BSO OPTIE VERZORGING -VOEDING

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "BSO OPTIE VERZORGING -VOEDING"

Transcriptie

1 BSO TWEEDE GRAAD OPTIE VERZORGING -VOEDING VAKKEN HUISHOUDKUNDE 8 U. / WEEK PRAKTIJK HUISHOUDKUNDE 2 U. / WEEK

2 INHOUDSTAFEL. Lessentabel 2 2. Profiel 3 3. Beginsituatie 4 4. Doelstellingen 5 5. Pedagogisch-didactische wenken en middelen Leerinhouden en leerplandoelstellingen PV huishoudkunde Zorg voor de voeding Zorg voor de woon- en leefomgeving Zorg voor het welzijn TV huishoudkunde Zorg voor de voeding Zorg voor de woon- en leefomgeving Zorg voor het welzijn Evaluatie Dagelijks werk Examens Minimale materiële vereisten Zorg voor de voeding Zorg voor de woon- en leefomgeving Zorg voor het welzijn Algemeen Bibliografie Boeken Periodieke publicaties Softwarepakketten Videobanden Nuttige adressen 86

3 Lessentabel Wekelijkse lessentabel: 36 uur Basisvorming: uur ste lj. 2de lj. N.-C. zedenleer/godsdienst 2 2 AV Nederlands 2 2 AV Wiskunde AV Lichamelijke opvoeding 2 2 AV Toegepaste informatica TV Aardrijkskunde AV Geschiedenis AV Natuurwetenschappen AV of: Project algemene vakken 6 6 AV Basisoptie personenzorg : 22 uur Plastische opvoeding (leerplannr ) 2 2 AV Praktijk huishoudkunde zorg voor de voeding 6 6 PV zorg voor de woon- en leefomgeving 4 4 PV zorg voor het welzijn 2 2 PV Huishoudkunde zorg voor de voeding 2 2 TV zorg voor de woon- en leefomgeving 3 3 TV zorg voor het welzijn 3 3 TV Complementair gedeelte: 3 uur 2

4 2 Profiel Op het einde van de tweede graad van het beroepssecundair onderwijs, dienen de leerlingen van de studierichting personenzorg in staat te zijn om zelfstandig een gewoon huishouden te runnen en mantelzorg te verlenen. Dit betekent dat de leerlingen op een vlotte manier voor volgende huishoudelijke taken kunnen zorgen: de voeding; de woon- en leefomgeving (inclusief het onderhoud van kleding); het welzijn; de omgang met en de onderlinge relaties tussen de gezinsleden en de sociale omgeving. Om deze doelstelling te bereiken, dienen we een zo groot mogelijke coördinatie en integratie van de technische en de praktische vakken na te streven. De relatie tussen deze vakken is er dan ook een van ondersteunende aard. De technische vakken worden functioneel gegeven, namelijk om het hoe en waarom van een praktijkoefening te verklaren. Men werkt immers vanuit de praktijk naar de theorie toe. Het vak plastische opvoeding wordt in functie van de huishoudelijke praktijk behandeld. Daarbij worden ruimtelijke waarneming, kleur, vorm en materiaaleffect tastbaar en visueel ontwikkeld. Eigenschappen zoals creativiteit en esthetica zijn elementen die zowel de sfeer als het leefpatroon binnen een gezin gunstig beïnvloeden. Opvoedkunde wordt geïntegreerd in zorg voor het welzijn. Het heeft tot doel na te gaan hoe men op de juiste manier met zichzelf en anderen omgaat binnen specifieke zorgsituaties. In die zin wordt vooral aandacht besteed aan het handelen, aan het oefenen in het omgaan met elkaar. De nadruk wordt gelegd op het verwerven en vergroten van de sociale vaardigheden. 3

5 3 Beginsituatie Tot het eerste leerjaar van de tweede graad worden toegelaten: de regelmatige leerlingen die het tweede leerjaar van de eerste graad of het beroepsvoorbereidend leerjaar met vrucht hebben beëindigd of zij die houder zijn van een getuigschrift van de eerste graad van het secundair onderwijs, behaald via de examencommissie van de Vlaamse Gemeenschap; de leerlingen die uiterlijk op 3 december volgend op de aanvang van het schooljaar de leeftijd van 6 jaar bereiken, onder de volgende voorwaarde: gunstig advies van de toelatingsklassenraad. Bij de leerlingen die de beroepenvelden "Voeding - Verzorging" of die in het tweede leerjaar van de eerste graad de basisoptie "Sociale en Technische Wetenschappen" gevolgd hebben, is er reeds een elementaire basiskennis i.v.m. huishoudkunde aanwezig. Daarnaast dienen we rekening te houden met leerlingen die een andere vooropleiding genoten hebben. Toch vertonen de leerlingen binnen deze heterogene groep een gemeenschappelijk kenmerk, namelijk een sterke gerichtheid naar en interesse voor praktijkgericht onderwijs. 4

6 4 Doelstellingen 4. Algemene doelstellingen De leerinhouden van TV en PV huishoudkunde beogen een volwaardige bijdrage tot de totale persoonlijkheidsontplooiing van de leerlingen. De drie componenten van de persoonlijkheidsvorming worden evenwichtig opgenomen en uitgewerkt, namelijk: - de psychomotorische component; - de dynamisch-affectieve component; - de cognitieve component. Zelfredzaamheid stimuleren: handelen, aanvoelen en denken worden georiënteerd op het zelfstandig uitvoeren van het huishouden. Hiertoe streven we bij de leerlingen geleidelijk aan volgende algemene doelen na: belangstelling opbrengen en bereidheid tonen om huishoudelijke zorgsituaties aan te pakken, namelijk: zelfzorg (het zorgen voor zichzelf, voor zijn eigen geluk en gezondheid), zelfredzaamheid (het vermogen om te leven zonder professionele hulpverlening) en mantelzorg (aanvullende, niet-beroepsmatige hulpverlening aan bejaarden, zieken en andere hulpbehoevenden); bereidheid tonen en bekwaamheid bezitten om tijdens de zorgsituaties probleemoplossend te denken en te handelen; voorrang verlenen aan preventieve en gezondheidsstimulerende keuzen; aan de dag leggen van een gezonde nieuwsgierigheid zoals vakinformatie kunnen selecteren, ordenen en kritisch beoordelen en integreren; leren omgaan met zichzelf en anderen om tot een evenwichtig functioneren te komen binnen zorgsituaties; op een gemotiveerde wijze een studiekeuze voor de derde graad maken, met name verzorging, groepskoken, organisatiehulp, 4.2 Vakdoelstellingen De algemene doelen worden via volgende vakdoelstellingen nagestreefd, die systematisch en progressief in de opbouw van kennis, vaardigheden en attitudes worden omgezet: kennis de behoefte aan elke voedingsstof analyseren en motiveren; door inzicht in de behoefte aan verschillende voedingsstoffen tot een gezondheidsbevorderende voeding komen; inzien dat omgangskunde een fundamenteel onderdeel is van de zorg voor het welzijn; inzien dat "voedingsgewoonten" een sociale en maatschappelijke dimensie inhouden; vakterminologie m.b.t. de verschillende zorgdomeinen beheersen en gebruiken; begrippen in verband met grondstoffen en grondstofkeuze beheersen; 5

7 inzicht hebben in basistechnieken, bereidingen en praktische toepassingen; eenvoudige informatie kunnen ordenen; gewoonten m.b.t. het welzijn, de woon- en leefomgeving herkennen en op hun waarde beoordelen. vaardigheden veilig, hygiënisch, ergonomisch en goed georganiseerd werken; fouten opsporen en voorkomen; regels van de omgangskunde en de etiquette beheersen en toepassen; als consument verantwoord verbruiksartikelen kiezen, kopen, gebruiken en verbruiken; elementaire zorgtechnieken organiseren en verantwoord uitvoeren, rekening houdend met de gebruikte grondstoffen en hun afwerking; basistechnieken i.v.m. voedselbehandeling toepassen. attitudes rationeel omspringen met tijd, geld, water, grondstoffen en energie; milieubewust handelen; kwaliteitsbewust handelen; kwaliteitszorg nastreven; informatie raadplegen en kritisch interpreteren; spontaan het materieel onderhouden; consequent de juiste werkwijze toepassen; verantwoordelijkheid tot systematische zorg en verzorging opnemen; op een creatieve en empatische wijze inspelen op omgevings- en menselijke factoren, namelijk diverse vormen en toestanden van materiaal, materieel, gedrag, omgangskunde, 6

8 5 Pedagogisch-didactische wenken en middelen Uitgangspunt De wijze waarop de leerinhouden in het BSO worden aangebracht (namelijk uitdrukkelijk gerelateerd aan de praktijk), is van fundamenteel belang. Om aan te sluiten bij het profiel van een doorsnee beroepsleerling, dienen we ons voldoende bewust te zijn van de typische kenmerken van deze leerlingengroep, namelijk: - concrete en praktische gerichtheid; - grote affectieve en emotionele ingesteldheid en spontaniteit. Dergelijke leerlingen veronderstellen een specifieke pedagogische aanpak. Leerlinggericht i.p.v. leerstofgericht werken in herkenbare situaties. De leerlingen moeten positieve ervaringen kunnen opdoen opdat zij tot echt leren zouden komen. Stapsgewijs leren zorgen. Nieuwe technieken en vaardigheden worden geleidelijk aangeleerd o.m. via demonstratie en geleide oefening. Op een geleidelijke en progressieve wijze, van eenvoudige tot meer complexe zorgsituaties, leren denken en handelen om tenslotte vaardigheid en tempo m.b.t. routinetaken te verwerven. Via groepsdynamische processen sociale vaardigheden ontwikkelen met het oog op een zo breed mogelijke persoonlijkheidsontplooiing van de leerling. Dit vormt niet enkel de basis voor zelfzorg maar eveneens voor mantelzorg. Langs een breed scala van ervaringen komt de leerling tenslotte tot een doordacht en functioneel optreden in een normale huishoudelijke situatie. Organisatie Bovenstaand uitgangspunt vereist zowel van het lerarenteam als van de schoolorganisatie een bewuste en flexibele organisatie van het onderwijsleerproces. Het technische vak vormt één geheel met het praktijkvak. Daarom worden beide onderdelen door dezelfde leerkracht gegeven. De realisatie van het leerplan vereist een volledige afstemming van TV huishoudkunde op PV huishoudkunde. Daarom is het onontbeerlijk om beide vakken in het lessenrooster in volgende lessenblokken aan te bieden: - zorg voor de voeding: 2 lessenblokken van 4 lesuren; - zorg voor de woon- en leefomgeving: lessenblok van 4 lesuren en lessenblok van 3 lesuren; - zorg voor het welzijn: lessenblok van 2 lesuren en lessenblok van 3 lesuren. Op die wijze kunnen TV en PV huishoudkunde op een soepele en harmonieuze wijze in elkaar vloeien en uitmonden in zorgsituaties. Bij de opmaak van het jaarplan wordt rekening gehouden met volgende elementen: - het reële lessenrooster, t.t.z. de wijze waarop de lesuren TV en PV in het rooster voorkomen (zie hoger); - de mogelijke samenzetting van het ste en 2 de leerjaar; - de beschikbare uitrusting en infrastructuur (o.m. de aanwezigheid van een internaat). Een jaarplan is immers een planningsdocument dat de leerinhouden verdeelt over het aantal lesweken (28), inzonderheid over een aantal zorgsituaties die de huishoudelijke realiteit benaderen. Het is geenszins de bedoeling om de volgorde van de leerinhouden zoals 7

9 aangegeven in dit leerplan op een identieke manier in het jaarplan over te nemen en vervolgens in analoge lesonderwerpen om te zetten. De leerinhouden van TV en PV worden door de betrokken leerkracht tot een samenhangend geheel in elkaar geschoven. Het is eveneens wenselijk om twee lesweken voor onvoorziene omstandigheden voor te behouden. Deze kunnen desgevallend voor uitbreiding of verdieping van de leerinhouden worden aangewend. Op geregelde en bij het begin van het schooljaar vastgelegde tijdstippen, worden vakgroepvergaderingen georganiseerd. Tijdens deze vergaderingen kunnen o.m. volgende items aan bod komen: - opmaken van de jaarplannen; - vastleggen van prioriteiten bij het concretiseren van het leerplan; - organiseren van binnenklasdifferentiatie; - gebruikmaken van uniforme vakterminologie; - bepalen van inhoud en structuur van de leerlingencursus; - maken van afspraken m.b.t. de mapindeling; - integreren van attitudinale aspecten; - organiseren van individuele remediëring bij leerachterstanden; - bepalen van evaluatiecriteria en hun onderlinge verhouding; - inrichten en gebruiken van de vaklokalen; - deelnemen aan vakoverschrijdende projecten, wedstrijden, De gemaakte afspraken worden vastgelegd in een bondig verslag en door alle betrokkenen opgevolgd. Opbouw van leerinhouden en doelstellingen zorg voor de voeding In het eerste leerjaar worden eenvoudige gerechten en naar het einde van het schooljaar toe maaltijden op basis van elementaire basistechnieken bereid met inheemse producten die voor een voedingsstof representatief zijn. De begrippen in V.G.V.M. en werkorganisatie worden geïntroduceerd en geïmplementeerd in de praktijkoefeningen. Daarnaast gaat de aandacht uit naar het algemeen begrippenkader en de instrumenten die in functie van het gebruik van gezonde voeding gehanteerd kunnen worden. In het tweede leerjaar ligt de klemtoon op de bereiding van eenvoudige feestmaaltijden en streekgerechten op basis van gekende en nieuwe basistechnieken met zowel inheemse als uitheemse voedingsmiddelen. Kwaliteitszorg op basis van product- en procesevaluatie zijn constant in de zorgoefeningen aanwezig. De voedingsstoffen en de voedingsmiddelen worden geanalyseerd: enerzijds in functie van de praktijkoefeningen en anderzijds om een fundamenteler inzicht in gezondheid en gezonde voeding te verwerven. 2 zorg voor de woon- en leefomgeving In het eerste leerjaar brengen we een algemeen begrippenkader aan en gaan we in op de analyse van veelvoorkomende en -gebruikte materialen en hulpmiddelen. Het geheel wordt in zorgoefeningen uitgewerkt en/of toegepast. Deze zorgoefeningen zijn zowel op het onderhoud in ruime betekenis als op decoratie gericht. In het tweede leerjaar worden volgende aspecten belicht: budgetteren, huren/kopen/verbouwen met aandacht voor sociale premies. Minder frequent gebruikte en delicate materialen en hulpmiddelen worden naast algemene elementen uit de woon- en leefomgeving geanalyseerd. Deze zorgelementen worden eveneens in praktische zorgoefeningen omgezet. 8

10 3 zorg voor het welzijn In het eerste leerjaar brengen we ook een algemeen begrippenkader aan m.b.t. gezondheid en gezondheidszorg. De persoonlijke zorg - vanwaar de transfer naar zorg voor anderen wordt gemaakt - komt uitgebreid aan bod. Daarbij zijn de praktijkoefeningen enerzijds gericht op persoonlijke zorg en hygiëne, anderzijds op het concretiseren van sociale vaardigheden zoals tafeletiquette, gedrag tijdens uitstappen en bezoeken, In het tweede leerjaar gaan we dieper in op zelfkennis en communicatie. Ook de algemene en de specifieke hygiëne en gezondheid worden behandeld, steeds met aandacht voor de beschikbare sociale voorzieningen. Het geheel sluit aan bij praktische zorgoefeningen uit de realiteit. Het wordt aanbevolen om doorheen het schooljaar één of meer doorlopende werkstukken te voorzien die van leerling tot leerling kunnen verschillen. De bedoeling is de onderwijstijd maximaal te benutten; m.a.w. tijdens o.m. dode lesmomenten kunnen de leerlingen aan het doorlopend werkstuk verder werken ongeacht de zorgsituatie die wordt uitgewerkt. Rol van de leraar De voorbeeldfunctie van de leraar is een belangrijke didactische ondersteuning. Hij zal nauwkeurigheid nastreven, zin voor veiligheid en hygiëne tonen, een verzorgde taal gebruiken en correct optreden. De leraar is als het ware de vakman die zijn kennis en vaardigheden in optimale omstandigheden wil doorgeven aan de leerlingen. Wanneer hij vanuit een positieve houding met hen samenwerkt, zal zijn voorbeeldgedrag nog sterker op hen inwerken. Het werk van de leerlingen (individueel of in groep) vereist voldoende aandacht. Niet enkel het bekomen resultaat is belangrijk maar ook de inzet, het doorzettingsvermogen, de zin voor detail en samenwerking. De leraar zal zich bijgevolg niet vastpinnen op deelaspecten, maar een evaluatie uitvoeren die betrekking heeft op het globale. Afhankelijk van de situatie dienen fouten individueel of klassikaal besproken te worden, bij voorkeur onder de vorm van positieve feedback. Remediëringsopdrachten maken integraal deel uit van de opleiding en vorming. Didactische werkvormen Het is van fundamenteel belang om vanuit de praktijk naar de theorie te werken. De praktijk is hoofdzakelijk gericht op het zich eigen maken van basistechnieken en het trainen ervan. Telkens wordt de nadruk gelegd op de verschillende werkwijzen, het gebruik van het juiste materiaal en materieel. Het onderhoud van het materieel, de apparatuur en de omgeving wordt systematisch aangepakt en via gedifferentieerde opdrachten herhaald en ingeoefend. De moeilijkheidsgraad van de zorgsituaties en de oefeningen wordt geleidelijk en stelselmatig verhoogd. In functie van de zorgsituatie wisselen volgende didactische werkvormen elkaar af: - brainstorming; - uitleg geven; - demonstratie; - proefondervindelijke studie; - vergelijkende studie; - observatie; - kringgesprek; - eenvoudige gevalsstudie; - rollenspel; - pedagogisch-didactische uitstappen; - individuele en groepsopdrachten; - 9

11 Pedagogisch-diadactische uitstappen dienen wat de organisatie betreft telkens grondig voorbereid te worden. De doelstellingen en de opdrachten moeten steeds duidelijk wisselen, zo niet gaat het effect verloren en biedt deze werkvorm geen meerwaarde. Dergelijke uitstappen lenen zich tenslotte uitstekend tot het oefenen van een aantal sociale vaardigheden. De leraar dient constant uit de vele soorten werkvormen de meest relevante keuze te maken. Hierbij kan hij zich door een aantal factoren laten leiden: - de aard van de doelstellingen; - het beoogde leerproces; - de vertrouwdheid van de leerlingen met een bepaalde werkvorm; - de bekwaamheid van de leerkracht m.b.t. een bepaalde werkvorm; - de materiële voorwaarden; - de financiële middelen; - de organisatorische voorwaarden; - De werkvormen kunnen op een continuüm geplaatst worden van sterk leraargestuurd naar sterk leerlinggestuurd. Beide accenten kunnen doorheen het schooljaar in eenzelfde klas aan bod komen. In het eerste geval gaat het om breed uitgewerkte opdrachten waarbij de leraar eveneens kansen biedt tot zelfwerkzaamheid van de leerlingen. Aan het andere uiterste liggen activiteiten waarbij de leerlingen verregaand zelf plannen, uitvoeren en evalueren. Omdat we een zo groot mogelijke zelfstandigheid bij de leerlingen beogen, verdient het laatste echter onze voorkeur. Met het oog op het leggen van verbanden, het formuleren van besluiten, het duiden van inzichten, worden deze werkvormen steeds door individuele of klassikale besprekingen gevolgd. Media Het gebruik van media is noodzakelijk ter ondersteuning van het onderwijsleerproces. We denken hierbij o.m. aan: - didactische wandplaten en posters; - video s; - dia s; - afbeeldingen en foto s; - cd-rom; - transparanten (o.m. met schema s uit de vakliteratuur); - multimedia; - Een passende keuze en een goed gebruik van media maakt deel uit van de professionaliteit van leraren; de onderwijskwaliteit kan ermee vergroot worden. Ook bij de keuze van de media zal met een aantal factoren rekening worden gehouden: - de aangepastheid aan de doelstellingen; - de relevantie voor de leerinhoud; - de flexibiliteit bij voorbereiding en gebruik; - de organisatorische voorwaarden; - Media worden niet zonder meer ingeschakeld in het onderwijsleerproces, maar wel met het oog op de mogelijkheid tot verwerkingsactiviteiten van de leerlingen. Werken voor derden Huishoudelijke routinetaken zoals wassen, strijken, koken, dienen veelvuldig te worden ingeoefend opdat de leerlingen voldoende vaardigheid en tempo zouden verwerven. Het geniet hierbij de voorkeur dat de leerlingen een beroep doen op of gebruikmaken van persoonlijk materiaal, materieel, Indien echter zou blijken dat de mogelijkheden van de leerlingen te gering zijn (zowel financieel als materieel), kan een beroep op derden gedaan worden. Hiervoor geldt de officiële regelgeving werken 0

12 voor derden die in beginsel in elke school aanwezig is. De boekhouding hiervan kan in het kader van de leerinhoud budgetteren onder toezicht van de leerkracht worden uitgevoerd.

13 6 Leerinhouden en leerplandoelstellingen 6. PV huishoudkunde 6.. Zorg voor de voeding ste leerjaar LEERINHOUDEN LEERPLANDOELSTELLINGEN PEDAGOGISCH-DIDACTISCHE WENKEN I V.G.V.M. EN WERKORGANISATIE TOEGEPAST IN DE KEUKEN Veiligheid. Onthaal in de keuken.2 Veiligheidsvoorschriften.3 Veiligheidsmaatregelen.3. Algemeen.3.2 Voorkomen van: - brand - verbranding - elektrocutie.4 Toepassing in de keuken.4. Materieel: - juiste benaming - gebruik - schikking (inventaris).4.2 Apparatuur: - soorten - gebruik - plaats Zich in de keuken veilig voelen. Het belang van veiligheidsvoorschriften inzien. Veiligheidsmaatregelen treffen. Ongevallen voorkomen. De vaste plaats van het materieel en de apparaten respecteren. In functie van de bewerking het gepaste materieel of apparaat gebruiken. Vooraf. Relatie leggen met het welzijn op het werk en dit in het kader van ARAB, AREI, CODEX e.a. 2. Begripsvorming is nodig als basis en uitgangspunt om een transfer naar de concrete praktijkoefeningen te kunnen maken. 3. Dit item verdient iedere les de nodige aandacht, het loopt als een constante doorheen de opleiding. Behandelen in coördinatie met zorg voor het welzijn. Situatieontleding. 2

14 2 Hygiëne 2. Persoonlijke hygiëne 2.2 Keukenhygiëne 2.3 Voedselhygiëne 3 Ergonomie 3..Begrip 3.2 Principes 3.3.Toepassingen in de keuken: - houding - werkhoogte - bijsturing 4 Milieu 4..Bronnen van afval 4.2 Milieubesparend handelen 4.2. Zuinig omgaan met water, energie en verpakking 4.3 Afval sorteren soorten afval (huishoudelijk) sorteermogelijkheden Vertrouwd zijn met de hygiëne in de keuken. Spontaan de dagelijkse persoonlijke hygiëne toepassen. Voedsel hygiënisch behandelen. Materiaal hygiënisch opbergen De principes m.b.t. ergonomisch handelen kennen. Bijsturing doen om op een ergonomische manier in de keuken te werken. De noodzaak van een gezond leefmilieu inzien. De lasten voor het milieu benoemen. Verspilling van grondstoffen voorkomen. Elementen voor een compostbak schematisch weergeven Afval selectief sorteren. Op een spontane manier milieusparend handelen. Het begrip sorteren kunnen aanwenden in de keuken. Zelfcomposteren aanmoedigen. Behandelen in coördinatie met zorg voor het welzijn. Videofilm: Hygiëne in de keuken (Nr ) Brainstorming i.v.m. praktisch haalbare bijsturingsmogelijkheden. Behandelen in coördinatie met zorg voor het welzijn. Kringgesprek: belang van een gezond leefmilieu. 3

15 II BEGRIPPENKADER EN INFORMATIEMIDDELEN I.V.M. VOEDSELBEHANDELING Begrippenkader. Basistechniek.. Begrip..2 Soorten..3 Toepassing.2 Basisprincipe.2. Begrip.2.2 Soorten.3 Basisbereiding.3. Begrip.3.2 Soorten Enkele basistechnieken opnoemen. Het verschil tussen een basistechniek en een basisbereiding weten. Weten dat van een basisbereiding een variatie van gerechten bereid wordt. Punt, 2.. en 2.3. in relatie tot elkaar behandelen. Steeds de correcte terminologie gebruiken. Op de basisprincipes wordt beperkt ingegaan. 2 Informatiemiddelen 2..Schriftelijke bronnen: - losse recepten - kookboeken 2.2 Auditieve bronnen: - mond aan mond - radio 2.3 Audiovisuele bronnen: - videorecepten 3 Etikettering Recepten op hun waarde beoordelen. Een courant kookboek gebruiken. Een mondeling recept inschatten en beoordelen. Een nieuw recept aan de hand van een videoreportage bereiden. Belangstelling opwekken om spontaan een verpakking te lezen en er de belangrijkste elementen uithalen. Bereidingswijzen op de verpakking volgen en interpreteren. Door de leerlingen een receptenboek laten aanleggen. Van begeleid gebruik naar zelfstandig gebruik van de informatiemiddelen. 4

16 III TAFELZORG Tafeldekken. Benodigdheden.2 Richtlijnen 2 Tafelafwerking en -versiering 2. Benodigdheden 2.2 Richtlijnen Een verzorgde tafel voor een brood- en warme maaltijd dekken. Voor eenvoudige gelegenheden een tafel voor een brood- en warme maaltijd afwerken/ versieren. Vooraf. De tafeldienst wordt correct aangeleerd en verdient een blijvende aandacht. Dit gebeurt onder de vorm van bijsturing/verbreding, volgens de vorderingen in de leerinhouden en de beschikbare mogelijkheden. 2. Werken met beurtrolsysteem: elke les een verantwoordelijke aanduiden. 3 Tafeldienst 3. Op- en afdienen 3.2 Opruimen Op een verantwoorde en hoffelijke manier de tafel op- en afdienen. Op een efficiënte manier de eetruimte/keuken opruimen. Documentatie door de leerlingen laten aanleggen. IV ZORGOEFENINGEN I.V.M. VOEDING Fruit en fruitgerechten. Uitgangspunten: - belang van fruit in de voeding - mogelijkheden.2 Basistechnieken: - schillen en pellen - persen - snijden - leeghalen en vullen.3 Gebruiken van tafelfruit.4 Bereiden van o.m.: - vruchtensap - vruchtensla - appelmoes - appelbeignets.5 Analyse en werkorganisatie: Fruit onder diverse vormen gebruiken. Fruit volgens de tafeletiquette eten Fruitgerechten bereiden. Vooraf Analyse en werkorganisatie komen elke les aan bod.. Materiaal: situering (of herhaling) van de leerinhoud TV. 2. Materieel: nieuw gereedschap en/of nieuwe apparatuur worden telkens besproken. 3. De timing en volgorde van het werk worden grondig behandeld. De basistechnieken worden aangeleerd via demonstratie. In coördinatie met tafeletiquette. Kookboek gebruiken. Persoonlijk receptenboekje aanleggen. 5

17 - materiaal - materieel - timing en volgorde 2 Groenten 2. Rauwkost: - basistechnieken 2.2 Bereide groenten: - basistechnieken Verschil in voedingswaarde tussen rauwkost en bereide groenten aanduiden. Enkele soorten rauwkost opnoemen en het gebruik ervan aangeven. Geschikte rauwkost als broodbeleg kiezen en verwerken. Het belang van bereide groenten in een gezond voedingspatroon inzien. Groenten raspen en fijnmaken. Rauwkost en salades bereiden. Voedende waarde van rauwkost en bereide groenten vergelijken. 2.3 Analyse en werkorganisatie: - materiaal - materieel - timing en volgorde 3 De soepen 3. Uitgangspunten: - belang - indeling - soorten 3.2 Basistechnieken: - reinigen - wassen - snijden van groenten - koken Het belang van soepen in de voeding kennen. Weten dat soepen op verschillende manieren bereid kunnen worden en hiervan voorbeelden geven. De basistechnieken i.v.m. het gebruiksklaar maken van groenten uitvoeren. Vergelijkende studie i.v.m. voedende waarde (voedingsplanner), smaak en prijs van verse, diepvries en ingeblikte soep. Van demonstratie naar zelfstandig werk. 6

18 - pureren - blancheren en invriezen 3.3 Basisbereiding van: - doorgestoken soep - niet-doorgestoken soep 3.4 Bereiden van soepen 3.5 Invriezen van soepgroenten 3.6 Analyse en werkorganisatie: - materiaal - materieel - timing en volgorde De basisbereiding van de verschillende soorten soepen maken. Enkele veelgebruikte soepen bereiden. Soepgroenten invriezen. 4 Broodmaaltijden 4. Uitgangspunten: - belang van brood in de voeding - soorten broodmaaltijden 4.2 Basistechnieken: - brood bakken - brood roosteren - brood beleggen 4.3 Bereiden van o.m.: - ontbijt - vieruurtje - picknick 4.4 Analyse en werkorganisatie: - materiaal - materieel - timing en volgorde Voor diverse gelegenheden en op een gevarieerde manier een broodmaaltijd bereiden. Demonstratie: brooddeegbereiding. Documentatie aanleggen. 5 Eiergerechten 5. Uitgangspunten: - voordelen - nadelen 5.2 Basistechnieken: - koken - binden Inzien dat eiergerechten een goedkope bron van eiwitten zijn. De technieken koken en binden beheersen. Demonstratie. 7

19 5.3 Bereiden van o.m.: - zacht en hard gekookte eieren - eierflan Een variatie van eiergerechten bereiden. 5.4 Analyse en werkorganisatie: - materiaal - materieel - timing en volgorde 6 Melkbereidingen 6. Uitgangspunten: - belang - soort i.f.v. het gebruik 6.2 Basistechnieken: - koken van melk - yoghurtcultuur - shaken 6.3 Bereiden van o.m.: - yoghurt en afleidingen - milkshakes - puddingen 6.4.Analyse en werkorganisatie: - materiaal - materieel - timing en volgorde In functie van het gebruik de meest geschikte melksoort kiezen. Weten dat melk snel overkookt en de technieken kennen om hierop in te spelen. Eenvoudige melkbereidingen zelfstandig kunnen maken. Demonstratie. Kookboek raadplegen. 7 Aardappelbereidingen 7. Uitgangspunten: - variëteit i.f.v. de bereiding - keuze van de bereiding i.f.v. maaltijd - voorzorgen voor behoud van mineralen en vitaminen 7.2 Basistechnieken: - schillen - borstelen, wassen, spoelen - koken - fruiten In functie van de bereiding de meest geschikte aardappelvariëteit kiezen. De aardappelbereiding afstemmen op de hoofdschotel. Aardappelen op een economisch verantwoorde wijze schillen. Demonstratie. 8

20 7.3 Bereiden van o.m.: - aardappelen in de pel - aardappelpuree - frieten 7.4 Analyse en werkorganisatie: - materiaal - materieel - timing en volgorde Eenvoudige aardappelbereidingen zelfstandig kunnen maken. 8 Rijstgerechten 8. Uitgangspunten: - soort i.f.v. de bereiding 8.2 Basistechnieken: - koken 8.3 Bereiden van o.m.: - zoete gerechten: rijstpap,... - hartige gerechten: rijstkroketten, risotto, 8.4 Analyse en werkorganisatie: - materiaal - materieel - timing en volgorde Eenvoudige rijstgerechten bereiden. Demonstratie. Videorecept uitvoeren. 9 Suiker in gerechten 9. Uitgangspunten: - soort i.f.v. de bereiding 9.2 Basistechnieken: - oplossen - karameliseren - kneden - vormen 9.3 Bereiden van o.m.: - siropen - marsepein - speculaas 9.4 Analyse en werkorganisatie: Lekkere, originele en verzorgde versnaperingen bereiden. Demonstratie. Via opzoekwerk in tijdschriften toepassingen uitproberen. Creativiteit stimuleren: vrij werk van de leerlingen. 9

21 - materiaal - materieel - timing en volgorde 0 Vleesbereidingen 0. Uitgangspunten: - soort i.f.v. de bereiding - hoeveelheid per persoon 0.2 Basistechnieken: - braden - bakken - stoven - roosteren 0.3 Bereiden van vlees en vleesvervangende produkten. 0.4 Analyse en werkorganisatie: - materiaal - materieel - timing en volgorde De gepaste basistechniek aanwenden naargelang de aard van het vleesstuk. Verschillende vleesstukken op diverse manieren bereiden. Zelfstandig een recept kunnen uitvoeren. Demonstratie. Kookboek raadplegen. Zelfstandig werken. 20

22 2de leerjaar LEERINHOUDEN LEERPLANDOELSTELLINGEN PEDAGODGISCH-DIDACTISCHE WENKEN I KWALITEITSBEWUST HANDELEN IN DE KEUKEN Kwaliteit. Algemeen begrip.2 Productkwaliteit.3 Proceskwaliteit.4 Integrale kwaliteit: kwaliteitszorg 2 Voedsel behandelen op een kwaliteitsvolle manier 2. Taakafbakening: - wat? - wanneer? - hoeveel? 2.2 Taakvoorbereiding: - splitsen - analyseren - beredeneren 2.3 Taakuitvoering: - aankopen - bereidingswijze - afwerking 2.4 Taakevaluatie: - productevaluatie - procesevaluatie Kwaliteitsbewust zijn (weten aan welke vereisten een product moet voldoen. De betekenis van kwaliteit verwoorden. Het verschil tussen product- en proceskwaliteit aantonen. De elementen van integrale kwaliteit die leiden tot kwaliteitszorg toepassen. Aandacht hebben voor bio-producten. Een gerecht op basis van het principe van kwaliteitszorg bereiden. Kwaliteitsbewust zijn (tijdens het aankopen en het bereiden van een product, rekening houden met de specifieke vereisten die op een verpakking vermeld staan om de kwaliteit te verzekeren). Kwaliteitsvolle producten aankopen. Vooraf. Dit item wordt stapsgewijs bijgebracht, op een eenvoudige manier en geïllustreerd met tal van voorbeelden uit de praktijk. 2. De praktische toepassing nl. aandacht voor kwaliteitszorg, loopt als een constante doorheen alle zorgdomeinen van het leerplan. Loopt als een constante doorheen de zorgoefeningen i.v.m. voeding. 2

SECUNDAIR ONDERWIJS. eerste en tweede leerjaar SPECIFIEK GEDEELTE. Verzorging-voeding

SECUNDAIR ONDERWIJS. eerste en tweede leerjaar SPECIFIEK GEDEELTE. Verzorging-voeding SECUNDAIR ONDERWIJS Onderwijsvorm: Graad: Jaar: Studiegebied: BSO tweede graad eerste en tweede leerjaar Personenzorg SPECIFIEK GEDEELTE Optie(s): Verzorging-voeding Vak(ken): PV Praktijk huishoudkunde/voeding

Nadere informatie

PV Praktijk huishoudkunde/ gezinstechnieken PV Praktijk huishoudkunde/voeding TV Huishoudkunde/gezinstechnieken TV Huishoudkunde/voeding

PV Praktijk huishoudkunde/ gezinstechnieken PV Praktijk huishoudkunde/voeding TV Huishoudkunde/gezinstechnieken TV Huishoudkunde/voeding LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS Vakken: PV Praktijk huishoudkunde/ gezinstechnieken PV Praktijk huishoudkunde/voeding TV Huishoudkunde/gezinstechnieken TV Huishoudkunde/voeding Specifiek gedeelte 6/6 lt/w

Nadere informatie

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED HUISHOUDELIJK ONDERWIJS

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED HUISHOUDELIJK ONDERWIJS Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED HUISHOUDELIJK ONDERWIJS Opleiding Koken AO HU 006 Versie 2.0 BVR Pagina 1 van 14 Inhoud 1 Opleiding... 3 1.1 Relatie opleiding referentiekader... 3 1.2 Inhoud...

Nadere informatie

EINDWERK. Voor de leerlingen van 4 Restaurant & Keuken. TV & PV Hotel

EINDWERK. Voor de leerlingen van 4 Restaurant & Keuken. TV & PV Hotel EINDWERK Voor de leerlingen van 4 Restaurant & Keuken TV & PV Hotel INHOUD Doelstelling, kennis, vaardigheden, attitudes 3 Opdracht, puntenverdeling 4 Een verzorgt uiterlijk 5 Menu 9 Overzicht producten

Nadere informatie

OPLEIDINGENSTRUCTUUR HULPKOK. HORECASECTOR Beroepenstructuur (SERV/Centrum voor Vorming en Vervolmaking in de Horecasector, april 2000)

OPLEIDINGENSTRUCTUUR HULPKOK. HORECASECTOR Beroepenstructuur (SERV/Centrum voor Vorming en Vervolmaking in de Horecasector, april 2000) OPLEIDINGENSTRUCTUUR HULPKOK 1. BESCHRIJVING Referentiekaders: WELZIJN OP HET WERK Beroepsprofielen (SERV, oktober 2004) HORECASECTOR Beroepenstructuur (SERV/Centrum voor Vorming en Vervolmaking in de

Nadere informatie

Warme keukenbereidingen. Koude keukenbereidingen. Keukenprocessen

Warme keukenbereidingen. Koude keukenbereidingen. Keukenprocessen Opleiding: HULPKOK Deze opleiding is bedoeld om te kunnen meewerken in een restaurant. Je zorgt voor de mise-en-place, de voorbereidende werken voor de kok. In deze opleiding zal je koken voor anderen,

Nadere informatie

OPLEIDINGENSTRUCTUUR KEUKENMEDEWERKER. HORECASECTOR Beroepenstructuur (SERV/Centrum voor Vorming en Vervolmaking in de Horecasector, april 2000)

OPLEIDINGENSTRUCTUUR KEUKENMEDEWERKER. HORECASECTOR Beroepenstructuur (SERV/Centrum voor Vorming en Vervolmaking in de Horecasector, april 2000) OPLEIDINGENSTRUCTUUR KEUKENMEDEWERKER 1. BESCHRIJVING Referentiekaders: WELZIJN OP HET WERK Beroepsprofielen (SERV, oktober 2004) HORECASECTOR Beroepenstructuur (SERV/Centrum voor Vorming en Vervolmaking

Nadere informatie

Opleiding: KEUKENMEDEWERKER

Opleiding: KEUKENMEDEWERKER Opleiding: KEUKENMEDEWERKER Deze opleiding is bedoeld om te kunnen meewerken in de keuken van een restaurant. Je zorgt voor de mise-en-place : dit is het voorbereidend werk voor de kok. Als je werkt in

Nadere informatie

VLAAMS VERBOND VAN HET KATHOLIEK SECUNDAIR ONDERWIJS LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS WISKUNDE. Derde graad BSO Derde leerjaar: 1 of 2 uur/week

VLAAMS VERBOND VAN HET KATHOLIEK SECUNDAIR ONDERWIJS LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS WISKUNDE. Derde graad BSO Derde leerjaar: 1 of 2 uur/week VLAAMS VERBOND VAN HET KATHOLIEK SECUNDAIR ONDERWIJS LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS WISKUNDE Derde graad BSO Derde leerjaar: 1 of 2 uur/week Licap - Brussel - september 1995 INHOUD 1 BEGINSITUATIE... 5 2

Nadere informatie

Actualisatie Studierichting STW. Integrale Opdrachten. December 2010

Actualisatie Studierichting STW. Integrale Opdrachten. December 2010 Actualisatie Studierichting STW Integrale Opdrachten December 2010 Voeding binnen IO - inspectie: onderscheid leerplan voeding 2de en 3de graad - September 2011 - geen nieuw leerplan maar bestaande geëvalueerd:

Nadere informatie

COMPLEMENTAIR GEDEELTE

COMPLEMENTAIR GEDEELTE SECUNDAIR ONDERWIJS Onderwijsvorm: BSO GRAAD: TWEEDE GRAAD LEERJAAR: Studiegebied: Optie: EERSTE EN TWEEDE LEERJAAR Personenzorg VERZORGING-VOEDING COMPLEMENTAIR GEDEELTE Vak(ken): Vakkencode: PV Praktijk

Nadere informatie

STUDIEAANBOD EERSTE GRAAD A-STROOM

STUDIEAANBOD EERSTE GRAAD A-STROOM STUDIEAANBOD EERSTE GRAAD A-STROOM INSTITUUT STELLA MATUTINA Groenstraat 966 Brakel (Michelbeke) INTERNAAT JONGENS / MEISJES TEL.: 67 FAX: 69 E-mail: info@stellamatutina.be Website: www.stellamatutina.be

Nadere informatie

Opleiding: HULPKELNER

Opleiding: HULPKELNER Opleiding: HULPKELNER Deze opleiding is bedoeld om te kunnen werken in een restaurant. Je zorgt voor het opdekken en afdekken van de tafels. Je zorgt voor een vlotte bediening en bent klantvriendelijk.

Nadere informatie

OPLEIDINGENSTRUCTUUR GROOTKEUKENKOK. Dieetkeuken

OPLEIDINGENSTRUCTUUR GROOTKEUKENKOK. Dieetkeuken OPLEIDINGENSTRUCTUUR GROOTKEUKENKOK 1. BESCHRIJVING Referentiekaders: WELZIJN OP HET WERK Beroepsprofielen (SERV, oktober 2004) GEMEENSCHAPSRESTAURATIE Beroepenstructuur (SERV/ASFORCOL/VVG/VGRB/ HFDV,

Nadere informatie

OPLEIDINGENSTRUCTUUR GROOTKEUKENMEDEWERKER

OPLEIDINGENSTRUCTUUR GROOTKEUKENMEDEWERKER OPLEIDINGENSTRUCTUUR GROOTKEUKENMEDEWERKER 1. BESCHRIJVING Referentiekaders: WELZIJN OP HET WERK Beroepsprofielen (SERV, oktober 2004) GEMEENSCHAPSRESTAURATIE Beroepenstructuur (SERV/ASFORCOL/VVG/VGRB/

Nadere informatie

BSO TWEEDE GRAAD. vak 2000/095 TV AUTOTECHNIEKEN / CARROSSERIE. (vervangt 97323) 1 u/w. IT-o

BSO TWEEDE GRAAD. vak 2000/095 TV AUTOTECHNIEKEN / CARROSSERIE. (vervangt 97323) 1 u/w. IT-o BSO TWEEDE GRAAD vak TV AUTOTECHNIEKEN / CARROSSERIE 1 u/w IT-o 2000/095 (vervangt 97323) TV AUTOTECHNIEK / CARROSSSERIE INHOUDSOPGAVE Beginsituatie voor het vak... 2 Specifieke visie... 2 Leerplandoelstellingen

Nadere informatie

OPLEIDINGENSTRUCTUUR HULPKELNER. HORECASECTOR Beroepenstructuur (SERV/Centrum voor Vorming en Vervolmaking in de Horecasector, april 2000)

OPLEIDINGENSTRUCTUUR HULPKELNER. HORECASECTOR Beroepenstructuur (SERV/Centrum voor Vorming en Vervolmaking in de Horecasector, april 2000) OPLEIDINGENSTRUCTUUR HULPKELNER 1. BESCHRIJVING Referentiekaders: WELZIJN OP HET WERK Beroepsprofielen (SERV, oktober 2004) HORECASECTOR Beroepenstructuur (SERV/Centrum voor Vorming en Vervolmaking in

Nadere informatie

Voorscholingstraject: visie op leren. Sessie 2

Voorscholingstraject: visie op leren. Sessie 2 Voorscholingstraject: visie op leren Sessie 2 Dagindeling Visie op leren: uiteenzetting Inoefenen m.b.t. visie op leren Opdracht: Uitwisseling praktijkvoorbeelden in functie van nieuw leerplan (reeds vertrouwde

Nadere informatie

AFDELING Hotel en hotelbedrijf. Grootkeukenverantwoordelijke

AFDELING Hotel en hotelbedrijf. Grootkeukenverantwoordelijke VADEMECUM AFDELING Hotel en hotelbedrijf Grootkeukenverantwoordelijke CVO Elishout COOVI Pagina 1 1. Beroepsprofiel: De Grootkeukenverantwoordelijke heeft de leiding over de grootkeukenequipe. Hij werkt

Nadere informatie

Mogelijke opdrachten voor een vakwerkgroep geschiedenis en/of esthetica

Mogelijke opdrachten voor een vakwerkgroep geschiedenis en/of esthetica Mogelijke opdrachten voor een vakwerkgroep geschiedenis en/of esthetica In kolom 1 vind je 69 items waaraan je eventueel kan werken in de vakgroep geschiedenis/esthetica. Ze zijn ingedeeld in 8 categorieën.

Nadere informatie

OPLEIDINGENSTRUCTUUR KELNER. HORECASECTOR Beroepenstructuur (SERV/Centrum voor Vorming en Vervolmaking in de Horecasector, april 2000)

OPLEIDINGENSTRUCTUUR KELNER. HORECASECTOR Beroepenstructuur (SERV/Centrum voor Vorming en Vervolmaking in de Horecasector, april 2000) OPLEIDINGENSTRUCTUUR KELNER 1. BESCHRIJVING Referentiekaders: WELZIJN OP HET WERK Beroepsprofielen (SERV, oktober 2004) HORECASECTOR Beroepenstructuur (SERV/Centrum voor Vorming en Vervolmaking in de Horecasector,

Nadere informatie

Paritair leercomité 330 OPLEIDINGSPROGRAMMA LOGISTIEK ASSISTENT IN DE ZIEKENHUIZEN 12 maanden

Paritair leercomité 330 OPLEIDINGSPROGRAMMA LOGISTIEK ASSISTENT IN DE ZIEKENHUIZEN 12 maanden Paritair leercomité 330 OPLEIDINGSPROGRAMMA LOGISTIEK ASSISTENT IN DE ZIEKENHUIZEN 12 maanden Toelichting: Op dit formulier worden de competenties hernomen die binnen de opleiding tot logistiek assistent

Nadere informatie

AFDELING Hotel en hotelbedrijf. Keukenverantwoordelijke

AFDELING Hotel en hotelbedrijf. Keukenverantwoordelijke VADEMECUM AFDELING Hotel en hotelbedrijf Keukenverantwoordelijke CVO Elishout COOVI Pagina 1 1. Beroepsprofiel: Deze opleiding heeft tot doel volwassenen op te leiden voor de horecasector en dit op een

Nadere informatie

OPLEIDINGENSTRUCTUUR ZAALMEDEWERKER. HORECASECTOR Beroepenstructuur (SERV/Centrum voor Vorming en Vervolmaking in de Horecasector, april 2000)

OPLEIDINGENSTRUCTUUR ZAALMEDEWERKER. HORECASECTOR Beroepenstructuur (SERV/Centrum voor Vorming en Vervolmaking in de Horecasector, april 2000) OPLEIDINGENSTRUCTUUR ZAALMEDEWERKER 1. BESCHRIJVING Referentiekaders: WELZIJN OP HET WERK Beroepsprofielen (SERV, oktober 2004) HORECASECTOR Beroepenstructuur (SERV/Centrum voor Vorming en Vervolmaking

Nadere informatie

IMK Verzorging-voeding, 2 de graad

IMK Verzorging-voeding, 2 de graad 1 IMK Verzorging-voeding, 2 de graad Belangstellingsgebied Welzijn en sociale wetenschappen leertraject praktisch De opleiding Verzorging-voeding (VV) is gesitueerd in de 2 de graad van het beroepssecundair

Nadere informatie

Lesvoorbereiding: Kapper en schoonheidsspecialist (beroepen: kapper en schoonheidsspecialist)

Lesvoorbereiding: Kapper en schoonheidsspecialist (beroepen: kapper en schoonheidsspecialist) Lesvoorbereiding: Kapper en schoonheidsspecialist (beroepen: kapper en schoonheidsspecialist) Klas: 1ste graad secundair onderwijs Leervak: Techniek Onderwerp: Atelier i.v.m. de beroepssectoren en specifiek

Nadere informatie

BSO TWEEDE GRAAD. vak TV ELEKTRICITEIT 2000/057. (vervangt 98036) 1 u/week. IT-e

BSO TWEEDE GRAAD. vak TV ELEKTRICITEIT 2000/057. (vervangt 98036) 1 u/week. IT-e BSO TWEEDE GRAAD vak TV ELEKTRICITEIT 1 u/week IT-e 2000/057 (vervangt 98036) 1 2 e graad SO Vak: ELEKTRICITEIT TV 1 ste jaar: 1u/w 2 de jaar: 1u/w BEGINSITUATIE VOOR HET VAK Voor het vak elektriciteit

Nadere informatie

Omgang en communicatie. Huishoudzorg. Gezondheid en welzijn. Tweede graad Verzorging voeding. Schooljaar 2010-2011. Verzorging-voeding

Omgang en communicatie. Huishoudzorg. Gezondheid en welzijn. Tweede graad Verzorging voeding. Schooljaar 2010-2011. Verzorging-voeding KIJK WIJZER VV Tweede graad Verzorging voeding Schooljaar 2010-2011 Verzorging - voeding Basiszorg Omgang en communicatie Wie ben ik? Zelfbeeld Ik in omgang met de ander Omgang Verzorging-voeding Ik =

Nadere informatie

6 Mens en techniek ICT 1ste graad

6 Mens en techniek ICT 1ste graad Materialen 6.1 Kinderen zien in dat courante producten gemaakt zijn uit welbepaalde materialen en/of grondstoffen. OD2.1 ET2.1 vervoeren van bananen link met tandwielen van de fiets maken van een ribbelmachine

Nadere informatie

EINDTERMEN en ONTWIKKELINGSDOELEN Zoektocht in het Maascentrum. A. Eindtermen voor het basisonderwijs vanaf 01/09/2010

EINDTERMEN en ONTWIKKELINGSDOELEN Zoektocht in het Maascentrum. A. Eindtermen voor het basisonderwijs vanaf 01/09/2010 EINDTERMEN en ONTWIKKELINGSDOELEN Zoektocht in het Maascentrum Derde graad LO A. Eindtermen voor het basisonderwijs vanaf 01/09/2010 Lichamelijke opvoeding Motorische competenties 1.1 De motorische basisbewegingen

Nadere informatie

Secundair onderwijs - Tweede graad ASO/KSO/TSO - Natuurwetenschappen - Vakgebonden eindtermen

Secundair onderwijs - Tweede graad ASO/KSO/TSO - Natuurwetenschappen - Vakgebonden eindtermen Eindtermen educatief project Korstmossen, snuffelpalen van ons milieu 2 de en 3 de graad SO Secundair onderwijs - Tweede graad ASO/KSO/TSO - Natuurwetenschappen - Vakgebonden eindtermen I. Gemeenschappelijke

Nadere informatie

Pagina 1 van 5 EVALUEREN. 1 Procesevaluatie versus productevaluatie

Pagina 1 van 5 EVALUEREN. 1 Procesevaluatie versus productevaluatie Pagina 1 van 5 1 Procesevaluatie versus productevaluatie Procesevaluatie: richt zich op de kwaliteit van het leerproces en probeert dus het leerproces van de leerlingen en het onderwijsproces (het didactisch

Nadere informatie

EERSTE GRAAD. Handel Sociale en technische vorming Techniek-wetenschappen

EERSTE GRAAD. Handel Sociale en technische vorming Techniek-wetenschappen EERSTE GRAAD A-STROOM met optie... Handel Sociale en technische vorming Techniek-wetenschappen B-STROOM ste leerjaar B de beroepsvoorbereidend leerjaar met beroepenvelden Kantoor en Verkoop/Verzorging-voeding

Nadere informatie

3KA Toegepaste informatica

3KA Toegepaste informatica 3KA Toegepaste informatica Thierry Willekens, leerkracht Koninklijk Technisch Atheneum Mol 2008 WOORD VOORAF Alle leerlingen verwerven de basisvaardigheden van ICT in het eerste jaar van de eerste graad

Nadere informatie

Lesvoorbereidingsformulier

Lesvoorbereidingsformulier UC Leuven Limburg Lerarenopleiding kleuter- en lager onderwijs Lesvoorbereidingsformulier Het mentaal en schriftelijk voorbereiden van een les is iets anders dan het invullen van een lesvoorbereidingsformulier.

Nadere informatie

Modulefiche. Schoonheidsspecialist-salonbeheer. Code module M LVG 224

Modulefiche. Schoonheidsspecialist-salonbeheer. Code module M LVG 224 Modulefiche Studiegebied Naam opleiding Naam module Lichaamsverzorging Schoonheidsspecialist-salonbeheer Handverzorging Code module M LVG 224 Korte omschrijving In deze module leert de cursist een behandelingsplan

Nadere informatie

STUDIEGEBIED HUISHOUDELIJK ONDERWIJS

STUDIEGEBIED HUISHOUDELIJK ONDERWIJS STUDIEGEBIED HUISHOUDELIJK ONDERWIJS Secundair volwassenenonderwijs Modulaire opleiding Koken AO HU 001 Versie 1.0 BVR Pagina 1 van 27 Inhoud Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap 24 mei 2006 1 Deel 1

Nadere informatie

Je eigen potje koken: VOEDING Leerkrachtenbundel

Je eigen potje koken: VOEDING Leerkrachtenbundel Je eigen potje koken: VOEDING Leerkrachtenbundel Opbouw cursus - De cursus is opgebouwd in verschillende delen. Het eerste deel bestaat uit de werkblaadjes met de theorie met bijhorende (onderzoeks)opdrachten.

Nadere informatie

Lekker eten met minder zout

Lekker eten met minder zout Lekker eten met minder zout Inleiding In deze brochure vindt u informatie over hoe u het zoutgehalte in uw voeding kunt verminderen en toch lekker kunt blijven eten. Gemiddeld krijgen we per dag 9 gram

Nadere informatie

Basisarrangement. Groep: AGL Fase 1, leerjaar 1 en 2 Vak: Mens, Natuur & Techniek

Basisarrangement. Groep: AGL Fase 1, leerjaar 1 en 2 Vak: Mens, Natuur & Techniek Basis Groep: AGL Fase 1, leerjaar 1 en 2 Vak: Mens, Natuur & Techniek Leertijd; werkboek : 2 keer per week 45 minuten voor de leerstofdoelen. 8 uur praktijkles volgens het lesrooster hoe zie ik er uit,

Nadere informatie

Eerste graad. A-STROOM - met optie... B-STROOM. Handel Sociale en technische vorming Techniek-wetenschappen

Eerste graad. A-STROOM - met optie... B-STROOM. Handel Sociale en technische vorming Techniek-wetenschappen Eerste graad A-STROOM - met optie... Handel Sociale en technische vorming Techniek-wetenschappen B-STROOM ste leerjaar B de beroepsvoorbereidend leerjaar met beroepenvelden o Kantoor en Verkoop/Verzorging-voeding

Nadere informatie

Opleiding: MEDEWERKER SNACKBAR - TAVERNE

Opleiding: MEDEWERKER SNACKBAR - TAVERNE Opleiding: MEDEWERKER SNACKBAR - TAVERNE Een snackbarmedewerker maakt bereidingen in de keuken, verzorgt de bardienst en bedient de klanten in een snackbar-taverne of sneldienstrestaurant. Stressbestendigheid

Nadere informatie

VLAAMS VERBOND VAN HET KATHOLIEK SECUNDAIR ONDERWIJS LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS MULTIMEDIATECHNIEKEN. Derde graad TSO Eerste en tweede leerjaar

VLAAMS VERBOND VAN HET KATHOLIEK SECUNDAIR ONDERWIJS LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS MULTIMEDIATECHNIEKEN. Derde graad TSO Eerste en tweede leerjaar VLAAMS VERBOND VAN HET KATHOLIEK SECUNDAIR ONDERWIJS LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS MULTIMEDIATECHNIEKEN Derde graad TSO Eerste en tweede leerjaar Licap - Brussel september 1998 MULTIMEDIATECHNIEKEN Derde

Nadere informatie

Lesvoorbereidingsformulier

Lesvoorbereidingsformulier Lerarenopleiding Thomas More Kempen Campus Turnhout Campus Blairon 800 2300 Turnhout Tel: 014 80 61 01 Fax: 014 80 61 02 Campus Vorselaar Lepelstraat 2 2290 Vorselaar Tel: 014 50 81 60 Fax: 014 50 81 61

Nadere informatie

Schilderwerk. Pistoolschilderwerk

Schilderwerk. Pistoolschilderwerk Opleiding: SCHILDER Een schilder is iemand die het houtwerk of andere materialen van een gebouw van een verflaag voorziet. Je mag geen hoogtevrees hebben, want soms werk je op een ladder en/of steiger.

Nadere informatie

Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap woensdag 24 mei 2006 STUDIEGEBIED KANT. Modulaire opleiding Naaldkant AO KA 003

Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap woensdag 24 mei 2006 STUDIEGEBIED KANT. Modulaire opleiding Naaldkant AO KA 003 STUDIEGEBIED KANT Modulaire opleiding Naaldkant AO KA 003 Versie 1.0 BVR Pagina 1 van 6 Inhoud 1 Deel 1 Opleiding... 3 1.1 Korte beschrijving... 3 1.1.1 Inhoud... 3 1.1.2 Modules... 3 1.1.3 Niveau en soort

Nadere informatie

Lesvoorbereiding: Chemie, kunststoffen en life-sciences (beroep: Onderzoeker)

Lesvoorbereiding: Chemie, kunststoffen en life-sciences (beroep: Onderzoeker) Lesvoorbereiding: Chemie, kunststoffen en life-sciences (beroep: Onderzoeker) Klas: 1ste graad secundair onderwijs Leervak: Techniek Onderwerp: Atelier i.v.m. de beroepssectoren en specifiek over de sector

Nadere informatie

Piramide 4: muzische vorming

Piramide 4: muzische vorming Piramide 4: muzische vorming Beeld 1. Welkom T-shirt sjabloneren Een terugkerende activiteit bij de uitwerking van elk thema - De kinderen kunnen een sjabloon ontwerpen. - De kinderen kunnen in groep uit

Nadere informatie

OUDERE KLEUTERS. Gebruiksvoorwerpen. WERO-thema: Spelen Schoolfeest, TV. Werkblad Stof tot nadenken Kopieerblad met pictogrammen (wasvoorschriften)

OUDERE KLEUTERS. Gebruiksvoorwerpen. WERO-thema: Spelen Schoolfeest, TV. Werkblad Stof tot nadenken Kopieerblad met pictogrammen (wasvoorschriften) TOBO ACCENT 2004-05 WEST-VLAANDEREN JONGSTE KLEUTERS OUDERE KLEUTERS EERSTE DERDE EERSTE So CONTEXTGEBIED Gebruiksvoorwerpen INTEGRATIEMOGELIJKHEDEN WERO-thema: Spelen Schoolfeest, TV TECHNOLOGISCH GEHALTE

Nadere informatie

OPLEIDINGSPROGRAMMA ILW. DUUR: 12 maanden

OPLEIDINGSPROGRAMMA ILW. DUUR: 12 maanden LOGISTIEK HELPER in de verzorgingssector OPLEIDINGSPROGRAMMA ILW DUUR: 12 maanden COMPETENTIES CLUSTERS VAN COMPETENTIES De leerling kan de organisatie en doelgroepen van een zorginstelling verduidelijken;

Nadere informatie

Opleiding: MEDEWERKER KAMERDIENST

Opleiding: MEDEWERKER KAMERDIENST Opleiding: MEDEWERKER KAMERDIENST Je moet voor deze opleiding zeer graag met mensen werken, je komt tenslotte altijd in contact met zakenmensen of mensen op vakantie. In deze opleiding krijg je heel wat

Nadere informatie

Advies over het algemeen vak Informatica in de tweede en derde graad van het ASO

Advies over het algemeen vak Informatica in de tweede en derde graad van het ASO Vlaamse Onderwijsraad Afdeling ASO Leuvenseplein 4 24 maart 2000 1000 Brussel ASO/RLE/ADV/001 Advies over het algemeen vak Informatica in de tweede en derde graad van het ASO 1 Situering Sedert 1993 bestudeert

Nadere informatie

Zelfstandig werken = actief en zelfstandig leren van een leerling. Het kan individueel of in een groep van maximaal 6 leerlingen.

Zelfstandig werken = actief en zelfstandig leren van een leerling. Het kan individueel of in een groep van maximaal 6 leerlingen. Zelfstandig werken Zelfstandig werken = actief en zelfstandig leren van een leerling. Het kan individueel of in een groep van maximaal 6 leerlingen. Visie Leerlinggericht: gericht op de mogelijkheden van

Nadere informatie

OPLEIDINGENSTRUCTUUR PC-TECHNICUS

OPLEIDINGENSTRUCTUUR PC-TECHNICUS OPLEIDINGENSTRUCTUUR PC-TECHNICUS 1. BESCHRIJVING Referentiekaders: WELZIJN OP HET WERK Beroepsprofielen (SERV, oktober 2004) PC-TECHNICUS/PC-ENGINEER (update) Beroepsprofiel (CEVORA, juni 2008) De pc

Nadere informatie

Onderwijsinspectie Vlaanderen

Onderwijsinspectie Vlaanderen 1. Doel practica in ASO, KSO en TSO Onderwijsinspectie Vlaanderen Hoe is het in de praktijk gesteld met het uitvoeren van leerlingenproeven? Het empirisch karakter van het vak tot uiting brengen Leerlingen

Nadere informatie

Lesvoorbereiding: Bouw (tegelzetter, metselaar, schilder)

Lesvoorbereiding: Bouw (tegelzetter, metselaar, schilder) Lesvoorbereiding: Bouw (tegelzetter, metselaar, schilder) Klas: 1ste graad secundair onderwijs Leervak: Techniek Onderwerp: Atelier i.v.m. de beroepssectoren en specifiek over de sector Bouw Beginsituatie:

Nadere informatie

OVERZICHT MODULES PAV

OVERZICHT MODULES PAV OVERZICHT MODULES PAV Inhoud PAV 3(2) Functionele rekenvaardigheid... 2 PAV 3(2) Functionele taalvaardigheid... 3 PAV 3(2) Maatschappelijk en ethisch bewustzijn, weerbaarheid en verantwoordelijkheid...

Nadere informatie

PORTFOLIO. Studiegebied Personenzorg BSO. of 7de jaar Kind

PORTFOLIO. Studiegebied Personenzorg BSO. of 7de jaar Kind Een portfolio komt niet alleen voor in de artistieke of modewereld. Ook in de zorgsector is het een nuttig instrument om te laten zien wie je bent en wat je kunt. Het portfolio dat je nu in handen hebt,

Nadere informatie

STUDIERICHTINGEN DERDE GRAAD

STUDIERICHTINGEN DERDE GRAAD STUDIERICHTINGEN DERDE GRAAD WICO Campus Sint-Hubertus Stationsstraat 5 90 NEERPELT Tel. + 6 07 0 Fax + 6 6 info@shn.wico.be www.shn.wico.be www.wico.be STUDEREN IN DE DERDE GRAAD VAN HET ASO Het doel

Nadere informatie

Lesvoorbereiding : Voedingsindustrie (beroepen : kwaliteitsverantwoordelijke, productieoperator en onderhoudstechnicus)

Lesvoorbereiding : Voedingsindustrie (beroepen : kwaliteitsverantwoordelijke, productieoperator en onderhoudstechnicus) Lesvoorbereiding : Voedingsindustrie (beroepen : kwaliteitsverantwoordelijke, productieoperator en onderhoudstechnicus) Klas: 1ste graad secundair onderwijs Leervak: Techniek Onderwerp: Atelier i.v.m.

Nadere informatie

BINNENKLASDIFFERENTIATIE IN WISKUNDELESSEN

BINNENKLASDIFFERENTIATIE IN WISKUNDELESSEN BINNENKLASDIFFERENTIATIE IN WISKUNDELESSEN - Situering - Lkr over binnenklasdifferentiatie - Binnenklasdifferentiatie? - Leerplannen - Binnenklasdifferentiatie in wiskunde Hilde De Maesschalck 8 oktober

Nadere informatie

Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat 1, 1040 Brussel

Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat 1, 1040 Brussel Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat 1, 1040 Brussel Nieuwe leerplannen en lessentabellen met ingang van 1 september 2010 In de regel worden alle graadleerplannen (en bijhorende

Nadere informatie

CVO PANTA RHEI - Schoonmeersstraat 26 9000 GENT 09 335 22 22

CVO PANTA RHEI - Schoonmeersstraat 26 9000 GENT 09 335 22 22 identificatie opleiding Hulpkok modulenaam Dagschotels met vis code module B2 goedkeuring door aantal lestijden 80 studiepunten datum goedkeuring structuurschema / volgtijdelijkheid link: inhoud link leerplan:

Nadere informatie

Lesvoorbereiding: Kapper en schoonheidsspecialist (beroepen: kapper en schoonheidsspecialist)

Lesvoorbereiding: Kapper en schoonheidsspecialist (beroepen: kapper en schoonheidsspecialist) Lesvoorbereiding: Kapper en schoonheidsspecialist (beroepen: kapper en schoonheidsspecialist) Klas: 3 e graad basisonderwijs Leervak: WO Technologie - Maatschappij Onderwerp: Atelier i.v.m. de beroepssectoren

Nadere informatie

De competenties die prioritair aan bod komen tijdens dit opleidingsonderdeel zijn:

De competenties die prioritair aan bod komen tijdens dit opleidingsonderdeel zijn: Specifieke lerarenopleiding C ECTS-fiche opleidingsonderdeel vakdidactische oefeningen 2 Code: 10375 Academiejaar: 2015-2016 Aantal studiepunten: 6 Studietijd: 120 à 150 uur Deliberatie: mogelijk Vrijstelling:

Nadere informatie

ASO - studierichtingen in VIA-TIENEN

ASO - studierichtingen in VIA-TIENEN ASO - studierichtingen in VIA-TIENEN De onderwijsvorm ASO is een breed algemeen vormende doorstroomrichting waarin de leerlingen zich voorbereiden op een academische of professionele bacheloropleiding.

Nadere informatie

Gemeenschappelijk gedeelte

Gemeenschappelijk gedeelte Gemeenschappelijk gedeelte Godsdienst 2 Nederlands 5* Frans 4* Wiskunde 4* Aardrijkskunde 2 Biologie 2 Geschiedenis 1 Technologische opvoeding 2 Lichamelijke opvoeding en sport 2 Muzikale opvoeding 1 Plastische

Nadere informatie

OPLEIDINGENSTRUCTUUR CONTAINERHERSTELLER

OPLEIDINGENSTRUCTUUR CONTAINERHERSTELLER OPLEIDINGENSTRUCTUUR CONTAINERHERSTELLER 1. BESCHRIJVING Referentiekaders: WELZIJN OP HET WERK Beroepsprofielen (SERV, oktober 2004) HOEKNAADLASSER Beroepscompetentieprofiel (SERV/INOM, juli 2008) PLAATLASSER

Nadere informatie

Lesvoorbereiding: Horeca (beroepen: kelner en barpersoneel)

Lesvoorbereiding: Horeca (beroepen: kelner en barpersoneel) Lesvoorbereiding: Horeca (beroepen: kelner en barpersoneel) Klas: 3de graad basisonderwijs Leervak: WO techniek Onderwerp: Atelier i.v.m. de beroepssector Horeca Beginsituatie: Leerlingen hebben verschillende

Nadere informatie

Nieuwsbrief. Techniek, (g)een zorg voor later - technische geletterdheid bevorderen Leerlijnen technische geletterdheid

Nieuwsbrief. Techniek, (g)een zorg voor later - technische geletterdheid bevorderen Leerlijnen technische geletterdheid Techniek, (g)een zorg voor later - technische geletterdheid bevorderen Leerlijnen technische geletterdheid Tijdens het schooljaar 2009 2010 werkte het Steunpunt Diversiteit & Leren samen met RVO - Society,

Nadere informatie

Studiegebied KANT Leerplan Naaldkant BSO 3

Studiegebied KANT Leerplan Naaldkant BSO 3 Studiegebied KANT BSO 3 04-05/1305/V CVO Sint-Godelieve vzw Nieuwstraat 5 8000 Brugge januari 2005 1 Beginsituatie - toelatingsvoorwaarden De cursist die de opleiding naaldkant wil starten moet aan geen

Nadere informatie

Taalvaardigheid Preventie en remediëring. -betrokkenheid verhogende werkvormen creëren -een maximale -herformuleren de lln het probleem

Taalvaardigheid Preventie en remediëring. -betrokkenheid verhogende werkvormen creëren -een maximale -herformuleren de lln het probleem Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat 1, 1040 Brussel VOET LEREN LEREN EN GOK Voet@2010 leren leren en thema s gelijke onderwijskansen Socio-emotionele ontwikkeling (1ste graad)

Nadere informatie

Smakelijke en. Aantrekkelijke. Mixgerechten!

Smakelijke en. Aantrekkelijke. Mixgerechten! Smakelijke en Aantrekkelijke Mixgerechten! De Blixer 3, Blixer 3 Plus, Blixer 5 Plus en Blixer 6 V.V. verenigen in één machine alle kwaliteiten van twee alom bekende toestellen: de cutter en de blender

Nadere informatie

Eerste graad A-stroom

Eerste graad A-stroom EINDTERMEN en ONTWIKKELINGSDOELEN Vijverbiotoopstudie Eerste graad A-stroom Vakgebonden eindtermen aardrijkskunde Het natuurlijk milieu Reliëf 16* De leerlingen leren respect opbrengen voor de waarde van

Nadere informatie

Aartsbisdom Mechelen-Brussel Vicariaat Onderwijs Diocesane Pedagogische Begeleiding Secundair Onderwijs

Aartsbisdom Mechelen-Brussel Vicariaat Onderwijs Diocesane Pedagogische Begeleiding Secundair Onderwijs Aartsbisdom Mechelen-Brussel Vicariaat Onderwijs Diocesane Pedagogische Begeleiding Secundair Onderwijs Vakdocumenten Frans (2004) Visie en accenten leerplan Frans BaO 1 De eerste stappen zetten - Basiswoordenschat

Nadere informatie

EEN GOEDE VOORBEREIDING IS HET HALVE WERK. Plannen en evalueren van een activiteit. Inhoud

EEN GOEDE VOORBEREIDING IS HET HALVE WERK. Plannen en evalueren van een activiteit. Inhoud Plannen en evalueren van een activiteit Inhoud Doelgroep Vakgebied Duur Materialen Doelen In deze les moeten de leerlingen in groep een bepaalde activiteit voorbereiden. Dit kan bijvoorbeeld het organiseren

Nadere informatie

VLAAMS VERBOND VAN HET KATHOLIEK SECUNDAIR ONDERWIJS

VLAAMS VERBOND VAN HET KATHOLIEK SECUNDAIR ONDERWIJS VLAAMS VERBOND VAN HET KATHOLIEK SECUNDAIR ONDERWIJS Guimardstraat 1-1040 BRUSSEL LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS KUNSTINITIATIE ETALAGE EN STANDENDECORATIE PUBLICITEITSGRAFIEK Derde graad BSO Brussel -Licap

Nadere informatie

WICO Campus Sint-Hubertus Stationsstraat 25 3910 NEERPELT. Tel. +32 11 64 07 01 Fax +32 11 64 41 46. info@shn.be www.shn.be www.wico.

WICO Campus Sint-Hubertus Stationsstraat 25 3910 NEERPELT. Tel. +32 11 64 07 01 Fax +32 11 64 41 46. info@shn.be www.shn.be www.wico. STUDIERICHTINGEN DERDE GRAAD 0-0 WICO Campus Sint-Hubertus Stationsstraat 5 90 NEERPELT Tel. + 6 07 0 Fax + 6 6 info@shn.be www.shn.be www.wico.be STUDEREN IN DE DERDE GRAAD VAN HET ASO Het doel van het

Nadere informatie

Leerdoelen en kerndoelen

Leerdoelen en kerndoelen Leerdoelen en kerndoelen De leerdoelen in de leerlijn vallen in het leerdomein Oriëntatie op jezelf en de wereld. Naast de gebruikelijke natuur en milieukerndoelen (kerndoelen 39, 40 en 41) zijn ook de

Nadere informatie

Niveau. Doel van de functiefamilie

Niveau. Doel van de functiefamilie Functiefamilie: KEUKEN & BEDIENING Niveau D Doel van de functiefamilie Helpen bij het opdienen en het bereiden van dranken en van koude en warme schotels volgens de beschikbare middelen, teneinde tegemoet

Nadere informatie

Het Thema Voeding is geschreven in nauwe samenwerking met Het Voedingscentrum. De doorlopende leerlijn Voeding heeft als onderlegger gediend.

Het Thema Voeding is geschreven in nauwe samenwerking met Het Voedingscentrum. De doorlopende leerlijn Voeding heeft als onderlegger gediend. Het onderwijs rond het thema voeding is er op gericht dat kinderen en jongeren kiezen voor een meer gezond en duurzaam voedingspatroon. is immers de basis voor gezondheid. heeft een belangrijke rol bij

Nadere informatie

Opleiding: PLAATSER SOEPELE VLOERBEKLEDING

Opleiding: PLAATSER SOEPELE VLOERBEKLEDING Opleiding: PLAATSER SOEPELE VLOERBEKLEDING Je leert soepele vloerbekleding plaatsen met de bedoeling het interieur te verfraaien. De opleiding plaatser soepele vloerbekleding kan een aanvulling zijn op

Nadere informatie

Schematisch. Ontwikkelingsdoelen kleuteronderwijs. Eindtermen basisonderwijs

Schematisch. Ontwikkelingsdoelen kleuteronderwijs. Eindtermen basisonderwijs Technologie Ontwikkelingsdoelen en eindtermen Schematisch OD Ontwikkelingsdoelen kleuteronderwijs ET Eindtermen basisonderwijs 2.1 2.3 2.4 2.5 2.6 2.7 2.8 De kleuters: KERNCOMPONENTEN VAN TECHNIEK - kunnen

Nadere informatie

Hygiëne in onze keuken

Hygiëne in onze keuken 2014 Hygiëne in onze keuken Inleiding Het naleven van hygiëneregels is essentieel in een moderne grootkeuken. De maaltijden die bereid worden zijn voor mensen die al gevoelig zijn voor infecties, daar

Nadere informatie

Specifieke lerarenopleiding ECTS-fiches. ECTS-Fiche Vakdidactische oefeningen 1 Code: 10374 Academiejaar: 2015-2016 Aantal studiepunten: 6

Specifieke lerarenopleiding ECTS-fiches. ECTS-Fiche Vakdidactische oefeningen 1 Code: 10374 Academiejaar: 2015-2016 Aantal studiepunten: 6 Specifieke lerarenopleiding ECTS-fiches ECTS-Fiche Vakdidactische oefeningen 1 Code: 10374 Academiejaar: 2015-2016 Aantal studiepunten: 6 Studietijd: 120 à 150 uur Deliberatie: mogelijk Vrijstelling: niet

Nadere informatie

Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap woensdag 24 mei 2006 STUDIEGEBIED KANT. Modulaire opleiding Borduren AO KA 004

Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap woensdag 24 mei 2006 STUDIEGEBIED KANT. Modulaire opleiding Borduren AO KA 004 STUDIEGEBIED KANT Modulaire opleiding Borduren AO KA 004 Versie 1.0 BVR Pagina 1 van 19 Inhoud 1 Deel 1 Opleiding... 4 1.1 Korte beschrijving... 4 1.1.1 Inhoud... 4 1.1.2 Modules... 4 1.1.3 Niveau en soort

Nadere informatie

INHOUDSTAFEL. Copyright Plantyn I DE JONGE ZORGVRAGER 15. Voorwoord 9. Pictogrammen 10. Doelstellingen 11. 1 VOeding Van 0 tot 4 maanden 17

INHOUDSTAFEL. Copyright Plantyn I DE JONGE ZORGVRAGER 15. Voorwoord 9. Pictogrammen 10. Doelstellingen 11. 1 VOeding Van 0 tot 4 maanden 17 INHOUDSTAFEL Voorwoord 9 Pictogrammen 10 Doelstellingen 11 I DE JONGE ZORGVRAGER 15 1 VOeding Van 0 tot 4 maanden 17 1.1 Behoefte 17 1.1.1 De groeicurven 17 1.1.2 Factoren die de voedingsbehoeften beïnvloeden

Nadere informatie

OPLEIDINGENSTRUCTUUR VERHUIZER-DRAGER

OPLEIDINGENSTRUCTUUR VERHUIZER-DRAGER OPLEIDINGENSTRUCTUUR VERHUIZER-DRAGER 1. BESCHRIJVING Referentiekaders: WELZIJN OP HET WERK Beroepsprofielen (SERV, oktober 2004) VERHUIZINGEN Beroepencluster (SERV/Vlaamse sociale partners van de sector

Nadere informatie

Paritair leercomité 330 OPLEIDINGSPROGRAMMA LOGISTIEK HELPER IN DE ZORGINSTELLINGEN 12 maanden

Paritair leercomité 330 OPLEIDINGSPROGRAMMA LOGISTIEK HELPER IN DE ZORGINSTELLINGEN 12 maanden Paritair leercomité 330 OPLEIDINGSPROGRAMMA LOGISTIEK HELPER IN DE ZORGINSTELLINGEN 12 maanden Toelichting: Op dit formulier worden de competenties hernomen die binnen de opleiding tot logistiek helper

Nadere informatie

Studieaanbod 1 ste graad

Studieaanbod 1 ste graad Studieaanbod 1 ste graad A-stroom / optie Latijn / Optie moderne / Optie handel / Optie techniek / B-stroom / 1B / BVL / Verzorging-voeding en mode / Elektriciteit en metaal / aso / tso / bso 02 IKSO voor

Nadere informatie

Een blik op kwaliteitsvol onderwijs door de ogen van de leerkracht

Een blik op kwaliteitsvol onderwijs door de ogen van de leerkracht Een blik op kwaliteitsvol onderwijs door de ogen van de leerkracht Evi Geeroms en David Evenepoel Koninklijk Atheneum Etterbeek Wie zijn wij? Leerkrachten Koninklijk Atheneum Etterbeek (Brussel) Nederlandstalige

Nadere informatie

STUDIEGEBIED HANDEL (bso)

STUDIEGEBIED HANDEL (bso) (bso) Tweede graad... Kantoor Derde graad Kantoor Kantooradministratie en gegevensbeheer (7de jaar) Studierichting Kantoor de graad Een woordje uitleg over de studierichting... Interesse voor werken met

Nadere informatie

Zo heerlijk makkelijk en gezond!

Zo heerlijk makkelijk en gezond! Zo heerlijk makkelijk en gezond! 4616_P_NL_Broch 1 13/02/12 09:46 Geniet van je favoriete groenten het hele jaar door! De maximale tijd tussen het oogsten van een groente en het verwerken ervan is vijf

Nadere informatie

2. RECEPTEN. 2.1 Wok met rijst, kip en groentjes. Portie voor 4 personen

2. RECEPTEN. 2.1 Wok met rijst, kip en groentjes. Portie voor 4 personen 1. INLEIDING In een evenwichtige gezonde voeding is het belangrijk om iedere dag een goeie portie groenten en fruit te eten. Deze kunnen soms duur oplopen. Daarom is het belangrijk om groenten en fruit

Nadere informatie

Indirecte zorg voor de jonge zorgvrager 13

Indirecte zorg voor de jonge zorgvrager 13 INHOUDSTAFEL Doelstellingen 9 Indirecte zorg voor de jonge zorgvrager 13 1 VOeding Van 0 tot 4 maanden 15 1.1 Behoefte 15 1.1.1 De groeicurven 15 1.1.2 Factoren die de voedingsbehoeften beïnvloeden 18

Nadere informatie

2.3 Literatuur. 1.4.2 Schriftelijke vaardigheden 1.4.2.1 Lezen LES GODVERDOMSE DAGEN OP EEN GODVERDOMSE BOL LEERPLAN ALGEMEEN:

2.3 Literatuur. 1.4.2 Schriftelijke vaardigheden 1.4.2.1 Lezen LES GODVERDOMSE DAGEN OP EEN GODVERDOMSE BOL LEERPLAN ALGEMEEN: LES GODVERDOMSE DAGEN OP EEN GODVERDOMSE BOL ALGEMEEN: p.8 2.3 Literatuur In onze leerplannen is literatuur telkens als een aparte component beschouwd, meer dan een vorm van leesvaardigheid. Na de aanloop

Nadere informatie

We hopen dat deze brochure jou en je ouders zal helpen bij het maken van je studiekeuze.

We hopen dat deze brochure jou en je ouders zal helpen bij het maken van je studiekeuze. Deze brochure wil jou en je ouders wegwijs maken in het studieaanbod van het Sint-Norbertusinstituut. Het Sint-Norbertusinstituut is immers een school met vele studiemogelijkheden in het secundair onderwijs.

Nadere informatie