Rapport. Het effect van onafhankelijk artsenbezoek op het voorschrijven door huisartsen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Rapport. Het effect van onafhankelijk artsenbezoek op het voorschrijven door huisartsen"

Transcriptie

1 Rapport Het effect van onafhankelijk artsenbezoek op het voorschrijven door huisartsen

2 februari 2010 Wij hebben de grootst mogelijke zorg besteed aan deze uitgave. Aan de inhoud hiervan kunnen echter geen rechten worden ontleend. Het Instituut voor Verantwoord Medicijngebruik is niet aansprakelijk voor directe of indirecte schade die het gevolg is van het gebruik van de informatie die door middel van deze uitgave is verkregen. Niets uit deze uitgave mag worden gebruikt zonder vooraf verkregen toestemming. Instituut voor Verantwoord Medicijngebruik Postbus 3089, 3502 GB Utrecht Churchilllaan 11, 3527 GV Utrecht tel fax

3 Inhoud Het effect van onafhankelijk artsenbezoek op het voorschrijven door huisartsen Samenvatting Wat is een onafhankelijke artsenbezoeker? Wat is de Benchmark Voorschrijven? De uitvoering van een pilot artsenbezoek door het IVM Het effect van de onafhankelijke artsenbezoeken op de kwaliteit en doelmatigheid van het voorschrijven Wat is het effect van het artsenbezoek op de kosten van het voorschrijven? Wat vinden huisartsen ervan? Het effect van onafhankelijk artsenbezoek op het voorschrijven door huisartsen 3

4 Het effect van onafhankelijk artsenbezoek op het voorschrijven door huisartsen Samenvatting De kwaliteit en doelmatigheid van het voorschrijven door huisartsen verbetert door het inzetten van een onafhankelijk artsenbezoeker. De onafhankelijke artsenbezoeker bespreekt met de huisarts zijn scores op de indicatoren van de Benchmark Voorschrijven en stelt met de huisarts een verbeterplan op. In een pilot van het Instituut voor Verantwoord Medicijngebruik verbeterde de kwaliteit en doelmatigheid van het voorschrijven voor de indicatoren die vóór de interventie laag scoorden, met gemiddeld 7,5% bij het bezoeken van huisartsen(praktijken) en met gemiddeld 4,9% bij FTO-groepen. Dit levert een besparing op van de geneesmiddelkosten van duizenden euro's per jaar per huisartsennormpraktijk. Wat is een onafhankelijke artsenbezoeker? Een onafhankelijke artsenbezoeker is een (huis)arts of apotheker van het Instituut voor Verantwoord Medicijngebruik (IVM) die huisartsen bezoekt om over farmacotherapie te praten. Een onafhankelijke artsenbezoeker is goed op de hoogte van de aanbevelingen in de NHG-standaarden en in staat om prescriptie-indicatoren toe te lichten. Hij bezit gespreksvaardigheden om mogelijke weerstanden en knelpunten met de huisarts of FTO-groep te bespreken en maakt met de huisarts of FTO-groep een concreet verbeterplan. Wat is de Benchmark Voorschrijven? De Benchmark Voorschrijven van het IVM bestaat uit een set van 24 indicatoren waarmee de kwaliteit en doelmatigheid van het voorschrijven door de huisarts van de meest voorgeschreven geneesmiddelen kan worden vastgesteld. De indicatoren zijn gebaseerd op de NHG-standaarden. Het IVM heeft de Benchmark Voorschrijven in opdracht van het ministerie van VWS ontwikkeld. De Benchmark Voorschrijven is bedoeld om eigen prestaties van de huisarts te spiegelen aan die van anderen om verbetermogelijkheden te identificeren en zo verbeteringen te implementeren. Het IVM heeft samen met de Stichting Farmaceutische Kengetallen (SFK) een webrapportage ontwikkeld voor apothekers, waarin de uitkomsten op de indicatoren van de Benchmark Voorschrijven berekend zijn voor de huisartsen en de FTO-groep van de apotheek. De uitkomsten worden gespiegeld aan landelijke referentiewaarden. De uitvoering van een pilot artsenbezoek door het IVM In 2008 en 2009 heeft het IVM ervaring opgedaan met bezoeken bij 40 huisartsen en 20 FTO-groepen. De onafhankelijk artsenbezoeker van het IVM bezocht huisartsen individueel, in praktijkverband of als FTO-groep. Voorafgaand aan het bezoek nam de artsenbezoeker (na toestemming van de arts(en)) contact op met de apotheek om de scores van de huisarts(en) op de indicatoren van Benchmark Voorschrijven in kaart te brengen. 4 Het effect van onafhankelijk artsenbezoek op het voorschrijven door huisartsen

5 Het bezoek duurde ongeveer een half uur per arts of praktijk. Bij de FTOgroepen vond een voorbereiding plaats met een huisarts en een apotheker van de FTO-groep. Daarna volgde een FTO-bijeenkomst van anderhalf uur. Tijdens het bezoek besprak de artsenbezoeker de scores op alle indicatoren met de huisarts(en), de knelpunten die huisartsen met de NHG-standaard ervaren en mogelijke oplossingen. Bij ieder bezoek selecteerde de huisarts of FTO-groep enkele verbeterpunten om aan te gaan werken in de komende periode. Hiervoor gaf de artsenbezoeker praktische tips. Na een half jaar nam de artsenbezoeker telefonisch contact op om de voortgang en eventuele knelpunten te bespreken. Na een jaar bezocht de artsenbezoeker de huisarts of FTO-groep opnieuw. Tijdens dat bezoek presenteerde de artsenbezoeker de verbeteringen in de scores van de huisarts of FTO-groep op de indicatoren van de Benchmark Voorschrijven en besprak de knelpunten waar de huisarts(en) tegenaan liep bij het realiseren van de verbeterpunten. Het effect van de onafhankelijke artsenbezoeken op de kwaliteit en doelmatigheid van het voorschrijven Bij de analyse van het effect van het artsenbezoek bleek dat de bezochte artsen en FTO-groepen gemiddeld beter scoorden op de indicatoren na de bezoeken. De individueel bezochte huisartsen verbeterden zich gemiddeld met 1,6% en de FTO-groepen met 2,7% op alle indicatoren (het betreft in de pilot 21 indicatoren). De verbetering treedt vooral op bij indicatoren waar de huisartsen voor het artsenbezoek door het IVM onder het landelijke gemiddelde scoorden: daar verbeterden de huisartsen zich met 7,5% en de FTO-groepen zich met 4,9%. Het effect van onafhankelijk artsenbezoek op het voorschrijven door huisartsen 5

6 In tabel 1 staat vermeld in hoeverre de indicatoren verbeterden bij individueel bezochte huisartsen en bij FTO-groepen. De tabel bevat ook hoe de indicatoren van de benchmark voorschrijven zich in de periode landelijk ontwikkelden. De tabel laat zien dat de bezochte huisartsen zich gemiddeld 1,6% verbeterden, de FTO-groepen 2,7% en het landelijke niveau 2,0%. Tabel 1 Verbetering van de scores op de indicatoren van de Benchmark Voorschrijven na interventie Indicator Huisartsen FTO-groepen Landelijk % % % Voorkeursmiddelen antibiotica 0,8 0,5 0,1 Behandeling astmapatiënten met ICS 0,9 1,1-0,2 Dosering temazepam bij ouderen 0,2-2,3-1,0 Overbehandeling bij startende gebruikers slaapmiddelen 3,4 3,7 2,3 Dosering statines 4,9 8,3 4,4 Voorkeursmiddelen statines 2,9 8,3 11,7 Voorkeursmiddelen RAS-remmers 2,7-0,9 2,4 Behandeling HVZ-patiënten met statines 1,5 0,8 0,9 Behandeling diabetespatiënten met statines 1,6 1,5 1,5 Generieke SSRI's 0,5 1,3 0,8 Therapietrouw antidepressiva -5,2 0,9-1,5 Behandeling diabetespatiënten met metformine 0,9 2,7 2,1 Terughoudend voorschrijven thiazolidinedionen 2,0 3,7 2,4 Behandeling eczeempatiënten met indifferente middelen 2,2 1,5 1,9 Overbehandeling sterk werkende dermatocorticosteroïden 0,9 0,6 0,2 Generieke protonpompremmers 4,8 12,2 8,5 Voorkeursmiddelen bij maagklachten -3,7-2,1-1,6 Therapietrouw bisfosfonaten 1,9 0,5 0,9 Overbehandeling met triptanen 8,8 9,8 0,0 Voorkeursmiddelen NSAID's -0,1 0,7 0,4 Behandeling NSAID-gebruikers met maagmiddelen 2,6 3,9 6,2 Gemiddelde verbetering indicatorscore 1,6 2,7 2,0 6 Het effect van onafhankelijk artsenbezoek op het voorschrijven door huisartsen

7 Om de gemiddelde verbeteringen van huisartsen en FTO-groepen in een juist perspectief te kunnen plaatsen, zijn in tabel 2 de scores van de indicatoren vóór de interventie weergegeven. Hieruit blijkt dat de bezochte huisartsen gemiddeld 4,4% hoger scoorden dan de landelijke cijfers. De FTO-groepen scoorden gemiddeld 0,5% hoger. We kunnen dan ook concluderen dat de bezochte artsen en FTO-groepen een verbetering lieten zien in kwaliteit en doelmatigheid van voorschrijven ondanks dat zij een hogere gemiddelde score vóór de interventie hadden dan het landelijke niveau. Tabel 2 Gemiddelde scores op de indicatoren van de Benchmark Voorschrijven voor interventie Indicator Huisartsen FTO-groepen Landelijk % % % Voorkeursmiddelen antibiotica 83,3 81,5 80,4 Behandeling astmapatiënten met ICS 80,9 80,6 81,7 Dosering temazepam bij ouderen 84,2 74,7 71,0 Overbehandeling bij startende gebruikers slaapmiddelen 66,8 50,2 50,0 Dosering statines 46,1 43,7 44,0 Voorkeursmiddelen statines 78,2 74,4 70,6 Voorkeursmiddelen RAS-remmers 78,4 65,9 62,5 Behandeling HVZ-patiënten met statines 65,7 64,2 62,9 Behandeling diabetespatiënten met statines 67,5 68,8 65,8 Generieke SSRI's 91,2 91,4 90,8 Therapietrouw antidepressiva 58,9 55,5 55,2 Behandeling diabetespatiënten met metformine 88,7 82,1 83,0 Terughoudend voorschrijven thiazolidinedionen 93,6 91,3 92,5 Behandeling eczeempatiënten met indifferente middelen 26,8 25,4 23,5 Overbehandeling sterk werkende dermatocorticosteroïden 82,4 82,7 82,6 Generieke protonpompremmers 52,4 47,3 49,6 Voorkeursmiddelen bij maagklachten 26,9 23,2 16,6 Therapietrouw bisfosfonaten 80,5 78,7 77,2 Overbehandeling met triptanen 70,3 65,6 78,5 Voorkeursmiddelen NSAID's 95,1 92,0 93,7 Behandeling NSAID-gebruikers met maagmiddelen 85,0 82,9 80,1 Gemiddelde indicatorscore 71,6 67,7 67,2 Het effect van onafhankelijk artsenbezoek op het voorschrijven door huisartsen 7

8 In tabel 3 is per indicator gekeken bij welke artsen de uitgangswaarde (nulmeting) onder of boven het landelijk gemiddelde scoorde. Hieruit blijkt dat waar artsen vóór het onafhankelijke artsenbezoek lager scoorden dan het gemiddelde, het effect van de bezoeken op de benchmark duidelijk positief (7,5% verbetering gemiddeld per indicator) was. Bij FTO-groepen is de verbetering op indicatoren die voor de interventie onder het landelijk gemiddelde scoren 4,9%. ). De verbetering treedt dus vooral op bij indicatoren waar de huisartsen voor het artsenbezoek door het IVM onder het landelijke gemiddelde scoorden. We concluderen dat het loont bij het artsenbezoek te focussen op die indicatoren waarop de huisartsen en FTOgroepen duidelijk onder het gemiddelde scoren. Tabel 3 Verbetering van de scores op de indicatoren van de Benchmark Voorschrijven opgesplitst naar score voor interventie Indicator Huisartsen Huisartsen FTO-groepen FTO-groepen > landelijk < landelijk > landelijk < landelijk % % % % Voorkeursmiddelen antibiotica -0,1 3,1 0,3 0,8 Behandeling astmapatiënten met ICS -2,2 3,8 1,2 0,9 Dosering temazepam bij ouderen -5,3 21,4-3,2-0,8 Overbehandeling bij startende gebruikers slaapmiddelen -1,2 18,1-0,1 6,4 Dosering statines 2,0 8,0 5,0 10,4 Voorkeursmiddelen statines -0,9 13,9 4,4 19,2 Voorkeursmiddelen RAS-remmers 0,6 18,4-3,5 7,1 Behandeling HVZ-patiënten met statines 0,8 3,1 1,3-0,1 Behandeling diabetespatiënten met statines 1,1 2,6-0,5 5,4 Generieke SSRI's 0,1 1,4 0,2 2,4 Therapietrouw antidepressiva -10,7 2,3-0,6 2,5 Behandeling diabetespatiënten met metformine -0,1 6,5 1,1 3,8 Terughoudend voorschrijven thiazolidinedionen 0,9 5,0 1,6 5,3 Behandeling eczeempatiënten met indifferente middelen 1,6 3,2 1,1 2,2 Overbehandeling sterk werkende dermatocorticosteroïden 0,5 1,1-0,4 1,8 Generieke protonpompremmers 1,7 10,7 9,3 14,4 Voorkeursmiddelen bij maagklachten -6,0 6,9-2,8-0,4 Therapietrouw bisfosfonaten -2,0 7,6-0,5 2,2 Overbehandeling met triptanen 0,3 11,8 0,7 10,4 Voorkeursmiddelen NSAID's -0,4 1,4-0,7 2,6 Behandeling NSAID-gebruikers met maagmiddelen -0,3 8,0 2,5 7,2 Gemiddelde indicatorscore -0,9 7,5 0,8 4,9 8 Het effect van onafhankelijk artsenbezoek op het voorschrijven door huisartsen

9 Het IVM wilde ook weten of we vooraf kunnen bepalen op welke huisartsen en FTO-groepen we ons moeten richten om het grootste effect van het artsenbezoek te realiseren. Daarvoor hebben we gekeken naar de gemiddelde indicatorscore voor het artsenbezoek. Tabel 4 en 5 spitsen zich toe op het effect van artsenbezoek bij huisartsen en FTO-groepen gerelateerd aan het gemiddelde uitgangsniveau voor alle indicatoren. Ook geven tabel 4 en 5 het effect weer op drie doelmatigheidsindicatoren. Tabel 4 Effecten op gemiddelde indicatorscore bij huisartsen Gemiddelde score voor interventie op alle indicatoren n Voor Na Verschil 57-70% 8 64,9% 69,4% 4,5% 70-73% 8 71,2% 72,5% 1,2% 73-74,5% 8 73,8% 74,9% 1,0% 74,5-80% 8 76,8% 77,0% 0,2% Gemiddelde score voor interventie op drie doelmatigheidsindicatoren n Voor Na Verschil 15-68% 8 49,6% 60,2% 10,6% 68-74% 8 70,8% 76,2% 5,5% 74-81% 8 76,5% 76,2% -0,3% 81-89% 8 83,8% 81,5% -2,3% Tabel 5 Effecten op gemiddelde indicatorscore bij FTO-groepen Gemiddelde score voor interventie alle indicatoren n Voor Na Verschil 61-67,5% 8 65,1% 68,2% 3,1% 67,5-75% 8 70,4% 72,5% 2,1% Gemiddelde score voor interventie drie doelmatigheidsindicatoren n Voor Na Verschil 40-64% 8 57,0% 67,0% 10,0% 64-74% 8 68,4% 70,4% 2,0% Het effect van onafhankelijk artsenbezoek op het voorschrijven door huisartsen 9

10 Tabel 4 en 5 laten - niet onverwacht - zien dat het grootste effect op het voorschrijven bij huisartsen en FTO-groepen wordt bereikt die relatief slecht presteren op alle indicatoren. Hetzelfde is zichtbaar voor de drie doelmatigheidsindicatoren. Verder is het effect op individueel bezochte huisartsen groter dan op bezochte FTO-groepen. Hier staat tegenover dat bij artsenbezoek van FTO-groepen meer huisartsen tegelijk worden bereikt. Wat is het effect van het artsenbezoek op de kosten van het voorschrijven? Het verbeteren van sommige indicatoren geeft naast de kwaliteitswinst ook een duidelijke financiële besparing. Er zijn drie indicatoren waar grote kostenbesparingen mogelijk bleken: generiek voorschrijven protonpompremmers, voorkeursmiddelen statines en voorkeursmiddelen RAS-remmers. We hebben berekend dat een verbetering van 10% op deze indicatoren door een huisartsennormpraktijk, een besparing inhoudt van 4000 euro per jaar per indicator. Bij onze artsenbezoeken verbeterden de scores op deze indicatoren bij de praktijken die onder het gemiddelde zaten met gemiddeld 14% (zie ook tabel 3). Hieruit concluderen we dat het kosteneffect van de interventie bij huisartsen of FTO-groepen die op therapiekeuze protonpompremmers, statines en/of RAS-remmers onder het Nederlands gemiddelde zitten, minimaal 4000 euro per jaar per normpraktijk is. Dit weegt ruimschoots op tegen de investering (kosten IVM en kosten tijd huisartsen en FTO-groepen) zoals het hiernavolgende laat zien. Per individuele huisarts of FTO-groep bedragen de kosten van het artsenbezoek door het IVM in euro exclusief BTW). Verder besteden de individuele huisartsen en FTOgroepen tijd. Met betrekking tot de FTO-groep betreft het twee bijeenkomsten, die toch gehouden worden. Verder mag worden verwacht dat het effect van het artsenbezoek langer dan een jaar blijft bestaan. De interventie is dus kosteneffectief. Wat vinden huisartsen ervan? Al sinds 1980 zijn er experimenten gedaan met regionaal klinisch farmacologen, academische of onafhankelijke artsenbezoekers. Meerdere malen is het positieve effect hiervan op rationele farmacotherapie aangetoond en zijn belangrijke kenmerken van dergelijke bezoeken uitgebreid onderzocht. Hieruit blijkt dat een onafhankelijke ervaren collega het meeste effect heeft in vergelijking tot iemand die de alledaagse praktijk van de huisarts niet kent. Ook uit het onderzoek van IVM blijkt dat de deelnemende huisartsen vinden dat een dergelijk artsenbezoek vanuit een onafhankelijke organisatie moet worden verzorgd, zonder financieel belang. De deelnemende huisartsen willen bijvoorbeeld niet door de zorgverzekeraar worden bezocht. De meeste huisartsen geven aan het prettig te vinden met een collega (huis)arts die de benchmark goed begrijpt van gedachten te kunnen wisselen. Alle huisartsen vonden de aanpak van IVM zinvol. De meeste huisartsen hebben bewust aandacht gegeven aan de gekozen indicatoren. De resultaten op deze indicatoren zijn besproken evenals eventuele knelpunten bij het volgen van de NHG-standaard. Bijna alle huisartsen zouden dit gesprek ook aan collega's aanbevelen en willen zelf ook volgend jaar nogmaals meedoen. 10 Het effect van onafhankelijk artsenbezoek op het voorschrijven door huisartsen

11

12

Kwaliteit en doelmatigheid van voorschrijven van medicijnen. Rob Essink, apotheker MPH, 28 maart 2013

Kwaliteit en doelmatigheid van voorschrijven van medicijnen. Rob Essink, apotheker MPH, 28 maart 2013 Kwaliteit en doelmatigheid van voorschrijven van medicijnen Rob Essink, apotheker MPH, 28 maart 2013 Inhoud presentatie 1. Het Instituut voor Verantwoord Medicijngebruik 2. Monitoren voorschrijfgedrag,

Nadere informatie

Rapport. Cardiovasculair risicomanagement. Simvastatine: keuze en dosering 2009-2010

Rapport. Cardiovasculair risicomanagement. Simvastatine: keuze en dosering 2009-2010 Rapport Cardiovasculair risicomanagement Simvastatine: keuze en dosering 2009-2010 Colofon Auteur Daniëlla Theunissen, apotheker Met medewerking van Marianne Nijpels, apotheker Illustratie Len Munnik september

Nadere informatie

Rapport. Benchmark Voorschrijven 2010

Rapport. Benchmark Voorschrijven 2010 Rapport Benchmark Voorschrijven 2010 Colofon Auteurs ir. Mariëtta Eimers drs. Marianne Nijpels Met medewerking van Edgar Buijs, SFK drs. Fabiënne Griens, SFK Henriette Giesbers, RIVM november 2010 Wij

Nadere informatie

Toelichting Resultaatbeloning doelmatig voorschrijven van geneesmiddelen 2015

Toelichting Resultaatbeloning doelmatig voorschrijven van geneesmiddelen 2015 Toelichting Resultaatbeloning doelmatig voorschrijven van geneesmiddelen 2015 De toelichting Resultaatbeloning doelmatig voorschrijven van geneesmiddelen 2015 is een aanvulling op bijlage 6 Resultaatbeloning

Nadere informatie

Programma Doelmatigheid Cardiovasculair Risicomanagement. Welke rol speelt u bij de preventie en behandeling van hart- en vaatziekten?

Programma Doelmatigheid Cardiovasculair Risicomanagement. Welke rol speelt u bij de preventie en behandeling van hart- en vaatziekten? Programma Doelmatigheid Cardiovasculair Risicomanagement Welke rol speelt u bij de preventie en behandeling van hart- en vaatziekten? DGV_08_DEF1.indd 1 01-09-2008 10:19:43 NHG DGV Hoge sterfte door hart-

Nadere informatie

Rapport. Monitor Voorschrijfgedrag Huisartsen 2014

Rapport. Monitor Voorschrijfgedrag Huisartsen 2014 Rapport Monitor Voorschrijfgedrag Huisartsen 2014 Colofon Auteurs Anke Lambooij, apotheker, IVM Rob Essink, apotheker MPH, IVM Marianne Nijpels, apotheker, IVM dr. Joost de Metz, IVM Met medewerking van

Nadere informatie

Rapport. Monitor Voorschrijfgedrag Huisartsen 2012

Rapport. Monitor Voorschrijfgedrag Huisartsen 2012 Rapport Monitor Voorschrijfgedrag Huisartsen 2012 Colofon Auteurs Zamire Damen, huisarts niet praktiserend, IVM Marianne Nijpels, apotheker, IVM Met medewerking van Rob Essink, MPH apotheker, IVM Henriette

Nadere informatie

Handleiding prescriptiemodule 2014

Handleiding prescriptiemodule 2014 Handleiding prescriptiemodule 2014 Datum : 12 februari 2014 1. Module in grote lijnen...3 2. Inleiding...4 3. Toelichting per indicator...5 4. Praktische zaken... 18 5. Wijze van meten... 27 Handleiding

Nadere informatie

Veelgestelde vragen Monitor Voorschrijfgedrag Huisartsen

Veelgestelde vragen Monitor Voorschrijfgedrag Huisartsen Bl-16-10424 1.1.1.1 Veelgestelde vragen Monitor Voorschrijfgedrag Huisartsen Versie 3 mei 2016 In dit document vindt u het antwoord op veelgestelde vragen over de indicatoren van de Monitor Voorschrijfgedrag

Nadere informatie

Rapport. Monitor Voorschrijfgedrag Huisartsen 2013

Rapport. Monitor Voorschrijfgedrag Huisartsen 2013 Rapport Monitor Voorschrijfgedrag Huisartsen 2013 Colofon Auteurs Anke Lambooij, apotheker, IVM Marianne Nijpels, apotheker, IVM Met medewerking van Rob Essink, apotheker MPH, IVM Henriette Giesbers, RIVM

Nadere informatie

CZ-Kwaliteitsmonitor Apotheken 2015. (ook van toepassing op OHRA en Delta Lloyd)

CZ-Kwaliteitsmonitor Apotheken 2015. (ook van toepassing op OHRA en Delta Lloyd) CZ-Kwaliteitsmonitor Apotheken 2015 (ook van toepassing op OHRA en Delta Lloyd) Inhoud 1 Kwaliteit openbare farmacie 2 2 Visie CZ ten aanzien van openbare farmacie 3 3 Doelen in de openbare farmacie 4

Nadere informatie

Handleiding module Doelmatig Voorschrijven 2015 Zorg en Zekerheid

Handleiding module Doelmatig Voorschrijven 2015 Zorg en Zekerheid Handleiding module Doelmatig Voorschrijven 2015 Zorg en Zekerheid 1 Inhoud 1. De prescriptiemodule 2015 in grote lijnen... 5 2. Deelname aan de prescriptiemodule: de praktische kanten... 8 2.1. Verantwoording...

Nadere informatie

Hierbij zend ik u de antwoorden op de vragen van het Kamerlid (Arno) Rutte (VVD) 2016Z03888).

Hierbij zend ik u de antwoorden op de vragen van het Kamerlid (Arno) Rutte (VVD) 2016Z03888). > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX Den Haag T 070 340 79 11 F 070 340

Nadere informatie

Inhoudsopgave. bijlage 11

Inhoudsopgave. bijlage 11 CZ-Kwaliteitsmonitor Apotheken 2016 1 Inhoudsopgave 1 Kwaliteit openbare farmacie 4 2 Visie CZ ten aanzien van openbare farmacie 5 3 Doelen in de openbare farmacie 6 4 Waardemeting, toetsbare inkoop van

Nadere informatie

Veelgestelde vragen Monitor Voorschrijfgedrag Huisartsen

Veelgestelde vragen Monitor Voorschrijfgedrag Huisartsen Veelgestelde vragen Monitor Voorschrijfgedrag Huisartsen Versie 13 juli 2016 In dit document vindt u het antwoord op veelgestelde vragen over de indicatoren van de Monitor Voorschrijfgedrag Huisartsen

Nadere informatie

Overeenkomst vrijgevestigd huisarts CZ toelichting prestatie doelmatig voorschrijven

Overeenkomst vrijgevestigd huisarts CZ toelichting prestatie doelmatig voorschrijven Overeenkomst vrijgevestigd huisarts CZ 2015 toelichting prestatie doelmatig voorschrijven Uitgangspunten De grenswaarden voor resultaatbeloning voor de prestatie Doelmatig voorschrijven in 2015 worden

Nadere informatie

3-10-2014. Inhoud. Samenvatting uitkomstbekostiging segment 3 voor domeinen doelmatig voorschrijven, M&I uitkomst en service en bereikbaarheid

3-10-2014. Inhoud. Samenvatting uitkomstbekostiging segment 3 voor domeinen doelmatig voorschrijven, M&I uitkomst en service en bereikbaarheid Inhoud Samenvatting uitkomstbekostiging segment 3 voor domeinen doelmatig voorschrijven, M&I uitkomst en service en bereikbaarheid Inleiding Leeswijzer Uitgangspunten zorgverzekeraars Begrippenkader betaalschema

Nadere informatie

Indicatoren voor de Monitor Voorschrijfgedrag Huisartsen

Indicatoren voor de Monitor Voorschrijfgedrag Huisartsen I-11-2173 Indicatoren voor de Monitor Voorschrijfgedrag Huisartsen Indicatorenset Datum : januari 2011 Auteur(s) : ir. Mariëtta Eimers drs. Marianne Nijpels Inhoud 1 Inleiding... 3 2 Indicatoren... 4 2.1

Nadere informatie

DGV Brochure. Werken met indicatoren cardiovasculair risicomanagement

DGV Brochure. Werken met indicatoren cardiovasculair risicomanagement DGV Brochure Werken met indicatoren cardiovasculair risicomanagement Colofon Auteurs Aynur Taspinar, apotheker dr. Marjorie Nelissen-Vrancken, apotheker Met medewerking van ir. Marietta Eimers DTP Ellen

Nadere informatie

)3= SULMV,PSOHPHQWHUHQ YDQ PHGLFDWLRQ UHFRQFLOLDWLRQ 6W /XFDV $QGUHDV =LHNHQKXLV

)3= SULMV,PSOHPHQWHUHQ YDQ PHGLFDWLRQ UHFRQFLOLDWLRQ 6W /XFDV $QGUHDV =LHNHQKXLV o o Bij opname: allergieën en contactpersoon achterhalen (verpleging en farmaceutisch consulent) De verpleging vult bij opname een formulier in. De farmaceutisch consulent voert de allergie (na verificatie

Nadere informatie

Vergelijking van de ontwikkeling van het voorschrijven van de nieuwere bloedglucoseverlagende middelen in Nederland met Duitsland

Vergelijking van de ontwikkeling van het voorschrijven van de nieuwere bloedglucoseverlagende middelen in Nederland met Duitsland Vergelijking van de ontwikkeling van het voorschrijven van de nieuwere bloedglucoseverlagende middelen in met Samenvatting De hiernavolgende berekeningen laten zien dat wanneer een gelijksoortig voorschrijfpatroon

Nadere informatie

Rationeel voorschrijven 3.0

Rationeel voorschrijven 3.0 Symposium Kennismanagement. Op weg naar medicatieveiligheid 3.0 Rationeel voorschrijven 3.0 Over EVS, FTO en Formularium Nieuwegein, 17 juni 2014 Gertjan Hooijman, FTO Asten Er was eens (20 jaar geleden)

Nadere informatie

Onderwijsmateriaal voor toetsgroepen

Onderwijsmateriaal voor toetsgroepen 1. Toelichting op het onderwijsmateriaal 1 Dit onderwijsmateriaal is gebaseerd op de NHGStandaard M71 van mei 2012 Van geen enkel medicament is aangetoond dat dit effectief zou zijn bij de behandeling

Nadere informatie

GENEESMIDDELEN Veel gestelde vragen en antwoorden. Augustus 2008

GENEESMIDDELEN Veel gestelde vragen en antwoorden. Augustus 2008 GENEESMIDDELEN Veel gestelde vragen en antwoorden Augustus 2008 Toelichting: De vragen zijn ingedeeld in drie onderdelen: -1- vergoedingen voor geneesmiddelen, -2- preferentiebeleid van zorgverzekeraars,

Nadere informatie

Hoofdstuk 5: Conclusie en discussie

Hoofdstuk 5: Conclusie en discussie Hoofdstuk 5: Conclusie en discussie Dit afsluitende hoofdstuk bevat de conclusies uit het onderzoek met de volgende doelstellingen: 1. In kaart brengen van de knelpunten die een optimale farmacotherapeutische

Nadere informatie

Rapport. Maagzuurremmergebruik als protectie bij NSAID en ASA

Rapport. Maagzuurremmergebruik als protectie bij NSAID en ASA Rapport Maagzuurremmergebruik als protectie bij NSAID en ASA Colofon Auteurs M. Meulepas, Instituut voor Verantwoord Medicijngebruik A. Lambooij, Instituut voor Verantwoord Medicijngebruik Onderzoek is

Nadere informatie

Het voorkomen van geneesmiddel gerelateerde problemen bij oudere patiënten met polyfarmacie ontslagen uit het ziekenhuis

Het voorkomen van geneesmiddel gerelateerde problemen bij oudere patiënten met polyfarmacie ontslagen uit het ziekenhuis Samenvatting Het voorkomen van geneesmiddel gerelateerde problemen bij oudere patiënten met polyfarmacie ontslagen uit het ziekenhuis Hoofdstuk 1 bevat de algemene inleiding van dit proefschrift. Dit hoofdstuk

Nadere informatie

Antwoorden op kamervragen van de Kamerleden Kant en Van Gerven over het gebruik van cholesterolverlagers (2070810190)

Antwoorden op kamervragen van de Kamerleden Kant en Van Gerven over het gebruik van cholesterolverlagers (2070810190) Antwoorden op kamervragen van de Kamerleden Kant en Van Gerven over het gebruik van cholesterolverlagers (2070810190) 1 Gaat u in op het verzoek van de patiëntenorganisatie Hartpatiënten Nederland om een

Nadere informatie

Genomineerde FPZ-prijs 2010, Chronische Medicatie Service, Apotheek Flevowijk

Genomineerde FPZ-prijs 2010, Chronische Medicatie Service, Apotheek Flevowijk Genomineerde FPZ-prijs 2010, Chronische Medicatie Service, Apotheek Flevowijk Inleiding De directe aanleiding voor het starten met de Chronische Medicatie Service (CMS) dateert uit 2006. Aan het einde

Nadere informatie

Cover Page. Author: Smelt, Antonette Title: Treatment of migraine : from clinical trial to general practice Issue Date: 2014-05-14

Cover Page. Author: Smelt, Antonette Title: Treatment of migraine : from clinical trial to general practice Issue Date: 2014-05-14 Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/25761 holds various files of this Leiden University dissertation Author: Smelt, Antonette Title: Treatment of migraine : from clinical trial to general

Nadere informatie

Harm 2 studie: Medicatieveiligheid en communicatie. Prof. dr. Miriam CJM Sturkenboom Erasmus MC, afdeling Medische Informatica

Harm 2 studie: Medicatieveiligheid en communicatie. Prof. dr. Miriam CJM Sturkenboom Erasmus MC, afdeling Medische Informatica Harm 2 studie: Medicatieveiligheid en communicatie Prof. dr. Miriam CJM Sturkenboom Erasmus MC, afdeling Medische Informatica IPCI vs. HARM studie in 2005 Jaarlijks 10.000-16.000 vermijdbare opnamen Design

Nadere informatie

Rapport. Landelijke implementatie richtlijnen depressie 2009-2011. Evaluatie

Rapport. Landelijke implementatie richtlijnen depressie 2009-2011. Evaluatie Rapport Landelijke implementatie richtlijnen depressie 2009-2011 Evaluatie Colofon Auteurs dr. Walter Cambach drs. Menno van Woerkom Met medewerking van dr. Joost de Metz maart 2012 Wij hebben de grootst

Nadere informatie

Voorschrijven door internisten en cardiologen

Voorschrijven door internisten en cardiologen Cardiologie_Cardiologie 29-10-12 15:18 Pagina 1 Voorschrijven door internisten en cardiologen Beknopte weergave van de verkenning naar oorzaken van verschillen in voorschrijven van cholesterolverlagers

Nadere informatie

Resultaten: medisch-inhoudelijk

Resultaten: medisch-inhoudelijk Hoofdstuk 4: Resultaten: medisch-inhoudelijk 4.1 Inleiding In het voorgaande hoofdstuk zijn de beleidsmatige resultaten van het onderzoek beschreven. Hiermee werden de eerste drie doelstellingen van het

Nadere informatie

NHG-Standpunt. Farmacotherapiebeleid in de huisartsenzorg. Dokter, mag ik een recept voor...? standpunt

NHG-Standpunt. Farmacotherapiebeleid in de huisartsenzorg. Dokter, mag ik een recept voor...? standpunt NHG-Standpunt Farmacotherapiebeleid in de huisartsenzorg Dokter, mag ik een recept voor...? standpunt Schatting: jaarlijkse stijging van 11 procent voor geneesmiddelenuitgaven Andere rol voor de huisarts

Nadere informatie

Inleiding. Methode. Resultaten. Vergelijkbaarheid Nederland en Duitsland

Inleiding. Methode. Resultaten. Vergelijkbaarheid Nederland en Duitsland Inleiding Vanaf 2007 is een aantal nieuwe bloedglucoseverlagende middelen geïntroduceerd op de se markt voor de behandeling van diabetes mellitus type 2 (DM2). Het betreft onder andere de dipeptidylpeptidase-4-remmers

Nadere informatie

WORKSHOP: DE ROL VAN DE OPENBAAR APOTHEKER IN 2025

WORKSHOP: DE ROL VAN DE OPENBAAR APOTHEKER IN 2025 WORKSHOP: DE ROL VAN DE OPENBAAR APOTHEKER IN 2025 INSPIRE klantenevenement 14 november 2013 Inhoud Farmacie 2013 Workshop scenario analyse Toekomstbeeld VJA Praktijkvoorbeelden Visiedocument Jonge Zorgverleners

Nadere informatie

1 Wat is een geneesmiddel?

1 Wat is een geneesmiddel? 1 Wat is een geneesmiddel? Inleiding In de Wet op de geneesmiddelenvoorziening worden geneesmiddelen omschreven als: stoffen die bestemd zijn om te worden gebruikt of die worden aangeduid of aanbevolen

Nadere informatie

MEDICIJNEN ONDER CONTROLE

MEDICIJNEN ONDER CONTROLE MEDICIJNEN ONDER CONTROLE Tips voor mensen die verschillende medicijnen tegelijk gebruiken Inhoudsopgave Inleiding Wisselwerkingen Bijwerkingen en dosering Medicijnen juist gebruiken Overleg met uw arts

Nadere informatie

Inkoopbeleid huisartsen en multidisciplinaire zorg

Inkoopbeleid huisartsen en multidisciplinaire zorg Aanvulling op inkoopbeleid Huisartsenzorg en Multidisciplinaire zorg 2015-2016 Ingangsdatum 1 januari 2016 Inkoopbeleid huisartsen en multidisciplinaire zorg De afgelopen jaren is de zorgvraag in Nederland

Nadere informatie

Leidraad doelmatig voorschrijven van geneesmiddelen. door medisch specialisten

Leidraad doelmatig voorschrijven van geneesmiddelen. door medisch specialisten Leidraad doelmatig voorschrijven van geneesmiddelen door medisch specialisten Leidraad doelmatig voorschrijven van geneesmiddelen door medisch specialisten Deze leidraad is opgesteld door de Orde van Medisch

Nadere informatie

Voorbeeld adviesrapport MedValue

Voorbeeld adviesrapport MedValue Voorbeeld adviesrapport MedValue (de werkelijke naam van de innovatie en het ziektebeeld zijn verwijderd omdat anders bedrijfsgevoelige informatie van de klant openbaar wordt) Dit onafhankelijke advies

Nadere informatie

Medicijnen onder controle

Medicijnen onder controle Medicijnen onder controle Tips voor mensen die verschillende medicijnen tegelijk gebruiken DGV NEDERLANDS INSTITUUT VOOR VERANTWOORD MEDICIJNGEBRUIK Inhoud Colofon Uitgave DGV, Nederlands instituut voor

Nadere informatie

Ook met mìnder medicijnen minder zuur

Ook met mìnder medicijnen minder zuur Maagzuurremmers Ook met mìnder medicijnen minder zuur Brandend maagzuur, zure oprispingen, een opgeblazen gevoel. Vaak nemen deze klachten al af als u uw voeding en leefgewoonten aanpast. Zijn de klachten

Nadere informatie

Chapter 10 Samenvatting

Chapter 10 Samenvatting Chapter 10 Samenvatting Chapter 10 De laatste jaren is de mortaliteit bij patiënten met psychotische aandoeningen gestegen terwijl deze in de algemene populatie per leeftijdscategorie is gedaald. Een belangrijke

Nadere informatie

Samenvatting (Summary in Dutch)

Samenvatting (Summary in Dutch) Samenvatting (Summary in Dutch) Zowel beleidsmakers en zorgverleners als het algemene publiek zijn zich meer en meer bewust van de essentiële rol van kwaliteitsmeting en - verbetering in het verlenen van

Nadere informatie

Uw patiënt wil wisselen van huisarts. Regels voor het wel/niet inschrijven van patiënten

Uw patiënt wil wisselen van huisarts. Regels voor het wel/niet inschrijven van patiënten Uw patiënt wil wisselen van huisarts Regels voor het wel/niet inschrijven van patiënten 1 Inleiding Het kan gebeuren dat een van uw patiënten graag wil wisselen van huisarts. Daarvoor hebben NPCF en LHV

Nadere informatie

Workshop voor apothekers en huisartsen. (on)juiste behandeling met orale bloedsuikerverlagende middelen bij

Workshop voor apothekers en huisartsen. (on)juiste behandeling met orale bloedsuikerverlagende middelen bij Workshop voor apothekers en huisartsen (on)juiste behandeling met orale bloedsuikerverlagende middelen bij Diabetes Mellitus type 2 Voorbeeld Programma Maken van de ingangstoets Bespreking leerdoelen l

Nadere informatie

Eindverslag Implementatie- en evaluatieproject Polyfarmacie bij ouderen

Eindverslag Implementatie- en evaluatieproject Polyfarmacie bij ouderen Eindverslag Implementatie- en evaluatieproject Polyfarmacie bij ouderen Colofon Projectnummer ZonMw 150020045.1 Projectleider drs. Jacintha van Balen, Nederlands Huisartsen Genootschap Projectgroep drs.

Nadere informatie

Wat te doen bij luchtwegklachten?

Wat te doen bij luchtwegklachten? Wat te doen bij luchtwegklachten? Julius Centrum voor Gezondheidswetenschappen en Eerstelijns geneeskunde van het UMC Utrecht Inhoud 3 4 6 8 10 Inleiding Oorpijn bij kinderen Verkoudheid Keelpijn Hoesten

Nadere informatie

Hoofdstuk 1. Inleiding.

Hoofdstuk 1. Inleiding. 159 Hoofdstuk 1. Inleiding. Huisartsen beschouwen palliatieve zorg, hoewel het maar een klein deel van hun werk is, als een belangrijke taak. Veel ongeneeslijk zieke patiënten zijn het grootse deel van

Nadere informatie

door Tamara Schellekens, Marcel Bouvy, Martine Kruijtbosch - 18-01-2013

door Tamara Schellekens, Marcel Bouvy, Martine Kruijtbosch - 18-01-2013 Apothekers sporen ouderen met valrisico op Zo n honderd deelnemers aan valpreventieproject door Tamara Schellekens, Marcel Bouvy, Martine Kruijtbosch - 18-01-2013 Een project op het gebied van geneesmiddelen

Nadere informatie

Workshop voor apothekers en huisartsen. 'Zuinig met maagprotectie bij NSAIDgebruik is zuur voor de maag Voorbeeld

Workshop voor apothekers en huisartsen. 'Zuinig met maagprotectie bij NSAIDgebruik is zuur voor de maag Voorbeeld Workshop voor apothekers en huisartsen 'Zuinig met maagprotectie bij NSAIDgebruik is zuur voor de maag Voorbeeld Programma Maken van de ingangstoets Onderzoeken van PHARMO en Vonkeman Presentatie van regionale

Nadere informatie

Hoe patiëntgericht is de regio Westelijke Mijnstreek?

Hoe patiëntgericht is de regio Westelijke Mijnstreek? Hoe patiëntgericht is de regio Westelijke Mijnstreek? Patiëntgerichte zorg leidt tot betere gezondheid en ervaren kwaliteit van zorg tegen lagere kosten. Het is dan ook in ieders belang zo patiëntgericht

Nadere informatie

Tenslotte zijn een aantal oude M&I modules in segment 3 onderverdeeld onder de prestaties Kwaliteit, Ouderenzorg en Substitutie.

Tenslotte zijn een aantal oude M&I modules in segment 3 onderverdeeld onder de prestaties Kwaliteit, Ouderenzorg en Substitutie. Bijlage 6 Contractuele bepalingen Segment 3 Algemeen Segment 3 biedt Zorg en Zekerheid en de zorgaanbieders de ruimte om onderling afspraken te maken over het belonen van uitkomsten van zorg en zorgvernieuwing

Nadere informatie

Geneesmiddelen in het verkeer

Geneesmiddelen in het verkeer Geneesmiddelen in het verkeer 2013, Instituut voor Verantwoord Medicijngebruik (IVM) www.medicijngebruik.nl Tekst en realisatie mw. E. Dik, apotheker IVM Vormgeving Dickhoff Design Het IVM heeft de grootst

Nadere informatie

RESULTATEN PATIENTEN ENQUETE 2015. Hoe vaak heeft u in de afgelopen 6 maanden contact (spreekuur, huisbezoek, telefonisch consult) gehad met de HAPEC?

RESULTATEN PATIENTEN ENQUETE 2015. Hoe vaak heeft u in de afgelopen 6 maanden contact (spreekuur, huisbezoek, telefonisch consult) gehad met de HAPEC? RESULTATEN PATIENTEN ENQUETE 2015 Hoe vaak heeft u in de afgelopen 6 maanden contact (spreekuur, huisbezoek, telefonisch consult) gehad met de HAPEC? Gemiddeld 5 x Vind u dat u altijd door een arts geholpen

Nadere informatie

Persoonsgegevens, medicijnen en uw privacy

Persoonsgegevens, medicijnen en uw privacy Persoonsgegevens, medicijnen en uw privacy GEGEVENS OVER UZELF EN OVER UW MEDICIJNEN WAT WIL UW APOTHEKER WETEN WIE HEEFT INZAGE IN DE GEGEVENS EN WAARVOOR WAT KUNT U ZELF DOEN EN WAT ZIJN UW RECHTEN REGIONAAL

Nadere informatie

Handleiding contracteerproces Huisartsenzorg 2015-2016

Handleiding contracteerproces Huisartsenzorg 2015-2016 Handleiding contracteerproces Huisartsenzorg 2015-2016 Door middel van deze handleiding nemen we u stapsgewijs mee in het vullen van uw digitale overeenkomst. Neem de handleiding goed door tijdens uw voorbereiding,

Nadere informatie

Een doelmatiger gebruik van geneesmiddelen

Een doelmatiger gebruik van geneesmiddelen Een doelmatiger gebruik van geneesmiddelen Beleidsnotitie april 2005 Beleidsnotitie: een doelmatiger gebruik van geneesmiddelen Inleiding Deze beleidsnotitie gaat over een doelmatiger gebruik van geneesmiddelen.

Nadere informatie

pagina 1 van 7 Vragenlijst Toestemming uitwisselen medische gegevens Invullen namens: NPCF - Nanda Beck Tekstgrootte: A A A Toestemming uitwisselen medische gegevens Inleiding Uw zorgverlener is verplicht

Nadere informatie

Het elektronisch patiëntendossier (EPD) Huisartsenpost. Apotheek. Ziekenhuis. Zorgverleners delen snel en betrouwbaar actuele medische gegevens

Het elektronisch patiëntendossier (EPD) Huisartsenpost. Apotheek. Ziekenhuis. Zorgverleners delen snel en betrouwbaar actuele medische gegevens Huisartsenpost Apotheek Ziekenhuis Het elektronisch patiëntendossier (EPD) Zorgverleners delen snel en betrouwbaar actuele medische gegevens Huisarts Het elektronisch patiëntendossier (EPD) De zorg in

Nadere informatie

Professionalisering van het FTO in Noord-Holland Noord Evaluatie van een pilot

Professionalisering van het FTO in Noord-Holland Noord Evaluatie van een pilot Dit rapport is een uitgave van het NIVEL in 2004. De gegevens mogen met bronvermelding (Jesse Jansen, Liset van Dijk, Cordula Wagner, Dinny de Bakker, Professionalisering van het FTO in Noord-Holland Noord,

Nadere informatie

Kwaliteitsindicatoren Farmacie. Meting over 2013

Kwaliteitsindicatoren Farmacie. Meting over 2013 Kwaliteitsindicatoren Farmacie Meting over 2013 Kwaliteitsindicatoren Farmacie Apotheekhoudende Huisarts (AHHA) Bij de totstandkoming van de kwaliteitsindicatoren hebben de volgende partijen samengewerkt:

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres Rijnstraat 50 2515 XP Den Haag www.rijksoverheid.nl Bijlage(n)

Nadere informatie

Intern tevredenheidsonderzoek Facilitair Bedrijf. Improve through Reflection

Intern tevredenheidsonderzoek Facilitair Bedrijf. Improve through Reflection Improve through Reflection Intern tevredenheidsonderzoek Facilitair Bedrijf Tevredenheidsonderzoek onder klanten, medewerkers en interne klanten. Advies en verbetermanagement. eindgebruikers. de beleving

Nadere informatie

Cursus over geneesmiddelengebruik. Zorgbelang academie. Marion Reinartz Oktober 2012

Cursus over geneesmiddelengebruik. Zorgbelang academie. Marion Reinartz Oktober 2012 Cursus over geneesmiddelengebruik Zorgbelang academie Marion Reinartz Oktober 2012 Vier Hoofdstukken 1. Bij de arts: behandeling en voorschrijven recept 2. Van recept tot medicijn; welke informatie en

Nadere informatie

De apotheker in de wijk. September 2014. Koninklijke Nederlandse Maatschappij ter bevordering der Pharmacie. Kwaliteitsrapport cover.

De apotheker in de wijk. September 2014. Koninklijke Nederlandse Maatschappij ter bevordering der Pharmacie. Kwaliteitsrapport cover. Kwaliteitsrapport De KNMP is de beroeps- en branche organisatie voor apothekers. Wij behartigen de belangen van leden, de branche en de farmacie in het algemeen. De apotheker in de wijk September 2014

Nadere informatie

uw medische gegevens elektronisch delen?

uw medische gegevens elektronisch delen? patiënteninformatie uw medische gegevens elektronisch delen? Dat kan via het LSP Ziekte, blessure of een ongeval komt vaak onverwacht. Daardoor kunt u terecht komen bij een (onbekende) arts, een andere

Nadere informatie

BROKIS Zorgcoach BENU Check

BROKIS Zorgcoach BENU Check BROKIS Zorgcoach BENU Check De online tool ter ondersteuning van de farmaceutische zorg in de BENU apotheek Versie 31 maart 2015 1 Inleiding BENU Check De BENU Check is een online tool die gebruikt kan

Nadere informatie

MFB s en de openbaar apotheker

MFB s en de openbaar apotheker MFB s en de openbaar apotheker Introductie Apothekers streven naar optimale farmaceutische patiëntenzorg. Deze zorg wordt steeds vaker afgestemd op de individuele patiënt. Dit is ook nodig, omdat er steeds

Nadere informatie

Apotheek Diaconessenhuis Leiden

Apotheek Diaconessenhuis Leiden Apotheek Diaconessenhuis Leiden Inleiding is een openbare apotheek die is gevestigd in de centrale hal van het ziekenhuis. Bezoekers, omwonenden, medewerkers en patiënten kunnen hier terecht voor hun medicijnen.

Nadere informatie

NeDerLANDse samenvatting

NeDerLANDse samenvatting CHAPTER 10 259 NEDERLANDSE SAMENVATTING Benzodiazepines zijn psychotrope middelen met anxiolytische, sederende, spierverslappende en hypnotische effecten. In de praktijk worden zij voornamelijk ingezet

Nadere informatie

Indicatoren Zichtbare Mondzorg Tandprothetici. Inleiding. Terugkoppeling praktijkgegevens zorginhoudelijke indicatoren

Indicatoren Zichtbare Mondzorg Tandprothetici. Inleiding. Terugkoppeling praktijkgegevens zorginhoudelijke indicatoren Indicatoren Zichtbare Mondzorg Tandprothetici Terugkoppeling praktijkgegevens zorginhoudelijke indicatoren Inleiding Zichtbare Mondzorg In de mondzorg wordt hard gewerkt aan het inzichtelijk en transparant

Nadere informatie

Openbaar apotheker worden?

Openbaar apotheker worden? Openbaar apotheker worden? Doe de vervolgopleiding tot openbaar apotheker specialist Koninklijke Nederlandse Maatschappij ter bevordering der Pharmacie Inleiding Je bent klaar met je masterstudie farmacie,

Nadere informatie

Bijlage C: Vragenlijsten inhoudelijke commissie

Bijlage C: Vragenlijsten inhoudelijke commissie Bijlage C: Vragenlijsten inhoudelijke commissie 96 BELEIDSKNELPUNTEN NAAM Omcirkel a.u.b. in hoeverre de volgende punten 6 een belemmering vormen voor goede medische zorg aan kinderen. Helemaal niet Vrijwel

Nadere informatie

Wijs met medicijnen. Voor ouderen die verschillende medicijnen tegelijk gebruiken. Uw apotheek. betrouwbare zorg dichtbij.

Wijs met medicijnen. Voor ouderen die verschillende medicijnen tegelijk gebruiken. Uw apotheek. betrouwbare zorg dichtbij. Wijs met medicijnen Voor ouderen die verschillende medicijnen tegelijk gebruiken Uw apotheek. betrouwbare zorg dichtbij. Inhoud Inleiding 4 Wat verstaan we onder medicijnen? 4 Horen bijwerkingen erbij?

Nadere informatie

Mevrouw B., 72 jaar, komt bij u omdat ze in de Libelle iets heeft gelezen over botontkalking.

Mevrouw B., 72 jaar, komt bij u omdat ze in de Libelle iets heeft gelezen over botontkalking. Casusschets 1 Mevrouw B., 72 jaar, komt bij u omdat ze in de Libelle iets heeft gelezen over botontkalking. Vraag 1: welke anamnestische punten zijn van belang om al dan niet tot een DEXA over te gaan?

Nadere informatie

Hertoets samenwerking Schakenbosch en Schakenbosch College

Hertoets samenwerking Schakenbosch en Schakenbosch College Hertoets samenwerking Schakenbosch en Schakenbosch College Stap 2 van het stapsgewijs toezicht op basis van het Kwaliteitskader Gesloten Jeugdzorg Instellingsrapport (verdana 18) Subtitel (verdana 11,

Nadere informatie

Met medicijnen alléén bent u er niet

Met medicijnen alléén bent u er niet Cholesterolverlagers Met medicijnen alléén bent u er niet Steeds meer mensen gebruiken medicijnen tegen een te hoog cholesterol. Maar wie niet tegelijkertijd zijn leefstijl aanpast (stoppen met roken,

Nadere informatie

3. Misbruik en verslaving. Inleiding. suggestievragen

3. Misbruik en verslaving. Inleiding. suggestievragen 3. Misbruik en verslaving Inleiding De goede samenwerking tussen de huisarts en de apotheker is essentieel bij de begeleiding van patiënten waarbij er blijk is van overmatig geneesmiddelengebruik. De aanpak

Nadere informatie

STRIP. Gemiddeld geneesmiddelengebruik. Medicatie review: STRIP. Optimaliseren van farmacotherapie Even STRIPPEN

STRIP. Gemiddeld geneesmiddelengebruik. Medicatie review: STRIP. Optimaliseren van farmacotherapie Even STRIPPEN STRIP Optimaliseren van farmacotherapie Even STRIPPEN Dr. Paul Jansen, klinisch geriater klinisch farmacoloog Afdeling Geriatrie en EPHOR UMC Utrecht Medicatie review: STRIP Selectie patiënten voor medicatiebeoordeling:

Nadere informatie

Reglement Farmaceutische zorg BeterDichtbij 2015. 1. Algemeen

Reglement Farmaceutische zorg BeterDichtbij 2015. 1. Algemeen Reglement Farmaceutische zorg BeterDichtbij 2015 1. Algemeen Dit Reglement is een uitwerking van de modelovereenkomst van de Zorgverzekering BeterDichtbij welke weer een uitwerking is van het Besluit zorgverzekering

Nadere informatie

(Oostenrijk staat niet in de tabel: Nederland 15miljoen:1800, ruim 8000, geen 6000, rest bij apotheekhoudend arts)

(Oostenrijk staat niet in de tabel: Nederland 15miljoen:1800, ruim 8000, geen 6000, rest bij apotheekhoudend arts) De NZa nodigt u uit om vóór 4 november 2008 schriftelijk uw eigen visie en commentaar in te sturen op de punten die in deze hoofdlijnennotitie aan de orde komen. Wij ontvangen uw commentaar bij voorkeur

Nadere informatie

Het voorschrijven van nieuwe geneesmiddelen in de huisartspraktijk: voorschrijfvolume en off-label voorschrijven

Het voorschrijven van nieuwe geneesmiddelen in de huisartspraktijk: voorschrijfvolume en off-label voorschrijven Dit rapport is een uitgave van het NIVEL in samenwerking met het RIVM en de Universiteit van Utrecht in 2003. De gegevens mogen met bronvermelding worden gebruikt. Het rapport is te bestellen via receptie@nivel.nl.

Nadere informatie

13-5-2014 PROGRAMMA KEUZEMODULE THERAPIETROUW OPDRACHT. Invullen 0-meting: Vragenlijst Kennis huisarts-apotheker over therapietrouw

13-5-2014 PROGRAMMA KEUZEMODULE THERAPIETROUW OPDRACHT. Invullen 0-meting: Vragenlijst Kennis huisarts-apotheker over therapietrouw KEUZEMODULE THERAPIETROUW Samenwerking van ZEL, ZELA, GSK & Novo Nordisk 1 PROGRAMMA 19.00 uur Opening en presentatie Keuzemodule Therapietrouw Bart Bakkers, apotheker 19.30 uur Verdieping kennis over

Nadere informatie

Kwaliteitsbeoordeling van antibioticagebruik in de huisartsenpraktijk en in een huisartsenwachtpost

Kwaliteitsbeoordeling van antibioticagebruik in de huisartsenpraktijk en in een huisartsenwachtpost Kwaliteitsbeoordeling van antibioticagebruik in de huisartsenpraktijk en in een huisartsenwachtpost Niels Adriaenssens, 1,3 Stefaan Bartholomeeusen, 2 Philippe Ryckebosch, 1 Samuel Coenen 1,3 1 Centrum

Nadere informatie

Platform PI: Communicatie en Therapietrouw. prof. dr. Trudi van den Bos voorzitter Platform PI

Platform PI: Communicatie en Therapietrouw. prof. dr. Trudi van den Bos voorzitter Platform PI Platform PI: Communicatie en Therapietrouw prof. dr. Trudi van den Bos voorzitter Platform PI Platform PI: structureel samenwerkingsverband Patiëntenorganisaties van chronisch zieken en koepelorganisaties

Nadere informatie

Apotheek. Catharina Apotheek. www.catharinaziekenhuis.nl

Apotheek. Catharina Apotheek. www.catharinaziekenhuis.nl Apotheek Catharina Apotheek www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Waarvoor kunt u bij ons terecht?... 3 Deskundig en veilig... 3 Assortiment... 4 Uitwisselen van informatie... 4 Privacy... 4 Wie werken er?...

Nadere informatie

PATIËNTEN VERWIJZEN BIJ PROBLEMEN MET ALCOHOL EN DRUGS

PATIËNTEN VERWIJZEN BIJ PROBLEMEN MET ALCOHOL EN DRUGS Informatie voor huisartsen PATIËNTEN VERWIJZEN BIJ PROBLEMEN MET ALCOHOL EN DRUGS Wanneer verwijst u naar de BasisGGZ (Novae) of de Specialistische GGZ (VNN)? WANNEER VERWIJST U NAAR DE BASISGGZ (NOVAE)

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting. Chapter 11

Nederlandse samenvatting. Chapter 11 Nederlandse samenvatting Chapter 11 Chapter 11 Samenvatting Dit proefschrift beschrijft de resultaten van een groot vragenlijstonderzoek over de epidemiologie van chronisch frequente hoofdpijn in de Nederlandse

Nadere informatie

Medicatiebewaking 2.0

Medicatiebewaking 2.0 Medicatiebewaking 2.0 Personalized medicine op basis van individuele nierfunctiewaarden Frans van de Vaart Marianne van de Berg Brigit van Soest Leonora Grandia Ka-Chun Cheung Programma 13.45 uur Inleiding

Nadere informatie

Handboek FTO. Werken aan verbetering van het FTO-niveau

Handboek FTO. Werken aan verbetering van het FTO-niveau Handboek FTO Werken aan verbetering van het FTO-niveau Colofon Auteurs Els Dik, apotheker dr. Marjorie Nelissen-Vrancken, apotheker april 2013 Wij hebben de grootst mogelijke zorg besteed aan deze uitgave.

Nadere informatie

Patiëntenbrochure. Antidepressiva. Afbouwen of doorgaan?

Patiëntenbrochure. Antidepressiva. Afbouwen of doorgaan? Patiëntenbrochure Antidepressiva Afbouwen of doorgaan? Antidepressiva Afbouwen of doorgaan? Heeft u - in overleg met uw (huis)arts - besloten te stoppen met het gebruik van de antidepressiva? Of overweegt

Nadere informatie

Samen voor een goed en betaalbaar geneesmiddelenbeleid!

Samen voor een goed en betaalbaar geneesmiddelenbeleid! Samen voor een goed en betaalbaar geneesmiddelenbeleid! Afspraken tussen uw apotheek en Achmea Achmea heeft met uw apotheek afspraken gemaakt over het gebruik van geneesmiddelen. Deze afspraken dragen

Nadere informatie

VRAAG EN ANTWOORD VOORKEURSBELEID GENEESMIDDELEN

VRAAG EN ANTWOORD VOORKEURSBELEID GENEESMIDDELEN VRAAG EN ANTWOORD VOORKEURSBELEID GENEESMIDDELEN OPGESTELD DOOR ORGANISATIES VAN ZORGVERZEKERAARS, ZORGAANBIEDERS EN CONSUMENTEN / PATIËNTEN (ZORGVERZEKERAARS NEDERLAND, LHV, KNMP, NPCF EN CONSUMENTENBOND).

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek Onderwijsbegeleiding Oost Nederland

Tevredenheidsonderzoek Onderwijsbegeleiding Oost Nederland heidsonderzoek Onderwijsbegeleiding Oost Nederland Mei 2015 Inleiding Stichting Onderwijsbegeleiding biedt aan jongeren en hun ouders, van wie de inkomenssituatie en/of thuissituatie onvoldoende is, de

Nadere informatie

Herhaalservice. Uw medicijnen automatisch gereed. in de apotheek als u ze nodig heeft! Apotheek Gezondheidscentrum Camminghaburen

Herhaalservice. Uw medicijnen automatisch gereed. in de apotheek als u ze nodig heeft! Apotheek Gezondheidscentrum Camminghaburen Herhaalservice Uw medicijnen automatisch gereed in de apotheek als u ze nodig heeft! Apotheek Gezondheidscentrum Camminghaburen Havingastate 1, 8925 AZ, Leeuwarden T: 058 2671919 E: apotheek@gc-camminghaburen.nl

Nadere informatie

Jouw rechten en plichten. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg

Jouw rechten en plichten. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg Jouw rechten en plichten Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies Jouw gezondheid is onze zorg Inhoud Recht op informatie over medicijnen 4 Spreekkamer 5 Ophalen van medicijnen 6 Verplicht

Nadere informatie

15 oktober 2015 Brigit van Soest LAAGGELETTERDHEID & THERAPIETROUW

15 oktober 2015 Brigit van Soest LAAGGELETTERDHEID & THERAPIETROUW 15 oktober 2015 Brigit van Soest LAAGGELETTERDHEID & THERAPIETROUW Agenda 1. Inleiding 2. Laaggeletterdheid 3. Therapietrouw 4. Pilots 5. Vragen? Overal had ik er last van. Bij de bibliotheek, het stadhuis,

Nadere informatie