R e g i o n a a l Pr o g r a m m a L u c h t k w a l i t e i t

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "R e g i o n a a l Pr o g r a m m a L u c h t k w a l i t e i t"

Transcriptie

1 Limburgs Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit R e g i o n a a l Pr o g r a m m a L u c h t k w a l i t e i t T e n b e h o e v e v a n h e t: K a b i n e t s s t a n d p u n t Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit ( NSL ) Gedeputeerde Staten van de Provincie Limbur g V a s t g e s t e l d o p 1 5 a p r i l I n s p r a a k v e r s i e s e p t e m b e r P a g i n a 1 v a n 5 0

2 P a g i n a 2 v a n 5 0

3 Inhoud 1. I N L E I D I N G 5 2. G E B I E D S A F B A K E N I N G E N I N V E N T A R I S A T I E K N E L P U N T E N 9 3. I N B E T E K E N E N D E M A T E P R O J E C T E N G E N E R I E K E L U C H T K W A L I T E I T S M A A T R E G E L E N S A N E R I N G S O P G A V E V E R K E E R I N T E N S I E V E V E E H O U D E R I J F I N A N C I E R I N G A F S P R A K E N 34 BIJLAGE 1 I B -P M R O J E C T E N R I J K S W A T E R S T A A T 37 BIJLAGE 2 I B -P M R O J E C T E N P R O V I N C I E E N G E M E E N T E N 4 0 B I J L AG E 3 G E N E R I E K E ( R I J K S )M A A T R E G E L E N 4 3 B I J L AG E 4 L O K A L E M A A T R E G E L E N R I J K S W A T E R S T A A T 4 7 P a g i n a 3 v a n 5 0

4 P a g i n a 4 v a n 5 0

5 1. I N L E I D I N G A a n l e i d i n g S i n d s d e j a r e n n eg e n t i g v a n d e v o r i g e e eu w g e ld e n i n d e h e le E u r o p e s e U n i e m a xi m a le wa a r d e n v o or d e c o n c e n t r a t i e s v a n v e r s c h i l l e n d e l u c h t v e r o t n of t f e r n e. i n A i a g n e n d e m s e e st e v a n d e ze g r e n s wa a r d e n wo r dt ov er a l i n N e d er la n d v o ld a a n. I n d e a f g e lo p e n d e ce n n i a i s d e lu c h t k wa li t e i t i n N e d e r la n d d o o r e e n gr o o t a a n t a l E u r o p es e e n n a t i o n a le m a at r e ge le n s t e r k v e r b et e r d. E c ht e r, a a n de g r e n s w a a r d e n v o o r M 10 ) f wo i r j dt i n N s e d t er o la f n d n ( o g P n i et ov er a l v o ld a a n. O o k d e gr e n s wa a r d e v o or s t i ks t of di o xi d e ( NO 2 ), d i e m e t i n g an g v a n za l g e ld e n, za l ze e r wa a r s c h i j n li j k n i et ov er a l i n N e d e r la n d wo r d e n g e h a a ld. A ls g e v o lg h i e r v a n t r e e dt g e zo n d h e i d s s c h ad e o p e n zi j p n r o ce d u r e s v o or d i v er s e r u i m t e li j k e pr o j ec t e n ( i n f r a st r uc t uu r, wo n i n g b ou w, b e d r i j f st e r r e i ne n ) g es t r an d b i j d e r e c h t e r of h e b b e n b e s lu i t e n ni et t ot st a n d k u nn e n ko m e n. D a t la a t s t e i s m e d e he t g ev o lg v an d e wi j ze wa a r o p i n N e d e r la n d i n d i v i d u e le b e s lu i t e n di r ec aa t n g r e n s wa a r d e n we r d e n g et o et s t. D a ar o m i s d e we t g ev i n g a a n g e p a st. D e ni e u we we t g e v i ng g a a t ui t v a n e e n p r o g r am m a v a n m a at r e g e le n d a t e r t o e m o e t le i d e n d a t t i j di g a a n d e g r en s wa a r d e n wo r d t v o ld a a n, r e k e ni n g h o u d en d m et n o o dza k e li j k e r ui m t e li j k e ontwikkelin g e n. H e t N a t i o n aa l S a m e n we r k i n g sp r o gr am m a L uc h t k wa li t e i t ( N S L ) i s d e e t k e r n lu c h t k wa li t e i t 1, we lk e o p 1 5 n ov e m b e r v a n kr a c ht i s g e wo r d e n. I n g e b i ed en wa a r d e n o r m e n voor luchtkwaliteit niet of niet op tijd - worden gehaald, o de g e n z o em d e ov er s c h r i j di n gs g e bi e d e n, g a a n d e R i j k s ov er h ei d, pr ov i n ci a le e n g e m e e nt e li j k e ov er h e d e n i n g e bi e d s g er i ch t e p r o gr am m a ' s d e lu c h t k wa li t e i t v e r b et er e n e n a ls n o g a a n de g r e n s wa a r d e n v o ld o e n. D a ar n a a st v r aa g t N e d er la n d b i j d e EU om uitstel voor het voldoen aan de rme no n ( d e r og a t i e ) v oo r f i j n s t of ( PM 1 0 ) e n s t i k st o f ox i de ( N O 2). H et N S L i s e e n b u n d e li n g v a n a lle p r o g r a m m a ' s e n a l le m a a t r e g e le n o m d e lu c h t k wa li t e i t t e v e r b e t e r e ne n d i e n t t e r o n d e r b o u w i n g b i j h e t d. e r H o e g t a t v i o or e v li e g r g z e o n e d k e L i m b u r g s Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit LS ( L ) i s h e t L i m b u r g s e a a n d e e. l i n h e t N S L D o e l s t e l van l i de n g programma s De twee hoofddoelen van het NSL kunnen als volgt worden samengevat : H e t v o ld o e n a a n d e lu c h t k wa li t e i t s no r m en i n ov e r s ch r i j d i n gs g e bi e d e n, wa a n r u de g r e n s wa a r d e n wo r d e n ov e r sc h r e de n. H e t t er u g dr i n ge n v a n d e lu c h t v er o nt r ei ni gi n g i s n o o d za k e li j k, om d a ar m e e g e z o n d h e i d s r i s i c o s t e g e n t e g a a n, r e s p e c t i e v e l i j k t e v e r m i n d e r - e n. D i t b g e b i e d e n d e n o r m e n v o o r l u c h t k w a l i t e i er t s t r i v j ke o o n r v a h n e t d e v d er o g at i e t er m i j n e n m o et e n wo r d e n g e h a a ld. H e t v e r be t er e n v a n d e lu c h t k wa li t e i t. H e t N S L b ev a t a lle m a a t r e g e le n d i e d e lu c h t k wa li t e i t v er b et e r e n, r ek e ni n g h o u d e n d m et d e ef f e ct e n v an t o e ko m st i g e r ui m t e li j k e o n t wi k k e li n g e n. H e t Rijk coördin e er t d e t ot s t an d k om i n g e n u i t v o e r i n g v a n he t n at i o n a le p r o g r am m a e n m a a kt m e t p r o v i n c i e s e n g e m e e n t e n a f s p r a k e n o v r e r s u lt a t e o n. e t s D b e a r ov e r h e d e n k u n n e n o p de r e s u lt a t e n wo r d e n af g e r e k e n d. D e p a r t i j e n d i e s a m e n w e r k e n b i n n e n h e t L i m b g u s p r g og s r am S a m a e L n u w c e h r t k wa i n li t e i t wi l le n m i ni m a a l v o ld o e n a a n d e we t t e li j k e ei s en e n d a a r wa a r m o g e li j k n o g ee n s t a p v er de r g a a n. I m m e r s d e b e wo n e r s e n b e d r i j v e n i n L i m b u r gv e r la n g e n o o k o p la n g e r e t e r m i j n e e n sc h o ne lu c h t e n v o ld o e n d e o n t wi k k e li n g s m og e li j k h e d e n.b ov e n d i en wi l le n zi j a n t i c i p er e n op t o ek o m s t i g e o n t wi k k e li n g e n m e t b e t r ek ki n g t ot d e s t r e n g er e lu c h t k wa li t e i t sn o r m e n. D a ar m e e h e e f t di t L S L e e n br e de r e d o e ls t e l li n g d a n h e t N S L. D e d o e l e n v a n h e ne t n a L ls S L v o lg k u t n wo r d e n sa m e ng ev at : H e t v er b et e r e n v a n d e lu c h t k wa li t e i t, zo da t i n d e n a bi j e t o e k om st we l v o ld a a n wo r d t a a n d e i n d e Europese Richtlijn gestelde grenswaarden. 1 M e t d e W e t l u c h t k w a l i t e i t w o r d t g e r e f e r e e r d a a n t i t e l 5. 2 ( l u c h t k w a l i t e i t s e i s e n ) v a n d e v e r n i e u w d e W e t. M i l i e u b e h e e r P a g i n a 5 v a n 5 0

6 Het waarborgen van het treffen van voldoende maatregelen die hiervoor nodig zijn. H e t d a a r m e e v e i l i g s t e l l e n v a n h e t k u n n e pr n o j ec u i t e t n. v o D e o r o e r n o p n v a m n e i n h e t p r o g r am m a k u nn e n o o k gr ot e r e, v o or de e c o n om i e en v o lk s h u i sv es t i n g n o od za k e li j k e p r oj e ct e n toch doorgang vinden, terwijl tegelijkertijd gewerkt wordt aan het verbeteren van de luchtkwaliteit. H e t d a a r n a a s t v e r d e r v e r b e an t e de r e luchtkwaliteit n v in de regio. H e t b ev o r d e r e n v a n a f st em m i n g e n k e n ni s d e li n g b i j h et m a ke n v a n b e le i d e n b i j de u i t v o e r i n g v a n m a at r e g e le n. Di t he e f t p os i t i ev e ef f ec t e n, zo we l i n o p t i m a li s a t i e v a n h e t e f f e ct a ls i n h e t be h e e r s e n v a n d e k o st e n P r o c e s De a a n p a k v a n e e n we e r b a r st i g pr o b le e m a ls lu c h t v e r on t r e i n i gi n g v er e i s t e e n a an p a k o p E u r o p e e s, n a t i o n a a l, r e gi o n a a l e n lo c a a l n i v e a u. D aa r o m h e b be n i n d e be la n g r i j k s t e Li m b u r g s e p a r t i j - e n gemeenten, Rijkswaterstaat Directie Limburg, GGD, Milieufeder a t i e L i m b ur g en Pr ov i n c i e - het Platform Lucht Limburg i n h e t le v e n g er oe p e n om m et ge b u n d e ld e k r ac h t en d e lu c h t k wa li t e i t i n d e p r ov i n ci e t e v e r be t er e n. H et P la t f or m o n de r h o u dt n a u we c o nt a ct e n m e t d e a a n p a k o p n at i o na a l n i v e a u h e t M i n i st er i e v a n V RO M e na g e nt s c h ap p e n a ls I n f om i l e n S e nt er / N ov e m e n, m e e r o p a f s t a nd, h et E u r o p e s e ni v e a u. D e s am e n we r k i n g m o et le i d e n t ot a an t o on b a r e r e s u lt a t en ; s am e n we r k i ng i s g e e n d o e l o p zi c h. D e a c t i v i t e i t e n d i e d o o r h e t P l a t f o r m w o r d e n u i t g e t o v o n e b r a d ar m i o n e d t e r e n l e i d e n t o t a a n m i li e u b e la s t i ng e n s c ha a lv o o r de le n ( k o st e n b e s p a r i n g). H e t P la t f o r m f un c t i o n e er t on d e r he t m o t t o : S a m en v oo r g e zo n d e lu c h t. H et u i t ei n de li j k e st r ev e n i s d e lu c h t k wa li t e i t t e v e r be t e r e n. D o e ls t e l li n g i s d a t i n b i n n e n d e p r o v r i g n d c e i n e E ur L i o p m e b e u s v er b a n d g e st e ld e g r e n s wa a r d e n m. b. t. lu c h t k wa li t e i t te n m i n s t e bi ja l le wo n i n g e n e n v er g e li j k b ar e p la a t s e n wa a r m e ns en v er b li j v e n wo r d e n g e h a a ld. Het Platform inventariseert de behoeften aan ondersteuning binnen Limburgse gemeenten. G em e e n s ch a p p e li j k e k n e lp u n t e n wo r d e n d o o r he t P la t f o r m p r a kt i s c h o p g e lo s t do o r h e t o nt wi k k e le n van beleid, instrumenten, interpretaties van wet - e n r e g e lg e v i n g e n ( v o or b e e ld ) p r oj e ct e n. D e r e s u l t a t e n v a n d e a c t i v i t e i t e n w o r d e n g e c o m m u n i or c e g e a r ni d s at b i e i s n ( n b e n s t u u d r e e n e i g e a n d e r e we r kv e ld e n ) e n n a a r a n d er e b e t r ok k e n e n b i n ne n Li m b u r g. D e d ee ln e m e r s a a n h et P la t f or m h e b b e n ze lf h e t v o or t o u w bi j h et ui t v o e r en v a n g e za m e n li j k e a ct i v i t ei t e n. A l le m a a t r e g e le n r i c h t en zi c h o p d e a a n p a k v a n d e k n e lp u n t e n, wa a r b i j h e t st ev e n i s om m a a t r e g e le n t e c om bi ne r e n m et m a at r e g e le n di e ui t h et o o g p u nt v a n a nde r e d oe ls t e l li n g e n wo r d e n g e n om e n ( b. v. t e r b e p er ki n g v a n g e lu i d h i n d e r ). Binnen het Platform is een Werkgroep NSL / LSL geformeerd bestaande uit de zes planplicht i g e g e m e e n t e n ( M a a s t r i c h t -G, e le S e i n, t H t e e a r le d n, V e n lo, R o e r m o n d, W eer t ), Ri j kswa t e r s t a at Di r ec t i e L i m b u r g e n P r ov i n ci e m e t o n d er s t e u n i n g v a n e e n e xt e r n b ur e a u. D e le d e n v a n d e W er kg r o e p h e b b en d e g e g e v e n s a a n g e l e v e r d t e n b e h o e v e v a n d e b e r e k o e nt n i r o n le g s e n d, a a r c o p ui t g e v o e r d, ( tussen ) documenten becommentarieerd en bestuurlijke contacten onderhouden. T ev e n s i s s p e ci f i e k v o or d e pr o b le m a t i ek r on d d e v e eh o u d e r i j e n e en W er k g r o ep f i j n st of e n v e e h o u d e r i j e n g e f o r m e e r d m e t d e b e t r e f f e n d e a g a e n m p ak e e v n an t e d n e ze o m p r o d b le m at i ek gezamenlijk af te stemmen. P a g i n a 6 v a n 5 0

7 1. 4. S t at u s va n di t L S L D i t p r og r am m a i s e e n i n t e gr a a l o n d e r d e e l v a n h e t N S L. V o or i nv u lli n g v a n h e t r i j k s a a n d e e l v a n h et N S L e n v e r d e r e t o e l i c h t i n g o p d e ( i n t e r ) n a t i o n a l e t v k er a we d e r ze s n n e a n a r c h o e n t t e x t, w o r K a b i n et s st a n d p u nt N S L d a t d o o r h e t M i ni s t e r i e v a n V RO M wo r d t o p g e st e ld.h e t r eg i o n a le p r o g r a m m a i s h et r es u lt a a t v a n o n de r zo e k, be r e k en i n g e n e n ov er le g t o t e n m e t f e br u a r i O p 2 4 a pr i l h e b b e n e G en S e e r st e c o nc e p t -p r o g r am m a v a st g e st e ld e n a a n d e M i ni st e r a a n g e b o d e n. I n d e m a a n d e n j a n u a r i e n f e b r u a r i i s e - e n u p d pr o j e c t ( e projecten n die In Betekenende Mate bijdragen aan de luchtverontreiniging, b e k en ) i n ge n o p b a s i s v a n Saneringstool, d e e n v o o r t s c h r i j d e n d i n z i c h t i n e n m a r a t e k r e n g t e l c e h n i. e k e n V o o r li g g e n d r a p p or t i s h et e i n dp r o d uc t v an d i t t r a j e c t v o or de b et r o k k e n p ar t i j e n. O p 1 5 a pr i l h e b b e n G S h e t de f i n i t i ev e Li m b ur g s S am e n we r k i n gs p r og r am m a L u c ht k wa li t e i t v a s t g es t e ld e n a a n d e M i ni st er d o e n t o ek o m e n. H e t K a b i ne t ss t a n dp u n t N S L i sva s t g e st e ld t i j d e n sde M i ni st er r a a d v a n 2 7 j u n i I n o n d e r h av i g e i ns p r a akv er s i e zi j n e e n a a n t a l a c t u a li s a t i e o s p g e n om e n i n v er ge li j k i n g t o t d e v e r si e van 15 april 2008; deze leiden niet tot andere verantwoordelijkheden voor de betrokken partijen. Bij de totstandkoming vandit LSL zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd : D e Saneringstool v e r s i e i s op v er zo e k v a n V RO M a ls u i t g a n g s pu n t g e br u i k t. B i j h e t i n v e n t a r i s d e r e n -p r oj v I a e n ct B e M n i n Li m b ur g i s a a n s lu i t i n g g e zo c h t bi d j e g e t a ls m at i g e u i t we r ki n g v a n d e 3% n or m ui t de R e g e l i n g n i e t i n b e t e k e n e n d e m a t e b i j d r a (l u c h t k w a l i t e i t s e i s e. n ) D e e f f e c t -p e r n o j e c v t e a n n z i j d n e o p g e I n o B m M e n i n d e v e r k e e r s p r e o ln g n e o m s e n s d e d i e d e d e partijen van het LSL aangelever d h e b be n v o or d e Saneringstool, d a n we l o p e e n a n d e r e wi j ze v er di s c o nt e er t i n d e Saneringstool. D e s a n e r i ng s o p g av e i s i n h et LS L g e d ef i ni e er d a ls o v e r s ch r i j di n gs lo c a t i e s f i j n s t o f ( i n ) e n N O 2 ( i n ) v o l g e n dui t Saneringstool v er si e De effecten van de primaire regionale en gemeentelijke m a a t r e g e le n zi j n o p g r o t e li j n e n ( e n conservatief ) ingeschat om ze te kunnen betrekken bij het bepalen van de saneringsopgave L e e s w i j z e r Ho o f d s t u k 2 b e s c h r i j f t i e d e s af b g a e k b e n i ng wa a r o p di t pr o g r am m a bet r e kk i ng h e ef, t de o v er s ch r i j di n gs s i t u at i e s zo a ls d i e o p g r o n d v a n g em e e nt e li j k e r a pp o r t a g e s zi j n ge ï nv e nt a r i s ee r d, d e n i e u we la n d e li j k e r e k e nm et h o di e k Saneringstool e n d e v e r sc h i lle n t u s s e n b ei d e t yp e s i n v e n t a r ties. i s a In Hoofdstuk 3 is een overzicht opgenomen van de in betekenende mate d i e zi j n o p g e no m en i n h et L S L. H o o f dst u k 4 v e r m e ld t d e af g e s pr o k e n m aa t r e ge le n o p E u r o p e e s, na t i o n a a l e n r e gi o n aa l n i v e a u; d a ar ho r e n oo k d e r e e d s ze k er g es t e ld e m a a t r e g le n v a n d e g e m e e nt e n bi j. H o o f d st u k 5 b e sc h r i j f t d e s a n e r i ng s o p g av e a ls g e v o lg v a n h e t v e r k e er e n d e m a at r e g e le n d i e n o di g zi j n om de k n e lp u n t e n o p t e lo s s e n. I n Ho of d st u k 6 i s d e sa n e r i n g s o p g av e a ls gevolg van de intensieve veehouderij opgenomen enwordt een mogelijk e a a n p ak g e s c h et st om d e ze p r o b le m a t i e k o p t e lo s s e n. I n Ho o f d st uk 7 wo r d t i n s am e nv a t t e n d e zi n a a n dac h t b e st e e d a a n de u i t v o e r b aa r h ei d v a n d e m a at r e g e le n i n r e la t i e t ot d e k os t e n e n f i n a n ci er i n g sm o g eli j k h e d e n. H oo f d st u k 8 t e n s l o t t e b e v a o t o r wa d e a r d v e n v o or de e ln a m e i n r e la t i e t ot b ev o e g d he d e n, v er a n t wo o r d e li j k he d e n en aansprakelijkheid. O m de r e la t i e t u ss e n de s a n er i n g s o p g ave, m a at r e g e le n e n b er e k en i n g en t e v er d ui d e li j k e n i s f i g u ur 1. 1 o p g e n o m en. H i e r i n wo r d t t ev e n s v er w e ze n n a a r d e p a r a g r afe n wa a r i n d e on d e r we r p e n wo r d e n t o e g e li c h t. P a g i n a 7 v a n 5 0

8 G e n e r i e k e national e en i nternati onal e m a a t r e g e l e n ( 4. ) 2 Generieke regiona le e n g e me e n t e l i jk e m a a t r e g e l e n ( 4. 3 e n 4. 4 ) P r o je c t e n i n b e t e k e n e n d e m a t e (Hoofdstuk 3 ) Saneringstool v e r s i e R e s t e r e n de k n el p un t e n Saneringstool ( 5. 2 ) L o c a ti e s p e ci fi e k e ma a t r e g e l e n R W S ( ) L o c a ti e s p e ci fi e k e maatregelen gemeenten n. v. t. Saneringstool v e r s i e R e s u l t aa t : k n el p u n t e n o p g el o s t ( 5. 4) K n e l p un t e n i n te n si e v e v ee h o u de r i j; s a n e r i n g s o p g a v e (Ho o f d s t u k ) 6 M a a t r e g el e n ; o p ti e s v o or a a n p a k ( H o o f d s t u ) k 6 F i g u u r 1. 1 P a g i n a 8 v a n 5 0

9 2. G E B I E D S A F B A K E E N I N V G E NT AR I S AT I E K N E L P U N T E N P r o g r a m m a g e b i e S d L L I n h e t N S L wo r d t o p g e n om e n we lk e p r o g r a m m a g e bi e d e n ( r e gi o s ) d e e ln e m e n. D e p r o g r a m m a g e b i e n d e g ev en a a n o p we lk n i v ea u st ur i n g a a n h e t o p st e l le n e n u i t v o er e n v a n he t p r o g r a m m a p l a a t s v i n d t. B i n n e n e e n -p r oj p e ct r e n o e g n r a m m a g e generieke nationale en regionale maatregelen p laats. Tussen programmagebieden is salderin g n i e t m o g e li j k. O p b a si s v an d e R aa d v a n St a t e v o or li c h t i n g st e lt V R O M d at he t ( sa ld e r i n g s ) ef f ec t v a n m a a t r e g e l e n a l l e e n w o r d t b e p a a l d i n d a t d e e l v a n h e t p r 6 o g s p r a m k e m wa a g e s b v i a n e d w a a r i n e e n ov e r s c h r i j d i n g v a n e e n o f m e er g r e n s wa a r d e n, e n d at e r ee n m i n o f m e e r u ni f o r m e b e v o lk i n g s d i c h t h ei d i n e en p r og r am m ag e b i e d zo u m o e t e n zi j n. D ef i n i t i ev e v a s t st e l li n g v an d e p r o g r am m a g e bi e d e n g e b e u r t i n e e n m i n i s t e r i ë le r e g e li n g e n d e ze a f b a k e ni n g g e ld t v o or d e v o l le d i g e d u u r v a n h e t p r og r am m a. U i t g a a n d e n v d a e ze i ns t e ek e n g e le t o p d e r e gi o n a le lu c h t k wa li t e i t p r o b le m a t i ek, d e r ui m t e li j k e v e r d e l i n g v a -pr n o j ec ( t e n t e n o d e k ka o r a kt m er s i st t i e i k e n g e e n s ) am e n I h a ng B M b i n n en d e r e gi o, i s geconcludeerd dat het totale grondgebied van Limburg als programmagebied w or d t v o o r g ed r a g e n. D a a r v o or wo r d e n d e v o lg e n d e a r g um e nt e n g e h a nt e er d : D e g r o t e s t e d e n ( M a a s t r i c h t, -G H e le e r e l n, e R n o, e r m S o i n t d, t V a e r n lo d, W e er t ) m e t e lk h u n e i g en lu c h tk w a l i t e pr i o t b le s m e n, li g g e n v e r s pr ei d ov er Li m b u r g. D e h u i d i g e r i j k s i n f r a s a t n r n u o c t or u d u r n a a ( r v zu i d: A 2, A 7 3; v a n o o st n a ar we s t A 6 7, A 7 6 ) e n p r ov i n ci a le we g e n d o o r k r ui s e n h et L i m b u r g s e g r on d g e bi e d. La n g s di t r e g i on a a l v e r b i n d e n d wegennet komen luchtkwaliteits p r o b le m e n v o or. D e i n t e n s i e v e v e e h o u d e r i j e n m o g e l i j k o o k la d s t e u i n g b r o u o w o t a s l s c h b a r l o n i n g e n v g a n lu c h tk w a l i t e pr i o t b le s m e n zi j n g e c o nc e n t r e e r d i nno o r d- e n Mi d d e n-l i m b ur g ( r e c o ns t r uc t i e g e bi e d). D e -projecten I B M liggen verspreid over de grote steden en de diverse regio s in Limburg Inventarisatie overschrijdingssituat i e s i n L i m b u r g D e E u r o p e s e e n n a t i o n a le we t g e v i ng i s v o or n am e li j k g er i ch t o p h e t b er ei k e n v an d e k wa li t e i t s ei s en : d e g r e ns wa a r d e n v o or st i k st o f di o xi d e e n f i j n st of di e o p v a st g e st e ld e t i j d s t i p p e n ni et m e er o v e r s c h r e d e n m o g e n w o r d e n. H i e r t o e i s h e t u i t e d r a a i n r e e r s t e i ns t a nt i e v an be la n g o m ev e nt u e le o v er s ch r i j di n g en v a n di e gr e n s wa a r d e n d e k n e lp u n t e n o p t e sp o r e n. L u ch t v er o nt r ei ni g i n g r o nd b r o n n e n a ls we g e n e n i n d u s t r i e ë n k a n g o e d i n b e e ld wo r d e n g e b r a c ht m e t m o d e lb e r e k e ni n g e n. B e l a n g r i j k e i n v o e n r s g v e o g or e v d e e lu c h t k wa li t e i t r o n d we g e n zi j n d e v e r k ee r si n t e n si t ei t d i e o. a. d o o r d e P r ov i nc i e e n Ri j k s wa t e r st a at Di r ec t i e Li m b u r g wo r d t bi j g e h o u d e n o p de M o b i l i t e i t s m o n i t o r e n k e n g e t a lle n v o o r d e u i t st o o t p er v oe r t u i g.de v er s pr e i d i n g v a n d e u i t st o o t en d us d e c o n c e nt r at i e op le e f n i v e a u wo r d t st e r k b e p aa ld d o o r de m et e or o lo g i s c h e om st a n di g h e d e n; om d a t d e ze v a n j a a r t ot j a a r v er s c hi l le n k u n n e n d e b er e k e ni n g en v a n j a a r t o t j a a r s t e r k v ar i ë r e n. De b e r e k e nd e bi j dr a g e rond de bron moet worden opgeteld bij d e zo g e n a am d e a c h t e r g r o n d c o n c e n t r -w a t a r i d e n s g e n o e ( m o d : o k G r w o o e t l s c h a G l C i N g e C g o e n g c ev e n e t n s r a t i e N e d e r la n d ). Er li g t a ls h e t wa r e e e n d e k e n v a n lu c h t v e r o nt r e i ni gi n g ov e r N e de r la n d wa a r d a n d e b i j d r a g e v a n d e l o k a l t. D e ze b wa a r d o e n wo n r d e n j a a n r li o j ks g b e r e k e nd e n s b o v d o o r h e t M - i e l n i N e a u t uu r p la n b u r e a u. D e ze wa a r d e n zi j n ge i j kt o p b as i s v a n m et i n ge n d o or e e n a a n t a l m e et s t at i o n s d i e v er s p r e i d ov er N e d e r la n d a a n we zi g zi j n ; i n L i m b ur g zi da j n t V r e d ep e e l e n P a r k s t a ( d Heerlen ). Ookdeze waarden verschillen van jaar tot jaar. I n h e e f t d e P r o v i n c i e d e l u c h t k w a l i t - e i n t pr ov r i o n ci d a le d e we R g i e n j k l a s t e n b er e k e ne n ; d e r e s u lt a t e n zi j n i n d e v or m v a n p r ov i nc i a le lu c h t k wa li t e i t s k aa r t e n v o or i e d e r t o e g a n k e li j k o p d e p r o v i n e c b s i t e. a l D e b e r ek w e ni n g i s g eb a s e e r d o p h e t b as i s j a ar m et e e n p r o g n o s e v o o r P a g i n a 9 v a n 5 0

10 D e k a a r t e n zi j n e e n a ct u a li s a t i e t e n o p zi c h t e v an h e t e e r d er b er e k e n d e b a si s j a a r e n la t e n e e n f o r se a f n a m e zi e n v a n h et a a nt a l o v er s ch r i j di n g e n v a n gr e n s wa a r d e n; di i t s h et ge v o lg v a n bi j g e st e ld e l a n d e l i -wa j a k r d e n e G n C he N t v e r s c hi l i n m e t e or o lo g i e t u s s e n e n D e p r ov i n ci a le lu c h t k wa li t e i t s ka a r t e n b ev at t e n g e e n g e g ev e ns ov er g em e e nt e li j k e we g e n ; hi er t o e v o er e n d e g em e e nt e n ei g e n b er e k e ni n ge n u i t en r a p p or te r e n d e ze a a n d e P r ov i n ci e. H e t R a p p or t l u c h t k w a l it e it L im b u r g i s d e m e e st r e c e n t e b un d e li n g v a n d e ze g e m ee n t e li j ke r a p p or t a g es. O v er h e b b e n ge r a p p or t e e r d d e g em e e nt e n M a as t r i ch t, V e n lo, R o e r m o n d, H e e r le n,w ee r t, H or st a a n d e M a a s, H e ld e n, H e e l, S i m p e lv e ld, A r ce n e n V e ld e n, M e e r s s e n, B e e k, St e i n, Vo e r e n d a a l. I n c lu s i e f d e g e m e e nt e n S i t t -Ge a r le d e n e n K e r k r a d e, di e ov er ( m et e e n u p d at e o v er ) h e b b e n g e r a p p o r t e, e r d e n d e m e g e n t e n B r u n ss u m e n N u t h, d i e a l e e r d e r r a p p o r t e er d e n g e e n r e le v a n t e kn e lp u n t e n t e c o n st a t e r e n, b e s c hi kt b i j na d e h e lf t v a n d e g em e e nt e n ov er a ct ue le i n zi c h t e n i n d e lu c h t k wa li t e i t i n d e g em e e nt e. U i t de g em e e nt e li j k e i nv e nt ar i s a t i e s k om t e e n r ep r o d uc e e r b aa r en c o n si st e nt b e e ld n a a r v o r e n d a t d e ov erschrijdingssituaties zic h m e t n a m e v o o r d o e n i n d e g e m e e n t e n M a a s -G t e r le i e c n h, t, S i t t a H e e r le n, V e n lo, R o e r m o n d, e n W e er t ; d e ze g e m e e n t e n h e b b e n d a n o o k Lu c h t k wa li t e i t p la n n e n o p g e s t e ld o f d e ze i n v o o r be r ei di n g e n wo r d e n i n o n d e r h av i g L S L aa n g e d ui d a ls p la n p li c h t i g e g e m e e n t e n. I n d e r e s t e r e n de g e m e e nt e n k u n n e n ov e r sc h r i j d i ng s si t u at i e s o p t r ed e n d i e e e n g ev o lg zi j n v a n d e ri j ks we g e n d e ze k o m e n i n on d e r h av i g p r o g r a m m a a n d e o r de a ls h o o f d we g e n n e t e n m o g e li j k i nc i de n t e le ov e r s c hr i j di n g e n d i e e e n g ev o lg zi j n v a n e e p n r o vi n c i - a l of e g e m ee n t e li j k e we g. L a a t st g e n o em d e s i t u at i es zu l le n i n d e r eg e l d i r e c t h e r le i d b a ar zi j n t o t e e n i n di v i du e e l we g v a k wa a r o p e e n p r o j e c t m at i g e o p lo s s i n g i s t o e g e s ne d e n ( e e n L u c ht k wa li t e i t p la n m e t e en sa m e n g e st e ld p a k k e t v a n m a a t r e g e l e n z a l s d o niet o r g nodig a a n zijn). T e n s lo t t e zi j n e r ov e r sc h r i j d i ng s si t u at i e s r o n d i nt e n si ev e ( p lu i m v ee ) h o u de r i j en ; de ze o v e r sc h r i j d i n g e n zi j n p a s i n d o or e e n o n d e r zo e k v a n E C N a a n h e t li c ht g e k om e n. D e ze ov er sc h r i j di n g e n v e r ei s en e e n s p e c i f i e k e a a n p a k ( z i e t u k H 6) o o. f d s S a n e r i n g st o ol : n i euw r e ke n i n st r um e nt I n h e t N at i o n a a l S a m e n we r k i n g s pr o g r am m a L uc h t k wa li t e i t ( N S L ) wo r d e n d e r e gi on a le p r o g r am m a s wa a r o n d e r o n d e r h av i g pr o g r a m m a g ea g g r e g e er d o p la n d e li j k n i v e a u e n v e r v o l g e n s wo r d t h e t N S L ter onderbouwin g v a n h e t d er o g at i ev e r zo e k a a n g e b o d e n bi j d e E u r o p e s e C om m i s si e.d a ar b i j i s h et n o o d za k e li j k d e ov e r sc h r i j d i n gs si t u at i e s op e e n la n d e li j k u ni f or m e m a ni e r t e b e r e ke n e n. Hi e r t o e i s e e n i n st r um e nt o nt wi k k e ld, d e Saneringstool: e e n c om p ut e r pr o gr a m m a da t ze e r g e de t a i lle e r d ( v o o r e lk e s t r aa t ) b e r e ke n t h o e gr o ot d e c o n c e nt r a t i es v e r on t r e i ni gi n g e n zi j n. D at g e b e ur t a a n d e h a n d v a n v o or s p e lli n g e n v a n o nd e r m e er h e t g e m i d d e ld a a n t a l a u t o s e n v r a c ht wa g e n s d a t d o o r d e b et r ef f e n d e s t r a a t r i j d t e n d e g e h a n i t d. e D e r e d lu e c h s t k n wa e l li h t e i t b er e k e ni n g e n n em e n e ne r zi j d s de ( p o si t i ev e ) e f f ec t e n m ee v a n v o o r g e n om e n b e le i d sm a at r e g e le n e n a n d er zi j d s wo r d t o o k r e ke n i n g ge h o u d e n m et de (negatieve) effecten van nieuwe projecten. D e Saneringstool i s o n t wi k ke ld i n o p d r ach t v a n h e tm i ni s t er i e v a n V R O M. D i t i n s t r u m en t m a a kt t we e s o o r t e n b e r e ke n i ng e n : e e n b er e k e ni n g v a n d e ov e r s ch r i j d i n gs lo c a t i e sv o or h e t b a s i sj a a r e n b e r e k e ni n g e n d i e a a n g ev e n h o e d e si t u at i e u i t p a kt i n of n a ui t v o er i n g v a n r i j k sm a a t r e g e le n z o a l s s u b i s e i r d i n g v a n r o e t f i l t e r s e. e D n e d u e i t r k om g e l st i v j a n k d e b e r e k e ni n g e n v a n d e Saneringstool i s d e r e st er e n d e s a n er i n g s o p g av e wa a r v o o r i n d e e er s t e p la a t s g e m e e nt e n ( e n oo k RW S a ls h e t g a a t o m d e r i j we k s g e n ) a a n d e la t s t a a n. D e ze o p g a v e wo r d t ui t g e dr u kt i n he t a a n t a l zo g e n a a m d e k n e lp u n t k i lo m e t e r s. D at i s h e t a a nt a l k i lo m e t e r s r i j b a a n wa a r d e c o n c e nt r a t i e s P M 1 0 e n NO 2 d e n o r m e n ov e r sc h r i j d e n. I n j a n u a r i i s d e n i e u ws t e v e r si e v a n d e S a n er i n g s t o o l b e s c h i k b a ar g e k o m e n ; h e t M - i en l Natuurplanbureau i e u heeft een positief oordeel over de Saneringstool gegeven. In voorliggend RSL is gerekend met de meest recente versie van de Saneringstool: versie P a g i n a 1 0 v a n 5 0

11 2. 4. V e r s c h i l l e n m e t e e r d e r e b e r e k e n i n g e n o v e r D e b e r e k e n i n g e n d i e m e t d e S a n e r i n g s t o o l z i j n u i t g d, e v o la e t r e n zi e n d at h e t la n d e li j k e b e e ld a a n m er k e li j k g u n st i g er i s d a n t o t n u t oe we r d g e d a c ht. D e la a t s t e g e m ee n t e li j k e lu c h t r a p p or t ag e s g a v e n n am e li j k ee n v e e l g r o t e r a an t a l o v er s c hr i j di n g e n a a n v oo r de g em e e nt e n d a n n u b li j kt ui t d e c i j f e r s v a n d e g st S o a o n l. e r i n Tabel 2. 1 Het verschil in uitkomsten tussen de oude en de nieuwe berekening ( Nederland ) o u d e b e r e k e n i n g A a n t a l k n e l p u n t k i l o m e t e r s P M ± k 5 8 m 1 o p h et o n de r li g g e n d e we g e n n e t N O 2 ± k m Aantal knelpuntkil o m e t e r s P M 10 Nvt 2 2 A a n t a l k n e l p u n t k i l o m e t e r s N O Nvt 2 4 n i e u w e b e r e k e n i n g D e v r aa g r i j st h o e d e ze v e r sc h i lle nt u s s e n b e r e k e ni n g e n v o or h e t ze lf d e b a s i s j aa r zi j n t e v er k la r e n ; hiervoor zijn twee belangrijke redenen: 1. N i e u w e E u r o p e s e r i c. h D t e l E i U j h n e e n f t i n de c em b e r e e n a k k o o r db e r e i k t ov er ni e u we r i c ht li j n e nd i e i n m ei wo r d e nv a st g es t e ld. D e ze r i c h t li j ne n kr i j g e n o p k o r t e t e r m i j n e e n v e r t a li n g i n d e N e d e r la n d s e we t- e n r e g e lg ev i n g. E e n v a n di e ni e u we r i c ht li j n e n g aa t ove r d e wi j ze wa a r o p l i d s t e a n h u n m e t i n g e n e n b e r e k e n i n g e n o v e 2 r m o et d e n e h o o g t u i t v o e r e n. D i e r i 2-v c e h r v t ui li l n g i m oe j t n m e t e s n e t n e b er l e k t e n e n d o p a e t e n a f st m a e n d n v a n d e N O t i e n m e t e r a f s t a n d v an d e we g ( g e m e t e n v a na f d e r a n d v a n d e we g ). D e o u d e r i c ht li j n h a n t e er d e v o or N O 2 e e n a f st a n d v an v i j f m et e r. H e t li g t v o or d e h a n d d at d i t e e n g u n st i g e f f e ct l a a t zi e n : d e ui t s t o ot v a n st of f e n d o or a u t o s v er d u nt s n e l. O p t i e n m e t er a f st a n d zi j n d e c o n c e nt r at i e s d a a r d o o r v e e l la g e r d a n o p v i j f r af s m t a e n t d e. Ook bij de eerdere versies van desaneringstool werd al van -r i ch de t li j n nieuwe u i t g e g a a n, m a ar EU g e m e e nt e n h a nt e er d e n v o or h u n ei g e n b e r e k e ni n g e n t o t nu t o e t e r ec h t d e hu i di g e r i c ht li j n ( e en a f s t a n d v a n v i j f m e t e r i e v r d a oo n r a k wa f m e n d g e em e r e nt a e n d ui t o v p a e e n v ee d l e g r o t w e r e g ). H a a n t a l o v er s c hr i j di n g e n d a n n u b li j kt m e t d e la a t st e v er si e v an d e t o o l.o v e r i g e n s b et e k e nt d e ze n i e u we r i c ht li j n ni et d a t de v o lk s g e zo n d h e i d m i nd e r g e wa a r b or g d i s : a ls e r b e bo u wi n g i s di e d i c h t er d a n t i e n t er m v e a n d e we g st a at, d a n i s de ze a f s t a n d ( v a n g ev e l t ot we g ) m aa t g eve n d. 2. H e t r e k e n m o d e l i s. b i D e j Saneringstool g e s t e l d g e b r ui kt e e n r e k e nm o de l: C A R. D i t m od e l b e r e k e n t de v erspreiding v an v erontreinigende stoffen in straten en nabij wegen. Op basis v a n ni e u we m e et g e g ev e ns i s e c ht e r v a st g e st e ld d a t d e r e s u lt a t e n v an d e C A R -b er e k en i n ge n t e p es s i m i st i sc h w a r e n: d e c o n c e n t r at i es d i e i n d e p r akt i j k d o or h e t Ri j ks i ns t i t u u t v o or V o lk s g e zo n d h e i d e n M i li e u (RIVM ) zijn gemeten, zijn lager danmet CAR werd be r e k e n d. D i t r ek e nm o d e l i s da a r om v er b e t er d e n g a a t e r n u v a n ui t d at d e st o f f e n zi c h s n e l l e r v e r d u n ne n, zo a ls d e m et i n g e n h e b b e n a a n g et o o n d. P a g i n a 1 1 v a n 5 0

12 2. 5. V e r s c h i l l e n m e t e e r d e r e b e r e k e n i n g e n o v e r e n U i t e r a a r d h e b b e n o o k d e b e r e k e n i n g e n n v 2 o 0 o 1 r 5 p 2 la 0 a 1 t 0 s g ev e o n d en aa n d e h a n d v a n d e n i e u w e -r i c ht E li U j n e n e n h et bi j g e st e ld e r e k e nm o d e l. M a a r h e t zi j n v o or a l a n d e r e f a ct o r e n di e le i d e n t o t d e pr o g n o se d at h et a an t a l k n e lp u n t ki lo m e t e r s o p t er m i j n la g e r ui t p a k t.w e n o em e n d e t we e b e la n g r i j k st e: 1. De a u t o n o m e o n t w i k. k A e l v i o o n r g zi j n er a l le r le i m a at r e ge le n g e n o m en o m d e ui t s t o o t v a n s c h a d e li j k e st of f e n i n h et v er k e er t e g e n t e g a a n. D e n k a an d e v er p li c h t i n g o m s ch o n e r e a ut o s o p d e m a r k t t e b r e n g e n ( d - e e n E u -n r 3 o r m 2 e n ). N a a r m a t e d o e r t s t c hr i j dt d, h v e o b be n d e ze m a a t r e g e le n meer effect : oude auto s zullen steeds meer vervangen worden door nieuwere, schonere modellen. 2. N a t i o n a a l e n i n t e r n a t i. o I n a a d l e n i b e u l ws e t i e d be r e ke n i n ge n m e t de Saneringstool zi j n d e e f f ec t e n v a n v o o r g e n o m e n n at i o n a a l e n i n t er n at i o na a l b e le i d m e e g e n o m e n. V o o r b e e ld e n v a n m a at r e g e le n d i e v o or t k om e n ui t n a t i o n a a l b e le i d zi j n h e t i nv oe r e n v a n e e n s ys t e e m v o or k i l o m e t e r b e p r i j z i n g e n d e r o e t f i l t e r r e g e l -ri i c ht n li g j n v o o r d van belang. NEC staat voor n a t i o n a l e m i s s i o n. c V e i a l d i e n ze g s r i c h t li j n st e lt d e E U o n d e r m e e r a a n N e d e r l a n d b o v e n g r e n z e n ( p l a f o n d s ) a a n d e 2) i n e m i s s i e A ls N e d e r la n d d e n o r m e n u i t d e r i c h t li j n n i et n a k om t, k a d n e E u r o p e s e C om m i ss i e f o r s e b o et e s o p le g g e n Conclusie vergelijking Saneringstool met Rapport Luchtkwaliteit Limburg 2005 O o k v o or d e L i m b ur g s e si t u at i e le i d e n de b e r ek e n i n g e n m et d e S a n er i ng s t oo l v oo r h et j a ar t o t m i nd e r k n e lp u n t k i lo m et e r s d a no p gr o nd v a n h et R a pp o r t L uc h t k wa li t e i t Li m b u r g zo u wo r d e n v er wa c h t ( a a n ne m e nd e d a t d e ov er s chr i j di n g e n zo a ls g e r a p p o r t e er d i n Li m b u r g o v er zi c h b e h o u d e n s h e t v er s c hi l i n m et e or o lo g i e o o k h e b b e n v o or g e d a a n i n ). D e P r o v i n c i e e n d e nt e g n e m i n e e Li m bu r g h e b be n zi c h m et e e n a a n t a l k a n t t ek e n i n g en a c ht e r d e u i t k o m s t e n g e s c ha a r d. D e Saneringstool p r o b e er t i n zi c h t e v er e ni g e n e n e r zi j d s d e we n s om d e o v e r s c h r i j d i n g s s i t u a t i e s o p e e n l a n d e l i j k u n i f o r m e m a n i e r t e d b e le r n e k e n e n ( o m d a d a a r a a n g e k op p e ld wo r d e n ), a n d er zi j ds b e t e k e nt d i t d a t d e v e r k e er sm o d e lle n v a n a l l e g e m e e n t e n i n é é n la n d e li j k m o d e l m o e t e n wo r d e n op ge n o m e n. Di t v e r ei st v er d e r e a a nv u l li n g e n v e r f i j ni n g v an d e i n v o e r g e g e v e n s, d i e g e z a m e n l i j k m e t d e g r d e m n e e u n i t g ev e n o e r z d. a l De w h u o i di g e ui t k om st e n m o et e n da n o ok m et d e n o di g e om zi c h t i gh e i d wo r d e n g e h a nt e er d. H e t f ei t d at h et b e e ld g u n s t i ge r i s d a n h e t e e r s t le e k, n e em t ni et we g d a t m a at r e g e le n h a r d n o di g blijv en om de luchtkwa liteit te v erbeteren. Het beeld is g u n st i g d a n k zi j h et m ee ge r e k e n d e e f f e ct v a n d e g e p la n d e m a a t r e g e le n d i e d a n d u s we l u i t g ev o e r d m oe t e n wo r d e n. O p v ee l p la a t s e n s c h om m e lt d e lu c h t v er o n t r ei n i gi n g b ov e n di e n r o n d om d e t o e g es t a ne c o n c e nt r a t i e s; k le i n e v er s c hu i v i n g en i n n e g a t i e v e z i n k u n e n e n b e e e ld o p le v er e n d at er a a nm e r k e li j k s le c h t er u i t zi e t d a n d e h u i di g e b e r e k e ni n g e n la t e n zi e n. G em e e n t e n k un n e n d u s b e t er h e t ze k e r e v o o r h et o n ze k e r e n em e n e n bi j twijfel beslist doorgaan met het nemen van maatregelen. O v e r i g e n s g a a n d e p a r t i j e n i n L i m b u r g e r v a n u i t d at h et M i ni st e r i e v a n V RO M g ar a n d e er t d a t er v o ld o e n d e m i d d e le n b e s c h i k b a ar zi j n om e v e nt u e le t e g e nv a l le r s o p t e v a n g e n di e e e n g e v o lg zi j n v a n een te rooskleurig beeld dat door de Saneringstool wordt gegenereerd. P a g i n a 1 2 v a n 5 0

13 2. 7. P r o g r a m m a l u c h tkw al i t e i t L i m b u r g Sc h o n e l u c h t - w e do e n h et s a m en - M e d e g e le t o p d e v o o r g a a n d e c o nc lu s i eo m b e s l i s t d o o rt e g a a n m e t h et n em e n v a n m a at r e g e le n zi j n d e p a r t i j en v er e ni g d i n h et P la t f o r m Lu c h t L i m b ur g i n g e st a r t m et h e t o p s t e l le n v a n e e n gezamenlijk P r o g r a m m a lu c h t k wa li t e i t L i m b u r g Sc h o n e lu c h t- we d o e n h e t s a m e n -. H e t P r o g r a m m ai s i n t e gr a a l o n d e r d e e l v a n h e t p r ov i n ci a le P r o g r a m m a B e r e i k b a a r e n D u u r z a a. m L i m b u r g In het Programma zijn alle projecten en activiteiten opgenomen ev o er d die zu l l e n gezamenlij wo r d e n o m d e d o e ls t e l li n g t e r e a li s e r e n: i n wo r d t b i n n e n d e p r ov i n ci e Li m bu r g t e n m i n st e b i a j l le wo n i n g e n e n v e r g e li j k b a r e p la a t s e n wa a r m e n s e n v e r b li j v e n - v o ld a a n a a n d e i n E u r o p e es v er b a n d gestelde grenswaarden inzake luchtkwaliteit. H i er b i j wo r d t i n g e ze t o p d e s po r e n s a n er e n e n stabiliseren / salderen. De Luchtkwaliteitplannen v a n d e p la n p li c h t i g e gem e e nt e n M a a st r i c ht, H e e r l e n, S -G i t e le t e a n r, d R o e r m o n d, Ve n lo, e n W e er t n em e n e en c e n t r a le p la a t s i n b i n n e n h et P r o g r a m m. a Het Programmaomvat een instrumenteel gedeelte Handreikingen h o e t o ek om s t i g e o nt wi k k e li n g e n t e b e o or d e le n o p h e t a s p e ct lu c h t k wa li t e i t-, a ct i e p la n n e n g e r i c ht o p he t o p lo s s e n v a n s p e ci f i e ke k n e lp u n t e n -, uitv oeringsprojecten en een communicatieparagraaf. Prio r i t ai r e u i t vo e r i ng s p r o j ec t e n zi j n d i e p r oj e ct e n wa a r b i j e e n g e za m e n li j ke a a n p a k m e er wa a r d e b i ed t. A ls p r i o r i t ai r e p r oj e ct e n zi j n g e k o ze n h e t bev o r d e r e n v a n he t g e b r ui k v a n s ch o n e br a n d st of f e n i n d e v o r m v an h e t r e a li s e r en v a n een netwerk van multifuel / aar d g a sv u ls t a t i o n s, h et i nv o er e n v a n m i li e u zo n e s i n e en a a n t a l s t ad s c e nt r a wa a r b i j v er v ui le n d v r a c ht v e r k e e r ni et m ee r wo r d t t oe g e la t e n, e n h et t o e p a s s en v an s t e d e li j k g r o e n t er v er b et e r i n g v a n d e lu c h t k wa li t e i t. O o k d ee le m e n t e n di e o n d er d e e l u i t m ak e n v a n h e to n d er h av i g e L S L wo r d e n g e b o r gd i n h e t P r o gr am m a. P a g i n a 1 3 v a n 5 0

14 3. I N B E T E K E N E N D E M A T E P R O J E C T E N I n l e i d i n g D i t Li m b u r gs S a m e n we r ki n g s pr o gr a m m a L u c h t k wa li t e i t ( L S L) h o u d t r e k e ni n g m et d e e f f ec t e n v a n e e n a a n t a l r u i m t e li j k e o nt wi k k e li n g e n d i e i n b e t e k e n e nd e m at e ( I B M b i ) j d r ag e n a a n de lu c h t k wa li t e i t.h e t gaat hierbij om concrete projecten die zodanig van omvang ( n a zijn a r v e r w a dat c h i n ze g )o p e n i ge l o c a t i e e e n b i j d r a g e l e v e r e n 2 di e a gr a o t n er i s d da e n 3 % c v o a n d c e e n t r a t i j a a r ge m i d d e ld e g r e n s w a ar d e. B o v e n d i e n -pr g oj e c l t e n d i n t di t L SL v o d e v o or wa a r d e d a t I B M j u r i di s c h e b e s lu i t v o r m i n g v o o r zi e n i in s de periode van 5 jaar nade vaststelling van het NSL ( 2009). D e n e g a t i e v e -p r e o j f e c f t e n c t h e b b e p n d e o luchtkwa d i e liteit I worden B M in ruim e m a t e g e c o m p en s e er d d o o r d e ge n e r i e k e e n lo c a t i e s p e ci f i ek e m a at r e g e le n u i t h et L S L e n h e t N S L. V a n d e I B -p M r oj e ct e n di e i n h e t L S L zi j n o p g e nom e n i s d a a r d o o r v e r ze k e r d d at ui t v o e r i ng e r v a n ni e t le i d t t ot overschrijdingenvan grenswaarden van fijn stof e in n 2 i N n O 2, 0 d 1 e 5 d a t a t o t wa a r o p d e r o g a t i e verkregen kan worden. Voor -pr de o j e ct e n IBM d i e i n d i t L S L zi j n o p g en o m e n k a n d a a r d o or b i j d e o n d e r b o u wi n g v a n he t a sp e c t lu c h t k wa li t e i t i n b e la n g r i j k e m a t e v e r we ze n wo r d e n n a a r h et N S L.D e g e v o l g e n v o o e r lu c d h t k wa li t e i t h o ev e n da n n i et m e er op pr o j ec t ni v e au g et o e t s t t e wo r d e n a a n d e W e t Luchtkwaliteit U i t g a n g s p u n t e n B i j h e t i n v e n -pr t o j ec a t e r n i n s Li m e b ur g e i s n a a n s v lu a i t i n g g e zo d c e h t b i d j I e g B e M t a ls m a t i g e u i t we r ki n g v a n d e 3% n o r m u i t d e R e g e l i n g n i e t i n b e t e k e n e n d e m a t e b i j d r a ( l u c h t k w a l it e it s e is e n ).I n d e ze r e g e li n g i s d e 3 % n o r m v o or e e n a a n t a l p r o j e ct t yp en v er t a a ld n a a r e e n p r o j ec t om v an g. P r oj e ct t yp e n wa a r v o o r ge e n p r o j ec t om v a ng i s o p g e n om e n i n d e r e g e li n g zi j n a l l e e n o p g e n o m en i n h e t L S L i n di e n d e v e r wa c h t e b i j dr a g e v o o r d e p r oj e ct e n m e e r be d r a a gt d a n d e 3 % n o r m. O n de r st a a n d e t ab e l 3. 1 g e ef t e e n o v er zi c ht v an d e d r em p e lwa a r d e n v o o r de p r oj e ct om v a n g d i e z i j n g e h a n t e e r d b i -projecten j h e in t Limburg i. n v e n t a r i s e r e n v a n T a b e l 3. 1 Cr i t e -projecten i a LSL I B ( M februari 2008 ) 1 2 C a t e g o r i e ë n p r o j e c t e n D r e m p e l w a a r d e p r o j -l i e j s t c t o m v a n g v o o W o n i n g b o u w 1 o n t s l u i t i n g s w e g ontsluitingswegen K a n t o r e n 1 o n t s l u i t i n g s w e g b 0 v o 0 ] [ m 2 2 ontsluitingswegen bv o ] [ m 0, * a a n t a l w o n i n g e n + 1 C o m b i n a t i e w o n i n g b o u w e n k 1 a n t o n o t r s e n l u i t i n g s w e g 0, * B V O k a n t o r e n i n m 2 = < 1, 2 2 k e e r z o v e e l w o n i n g e n e n B V O k a n t o r e n 2 2 o n t s l u i t i n g s w e g e n m i t s g e l i j k e v e r d e l i n g v e r k e e r o v e r 2 o n t s l u i t i n g s w Bedrijventerrein 1 ontsluitingsweg Aannemelijk datverslechtering g r o t e r i s d a n 2 ontsluitingswegen Aannemelijk datverslechtering g r o t e r i s d a n C o m b i n a t i e s / o v e r i g - A a n n e m e l i j k d a t b i j d r a g e Kassen > 0, 7 ha I n f r a s t r u c t u u r A a n n e m e l i j at k verslechtering d g r o t e r i s d a n b i j v o o r b e e l d : w o 2 B n V i O k a n g t o e o r n i n c o m b i n a t i e m e t B i j v o o r b e : e l d w o n i n g e n 2 i B V n O k a c n t o o m r b i n a t i e m e t m P a g i n a 1 4 v a n 5 0

15 N a a s t -c r h i t e t r i u m 3 g e % l d t d e v o o r w a a r d e d a t j u r i v d er i de s c p h r e o j e b ct e e s n l v u o i or t zi v e o n r m i n g o i s i n d e p e r i o d e v a n 5 j a ar n á v er o n de r s t e ld e v a st st e l li n g v an h et N S L. B i j he t o p st e l le n v a n d i t p r o g r am m a i s v o o r d e ze p e r i o d e, o p a an g ev e n v a n h e t M i ni st e r i e v an V R O M, d e p e r i o d e t u s se n 1 m a a r t e n 1 m a a r a a t n g e 2 h 0 o 1 ude 4 n. Opgemerkt moet worden dat nieuwe luchtverontreinigende bedrijven,zoals - op e n ov er s la g b e d r i j v e n e n p l u i m v e e b e d r i j v e n -p r n oj e i ct e n t om d at w ov o e r sc d h r i e j d i n g e n a t e n a g n ev g o lg e m e r k t v a n d e b e d r i j f s v o e r i n g w o r d e n o m e v n o o r v k i a d e v e r g u n r n le i n i g n v g e o p g r o n d v a n de W et m i li e u b e h e er. P r o j ec t e n wa a r v a n he t o p h et m om e nt v a n h et o ps t e lle n v a n di t LS L a l d u i d e li j k i s d at g ee n o v er s ch r i j di n gv a n g r e n s wa a r d e n za l o p t r e d e n a ls g e v o lg v a n di e pr oj e ct e n, zi j n ev e nm i n o p g en o m en a l s -p r oj I e ct B. M I n tekenende b e mate projecten RSL Limburg (februari 2008 ) E e n u i t g e br ei d ov e r zi c ht v a n de pr o j e ct e n i n L i m b ur g di e o p g r o n d v a n d e hi e r v o o r b e s c hr ev en u i t g a n g s p u -project n t e zijn n opgenomen a l s in I het B M LSL zijn opgenomen in Bijlage e n 1. 2 Onderstaande tabel 3. 2 g e ef t g lo b a a l e e n ov er zi c h t v a n d e p r oj e ct e n, v e r d e e ld n a ar s oo r t e n r e g i o. V o o r i n t a b e l 3. 2 g e n o em d e p r oj e ct e n ge ld t d a t d e e f f ec t e n di e s am e n ha n g e n m e t d e u i t v o er i n g v a n de projecten in principe verwerkt zijn in de Saneringstool. Met de Sanering stool k a n v er v o lg e n s wo r d e n n a g e g a a n o f d e ui t v o e r i n g v a n d e pr o j ec t e n i n c om bi n at i e m e t h e t t r ef f e n v a n g e n e r i e ke, r e g i on a le e n lo c a t i e sp e ci f i e k e m a at r e ge l e n n i et le i d t t o t ov e r sc h r i j d i n ge n v a n gr e n s wa a r d e n v a n f i j n s t o f i n i n / pr I oj B e ct M e n wa N a O r v a n d e ( v e r k e er s ku n d i g e ) e f f e c t e n n i et zi j n v er we r k t i n d e h ui d i g e v e r si e v a n d esaneringstool zi j n om di e r ed e n ni et i n d i t L SL o p g e n om e n. V o o r -project I B e n M di e ni e t zi j n o p g en om e n i n h e t L S L ge ld t d a t zi j, n a v a st st e l l i n g v a n h N et S L, v i a e e n m e l d i n g a a n d e m i n i s t e k r u n n e a n l wo s n r d o e g n o n d e r g e br a c ht i n h et p r o g r a m m. a D e ze m o g e li j k h ei d wo r d t g e b o d e n v i a d e zo g e n a a m d e f le x i b i li t ei t b e p a li nuit g de Wet milieubeheer ar t i ( k e l , l i ). d W 1 e 2 l l i c h t t e n o v e r v l o e d e w o r d t o p g e m j e c r t e k n t ( I d a B t M e n a l n l i e e p r t ) o I B M w a a r o v e r b e s lu i t v o r m i n g p la a t sv i n dt i n d e p e r i o d e v an 5 j a a r n a v a st s t e l li n g v a n h e t N S L g e b r u i k k u n n e n m a ke n v a n d e v er o n d er st e ld e d e r o g a t i e. Het voorgaande houdt nadrukkelijk niet in dat met het a i n di r e vaststel c te b e s lu i t v o r m i n g p la a t sv i n d t ov er h et o o k d a a d we r k e li j k ui t v oe r e n v a n d e i n t a be l 3. 2 o p g e n o m e n ( m o ge li j k e ) o n t wi k k e li n g e n.d e b es lu i t v o r m i ng s p r o c e d ur e s i n h et k a de r v a n d e W e t o p d e r ui m t e li j k e o r d e ni n g e n d e W et m i li e u b e h e e r en andere wettelij k e k a d er s zu l l e n o p d e g e b r ui k e li j k e m a n i er m o et e n wo r d e n d o or lo p e n. P a g i n a 1 5 v a n 5 0

16 T a b el I n b e t e k e n e n d e m at e p r o j e c t e n LS L ( f e b r u a r i ) P r o j e c t n a a m R e g i o P r o j e c t t y p e n B e d r i j v e n t e r r W e i o n i n g b o Kantoren u w Infrastructuur B e l v e d è r e M a a s t r i c h t L a n a k e r v e l d M a a s t r i c h t G e u s s e l t ( f a s e 2 & 3 ) M a a s t r i c h t B e a t r i x h a v e n M a a s t r i c h t H o l t No o u r m di I I S i t t -G a r e d l e e n K a m p e r s h o e k No o r di I W e e r t G l a s t u i n b o u w C a l i f o r n i ëh o r s t a. d. M a a s G l a s t u i n b o u w S i b e r i ë M a a s b r e e B e d r i j v e n t e r r e i n TP N & P a r k V e n l o Z a a r d e r h e i k e n Projecten Rijkswaterstaat A 2 p a s s a g e M a a s t r i c h t M a a s t r i c h t A 7 4 V e n l o V e n l o I J z e r e n R i j n W e e r t, L e u d a l, R o e r m o n d e n R o e r d a l e n Overig P a g i n a 1 6 v a n 5 0

17 4. G E N E R I E K EL U C H T K W A L I T E I T S M A A T R E G E L E N A l g e m e e n H e t L S L h o u d t, b i j d e b e p a li n g v a n d e sa n e r i n g s o p g av e, r e k e ni n g m et d e u i t v o er i n g v a n ( g e p la n d e ) n a t i o n a le e n i n t e r n a t i o n a le m a a t r e g e le n p a k k et en zi e o o k p ar a gr a a f 2. 3 t / m e n v as t g es t e ld g e n e r i e k r e g i o n a a l b e l e i d t e r v e r b c e h t k e wa r i li n t e g i t. v D a n ar n d a e a st l wo u r d t v o or e e n a a nt a l g e m e e nt e n o ok a l r e k e n i n g g eh o u d e n m e t ze k e r e g e m e en t e li j ke m aa t r e g e le n. M a a t r e ge le n wa a r m e e r e e d s r e k en i n g g e h o u de n wo r d t b i j h e t v a s t st e l le n v a n d e sa n e r i n g so p g av e wo r d e n i n di t L S L v e r d er b e s c h o u w d a l s r i m a p i r e m aa t r e g e le n. I n d e v o lg e n d e p a r a g r a f e n wo r d t k o r t t o e g e li c h t o m we lk e m a at r e g e le n h et g a at Nationaal en internationaal maatregelenpakket H e t n a t i o n a le m a at r e g e le n p a k k et b e t r ef t h e t zo g e n a am d e P r i n sj e s d ag p lu s p a k k e t d a tbe s t aa t ui t v a stgesteld e n v oo r g e n om e n b e le i d t e r v er b et e r i n g v a n d e lu c h t k wa li t e i t. O o k de k i l o m e t e r b e p r i j z i n g m a a kt d e e l u i t v a n di t p a k k et. I n h e t Ka b i n et s st a n d p u nt N S L i s e e n ov e r zi c ht o p g e n o m en v a n d e generieke maatregelen die de Rijksoverheid inzet ter verbetering van de luchtkwaliteit ; zi e Bi j la g e3. H e t i nt e r n at i o n a le m a a t r e g e le n p a k k e ti s g e b a s e e r d o p d e v o l le d i g e u i t v o e r i n g v a n d e t h em a t i s c he s t r at e gi e v a n d e E U i n c o m bi n a t i e m e t h e t h a le n v a n a l le N E C p la f o n d s i n Z o we l h e t d e n a t i o n a l e a l s h e t i n t e r t r n e a g t e le i n o p n a k l k e et zi m j a n a on d e r d ee l v a n d esaneringstool M a a t r e g e l e n P r o v i n c i e L i m b u r g D e P r o v i n ci e L i m b u r gh e e f t ev e n e e ns b e s lu i t e n g e n o m en o v e r d e u i t v o er i n g v a n m a a t r e g e le no p regionaal niveau om de luchtkwaliteit inlimburg te verbeteren. De maatregelen v a t t n e o n de r om andere schoner openbaar vervoer conform de nieuwe -c o n c e ss i e e OV n m a at r eg e le n d i e v o lg e n u i t het nieuwe Provinciaal Verkeers - en Vervoersplan (PVVP ). De regionale maatregelen betreffen : O V -c o n c e s s i e: I n i s d o o r d e P r o v i -c o n c e i ss i e v L er i le m e n b d u. r D e g ze c e o e n c n e s s i O e V i s p e r 1 0 d e c e m b e r i n g e g a a n e n h e e f t e e n -c o l n c o e o ss p i t e v i o o j r zi d e t i v n a e x n t r a 1 0 j a a r h o g e e m i s -e s i e s e n a a n h e t m -n a o t r m e r o p i b e a e si l s v a n ( d E i es E V e lt r a c t i e; t. z. t. bi o di e s e l) e n maatregelen m.b.t. ver v o e r sm a na g e m e n t ( i n c l. s c ho li n g r i j g e d r a g p er s o n e e l). P V V P -m a a t r e g e : l e n I n h e t n i e u w e P V V P z i j n o n d e r a n d e r e m a a t r e g e l e n o p g e n o m e n - e n v o o r v e r k e e r m o b i l i t m e a i n t a g s em e nt, bev ordering multim o d a al g o e d e r e nv e r v o e r, bev o r de r i n g f i e t s g e b r u i k e n v e r b e t e r i n e g n b a o ar p v e r v o e r. S c h o n e r e w a g e n p a r k e n b r e a n d s t o : f f e n Do o r h e t a a n s c h a f f e n v a n s c h o n e r e v o e r t a n u i d g e n w ( a g d e n p k a r a k e n v a n g e m e e n t e n e n P r ov i n c i e ) e n d o or h et s t i m u le r e n v a n s c h o n e r e br a n d st of f e n ( t an k st a t i o n s v o o r a a r dg a s e n b i o b r a n d s t o f f e n ) w o r d t en bijdrage e geleverd aan het verminderen van de uitstoot. B o v e ng e n o em d e g e n er i e k e r eg i o na le m a a t r e g e le n zi j n e e n a a nv u l li n g o p d e n a t i o n a le e n i n t er n at i on a le m a a t r e g e le n p a k k e t t e n di e i n d esaneringstool zi j n o n d er g e b r a c h t. O m b i j he t b ep a le n v a n d e s a n e ri n g s o p g av e o o k r e k en i n g t e k u n n e n h o ud e n m e t de p o si t i ev e e f f e ct e n di e d e r e gi o n a le m a at r e g e le n h e b b e n o p d e lu c h t k wa li t e i t zi j n d e ze m a at r e ge le n v e r t a a ld n a a r zo g e n a a m d e a m b i t i e n i v e a u s di e i n d e Saneringstool kunnen worden ingevuld. De ambitieniveaus zij n c o ns e r v at i e f g e k o ze n o m e e n t e r o o s k le u r i g b e e ld o v e r d e lu c h t k wa li t e i t t e v o or k om e n. T a b e l 4. 1 g e e f t we e r we lk e a m bi t i e ni v e a u s i n desaneringstool zi j n aa n g e h o u d e n v o or d e g e n er i e k e r e gi o n a le m aa t r e g e le n. 2 E U r i c h t l i j n N a t i o n a l E m i s s i o n C e i l i n g s, P a g i n a 1 7 v a n 5 0

18 Tabel 4. 1 Ambitieniveaus generieke regionale beleidsmaatregelen Limburg B e l e i d s t y p e p e r m a a t r e g e l c l u s t e r T e r u g d r i n g e n v o l u m e p e r s o n e n a u t o v e r k e e r I I I I I T e r u g d r i n g e n v o l u m e g o e d e r e n v e r v o e r I I I I I S c h o n e b u s s e n I I I I I I T o e l i c h t i n gbe l e i d s t yp e n ( b r o n h a n d l e i d i n gsanering stool 2..2) 2 : M a a t r e g e l e n g e m e e n t e n De gemeentelijke rapportages zie paragraaf hebben ertoe geleid t r e e d s da e e n a a nt a l L i m b u r gs e g e m ee n t e n e e n Lu c ht k wa li t e i t p la n h e b b e n o p g e s t e ld. I n d e ze p r o g r am m a s i s a an g e g ev e n h o e d e l u c h t k w a l i t e i t b i n nt n e n wo d r e d t v g e r m b et e e r d t e n ei n d e d e ov e r s c h r i j di n gs s i t u at i e so p t e lo s s e n. B i n n e n e n k e le g e m e e nt e n m et ee n v a st g e st e ld lu c h t k wa li t e i t p la n h e e f t oo k a l b e s lu i t v or m i ng p l a a t s g e v o n d e n o v e r c o n c r e t e m a a t r e g e l e n e n i s u i t v o e r i n g e r v a n z g e e k e s t r e l d. D e e f f e a c n t e n v ( v a st g e st e ld e ) m a at r e g e le n d i e d o or d e g e m e e n t en zi j n v er d i s c o nt e e r d i n d e a a n g e le v er d e v er k e er s ci j f er s v o or d e Saneringstool zi j n i m p li ci e t o n d er d e e l v a n d e Saneringstool. M e t d e u i t v o er i n g van deze maatregelen wordt dus rekening gehouden bij het bepalen van de saneringsopgave. Hierna wo r d t i n h et k or t d e si t u at i e g e sc h e t s t t en a a n zi e n v a n r e e d s ge t r o f f e n e n v o o r g en o m e n m a at r e ge le n in de planplichtige. gemeenten P a g i n a 1 8 v a n 5 0

19 M a a s t r i c h t De Raad der Gemeente Maastricht heeft op 19 september 2006 het Luchtkwaliteitplan Maastricht v as t g es t e ld. H e t p la n i s o p g e st e ld n a a r a a n le i d i n g v a n d e ov er s c hr i j di n g e n v a n g r e n s wa a r d e n v a n s t i k s t o f di o xi d e zo a ls g e r a p p o r t e er d i n de r a p p o r t a g e H e t p la n b e v a t e en b r e e d s c a la a a n potentiële maatregelen om het aantal ov erschrij di n g en v a n g r e ns wa a r d e n t e v er m i n de r e n, zo a ls m i li e u zo n e r i n g, o nt m o e d i g i n g v a n h et v er k e er i n d e ( bi n n e n) s t a d, v er b e t e r i ng v a n h e t a a n bo d a lt e r n a t i ev e v e r v o e r s wi j ze n, lu c h t zu i v er e n d g r o e n i n d e s t a d, et c. V o or u i t v o e r i n g v a n h et m a a t r e g e l e n p a k k e t i edrag s e e van n b ca. 5,8 miljoen benodigd. H e e r l e n H e t c o l le g e v a n b ur g em e e st e r e n we t h o u d er s v a n H e e r le n h e e f t o p 3 0 o k t o b er he t L u c h t k w a l i t e i t s p l a n G e m e e n t e H e e r l e v n a st g e st e ld. I n h e t p la n zi j n 2 8 m og e li j k e m a a t r e g e le n o p g e s o m d m e t e e n v e r sc h i lle n d e f f e ct o p lu c h t k wa li t e i t, wa a r b i j h a a lb a a r h ei d, e f f ec t e n k os t e n zi j n i n g e s ch a t. I n ee n v er v o lg s t a p za l e e n a an t a l m a a t r e g e le n v e r de r wo r d e n u i t g e we r k t om t e k om e n t ot e e n c o n c r e e t a c t i e p l a n. M i l i e u z o n e r i n g e n s t i m u l e r e n f i e t s g e b n r a u d i e r k w o r d e n g e onderzoek naar stedelijkedistributie, alternatieve brandstoffen enlocatie s p e ci f i ek e m a at r e g e le n v o o r h a r d n e k ki g e k n e lp u n t e n, zo a ls L o o i er st r aa t, G e e r s t r a a t e n A k er s t r a at-n o or d. R o e r m o n d H e t c o l l e g e v a n b u r g e m e e s t e r e n w e t h o u d e r s e v f a t n o p R 1 o a e ug r u m s o t u n s d 2 0 h 0 e 6 h e t A ct i e p la n lu c h t k wa li t e i t ( t ev en s r a p p or t a g e ) v a s t g e s t e ld. H e t p la n i s o p g e st e ld n a a r a a n le i d i ng v a n d e o v er s ch r i j di n g en v a n g r e ns wa a r d e n v a n N O 2 zo a ls g e r a p p o r t e er d i n d e r a pp o r t ag e V a n be la n g i n d e g e m e e n t e R o e r i s m d o e n d gr o ot s ch a li g e a a n p a s s i ng v a n d e we g i n f r a st r uc t u u r d o o r de a a n le g v a n d e r i j k s w e g A 7 3 e n -2 d 8 e 0 p e -2 r n 9 3 o. v N D i o o r n d c e i ng a e l br e u i kn a w m e g v a e n d e ze N wegen en de gedeeltelijke openstelling van de A73 ( naar verwachting d i g per 1 nove o p e n ) za l d e v e r k e e r s a f wi k k e li n g bi n n e n d e g e m e e n t e s t r u ct u r e e l v e r an d e r e n. Do o r p r o g n o s e s v o or d e j ar e n e n t e b er e k e n en k a n wo r d e n a a n g et o o n d d a t d e ov e r s c h r i j di n g en v a n d e g r e n s w a a r d e n z i c h i n d e z e t o e k o m s t i g e j a r e n n i e t n. m D e e r v o or z g u e l n l om e n e n v o o r d o e a a n p a s si n g e n v a n d e we g i nf r as t r u ct u u r k u n n e n d a n o o k wo r d e n b e s c h ou wd a ls d e n o o d za k e li j k e m a at r e g e le n o m d e k n e lp u n t e n r o n d lu c h t k wa li t e i t o p t e lo s s e n. A d di t i o n ee l h e e f t d e G em e e nt e R o e r m o n d e e n a a n t a l m a a t r e g e l e n v o o r g e n o m e n t o t v e r e d e r b e p er ki n g v an v er k e e r s em i ss i es ( a a n p a s se n S i n g e lr i n g e n r e a li s er i n g de r d e f i e t s e n st a l li n g b i n n e n s t a d ). D e ze m a at r e g e le n h e b b e n e x p l i c i e t e e n p o s i t i e f e f f e c t o p d -2 e 80 B l u i u t e c n o h p t e n k w a l i t e i t. N-280 Mijnheerkensweg ongelij kv lo e r s ge m a a kt, wa a r d o or m ee r v er k e er b u i t e n h e t s t e d e li j k g e bi e d b li j f t ( ui t v oe r i n g / ). I n h et k a de r v a n d e ge m ee n t e br e d e v e r k ee r s ci r cu la t i e p a s s e n d e ze m a a t r e g e l e n b i n n e n d e r e c o n s t r u c t i e v i s i e v a n d e S i n g e l r i n g, w a n a h r a b n i g j a l l e m a b e o o r d e e ld wo r d e n. C o n c r ee t i s o o k h e t s t i m u le r e n v a n f i et s g e br u i k d o o r f i e t sv e r b i n di n g e n r e r e a l i s e r e n d o o r h e t r o e r d a l t u s s e n d e n i e u w b o u w w i j -W k e es n t v e a n d e R s o c e h r o m le o n n e d n Z u i d het industrieterrein Roerstreek. P a g i n a 1 9 v a n 5 0

20 S i t t -G a r e d l e e n Het college van burgemeester en wethouders -G e van le e n Sittard h e e f o p 2 5 s e p t em b er h e t L u c h t k w a l i t e i t p l -G a n e l S e i e nv t a t st a g r es d t e ld. D i t p la n b e s c h r i j f t d e g em e e nt e li j k e m a at r e g e le n o m d e n o r m o v e r s c h r i j d i n g e n v a n d e l u c h t k w -G a l e i le t e n e i a t a n t i e n p a k S k e i n t. t T ev a r e d ns wo r d t m et d e u i t v o e r i n g v a n di t p la n d e a lg e m e n e l u c h t k wa li t e i t i n d e g em e e n t e v e r b et er d. I n h e t p la n wo r d t g e k o ze n v o or h et i ns t e l le n v a n m i li e u zo n e s, h et s t i m u le r e n v a n h et r i j d en o p aa r d g a s, e n v o or d e s i n g e l w e g e n i n d e s t a d w o r c ht d t wa t o n d d e e m r e z e o st ef f ec t i ev e g r o e ni nv u l li n g ( d e t ai l le r i n g b om e n, t u n n e le f f e ct, wi n t er g r o e ne st r ui k e n e n h ee s t er s ) i s. D a ar m e e wo r d t a a n g e s lo t e n op p r oj e ct e n e ld e r s i n het land die onderzoek doen naar de rela tie tussen groen en luchtkwa liteit. Via publiciteit sa c t i e s wi l d e g e m e e nt e d e b u r g er i n f o r m e r e n o v e r d e m a at r e g e le n o m d e lu c h t k wa li t e i t t e v e r be t e r e n, wa a r b i j o o k wo r d t g e we ze n o p d e b i j d r a g e d i e d e bu r g e r ze lf k a n le v e r e n d o o r g e d r a g sv er a n d e r i n g ( st i m u le r e n f i e t s g e b r u i k, h e t N i e u w e R i j v d e st n e ) er. t d e T o g t em e 2 e 0 nt 1 0 e i 8 n i n he t v e r be t er e n v a n d e lu c h t k wa li t e i t. V e n l o H e t c o l le g e v a n b u r g em e e st e r e n we t h o u d e r s v a n V e n lo h e e f t o p 2 5 m a a r t h e t L u c h t k w a l i t e i t p l a n b e h a V n e d n e l ld o. D i t p la n b e s c h r i j f t d e g em e e nt e li j k e m a a t r e ge le n o m d e n o r m ov e r s c h r i j di n g e n v a n d e lu c h t k wa li t e i t zo a ls d i e b li j k e n u i t d e g e m e e nt e li j k e lu c h t k wa li t e i t r a p p or t a g es a a n t e p a kk e n. T ev e ns wo r d t m et d e u i t v o er i n g v a n d i t p la n d e a lg e m e n e l u c h t k w a l i t e i t i n d e g e m e e n t e v e r b e t e r d. I n h e t p l a n i le s n ( g o e pt k i o m z a e le n v o o r g r o e d i m e n si o n e r i n g v a n b om e n, h e e st e r s e n h a g e n ), h et st i m u le r e n v a n h et r i j de n o p a a r d ga s, en d yn a m i s c h v er k e er sm a n a g em e nt i n h et b i n n e n st e d e li j k g e bi e d. I n h e t lu c h t k w a li t e i t p la n wo r d t i n eerste aanleg gekozen voor oplossing van knelpunten e in e d s r g e p la n d e ( i n f r a st r u c t u r e le ) p r o j ec t e n. O v er i ge k n e lp u n t e n zu l l e n ze lf s t a n d i g o f e v en t u e e l i n c o m bi n a t i e m e t a ct i es u i t an d e r e b e le i d sv e ld e n wo r d e n a a n g e p a kt. I n al z n a a r v e r wa c h t i n g o o k d e G em e e nt e W ee r t e e n lu c h t k wa li t e i t p la n v a st s t e lle n. M e d t e n o g v as t t e st e l le n m a a t r e g e le n b i n n e n d e ze g e m e e nt e i s g e e n r ek e ni n g g e h o u d e n b i j h e t v a st st e l le n v a n d e s a n er i n g s o p g av e i n h e t L S L U i t v o e r i n g s v e r p l i c h t i n g V o o r d e h i e r v o o r b e s c h r e v e n n a t i o n a l e, i n t e r n a t i o n a l e, r e g i o n a l 3 e g e è ld n t g e m e e n t e l i d a t d e u i t v o er i n g e r v a n ( p o li t i e k, f i na n c i e e l e n u i t v oe r i n g st e c h ni s ch ) i s ze k e r g e st e ld. D e ze m a at r e g e le n m a k en d e e l u i t v a n he t LSL e n m et d e p o si t i ev e g ev o lg e n e r v a n vo o r d e lu c h t k wa li t e i t w o r d t r e k e n i n g g e h o u d e n b i j h e t b e p a l e n v pg a n av e. d e O p s d a e n e m r a i at n r g e s g e o le n r u s t d a n o o k e e n we t t e li j k e u i t v o er i n g s p li c h t.d e v e r p li c h t i n g t ot h e t da a d we r k e li j k u i t v o er e n v a n d e m a a t r e g e le n d i e in de programma zi s j n o pg e n om e n, i s v as t g e le g d i n h et n e g e n d e li d v a n ar t i ke l v an d e W et m i li e u b e h e er. I n Ho o f d st u k 8 wo r dt v er d er i n ge g a a n o p de v e r an t wo o r d e li j k h e d e n v a n d e v e r s c h i l l e n d e b e den v o e g ten d h e aanzien van de uitvoeringsverplichting. 3 V o o r z o v er d e e f f e c t e n v a n d e z e l e n m o a n a d t e r d e g e l u i t m a k e n v a n d es anerings tool. P a g i n a 2 0 v a n 5 0

21 5. S A N E R I N G S O P G A V E V E R K E E R I n l e i d i n g Onder de saneringsopgave worden de knelpunten (fijn stof in 2006 en 2 NO i n ) v e r st a a n di e r e s t e r e n la n g s h e t o n d er li g g e n d we g e n n e t ( OW N) e n h et h o o f d we g e n n e t ( HW N ) n a u i t v o er i n g v a n de primaire maatregelen beschreven in Hoofdstuk. O 4 m d e s a n er i n g s o p g av e i n k a a r t t e b r en g e n e n o m i n z i c h t t e v e r s c h a f f e n i n d e n o i di n g s p zi a j n o i md n g e n s a n d e r i e n g so p g av e o p t e lo s s e n i si n opdracht van VROM de Saneringstool ontwikkeld, z i e p a r a g r a f e n 2. I 3 n j t a n / u m a r i zi j n V R O M, I P O en V N G ov e r e e ng e k om e n d e s a n e r i n g so p g av e v o o r d e R S L s t e b e p a le n m e t d e Saneringstool. I n L d L i t m b u R r S g i s h i e r v o o r g e b r u i k g e m a a k t v a n v e r d si e e v m a e n e d s e t r e c e n t e saneringstool: v Voor het gebied -G Sittard e le e n zi j n ei n d f eb r u ar i i n ov e r le g m e t V R O M verbeteringen ten opzichte van deze versie doorgevoerd en als uitgangspunt gebruikt. I n d e v o lg e n d e p a r a g r a f e n wo r d e n d e r e s u lt a t e n v a n d e Saneringstool v o or h et p r o gr am m ag e b i e d L i m b u r g t o e g e l i c h t. V e r d e r g e d w e o t r a d i t l l e b e n s r c d h e r i j v i ng g e g ev e n v a n d es a n e r i n g s op g av e d i e r es t e er t n a he t v er st r i j k e n v a n d e d er o g a t i et e r m i j ne n la n g s he t O W N e n. h e T e t v e n swo H W r d N t aangegeven met welke maatregelen z e r de e s t e r e s n a d n e er i n g s o p g av e ka n wo r d en o p g e lo s t R e s u l t at e n S a n e ri n g st o o l De onderstaande tabel 5. 1 geeft per jaar de knelpunten fijn stof 2 we e r d i e en i n L i m b NO ur g r e st e r en na het uitvoeren van de in Hoofdstuk 4 beschreven primair e m a at r e ge le n. Tabel 5. 1 Resultaten Saneringstool Limburg R e s t e r e n d e k n e l p u n t k i l o m e t e * r s L i m b u r g S t o f ( w e g e n n e t ) N O 2 ( O W N e n H W N ) M e t ( i n t e r ) n a t i o n a l e m a a t r e g e l e n 1 1 6, , , , Fijn stof ( OWN en HWN ) M e t ( i n t e r ) n a t i o n a l e m a a t r e g e l e n e n g e n e r i e k e r e g i o n a l e m a a t r e g e l e n N O 2 ( O W N e n H W N ) Fijn stof ( OWN en HWN ) * L a n d e l i j k eringsopgave e s a n rekening houdend met regionale verbeterde versie Saneringstool v ( e r s i e a p r i l ) D e Saneringstool la a t e e n s t er k e d a li n g zi e n v a n he t a a n t a lk n e lp u n t k i lo m e t er s f i j n s 2 t n a o f e n Dit is het gevolg van generieke (inter -)nationale m a at r e g e le n d i e er t o e le i d en d a t h et wa g e n p a r k i n d e t o e k om st sc h o n er wo r d t wa a r d o or s t e d e li j k e c o n ce n t r a t i e s e n pi e k b e la s t i ng e n s t er k af n em e n. Lo k a a l zi j n v er b et e r i n g e n o o k h et g ev o lg v a n v a st g e st e ld e e n o f u i t g ev oe r de m a at r e g e le n o p g e m e e n t e l i j k d n i e v r e e a d u s o n d er d e e l zi j n v a n d esaneringstool ( zi e o o k Ho of d st u k 4 ). G ev o e li g h ei d s a n a lys e s v a n de u i t k om st e n v a n d esaneringstool, wa a r i n t ev e n s d e u i t k om st e n v a n j a a r r a p p or t ag e s zi j n m e e g e n om e n, la t e n zi e n d at bi j t e g e nv a l le n d e e f f e ct e n v a n g e n er i ek e m a at r e g e le n e n o f o n d e r s c h at t e lo k a le v e r k e er s bi j dr a g e n, d e g r e ns wa a r d e n ov e r sc h r i j di n g e n v an f i j n s t o f ( i n 2 ( in ), e zich n N concentreren O in de p g gemeenten r o n d v a n d e ui die t k om s o t en v a n d e g e m e e n t e l i j k e j a a r r a p p o r t a g e s r e e d s m a a t r e g e l e n i n b v e o r ei o r di n g e n / of u i t v o er i n g h e b b e n. H e t i s d a n oo k v a n gr o o t b e la n g d a t de b e t r ef f e n d e g em e e nt e n d o o r g a a n m et d e r e e ds i n g a n g gezette verbetering van de luchtkwaliteit. D e i n zi c ht e n sc h i et e nbi n n en a l le r e d e li j k h e i d t e k or t o m v o o r deze knelpunten als v ge o lg v an m o g e l i t j e k g e nv a l le n d e r e s u lt a t e n ef f e c t i ev e e n k o st e n ef f i ci ë nt e m a at r e g e le n p a k k et t e n v a st t e s t e l le n e n o p t e n em e n i n h e t L S L.I n h et L S L zi j n o m di e r e d e n a lle e n voor de saneringsopgave die rechtstreeks t ui volg t d e Saneringstool m aa t r e g e le n o p g e n o m e n. P a g i n a 2 1 v a n 5 0

22 R e s t e r e n d e a n s er i n gs o p g a v e O W N ( on d e r l i g g e n d w e g e n n et ) i n e n O n d er s t a a n d e t a b e l 5. 2 g e ef t d e s a n er i ng s o p g av e v o or h et OW N we e r, di e r e st e er t n a h e t v er s t r i j ke n v a n d e d er o g a t i et e r m i j ne n. T a b e l 5. 2 R e s t e r e n d e a s n e r i n g s o p g a v e O W N Re s t e r e n d e k n e l p u n t k * i l o m e t e r s O W N W e g v a k g e m e e n t e F i j n s t o f i n N O 2 i n O W N L i m b u r g 0, 0 0, 0 Tot aal 0, 0 0, 0 * R e s t e r e n d saneringsopgave e rekening houdend met regionale verbeterde versie Saneringstool ( versie april 2008 ) U i t tab e l 5.2 v o lg t d a t e r n a h e t v e r s t r i j ke n v a n d e d er o g a t i et e r m i j ne ng e e n s a n er i n gs o p g av e r e s t e e r t la n g s h e t OW N i n Li m b u r g R e s t e r e n d e aneringsopgave s HWN ( hoofdwegennet )in 2010 en 2015 Onderstaande tabel 5. 4 geeft op wegvakniveau de saneringsopgave we e r, voor di e r e st e er het t HWN n a h et v er st r i j k e n v a n d e de r o g at i e t er m i j ne n. Tabel 5. 3 Resterende a s n e r i n g s o p g a v e H W N R e s t e r e n d e k n e l p u n t k * i l o m e t e r s H W N W e g v a k r e g i o F i j n s t o f n a N O 2 i n A 7 6 / A 7 3 t. h. v. k n o o p p u n t Z a a r d e r h e i k e n, V e n l o - - 0, A 2 t e n n o o r d e n t u n n e l, M a a s t r i c h t 0, , Tot aal 0, , * R e s t e r e n d saneringsopgave e rekening houdend met regionale verbeterde versie Saneringstool ( versie april 2008 ) D e s i t u e r i n g v a n h e t k n e l p u n t e n l a n g s h e t H W N g e w v o e r n d i n t d e g f l i g o u b u a r a 5. l 1. w e e r g e Figuur 5. 1 Globale ituering s knelpunten HWN : links A67 /A73 (Venlo ) rechts A2 (Maastricht ) P a g i n a 2 2 v a n 5 0

T I P S I N V U L L I N G E N H O O G T E T E G E N P R E S T A T I E S B O M +

T I P S I N V U L L I N G E N H O O G T E T E G E N P R E S T A T I E S B O M + T I P S I N V U L L I N G E N H O O G T E T E G E N P R E S T A T I E S B O M + A a n l e i d i n g I n d e St a t e nc o m m i s si e v o or R ui m t e e n G r o e n ( n u g e n o em d d e St at e n c

Nadere informatie

H a n d l e i d i n g d o e l m a t i g h e i d s t o e t s M W W +

H a n d l e i d i n g d o e l m a t i g h e i d s t o e t s M W W + H a n d l e i d i n g d o e l m a t i g h e i d s t o e t s M W W + D o e l m a t i g h e i d s t o e t s v o o r g e b i e d e n w a a r v o o r g e e n b o d e m b e h e e r p l a n i s v a s t g e s

Nadere informatie

R e s u l t a a t g e r i c h t h e i d e n c o m p e t e n t i e m a n a g e m e n t b i j d r i e o v e r h e i d s o r g a n i s a t i e s

R e s u l t a a t g e r i c h t h e i d e n c o m p e t e n t i e m a n a g e m e n t b i j d r i e o v e r h e i d s o r g a n i s a t i e s R e s u l t a a t g e r i c h t h e i d e n c o m p e t e n t i e m a n a g e m e n t b i j d r i e o v e r h e i d s o r g a n i s a t i e s O p le i d i n g: M a s t e r P u b l i c M a n a g e m e n

Nadere informatie

B u i t e n r i n g P a r k s t a d L i m b u r g

B u i t e n r i n g P a r k s t a d L i m b u r g Bestuurlijk standpunt Voorkeurs t r a c é B u i t e n r i n g P a r k s t a d L i m b u r g Provincie Limburg Pagina 1 27 mei 2008 2 1. I n l e i d i n g De Buitenring Parkstad Limburg ( de Buitenring

Nadere informatie

Ontwerp POL-aanvulling Gebiedsontwikkeling Klavertje 4

Ontwerp POL-aanvulling Gebiedsontwikkeling Klavertje 4 Ontwerp POL-aanvulling Gebiedsontwikkeling Klavertje 4 Ee n r u i m t e l i j ke c o n o m i s c h C r a d l e 2 C r a d l e p e r s p e c t i e f v o o r -L i N m o b o u r ; d g p a r t i ë l e h e r

Nadere informatie

TEKENLIJST SPIJKERSCHRIFT

TEKENLIJST SPIJKERSCHRIFT TEKENLIJST SPIJKERSCHRIFT Dit is een vereenvoudigde lijst met spijkerschrifttekens uit Mesopotamië. Deze lijst maakt het mogelijk de tijdens de workshop Graven om te Weten bestudeerde tablet te vertalen.

Nadere informatie

Uitleg Toerklas s e 1e traject 42e Nacht van Venlo 2009. Punt Goe d Fout Oms c hr i j vi ng

Uitleg Toerklas s e 1e traject 42e Nacht van Venlo 2009. Punt Goe d Fout Oms c hr i j vi ng Pagina 1 van 14 Punt Goe d Fout Oms c hr i j vi ng 3 Z Al s u z ag dat de punt ac ht e r "SUCCES" e e n kl e i ne o was had u uw e e r s t e goe de c ont r ol e t e pakke n. Ooooooooo z i t dat z o!!!!!!

Nadere informatie

Al g e m e e n : O p a l o n z e a a n b i ed i n g en, a a n v a a r d i n g en, m ed ed el i n g en en o v er een k o m s t en v o o r o n d er s t a a n d e v er r i c h t i n g en z i j n u i t s l

Nadere informatie

De hi e r ui t voor t vl oe i e nde ui t ga ngs punt e n z i j n ui t ge we r kt e n ve r me l d i n hoof ds t uk 2.

De hi e r ui t voor t vl oe i e nde ui t ga ngs punt e n z i j n ui t ge we r kt e n ve r me l d i n hoof ds t uk 2. . I NLEI DI NG Di t doc ume nt omva t he t Ca pa c i t e i t s pl a n 2 va n ENECO Ne t Be he e z oa l s ve e i s t i n de El e kt i c i t e i t s we t 1998 e n he t hi e op a a ns l ui t e nd be s l ui

Nadere informatie

B01 B02 B03 B04 B05 B06 B07 B08 B09 B10 B11 B12 B13 B14 B15 B16 B17 B18 B19 BR* BR+

B01 B02 B03 B04 B05 B06 B07 B08 B09 B10 B11 B12 B13 B14 B15 B16 B17 B18 B19 BR* BR+ B01 B02 B03 B04 B05 B06 B07 B08 B09 B10 B11 B12 B13 B14 B15 B16 B17 B18 B19 BR* BR+ LH 262 BK JV 151 FA KR 069 MU ET 160 TK VK 010 MT JE 139 EN AW 228 WI KT 247 BI BT 172 FA PW 261 BK HF 119 EN NF 107

Nadere informatie

Voorwoord. B e s t e le e r l i n g e n o u de r s / v e r z o r g e r s,

Voorwoord. B e s t e le e r l i n g e n o u de r s / v e r z o r g e r s, Voorwoord B e s t e le e r l i n g e n o u de r s / v e r z o r g e r s, V o o r j e l i gt het prog r amma van toe t s i ng en a f s l u i t i n g ( P TA ) v a n Be u k en r o d e Ond e r w i j s. B e

Nadere informatie

W el k rekenb la d gebru ik j ij?

W el k rekenb la d gebru ik j ij? > VOORBEELD 1 Aan 50 leerli n g e n u it h et v ie r d e j a a r werd gevraa gd welk reke nbl ad z i j h e t l i ef s t g e b r uike n. D e r e s u l t a t e n vi n d j e i n o n d e r s t a a n d e t

Nadere informatie

ď ď ď Ľ ť ď ť á ď ŕ í ŕ ď ť ŕť ť Ú ŕ í ď Ú é í éé Ľ í ť éé ŕ ď í ď í ŕ Ú Ť ť ť ť Ť ť ď í í ď ť Ô Ô í í ť éé í í ď Ť Ľ ď ď ď ť ď í ť ď ď ď í ŕ ŕ ŕ í ť á ť ť Ĺ ď ŕ ď á ť ď ď í ŕ ť ď ď ŕ ť ŕ ťí ď č Ô Ľ ŕ

Nadere informatie

H 0 5 R R -F 5 x 1, 5 m m

H 0 5 R R -F 5 x 1, 5 m m I b u w k k p l t H I C 6 4 4 0 3 X G l v r s t d z h d l d g t l z! B s t k l t, D k u v r h t k p v -p r d Bu c kt W h p d t u d b s t r s u l t t v r k r p r d u c t, d t v r v r d g d s m t d l l r

Nadere informatie

O v e n C S M 6 9 3 0 0 G G e l i e v e e e r s t d e z e g e b r u i k e r s h a n d l e i d i n g t e l e z e n! B e s t e k l a n t, D a n k u v o o r h e t a a n k o p e n v a n epe rn o d ub ce t

Nadere informatie

Drukkerij Van de Sande Ambachtshof 1, 2632 BB Nootdorp

Drukkerij Van de Sande Ambachtshof 1, 2632 BB Nootdorp Dij V S Amcf, 2632 BB N Dij V S - SD - S Pi - Bc.l Hii - Iiw - H Cll - D Ec - Fmiliijf - Mw 200 Amcf - T mi - Omij - Gmlij cii Dllli Aciii - P P: w,, wii - P: iil,, i, l - Af P: ij, ill, w, c, zi Oz l

Nadere informatie

De nieuwe efficiëntie in de betonfabriek

De nieuwe efficiëntie in de betonfabriek De nieue efficiënie in e beonfabriek iconor... bk e revoluie in e bouerel. Nie r nie iner. He eare sys kan sava als e bouijze voor e 21se u: e isolaiebou ehoe. iconor laas e isolaie craal in alle syse

Nadere informatie

m Page 1 of 12 Alle persberichten over Jouw 5-S terren R a d io F orest. Bron - F M R a d i o/ R a d i ov i s i e 0 4 d e c e m b e r 2 0 0 4 F orest: V a n D ex ters en U ltiem e K erstpla ten V a na

Nadere informatie

C U L T U U R E D U C A T I E M E T K W A L I T E I T

C U L T U U R E D U C A T I E M E T K W A L I T E I T C U L T U U R E D U C A T I E M E T K W A L I T E I T HET SEP-RAA MWE R KPLAN HEEFT A LS DO E L C U L TURELE IN STE LL INGE N E N S CHO LE N (IN HET B I JZO N DE R LE RA REN) CO N C RETE I N H O U DE LI

Nadere informatie

Wat kunnen we voor u betekenen?

Wat kunnen we voor u betekenen? ? W? D N T N, V S N,. M. E. D,. H T N. D N. W? E! H N D N N,. T. D N T. H N. H 22. D N,. S. E N ;. O N. M N. Z N. O N. I N. 9 A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X IJ Z,, -. A B C D E F G H I

Nadere informatie

Geef alarm (druk alarmknop in, verwittig uw contactpersoon) Geef alarm (druk brandknop in, verwittig uw contactpersoon)

Geef alarm (druk alarmknop in, verwittig uw contactpersoon) Geef alarm (druk brandknop in, verwittig uw contactpersoon) 0. 1 1 0.00-0. -0 15.9-0 3.17-0.71-0.59 0.1 9 0. 1 7 0.31 0.2 5-0.44 0.21 0.3 5 0.20 0.1 1 0.32 0. 28 0.17 0. 0 4 R=7.5m Huls t-ha ag 3 b eto npaa ltje s -0.5 0-0.4 6 0.0 2-0.3 3-0.35 0.20-0. 29 B E ST

Nadere informatie

Voorwoord. B e s t e le e r l i n g e n o u de r s / v e r z o r g e r s,

Voorwoord. B e s t e le e r l i n g e n o u de r s / v e r z o r g e r s, Voorwoord B e s t e le e r l i n g e n o u de r s / v e r z o r g e r s, V o o r j e l i gt het prog r amma van toe t s i ng en a f s l u i t i n g ( P TA ) v a n Be u k en r o d e Ond e r w i j s. B e

Nadere informatie

gelijk aan het aantal protonen in de kern. hebben allemaal hetzelfde aantal protonen in de kern.

gelijk aan het aantal protonen in de kern. hebben allemaal hetzelfde aantal protonen in de kern. 1 Atoombouw 1.1 Atoomnummer en massagetal Er bestaan vele miljoenen verschillende stoffen, die allemaal zijn opgebouwd uit ongeveer 100 verschillende atomen. Deze atomen zijn zelf ook weer opgebouwd uit

Nadere informatie

OOSTENDE januari 2017 OOSTENDE februari 2017

OOSTENDE januari 2017 OOSTENDE februari 2017 OOSTENDE januari 2017 OOSTENDE februari 2017 01 zo 02:40 4,53 09:18 0,24 16 ma 03:25 4,71 10:10-0,10 01 wo 03:39 4,72 10:31 0,01 16 do 04:28 4,57 11:11 0,10 14:59 4,65 21:31 0,43 15:51 4,75 22:27 0,36

Nadere informatie

DIPLOMA. KNM(b. sl' #2hotWN De Jury. Concertwedstrijd Veld hoven. Vereniging: Harmonie Orkest Vleuten. Dirigent: Arjan van Gaasbeek.

DIPLOMA. KNM(b. sl' #2hotWN De Jury. Concertwedstrijd Veld hoven. Vereniging: Harmonie Orkest Vleuten. Dirigent: Arjan van Gaasbeek. DIPLOMA Concetwedstijd Veld hoven 29 novembe 2OL4 Veeniging: Hamonie Okest Vleuten Plaats: Vleuten Diigent: Ajan van Gaasbeek Divisie: 2" divisie Aantal punten: Veplicht gedeelte: Colossus Thomas Doss

Nadere informatie

D O O R T E U N B A A N

D O O R T E U N B A A N DE AARDBEI G E S C H I E D E N I S, T E E L T & B E S C H R I J V I N G D E R S O O R T E N D O O R T E U N B A A N DE AARDBEI G E S C H I E D E N I S, T E E L T & B E S C H R I J V I N G D E R S O O R

Nadere informatie

Antwerpen januari 2016 Antwerpen februari 2016

Antwerpen januari 2016 Antwerpen februari 2016 Vlaamse overheid Antwerpen januari 2016 Antwerpen februari 2016 01 vr 08:07 5.06 01:53 0.21 16 za 08:07 5.32 02:30-0.03 01 ma 08:50 4.82 02:45 0.17 16 di 09:42 5.05 03:47 0.03 20:34 4.98 14:44 0.04 20:38

Nadere informatie

Gen e r a l i Ar b e i d s Ong e s c h i k t h e i d s Ver z e k e r i n g. Financiële zekerheid en een complete aanpak rondom arbeidsongeschiktheid

Gen e r a l i Ar b e i d s Ong e s c h i k t h e i d s Ver z e k e r i n g. Financiële zekerheid en een complete aanpak rondom arbeidsongeschiktheid Gen e r a l i Ar b e i d s Ong e s c h i k t h e i d s Ver z e k e r i n g Gen e r a l i Ar b e i d s Ong e s c h i k t h e i d s Ver z e k e r i n g Financiële zekerheid en een complete aanpak rondom

Nadere informatie

Oostende januari 2013 Oostende februari 2013

Oostende januari 2013 Oostende februari 2013 Vlaamse overheid Oostende januari 2013 Oostende februari 2013 01 di 03:06 4.51 09:46 0.22 16 wo 03:52 4.75 10:39-0.17 01 vr 04:03 4.73 10:54 0.04 16 za 04:59 4.49 11:40 0.23 15:27 4.61 21:57 0.47 16:22

Nadere informatie

Oostende januari 2016 Oostende februari 2016

Oostende januari 2016 Oostende februari 2016 Vlaamse overheid Oostende januari 2016 Oostende februari 2016 01 vr 05:39 4.14 - - 16 za 05:21 4.47 - - 01 ma 06:23 3.95 00:26 0.92 16 di 07:05 4.20 01:06 0.64 18:11 4.09 12:23 0.55 17:59 4.47 12:13 0.17

Nadere informatie

Handboek Deltamethode Gezinsvoogdij. methode voor de uitvoering van de ondertoezichtstelling van minderjarigen

Handboek Deltamethode Gezinsvoogdij. methode voor de uitvoering van de ondertoezichtstelling van minderjarigen Handboek Deltamethode Gezinsvoogdij methode voor de uitvoering van de ondertoezichtstelling van minderjarigen Colofon Handboek Deltamethode Gezinsvoogdij Uitgave # %& '()*++ )(', - Tekst. ' /0 1#23%' 14

Nadere informatie

Legende. projectperimeter gemeentegrens Laakdal landinrichtingsproject de Merode

Legende. projectperimeter gemeentegrens Laakdal landinrichtingsproject de Merode LANDI NRI CHTI NG dm ro d, Prin sh rl ijkpl l nd S o o z g rij n Pso ri o n w rp L n din ric hin g sp l n K r 1:siu rin gbin n n dmro d Lgnd projcprir gngrns Lkdl lndinrichingsprojc d Mrod b ro n : V c

Nadere informatie

Naar een CX-fundament voor de digitale overheid

Naar een CX-fundament voor de digitale overheid CX- B G C S M M Sy & y 5 2015 I 2 1 I 2 U 3 CX- CX- 4 CX- 3 I I 4 5 :? G & x S S & B- y C P & K 6 1 W ()? 7 2 H? 8 3 H ë? K 9 B G W Z M L R G B B H P W? CX- 10 C K O CX- 11 S 2-5 T 1-2 O 0-1 P & I & K

Nadere informatie

Verklaring kolommen Tape Lite

Verklaring kolommen Tape Lite Verklaring kolommen Tape Lite kolom naam inhoud mogelijke waarden grootte verplicht? A ACTION_CODE Deze code geeft aan wat er met de aangifte dient te gebeuren A= add M= modify 1 nee, doch wel aan te raden;

Nadere informatie

Van: Utrecht (NL, 3511) Naar: St Jean de Minervois (F, 34360) Afstand: 1266 km. Reisduur: 11:49 Notities: 1 uw startpunt is: Catharijnebaan vertrek in zuid-westelijke richting 2 op Catharijnebaan na 546

Nadere informatie

Onderzoek naar de maatschappelijke participatie van de Vlaamse 60-plusser.

Onderzoek naar de maatschappelijke participatie van de Vlaamse 60-plusser. Onderzoek naar de maatschappelijke participatie van de Vlaamse 60-plusser. Soort: Eindwerk in de Agogische Wetenschappen Student: Bieke Vens Promotor: Prof. Dr. D. Verté Opdrachtgever: vzw S-Plus Academiejaar

Nadere informatie

versie van 4-4-2012 huis nr. PC-cijfers PC-letters Admiraal de Ruyterweg 26 26 3317 AA 9-2-2011 4 Admiraal de Ruyterweg 28 28 3317 AA 9-2-2011 4

versie van 4-4-2012 huis nr. PC-cijfers PC-letters Admiraal de Ruyterweg 26 26 3317 AA 9-2-2011 4 Admiraal de Ruyterweg 28 28 3317 AA 9-2-2011 4 versie van 4-4-2012 straatnaam huis nr. PC-cijfers PC-letters datum aantal pers vergunning vergund Admiraal de Ruyterweg 26 26 3317 AA 9-2-2011 4 Admiraal de Ruyterweg 28 28 3317 AA 9-2-2011 4 Admiraal

Nadere informatie

groep4 Thema 4 week 1 taalboek

groep4 Thema 4 week 1 taalboek T 4 w 1 Tl gp4 cif lb Di i vi v Tl cif v cil cl. I bl z pig g. G Eucif/Ryl Jgbl H ccp, ll, lu wv z ii gblv. Mlbg 1 u 2015 Ni ui z uigv g w vvlvuig /f pb g il v u, fpi, icfil f p wl wz z vfg cifl ig v uigv.

Nadere informatie

MKB-vriendelijk aanbesteden 14 November 2014

MKB-vriendelijk aanbesteden 14 November 2014 MKB-vriendelijk aanbesteden 14 November 2014 H.C.A. Zwitserloot Beng, inkoopmanager Bizob Opgericht door de deelnemende gemeenten 2003; Bizob is van en voor de 18 gemeenten, daarnaast werken wij voor organisaties

Nadere informatie

Toetsrooster klas 1 Periode 3

Toetsrooster klas 1 Periode 3 Toetsrooster klas 1 Periode 3 Week 9 vak uur surv Week 13 vak uur Week 17 vak uur Week 21 vak uur di 1-mrt di 29-mrt di 26-apr meivakantie di 24-mei wo 2-mrt wo 30-mrt wi 4 wo 27-apr meivakantie wo 25-mei

Nadere informatie

Truma Secumotion. Gebruiksaanwijzing

Truma Secumotion. Gebruiksaanwijzing Truma Secumotion Toepassingsgebied De Truma gasdrukregelaar SecuMotion zorgt voor een gelijkmatige gasdruk van 30 mbar bij een toegestane ingangs druk van 0,3 16 bar. SecuMotion regelt en bewaakt het verbruik

Nadere informatie

e e n b o s t u l p e n

e e n b o s t u l p e n een bos tulpen E e n p r o j e c t v a n Ge r C. Bo u t, Al b e d a Co l l e g e, Euroskills 2008, KMR, OBM-Ri j n m o n d, PWS, SKVR e n Villa Ze b r a Tulpen uit Amsterdam??? Nee, natuurlijk niet: Tulpen

Nadere informatie

4.1 Op ontdekkingsreis

4.1 Op ontdekkingsreis LB 4-5 4. Op tdkkigsis > Kijk fbdig. Wk zi h bij d jgs? O Os schip is zischip. O Wij v m v s pzi. O Wij wk p ht schip. O Wij v gs i bkd d. O W zi bkd vgs. > Ls Uit ht dgbk v Vsc d Gm. Wt hft Vsc d Gm mgm

Nadere informatie

Rijks- en Gemeentelijke monumenten december 2013

Rijks- en Gemeentelijke monumenten december 2013 Beschermde monumenten in de gemeente Utrecht Adres huisnummer Postcode soort monument A.B.C.-straat 20 3512PX Utrecht Gemeentelijk monument A.B.C.-straat 36 3512PX Utrecht Gemeentelijk monument A.B.C.-straat

Nadere informatie

CARE FOR THE ENVIRONMENT while caring for your clothes

CARE FOR THE ENVIRONMENT while caring for your clothes CARE FOR THE ENVIRONMENT i i f y SOCIAL MEIA AVERTENTIE POSTER HANGTAG CARE FOR THE ENVIRONMENT i i f y IN HANELINGEN L ij i L j i i i j i i z i ff Z ji i j i L j i ij j i 4 Sij z ii ij FOLER CAR EF OR

Nadere informatie

1. Operationele voorbereiding op de winter q Aanleiding q Programma aanpak q

1. Operationele voorbereiding op de winter q Aanleiding q Programma aanpak q Seizoensvoorbereiding winter Presentatie @ Managing Successful Programmes User Group (MSPUG) Utrecht, 19 oktober 2011 Noot: persoonlijk gebruik leden MSPUG niet verspreiden! De inhoudsopgave van deze presentatie

Nadere informatie

Bladmuziek. midden- / bovenbouw 2014-2015 / 3. Inhoud. Doe maar mee! (cd-2; track 1 en 2) 2 Veel verdiend! (cd-2; track 3 en 4) 3

Bladmuziek. midden- / bovenbouw 2014-2015 / 3. Inhoud. Doe maar mee! (cd-2; track 1 en 2) 2 Veel verdiend! (cd-2; track 3 en 4) 3 Inhoud oe maar mee! (cd2; track 1 2) 2 Veel verdid! (cd2; track 3 4) 3 20e aargang Trefwoord, afverg 3 opyright Kwtesss, 2015. Het aan schol, die abonneerd z op Trefwoord, toestaan all voor tern bruik

Nadere informatie

Welkom in Lourdes. Inhoud. Contact. Verken. Beleef. Proef

Welkom in Lourdes. Inhoud. Contact. Verken. Beleef. Proef L NL-v I W L V 10 B S 16 D 24 E F B 26 T! P 20 K! 21 V, 22 H v O 4 G 6 G 8 M v 18 I v A Z 23 Wz C V C T 6, C Px 65100 L T.: 0033 5 62 94 28 99 Fx: 0033 5 62 94 25 14 16 6 26 Z, v. E L v v. V,,? Dz z v

Nadere informatie

Adres post code Soort monument Woonplaats

Adres post code Soort monument Woonplaats Monumenten Gemeente Oisterwijk Gemeentelijke monumentenlijst Adres post code Soort monument Woonplaats Baaneind 6 5059 AS boerderij Heukelom Heukelomseweg 29 5059 AJ boerderij Heukelom Heukelomseweg 34

Nadere informatie

Kapzones Almere Poort - Hoge Vaart Eerste kwartaal 2015

Kapzones Almere Poort - Hoge Vaart Eerste kwartaal 2015 Bx Bië B x Sw kij k D N k w E K k R Ab Sv ië E ië k ij Gi k Fkijkk Z N70 k A T k N Fi Kz A P - H V E kw 0 Tc A Sc: Ei, HERE, DL, TT, I, ic P C., GEBCO, USGS, FAO, NPS, NRCAN, GB, IGN, K NL, Oc Svy, Ei

Nadere informatie

!"#$%&''()$ ((#$*&++,$(#$ ((#$(-+.(--/

!#$%&''()$ ((#$*&++,$(#$ ((#$(-+.(--/ !"#$%&''()$ ((#$*&++,$(#$ ((#$(-+.(--/!"#$% &'()*+,*-.*(/ !"#$%&''()$((#$*&++,$(#$((#$(-+.(--/ !"""#$%"&'(()*"))%"+',,-")%"))%").,/)..0 !!"#$%&''()$ ((#$*&++,$(# ((#$(-+.(--/!"#$% &'()*+,*-.*(/ 0++*++%+++++1++$++$++2

Nadere informatie

de Tulpen het vervolg

de Tulpen het vervolg de Tulpen het vervolg v o o r w o o r d In januari 2011 is Stichting Een Bos Tulpen opgericht. Met veel enthousiasme hebben de bestuursleden ja gezegd op de vraag te gaan staan voor het Tulpenproject.

Nadere informatie

geurt s /meertens Adres: Mathematisch Centrum, 2 e Boerhaavestraat 4 9, Amsterdam Telefoon: (020)947272 Kunsthandel: G a le rie S wa rt, Amsterdam

geurt s /meertens Adres: Mathematisch Centrum, 2 e Boerhaavestraat 4 9, Amsterdam Telefoon: (020)947272 Kunsthandel: G a le rie S wa rt, Amsterdam "1 geurt s /meertens p e rs o o n lijk : Leo Ge u rts (1 9 4 2, Den Haag) e n Lambert Meertens (1 9 4 4, A mst e r- dam) werken a l s programmeur b i j d e S t ic h t in g Mathematisch Centrum, Amsterdam.

Nadere informatie

Sinterklaasliedjes. Sinterklaas Kapoentje. poen - tje, œ œ. Sinterklaasje bonne bonne bonne. Hop, hop hop! Paardje in galop. recht - ga - nu in

Sinterklaasliedjes. Sinterklaas Kapoentje. poen - tje, œ œ. Sinterklaasje bonne bonne bonne. Hop, hop hop! Paardje in galop. recht - ga - nu in Sterklaasliedes & c Sterklaas Kapote S - klaas ka - po - te, gooi m scho - te, & gooi m laars - e, Dank u S - klaas - e! & c St - klaas - e Sterklaase bonne bonne bonne bon -ne bon- ne bon - ne, gooi m

Nadere informatie

Duurzaamheid in een notendop

Duurzaamheid in een notendop Duurzaaheid i e otdop Savattig Duurzaaheidsvslag 2009 Astda RAI heeft hoge abities op het gebied va Maatschappelij Vatwoord Ode. We hebb os voorgo o i 2013 de eest duurzae locatie voor evet te zij i Europa.

Nadere informatie

www.kuyperhof.nl Bouwnummer A1, A2, A8, A14 Vanaf E 205.500,- v.o.n.

www.kuyperhof.nl Bouwnummer A1, A2, A8, A14 Vanaf E 205.500,- v.o.n. Ridderkerk A, A, A, A e, e, e en e verdieping Driekamerappartement m Royale woonkamer/keuken van circa 0 m met veel lichtinval en een aangrenzend balkon. op de eerste verdieping. Privé parkeerplaats op

Nadere informatie

memo INLEIDING 1 Toets NIBM; 2 Toets grenswaarden in het kader van goede ruimtelijke ordening; WETTELIJK KADER Bogor projectontwikkeling

memo INLEIDING 1 Toets NIBM; 2 Toets grenswaarden in het kader van goede ruimtelijke ordening; WETTELIJK KADER Bogor projectontwikkeling memo aan: van: Bogor projectontwikkeling SAB datum: 4 februari 2015 betreft: Luchtkwaliteit Plantageweg 35 Alblasserdam project: 140479 INLEIDING Het gebied tussen de Plantageweg, de Cornelis Smitstraat,

Nadere informatie

Enquê tê mobiêlê têlêfonischê bêrêikbaarhêid Gorinchêm

Enquê tê mobiêlê têlêfonischê bêrêikbaarhêid Gorinchêm Enquê tê mbiêlê têlêfnischê bêrêikbaarhêid Grinchêm Geeft het mbiele netwerk in de binnenstad van Grinchem bij individuele gebruikers prblemen f is het een grter prbleem? Aanleiding Stadsbelang Grinchem

Nadere informatie

Limburgs Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit

Limburgs Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit Limburgs Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit Gemeente Horst aan de Maas, 30 maart 2009 Jan Wensink Programmamanager Luchtkwaliteit Limburg LUCHTKWALITEIT WAT IS HET PROBLEEM? WAT GAAN WE ER AAN DOEN?

Nadere informatie

Veilig en bereikbaar tijdens de Giro Gelderland

Veilig en bereikbaar tijdens de Giro Gelderland V bkb jd d G Gdd Ad, H L 1 6 m 2016 D d v d G d I d Gdd d. D v d vm Ad. O 5, 6 7 m ku d m Ad z. Z vd 5 m d Mk, jd d 6 m u Ad z 7 m Hd. Om vm v d z fjk mjk v zj fk mk. Z vm mk Ad Hd jdjk md d bkb. H vmjdjk

Nadere informatie

Lantaarntje. œ œ œ œ. œ œ œ. b œ. œ œ. Uit Zwitserland Acanthus Music CH-4522 Rüttenen. La Lan. tärn taarn - - li, tje, li, tje, La lan - - -

Lantaarntje. œ œ œ œ. œ œ œ. b œ. œ œ. Uit Zwitserland Acanthus Music CH-4522 Rüttenen. La Lan. tärn taarn - - li, tje, li, tje, La lan - - - Lantaarnte Uit Zitserland La Lan - - tärn taarn - - - - - - li, te, La lan - - tärn taarn - - - - - - li, te, F F Son zon F - ne, Mond ond Stärn - - - en maan en ster - - - Bb b b F li ren 01 Acanthus

Nadere informatie

De GO!-specifieke opleiding voor zorgcoördinatoren: ook iets voor jou?

De GO!-specifieke opleiding voor zorgcoördinatoren: ook iets voor jou? OPLE ID IN G A l s zorgc oör dinato r De GO!-specifieke opleiding voor zorgcoördinatoren: ook iets voor jou? geef j e elke dag vorm aa n zor g i n het basiso nde rwij s Om j ou d eze taak goe d te he lpe

Nadere informatie

memo INLEIDING WETTELIJK KADER aan: Johan van der Burg datum: 26 maart 2013 Luchtkwaliteit parkeerterrein Fort Pannerden project: 110189.

memo INLEIDING WETTELIJK KADER aan: Johan van der Burg datum: 26 maart 2013 Luchtkwaliteit parkeerterrein Fort Pannerden project: 110189. memo aan: van: Johan van der Burg datum: 26 maart 2013 betreft: Luchtkwaliteit parkeerterrein Fort Pannerden project: 110189.01 INLEIDING De ministeriële regeling NIBM bevat geen kwantitatieve uitwerking

Nadere informatie

LEARN. Blended Learning Omgeving Deeltijd opledingen

LEARN. Blended Learning Omgeving Deeltijd opledingen LEARN Blended Learning Omgeving Deeltijd opledingen AGENDA De wens, Debriefing Wat hebben we tot nog toe gedaan De Persona s in het kort; de doelgroepen De Customer journey inzichten Het Concept Design

Nadere informatie

memo Luchtkwaliteit Rijksweg 20-1 te Drempt 100968

memo Luchtkwaliteit Rijksweg 20-1 te Drempt 100968 memo aan: van: Gemeente Bronckhorst Johan van der Burg datum: 8 juni 2011 betreft: Project: Luchtkwaliteit Rijksweg 20-1 te Drempt 100968 INLEIDING Op het perceel Rijksweg 20-1 te Drempt (gemeente Bronkhorst)

Nadere informatie

Pan-Europese opiniepeiling over beroepsveiligheid en -gezondheid

Pan-Europese opiniepeiling over beroepsveiligheid en -gezondheid Pan-Europese opiniepeiling over beroepsveiligheid en -gezondheid Resultaten in Europa en Nederland - Mei 2013 Representatieve resultaten in 31 deelnemende Europese landen voor het Europees Agentschap voor

Nadere informatie

memo INLEIDING 1 Toets NIBM; 2 Toets grenswaarden in het kader van goede ruimtelijke ordening; WETTELIJK KADER Gemeente Apeldoorn Johan van der Burg

memo INLEIDING 1 Toets NIBM; 2 Toets grenswaarden in het kader van goede ruimtelijke ordening; WETTELIJK KADER Gemeente Apeldoorn Johan van der Burg memo aan: van: Gemeente Apeldoorn Johan van der Burg datum: 10 maart 2014 betreft: Luchtkwaliteit Nagelpoelweg 56 te Apeldoorn project: 140171 INLEIDING Aan de Nagelpelweg 56 in Apeldoorn is het bedrijf

Nadere informatie

Op een dag...was er hagelslag!

Op een dag...was er hagelslag! O w hll W w jij hll L E S 1 Rcl uc, u DE GESCIEDENIS VAN AGELSLAG i hll u b lll i Vi i i uw I 1890 bi hij i A hl i chcl w I 1892 w zij z P b Tw j l, i 1894, w zij w z G b I j VENZ fi D Vi EN Z I 1904 w

Nadere informatie

Welkom in Djerba. Welkomstmeeting. Hotelbezoeken. Beoordelingsformulier. Tegemoetkomingsformulier. Kennisname van klacht

Welkom in Djerba. Welkomstmeeting. Hotelbezoeken. Beoordelingsformulier. Tegemoetkomingsformulier. Kennisname van klacht D NL- W D Z, p. E D. V,, p? D p. O pp p! W O ()! T pp. W? K pp! H H, p? J () p p p. W? B p. G p óó p :. A,. E :,, é p F: é pé B p :,, F: p B T M. A p, p p. M, p () p. H p p. Op p p p W K K p p, p (). H

Nadere informatie

Sector of profiel Leerlingen in de bovenbouw van mavo, havo en vwo gaan lessen volgen in een sector (mavo) of profiel (havo & vwo).

Sector of profiel Leerlingen in de bovenbouw van mavo, havo en vwo gaan lessen volgen in een sector (mavo) of profiel (havo & vwo). Sector- en profielkeuze 2016-2017 Versie : 2.0 Datum : 11 januari 2016 Sector of profiel Leerlingen in de bovenbouw van mavo, havo en vwo gaan lessen volgen in een sector (mavo) of profiel (havo & vwo).

Nadere informatie

Actuele winterbandenverplichting in Europa

Actuele winterbandenverplichting in Europa Actuele winterbandenverplichting in Europa De regelgeving over de verplichting van winterbanden en sneeuwkettingen in Europa verandert continu. Om uzelf goed voor te bereiden op een veilige reis, vindt

Nadere informatie

De eiwitten, die uit de insecten geproduceerd worden, mogen gebruikt worden voor de productie. (EG) nr. 1069/2009.

De eiwitten, die uit de insecten geproduceerd worden, mogen gebruikt worden voor de productie. (EG) nr. 1069/2009. Bijlage. Beantwoordinq van vragen uit de insectensector over de mogelijkheden en restricties m.b.t. de vervoederinq van insecten(-producten) aan nezelschaps- en landbouwhuisdieren. De insectensector heeft

Nadere informatie

memo INLEIDING WETTELIJK KADER aan: Johan van der Burg datum: 7 maart 2012 Luchtkwaliteit heemtuin in Gorsel project: 70922.01

memo INLEIDING WETTELIJK KADER aan: Johan van der Burg datum: 7 maart 2012 Luchtkwaliteit heemtuin in Gorsel project: 70922.01 memo aan: van: Johan van der Burg datum: 7 maart 2012 betreft: Luchtkwaliteit heemtuin in Gorsel project: 70922.01 INLEIDING In Gorssel (Gemeente Lochem) is aan de Molenweg het herstel van de heemtuin

Nadere informatie

Grafschriften uit de oudheid

Grafschriften uit de oudheid 1 3ous 39 Grchrin oudheid oor (SATB) Soranen Aln Tenoren Bn 1 q = 80 Er is een b Er is een Er is een Er is een b da d da d da d b da d ad ad ad ad door b door door door do b do do do dlik ta dlik ta dlik

Nadere informatie

SAQI onderzoeken Rucphen klassen > rb1a rb1b rk1a rkt1a Organisator: MS docenten > BB SN AC FST les uitroosteren ja lokalen > R08 R08 R08 R08

SAQI onderzoeken Rucphen klassen > rb1a rb1b rk1a rkt1a Organisator: MS docenten > BB SN AC FST les uitroosteren ja lokalen > R08 R08 R08 R08 Planning projectweek 7-11 oktober 2013 versie 4-10-2013 Maandag 7 okt Organisator: FN docenten > volgens rooster MO + RM gaan de klassen langs SAQI onderzoeken Etten-Leur klassen > eb1a eb1b ek1a ek1b

Nadere informatie

Het relatieblad van Severinus

Het relatieblad van Severinus H lil Siu JUNI 2015 TEBERDE Aii Si l Ci Mi, Ki D Kli M, ill ii Bif W l ui, i u u l lië BIJZONDER IN SAMENLEVEN E l lië ui f i l D, i lf i ll lif l Z uffl i fli f, uj l H fi i l i, lui i l Ci Mi li l i

Nadere informatie

- Algemeen 0. Een nòg slimmere schil, die slanker is en nog handiger gefabriceerd kan worden (nog efficiënter). De achtergevel in de steigers H²

- Algemeen 0. Een nòg slimmere schil, die slanker is en nog handiger gefabriceerd kan worden (nog efficiënter). De achtergevel in de steigers H² - 0 6 y Y I H éé O I - H ( ) óó ( ) ( ) I 2020 () H 6 4 H F 1 Py 2014 (1000 ) F 2 I 201 2016 (10000 ) F 3 O 2017 / 2020 (100000 ) P L L T B B éé y y- U P () B 2014 y Z 1 è I ( ) ( P-) I 2014 y H ò ( ë)

Nadere informatie

Financiële zekerheid en een complete aanpak rondom verzuim. V e r z u i m o p l o s s i n g e n v o o r w e r k g e v e r s

Financiële zekerheid en een complete aanpak rondom verzuim. V e r z u i m o p l o s s i n g e n v o o r w e r k g e v e r s Generali Verzuimverzekeringen Generali Verzuimverzekeringen Financiële zekerheid en een complete aanpak rondom verzuim V e r z u i m o p l o s s i n g e n v o o r w e r k g e v e r s V o o r w i e b e

Nadere informatie

Schooljaar 1516. Leerlingen

Schooljaar 1516. Leerlingen Schooljaar 1516 Leerlingen 1 Voorwoord Hierbij tref je alle informatie aan die je nodig hebt voor de laatste ronde van dit schooljaar. Handig alle data, schema s, overzichten en instructies bij elkaar

Nadere informatie

!" # " $ % &&&$ " $ '( '( ) * + +,( - ). / "! 0 10 &.2 ( ). ( ) * +. *. $ $ $ * 0 $ 3

! #  $ % &&&$  $ '( '( ) * + +,( - ). / ! 0 10 &.2 ( ). ( ) * +. *. $ $ $ * 0 $ 3 !"#"$ % &&&$"$ '('( )*+ +,(-). /"! 010&.2().()*+.*. $$$*0$ 3 %(,!"" # $$ $$ $$ $$ $ % & '( ($ %$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$

Nadere informatie

Lekker puzzelen en lekker met taal bezig zijn. Puzzel mee! Ria van Adrichem Leonie van de Wetering. jaargang 1 2006/2007. serie 1

Lekker puzzelen en lekker met taal bezig zijn. Puzzel mee! Ria van Adrichem Leonie van de Wetering. jaargang 1 2006/2007. serie 1 Lkk puzz kk mt t bzig zij Puzz m! Ri v Adichm Li v d Wtig jgg 1 2006/2007 si 1 Vmgvig Hi Ku Puzz m! jgg 1, 2006/2007, si 1 ISBN 90-71740-85-4 2006 D Stip Eductif Nits uit dz uitgv mg gkpid wd zd uitdukkijk

Nadere informatie

Onderkasten System 78 cm

Onderkasten System 78 cm Onderkasten System 78 cm Artikelen met dit symbool in het lichaam d iepte 46 cm zijn beschikbaar. Lade met ombouw Korpushoogte 13 cm Korpusdiepte 35/46/56/66 cm U.. 13 35 S U.. 13 S U.. 13 66 S 30/40/

Nadere informatie

Memo. In totaal worden er maximaal 110 woningen gerealiseerd. Dit kunnen zowel grondgebonden woningen zijn alsook gestapeld woningen.

Memo. In totaal worden er maximaal 110 woningen gerealiseerd. Dit kunnen zowel grondgebonden woningen zijn alsook gestapeld woningen. Memo aan: van: Gemeente Arnhem SAB datum: 18 maart 2015 betreft: Luchtkwaliteit Schuytgraaf Arnhem project: 150131 INLEIDING Het voornemen bestaat om veld 13 van de in aanbouw zijnde woonwijk Schuytgraaf

Nadere informatie

LESSENTABELLEN schooljaar

LESSENTABELLEN schooljaar LESSENTABELLEN schooljaar 2012-2013 EERSTE EN TWEEDE LEERJAAR VMBO, HAVO EN VWO / DERDE LEERJAAR HAVO EN VWO VMBO lw VMBO zg VMBO VMBOt/ HAVO HAVO/ VWO NE Nederlands 4 4 4 4 4 3 3 3 3 3 2 3 3 2 LA Latijn

Nadere informatie

oefenbundel voor het tweede leerjaar

oefenbundel voor het tweede leerjaar ofbudl voo ht twd ljaa lihoud aad bo taal: pictogamm mdiëig Tijd voo Taal acct - Taal 2 taalbschouwig taal: lz schijv acctactivitit Tijd voo Taal acct - Taal 2 vijkig spllig: i, i mdiëig Tijd voo Taal

Nadere informatie

De Tweede Wereld oorlog.

De Tweede Wereld oorlog. D T W. Psc C - Op 10 m 1940 km usts N b. Z stuu p 14 m 1940 bf bumst v Rttm st. As u t s vv bmb Rttm hm pt. Om hf 2 s ms p 14 m st bmm fvuu. D St s t vuuz s tt vt k v zt k t z. I 2 z 900 ms v 1000 ms hbb

Nadere informatie

Gebrauchsanweisung Gebruiksaanwijzing Mode d emploi Instruzioni sull uso

Gebrauchsanweisung Gebruiksaanwijzing Mode d emploi Instruzioni sull uso DE NL FR IT Gebrauchsanweisung Gebruiksaanwijzing Mode d emploi Instruzioni sull uso 3 29 54 80 B DE

Nadere informatie

ijprofielen Desynthese vanfunctionaliteit en schoonheid.

ijprofielen Desynthese vanfunctionaliteit en schoonheid. T 0 P L I NNËLK u n s t s t okfo z n ijprofielen Desynthese vanfunctionaliteit en schoonheid. N i e u w b o uowf r e n o v a t i e VEKAbiedtu altudeen in stijl. toepassing Dekunststof kozijnprofielen vanveka

Nadere informatie

le r e n k e nne n e n de uni e k e ei ge nsc ha ppe n z el f te e rv ar e n:

le r e n k e nne n e n de uni e k e ei ge nsc ha ppe n z el f te e rv ar e n: Handleiding TYPO3 Handleiding en gegev ens CMS DR ecom m TY PO 3 Di t d oc ume nt bev a t e e n v er k or te ha ndl e i di ng Typo3 e n g ee ft u sne l e e n id e e va n de w e r ki ng e n ge br ui k er

Nadere informatie

AGENDA 2014. Rolmodellen uit de bijstand. Bijstandsvrouwen: de leading ladies! Het verwezenlijken van je droom. lijkt eerst onmogelijk,

AGENDA 2014. Rolmodellen uit de bijstand. Bijstandsvrouwen: de leading ladies! Het verwezenlijken van je droom. lijkt eerst onmogelijk, Bistasvruw lai lais! AGEDA 14 Rlmll uit ista Ht vrwzli va rm lit rst mli vrvls waarshili maar uitili vrmili Christhr Rv a ht a! aa staa str vruwli rlmll traal Zi zi va vr m h las mt rr maar zi i u mi vóóruit

Nadere informatie

Wens 1: Visie en werkwijze - Projectmatig werken voor projectmedewerkers

Wens 1: Visie en werkwijze - Projectmatig werken voor projectmedewerkers Wens 1: Visie en erkijze - Projectmati erken voor projectmedeerkers Visie De basisopleidin projectmati erken voor projectmedeerkers (PWP) is bestemd voor medeerkers die binnenkort starten in een project

Nadere informatie

Memo INLEIDING. 1 Toets NIBM; 2 Toets grenswaarden in het kader van goede ruimtelijke ordening. WETTELIJK KADER. Gemeente West Maas en Waal

Memo INLEIDING. 1 Toets NIBM; 2 Toets grenswaarden in het kader van goede ruimtelijke ordening. WETTELIJK KADER. Gemeente West Maas en Waal Memo aan: van: Gemeente West Maas en Waal Paul Kerckhoffs datum: 25 maart 2015 betreft: Luchtkwaliteit Gouden Ham/De Schans project: 90249 INLEIDING In het recreatiegebied De Gouden Ham is men voornemens

Nadere informatie

Inhoud. Voor iedereen met een hart voor de Schelde. nummer 4 2006 / gratis oplage: 100.000

Inhoud. Voor iedereen met een hart voor de Schelde. nummer 4 2006 / gratis oplage: 100.000 OPMAAK NUMMER 4.qx 11:11 P 1 4 2006 / : 100.000 V Sc WIELMANNEN D c Sc c. D c c,. T,. W, c. Nc c Sc c, A V G J A R W (JARW) c. W? D c,. W? D Sc N-V c Sc. M, c, c! D Sc Sc IC Sc, c Sc, U... I T : V 1 &5

Nadere informatie

$% & ' & , -., /.., 0 )+ # ""1 2 # ""! 3 & &&- $# 4$"4# ""! & /

$% & ' & , -., /.., 0 )+ # 1 2 # ! 3 & &&- $# 4$4# ! & / ! ""# " $% & ' & ' & ( )* +! ""# """$, -., /.., 0 )+ # ""1 2 # ""! 3 & &&- $# 4$"4# ""! & / 0 ( $5 *. * 6 3 7 2 # 56 3 35 6., 7 8 * 5 53 9 73 6 13 : 58 ;

Nadere informatie

Bardelenbos. Venepebos. Sint-Sixtushoek. Dozinghem. Canadabos. Eversambos. De Lovie. Eikhoek. Couthof. Wippehoek. Legende

Bardelenbos. Venepebos. Sint-Sixtushoek. Dozinghem. Canadabos. Eversambos. De Lovie. Eikhoek. Couthof. Wippehoek. Legende V Bl C Dzih Si-Sixuh L AB vici -Vl iv Bcu Luc Billi D Li Buy Michl/Cvl l Ki A-Mi/ 'U 'Acz Hl Mi B 'U 'Acz Ki A-Mi/ H Kilij Mji i Mhil C Mi D Bc R/Cu Di D Lvi D li/ryci Chii Dl i/cll l Jch Ji/i J Li B L

Nadere informatie

Wat doen BSO Kaktus en BSO de Leeuw in de zomer vakantie?

Wat doen BSO Kaktus en BSO de Leeuw in de zomer vakantie? W BSO Ku BSO Lu z v? 1 1 2 ju Bj M Cu b j! Bj j H OLLA ND Q UIZ 11 j u u j v h j h u v ;).... C K u v! Th 13 ju j f v y ch h? 14 b O!! b b ju c c c u K vj 15 ju D v j h v v... u! W BSO Ku BSO Lu z v? 2

Nadere informatie

Deze site wordt binnenkort volledig geactualiseerd en gemoderniseerd.

Deze site wordt binnenkort volledig geactualiseerd en gemoderniseerd. Deze site wordt binnenkort volledig geactualiseerd en gemoderniseerd. Uit de Arnhemse Koerier Koorschool Arnhem kijkt met trots terug op een geslaagd minioptreden voor Pauline Krikke. Een grote boom bracht

Nadere informatie

Beschermde monumenten in de gemeente Utrecht. huisnummer

Beschermde monumenten in de gemeente Utrecht. huisnummer Beschermde monumenten in de gemeente Utrecht Adres huisnummer Postcode 1e Achterstraat 2 3512VL Utrecht Rijksmonument 1e Achterstraat 3 3512VL Utrecht Rijksmonument 1e Achterstraat 1 3512VL Utrecht Rijksmonument

Nadere informatie

Teams per klassegroep Regiocompetitie Noordoost Voorjaar 2016

Teams per klassegroep Regiocompetitie Noordoost Voorjaar 2016 0103 3e kl Za Mi Gemengd 17+ (DE-HE-GD-DD-HD) A.T.C. Emelwerth 1 8302 AX Overijssel 0104 4e kl Za Mi Gemengd 17+ (DE-HE-GD-DD-HD) A.T.C. Emelwerth 2 8302 AX Overijssel 0105 5e kl Za Mi Gemengd 17+ (DE-HE-GD-DD-HD)

Nadere informatie

Pan-Europese. opiniepeiling over beroepsveiligheid en - gezondheid. Representatieve resultaten in de 27 lidstaten van de Europese Unie

Pan-Europese. opiniepeiling over beroepsveiligheid en - gezondheid. Representatieve resultaten in de 27 lidstaten van de Europese Unie Pan-Europese opiniepeiling over beroepsveiligheid en - gezondheid Representatieve resultaten in de 2 lidstaten van de Europese Unie Pakket bevat de resultaten van de EU2 én van Nederland Ontwerp Opiniepeiling

Nadere informatie