Eindopdracht Opleiding Ontwikkelingsgerichte TA in Organisaties

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Eindopdracht Opleiding Ontwikkelingsgerichte TA in Organisaties"

Transcriptie

1 Eindopdracht Opleiding Ontwikkelingsgerichte TA in Organisaties Marja van Vuuren Inhoud Voorwoord...2 Persoonlijke ontwikkeling...2 Professionele ontwikkeling...6 TA in organisaties...7 Aanvullende reflecties...8 Tot slot...9 1

2 Voorwoord Ik ben de opleiding begonnen vanwege een aantal schokkende gebeurtenissen in mijn leven. Ik heb daarvoor een lange tijd bij een psycholoog gelopen. Wat duidelijk werd was dat ik iedere keer over mijn grenzen heenging. Bij de psycholoog kwam ik niet verder dan die conclusie en ik kon er verder ook niets mee. Ik was niet in staat bij haar mijn werkelijke angsten op tafel te leggen. Hoe graag ik dat ook wilde. Een collega van mij had de TA opleiding eerder gevolgd en kwam met interessante concepten en intense ervaringen terug. Ik zag dat hij er veel van had geleerd en was veranderd. Daarbij kwam dat ik in mijn werk steeds minder uitdaging haalde in de inhoud van het werk. Het was mij duidelijk dat het vaak niet om de inhoud ging. Daar wilde ik graag meer mee kunnen in mijn rol als projectleider. Dat is de aanleiding voor mij geweest de opleiding te gaan volgen. Persoonlijke ontwikkeling Mijn ontwikkelingsdoelen aan het begin van de opleiding Toen ik de opleiding begon had ik de volgende doelen: - Doen van zelfonderzoek om mij bewust te zijn van mijn handelen en mijzelf te begrijpen; waarom val ik altijd in dezelfde valkuilen? Waarom ga ik over mijn grenzen? Waarom irriteer ik mij zo aan sommige personen? - Het verwerken van persoonlijke ervaringen. - En wat kan ik eraan doen om niet in hetzelfde patroon te vervallen? - Begrijpen wat ik in een groep of systeem doe. - Toepassing van mijn leren in mijn privé leven. - Toepassing van mijn leren in mijn werk als projectleider; komen tot effectief leiderschap. Gaandeweg kwamen er allerlei vragen op bijvoorbeeld, waarom ben ik altijd te laat op afspraken? Mijn ontwikkelingsproces In de hele opleiding werd ik geconfronteerd met mezelf en heb ik mezelf beter leren kennen. Door het behandelen van cases, supervisies, intervisies, opdrachten, de vrijdagochtend groepssessie en niet allerminst de conferentie in Israël heb ik mijzelf en mijn patronen leren herkennen en heb ik deze kunnen plaatsen en voor een groot deel de oorzaak kunnen achterhalen. In de opleiding zijn er veel concepten behandeld die hebben bijgedragen aan het kunnen begrijpen van mijzelf. De belangrijkste: Transacties, Ego-toestanden, vensters op de wereld, script, miniscript, strooks, 2

3 tijdsstructurering, dramadriehoek, symbiose, zie-je-welisme, rouw. Het is een grote meerwaarde voor mijn zelfonderzoek de concepten te kennen en te begrijpen. Ik kan nooit volledig zijn want ik realiseer mij dat ik er een heel boek over kan schrijven maar onderstaand mijn belangrijkste persoonlijke leerervaringen van de afgelopen twee jaar. Het eerste jaar In mijn eerste leerjaar heb ik vooral goed kennisgemaakt met alle concepten van de TA en kon ik dat op mijzelf toepassen. Door het behandelen van cases en doen van opdrachten en intervisies. Een groot deel van mijn patronen en gevoelens en gebeurtenissen kon ik daarmee verklaren. In mijn dagelijks leven kon ik situaties analyseren en mij bewust zijn van wat ik deed. Het heeft me ook rustiger gemaakt. Het idee van iedereen worstelt met dezelfde dingen maakt het voor mij gemakkelijker. Vensters Ik was er van overtuigd dat mijn venster op de wereld ik ben ok en jij bent ok was. Maar het blijkt ook dat ik vaak ik ok en jij niet ok en een aantal praktijkvoorbeelden lieten zien dat ik onderhuids ook het ik niet ok en jij ok als venster heb. Wanneer iemand anders communiceert vanuit het ik OK en jij niet OK maar in werkelijkheid is het ik niet OK en jij OK dan levert dat bij mij irritaties op. Ik voel dat iemand iets zegt maar dat het niet klopt met wat gezegd wordt. Script en tijdsstructurering Door het opschrijven van mijn levensverhaal, mijn script, zag ik welke gebeurtenissen belangrijk en ingrijpend waren in mijn leven. De rode draad die ik daaruit gehaald heb: mijn belangrijkste stoppers heb geen behoeften, voel niet, wees niet belangrijk en mijn belangrijkste drivers be strong, be perfect. Dat kent vele nuances maar deze zijn verreweg de belangrijkste. En mijn twee inzichten die mij ook dicht bij de kern raken: Kleine Marja mist grote Marja; ofwel iemand die voor haar zorgt. Ik mag behoeften hebben. Grote Marja mist kleine Marja, het kindsdeel. Ik ben niet overal voor verantwoordelijk. Persoonlijkheidsadaptaties; open, gesloten deuren en valkuilen Ik ontdekte dat het voel niet een erg belangrijk deel van mijn leven heeft beïnvloed maar dat het niet voelen voor mij niet het grootste issue is. Ik kwam er snel achter dat ik heel veel voel en dat het mijn open door zelfs is. Het voelen gebeurt ook (uiteraard) onbewust en daar doe ik dan vaak niet het juiste mee of niets mee. Het niet voelen of het niet bewust voelen is voor mij in sommige situaties ook destructief geweest. Tijdsstructurering Ik zag ook dat ik in de groep (in het beginstadium) degene was die het meeste mijn gevoelens liet zien. Ik heb in de opleiding geleerd dat als ik mijn gevoel laat zien en ik mij kwetsbaar opstel, dat dat heel veel intimiteit oplevert. In de eerste sessies ging het over contracten en creëren van veiligheid welke de basis was voor het kunnen tonen van mijn intimiteit. Ik durfde mijn gevoel te verwoorden en mijn emoties te tonen in de TA groep, en dat pakte altijd goed uit. Door deze ervaring in deze TA groep durfde ik mij kwetsbaar op te stellen in privé situaties. Daardoor heb ik bijvoorbeeld met twee goede vriendinnen mijn band aanzienlijk versterkt. En bij een vriendin heeft het ertoe bijgedragen dat ik haar nog zie. Ik zat in de situatie het moet anders want 3

4 anders stop ik ermee. Heel waardevol dus. Ik ben dus bewust bezig geweest met intimiteit (en nog steeds). Mijn tijdsstructering zat en zit nog steeds veel in het doen. Maar ik ben gegroeid in het tonen van intimiteit. Oftewel, ik verbind mij beter met anderen. Ook in de TA heb ik geen boosheid getoond. Verdriet is een substituut gevoel van boosheid die kan ik wel tonen. Het blijft voor mij nog een onderzoeksvraag waarom ik niet boos kan worden. Rouw Een belangrijk concept voor mij was het rouwproces. De verschillende stadia en dat het rouwproces eerst doorlopen moet zijn om opnieuw de verbinding aan te gaan. Ik heb mijn situaties geanalyseerd op welke stadia ik doorlopen heb. Ik kwam tot de ontdekking dat ik bij een aantal gebeurtenissen nog niet het hele proces van rouw doorlopen heb. Overdracht Ik ontdekte dat ik ga lachen als ik zenuwachtig ben of iets spannend vindt. Dat is bijvoorbeeld als ik iets wil gaan zeggen en mij afvraag hoe zinvol dat dan is. Ook ontdekte ik dat mijn lachen soms zo sterk is dat het de spanning van de groep kan zijn die ik dan manifesteer. Symbiose Ik ontdekte dat ik thuis in een symbiose met mijn dochter zat. Dit inzicht heeft mij geholpen met hoe met haar te communiceren. En ook hoe moeilijk het is om hieruit te komen. Ego-toestanden, analyses en transacties In transacties let(te) ik erop dat ik vanuit de volwassene reageerde en hoe moeilijk dat is bij sommige mensen als zij bijvoorbeeld heel sterk in kritische ouder gaan zitten, hoe gemakkelijk is het dan om in aangepast kind te gaan zitten! Strooks Ik heb leren inzien hoe belangrijk de strookhuishouding is; echte directe waardering aan anderen te geven. En hoe belangrijk het is om onvoorwaardelijke strooks te krijgen. Het raakte me diep toen mij werd gezegd dat ik lief ben. Mij is altijd verteld dat ik niet lief ben. Hier doe ik bij het opvoeden van mijn kinderen bewust veel mee. Ik ben meer strooks gaan geven en zag ook strookpatronen in mijn omgeving. Dramadriehoek en winnaarsdriehoek Ik werd mij ook bewust dat ik vaak in de reddersrol ga zitten. Dat mijn voorkeur daar zit. Ik ga mensen redden die zich opstellen als slachtoffer. Autonomie Het hebben van opties! Dit optiedenken als basis van mijn handelen inzetten heeft mij een fundamenteel ander perspectief gegeven op overleg- en onderhandelingssituaties. Het tweede jaar In het tweede jaar is er een verdieping en grotere bewustwording tot stand gekomen. De conferentie heeft daar in erg grote mate aan bijgedragen. Mijn script werd onder een vergrootglas gelegd, zo voelde het. De verdieping kwam door situaties en eigen handelen ter plekke te ervaren en dezelfde gevoelens en worstelingen te hebben die je in het dagelijkse leven ook hebt. Mijn eigen ontdekking/leren van het eerste jaar werd verinnerlijkt door het te ervaren. Gedurende het 4

5 tweede leerjaar kwamen er ook nieuwe vragen op of kwam ik door verdieping en herhaling van concepten of opdrachten tot nieuwe of aanvullende inzichten. Overdracht, groepsprocessen Tijdens de conferentie van zes dagen in Israël heb ik ervaren welke worsteling ik doormaak in grote groepen. Wat wanneer zeggen? Hoe belangrijk is het wat ik te melden heb? Ik heb ook ervaren hoe veel pijn er onder de oppervlakte ligt en hoe gemakkelijk je dat oppakt van anderen. De ervaring tijdens de conferentie over mijn lachen: Ik moest zo erg lachen, zo n sterk gevoel dat ik dat niet kon tegenhouden. Ik voelde dat ik moest gaan huilen en ben snel weggelopen. Dat heb ik nog nooit eerder zo sterk ervaren. Script Belangrijke verdieping tijdens de conferentie ging over mijn script. De vergelijking van mij met Olijfje (van Popeye). De toelichting die ik daarbij kreeg was dat ik geef en een ander laat stralen. En de vraag: wie helpt jou?, sloeg toch als een bom binnen. Dat wildvreemde mensen die associatie hebben. Daarbij kwamen de opmerkingen: Wat heb je nodig? (welke behoeften heb jij?), niet alleen geven ook nemen, denk en voel, zorg goed voor jezelf raakte bij mij wel de kern. Recent inzicht over mijn te laat komen op afspraken. Mijn recente inzicht over waarom ik heel vaak te laat ben is dat ik niet wil wachten omdat ik niet alleen wil zijn. Maar sterker nog, ik creëer een patroon van te laat komen om er zelf een rot gevoel aan over te houden. Wat gebeurt er: mensen staan gezellig met elkaar te praten en dat bevestigd bij mij zie je wel dat ik er niet bij hoor. Het is ook een vermijden van intimiteit. Dit was een recent inzicht van mij. Wanneer ik emotioneel wordt bij een eigen verklaring of iets dat iemand suggereert dan weet ik dat het in de roos is. Dit was zo n voorbeeld. En het effect van mijn te laat zijn: mensen voelen zich niet serieus genomen of nemen mij niet serieus. Rol en rolanalyse Ik weet dat ik de leidersrol graag wil, maar als er sterke leiders zijn pas ik mij aan en pak een andere rol. In mijn werk pak ik ook vaak de informele rol. Dramadriehoek/mini-script Mijn reddersrol kwam recent bij een casebehandeling ook weer erg sterk naar voren. Mensen die vaak slachtofferen irriteren mij behoorlijk. Ze doen beroep op mijn driver be strong en zuigen me soms helemaal leeg. Ik pak zelf de zware rugzak op en loop ermee te sjouwen. Maar ik loop niet alleen te redden. Ik vertel mijzelf (onbewust) mijn behoeften doen er niet toe. Heb geen behoeften blijft ook lastig. De laatste weken ben ik daar heel bewust mee bezig. Ik houd bewust dingen van me af, zeg nee dat lukt mij niet. Als andere mensen iets oppakken en ik de neiging heb om dat zelf (lees alleen, wees sterk) te doen, vermaan ik mijzelf het niet alleen te doen. Ik laat het bij een ander en ondersteun daar dan alleen bij. Dat voelt dan eerst niet goed maar later wel. Maar het blijft een worsteling. Het be perfect speelt ook een heel duidelijke rol in mijn handelen en mijn gevoel van OK zijn. Daar ben ik mij nu vaak wel van bewust en stel mij de vraag waarom het zo niet goed genoeg is. Ook dit blijft erg hardnekkig. 5

6 Ego-toestanden en transacties Ik zie in situaties hoe mensen reageren op een kritische ouder transactie. Mensen gaan dan heel vaak in de aangepaste kind zitten. Dat komt ook terug in lichaamshouding of gezicht etc. Rouw Ik ben me sterk bewust geworden wat het thema dood met me doet. De situatie van mijn vader. En hoe dat te maken heeft met het nemen van afscheid ook van mensen uit de opleiding. (bonding circle). Ik kan thema s van rouw in organisaties en de mensen daarin nu goed herkennen en heb instrumenten gekregen om daar constructief mee om te gaan. Zolang er gerouwd wordt vindt er geen constructieve ontwikkeling plaats. Mijn behaalde doelen - Zelfonderzoek heb ik degelijk gedaan en ik ben mij vaak bewust van mijn handelen en begrijp mijzelf en patronen. - Ik weet wat te doen om niet in hetzelfde patroon te vervallen maar ook hoe lastig dat is. - Ik begrijp wat ik in een groep of systeem doe. - Ik ben in staat mijn leren en ervaren te integreren in mijn privéleven en mijn werk. Nieuwe doelen en nog te maken stappen Ik heb op dit moment geen concrete doelen, maar ik wil wel meer lezen over TA. Ik ben ook van plan ieder jaar tenminste een losse module in de TA te gaan volgen zodat ik er bewust mee bezig blijf en ik me daarmee verder ontwikkel. Thema s die ik nog wel wil onderzoeken zijn mijn boosheid en verwerkingsproces. Professionele ontwikkeling Kennisdoelen en vaardigheidsdoelen - Hoe werken groepen - Hoe werken organisaties - Toepassing van mijn leren in mijn werk als projectleider; komen tot effectief leiderschap. Mijn behaalde doelen en niet behaalde doelen Ik heb veel geleerd over hoe groepen en organisaties werken. Zowel de theorie, de vrijdagochtend sessies maar ook de conferentie hebben daar veel aan bijgedragen. In de praktijk kijk ik soms glimlachend naar de situatie wanneer in een groep gesproken wordt over een andere groep. Dan krijg ik het beeld van Israël voor me: van het management dat rondliep en vroeg waarom er niemand naar hen toekwam. En onze groep die speculeerde over wat het management er wel niet van vond en in kon betekenen. Dan stel ik voor ze eens uit te nodigen en met ze te gaan praten. Maar ook dat een andere groep altijd beter lijkt dan de eigen groep maar iedere groep dezelfde worstelingen kent. Ik heb ook veel geleerd over het ontstaan van groepen. Dit was voor mij heel interessant omdat ik in 6

7 de start van de opleiding en halverwege de opleiding tweemaal in een nieuwe groep/team ben toegetreden. De stadia van groepsvorming heb ik ervaren en duidelijk kunnen zien. Ik heb mijzelf daarin geanalyseerd. Wat betreft de toepassing van mijn leren in mijn werk als projectleider. Ik pas zeer zeker toe wat ik geleerd heb. Ik ben bewust bezig met groepen en als deelnemer in groepen. Met name wanneer ik deelneem aan de groep en niet de voorzitter ben, dan analyseer ik wat ik zie en voel en probeer ik interventies te plegen. Ik zie vaak de dramadriehoek of transacties vanuit kritische ouder. Ook scripts van mensen herken ik soms en beïnvloeden het groepsproces. Ik ben dan bezig met het communiceren vanuit volwassene. Maar in de professionele ontwikkeling heb ik veel gehad aan het BART. Ik zie dat het vaak niet helder is wat de grenzen, autoriteiten, rollen en taken zijn. Mijn doelen waren ruim gedefinieerd en heb ik behaald. Ik heb alleen nog wel de behoefte aan meer verdieping over hoe groepen en organisaties werken en aan meer verdieping/theorie over het effectief interveniëren. Nieuwe doelen en nog te maken stappen Ik heb net een nieuwe baan waarbij ik tijdens de sollicitatie heb aangegeven te willen adviseren in de organisatie(opbouw). Dit vind ik heel interessant omdat de organisatie net geboren is en dus in ontwikkeling/opbouw is. Door te adviseren kan ik het geleerde over organisaties ook gelijk toepassen. De directrice stemde daarmee in en vond het een goed initiatief. Ze wil me daar de ruimte in geven. Ik heb nog niet concreet gemaakt wat exact mijn rol is, daar vroeg ze naar, maar daar wil ik nog afspraken over gaan maken. Een van mijn leerdoelen is nog meer te weten over hoe organisaties werken en hoe daarin te adviseren. Dat wil ik met name gaan doen door daar nog meer literatuur over te gaan lezen en ook door in de praktijk advies te geven of analyses te doen. Daardoor zal ik me vanzelf meer gaan verdiepen in hoe organisaties werken. Wat betreft mijn vaardigheden. Ik heb op dit moment nog geen concrete doelen. Ik wil wel in ieder geval bewust en actief bezig blijven met de TA. De belangrijkste stappen die ik ga ondernemen zijn: - Meer lezen over TA. - Ik ben ook van plan ieder jaar een losse module in de TA te gaan volgen zodat ik er bewust mee bezig blijf en ik me daarmee verder ontwikkel. - Literatuurlijst samenstellen samen met de TA consultant die handzaam en nuttig zijn bij het geven van adviezen over organisaties. - Voor mezelf definiëren welke rol ik in mijn organisatie wil als adviseur. - Contracteren met de directrice over mijn rol als organisatieadviseur. TA in organisaties Mijn aanvullende inzichten over mijn rol in mijn casus van augustus/september. Ik heb niet heel veel aanvullende inzichten omdat de casus in september niet behandeld is. 7

8 Wat ik wel constateer na afgelopen weken: Ik ben meer in mijn rol gaan staan, met name door te benoemen dat ik de formele leider ben (waar ik dat ben), als dat onduidelijk is geworden door inmenging van allerlei mensen. Maar ook dat ik de taken die bij anderen horen, bij hen neerleg. Ik ben gewend aan projectmatig werken. Projectmatig werken is eigenlijk niet anders dan contracteren en daarbij contracteren over BART. De organisatiecultuur van BIJ12 (huidige werkgever) is geheel anders dan die van DLG (oude werkgever). Het is een cultuur van alles oppakken en overleggen zonder een duidelijk doel en zonder besluiten te nemen en zonder duidelijke rollen en taken. Ik merk dat ik de neiging heb in die organisatiecultuur mee te gaan. Mensen weten niet wat projectmatig werken is en ik gun mezelf geen ruimte om dat goed neer te zetten. Maar dat voelt niet goed. Ik realiseer me dat ik de laatste periode veel te veel werk. Ik heb de behoefte mijn werk te gaan begrenzen. Dat verkleint feitelijk het risico over mijn grenzen heen te gaan. Want dat is een van de patronen in mijn leven waar ik hard aan moet blijven werken. Ik heb de laatste weken een aantal vragen die op me afkwamen niet geaccepteerd, ik heb duidelijk aangegeven dat ik daar geen tijd voor heb. Voor een andere opdracht heb ik aangegeven dat ik de expertise mis die op deze korte termijn nodig is. De taak is bij een ander terecht gekomen. Ik vind zelf dat ik daarvoor een strook verdien. Ik neem vaak te veel verantwoordelijkheid en dat is niet autonoom. Aanvullende reflecties Niet alleen door deze opdracht maar ook in mijn werk, zie ik dat er overal dilemma s zijn en ethiek een grote rol speelt in veel zaken. Ik zie dat een ieder met eigen scripts rondloopt en probeer ze te analyseren. Ik kijk soms naar de wereldleiders (op TV) en vraag me af wat hun script is en welke angsten zij hebben. En ik weet dat ze net als wij dezelfde worstelingen hebben.. Door het terugkijken op mijn leerdoelen en mijn behaalde resultaten constateer ik dat ik een groot deel van mijn doelen gerealiseerd heb. Wanneer ik terugkijk naar de vorige opdracht en de gestelde leerdoelen, concludeer ik dat de interventies die ik wilde toepassen maar voor een deel heb toegepast. Ik ben er wel mee bezig geweest maar niet zo concreet dan ik had opgeschreven. Ik had er meer van geleerd en mee bereikt wanneer ik daar meer mee had gedaan. Dat is een belangrijk leermoment. Want de doelen die ik nu ook in dit stuk opschrijf kan ik gemakkelijk vergeten En waarom heb ik niet datgene gedaan wat ik mij als doel had gesteld? Mijn belangrijkste reflecties bij het doen van deze opdracht over mijzelf zijn dat het schrijven over mijn persoonlijke ontwikkeling weer bijdraagt aan zelfinzicht en het geheel weer eens verankerd wordt. Iedere keer weer merk ik dat script iets is dat in mij (en andere mensen) vastzit en hardnekkig is. Mijn be perfect, be strong en heb geen behoeften maakt het dat ik over mijn grenzen ga. Dat wat ik nu schrijf is een samenvatting die voor mij nuttig zal zijn om af en toe te lezen. 8

9 Tot slot Ik heb mij nooit geïnteresseerd in het gezin waar mijn moeder opgroeide. Maar laatst had ik een familiereünie en heb ik haar broers en zussen gevraagd naar hun verleden. Dat was erg verhelderend. Duidelijk werd dat de behoeften van de kinderen niet van belang waren. Ze moesten hard werken. Ik kon daardoor een aantal punten weer plaatsten. Het paste ook bij de tekst die mijn moeder in mij poëzie album heeft geschreven, de eerste twee woorden waren wees sterk. 9

Als je nog steeds hoopt dat oplossingen buiten jezelf liggen dan kun je dit boekje nu beter weg leggen.

Als je nog steeds hoopt dat oplossingen buiten jezelf liggen dan kun je dit boekje nu beter weg leggen. Theoreasy de theorie is eenvoudig. Je gaat ontdekken dat het nemen van verantwoordelijkheid voor je eigen denken en doen dé sleutel is tot a beautiful way of life. Als je nog steeds hoopt dat oplossingen

Nadere informatie

Online Titel Competentie Groepsfase Lesdoel Kwink van de Week

Online Titel Competentie Groepsfase Lesdoel Kwink van de Week onderbouw Les 1 Online Dit ben ik! Besef van jezelf Forming Ik kan mezelf voorstellen aan een ander. Ken je iemand nog niet? Vertel hoe je heet. Les 2 Online Hoe spreken we dit af? Keuzes maken Norming

Nadere informatie

- Waarschuwing- dit is een pittige les!

- Waarschuwing- dit is een pittige les! - Waarschuwing- dit is een pittige les! Herken je de volgende situatie: Je vraagt aan je partner (heb je deze niet denk dan even terug aan de tijd dat je deze wel had) of hij de vuilniszak wilt buiten

Nadere informatie

In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen

In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen 14 In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen einde, alleen een voortdurende kringloop van materie

Nadere informatie

Transactionele Analyse

Transactionele Analyse Transactionele Analyse Het model van egotoestanden (OVK model) Wanneer jij jezelf gedraagt, denkt en voelt in antwoord op wat hier en nu om jou heen gebeurt, waarbij jij alle mogelijkheden die jou als

Nadere informatie

De Inner Child meditatie

De Inner Child meditatie De Inner Child meditatie copyright Indra T. Preiss volgens Indra Torsten Preiss copyright Indra T. Preiss Het innerlijke kind Veel mensen zitten met onvervulde verlangens die hun oorsprong hebben in hun

Nadere informatie

WORD GROTER DAN DAT WAT JOU KLEIN HOUDT. Ann Weiser Cornell en Egbert Monsuur

WORD GROTER DAN DAT WAT JOU KLEIN HOUDT. Ann Weiser Cornell en Egbert Monsuur WORD GROTER DAN DAT WAT JOU KLEIN HOUDT Ann Weiser Cornell en Egbert Monsuur 1 Les één Welkom bij deze e-cursus waarin we je zullen laten zien hoe jij groter kunt worden en je problemen kleiner! Zijn er

Nadere informatie

Caroline Penninga-de Lange Je kind in balans

Caroline Penninga-de Lange Je kind in balans Je kind in balans Caroline Penninga-de Lange Je kind in balans Op weg naar emotionele stabiliteit UITGEVERIJ BOEKENCENTRUM ZOETERMEER Van Caroline Penninga-de Lange verschenen eerder bij Uitgeverij Boekencentrum:

Nadere informatie

Golf van de Rode Maan

Golf van de Rode Maan Golf van de Rode Maan Data waarin de golf van de Rode Maan valt: 11-2 t/m 23-2-2015 *29-10 t/m 10-11-2015 *16-7 t/m 28-7-2016 *2-4 t/m 14-4- 17 18-12 t/m 30-12 -2017 * 4-9- t/m 16-9-2018 * 22-5 t/m 3-6-2019

Nadere informatie

HOE JE IN 5 STAPPEN ECHT ZELFVERTROUWEN OPBOUWT

HOE JE IN 5 STAPPEN ECHT ZELFVERTROUWEN OPBOUWT HOE JE IN 5 STAPPEN ECHT ZELFVERTROUWEN OPBOUWT DOOR ANN VAN RIET WWW.ALTHEA-COACHING.BE Hallo! In dit e-book ga je leren hoe je echt zelfvertrouwen kan opbouwen. En daarmee bedoel ik dus niet gewoon denken

Nadere informatie

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou!

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou! Hallo Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou Als je ouders uit elkaar zijn kan dat lastig en verdrietig zijn. Misschien ben je er boos over of denk je dat het jouw

Nadere informatie

Tot een geloofsgesprek komen. I Ontmoeten

Tot een geloofsgesprek komen. I Ontmoeten Tot een geloofsgesprek komen I Ontmoeten Het geloofsgesprek vindt plaats in een ontmoeting. Allerlei soorten ontmoetingen. Soms kort en eenmalig, soms met mensen met wie je meer omgaat. Bij de ontmoeting

Nadere informatie

Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering.

Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering. Bij SNAP leren we ouders en kinderen vaardigheden om problemen op te lossen en meer zelfcontrole te ontwikkelen. Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering. SNAP (STOP

Nadere informatie

Transactionele Analyse. Transactionele analyse Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Transactionele Analyse. Transactionele analyse Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie Transactionele analyse Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie Transactionele analyse of TA is de term die gebruikt wordt voor de persoonlijkheidstheorie en tevens psychotherapeutische behandelmethode zoals

Nadere informatie

In gesprek gaan met ouders in verband met een vermoeden van kindermishandeling

In gesprek gaan met ouders in verband met een vermoeden van kindermishandeling In gesprek gaan met ouders in verband met een vermoeden van kindermishandeling 1. Aandachtspunten voor een gesprek met ouders i.v.m. een vermoeden van kindermishandeling: Als je je zorgen maakt over een

Nadere informatie

6.2.1 Dealen met afleiding onderweg

6.2.1 Dealen met afleiding onderweg Stap 6: Deel 2 6.2.1 Dealen met afleiding onderweg In het tweede deel van jullie experiment ga je verder met het ondernemen van ACTies die je met de anderen hebt afgesproken te doen. Daarnaast krijg je

Nadere informatie

Ontwikkeling. Opleiding Persoonlijke Ontwikkeling

Ontwikkeling. Opleiding Persoonlijke Ontwikkeling Ontwikkeling Opleiding Persoonlijke Ontwikkeling Opleiding Persoonlijke Ontwikkeling Waarom? Ik heb het idee dat ik wel eens tekortschiet als het erom gaat anderen duidelijk te maken wat ik bedoel. Ik

Nadere informatie

GEVEN EN ONTVANGEN VAN FEEDBACK

GEVEN EN ONTVANGEN VAN FEEDBACK GEVEN EN ONTVANGEN VAN FEEDBACK De manier waarop je met collega s omgaat, roept effecten op bij hen. De manier waarop je je gedraagt, dingen zegt, doet of juist laat, maakt dus op anderen een bepaalde

Nadere informatie

Effectieve samenwerking: werken in driehoeken

Effectieve samenwerking: werken in driehoeken Effectieve samenwerking: werken in driehoeken Werken in driehoeken is een wijze van samenwerking die in elke organisatie, projectteam en netwerk mogelijk is. Het maakt dat we kunnen werken vanuit een heldere

Nadere informatie

Netwerk- en studiedag De blik van buiten. Workshop Leiderschap in Veranderen

Netwerk- en studiedag De blik van buiten. Workshop Leiderschap in Veranderen Netwerk- en studiedag De blik van buiten Workshop Leiderschap in Veranderen Er zit meer wijsheid in Verwondering dan in Verbijstering drs. Maaike Arends Leiderschap in Veranderen Het vermogen om bij mensen

Nadere informatie

Ben je slachtoffer? Folder voor jongeren

Ben je slachtoffer? Folder voor jongeren Ben je slachtoffer? Folder voor jongeren Mijn leven veranderde zo n drie jaar geleden. Juist de dag voor mijn mama s verjaardag kreeg ze van mijn vader een kogel door het hoofd. Wonder boven wonder overleefde

Nadere informatie

Stap 6. Stap 6: Deel 1. Changes only take place through action Dalai Lama. Wat ga je doen?

Stap 6. Stap 6: Deel 1. Changes only take place through action Dalai Lama. Wat ga je doen? Stap 6. Changes only take place through action Dalai Lama Wat ga je doen? Jullie hebben een ACTiePlan voor het experiment gemaakt. Dat betekent dat je een nieuwe rol en andere ACTies gaat uitproberen dan

Nadere informatie

IK HOUD VAN MIJ!! LIEFDE EN HOOGGEVOELIGHEID...

IK HOUD VAN MIJ!! LIEFDE EN HOOGGEVOELIGHEID... IK HOUD VAN MIJ!! LIEFDE EN HOOGGEVOELIGHEID... Geplaatst op 28 juni, 2015 in het YOGI YOGA blad editie juli + augustus 2015 Lieve schat, je bent zo'n mooie, lieve en grappige vrouw, zelfs met je nukken

Nadere informatie

veeg de tranen van me weg. Ik kijk nog eens rond en er valt een hoop spanning van me af. Er komt zelfs een kleine glimlach op me gezicht terug.

veeg de tranen van me weg. Ik kijk nog eens rond en er valt een hoop spanning van me af. Er komt zelfs een kleine glimlach op me gezicht terug. Het DOC Ik kruip in één van de buikpijn terwijl ik in bed lig. Mijn gedachten gaan uit naar de volgende dag. Ik weet wat er die dag staat te gebeuren, maar nog niet hoe dit zal uitpakken. Als ik hieraan

Nadere informatie

MANIEREN OM MET OUDERPARTICIPATIE OM TE GAAN

MANIEREN OM MET OUDERPARTICIPATIE OM TE GAAN Blijf kalm; Verzeker je ervan dat je de juiste persoon aan de lijn hebt; Zeg duidelijk wie je bent en wat je functie is; Leg uit waarom je belt; Geef duidelijke en nauwkeurige informatie en vertel hoe

Nadere informatie

Help, mijn team doet het niet!

Help, mijn team doet het niet! Help, mijn team doet het niet! Haal als leidinggevende het beste uit je team WERKBOEK Help, mijn team doet het niet! Haal als leidinggevende het beste uit je team Gefeliciteerd met de aankoop van het boek.

Nadere informatie

Relaties. HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo.

Relaties. HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo. Relaties HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo.org Relaties kunnen een belangrijke rol spelen bij het omgaan

Nadere informatie

Kinderen op bezoek op de intensive care

Kinderen op bezoek op de intensive care Kinderen op bezoek op de intensive care Handreiking voor ouders mca.nl Inhoudsopgave Hoe vertel ik mijn kind(eren) dat zijn/hun vader, moeder of ander familielid ernstig ziek op de IC ligt? 1 Hoe bereid

Nadere informatie

Activiteit 01: Je gedachten en gevoelens 7. Activiteit 02: De scheiding van je ouders overleven 11. Activiteit 03: Acting out 16

Activiteit 01: Je gedachten en gevoelens 7. Activiteit 02: De scheiding van je ouders overleven 11. Activiteit 03: Acting out 16 Inhoud Activiteit 01: Je gedachten en gevoelens 7 Activiteit 02: De scheiding van je ouders overleven 11 Activiteit 03: Acting out 16 Activiteit 04: Schuld 22 Activiteit 05: Angst 26 Activiteit 06: Verdriet

Nadere informatie

Young Professional programma. Voorbeeld van de opbouw van een YP programma

Young Professional programma. Voorbeeld van de opbouw van een YP programma Young Professional programma Voorbeeld van de opbouw van een YP programma 1 Flow van het programma: Het programma Intake (½ dag) Ik & mijn leiderschap (2 dagen groepsprogramma) Ik & de ander (2 dagen groepsprogramma)

Nadere informatie

FEED BACK COMMENTAAR GEVEN EN ONTVANGEN MARIETA KOOPMANS

FEED BACK COMMENTAAR GEVEN EN ONTVANGEN MARIETA KOOPMANS FEED BACK COMMENTAAR GEVEN EN ONTVANGEN MARIETA KOOPMANS INHOUD Inleiding 7 1 Zelfonderzoek feedback geven en ontvangen 9 Checklist feedback geven en ontvangen 11 2 Communicatie en feedback 15 Waarnemen,

Nadere informatie

Hoe kunt u voor uw bijzondere kleinkind zorgen? Tips voor opa s en oma s. Foto Britt Straatemeier. Deze brochure werd mogelijk gemaakt door:

Hoe kunt u voor uw bijzondere kleinkind zorgen? Tips voor opa s en oma s. Foto Britt Straatemeier. Deze brochure werd mogelijk gemaakt door: Hoe kunt u voor uw bijzondere kleinkind zorgen? Tips voor opa s en oma s Foto Britt Straatemeier Deze brochure werd mogelijk gemaakt door: Tips voor grootouders Foto Susanne Reuling Als in het gezin van

Nadere informatie

Inner Child meditatie

Inner Child meditatie De Inner Child meditatie Uit: Je Relatie Helen Een nieuwe weg naar heling van je relatievaardigheid Indra Torsten Preiss De Inner Child meditatie De Inner Child-meditatie is de meditatie bij uitstek om

Nadere informatie

Evaluatie Weerbaarheidtraining voor volwassenen Koekkoek & Co

Evaluatie Weerbaarheidtraining voor volwassenen Koekkoek & Co Evaluatie Weerbaarheidtraining voor volwassenen Koekkoek & Co 76 respondenten Cijfer algehele training 7 8 9 10 De deelnemers hadden beschikking over lesbrieven, hierin stond informatie over de bijeenkomsten

Nadere informatie

4 communicatie. Ik weet welke informatie anderen nodig hebben om mij te kunnen begrijpen. Ik vertel anderen wat ik denk of voel.

4 communicatie. Ik weet welke informatie anderen nodig hebben om mij te kunnen begrijpen. Ik vertel anderen wat ik denk of voel. 4 communicatie Communicatie is het uitwisselen van informatie. Hierbij gaat het om alle informatie die je doorgeeft aan anderen en alle informatie die je van anderen krijgt. Als de informatie aankomt,

Nadere informatie

Oplossingsgerichte vragen (Het Spel van Oplossingen IKB & TS)

Oplossingsgerichte vragen (Het Spel van Oplossingen IKB & TS) Oplossingsgerichte vragen (Het Spel van Oplossingen IKB & TS) Stel dat dat (te grote wonder) gebeurt, ik betwijfel of dat zal gebeuren, maar stel je voor dat, wat zou je dan doen dat je nu niet doet? (p36)

Nadere informatie

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid 18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid Goed, gezond en gemotiveerd aan het werk tot je pensioen? Dat bereik je door kansen te pakken op het werk. Leer aan de hand van onderstaande punten hoe je

Nadere informatie

Leer hoe je effectiever kunt communiceren

Leer hoe je effectiever kunt communiceren Leer hoe je effectiever kunt communiceren De kracht van geweldloze communicatie Hoe vaak kom je in een gesprek terecht waarin je merkt dat je niet meer zegt wat je wilt zeggen; dat je iets doet wat de

Nadere informatie

Nummer 1 December 2011. Cursusaanbod 2012 Gedeeld verdriet Mindfulness Laat je zelf zien

Nummer 1 December 2011. Cursusaanbod 2012 Gedeeld verdriet Mindfulness Laat je zelf zien Nummer 1 December 2011 Cursusaanbod 2012 Gedeeld verdriet Mindfulness Laat je zelf zien LANDELIJK HEEFT 16% VAN DE JONGEREN PSYCHOSOCIALE PROBLEMEN. Scoop richt zich bij coaching, counseling en training

Nadere informatie

Coaching met de Zelfkonfrontatie Methode

Coaching met de Zelfkonfrontatie Methode Coaching met de Zelfkonfrontatie Methode (ZKM) Een wijze van coaching die je helpt te onderzoeken wat je inspireert en wat je belemmert. Het leidt tot een ander perspectief, duurzame keuzes en effectief

Nadere informatie

Rouwen. Praten en delen met lotgenoten

Rouwen. Praten en delen met lotgenoten Rouwen Als een dierbaar iemand pas gestorven is en je afscheid van hem of haar hebt moeten nemen, dan voel je je vaak heel wezenloos. Je vraagt je af waarom dit moest gebeuren maar je krijgt geen antwoord.

Nadere informatie

Breng je onbewuste belemmeringen in beeld! Orang Malu Coaching

Breng je onbewuste belemmeringen in beeld! Orang Malu Coaching Breng je onbewuste belemmeringen in beeld! Orang Malu Coaching Ik zou die studie wel willen beginnen maar Ik weet niet waarom ik in deze baan blijf hangen Ik wil mijn leven drastisch omgooien maar ik kom

Nadere informatie

B a s S m e e t s w w w. b s m e e t s. c o m p a g e 1

B a s S m e e t s w w w. b s m e e t s. c o m p a g e 1 B a s S m e e t s w w w. b s m e e t s. c o m p a g e 1 JE ONBEWUSTE PROGRAMMEREN VOOR EEN GEWELDIGE TOEKOMST De meeste mensen weten heel goed wat ze niet willen in hun leven, maar hebben vrijwel geen

Nadere informatie

In 2016 komt mijn boek uit: Leidinggeven is een werkwoord! Hoe creëer je (meer) ruimte voor jezelf?

In 2016 komt mijn boek uit: Leidinggeven is een werkwoord! Hoe creëer je (meer) ruimte voor jezelf? In 2016 komt mijn boek uit: Leidinggeven is een werkwoord! Hoe creëer je (meer) ruimte voor jezelf? Het gaat om doen, om zichtbaar en hoorbaar gedrag. Gedrag is waar de omgeving op reageert en wat aanspreekt,

Nadere informatie

Leergang Authentiek Leiderschap

Leergang Authentiek Leiderschap Begeleider: Willem Sarlemijn Adres: Jisperweg 53A 1464 NG Westbeemster Tel: 072 5020354 Thema s die in de modules aan de orde komen zijn:, Vitaliteit,,, Samen, Groei,,. Leergang Authentiek Leiderschap

Nadere informatie

Namana, Naar een leven met spirituele invulling en een gezonder wordende huid en lichaam Namana

Namana, Naar een leven met spirituele invulling en een gezonder wordende huid en lichaam Namana Namana, Naar een leven met spirituele invulling en een gezonder wordende huid en lichaam Namana Waarom vernieuwend coachen? Na een wat lastige tijd in het buitenland, kwam ik terug in Nederland. Tijd om

Nadere informatie

Die nacht draait Cees zich naar me toe. In het donker voel ik heel zachtjes zijn lippen op mijn wang.

Die nacht draait Cees zich naar me toe. In het donker voel ik heel zachtjes zijn lippen op mijn wang. Vanavond ga ik mijn man vertellen dat ik bij hem wegga. Na het eten vertel ik het hem. Ik heb veel tijd besteed aan het maken van deze laatste maaltijd. Met vlaflip toe. Ik hoop dat de klap niet te hard

Nadere informatie

Eenzaam. De les. Inhoud. Doel. Materiaal. Belangrijk. les

Eenzaam. De les. Inhoud. Doel. Materiaal. Belangrijk. les 8 Inhoud 1 Eenzaam De Soms ben je alleen en vind je dat fijn. Als alleen zijn niet prettig aanvoelt, als je niet in je eentje wilt zijn, dan voel je je eenzaam. In deze leren de leerlingen het verschil

Nadere informatie

Boek en workshop over het verlies van een broer of zus. Een broertje dood. Door Corine van Zuthem

Boek en workshop over het verlies van een broer of zus. Een broertje dood. Door Corine van Zuthem Het overlijden van een broer of zus is een ingrijpende gebeurtenis. Toch wordt het onderwerp in de rouwliteratuur doodgezwegen. Tot verbazing van Minke Weggemans. De pastoraal therapeute schreef er daarom

Nadere informatie

ecourse Moeiteloos leren leidinggeven

ecourse Moeiteloos leren leidinggeven ecourse Moeiteloos leren leidinggeven Leer hoe je met minder moeite en tijd uitmuntende prestaties met je team bereikt 2012 Marjan Haselhoff Ik zou het waarderen als je niets van de inhoud overneemt zonder

Nadere informatie

Workshop communiceren met kinderen Versterk de band met je kind

Workshop communiceren met kinderen Versterk de band met je kind Workshop communiceren met kinderen Versterk de band met je kind Welkom! Wij zijn Susanne Visser en Ineke Wulp en werkzaam voor het Centrum voor Jeugd en Gezin in Wijk Bij Duurstede. Het organiseren van

Nadere informatie

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Informatie voor cliënten Cliënten en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel hebben vaak nare dingen meegemaakt. Ze zijn geschokt

Nadere informatie

Waarde-volle zorg is ook nog JONG!

Waarde-volle zorg is ook nog JONG! Waarde-volle zorg is ook nog JONG! LOC maakte een nieuwe visie op de zorg. Die heet Waarde-volle zorg. Allerlei mensen herkennen zich daar in. Dat komt doordat die gaat over dingen die voor ons allemaal

Nadere informatie

KINDEREN LEKKER IN HUN VEL

KINDEREN LEKKER IN HUN VEL KINDEREN LEKKER IN HUN VEL 1. Welkom wij zijn Karin Hallegraeff en Noelle van Delden van Praktijk IKKE Karin stelt zich voor en er komt een foto van Karin in beeld. Noelle stelt zich voor en er komt een

Nadere informatie

Kinderen, lief maar. Wegwijzer Steenwijk Woensdag 12 november Carolien Boschma en Sjoukje Huisman Centrum voor Jeugd en Gezin

Kinderen, lief maar. Wegwijzer Steenwijk Woensdag 12 november Carolien Boschma en Sjoukje Huisman Centrum voor Jeugd en Gezin Kinderen, lief maar. Wegwijzer Steenwijk Woensdag 12 november Carolien Boschma en Sjoukje Huisman Centrum voor Jeugd en Gezin Opzet van de lezing Welkom Inleiding Theorie, tips en adviezen over opvoeden

Nadere informatie

6555 BW Wat kun je doen als je te snel boos bent.indd 12

6555 BW Wat kun je doen als je te snel boos bent.indd 12 Hoofdstuk twee Een geheimpje over boosheid Iedereen wordt wel eens boos. Het is zelfs zo n gewoon gevoel dat we een heleboel woorden hebben om het te beschrijven. Hier zijn een paar woorden die allemaal

Nadere informatie

Masteropleiding Counseling & Coaching Enneagram en TA

Masteropleiding Counseling & Coaching Enneagram en TA Masteropleiding Counseling & Coaching Enneagram en TA Zoek je een coachopleiding die jou op een praktische, effectieve en diepgaande manier helpt de kern te raken? En wil je voorbereid zijn op de valkuilen

Nadere informatie

Inhoud van dit E-book

Inhoud van dit E-book Carina Lucassen Inhoud van dit E-book Voor wie is dit E-book geschreven? 3 Wie is ben ik? Carina Lucassen 4 Stap 1: De basis in jouw leven 5 Stap 2: De buitenkant 7 Stap 3: De wereld om je heen 8 En nu

Nadere informatie

Overzicht Groepsaanbod. Mindfulness Chronische pijn Instapgroep Kerngroep SOVA Weerbaarheid Angst en depressie

Overzicht Groepsaanbod. Mindfulness Chronische pijn Instapgroep Kerngroep SOVA Weerbaarheid Angst en depressie Overzicht Groepsaanbod Mindfulness Chronische pijn Instapgroep Kerngroep SOVA Weerbaarheid Angst en depressie Waarom een groep of cursus? Waarom in een groep? Het kan zijn dat je het zelf prettiger vindt

Nadere informatie

Vervolgopleiding Psychologie voor Managers - Deel II

Vervolgopleiding Psychologie voor Managers - Deel II Vervolgopleiding Psychologie voor Managers - Deel II Dé opvolger van deel I, met een gemiddelde waardering van 9.2! Wil je dit?: Leidinggeven vanuit innerlijke kracht Slim schakelen met managementstijlen

Nadere informatie

Programma. Welk klanttype vind je moeilijk? Tips per klanttype Ja maar Jan Passieve Peter Breedsprakige Bert Gedemotiveerde Gea

Programma. Welk klanttype vind je moeilijk? Tips per klanttype Ja maar Jan Passieve Peter Breedsprakige Bert Gedemotiveerde Gea JACOMIJN KUIPER ANNA SCHOTANUS Programma Welk klanttype vind je moeilijk? Tips per klanttype Ja maar Jan Passieve Peter Breedsprakige Bert Gedemotiveerde Gea Drie vragen om jezelf te stellen Bekrachtigen

Nadere informatie

Bewustwording dag 1 Ik aanvaard mezelf zoals ik nu ben.

Bewustwording dag 1 Ik aanvaard mezelf zoals ik nu ben. Het meditatieprogramma duurt veertig dagen en bestaat uit tien affirmaties. Het is fijn om gedurende dit programma een dagboek bij te houden om je bewustwordingen en ervaring op schrijven. Elke dag spreek

Nadere informatie

Presentatie Tranzo Zorgsalon 29 november 2012 Christine Kliphuis

Presentatie Tranzo Zorgsalon 29 november 2012 Christine Kliphuis Presentatie Tranzo Zorgsalon 29 november 2012 Christine Kliphuis Geachte dames en heren, Zelfredzaamheid is een mooi en positief begrip. Immers, elk kind wil dingen zelf leren doen, jezelf kunnen redden

Nadere informatie

Bewust Omgaan met een Verslaving

Bewust Omgaan met een Verslaving Bewust Omgaan met een Verslaving Dit stuk biedt enkele handvatten om bewust te leren omgaan met je verslaving. Misschien denk je op dit punt wel dat je er niet mee om wil léren gaan, maar dat je er gewoon

Nadere informatie

Peuters: lief maar ook wel eens lastig

Peuters: lief maar ook wel eens lastig Peuters: lief maar ook wel eens lastig Informatie voor ouders Het Centrum voor Jeugd en Gezin ondersteunt met deskundig advies, tips en begeleiding. Een centraal punt voor al je vragen over opvoeden en

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

Reflectiegesprekken met kinderen

Reflectiegesprekken met kinderen Reflectiegesprekken met kinderen Hierbij een samenvatting van allerlei soorten vragen die je kunt stellen bij het voeren van (reflectie)gesprekken met kinderen. 1. Van gesloten vragen naar open vragen

Nadere informatie

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Communiceren met je puber Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van jongeren van 12-18 jaar

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Communiceren met je puber Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van jongeren van 12-18 jaar DOELSTELLINGEN Ouders zijn zich ervan bewust dat je altijd en overal communiceert Ouders wisselen ervaringen met elkaar uit over hoe de communicatie met hun pubers verloopt Ouders verwerven meer inzicht

Nadere informatie

Smoesjes. TipsforTrouble HOME TROUBLE MEER WETEN < > EXTRA PITTIG

Smoesjes. TipsforTrouble HOME TROUBLE MEER WETEN < > EXTRA PITTIG geef haar gelijk dat zij het zwaar heeft en dat de crechemedewerkers zodat ze alles op tijd af kan krijgen. Collega zal in de slachtofferrol terecht komen en wellicht in tranen uitbarsten. voel dat ik

Nadere informatie

Meer bereiken in projectteams Een online training voor ingenieurs en ontwerpers

Meer bereiken in projectteams Een online training voor ingenieurs en ontwerpers Leer je vakkennis overtuigend over te brengen in projectteams, om te gaan met conflicterende belangen en te bereiken wat voor jou belangrijk is! Ben je een adviseur, architect of projectleider, en werk

Nadere informatie

Creatief en flexibel toepassen van Triplep. Maarten Vos Doe, laat zien, lach, oefen en geef applaus

Creatief en flexibel toepassen van Triplep. Maarten Vos Doe, laat zien, lach, oefen en geef applaus Creatief en flexibel toepassen van Triplep Maarten Vos Doe, laat zien, lach, oefen en geef applaus Programma Overzicht Kennismaking Persoonlijke werving van ouders Een goede relatie opbouwen met de ouders

Nadere informatie

Voel je vrij en liefdevol 7 oefeningen

Voel je vrij en liefdevol 7 oefeningen Voel je vrij en liefdevol 7 oefeningen Soms voel je je gevangen door het leven. Vastgezet door de drukte, en beklemd in je eigen hoofd. Je voelt je niet vrij en je voelt geen liefde. Met deze tips breng

Nadere informatie

Drijfveren. Een belangrijke (on)bewuste drijfveer is dat ZELF beter wil zijn dan de ANDER

Drijfveren. Een belangrijke (on)bewuste drijfveer is dat ZELF beter wil zijn dan de ANDER Inleiding Kennis over het tot stand komen van gedrag Bewustwording van de invloed van ons eigen gedrag op onze omgeving? Ervaren wat JIJ kan doen om je eigen gedrag en dat van anderen te verbeteren Drijfveren

Nadere informatie

@ Creatief Succes! Talent toolkit 1. Toolkit Powerkaarten...

@ Creatief Succes! Talent toolkit 1. Toolkit Powerkaarten... @ Creatief Succes! Talent toolkit 1 Toolkit Powerkaarten... @ Creatief Succes! Talent toolkit 2 Colofon Creatief Succes Evertsenstraat 5-03 4461 XN Goes www.creatiefsucces.nl info@creatiefsucces.nl @ Creatief

Nadere informatie

21 Niveaus van interveniëren in groepen 22

21 Niveaus van interveniëren in groepen 22 21 Niveaus van interveniëren in groepen 22 ASPECTEN VAN COMMUNICATIE IN GROEPEN In iedere relatie en in elk relatienetwerk waar mensen net elkaar communiceren zijn er vier aspecten te onderscheiden. De

Nadere informatie

Grenzen stellen, hoe moet ik dat doen?

Grenzen stellen, hoe moet ik dat doen? Inhoud Grenzen stellen, hoe doe je dat?... 3 Waarom heb ik het recht jou dit te vertellen?... 4 Nee zeggen.. 5 waarom is nee zeggen zo lastig. 5 De ander belangrijker dan jezelf.. 6 Stop met te geloven

Nadere informatie

Schrijf je verhaal. zeven schrijfopdrachten

Schrijf je verhaal. zeven schrijfopdrachten Schrijf je verhaal zeven schrijfopdrachten THEM A LOYALITEIT Onder loyaliteit verstaan wij: De manier waarop het kind de band tussen hem en zijn ouders ervaart en hoe hij hiermee omgaat. Hierbij is te

Nadere informatie

E-learning: Hoe krijgen ze me zo gek als leidinggevende?

E-learning: Hoe krijgen ze me zo gek als leidinggevende? E-learning: Hoe krijgen ze me zo gek als leidinggevende? Module 3/9 1 Beantwoord eerst de volgende vragen: 1. Welke inzichten heb je gekregen n.a.v. het vorige deel en de oefeningen die je hebt gedaan?

Nadere informatie

LEEFREGELS EN IK-BEN OPVATTINGEN HERKENNEN

LEEFREGELS EN IK-BEN OPVATTINGEN HERKENNEN In deze huiswerkopdracht wordt uitgelegd wat leefregels en ik-ben-opvattingen zijn en het belang ervan bij het doorbreken van gewoontepatronen. Een voorbeeld van Marjolijn illustreert hoe leefregels en

Nadere informatie

Evaluatie Rots & Water

Evaluatie Rots & Water Evaluatie Rots & Water Training Weerbaarheid Groep 8 St. Jozefschool Locatie Tarcisius Schooljaar 2003/2004 Door: Linda Geraeds Sociaal Cultureel Werker Docente Weerbaarheid Rots en Water Trainer CMWW

Nadere informatie

Bekijk de Leerdoelen die bij deze casus horen. Beantwoord daarna de vraag.

Bekijk de Leerdoelen die bij deze casus horen. Beantwoord daarna de vraag. Vragen bij Leercasus Leiderschap, management en macht Vraag 1 Bekijk de Leerdoelen die bij deze casus horen. Beantwoord daarna de vraag. Geef per doel aan of je dit al beheerst, waarbij N = nee, O = om

Nadere informatie

Vaktherapie en groepstrainingen bij De Hoenderloo Groep

Vaktherapie en groepstrainingen bij De Hoenderloo Groep Vaktherapie en groepstrainingen bij De Hoenderloo Groep Therapie en training, iets voor jou? Als je bij De Hoenderloo Groep komt wonen, heb je vaak al veel meegemaakt in je leven. Het valt niet altijd

Nadere informatie

INHOUD Verantwoording 1 De macht van de situatie 2 Koester je zeurende collega 19 3 De calculerende medewerker 4 Respect!

INHOUD Verantwoording 1 De macht van de situatie 2 Koester je zeurende collega 19 3 De calculerende medewerker 4 Respect! INHOUD Verantwoording 7 1 De macht van de situatie 11 We hebben de neiging te denken dat we zelf bepalen wat we doen, maar in werkelijkheid worden we ook gestuurd door allerlei omstandigheden. 2 Koester

Nadere informatie

Susanne Hühn. Het innerlijke kind. angst loslaten

Susanne Hühn. Het innerlijke kind. angst loslaten Susanne Hühn Het innerlijke kind angst loslaten Inhoud Inleiding 7 Hoe ontstaat angst? 11 Wegen uit de angst 19 Het bange innerlijke kind leren kennen 35 Meditatie Het bange innerlijke kind leren kennen

Nadere informatie

Masteropleiding Counseling & Coaching Enneagram en TA

Masteropleiding Counseling & Coaching Enneagram en TA Masteropleiding Counseling & Coaching Enneagram en TA Zoek je een coachopleiding die jou op een praktische, effectieve en diepgaande manier helpt de kern te raken? En wil je voorbereid zijn op de valkuilen

Nadere informatie

Transactionele Analyse. Begrijpen en beïnvloeden. Nederlandse Vereniging voor Transactionele Analyse

Transactionele Analyse. Begrijpen en beïnvloeden. Nederlandse Vereniging voor Transactionele Analyse Nederlandse Vereniging voor Transactionele Analyse Transactionele Analyse Begrijpen en beïnvloeden De Transactionele Analyse biedt een praktische, heldere theorie die door iedereen te begrijpen is. Het

Nadere informatie

Dé 14 fundamentele stappen naar geluk

Dé 14 fundamentele stappen naar geluk Dé 14 fundamentele stappen naar geluk Van de Amerikaanse psycholoog Michael W. Fordyce 1. Wees actief en ondernemend. Gelukkige mensen halen meer uit het leven omdat ze er meer in stoppen. Blijf niet op

Nadere informatie

hoe we onszelf zien, hoe we dingen doen, hoe we tegen de toekomst aankijken. Mijn vader en moeder luisteren nooit naar wat ik te zeggen heb

hoe we onszelf zien, hoe we dingen doen, hoe we tegen de toekomst aankijken. Mijn vader en moeder luisteren nooit naar wat ik te zeggen heb hoofdstuk 8 Kernovertuigingen Kernovertuigingen zijn vaste gedachten en ideeën die we over onszelf hebben. Ze helpen ons te voorspellen wat er gaat gebeuren en te begrijpen hoe de wereld in elkaar zit.

Nadere informatie

Een waarderend gesprek voeren m.b.v. het AI- proces

Een waarderend gesprek voeren m.b.v. het AI- proces Een waarderend gesprek voeren m.b.v. het AI- proces Het 5V- proces van Appreciative Inquiry is een uitstekend instrument voor het houden van een waarderend gesprek of interview. Je kunt de stappen in het

Nadere informatie

Familie aan tafel. Een werkvorm voor individuele coaching of intervisie.

Familie aan tafel. Een werkvorm voor individuele coaching of intervisie. Familie aan tafel. Een werkvorm voor individuele coaching of intervisie. De cliënt krijgt een groot vel papier en kleurkrijt. De opdracht is: Teken je gezin van herkomst rond de etenstafel. Een werkvorm

Nadere informatie

Spel: Wat heb ik geleerd dit jaar?

Spel: Wat heb ik geleerd dit jaar? Spel: Wat heb ik geleerd dit jaar? Inleiding Traditioneel staat de decembermaand in het teken van jaaroverzichten en top 100 of top 2000 lijstjes. Allemaal bedoeld om terug te kijken op het afgelopen jaar.

Nadere informatie

Verlies en rouwverwerking bij kinderen

Verlies en rouwverwerking bij kinderen Verlies en rouwverwerking bij kinderen 2 Met deze informatie willen wij u helpen om kinderen en jong volwassenen te begeleiden bij het ziekteproces en eventueel voor te bereiden op het sterven van iemand

Nadere informatie

Tijdschrift Kindermishandeling April 2013 Onderwijsspecial deel 2. 8 tips voor een goed gesprek met je leerling

Tijdschrift Kindermishandeling April 2013 Onderwijsspecial deel 2. 8 tips voor een goed gesprek met je leerling 8 tips voor een goed gesprek met je leerling Edith Geurts voor Tijdschrift Kindermishandeling Het kan zijn dat je als leerkracht vermoedt dat een kind thuis in de knel zit. Bijvoorbeeld doordat je signalen

Nadere informatie

mini boekje 10 tips om je kind te helpen rouwen Richard Hattink, M.Ed Rouw& Advies en Begeleiding

mini boekje 10 tips om je kind te helpen rouwen Richard Hattink, M.Ed Rouw& Advies en Begeleiding mini boekje 10 tips om je kind te helpen rouwen Richard Hattink, M.Ed Rouw& Advies en Begeleiding www.rouwenadvies.nl contact@rouwenadvies.nl contact@rouwenadvies.nl - www.rouwenadvies.nl Mini zelfhulpboek

Nadere informatie

jongeren vanaf 12 jaar

jongeren vanaf 12 jaar Na de schok... de draad weer oppakken Informatie voor jongeren vanaf 12 jaar die betrokken zijn geweest bij een schokkende of ingrijpende gebeurtenis. Na de schok de draad weer oppakken Informatie voor

Nadere informatie

E book Cognitieve therapie

E book Cognitieve therapie E book Cognitieve therapie Praktijk Meta Bosheuvel 5 5683 AS Best info@praktijkmeta.nl E-Book Cognitieve Therapie Cognitieve therapie is momenteel een van de meest effectief gebleken therapieën en wordt

Nadere informatie

WERKBOEK. Durf te doen wat je raakt..

WERKBOEK. Durf te doen wat je raakt.. WERKBOEK Durf te doen wat je raakt.. Dag 1 what makes you happy Wat is jouw happy list? Waar word je blij van? Waardoor vergeet je de tijd? Wanneer voel je de sprankel in je buik? Wat is je droom, je wens

Nadere informatie

Wat vertel ik mijn kind als ik opgenomen word? Praten helpt. Verslavingspreventie Mondriaan

Wat vertel ik mijn kind als ik opgenomen word? Praten helpt. Verslavingspreventie Mondriaan Wat vertel ik mijn kind als ik opgenomen word? Praten helpt Verslavingspreventie Mondriaan Wat vertel ik mijn kind als ik opgenomen word? Alle ouders hebben het beste voor met hun kinderen. Ouders vragen

Nadere informatie