtse Heuvelrug 1 Inleiding De gemeente

Nadere informatie

Bedrijventerrein Kapelpolder (Maassluis) Maatschappelijke waarde. Met de Kamer van Koophandel weet je wel beter

Bedrijventerrein Kapelpolder (Maassluis) Maatschappelijke waarde. Met de Kamer van Koophandel weet je wel beter Bedrijventerrein Kapelpolder (Maassluis) Maatschappelijke Met de Kamer van Koophandel weet je wel beter Bedrijventerrein Kapelpolder, gemeente Maassluis A. Inleiding Deze factsheet geeft een bondig overzicht

Nadere informatie

Middelen om de supply chain te verduurzamen. Wytze Rauwenhoff Flanders Logistics-consulenten

Middelen om de supply chain te verduurzamen. Wytze Rauwenhoff Flanders Logistics-consulenten Middelen om de supply chain te verduurzamen Wytze Rauwenhoff Flanders Logistics-consulenten Inhoud 1. Voorstelling Flanders Logistics-consulenten Voorstelling project Methodiek 2. Duurzaamheidsverbeteringen

Nadere informatie

Aantal pagina's 5. Doorkiesnummer +31(0)88335 7160

Aantal pagina's 5. Doorkiesnummer +31(0)88335 7160 Memo Aan Port of Rotterdam, T.a.v. de heer P. Zivojnovic, Postbus 6622, 3002 AP ROTTERDAM Datum Van Johan Valstar, Annemieke Marsman Aantal pagina's 5 Doorkiesnummer +31(0)88335 7160 E-mail johan.valstar

Nadere informatie

S a m e n v a t t i n g

S a m e n v a t t i n g PlanMER / Milieurapport - Bovenregionaal logistiek park Midden- en West-Brabant S a m e n v a t t i n g Voor u ligt de samenvatting van het PlanMER / Milieurapport dat in opdracht van de Provincie Noord-

Nadere informatie

Oppervlakte (in ha) netto oppervlak nog uitgeefbaar werkz.pers. per ha 71. Infrastructuur Afstand tot: Rijksweg A20 NS-station Schiedam Centrum

Oppervlakte (in ha) netto oppervlak nog uitgeefbaar werkz.pers. per ha 71. Infrastructuur Afstand tot: Rijksweg A20 NS-station Schiedam Centrum 1 Kethelvaart Het bedrijventerrein Kethelvaart is gelegen in Schiedam Noord in de wijk Kethel, omgeven door de nieuwbouwwijken Tuindorp, Woudhoek en Spaland. Het bedrijventerrein ligt naast de dorpskern

Nadere informatie