Basiscursus interaction design

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Basiscursus interaction design"

Transcriptie

1 Basiscursus interaction design Wat is interaction design? (deel 1) Datum: versie: 1.0 Author: James M. Boekbinder Interaction design is de toegepaste kunst apparaten en applicaties te creëren waarmee - en waardoor - mensen op een betekenisvolle wijze kunnen communiceren. Deze definitie is niet de enige, beste of meest universele. We hebben het gekozen omdat het het meest praktische startpunt biedt voor beginnende studenten van interaction design. Door je op de communicatie tussen mensen en apparaten te richten ontwikkel je snel de belangrijkste inzichten en vaardigheden die je nodig hebt om deel te nemen aan de creatie van producten. 1 Apparaten met artificiële intelligentie (AI) Om te begrijpen wat interaction design is moet je eerst begrijpen welk type apparaten interaction designers helpen om te creëren. Interaction designers helpen apparaten te creëren die gebruik maken van artificiële intelligentie in de vorm van computertechnologie (hard- en software). Dit zijn in de woorden van een professor: Apparaten die denken en handelen alsof ze intelligente mensen waren. 2 Deze apparaten maken gebruik van applicaties (programma s) en handelen op een manier die we meestal associëren met mensen: ze merken op, vergelijken, analyseren, beslissen, onthouden, gebruiken logica om opties te creëren en voor te stellen, kortom, ze vertonen wat we over het algemeen in mensen intelligent gedrag noemen. Let op: dit betekent niet dat computers werken op dezelfde manier als de menselijke hersenen. Dat is niet zo. Een van de meest fundamentele taken van interaction designers is om te bepalen welke onderdelen van een taak of proces het beste door mensen en welke door AI kunnen worden gedaan. Wanneer we deze apparaten in gebruik zien, merken we een uitwisseling. Gebruiker en apparaat handelen en reageren op elkaar op een doelgerichte, nauwkeurige manier. Interaction designers helpen op drie manieren om deze apparaten en applicaties vorm te geven: gebruikers profileren de belangrijkste kenmerken van gebruikers vaststellen, waaronder vaardigheden, houdingen, verwachtingen en percepties systemen vormgeven de regels creëren die het gedrag van de processen bepalen die werkzaam zijn in apparaaten en netwerken interfaces creëren - fysieke en virtuele onderdelen creëren die gebruikers in staat stellen om hun communicatie met het apparaat te beheersen 1 Voor andere definities, zie: Saffer, Dan (2007), Designing for Interaction: Creating Smart Applications and Clever Devices, Berkeley, CA, USA: New Riders; Laurel, Brenda (1993, 2014), Computers as Theater, New York, NY, USA: Addison-Wesley; Moggridge, Bill (2007), Designing Interactions, Cambridge, MA, USA: MIT Press. 2 Saxena, Dr. A. K., Professor and hoofd, CG Central University, Bilaspur CG, Slide presentatie Artificial Intelligence and Expert Systems, geraadpleegd: op Note13/Artificial%20Intelligence%20and%20Expert%20System pdf

2 Hieronder leggen we deze drie hoofdtaken in groter detail uit. Als voorbeeld hierbij gebruiken we een hypothetische ontwerpprobleem: een educatief computerprogramma waarmee leerlingen basisvaardigheden in wiskunde leren. Gebruikers profileren Of je een website, een kaartjesautomaat, een spel of ander product ontwerpt, het zal pas succesvol zijn als het bij bepaalde kritieke kenmerken van de toekomstige gebruikers past. Hierbij kun je denken aan vaardigheden, talenten, houdingen, doelen, verwachtingen en zwakke punten. Het ontdekken en vaststellen van deze kenmerken noemen we 'profileren'. Bij het profileren van gebruikers, richt je je op het vinden van de kenmerken die hun gedrag ten opzichte van het te ontwerpen product zullen bepalen. 3 Als onderdeel van profileren beschrijven we ook de context van gebruik van het te maken product. Hiermee bedoelen we de fysieke en sociale omgeving waarin het product gebruikt zal worden. Fysieke aspecten kunnen zijn bijvoorbeeld het gebruik buiten of binnen, het niveau van omgevingsgeluid en de beschikbaarheid van technische faciliteiten als netwerken, maar ook de beschikbare tijd voor gebruik. Sociale aspecten kunnen zijn: culturele conventies, wetten en regels, en beperkingen die voor alle gebruikers gelden. 3 Profileren wordt soms onderverdeeld in 'psychographics' (cognitieve en emotionele kenmerken), 'demographics' (leeftijd en andere statistieken gerelateerd aan de segmenten van de bevolking waar gebruikers deel van uitmaken) en 'technographics' (de technologieen die mensen gebruiken en waar ze toegang toe hebben). In deze basiscursus werken we primair met 'psychographics'.

3 Voorbeeldcasus: het profileren van gebruikers van een educatief programma voor het leren van basis wiskunde vaardigheden Gebruikersgroep: leerlingen Welke gedeelde en relevante kenmerken zou een profiel van leerlingen kunnen bevatten? Op het gebied van vaardigheden kun je het initiële competentieniveau in wiskunde en lezen onderzoeken. Wat is de moedertaal van de leerlingen? Op welk niveau beheersen ze het? Zullen ze instructies gemakkelijk kunnen lezen en volgen? Welke wiskundige vaardigheden beheersen ze al? Op het gebied van aanleg zou je het niveau van cognitieve en emotionele ontwikkeling in relatie tot hun leeftijd kunnen onderzoeken. Is het onder of boven de norm? Je kunt houdingen onderzoeken. Hoe vinden ze het om met computers te werken? Om met wiskunde bezig te zijn? Is dit voor hen intimiderend? Gewoon? Spannend? Welk visuele stijlen hebben voor hen een positieve of negatieve associatie? Hebben deze toekomstige gebruikers ook zwakke punten? Bijvoorbeeld, hebben de meeste in het verleden slechte resultaten behaald? Zijn ze hierdoor ontmoedigd? Al deze kenmerken kunnen het ontwerp van het product beïnvloeden. Bijvoorbeeld, als leerlingen zwak zijn in lezen en schrijven kunnen instructies de vorm hebben van meer dan alleen tekst. Ze kunnen als audio worden gegeven, of in de vorm van een uitgebreide demo die leerlingen zelfstandig kunnen doorlopen. Vertalingen kunnen dan ook belangrijk zijn. De leeractiviteiten kunnen ontworpen worden op zo'n manier dat handelen centraal staat: dat leerlingen zoveel mogelijk leren door te doen in plaats van te lezen. Als leerlingen verwachten dat wiskunde moeilijk zal zijn en weinig vertrouwen hebben in hun eigen kunnen, kan het programma gemakkelijke oefeningen bieden bij het begin van elke les zodat een initiele ervaring positief is. Een positieve tone-of-voice kan gebruikt worden in feedback over prestatieniveaus. Het moeilijkheidsniveau kan meteen naar beneden gesteld worden bij een klein aantal fouten, zodat leerlingen niet ontmoedigd raken. Dit patroon kan aangepast worden naarmate een leerling vordering maakt en meer vertrouwen krijgt. Context van gebruik Welke aspecten kunnen het ontwerp van de applicatie beïnvloeden? Hoe is de fysieke omgeving? Lawaaiig? Stil? Druk? Leeg? Blijven leerlingen wel in een en dezelfde fysieke omgeving? Werken ze onderweg? Welke technologie is beschikbaar? Zijn faciliteiten als witbord, digitale witbord of beamer aanwezig? Is live virtuele contact mogelijk? Of is het de enige optie? Zijn de leerlingen alleen of in groepen? Hoe groot zijn de groepen? 4 Is een leerkracht aanwezig? In de sociale omgeving kunnen we de regels onderzoeken. Mogen leerlingen met elkaar praten terwijl ze aan het werk zijn? Kunnen ze hulp verwachten van een leerkracht of een andere leerling? Hoeveel hulp? Hoeveel tijd hebben ze om de oefeningen en activiteiten te voltooien? Wat zijn de regels omtrent falen en opnieuw proberen? Zullen ze binnen een bepaalde termijn een voldoende cijfer moeten behalen op een gestandaardiseerde toets? Is het verplicht om het programma voor leerlingen met beperkingen toegankelijk te maken? De omgeving hier is gericht op leren. Welke principes, beperkingen en processen brengt dit met zich mee? Specifiek voor wiskunde? Om dit te weten te komen zouden we met experts moeten praten, waaronder wiskundigen, docenten en specialisten in de psychologie van het leren. Zijn aspecten van de cultuur van de leerlingen van invloed? Is het bijvoorbeeld geaccepteerd om vragen te stellen? Of is dit ongewenst? Is falen iets doodgewoons, of een bron van schaamte of verlegenheid? Al deze kenmerken kunnen het ontwerp van het product beïnvloeden. Als een leerling zelfstandig met het programma moet kunnen werken, zonder of alleen met minimale ondersteuning, dan kan een 'guided experience' in de vorm van een gedetailleerde tutorial of instructievideo een goede oplossing zijn. Ook kunnen veel tips automatisch worden gegeven tijdens gebruik. Als leerlingen in groepen zullen werken kan het programma spelletjes of oefeningen bevatten waar meer dan een persoon tegelijkertijd aan kan werken, en die verschillende rollen bieden. De beschikbare tijd heeft invloed op het aantal oefeningen die per keer worden aangeboden en de manier waarop ze gegroepeerd zijn. Het kan een optie zijn om docenten invloed hierop te geven zodat ze het aantal en type probleem 4 De aanwezigheid van groepen is zowel een sociaal als een fysiek kenmerk. Kenmerken kunnen niet altijd verdeeld worden in slechts een categorie. Ontwerpteams moeten beslissen hoe een kenmerk het beste gecategoriseerd kunnen worden, gebaseerd op de potentiele invloed ervan.

4 aan kunnen passen aan de beschikbare tijd. Kijk naar drie verschillende programma's om wiskunde te leren: Khan Academy, de XO laptop (OLPC), en mathgarden.com. Welke verschillen zou je verwachten te vinden in de profielen van de leerlingen? In de context van gebruik? Systemen vormgeven De term 'systeem' heeft veel verschillende betekenissen. 5 Hier definiëren we systeem als een stelsel elementen die elkaar beïnvloeden volgens regels. Systemen kunnen volledig geautomatiseerd zijn, of menselijke interventies bevatten. Hieronder volgen sommige van de meest voorkomende begrippen die we gebruiken om systemen te beschrijven: Omgeving (environment) de bredere situatie waarin het systeem opereert (en die het systeem niet of alleen in beperkte mate beheerst) Begrenzing (boundary) - de grens tussen systeem en omgeving Input - data die opgenomen wordt in het systeem en verwerkt wordt Sensor - technologieën die input van buiten het systeem registreren Output - resultaten van het verwerken van input door het systeem Processor - het deel van een systeem dat input naar output transformeert Control - het deel van een systeem dat het proces stuurt waarbij het systeem input naar output transformeert Feedback - output die opnieuw in het systeem wordt ingevoerd om control te ondersteunen Doel (goal) - het doel waarop control gebaseerd is Figuur 1. Eenvoudig schema geeft het gedrag van een bekend type systeem weer, het systeem dat het temperatuur in een gebouw regelt. De inputtemperatuur wordt opgemerkt en geregistreerd door een sensor, die het naar een processor stuurt waar het vergeleken wordt met het beoogde doel en vervolgens een signaal stuurt naar een derde component ('actuator') die, als het temperatuur lager is dan het doel, reageert door meer brandstof te leveren naar het mechanisme dat hitte produceert. Het resulterende temperatuur wordt opnieuw als input in het systeem ingevoerd. Voor interaction designers is het belangrijk om te begrijpen waar systemen een rol spelen in een product, het type systeem waar het over gaat, waar de grenzen zich bevinden en welke regels in het spel zijn. 5 Voor meer informatie about systemen in de context van interaction design zie het artikel van Hugh Dubberly et al: ddo_article_whatisinteraction.

5 Voorbeeldcasus: de rol van systemen in een educatief programma De applicatie zou gebruik kunnen maken van 'computer-adaptive testing'. Dit betekent dat afhankelijk van de snelheid en prestatie van een leerling, stelt het programma de moeilijkheidsgraad van de oefeningen bij. Dit zorgt ervoor dat de leerling een passend programma krijgt en voortgang blijft boeken. Dit is een van de belangrijkste voordelen van het product. Als de problemen te gemakkelijk waren, zouden leerlingen zich vervelen en energie verspillen aan onnodige herhaling in plaats van iets nieuws te leren. Als de problemen te moeilijk waren, zouden ze een onmogelijk obstakel vormen, waardoor leerlingen energie zouden verspillen en ontmoedigd raken. Een interaction designer in het ontwerpteam voor dit product zou moeten begrijpen hoe adaptief testen werkt om een aantal kritieke besluiten te nemen: - Zou het systeem volledig geautomatiseerd moeten worden? Dat wil zeggen: zouden de selectie van nieuwe oefeningen en output volledig door algoritmen moeten worden bepaald? Of zouden docenten, leerlingen of anderen moeten kunnen interveniëren om deze keuzes te beïnvloeden? Zowel, op welke manier en op welk moment? - Hoe worden de oefeningen gecategoriseerd? Volgens verwachte tijdsduur? Moeilijkheidsgraad? Of zijn er andere criteria? Is deze informatie nuttig voor gebruikers om te weten (leerlingen, docenten en andere belanghebbenden?) Zowel, hoe zou het voor hen toegankelijk kunnen worden gemaakt? - Hoe wordt voortgang gemeten? Welke data worden geproduceerd, om bijvoorbeeld de resultaten van een individuele leerling weer te geven? Hoe wordt voortgangsdata gebruikt? Omdat de techniek en wiskunde die ten grondslag liggen aan adaptief testen complex zijn zal het ontwerpteam moeten samenwerken met de specialisten die de algoritmen en content van het programma creëren. Dit kan het product op een aantal manieren beïnvloeden. Als het onmogelijk is om zeker te weten of de categorisering van de oefeningen bij de leerlingen past, zou het een optie kunnen zijn om leerlingen en docenten feedback te laten verzamelen en sommige aspecten van de adaptieve feedback aanpassen. Bijvoorbeeld, het zou een optie kunnen zijn om docenten de volgorde waarin oefeningen aangeboden worden, te laten veranderen. Of je zou leerlingen meer vrijheid kunnen geven om een eigen pad te kiezen. Personaliseren zou een optie kunnen zijn: docenten en leerlingen zouden features kunnen aan- en uitzetten, gebaseerd op voorkeuren, interesses of andere criteria. We zouden ook de groep leerlingen of de school als een sociaal systeem kunnen onderzoeken, een netwerk waarin elke individu, media-uiting en technologie de anderen beïnvloedt. We zouden dan niet alleen het digitale product, maar het ontwerp kunnen uitbreiden naar analoge leermiddelen en processen. Steeds vaker nemen interaction designers deel aan dit soort 'holistische' ontwerptrajecten. Het meest bekend voorbeeld is service design, het ontwerp van hele systemen van dienstverlening, inclusief fysieke en virtuele 'touchpoints' en processen. 6 Interfaces creeren We noemen de onderdelen van een apparaat waarmee gebruikers hun communicatie ermee beheersen, de interface. Let op: vandaag bestaan interfaces vaak, maar niet altijd, uit afbeeldingen op een scherm, samen met een klein aantal fysieke 'controls' zoals een mouse, trackball of joystick interfaces zijn meestal deels fysiek (knoppen, wijzers, enz.) en deels virtueel (afbeeldingen op een scherm) Interaction designers richten zich niet alleen op de stijl van een interface, maar primair op zijn gedrag, waaronder: de werking van interactieve elementen (bijvoorbeeld de manier waarop virtuele 'knoppen' veranderen wanneer ze geklikt worden, of waarop virtuele objecten veranderen tijdens een 'drag and drop' interactie) of en hoe interface elementen getoond worden het richten van de aandacht van gebruikers, bijvoorbeeld door bewegend beeld 6 Om meer te leren over service design, zie: Schneider, Jakob en Stickdorn, Marc, red. (2010), This is service design thinking: basics - tools - cases, Amsterdam, Netherlands: BIS publishers.

6 de volgorde waarin delen van een product getoond worden (bijvoorbeeld de volgorde van schermen in een online formulier) manieren om content te vinden, waaronder zoekfuncties en navigatie menu's Omdat interfaces voor een groot deel het gebruiksgemak van een programma of apparaat bepalen, nemen ze een centrale plaats in in het werk van interaction designers. Voorbeeldcasus: interface van een educatief programma Als het ontwerpteam voldoende begrip heeft van de gebruikers en context van gebruik kan het werk aan de interface volop voortgezet worden. Onder andere bevat dit de creatie en verfijning van de visuele stijl, coding, informatiearchitectuur 7, interaction design en contentcreatie. Sommige ontwerpbeslissingen hebben te maken met 'look and feel'. Als het over jonge leerlingen gaat kan de stijl een speelse sfeer creëren die de kinderen inspireert om het programma te ontdekken. Personages, verhaallijnen, metaforische landschappen of spelletjes kunnen het verkennen van het onderwerp aantrekkelijker maken. Ook komen navigatie en structuur van het programma aan de orde. Het programma kan de content bieden als een overzicht waaruit leerlingen vrij kunnen kiezen (een kaart ) of een enkel traject dat de leerlingen stap-voor-stap van begin tot einde moeten volgen (een pad ). Ook kan het pad van leerlingen helemaal gestructureerd worden als een spel of verhaal. Als er grotere verschillen bestaan in leeftijd of het niveau van vaardigheden, kunnen verschillende stijlen van interface worden geboden. De werking van interface elementen kan ook aangepast worden (zie ook de opmerkingen boven in 'Voorbeeldcasus: de rol van systemen in een educatief programma'). Kijk naar drie verschillende intefaces van programma's om wiskunde te leren: van de XO laptop, mathgarden.com en de Khan Academy. Wat zouden de redenen kunnen zijn voor de verschillen in stijl, structuur en interactieve vormgeving? Zou je verwachten dat ze allemaal even goed werken voor verschillende types leerlingen? Welke ontwerpproducten creëren interaction designers? Interaction designers creëren een aantal ontwerpproducten, waaronder: personas en andere types gebruikersprofielen onderzoeksinstrumenten zoals interviews, observatieverslagen, stakeholder maps, card sortings en bijbehorende documentatie flowcharts sitemaps wireframes en conceptschetsen hi- en lo-fidelity prototypes gebruikstestplannen en -verslagen 'customer journeys', 'process maps' en 'mental models' service design blueprints Met wie werken interaction designers samen? Interaction designers werken vooral in teamverband omdat het maken van een interactief product expertise uit verschillende disciplines vereist. Het team kan bestaan o.a. uit: Visuele en motion designers (grafische vormgevers, illustratoren, animatoren) Programmeurs, ingenieurs en industriële vormgevers Informatiearchitecten en contentstrategen Projectmanagers Vakgebied experts Copywriters, filmmakers, journalisten en contentmanagers 7 'Information architecture' heeft verschillende betekenissen. Hier bedoelen we het structureren van complexe producten, door het creeren van navigatiemenu's, metadata, en andere elementen die content vindbaar maken. Dit wordt behandeld in de module 'Navigatie en structuur'.

7 Marketers Onderzoekers (vaak met een achtergrond in sociologie of psychologie) De kracht van interaction design Interaction design is een toegepaste kunst. Interaction designers maken producten die door mensen gebruikt worden om allerlei verschillende doelen te bereiken, van zich een beetje vermaken tot het redden van levens. Door het gedrag van systemen, apparaten en mensen te vormen kunnen interaction designers de kwaliteit van het leven van mensen wezenlijk verbeteren. We zijn slechts aan het begin van de ontwikkeling van apparaten, software en networks die gecombineerd gebruik maken van menselijke en artificiële intelligentie. De technologie verandert in rap tempo. We moeten daarom voortdurend onze kennis actualiseren en in onze ontwerpen ruimte laten voor functionaliteiten die nu niet mogelijk zijn te implementeren, maar in de nabije toekomst wel. We kunnen een enorme uitbreiding en verfijning verwachten in de interactie van mensen en apparaten. Computertechnologie wordt steeds draagbaarder en wordt steeds vaker ingebed in allerlei apparaten en objecten op verschillende locaties. Sensoren genereren steeds grotere hoeveelheden data. Vooruitgang in robotica betekent dat apparaten steeds autonomer handelen. Dit zijn slechts enkele voorbeelden van de potentieel revolutionaire ontwikkelingen die nu gaande zijn. Als interaction designer, help je deze nieuwe wereld van intelligente samenwerking van mensen en techniek vorm te geven.

8

Basiscursus interaction design

Basiscursus interaction design Basiscursus interaction design Fragment uit het leerboek (basiscursus) Datum: 2014.11.15 versie: 1.0 Author: James M. Boekbinder uitgave van het team Interaction Design 2014 2015 ontwikkeld door James

Nadere informatie

Les 01 uitleg bij de presentatie: Welkom in 'Design research & use context' Deel 1 van de Foundation Course in Interaction Design v2.0 2011.10.

Les 01 uitleg bij de presentatie: Welkom in 'Design research & use context' Deel 1 van de Foundation Course in Interaction Design v2.0 2011.10. Les 01 uitleg bij de presentatie: Welkom in 'Design research & use context' Deel 1 van de Foundation Course in Interaction Design v2.0 2011.10.31 James M. Boekbinder Skype: jboekbinder3641 E-mail: james.boekbinder@gmail.com

Nadere informatie

1.1 DE OPDRACHT IN HET KORT

1.1 DE OPDRACHT IN HET KORT Opdracht 03: een formulier ontwerpen Versie voor studenten v5.0 2010.04.28 James M. Boekbinder Skype: jboekbinder3641 E-mail: james.boekbinder@gmail.com Blog: http://www.razormind.info/infoconstructor

Nadere informatie

Rapportage Instructies voor het schrijven van verslagen

Rapportage Instructies voor het schrijven van verslagen Rapportage Instructies voor het schrijven van verslagen Auteurs: James M. Boekbinder Jantien Slob Irma Rademaker 2013.10.02 versie 17.0 Inhoudsopgave 1 Korte verslagen (1 tot 2 pagina's) 1 1.1 Bouwstenen

Nadere informatie

Foundation course in interaction design : kernconcepten

Foundation course in interaction design : kernconcepten Foundation course in interaction design : kernconcepten Scenario 2013.12.13 v1.0 James M. Boekbinder Skype: jboekbinder3641 E-mail: james.boekbinder@gmail.com Blog: http://www.razormind.info/infoconstructor

Nadere informatie

Card sorting Sitemap Use case. Wireframes Schermontwerpen Stijlgids. Niet in les gedaan! Via je einddocument. Verkennen. Genereren.

Card sorting Sitemap Use case. Wireframes Schermontwerpen Stijlgids. Niet in les gedaan! Via je einddocument. Verkennen. Genereren. Hoorcollege 4 Verkennen Genereren Evalueren Communiceren Card sorting Sitemap Use case Wireframes Schermontwerpen Stijlgids Niet in les gedaan! Via je einddocument Schermontwerpen Pauze Stijlgids Feedback

Nadere informatie

Design research and use context

Design research and use context Design research and use context Module 1 : Foundation course in interaction design CMDDES02-4 Aantal studiepunten: 3 Modulehouder: James M. Boekbinder Versie: 20 november 2013 Modulewijzer Design research

Nadere informatie

Drillster B.V. Middenburcht 136 3452 MT VLEUTEN The Netherlands 1

Drillster B.V. Middenburcht 136 3452 MT VLEUTEN The Netherlands 1 Drillster algemeen Drillster is een innovatief e learning programma waarmee studenten op efficiënte manier kennis kunnen opdoen, vasthouden en testen. Met Drillster leer je sneller en onthoud je langer.

Nadere informatie

Designing dialogues. Module 3 : Foundation course in interaction design CMDDES01-6

Designing dialogues. Module 3 : Foundation course in interaction design CMDDES01-6 Designing dialogues Module 3 : Foundation course in interaction design CMDDES01-6 Aantal studiepunten: 3 Modulehouder: James M. Boekbinder Versie: 20 mei 2013 1 Korte Modulebeschrijving Modulenaam Modulecode

Nadere informatie

gebruikersprofiel november 2013 versie 02

gebruikersprofiel november 2013 versie 02 gebruikersprofiel november 2013 versie 02 Interaction Design Foundation Course James Boekbinder, Jantien Slob, vakgroep IAD Hogeschool Rotterdam, CMI Instituut 2 gebruikersprofiel 3 introductie 4 twee

Nadere informatie

Stappenplan. De ontwikkeling van een interface doorloopt bij Studio Wolf vier stappen. Deze stappen verduidelijken de weg naar het eindresultaat.

Stappenplan. De ontwikkeling van een interface doorloopt bij Studio Wolf vier stappen. Deze stappen verduidelijken de weg naar het eindresultaat. Stappenplan Een interface is in principe alles wat de communicatie tussen de gebruiker en de computer bepaalt of vorm geeft. Het is het deel van de website of webapplicatie dat de interactie met de gebruiker

Nadere informatie

Natural Europe - Natuurlijk Europa

Natural Europe - Natuurlijk Europa Natural Europe - Natuurlijk Europa General Information Summary Natuurlijk Europa zet een aantal softwaretools in die het mogelijk maken voor leerkrachten om innovatieve online trajecten te ontwerpen via

Nadere informatie

Richtlijnen voor het ontwerpen een Intranetportal Door Bas Fockens

Richtlijnen voor het ontwerpen een Intranetportal Door Bas Fockens Richtlijnen voor het ontwerpen een Intranetportal Door Bas Fockens Copyright Datacon www.datacon.nl Wat is een intranetportal? Een intranet is een online gepersonaliseerde en geïntegreerde toegang tot

Nadere informatie

januari TTNWW Handleiding TST tools voor het Nederlands als Web services in een Workflow Meertens Instituut, Joan Muyskensweg 25, 1096 CJ Amsterdam

januari TTNWW Handleiding TST tools voor het Nederlands als Web services in een Workflow Meertens Instituut, Joan Muyskensweg 25, 1096 CJ Amsterdam januari 2013 TTNWW Handleiding TST tools voor het Nederlands als Web services in een Workflow Meertens Instituut, Joan Muyskensweg 25, 1096 CJ Amsterdam Table of Contents Inleiding... 3 Gebruik van de

Nadere informatie

Ontwikkelen van interactief lesmateriaal. Ann Buffel en Bart D haenens SoE à la carte, 21-10-2010

Ontwikkelen van interactief lesmateriaal. Ann Buffel en Bart D haenens SoE à la carte, 21-10-2010 Ontwikkelen van interactief lesmateriaal Ann Buffel en Bart D haenens SoE à la carte, 21-10-2010 Overzicht Wat is? Trivantis Lectora exe learning Toledo? Tips voor het maken van een leerpad Slot 2 Wat

Nadere informatie

Visie ICT bij de SJB. Waarom, wie, wat, wanneer en hoe? Werkgroep ICT Jenaplanscholen Bollenstreek

Visie ICT bij de SJB. Waarom, wie, wat, wanneer en hoe? Werkgroep ICT Jenaplanscholen Bollenstreek Visie ICT bij de SJB Waarom, wie, wat, wanneer en hoe? 1 Missie, visie en strategie Ambitie? Doelen? Plannen? Kennisstand organisatie? Budget? 2 Kikker- of Vogelperspectief? conservatie Missie? innovatie

Nadere informatie

Agenda. About Mediamatic Mediamatic voor Naturalis Vormgeving Techniek Netwerk Community Naturalis fysiek virtueel

Agenda. About Mediamatic Mediamatic voor Naturalis Vormgeving Techniek Netwerk Community Naturalis fysiek virtueel Agenda About Mediamatic Mediamatic voor Naturalis Vormgeving Techniek Netwerk Community Naturalis fysiek virtueel About Mediamatic Mediamatic LAB, gespecialiseerd in informatiesystemen en community websites

Nadere informatie

informatie architectuur herkansing eindopdracht rondleiding app voor het stedelijk museum

informatie architectuur herkansing eindopdracht rondleiding app voor het stedelijk museum informatie architectuur herkansing eindopdracht rondleiding app voor het stedelijk museum Het Stedelijk Museum is een internationaal instituut in Amsterdam, gewijd aan moderne en hedendaagse kunst en vormgeving.

Nadere informatie

onderzoek ontwerp realisatie implementatie

onderzoek ontwerp realisatie implementatie Usability testing onderzoek ontwerp realisatie implementatie onderzoek concept ontwerpen prototype realisatie & specificatie onderzoek ontwerp realisatie implementatie vandaag onderzoek ontwerp realisatie

Nadere informatie

OPDRACHTKAART. Thema: Multimedia. Het multimedia productieproces 3. De uitvoering MM-02-06-01

OPDRACHTKAART. Thema: Multimedia. Het multimedia productieproces 3. De uitvoering MM-02-06-01 OPDRACHTKAART MM-02-06-01 De uitvoering Voorkennis: Je hebt multimedia-opdrachten 1 tot en met 5 (MM-02-01 t/m MM-02-05) afgerond. Je kunt met behulp van multimedia-software, zoals bijvoorbeeld Macromedia

Nadere informatie

Opgaven - De intelligente organisatie 3 e editie

Opgaven - De intelligente organisatie 3 e editie Opgaven hoofdstuk 1 1. Benoem het voornaamste voordeel van BI voor organisaties. 2. Uit welke processen bestaan de grote en kleine BI cyclus? 3. Wat is het verschil tussen contextuele en transactionele

Nadere informatie

Onderzoeksopzet. Marktonderzoek Klantbeleving

Onderzoeksopzet. Marktonderzoek Klantbeleving Onderzoeksopzet Marktonderzoek Klantbeleving Utrecht, september 2009 1. Inleiding De beleving van de klant ten opzichte van dienstverlening wordt een steeds belangrijker onderwerp in het ontwikkelen van

Nadere informatie

DE EERSTE STAP NAAR EEN ONVERGETELIJKE GEBRUIKERSERVARING

DE EERSTE STAP NAAR EEN ONVERGETELIJKE GEBRUIKERSERVARING UX SCAN DE EERSTE STAP NAAR EEN ONVERGETELIJKE GEBRUIKERSERVARING Onze user experience designers controleren met behulp van de User Experience Scan of uw online software niet alleen functioneel, maar ook

Nadere informatie

Publishing & Printing Company B.V.

Publishing & Printing Company B.V. STAPPENPLAN WEBSITE Versie 1.3 Publishing & Printing Company B.V. Weth. Sangersstraat 38 (0)46-437 73 11 KVK 140.41959 6191 NA Beek web@pp-company.nl BTW NL 0085.52.861.B01 Algemene voorwaarden www.pp-company.nl

Nadere informatie

Bent u ook zoveel tijd kwijt met het zoeken naar de laatste en enig juiste! - versie van uw marktonderzoek

Bent u ook zoveel tijd kwijt met het zoeken naar de laatste en enig juiste! - versie van uw marktonderzoek Bent u ook zoveel tijd kwijt met het zoeken naar de laatste en enig juiste! - versie van uw marktonderzoek Heeft u zich ook al eens afgevraagd waarom uw concurrent zo veel goedkoper kan zijn? Waarschijnlijk

Nadere informatie

i3sync DRAADLOOS PLUG & PLAY PRESENTATIE DEVICE

i3sync DRAADLOOS PLUG & PLAY PRESENTATIE DEVICE i3sync DRAADLOOS PLUG & PLAY PRESENTATIE DEVICE VERANDER DE MANIER WAAROP U VERGADERT Verander de manier waarop u vergadert of presenteert dankzij dit compacte en lichte presentatie device. i3sync is gebruiksvriendelijk

Nadere informatie

LEREN DOOR TE DOEN DESIGN THINKING TRAINING VOOR COMMUNICATIE PROFESSIONALS

LEREN DOOR TE DOEN DESIGN THINKING TRAINING VOOR COMMUNICATIE PROFESSIONALS DESIGN THINKING TRAINING VOOR COMMUNICATIE PROFESSIONALS Deze energieke, tweedaagse training resulteert in hands-on ervaring en meer inzicht in de Design Thinking principes, de belangrijkste tools en terminologie.

Nadere informatie

Leer Opdrachten ontwerpen voor Blended Learning

Leer Opdrachten ontwerpen voor Blended Learning Leer Opdrachten ontwerpen voor Blended Learning Helder &Wijzer Mijn opdrachten In een kort, blended programma In het kort Voor wie docenten/trainers die blended opdrachten willen leren ontwerpen en ontwikkelen

Nadere informatie

Van AllSolutions QX2 naar AllSolutions10

Van AllSolutions QX2 naar AllSolutions10 Van AllSolutions QX2 naar AllSolutions10 Pagina 1 van 11 Inhoud 1. AllSolutions10 gelanceerd... 3 Responsive... 3 Design... 3 2. AllSolutions10 activeren... 4 3. Aangepaste bovenkant... 5 4. Uw website

Nadere informatie

Proces to model en model to execute

Proces to model en model to execute Proces to model en model to execute Een end-to-end (bedrijfs)proces (figuur 1) is het geheel van activiteiten die zich, op een bepaalde plaats door een bepaalde rol, in bepaalde volgorde opvolgen en waarvan

Nadere informatie

Research & development

Research & development Research & development Publishing on demand Workflow ondersteuning Typesetting Documentproductie Gespecialiseerd document ontwerp Web ontwerp en onderhoud Conversie Database publishing Advies Organisatie

Nadere informatie

Socio-technisch systemen. Ian Sommerville 2004 Software Engineering, 7th edition. Chapter 2 Slide 1

Socio-technisch systemen. Ian Sommerville 2004 Software Engineering, 7th edition. Chapter 2 Slide 1 Socio-technisch systemen Ian Sommerville 2004 Software Engineering, 7th edition. Chapter 2 Slide 1 Systeem categoriën Technische op computer gesteunde systemen Systemen die HW en SW bevatten, maar waar

Nadere informatie

Inleiding CUSTOMER TOUCH MODEL. Is het mogelijk klanten zo goed te kennen dat je kunt voorspellen wat ze gaan kopen voordat ze dat zelf weten?

Inleiding CUSTOMER TOUCH MODEL. Is het mogelijk klanten zo goed te kennen dat je kunt voorspellen wat ze gaan kopen voordat ze dat zelf weten? Inleiding Is het mogelijk klanten zo goed te kennen dat je kunt voorspellen wat ze gaan kopen voordat ze dat zelf weten? Er zijn geruchten dat Amazon een dergelijke gedetailleerde kennis van haar klanten

Nadere informatie

Big Data: wat is het en waarom is het belangrijk?

Big Data: wat is het en waarom is het belangrijk? Big Data: wat is het en waarom is het belangrijk? 01000111101001110111001100110110011001 Hoeveelheid 10x Toename van de hoeveelheid data elke vijf jaar Big Data Snelheid 4.3 Aantal verbonden apparaten

Nadere informatie

Business Analyse en User Experience

Business Analyse en User Experience Business Analyse en User Experience Een handreiking voor de Business Analyst Auteur: Marco Theunissen Versie: 1.0 Datum: Januari 2012 Copyright: Marco Theunissen, onder een licentie van Creative Commons

Nadere informatie

Zoeken binnen Pleio Moderne zoektechnologie in een sociale omgeving

Zoeken binnen Pleio Moderne zoektechnologie in een sociale omgeving Zoeken binnen Pleio Moderne zoektechnologie in een sociale omgeving Next2Know, maart 2014 Inhoud Zoeken op Pleio... 1 De pijlers van Pleio... 1 Information Retrieval als sociale activiteit... 1 Geavanceerd

Nadere informatie

ENTELIS STATE OF THE ART VERSLAG - GEMAKKELIJK LEESBARE VERSIE

ENTELIS STATE OF THE ART VERSLAG - GEMAKKELIJK LEESBARE VERSIE ENTELIS STATE OF THE ART VERSLAG - GEMAKKELIJK LEESBARE VERSIE Inleiding Onderzoek in Europa geeft aan dat personen met een beperking van alle leeftijden al zelf in contact zijn gekomen met technologie.

Nadere informatie

WISKUNDE VOOR DE INTERNETGENERATIE

WISKUNDE VOOR DE INTERNETGENERATIE WISKUNDE VOOR DE INTERNETGENERATIE Digitalisering is noodzakelijk Onze visie Het wiskundeonderwijs is toe aan verandering, daar is bijna iedereen het wel over eens. De noodzaak blijkt uit de dagelijkse

Nadere informatie

Usability. in relatie tot Ontwerp processen. Les 1

Usability. in relatie tot Ontwerp processen. Les 1 Usability in relatie tot Ontwerp processen Les 1 Emiel Kampen Game-, Interaction Designer Afgestudeerd Interaction Designer (MA) Play-testing @ Guerrilla (2008) Gamedesigner @ Keesing (2009) Gamedesigner

Nadere informatie

Procesmanagement. Hoe processen beschrijven. Algra Consult

Procesmanagement. Hoe processen beschrijven. Algra Consult Procesmanagement Hoe processen beschrijven Algra Consult Datum: juli 2009 Inhoudsopgave 1. INLEIDING... 3 2. ORGANISATIE VAN PROCESMANAGEMENT... 3 3. ASPECTEN BIJ HET INRICHTEN VAN PROCESMANAGEMENT...

Nadere informatie

service design workshop

service design workshop Philippe Martens service design workshop ken ik mijn klanten en gebruikers écht? hoe ervaren mijn klanten mijn huidig dienstenaanbod? Hoe pas ik mijn processen en systemen aan om mijn uniek dienstenaanbod

Nadere informatie

Leergang Transformatief Leiderschap

Leergang Transformatief Leiderschap feedback geven living labs advie processen/bijeenkomsten transformatief leiderschap coach perso Leergang Transformatief Leiderschap Anderen bewegen begint bij jezelf Succesvol mensen en organisaties in

Nadere informatie

Unicomedia biedt een totaal oplossing voor narrowcasting en adviseert over hardware, implementatie en beheer van deze netwerken.

Unicomedia biedt een totaal oplossing voor narrowcasting en adviseert over hardware, implementatie en beheer van deze netwerken. Retail Digital Signage heeft zich in verschillende vormen effectief bewezen om doelgericht met consumenten te communiceren. Digitale media wordt ingezet om merkenherkenning te ondersteunen, winkel promoties

Nadere informatie

ONZE INTERPRETATIE VAN HET KNOOPPUNT PLATFORM

ONZE INTERPRETATIE VAN HET KNOOPPUNT PLATFORM MEMO: ONZE INTERPRETATIE VAN HET KNOOPPUNT PLATFORM Boek.be 1 INHOUDSTAFEL 1 INHOUDSTAFEL... 2 2 ALGEMENE INFORMATIE... 3 2.1 DOCUMENT INFO... 3 2.2 NASCOM INFO... 3 2.3 KLANT INFO... 3 3 INTERPRETATIE

Nadere informatie

Leiderschap in Het Nieuwe Werken bij SNS REAAL. Manja Jongsma Januari 2012

Leiderschap in Het Nieuwe Werken bij SNS REAAL. Manja Jongsma Januari 2012 Leiderschap in Het Nieuwe Werken bij SNS REAAL Manja Jongsma Januari 2012 99 Agenda Presentatie HNW bij SNS REAAL Doelen Heden versus toekomst Leiding geven binnen HNW Onderscheidende aspecten Resultaten

Nadere informatie

Beschrijving Deelproject Communicatie Perron 5. Arnold Aukema

Beschrijving Deelproject Communicatie Perron 5. Arnold Aukema Beschrijving Deelproject Communicatie Perron 5 Arnold Aukema Introductie Dit document beschrijft in het kort het deelproject communicatie binnen het service design project Perron 5, waar ik tijdens mijn

Nadere informatie

WWW.I3-TECHNOLOGIES.COM PRESENTEREN SAMENWERKING PEILING

WWW.I3-TECHNOLOGIES.COM PRESENTEREN SAMENWERKING PEILING WWW.I3-TECHNOLOGIES.COM PRESENTEREN SAMENWERKING PEILING PRESENTEREN OKTOPUS voor i3 is een verzameling van interactieve leermiddelen die zijn ontwikkeld om het onderwijs te verbeteren en leerresultaten

Nadere informatie

i3sync PLUG & PLAY DRAADLOOS PRESENTATIE MIDDEL

i3sync PLUG & PLAY DRAADLOOS PRESENTATIE MIDDEL i3sync PLUG & PLAY DRAADLOOS PRESENTATIE MIDDEL VERANDER DE MANIER WAAROP U VERGADERT Of geef presentaties met dit compacte en lichtgewicht presentatie device. De i3sync is eenvoudig te gebruiken en stelt

Nadere informatie

Factsheet CONTINUOUS VALUE DELIVERY Mirabeau

Factsheet CONTINUOUS VALUE DELIVERY Mirabeau Factsheet CONTINUOUS VALUE DELIVERY Mirabeau CONTINUOUS VALUE DELIVERY We zorgen ervoor dat u in elke volwassenheidsfase van uw digitale platform snel en continu waarde kunt toevoegen voor eindgebruikers.

Nadere informatie

Vraag 1. Vraag 1a TERUGKOPPELING PROEFTENTAMEN. Software architecture

Vraag 1. Vraag 1a TERUGKOPPELING PROEFTENTAMEN. Software architecture Software architecture IM0203 TERUGKOPPELING PROEFTENTAMEN Vraag 1 Vraag 1a Veel van de in het werkboek besproken patterns kunnen ingezet worden voor het referentiesysteem. We lopen de patterns hier stuk

Nadere informatie

Software Test Plan. PEN: Paper Exchange Network Software Engineering groep 1 (se1-1415) Academiejaar 2014-2015

Software Test Plan. PEN: Paper Exchange Network Software Engineering groep 1 (se1-1415) Academiejaar 2014-2015 Software Test Plan PEN: Paper Exchange Network Software Engineering groep 1 (se1-1415) Academiejaar 2014-2015 Jens Nevens - Sander Lenaerts - Nassim Versbraegen Jo De Neve - Jasper Bevernage Versie 1 Versie

Nadere informatie

Project Fasering Documentatie Applicatie Ontwikkelaar

Project Fasering Documentatie Applicatie Ontwikkelaar Project Fasering Documentatie Applicatie Ontwikkelaar Auteurs: Erik Seldenthuis Aminah Balfaqih Datum: 31 Januari 2011 Kerntaak 1 Ontwerpen van applicaties De volgordelijke plaats van de documenten binnen

Nadere informatie

Handout PrOfijt. - Versie 1.1 - Versie: 1.1 Datum: 09-04-2014 Mike Nikkels / Olav van Doorn

Handout PrOfijt. - Versie 1.1 - Versie: 1.1 Datum: 09-04-2014 Mike Nikkels / Olav van Doorn Handout PrOfijt - Versie 1.1 - Versie: 1.1 Datum: 09-04-2014 Auteur(s): Mike Nikkels / Olav van Doorn 1 Inhoudsopgave 1 Inhoudsopgave... 2 2 Inleiding... 3 3 Algemeen... 3 4 Visie op PrOfijt... 4 5 Techniek...

Nadere informatie

DOCEER EN LEERSTIJLEN 7 NOVEMBER 2015

DOCEER EN LEERSTIJLEN 7 NOVEMBER 2015 DOCEER EN LEERSTIJLEN 7 NOVEMBER 2015 Extraversion wil het liefst leren door te praten en op te gaan in zijn omgeving wil het liefst de aandacht naar de buitenwereld laten vloeien, naar objectieve gebeurtenissen

Nadere informatie

KNVB en UNIT4 helpen amateurvoetbal met het bepalen van ambities

KNVB en UNIT4 helpen amateurvoetbal met het bepalen van ambities KNVB en UNIT4 helpen amateurvoetbal met het bepalen van ambities KNVB Marjan Heinen UNIT4 Internet Solutions Edo-Jan Meijer 16 06 2011 pagina 1/34 16 06 2011 pagina 2/34 Voorstellen 16 06 2011 pagina 3/34

Nadere informatie

Verslag Opdracht Artis. Andreas Vos Sidney de Vries Mehran aghazadeh Olivier van t Hof. Concept

Verslag Opdracht Artis. Andreas Vos Sidney de Vries Mehran aghazadeh Olivier van t Hof. Concept Verslag Opdracht Artis Andreas Vos Sidney de Vries Mehran aghazadeh Olivier van t Hof Concept Artis wil het Groote Museum in het dierenpark nieuw leven inblazen. Het gebouw wordt momenteel gerenoveerd

Nadere informatie

Elektronische leeromgeving en didactiek. Wilfred Rubens http://www.slideshare.net/wrubens

Elektronische leeromgeving en didactiek. Wilfred Rubens http://www.slideshare.net/wrubens Elektronische leeromgeving en didactiek Wilfred Rubens http://www.slideshare.net/wrubens Programma Wat is een ELO? Voorbeelden Didactiek en ELO Voorbeelden leeractiviteiten in een ELO Functionaliteiten

Nadere informatie

Analyseformulieren bij de toets: wat levert het op?

Analyseformulieren bij de toets: wat levert het op? Analyseformulieren bij de toets: wat levert het op? Uit de toetsen van het Cito Volgsysteem primair onderwijs komt een vaardigheidsscore. Deze kun je gebruiken om in kaart te brengen hoe een leerling scoort

Nadere informatie

Onderwijsbehoeften: - Korte instructie - Afhankelijk van de resultaten Test jezelf toevoegen Toepassing en Verdieping

Onderwijsbehoeften: - Korte instructie - Afhankelijk van de resultaten Test jezelf toevoegen Toepassing en Verdieping Verdiepend Basisarrange ment Naam leerlingen Groep BBL 1 Wiskunde Leertijd; 5 keer per week 45 minuten werken aan de basisdoelen. - 5 keer per week 45 minuten basisdoelen toepassen in verdiepende contexten.

Nadere informatie

Software Test Plan. Yannick Verschueren

Software Test Plan. Yannick Verschueren Software Test Plan Yannick Verschueren November 2014 Document geschiedenis Versie Datum Auteur/co-auteur Beschrijving 1 November 2014 Yannick Verschueren Eerste versie 1 Inhoudstafel 1 Introductie 3 1.1

Nadere informatie

DFI Models & Processes Herkansingsklas 1 (V207) Nienke Griffioen 500621715 [REDESIGN RTL GEMIST.NL DFI OPDRACHT]

DFI Models & Processes Herkansingsklas 1 (V207) Nienke Griffioen 500621715 [REDESIGN RTL GEMIST.NL DFI OPDRACHT] 2013 DFI Models & Processes Herkansingsklas 1 (V207) Nienke Griffioen 500621715 [REDESIGN RTL GEMIST.NL DFI OPDRACHT] Inhoudsopgave DFI opdracht 1: redesign RTL Gemist pag. 3 Opdracht omschrijving Pag.

Nadere informatie

Qsuite in een mobiele applicatie. Geschikt voor telefoon en tablet

Qsuite in een mobiele applicatie. Geschikt voor telefoon en tablet Qsuite in een mobiele applicatie Geschikt voor telefoon en tablet Er is geen stoppen meer aan Het internetgebruik in de wereld neemt iedere dag toe. IT is overal,. Internet is steeds meer, vaker en sneller

Nadere informatie

VOICE OF THE CUSTOMER

VOICE OF THE CUSTOMER 4/20/ E-BOOK VOICE OF THE CUSTOMER Gratis e-book leansixsigmatools.nl Introductie Bij Six Sigma staat het denken vanuit de behoeften van de klant centraal. Juist de vertaling van de stem(men) van de klant(en)

Nadere informatie

Managers moeten beslissingen nemen over IT, maar hebben weinig kennis. Eli de Vries

Managers moeten beslissingen nemen over IT, maar hebben weinig kennis. Eli de Vries Managers moeten beslissingen nemen over IT, maar hebben weinig kennis Eli de Vries Managers moeten beslissingen nemen over IT, maar hebben weinig kennis Managers moeten beslissingen nemen over IT, maar

Nadere informatie

Leerscenario Kata-App (werktitel) Raymond Stoops Hogeschool Utrecht. Analyse. Inleiding. Doelstellingen

Leerscenario Kata-App (werktitel) Raymond Stoops Hogeschool Utrecht. Analyse. Inleiding. Doelstellingen Leerscenario Kata-App (werktitel) Raymond Stoops Hogeschool Utrecht Analyse Inleiding Bij het beoefenen van karate zijn er meerdere trainingsvormen. Een individuele trainingsvorm is de kata, waar een vast

Nadere informatie

Online leefwereld. Ontdekken wie je bent. Wat doet havo 4 leerling online? 01-04-16. De sociale online leefwereld van de havo 4 leerling

Online leefwereld. Ontdekken wie je bent. Wat doet havo 4 leerling online? 01-04-16. De sociale online leefwereld van de havo 4 leerling Online leefwereld De sociale online leefwereld van de havo 4 leerling Evelyn Verburgh Mediacoach Studiemiddag Facta Betere studieresultaten in havo 4 31 maart 2016 Aantrekkingskracht Ertoe doen Contacten

Nadere informatie

Dit voorbeeldproject beschrijft het gebruik van web services (open standaarden) voor de ontsluiting van kernregistraties bij de gemeente Den Haag.

Dit voorbeeldproject beschrijft het gebruik van web services (open standaarden) voor de ontsluiting van kernregistraties bij de gemeente Den Haag. Voorbeeldproject Een Haagse SOA Dit voorbeeldproject beschrijft het gebruik van web services (open standaarden) voor de ontsluiting van kernregistraties bij de gemeente Den Haag. Aanleiding Vanuit de visie

Nadere informatie

Is een klas een veilige omgeving?

Is een klas een veilige omgeving? Is een klas een veilige omgeving? De klas als een vreemde sociale structuur Binnen de discussie dat een school een sociaal veilige omgeving en klimaat voor leerlingen moet bieden, zouden we eerst de vraag

Nadere informatie

BIJLAGE 18: INSTALLATIE EN AANPASSING HUISHOUDELIJKE APPARATUUR

BIJLAGE 18: INSTALLATIE EN AANPASSING HUISHOUDELIJKE APPARATUUR Installatie en aanpassing huishoudelijke apparatuur De Flexines demonstrator is gebaseerd op het concept van het huishouden van de toekomst. Zo n huishouden bezit een aantal energie consumerende en energie

Nadere informatie

Plan van aanpak, 17 september 2014

Plan van aanpak, 17 september 2014 Plan van aanpak, 17 september 2014 DEP WORKS B.V. / DEP WORKS office & management support / DEP WORKS MEET&GREET Marnick de Groot Milan van der Maaten Luuk Roordink Afdeling: Marketing & Communicatie Contactpersonen:

Nadere informatie

2. Waar staat de school voor?

2. Waar staat de school voor? 2. Waar staat de school voor? Missie en Visie Het Rondeel gaat uit van de Wet op het Basisonderwijs. Het onderwijs omvat de kerndoelen en vakgebieden die daarin zijn voorgeschreven. Daarnaast zijn ook

Nadere informatie

Software Test Document

Software Test Document Software Test Document PEN: Paper Exchange Network Software Engineering groep 1 (se1-1415) Academiejaar 2014-2015 Jens Nevens - Sander Lenaerts - Nassim Versbraegen Jo De Neve - Jasper Bevernage Versie

Nadere informatie

Overzicht HvA > V1 > IA 2008 /2009

Overzicht HvA > V1 > IA 2008 /2009 HvA, Blok 2 / Informatie Architectuur Docent / Auke Touwslager 10 november 2008 Overzicht HvA > V1 > IA 2008/2009 Overzicht - Even voorstellen - Introductie vak - opdrachten & lesprogramma - Doel van het

Nadere informatie

Procesmanagement. Waarom processen beschrijven. Algra Consult

Procesmanagement. Waarom processen beschrijven. Algra Consult Procesmanagement Waarom processen beschrijven Algra Consult Datum: 22 oktober 2009 Inhoudsopgave 1. INLEIDING... 3 2. WAAROM PROCESMANAGEMENT?... 3 3. WAAROM PROCESSEN BESCHRIJVEN?... 3 4. PROCESASPECTEN...

Nadere informatie

Curriculum Vitae Peter de Leeuw 18 augustus 2015

Curriculum Vitae Peter de Leeuw 18 augustus 2015 Curriculum Vitae Peter de Leeuw 18 augustus 2015 Personalia Naam Adresgegevens Peter de Leeuw Geboortedatum 7 maart 1990 Geboorteplaats Nationaliteit Burgerlijke staat Nederlandse Ongehuwd Telefoon E-mail

Nadere informatie

Your story, delivered

Your story, delivered Your story, delivered Wat is een webinar? Een webinar is een live online presentatie die vanaf elke locatie door duizenden deelnemers tegelijkertijd kan worden gevolgd. U betrekt uw deelnemers met interactieve

Nadere informatie

Stap 1: Mindmap design. Wat is design volgens Marktplaats. Wat is design volgens Judith. Informatie Architectuur Design op marktplaats

Stap 1: Mindmap design. Wat is design volgens Marktplaats. Wat is design volgens Judith. Informatie Architectuur Design op marktplaats Stap 1: Mindmap design Informatie Architectuur Wat is design volgens Marktplaats Wat is design volgens Judith Stap 2: Onze bevindingen. Informatie Architectuur Analyse van www.marktplaats.nl Design heeft

Nadere informatie

Software Test Plan. Yannick Verschueren

Software Test Plan. Yannick Verschueren Software Test Plan Yannick Verschueren Maart 2015 Document geschiedenis Versie Datum Auteur/co-auteur Beschrijving 1 November 2014 Yannick Verschueren Eerste versie 2 December 2014 Yannick Verschueren

Nadere informatie

Connection of Minds. Figuur 1: De hoofdmap gezien vanuit de laptop van de regietafel

Connection of Minds. Figuur 1: De hoofdmap gezien vanuit de laptop van de regietafel Connection of Minds Connection of Minds is een groupware formule met een sterk visualisatie component, ondersteund door een specifiek voor World of Minds ontwikkelde technologie. Ideaal in situaties waar

Nadere informatie

INCMD-DDA TALENTENPROGRAMMA

INCMD-DDA TALENTENPROGRAMMA INCMD-DDA TALENTENPROGRAMMA Graag nodigen wij je uit om deel te nemen aan dit unieke programma, tot stand gekomen door samenwerking van Dutch Digital Agencies (DDA) en het landelijke opleidingenoverleg

Nadere informatie

Virtueel of Fysiek. Uitdagingen bij migratie naar Windows 7

Virtueel of Fysiek. Uitdagingen bij migratie naar Windows 7 Het jaar 2011/2012 staat voor veel organisaties in het teken van Windows 7. De overstap van Windows XP naar Windows 7 lijkt in eerste instantie eenvoudig te zijn maar blijkt in de praktijk toch complex.

Nadere informatie

Uitdagingen bij de ontwikkeling van draadloze producten D&E event FHI ( s Hertogenbosch) 9 oktober 2013

Uitdagingen bij de ontwikkeling van draadloze producten D&E event FHI ( s Hertogenbosch) 9 oktober 2013 Uitdagingen bij de ontwikkeling van draadloze producten D&E event FHI ( s Hertogenbosch) 9 oktober 2013 Uitdagingen bij de ontwikkeling van draadloze producten Welkom Productontwikkelproces volgen: Inhoud

Nadere informatie

Betreft: Voorstellen scripties 2011-2012. Contactpersonen: Nick Cremelie nick.cremelie@tomtom.com Pascal Clarysse pascal.clarysse@tomtom.

Betreft: Voorstellen scripties 2011-2012. Contactpersonen: Nick Cremelie nick.cremelie@tomtom.com Pascal Clarysse pascal.clarysse@tomtom. Zuiderpoort Office Park Gaston Crommenlaan 4 bus 0501 B-9050 Gent Belgium Phone : +(32) 9 244 88 11 Fax : +(32) 9 222 74 12 www.tomtom.com Betreft: Voorstellen scripties 2011-2012 Contactpersonen: Nick

Nadere informatie

Mediavormgeving, Gaming en Webontwikkeling

Mediavormgeving, Gaming en Webontwikkeling Mediavormgeving, Gaming en Webontwikkeling Prachtige opleidingen met vele uitdagingen en mooie creatieve producten! Een uitdagende baan in de creatieve industrie is er één van creativiteit, doorzettingsvermogen,

Nadere informatie

PILNAR web applicatie. Handleiding

PILNAR web applicatie. Handleiding PILNAR web applicatie Handleiding Table of Contents De PILNAR editor...3 Toegang tot de omgeving...3 De PILNAR omgeving...3 Hoofdmenu...4 Navigatie...5 Zoeken...6 Detailoverzichten...6 Collectie... 7 Inzending...

Nadere informatie

Facilitaire tips & tricks André de Reus. www.factomagazine.nl/opleidingen

Facilitaire tips & tricks André de Reus. www.factomagazine.nl/opleidingen Facilitaire tips & tricks André de Reus Op één dag veel actuele kennis over uw facilitaire contracten en contacten! Wat leert u vandaag? Waar hoopt u op? Waar hoopt u op? Uw toekomst: 1. De manier waarop

Nadere informatie

Bijlagen bacheloropleiding Kunstmatige Intelligentie 2012-2013

Bijlagen bacheloropleiding Kunstmatige Intelligentie 2012-2013 Bijlagen bacheloropleiding Kunstmatige Intelligentie 2012-2013 Bijlage I Eindtermen van de bacheloropleiding Met de opleiding wordt beoogd: - inhoudelijke kennis, vaardigheid en inzicht op het gebied van

Nadere informatie

Van persona s en scenario s naar wireframes. Lay-out met grid

Van persona s en scenario s naar wireframes. Lay-out met grid Interaction Design Van persona s en scenario s naar wireframes Lay-out met grid Louis Klomp LHJ.Klomp@windesheim.nl X8.10 / X7.96 Tel (088-469) 9908 Wat gaan we doen deze week? Persona s Scenario s Conceptueel

Nadere informatie

Plan van aanpak Toogle

Plan van aanpak Toogle Plan van aanpak Toogle Gemaakt door, Kevin Donkers Paul v.d. Linden Paul Eijsermans en Geert Tapperwijn 1 Inhoudsopgave 1 Inhoudsopgave...2 2 Inleiding...3 3 Projectopdracht...4 4 Projectactiviteiten...5

Nadere informatie

Peter de Haas peter.dehaas@breinwave.nl +31655776574

Peter de Haas peter.dehaas@breinwave.nl +31655776574 Peter de Haas peter.dehaas@breinwave.nl +31655776574 business context Innovatie Platform Klantinteractie Klantinzicht Mobiel Social Analytics Productiviteit Processen Integratie Apps Architectuur Wat is

Nadere informatie

Experience Tracker is de eerste praktische tool op dit vlak in Vlaanderen en vermoedelijk ook in Europa. Deze tool zal zorgen dat:

Experience Tracker is de eerste praktische tool op dit vlak in Vlaanderen en vermoedelijk ook in Europa. Deze tool zal zorgen dat: De opportuniteit In de huidige productmaatschappij hebben consumenten doorgaans de keuze uit een ruim assortiment producten om een bepaalde behoefte te bevredigen. Bijgevolg is het product op zich niet

Nadere informatie

In het kleuteronderwijs is dat al zo, in leerjaar 3 wordt hierop voortgebouwd. Early childhood education besteedt daar ook aandacht aan.

In het kleuteronderwijs is dat al zo, in leerjaar 3 wordt hierop voortgebouwd. Early childhood education besteedt daar ook aandacht aan. STAKEHOLDERS CONFERENTIE donderdag 11 augustus 2011 Methodeontwikkeling - 3 (MO-3) Stellingen Eens Weet Oneens 1. Het onderwijs moet aansluiten bij de situatie waar kinderen naar de universiteit gaan.

Nadere informatie

Ouderavond Bataafs Lyceum 4H/V. Executieve vaardigheden. Welkom! Nancy Lussing

Ouderavond Bataafs Lyceum 4H/V. Executieve vaardigheden. Welkom! Nancy Lussing Ouderavond Bataafs Lyceum 4H/V Executieve vaardigheden Welkom! Nancy Lussing Even voorstellen 25 jaar voor de klas (speciaal en regulier) 10 jaar achterin de klas Ondersteuning algemeen Coördinator masterclass

Nadere informatie

Titanpad. Answergarden. Wordle. Tricider. Resultaten Workshop ICT & Aps

Titanpad. Answergarden. Wordle. Tricider. Resultaten Workshop ICT & Aps Titanpad Answergarden Wordle Tricider Resultaten Workshop ICT & Aps Rotterdam, Landelijke Lio-dag 9 februari 2012 Beste student van de lerarenopleidingen economie. Jullie hebben op 9 februari 2012 een

Nadere informatie

Application interface. service. Application function / interaction

Application interface. service. Application function / interaction Les 5 Het belangrijkste structurele concept in de applicatielaag is de applicatiecomponent. Dit concept wordt gebruikt om elke structurele entiteit in de applicatielaag te modelleren: softwarecomponenten

Nadere informatie

BASISCOMPETENTIES VOOR FACILITATOREN

BASISCOMPETENTIES VOOR FACILITATOREN BASISCOMPETENTIES VOOR FACILITATOREN ACHTERGROND De International Association of Facilitators (IAF) is een internationale organisatie met als doel om de kunst en de praktijk van het professioneel faciliteren

Nadere informatie

ICT in Digi-Taal Presentatie titel

ICT in Digi-Taal Presentatie titel ICT in Digi-Taal Presentatie titel de rol van human centered ICT Ingrid Mulder Lector Human Centered ICT Hogeschool Rotterdam Rotterdam, 00 januari 2007 Engels en Digi-Taal in het basisonderwijs Rotterdam,

Nadere informatie

Ontwerp rapport Digitaal Instellingsplan Hogeschool van Amsterdam

Ontwerp rapport Digitaal Instellingsplan Hogeschool van Amsterdam Ontwerp rapport Digitaal Instellingsplan Hogeschool van Amsterdam Team Fristeractief: Annet Heitman Jasper Mijdam Charlotte Cozijn Puck Holshuijsen Marieke Zeegers 17 november 2010 Digitaal instellinsplan,

Nadere informatie