Om een zo duidelijk mogelijk verslag te maken, hebben we de examenvragen onderverdeeld in 4 categorieën.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Om een zo duidelijk mogelijk verslag te maken, hebben we de examenvragen onderverdeeld in 4 categorieën."

Transcriptie

1 Beste leerling, Dit document bevat het examenverslag van het vak M&O havo, eerste tijdvak (2015). In dit examenverslag proberen we zo goed mogelijk antwoord te geven op de volgende vraag: In hoeverre was het examen te maken met behulp van de op de cursus behandelde kennis & vaardigheden? Om een zo duidelijk mogelijk verslag te maken, hebben we de examenvragen onderverdeeld in 4 categorieën. I. Algemene (niet vakgerelateerde) kennis & vaardigheden II. Alleen-kennis/aanpak-uit-de-cursus-vraag III. Een-stapje-extra-vraag. IV. Niet voorgekomen in de cursus De eerste categorie doet een beroep op algemene basisvaardigheden, welke we bekend veronderstellen. Categorie II en III zijn vragen die op te lossen zijn met de kennis en vaardigheden die je op de cursus geleerd hebt. De laatste categorie vragen is op de cursus niet aan bod gekomen. In bijlage 1, achteraan dit document, vind je een nadere toelichting op deze categorieën. Het is belangrijk om te beseffen dat deze categorieën niets zeggen over de moeilijkheidsgraad van een vraag. Een vraag die rechtstreeks op te lossen valt met kennis en vaardigheden uit de cursus (categorie II) kan best een pittigere opgave zijn dan een vraag die niet is voorgekomen tijdens de cursus (categorie IV). Mocht je vragen of opmerkingen hebben naar aanleiding van dit examenverslag, dan horen we dit uiteraard heel graag! Je mag ons hier altijd over mailen op Met vriendelijke groet, Hans Huibregtse 1 van 5

2 vraag aantal punten categorie vraag toelichting categorie keuze: II Welke stof kon je gebruiken? In de inleidende tekst wordt gesproken over de 'rechtsvorm van de vennootschap onder firma'. Met de theorie over de rechtsvormen kon je dan ook deze vraag beantwoorden. Dit onderwerp hebben we niet klassikaal behandeld, maar wel aangeraden thuis te leren, zowel in de voorbereidende opgaven als klassikaal. 2 1 II Welke stof kon je gebruiken? Dit was opnieuw een vraag die je kon beantwoorden met je kennis over de kenmerken van rechtsvormen. 3 2 II Welke stof kon je gebruiken? Omdat je een reden moest geven vanuit de werknemers waarom zij gemotiveerder zullen zijn, kon je 'Bedrijfseconomisch redeneren' herkennen. Om een goede reden te kunnen geven, was het belangrijk dat je goed wist wat aandelen zijn en waarom ze worden uitgegeven en wat de aandeelhouders terug krijgen voor het geld dat ze betalen voor een aandeel. Hier hebben we samen naar gekeken in de blokken 'Aandelen' en 'Winstverdeling' II Welke stof kon je gebruiken? In de inleiding werd meteen verwezen naar de informatiebronnen 1 en 2. Hieruit kon je opmaken dat je het stappenplan 'Rekenen op basis van bronnen' toe kon passen. Door in alle bronnen op zoek te gaan naar het woord 'baten', kwam je al snel uit bij informatiebron 2. In deze bron staat ook precies hoe je de totale baten kon berekenen. 5 2 II Welke stof kon je gebruiken? Omdat ook deze vraag bij bronnenopgave 2 hoort, kon je weer gebruik maken van je bronnenvaardigheden. Bij deze vraag had je echter ook kennis nodig van een staat van baten en lasten. Je moest namelijk weten dat je het saldo kon vinden door de baten te verminderen met de lasten, zoals behandeld in het blok 'Financiële verslaggeving'. 6 4 III Welke stappen moest je zetten? Ook dit is een vraag waarbij je goed je bronnenvaardigheden moest gebruiken, allen had je dit keer iets meer stappen te zetten. Er werd in de vraag verwezen naar de uitwerkbijlage. Dit was fijn, omdat deze meteen aangeeft welke stappen je moest zetten. Met behulp van een tijdlijn kon je bepalen op welke trede Tineke zit op bepaalde momenten in 2014 en voor hoeveel maanden. Door goed de legenda van bron 3 te bestuderen, kon je vinden dat de bedragen gebaseerd zijn op een 40-urige werkweek. Echter, zoals een van de examentips voorschrijft, kon je in de tekst vlak boven de vraag vinden dat ze maar 20 uur werkt. Als je Tineke's brutojaarloon gevonden had, kon je overal in de tekst het woord eindejaarstoelage gaan markeren. Dan vond je in bron 3 dat deze 7,4% zijn van het brutojaarloon. Hoe je de 100% vast moest stellen en moest rekenen met procenten, hebben we gezien in het blok 'Procenten'. Hetzelfde geldt voor de werkgeverslasten. Omdat ons einddoel de lasten van de werkgever waren, wist je dat je de werkgeverslasten moest optellen bij het brutojaarloon inclusief toeslagen. 7 1 II Welke stof kon je gebruiken? Door het woord 'afgeschreven' kon je herkennen dat we bij deze vraag onze kennis uit het blok 'Afschrijving' moesten gebruiken. Dit was een typisch voorbeeld van een vraag waarmee cito kan checken of je de gedachte achter afschrijving goed begreep. Bij dit begrip hebben we uitgebreid stil gestaan tijdens de klassikale uitleg. 8 1 II Welke stof kon je gebruiken? Ook bij vraag 8 werd je gevraagd een uitwerkbijlage in te vullen. Hier zag je dat je alleen nog de variabele kosten van het aannemen van Els hoefde vinden. Dit werd dus ons nieuwe einddoel. Door vervolgens overal op zoek te gaan naar woorden uit je einddoel, vond je in bron 4 precies hoe je je einddoel moest berekenen en zo alle punten kon scoren. Daarom was dit een typische bronnenopgave. 9 1 II Welke stof kon je gebruiken? Ook deze vraag kon je oplossen met puur de informatie uit de bronnen. De examentip uit het stappenplan 'Rekenen op basis van bronnen' dat de belangrijkste informatie vaak vlak boven de vraag staat, was hier zeker van toepassing. Daar vond je het verwachte aantal koppen warme drank per jaar. Ons einddoel in deze vraag was 'het benodigd aantal warme-drankenautomaten'. Als je vervolgens het einddoel overal markeerde, kon je vinden wat de capaciteit is per machine in bron 4. Door deze informatie te combineren met het verwachte aantal koppen en goed af te ronden, kon je de vraag helemaal beantwoorden II Welke stof kon je gebruiken? Omdat ons einddoel de totale begrote afschrijvingskosten zijn, kon je bedenken dat je je aantekeningen uit het blok 'Afschrijving' goed kon gebruiken bij deze vraag. In deze aantekening staat precies hoe je de jaarlijkse afschrijving kon berekenen. Je hoefde nu alleen nog de juiste onbekenden uit de bron te halen. Door overal het woord afschrijving te markeren, kon je voorkomen dat je de filterafschrijvingskosten miste in bron II Welke stof kon je gebruiken? Om het punt van deze vraag binnen te slepen, was het belangrijk dat je wist wat het verschil is tussen deze twee varianten van leasing. Vervolgens stond in bron 4 de informatie om je keuzen te onderbouwen. Hoewel we dit onderwerp niet behandeld hebben tijdens de cursus, hebben we wel aangeraden dit thuis te leren, zowel in de voorbereidende opgaven als klassikaal III Welke stappen moest je zetten? Aan het aantal punten dat je voor deze vraag krijgt, konden we meteen zien dat je waarschijnlijk meerdere stappen moest zetten. De uitwerkbijlage gaf aan welke stappen dit waren. Door goed gebruik te maken van het stappenplan 'Rekenen op basis van bronnen' waren alle gegevens te vinden in de tekst of bij de antwoorden op de eerdere vragen. Wat het verschil is tussen de constante en variabele kosten, hebben we behandeld in het blok 'Break-even'. De variabele kosten kon je vinden door goed te markeren. De constante kosten, echter, kon je bepalen door te beredeneren dat de afschrijvingskosten bij constante kosten horen, omdat deze niet afhankelijk zijn van de afzet. Hetzelfde geldt voor de leasingskosten. De loonkosten van variant b kon je ten slotte vinden door te markeren II Welke stof kon je gebruiken? Bij 13 werd je gevraagd de balanspost 'Boeken & overige media' te berekenen voor de balans eind Door overal deze woorden uit je einddoel te markeren, kon je de balanspost van 2013 vinden, de afschrijving op de staat van baten en lasten en de aankoop op het overzicht ontvangsten en uitgaven. In het blok 'Afschrijving' hebben we besproken dat dit een waardevermindering is. Zo kon je herkennen dat deze van de afgehaald moesten worden. 2 van 5

3 14 2 II Welke stof kon je gebruiken? Door het woord 'baten', wisten we dat we hier te maken hebben met een 'Financiële verslaggeving'-opgave. In dat blok hebben we gezien dat je de 'lidmaatschap baten' kan vertalen in eigen woorden: 'wat ik aan lidmaatschap HAD MOETEN ontvangen in 2014'. Opnieuw was markeren cruciaal om geen informatie te missen. We konden het lidmaatschap onder andere terugvinden op de staat van ontvangsten en uitgaven, waar we vinden wat er ECHT ontvangen is. Dit zijn we tijdens het oefenen meerdere keren tegen gekomen, zoals in opgave 130 bijvoorbeeld. Door te markeren vind je ook de balans posten 'vooruit ontvangen lidmaatschapsgeld'. Door goed te kijken wanneer je deze HAD MOETEN ontvangen en ECHT ontvangen hebt, wist je of je deze moet optellen bij de ontvangsten of juist aftrekken II Welke stof kon je gebruiken? Opnieuw een opgave uit het blok 'Financiële verslaggeving'. Dit kon je herkennen, omdat je werd gevraagd de ontvangsten te berekenen. Als we ook deze vraag in eigen woorden vertaalden, kregen we het volgende einddoel: 'Wat ik ECHT aan boetegelden ontvangen heb in 2014'. Door overal het woord 'boetegelden' te markeren, miste je geen informatie. Door de definitie van inkomsten en opbrengsten goed toe te passen, kon je bepalen dat je moest beginnen met de baten en dat je deze moest verminderen met de bedragen die je niet in 2014 ontvangt, maar wel bij 2014 horen. De bedragen die je echter wel in 2014 ontvangt, maar in een ander jaar had moeten ontvangen, zitten niet in de baten inbegrepen. Deze moet je er dus nog bij optellen II Welke stof kon je gebruiken? Voor het correct beantwoorden van deze vraag moest je supergoed door hebben wat alle financiële verslagen weergeven. In de uitleg over de resultatenrekening is behandeld dat het saldo van dit verslag de winst weergeeft. Aangezien we bij het opstellen van de balans zagen dat de winst bij het EV hoort, geeft dit saldo dus de toename van het EV weer. Tijdens de uitleg van 'Financiële verslaggeving' hebben we ook gezien hoe je aan het saldo van de staat van baten en lasten kan komen II Welke stof kon je gebruiken? Al in de inleiding van opgave 4 zagen we dat dit een opgave werd over 'Aandelen' en 'Winstverdeling'. Hoe je het aantal geplaatste aandelen moest berekenen staat dan ook in het blokkenschema van de uitleg 'Aandelen' III Welke stappen moest je zetten? Aan het woord 'Dividendbeleid' kon je zien dat ook deze vraag over 'Winstverdeling' ging. Echter, voor deze vraag moest je net iets meer stappen zetten dan bij de vorige vraag. We hebben te maken met eis a, wat je kon doen denken aan het stappenplan 'Concluderen op basis van bronnen'. De tweede stap van dit stappenplan is om de eis te vinden, namelijk: het dividendpercentage moet 40% zijn. Het dividendpercentage hebben we besproken tijden de uitleg van 'Winstverdeling'. Daar zagen we dat het totale dividend een percentage is van het GAK. Ook het stappenplan 'Procenten' was dus nuttig om hier te gebruiken. Je kon de daadwerkelijke waarde, het dividendpercentage, berekenen door een kruistabel te maken, met het GAK als 100% en het totale dividend, welke je kon berekenen met behulp van de informatie uit de bron. Door nog een mooie conclusie te geven zoals in stap 4 van het stappenplan, haalde je alle punten binnen II Welke stof kon je gebruiken? Door deze beredeneervraag te stellen, had het cito de kans om te testen of je goed door had wat er allemaal verandert op de balans wanneer de winst verdeeld wordt. Tijdens de uitleg van 'Winstverdeling' zagen we dat het gedeelte van de winst dat overblijft na dividend onder andere in de winstreserve gestopt kan worden. Tijdens het opstellen van de balans hebben we gezien dat alle reserves bij het eigen vermogen horen II Welke stof kon je gebruiken? Wat de solvabiliteit precies inhoudt, zagen we in het blok 'Beoordelen'. In deze vraag werd gecheckt of je de gedachte achter dit kengetal goed begrepen hebt. Tijdens de uitleg hebben we hier samen aandacht aan besteed II Welke stof kon je gebruiken? Transitorische posten berekenen is iets wat we in het blok 'Financiële verslaggeving' gedaan hebben. Tijdens het opstellen van de balans hebben we ook gekeken naar wat vooruit ontvangen bedragen nou eigenlijk zijn, namelijk geld dat we eigenlijk pas later HADDEN MOETEN ontvangen. Door goed te kijken naar wanneer de campers verkocht zijn en op welk moment de balans opgesteld wordt, kon je opmaken dat Camperfun eigenlijk nog helemaal niets had moeten ontvangen en dus de totale inkomst voor de campers vooruit ontvangen is II Welke stof kon je gebruiken? De vraag die cito bij hier stelt, lijkt heel erg op de vraag die tijdens het klassikaal opstellen van de balans centraal stond. Toen hebben we ons namelijk bij alle posten afgevraagd wat ze precies inhouden en tot welke catogorie (vreem vermogen, eigenvermogen) ze behoren. Ook hebben we toen besproken wat vooruitontvangen bedragen eigenlijk zijn II Welke stof kon je gebruiken? Hoewel het woord 'solvabiliteit' doet vermoeden dat het hier om het blok 'Beoordelen' gaat, heb je deze aantekening eigenlijk niet nodig. In de vraag zelf staat namelijk de formule voor de solvabiliteit gegeven. Het vreemd vermogen kon je vinden door gebruik te maken van je kennis over de balans. We hebben tijdens het opstellen van de balans namelijk gezien dat het TV aan de creditzijde bestaat uit vreemd vermogen en eigen vermogen III Welke stappen moest je zetten? Dit is een vraag waarbij je meerdere stappen moest zetten om je einddoel te bereiken. Zeker bij een vraag als deze is het belangrijk om goed te kijken naar de context, zoals de eerste stap uit het stappenplan 'Rekenen op basis van bronnen'. Waarom moet Ruud namelijk zelf geld inleggen? In de vraag gaf cito weg dat dit te maken heeft met de solvabiliteitseis. Vervolgens kon je bekijken wat deze eis inhoudt: de solvabiliteit na investering moet gelijk zijn aan je antwoord op vraag 23. Ook gaf cito je de formule voor de solvabiliteit, dus deze kon je meteen opschrijven en een aantal onbekenden invullen. Je wist namelijk dat het TV toeneemt met het totale investeringsbedrag (zie bron 6) en dat de solvabiliteit 3 moest zijn. Het toegestane VV is de enige onbekende en kon je dus bepalen. Het voormalige VV had je al bepaald in opgave 23. Door deze af te halen van het toegestane VV, kon je berekenen hoeveel Ruud nog van Rabobank mag lenen, en dus hoeveel hij zelf moet inleggen om de camper te kunnen kopen. 3 van 5

4 25 2 II Welke stof kon je gebruiken? Om bij deze vraag alle punten binnen te halen, waren vooral je bronnenvaardigheden heel belangrijk. Dit kon je herkennen aan het feit dat er in de tekst vlak boven vraag 25 naar informatie bron 7 verwezen werd. De examentip uit het stappenplan 'Rekenen op basis van bronnen' over dat de belangrijke informatie vaak vlak boven de vraag zelf staat, was hier dan ook de sleutel tot het vinden van goede antwoord. Daar stond namelijk letterlijk hoe je de totale verwachte constante kosten moest berekenen en in welke bronnen je de informatie kon vinden II Welke stof kon je gebruiken? Aan het feit dat we de 'totale dekkingsbijdragelijn' moesten tekenen, konden we opmaken dat we hier aan de slag konden met onze kennis over 'Break-even'. Hoe de TCK lijn getekend moet worden, kon je beredeneren aan de hand van wat TCK zijn. Zoals besproken tijdens dit blok, zijn deze niet afhankelijk van de afzet en dus een horizontale lijn. Voor de totale dekkingsbijdragelijn, moesten we eerst de dekkingsbijdrage per product berekenen. De formule hiervoor hebben we tijdens de uitleg over break-even samen opgesteld II Welke stof kon je gebruiken? Zoals je vaak ziet op het einde van lange bronnenopgaven 2 en 5, werd deze opgave afgesloten met een concluderende vraag. Hier kon je dus mooi het stappenplan 'Concluderen op basis van bronnen' toepassen. In de vraag zelf gaf cito al aan wat je moet doen, namelijk van zowel voorwaarde a als b kijken of er wordt voldaan aan de voorwaarde. De conclusie op voorwaarde a kon je opstellen door je antwoord op 24 te gebruiken. Voor voorwaarde b, moest er nog een beetje gerekend worden. Je moest namelijk bepalen hoeveel winst er wordt gemaakt. Tijdens het blok 'Break-even' hebben we gezien dat alle dekkingsbijdrages van de producten die je meer verkoopt dan de break-even afzet, als winst mogen worden gezien. Door dit toe te passen, vond je de daadwerkelijke waarde voor voorwaarde b en kon je ook hier een conclusie over geven. Hoe je een conclusie geeft waarmee je alle punten scoort, kan je terug vinden in stap 4 van het stappenplan 'Concluderen op basis van bronnen'. Ten slotte was het ook heel belangrijk dat je antwoord geeft op de vraag II Welke stof kon je gebruiken? Wat de kostprijs precies is en hoe je deze kan berekenen, hebben we klassikaal behandeld in het blok 'Prijs'. Daar zagen we dat dit de totale kosten per product zijn en dat deze bestaat uit de inkoopprijs, inkoopkosten en overheadkosten. Deze staat exact in de tabel, maar dan voor alle producten bij elkaar. Daarom moesten we dit totaal nog delen door het verwacht aantal producten. We gebruiken het verwacht aantal producten, omdat we aan het begin van het jaar zijn, zoals besproken tijdens de uitleg II Welke stof kon je gebruiken? In deze vraag werd gesproken over een 'voordelig of nadelig resultaat', iets wat we meerdere keren in het blok 'resultatenanalyse' tegengekomen zijn. Tijdens de uitleg uit dit blok hebben we klassikaal de formule voor het gerealiseerd verkoopresultaat opgesteld. Ook hebben we behandeld hoe je een goede conclusie kan geven, zodat je alle punten krijgt IV Niet voorgekomen op de cursus: De term 'toegestane kosten' is niet letterlijk behandeld tijdens de cursus, maar het is wel te beredeneren wat cito hiermee bedoeld. Toegestaan is namelijk 'veroorloven' volgens het woordenboek. Dit zijn dus de kosten die je had mogen maken voor de producten die je verkocht hebt. Oftewel, de kostprijs keer het aantal producten. Omdat deze vraag dus gaat over het vergelijken van wat je 'had mogen gebruiken' en 'echt gebruikt hebt' kan je herkennen dat dit een 'Resultatenanalyse'-vraag is II Welke stof kon je gebruiken? Je werd gevraagd de gerealiseerde nettowinst te berekenen en cito gaf zelf al aan hoe je dat moest doen. Alleen het budgetresultaat moesten we nog vaststellen Tijdens het blok 'Resultatenanalyse' hebben we uitgebreid stilgestaan bij dit resultaat en gezien hoe je deze kan berekenen. 59 verdeling per categorie: categorie aantal punten percentage I 0 0% II 42 71% III 16 27% IV 1 2% % In hoeverre was het examen te maken met behulp van de op de cursus opgedane kennis & vaardigheden? Dit gold voor: 98% van de vragen (namelijk categorie I, II en III). 4 van 5

5 Bijlage 1: Toelichting categorieën Categorie I: Algemene (niet vakgerelateerde) kennis & vaardigheden Dit betreft de volgende vragen: vragen waarbij een beroep wordt gedaan op algemene kennis & vaardigheden. Dit zijn kennis & vaardigheden die niet zijn opgenomen in de eindtermen in de syllabus en niet in Samengevat staan (zo ja: dan behoren de vragen tot één van de drie andere categorieën). Categorie II: alleen-kennis/aanpak-uit-de-cursus-vraag Dit betreft de volgende vragen: Vragen die letterlijk voorkomen in de uitleg (in de uitleg of in een klassikaal voorbeeld); Vragen die letterlijk met een stappenplan op te lossen zijn; Vragen die vergelijkbaar zijn met opgaven uit de opgavenbundel die vrijwel altijd worden opgegeven door de hoofddocent; Theorievragen die niet worden behandeld op de cursus, maar die we je van tevoren via de vakkenpagina geadviseerd hebben te leren (uit bijv. Samengevat); Vragen die vergelijkbaar zijn met vragen uit de voorbereidende opgaven. Categorie III: een-stapje-extra-vraag Dit betreffen vragen waarbij je, de naam zegt het al, een stapje extra moet zetten. Oftewel: je moest je kennis en vaardigheden behandeld tijdens de cursus combineren met een stukje inzicht. Bijvoorbeeld: Je moet net even buiten het stappenplan om denken; Je moet informatie uit de tekst halen om een bepaalde variabele voor een formule of berekening uit te rekenen. Categorie IV: niet voorgekomen op de cursus Dit betreft de volgende vragen: Vragen over begrippen die niet voorkomen in de uitleg, de standaard opgegeven opgaven door de hoofddocent, en waarbij het woordenboek ook geen soelaas biedt; Vragen over grote-bak-stof die niet voorkomen in standaard opgegeven opgaven door de hoofddocent, de voorbereidende opgaven of opgegeven stof op de vakkenpagina. Vragen waarvan je redelijkerwijs niet kon vaststellen dat het om een (op de cursus behandeld) concept in een andere context gaat. 5 van 5

Om een zo duidelijk mogelijk verslag te maken, hebben we de examenvragen onderverdeeld in 4 categorieën.

Om een zo duidelijk mogelijk verslag te maken, hebben we de examenvragen onderverdeeld in 4 categorieën. Beste leerling, Dit document bevat het examenverslag van het vak M&O vwo, eerste tijdvak (2015). In dit examenverslag proberen we zo goed mogelijk antwoord te geven op de volgende vraag: In hoeverre was

Nadere informatie

Om een zo duidelijk mogelijk verslag te maken, hebben we de examenvragen onderverdeeld in 4 categorieën.

Om een zo duidelijk mogelijk verslag te maken, hebben we de examenvragen onderverdeeld in 4 categorieën. Beste leerling, Dit document bevat het examenverslag van het vak management en organisatie vwo, tweede tijdvak (2015). In dit examenverslag proberen we zo goed mogelijk antwoord te geven op de volgende

Nadere informatie

Om een zo duidelijk mogelijk verslag te maken, hebben we de examenvragen onderverdeeld in 4 categorieën.

Om een zo duidelijk mogelijk verslag te maken, hebben we de examenvragen onderverdeeld in 4 categorieën. Beste leerling, Dit document bevat het examenverslag van het vak M&O vwo, eerste tijdvak (2014). In dit examenverslag proberen we zo goed mogelijk antwoord te geven op de volgende vraag: In hoeverre was

Nadere informatie

Om een zo duidelijk mogelijk verslag te maken, hebben we de examenvragen onderverdeeld in 4 categorieën.

Om een zo duidelijk mogelijk verslag te maken, hebben we de examenvragen onderverdeeld in 4 categorieën. Beste leerling, Dit document bevat het examenverslag van het vak management en organisatie havo, tweede tijdvak (2015). In dit examenverslag proberen we zo goed mogelijk antwoord te geven op de volgende

Nadere informatie

Beste leerling, Om een zo duidelijk mogelijk verslag te maken, hebben we de examenvragen onderverdeeld in 4 categorieën.

Beste leerling, Om een zo duidelijk mogelijk verslag te maken, hebben we de examenvragen onderverdeeld in 4 categorieën. Beste leerling, Dit document bevat het examenverslag van het vak Economie havo, eerste tijdvak (2016). In dit examenverslag proberen we zo goed mogelijk antwoord te geven op de volgende vraag: In hoeverre

Nadere informatie

Beste leerling, Om een zo duidelijk mogelijk verslag te maken, hebben we de examenvragen onderverdeeld in 4 categorieën.

Beste leerling, Om een zo duidelijk mogelijk verslag te maken, hebben we de examenvragen onderverdeeld in 4 categorieën. Beste leerling, Dit document bevat het examenverslag van het vak Natuurkunde vwo, eerste tijdvak (2016). In dit examenverslag proberen we zo goed mogelijk antwoord te geven op de volgende vraag: In hoeverre

Nadere informatie

Om een zo duidelijk mogelijk verslag te maken, hebben we de examenvragen onderverdeeld in 4 categorieën.

Om een zo duidelijk mogelijk verslag te maken, hebben we de examenvragen onderverdeeld in 4 categorieën. Beste leerling, Dit document bevat het examenverslag van het vak Economie vwo, tweede tijdvak (2014). In dit examenverslag proberen we zo goed mogelijk antwoord te geven op de volgende vraag: In hoeverre

Nadere informatie

Om een zo duidelijk mogelijk verslag te maken, hebben we de examenvragen onderverdeeld in 4 categorieën.

Om een zo duidelijk mogelijk verslag te maken, hebben we de examenvragen onderverdeeld in 4 categorieën. Beste leerling, Dit document bevat het examenverslag van het vak Wiskunde A vwo, eerste tijdvak (2015). In dit examenverslag proberen we zo goed mogelijk antwoord te geven op de volgende vraag: In hoeverre

Nadere informatie

Examen HAVO. management & organisatie. tijdvak 1 vrijdag 22 mei 13.30-16.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage.

Examen HAVO. management & organisatie. tijdvak 1 vrijdag 22 mei 13.30-16.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Examen HAVO 2015 tijdvak 1 vrijdag 22 mei 13.30-16.30 uur management & organisatie Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Achter dit examen is een erratum opgenomen. Dit examen bestaat

Nadere informatie

Om een zo duidelijk mogelijk verslag te maken, hebben we de examenvragen onderverdeeld in 4 categorieën.

Om een zo duidelijk mogelijk verslag te maken, hebben we de examenvragen onderverdeeld in 4 categorieën. Beste leerling, Dit document bevat het examenverslag van het vak Geschiedenis (Pilot) vwo, eerste tijdvak (2014). In dit examenverslag proberen we zo goed mogelijk antwoord te geven op de volgende vraag:

Nadere informatie

Om een zo duidelijk mogelijk verslag te maken, hebben we de examenvragen onderverdeeld in 4 categorieën.

Om een zo duidelijk mogelijk verslag te maken, hebben we de examenvragen onderverdeeld in 4 categorieën. Beste leerling, Dit document bevat het examenverslag van het vak Geschiedenis vwo, eerste tijdvak (2015). In dit examenverslag proberen we zo goed mogelijk antwoord te geven op de volgende vraag: In hoeverre

Nadere informatie

Om een zo duidelijk mogelijk verslag te maken, hebben we de examenvragen onderverdeeld in 4 categorieën.

Om een zo duidelijk mogelijk verslag te maken, hebben we de examenvragen onderverdeeld in 4 categorieën. Beste leerling, Dit document bevat het examenverslag van het vak Biologie havo, eerste tijdvak (2015). In dit examenverslag proberen we zo goed mogelijk antwoord te geven op de volgende vraag: In hoeverre

Nadere informatie

Om een zo duidelijk mogelijk verslag te maken, hebben we de examenvragen onderverdeeld in 4 categorieën.

Om een zo duidelijk mogelijk verslag te maken, hebben we de examenvragen onderverdeeld in 4 categorieën. Beste leerling, Dit document bevat het examenverslag van het vak scheikunde havo, tweede tijdvak (2015). In dit examenverslag proberen we zo goed mogelijk antwoord te geven op de volgende vraag: In hoeverre

Nadere informatie

Om een zo duidelijk mogelijk verslag te maken, hebben we de examenvragen onderverdeeld in 4 categorieën.

Om een zo duidelijk mogelijk verslag te maken, hebben we de examenvragen onderverdeeld in 4 categorieën. Beste leerling, Dit document bevat het examenverslag van het vak Biologie vwo, eerste tijdvak (2015). In dit examenverslag proberen we zo goed mogelijk antwoord te geven op de volgende vraag: In hoeverre

Nadere informatie

Examen HAVO. management & organisatie. tijdvak 2 woensdag 20 juni 13.30-16.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage.

Examen HAVO. management & organisatie. tijdvak 2 woensdag 20 juni 13.30-16.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Examen HAVO 2012 tijdvak 2 woensdag 20 juni 13.30-16.30 uur management & organisatie Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 29 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

Hoofdstuk 3: Resultaten

Hoofdstuk 3: Resultaten Hoofdstuk 3: Resultaten M&O HAVO 2011/2012 www.lyceo.nl Overzicht H3: Resultaten Management & Organisatie Centraal Examen (CE) 1. Rechtsvormen 2. Prijsberekening 3. Resultaten 4. Balans 5. Liquiditeitsbegroting

Nadere informatie

Examen HAVO. management & organisatie. tijdvak 1 woensdag 18 mei 13.30-16.30 uur. Bij dit examen hoort een bijlage.

Examen HAVO. management & organisatie. tijdvak 1 woensdag 18 mei 13.30-16.30 uur. Bij dit examen hoort een bijlage. Examen HAVO 2016 tijdvak 1 woensdag 18 mei 13.30-16.30 uur management & organisatie Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 31 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 58 punten te behalen.

Nadere informatie

management & organisatie management & organisatie

management & organisatie management & organisatie Examen HAVO 2010 tijdvak 2 woensdag 23 juni 13.30-16.30 uur tevens oud programma management & organisatie management & organisatie Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat

Nadere informatie

Management & Organisatie VWO 5 Hoofdstuk 27 t/m 30. 15 juni 2009 proeftoets 100 minuten. In deze opgave blijft de btw buiten beschouwing.

Management & Organisatie VWO 5 Hoofdstuk 27 t/m 30. 15 juni 2009 proeftoets 100 minuten. In deze opgave blijft de btw buiten beschouwing. Management & Organisatie VWO 5 Hoofdstuk 27 t/m 30 15 juni 2009 proeftoets 100 minuten Opgave 1 In deze opgave blijft de btw buiten beschouwing. Firma Balans produceert uitsluitend twee typen weegschalen,

Nadere informatie

M&O VWO 2011/2012. www.lyceo.nl

M&O VWO 2011/2012. www.lyceo.nl Hoofdstuk 2: Prijsberekening i M&O VWO 2011/2012 www.lyceo.nl Overzicht H2: Prijsberekening Management & Organisatie Centraal Examen (CE) 1. Rechtsvormen 2. Prijsberekening 3. Resultaten 4. Balans 5. Liquiditeitsbegroting

Nadere informatie

Eindexamen m&o vwo 2010 - II

Eindexamen m&o vwo 2010 - II Beoordelingsmodel Opgave 1 1 maximumscore 2 Aantal geplaatste aandelen bij oprichting 1.200.000 4 175.000 = 125.000 1 ( 1.200.000 + 908.000 ) 1.428.000 Emissiekoers bij oprichting = 5,44 125.000 1 2 maximumscore

Nadere informatie

management & organisatie management & organisatie

management & organisatie management & organisatie Examen HAVO 2010 tijdvak 2 woensdag 23 juni 13.30-16.30 uur tevens oud programma management & organisatie management & organisatie Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat

Nadere informatie

Om een zo duidelijk mogelijk verslag te maken, hebben we de examenvragen onderverdeeld in 4 categorieën.

Om een zo duidelijk mogelijk verslag te maken, hebben we de examenvragen onderverdeeld in 4 categorieën. Beste leerling, Dit document bevat het examenverslag van het vak Biologie vwo, tweede tijdvak (2013). In dit examenverslag proberen we zo goed mogelijk antwoord te geven op de volgende vraag: In hoeverre

Nadere informatie

Bij deze opgave blijven de belastingen buiten beschouwing. Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 4.

Bij deze opgave blijven de belastingen buiten beschouwing. Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 4. Opgave 2 Bij deze opgave blijven de belastingen buiten beschouwing. Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 4. Scholen voor het voortgezet onderwijs in Nederland ontvangen van de rijksoverheid

Nadere informatie

Examen HAVO. management & organisatie. tijdvak 1 vrijdag 1 juni 13.30-16.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage.

Examen HAVO. management & organisatie. tijdvak 1 vrijdag 1 juni 13.30-16.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Examen HAVO 2007 tijdvak 1 vrijdag 1 juni 13.30-16.30 uur management & organisatie Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 32 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

Hoofdstuk 6: Beoordelen

Hoofdstuk 6: Beoordelen Hoofdstuk 6: Beoordelen M&O VWO 2011/2012 www.lyceo.nl Overzicht H6: Beoordelen Management & Organisatie Centraal Examen (CE) 1. Rechtsvormen 2. Prijsberekening 3. Resultaten 4. Balans 5. Liquiditeitsbegroting

Nadere informatie

management & organisatie

management & organisatie Examen HAVO 2011 tijdvak 2 woensdag 22 juni 13.30-16.30 uur management & organisatie Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 30 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

Toets 3 HAVO 5 g Diagnostische toets 2012

Toets 3 HAVO 5 g  Diagnostische toets 2012 Uitwerkingen/waardering Toets 3 HAVO 5 20 12 MO Onderdeel 3.1 Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Diagnostische toets 2012 Uitwerkingen/waardering Voor deze toets zijn maximaal 35 punten te behalen; De

Nadere informatie

Bijlage HAVO. management & organisatie. tijdvak 1. Informatieboekje

Bijlage HAVO. management & organisatie. tijdvak 1. Informatieboekje Bijlage HAVO 2015 tijdvak 1 management & organisatie Informatieboekje HA-0251-a-15-1-b Informatiebron 1 Financiering van het voortgezet onderwijs De financiering van scholen in het voortgezet onderwijs

Nadere informatie

Correctievoorschrift HAVO

Correctievoorschrift HAVO Correctievoorschrift HAVO 2007 tijdvak 1 management & organisatie Het correctievoorschrift bestaat uit: 1 Regels voor de beoordeling 2 Algemene regels 3 Vakspecifieke regels 4 Beoordelingsmodel 5 Inzenden

Nadere informatie

Examen VWO. management & organisatie. tijdvak 1 dinsdag 12 mei 13.30-16.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage.

Examen VWO. management & organisatie. tijdvak 1 dinsdag 12 mei 13.30-16.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Examen VWO 2015 tijdvak 1 dinsdag 12 mei 13.30-16.30 uur management & organisatie Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 27 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

Eindexamen m&o vwo 2011 - I

Eindexamen m&o vwo 2011 - I Beoordelingsmodel Opgave 1 1 maximumscore 2 winstsaldo 2010 250.000 vennootschapsbelasting 0,25 250.000 = 62.500 winstsaldo na vennootschapsbelasting 187.500 preferent dividend 6% van 150.000 = 9.000 178.500

Nadere informatie

management & organisatie management & organisatie

management & organisatie management & organisatie Examen HAVO 2009 tijdvak 1 woensdag 27 mei 13.30-16.30 uur tevens oud programma management & organisatie management & organisatie Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat

Nadere informatie

Aanvulling Management en organisatie in Balans vwo in verband met de expliciteringen van de examencommissie

Aanvulling Management en organisatie in Balans vwo in verband met de expliciteringen van de examencommissie Aanvulling Management en organisatie in Balans vwo in verband met de expliciteringen van de examencommissie Eindterm: het noemen van de relevante belastingen bij de diverse rechtsvormen Je kunt - de relevante

Nadere informatie

LANDSEXAMEN HAVO 2015-2016

LANDSEXAMEN HAVO 2015-2016 LANDSEXAMEN HAVO 2015-2016 Eamenprogramma MANAGEMENT EN ORGANISATIE H.A.V.O. 1 Het eindeamen Het eindeamen bestaat uit het centraal eamen en het commissie-eamen. Het centraal eamen wordt afgenomen in één

Nadere informatie

Eindexamen m&o havo 2007-I

Eindexamen m&o havo 2007-I Beoordelingsmodel Opgave 1 1 maximumscore 1 Bij huurkoop loopt Witgoed minder risico omdat bij huurkoop Witgoed eigenaar blijft van de verkochte goederen tot de laatste termijnbetaling voldaan is. (Indien

Nadere informatie

De resultatenrekening

De resultatenrekening De resultatenrekening format resultatenrekening kosten/uitgaven en opbrengsten/ontvangsten afschrijvingen rente eindbalans Joop Lengkeek Kamer H0.012 Email: Lengkeek.J@NHTV.nl www.jooplengkeek.nl 1 De

Nadere informatie

Achter het correctievoorschrift is een aanvulling op het correctievoorschrift opgenomen.

Achter het correctievoorschrift is een aanvulling op het correctievoorschrift opgenomen. Examen HAVO 2015 tijdvak tijvak 2 donderdag 18 juni 13.30-16.30 uur management & organisatie Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Achter het correctievoorschrift is een aanvulling op

Nadere informatie

management & organisatie Achter het correctievoorschrift is een aanvulling op het correctievoorschrift opgenomen.

management & organisatie Achter het correctievoorschrift is een aanvulling op het correctievoorschrift opgenomen. Examen HAVO 2013 tijdvak 1 maandag 13 mei 13.30-16.30 uur management & organisatie Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Achter het correctievoorschrift is een aanvulling op het correctievoorschrift

Nadere informatie

Bij een keten van elektronicawinkels kunnen consumenten hun aankopen in termijnen betalen. enkelvoudige interest per jaar

Bij een keten van elektronicawinkels kunnen consumenten hun aankopen in termijnen betalen. enkelvoudige interest per jaar Opgave 1 Bij een keten van elektronicawinkels kunnen consumenten hun aankopen in termijnen betalen. 2p 1 Noem twee vormen van consumptief krediet waarbij consumenten hun aankopen in termijnen betalen.

Nadere informatie

management & organisatie management & organisatie

management & organisatie management & organisatie Examen HAVO 2009 1 tijdvak 2 woensdag 24 juni 13.30-16.30 uur tevens oud programma management & organisatie management & organisatie Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat

Nadere informatie

management & organisatie management & organisatie

management & organisatie management & organisatie Examen HAVO 2010 tijdvak 1 maandag 31 mei 13.30-16.30 uur tevens oud programma management & organisatie management & organisatie Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat

Nadere informatie

PRAKTIJKDIPLOMA BOEKHOUDEN FINANCIAL & COST ACCOUNTING UITWERKINGEN 16 EN 17 JUNI 2009

PRAKTIJKDIPLOMA BOEKHOUDEN FINANCIAL & COST ACCOUNTING UITWERKINGEN 16 EN 17 JUNI 2009 PRAKTIJKDIPLOMA BOEKHOUDEN FINANCIAL & COST ACCOUNTING UITWERKINGEN 16 EN 17 JUNI 2009 FINANCIËLE ADMINISTRATIE COPERNICUS BV 1. 710 Inkopen 73.650,- 160 Te verrekenen omzetbelasting 13.993,50 Aan 130

Nadere informatie

Eindexamen m&o havo 2009 - I

Eindexamen m&o havo 2009 - I Beoordelingsmodel Opgave 1 1 maximumscore 2 625 + 175 = 800 eenheden 2 maximumscore 3 Verkoopresultaat = 2000 800 = 2,50 per stuk 1 Kostprijs = 4 + 1 = 5 1 Verkoopprijs = 5 + 2,50 = 7,50 1 3 maximumscore

Nadere informatie

Appendix Bedrijfseconomie

Appendix Bedrijfseconomie Appendix Bedrijfseconomie De Nederlandse Associatie voor Praktijkexamens ( de Associatie ) organiseert twee keer per jaar examens voor het in ons land erkende Praktijkdiploma Boekhouden (PDB). Voor het

Nadere informatie

Management & Organisatie

Management & Organisatie Management & Organisatie Hoofdstuk 1 Managen = iemand iets laten doen waarvan jij vindt dat het nodig is. Dit gaat d.m.v. communicatie. Een organisatie is een samenwerkingsverband van mensen die bepaalde

Nadere informatie

Examen HAVO. management & organisatie. tijdvak 1 maandag 12 mei 13.30-16.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage.

Examen HAVO. management & organisatie. tijdvak 1 maandag 12 mei 13.30-16.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Examen HAVO 2014 tijdvak 1 maandag 12 mei 13.30-16.30 uur management & organisatie Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 28 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

Dit oefenexamen bestaat uit 22 vragen. De opbouw en het aantal vragen komt overeen met het online examen.

Dit oefenexamen bestaat uit 22 vragen. De opbouw en het aantal vragen komt overeen met het online examen. PDB KOSTENCALCULATIE 4 OEFENEXAMEN 3 Dit oefenexamen bestaat uit 22 vragen. De opbouw en het aantal vragen komt overeen met het online examen. Het aantal te behalen punten is 38. Bij elke vraag staat aangegeven

Nadere informatie

Om een zo duidelijk mogelijk verslag te maken, hebben we de examenvragen onderverdeeld in 4 categorieën.

Om een zo duidelijk mogelijk verslag te maken, hebben we de examenvragen onderverdeeld in 4 categorieën. Beste leerling, Dit document bevat het examenverslag van het vak Biologie vwo, tweede tijdvak (2015). In dit examenverslag proberen we zo goed mogelijk antwoord te geven op de volgende vraag: In hoeverre

Nadere informatie

Examen VWO. management & organisatie management & organisatie. tijdvak 1 donderdag 19 mei 13.30-16.30 uur

Examen VWO. management & organisatie management & organisatie. tijdvak 1 donderdag 19 mei 13.30-16.30 uur Examen VWO 2011 tijdvak 1 donderdag 19 mei 13.30-16.30 uur tevens oud programma management & organisatie management & organisatie Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Achter de bijlage

Nadere informatie

Examen HAVO. management & organisatie. tijdvak 2 woensdag 20 juni 13.30-16.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage.

Examen HAVO. management & organisatie. tijdvak 2 woensdag 20 juni 13.30-16.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Examen HAVO 2007 tijdvak 2 woensdag 20 juni 13.30-16.30 uur management & organisatie Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 32 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

modellen m&o havo Modellen voor management en organisatie 1. Inleiding

modellen m&o havo Modellen voor management en organisatie 1. Inleiding Modellen voor management en organisatie 1. Inleiding In de economie is een groot aantal conceptuele modellen in gebruik, die een systematische beschrijving geven van de wijze waarop een onderneming bijvoorbeeld

Nadere informatie

management & organisatie

management & organisatie Examen HAVO 2008 tijdvak 1 donderdag 29 mei 13.30-16.30 uur management & organisatie Bij dit examen hoort een bijlage en een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 34 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

Eigen vermogen Geplaats aandelenkapitaal Agioreserve Herwaarderingsreserve Wettelijke en statutaire reserves Ingehouden winst uit de voorgaande jaren

Eigen vermogen Geplaats aandelenkapitaal Agioreserve Herwaarderingsreserve Wettelijke en statutaire reserves Ingehouden winst uit de voorgaande jaren www.jooplengkeek.nl Regels voor Passiva Eigen vermogen Geplaats aandelenkapitaal Agioreserve Herwaarderingsreserve Wettelijke en statutaire reserves Ingehouden winst uit de voorgaande jaren www.jooplengkeek.nl

Nadere informatie

Eindexamen havo m&o 2012 - I

Eindexamen havo m&o 2012 - I Opgave 1 1 maximumscore 1 70 20 + 40 80 10 = 0 zakken. 2 maximumscore 1 Deze wijkt af, want de voorinkoop van 25 februari telt niet mee bij berekening van de technische voorraad, maar wel bij de berekening

Nadere informatie

Examen HAVO. management & organisatie. tijdvak 2 woensdag 18 juni 13.30-16.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage.

Examen HAVO. management & organisatie. tijdvak 2 woensdag 18 juni 13.30-16.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Examen HAVO 2014 tijdvak 2 woensdag 18 juni 13.30-16.30 uur management & organisatie Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 33 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

Om een zo duidelijk mogelijk verslag te maken, hebben we de examenvragen onderverdeeld in 4 categorieën.

Om een zo duidelijk mogelijk verslag te maken, hebben we de examenvragen onderverdeeld in 4 categorieën. Beste leerling, Dit document bevat het examenverslag van het vak Biologie havo, tweede tijdvak (2014). In dit examenverslag proberen we zo goed mogelijk antwoord te geven op de volgende vraag: In hoeverre

Nadere informatie

Management en Organisatie VWO 4 Hoofdstuk 11. Oefenopgaven: aandelen, intrinsieke waarde en dividend

Management en Organisatie VWO 4 Hoofdstuk 11. Oefenopgaven: aandelen, intrinsieke waarde en dividend Management en Organisatie VWO 4 Hoofdstuk 11 Oefenopgaven: aandelen, intrinsieke waarde en dividend Opgave 1 Een nv beschikt op 1 januari 2010 over de volgende gegevens: - geplaatst aandelenvermogen 40.000.000

Nadere informatie

Fabricage kosten Grondstoffen Machinekosten Loon productiepersoneel Hulpafdelingen (onderhoud/magazijn) Deze kosten zijn samen de fabricagekostprijs

Fabricage kosten Grondstoffen Machinekosten Loon productiepersoneel Hulpafdelingen (onderhoud/magazijn) Deze kosten zijn samen de fabricagekostprijs www.jooplengkeek.nl Voorcalculatie Fabricage kosten Grondstoffen Machinekosten Loon productiepersoneel Hulpafdelingen (onderhoud/magazijn) Deze kosten zijn samen de fabricagekostprijs Verkoop kosten Reclamekosten

Nadere informatie

Eindexamen havo m&o 2012 - II

Eindexamen havo m&o 2012 - II Opgave 5 Bij deze opgave horen de informatiebronnen 5 tot en met 7. SAVO is een beursgenoteerd toeleveringsbedrijf in de auto-industrie, dat met regelmaat onderwerp is van overnamegeruchten (zie informatiebron

Nadere informatie

Dit oefenexamen bestaat uit 22 vragen. De opbouw en het aantal vragen komt overeen met het online examen.

Dit oefenexamen bestaat uit 22 vragen. De opbouw en het aantal vragen komt overeen met het online examen. PDB kostencalculatie 4 Oefenexamen 2 Dit oefenexamen bestaat uit 22 vragen. De opbouw en het aantal vragen komt overeen met het online examen. Het aantal te behalen punten is 38. Bij elke vraag staat aangegeven

Nadere informatie

Beginner. Beginner. Beginner

Beginner. Beginner. Beginner Beginner Nummer 1 Beginner Nummer 2 Beginner Antwoordmodel Antwoordmodel Antwoordmodel Nummer 3 2014: uitgave 0/kosten 30 Afschrijving De waardevermindering van de auto (een onderdeel van de vaste activa)

Nadere informatie

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 6 tot en met 8.

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 6 tot en met 8. Opgave 5 Bij deze opgave horen de informatiebronnen 6 tot en met 8. De brood- en banketbranche gaat al enkele jaren gebukt onder tegenvallende verkopen. Bovendien hebben de bakkers te maken met stijgende

Nadere informatie

Het eigen vermogen is permanent dat wil zeggen voor onbepaalde tijd (blijvend)aanwezig in de onderneming.

Het eigen vermogen is permanent dat wil zeggen voor onbepaalde tijd (blijvend)aanwezig in de onderneming. www.jooplengkeek.nl Eigen vermogen bij een bv en een nv Het eigen vermogen is permanent dat wil zeggen voor onbepaalde tijd (blijvend)aanwezig in de onderneming. Het bestaat uit aandelenkapitaal en opgebouwde

Nadere informatie

Eindexamen m&o vwo 2001-I

Eindexamen m&o vwo 2001-I Eindexamen m&o vwo 00-I 4 Antwoordmodel Opgave Maximumscore voorbeelden van juiste antwoorden: Zelf selecteren kan goedkoper zijn. Bij zelf selecteren kan beter ingeschat worden of de sollicitant binnen

Nadere informatie

De kostprijs en capaciteiten. De normale en werkelijke bezetting De integrale kostprijs Bezettingsresultaten Capaciteiten

De kostprijs en capaciteiten. De normale en werkelijke bezetting De integrale kostprijs Bezettingsresultaten Capaciteiten De kostprijs en capaciteiten De normale en werkelijke bezetting De integrale kostprijs Bezettingsresultaten Capaciteiten 1 De kostprijs Kostprijs Constante of vaste kosten: Kosten die in een bepaalde periode

Nadere informatie

DOMEINBESCHRIJVING VERSIE 27 MEI 2014 VOORLOPIG CONCEPT

DOMEINBESCHRIJVING VERSIE 27 MEI 2014 VOORLOPIG CONCEPT DOMEINBESCHRIJVING VERSIE 27 MEI 2014 VOORLOPIG CONCEPT 1. VOORSTEL NIEUW DOMEIN E FINANCIEEL BEHEER 1.1 Doel en inhoud Dit domein betreft de activiteiten en processen binnen een organisatie gericht op

Nadere informatie

management & organisatie

management & organisatie Examen HAVO 2011 tijdvak 1 maandag 16 mei 13.30-16.30 uur management & organisatie Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 33 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 65 punten te behalen.

Nadere informatie

www.jooplengkeek.nl Hoofdstuk 42 belangrijk

www.jooplengkeek.nl Hoofdstuk 42 belangrijk www.jooplengkeek.nl belangrijk 1 Liquiditeitskengetallen Current ratio Quick ratio Working capital (werkkapitaal) Cashflow Kengetallen Kengetallen zijn verhoudingsgetallen, ze geven de verhouding aan tussen

Nadere informatie

management & organisatie management & organisatie

management & organisatie management & organisatie Examen VWO 2010 tijdvak 2 woensdag 23 juni 13.30-16.30 uur tevens oud programma management & organisatie management & organisatie Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat

Nadere informatie

Boekingsboek. Overzicht van een aantal soorten boekingen.

Boekingsboek. Overzicht van een aantal soorten boekingen. Boekingsboek Overzicht van een aantal soorten boekingen. * contant * op rekening * met en zonder BTW * transitorische posten * hoe ga je om met de BTWboekingen * balans, V&Wrekening, liquiditeitsoverzicht

Nadere informatie

Examen HAVO. management & organisatie. tijdvak 2 woensdag 19 juni 13.30-16.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage.

Examen HAVO. management & organisatie. tijdvak 2 woensdag 19 juni 13.30-16.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Examen HAVO 2013 tijdvak 2 woensdag 19 juni 13.30-16.30 uur management & organisatie Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 29 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 3.

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 3. Opgave 2 Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 3. In deze opgave is wel sprake van btw maar blijft de vennootschapsbelasting buiten beschouwing. Bewoners van het dorp Westmaas hebben

Nadere informatie

TOELATINGSTOETS M&O. Datum 14-1-2016

TOELATINGSTOETS M&O. Datum 14-1-2016 TOELATINGSTOETS M&O VUL IN: Datum 14-1-2016 Naam en voorletters. Adres. Postcode. Woonplaats. Geboortedatum / / Plaats Land. Telefoonnummer. E-mail. Gekozen opleiding. OPMERKINGEN: Tijdsduur: 90 minuten

Nadere informatie

Eindexamen havo m&o 2013-I

Eindexamen havo m&o 2013-I Opgave 1 Gegeven is onderstaande balans van Comar nv. Debet Balans per 31 december 2012 (getallen x 1.000,-) Credit Gebouwen 12.000 Maatschappelijk 10.000 aandelenkapitaal Afschrijving gebouwen 2.400 Aandelen

Nadere informatie

Meerkeuzevragen: 5. Bereken voor dit jaar de totale constante kosten. A. 1.082.000,- B. 158.800,- C. 142.000,- D. 114.400,-

Meerkeuzevragen: 5. Bereken voor dit jaar de totale constante kosten. A. 1.082.000,- B. 158.800,- C. 142.000,- D. 114.400,- Meerkeuzevragen: 1. John maakt voetballen in Afrika. Hij verdient netto 45,- per week. Hij krijgt een loonsverhoging tijdens het WK voetbal van 1,5 %. Hoeveel verdient deze jongen dan netto per kwartaal?

Nadere informatie

PROEFEXAMEN 2 Praktijkdiploma Boekhouden

PROEFEXAMEN 2 Praktijkdiploma Boekhouden PROEFEXAMEN Praktijkdiploma Boekhouden onderdeel Bedrijfseconomie Beschikbare tijd uur. Op de netheid van het werk zal worden gelet. Deze opgave is eigendom van de Examencommissie en dient, tezamen met

Nadere informatie

Examen VWO. Economische wetenschappen II en recht (oude stijl)

Examen VWO. Economische wetenschappen II en recht (oude stijl) Economische wetenschappen II en recht (oude stijl) Examen VWO Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 2 Vrijdag 20 juni 10.00 13.00 20 03 Voor dit examen zijn maximaal 90 punten te behalen; het

Nadere informatie

Proefexamen BOEKHOUDEN

Proefexamen BOEKHOUDEN Proefexamen BOEKHOUDEN Beschikbare tijd: 9 minuten 15623 1 Proefexamen HET EXAMEN BESTAAT UIT 12 GENUMMERDE PAGINA'S, waarin opgenomen: 2 OPDRACHTEN, gericht op toetsing van de vaardigheid om de basisregels

Nadere informatie

Hoofdstuk 24. Nettowinstopslagmethode

Hoofdstuk 24. Nettowinstopslagmethode www.jooplengkeek.nl Nettowinstopslagmethode Inkoopprijs + opslag voor inkoopkosten Vaste verrekenprijs + opslag voor overheadkosten Kostprijs + netto winstopslag Verkoopprijs (exclusief BTW) BTW Verkoopprijs

Nadere informatie

Bedrijfseconomische Aspecten Examennummer: 71533 Datum: 14 april 2012 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur

Bedrijfseconomische Aspecten Examennummer: 71533 Datum: 14 april 2012 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur Bedrijfseconomische Aspecten Examennummer: 71533 Datum: 14 april 2012 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur Dit examen bestaat uit 8 pagina s. De opbouw van het examen is als volgt: - 30 meerkeuzevragen (maximaal

Nadere informatie

Proefschoolexamen Management & Organisatie 5 vwo. Hoofdstuk 17 tot en met 28. Normering. Aantal punten x 9 + 1 = cijfer 63

Proefschoolexamen Management & Organisatie 5 vwo. Hoofdstuk 17 tot en met 28. Normering. Aantal punten x 9 + 1 = cijfer 63 Proefschoolexamen Management & Organisatie 5 vwo Hoofdstuk 17 tot en met 28 Normering Opgave 1 Opgave 1 Opgave 2 Opgave 4 Opgave 5 Opgave 6 Opgave 7 1: 2 punten 1: 2 punten a: 2 punten 1: 3 punten 1: 2

Nadere informatie

Eindexamen m&o vwo 2007-II

Eindexamen m&o vwo 2007-II Beoordelingsmodel Opgave 1 1 maximumscore 1 product maximumscore 1 De regels van FNLI zijn strenger dan de internationale richtlijnen waardoor er minder producten onder een gezond-logo geplaatst kunnen

Nadere informatie

Opgaven 4.4a en 4.4b horen bij paragraaf 4.2, Liquiditeitsbegroting en resultatenbegroting.

Opgaven 4.4a en 4.4b horen bij paragraaf 4.2, Liquiditeitsbegroting en resultatenbegroting. Hoofdstuk 4 Beoordeling van de liquiditeit Extra opgaven Opgaven 4.4a en 4.4b horen bij paragraaf 4.2, Liquiditeitsbegroting en resultatenbegroting. Opgave 4.4a De handelsonderneming Hartema vof heeft

Nadere informatie

1. Debet 020 Inventaris Credit Datum Omschrijving Bedrag Datum Omschrijving Bedrag 1 feb Van balans 78.200,-

1. Debet 020 Inventaris Credit Datum Omschrijving Bedrag Datum Omschrijving Bedrag 1 feb Van balans 78.200,- Hoofdstuk 1 Opgave 1.1 1. Debet 020 Inventaris Credit 1 feb Van balans 78.200,- Debet 060 Eigen vermogen Credit 1 feb Van balans 86.180,- Debet 071 4% Onderhandse lening o/g Credit 1 feb Van balans 44.000,-

Nadere informatie

Uitwerking opgaven Brugboek 19.3, 19.5, 19.6 t/m 19.20 en 19.22

Uitwerking opgaven Brugboek 19.3, 19.5, 19.6 t/m 19.20 en 19.22 Uitwerking opgaven Brugboek 19.3, 19.5, 19.6 t/m 19.20 en 19.22 T/m 19.12 zijn activiteitskengetallen. Vanaf 19.13 Rentabiliteitskengetallen Opgave 19.3 A. Bereken de gemiddelde voorraad over 2013 Q1 1-1

Nadere informatie

Dit voorbeeldexamen bestaat uit 27 vragen. De opbouw en het aantal vragen komt overeen met het online examen.

Dit voorbeeldexamen bestaat uit 27 vragen. De opbouw en het aantal vragen komt overeen met het online examen. Financiering niveau 4 Examenopgaven voorbeeldexamen Belangrijke informatie Dit voorbeeldexamen bestaat uit 27 vragen. De opbouw en het aantal vragen komt overeen met het online examen. Dit voorbeeldexamen

Nadere informatie

Bedrijfseconomische aspecten Examennummer: 73079 Datum: 29 maart 2014 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur

Bedrijfseconomische aspecten Examennummer: 73079 Datum: 29 maart 2014 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur Bedrijfseconomische aspecten Examennummer: 73079 Datum: 29 maart 2014 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur Dit examen bestaat uit 5 pagina s. De opbouw van het examen is als volgt: - 10 open vragen (maximaal 70

Nadere informatie

Eindexamen m&o havo 2011 - I

Eindexamen m&o havo 2011 - I Opgave 2 Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 5. Café De Wijde Blik is een eenmanszaak die tot 2008 volgens de eigenaar goede financiële resultaten behaalde. Per 1 juli 2008 is de Tabakswet

Nadere informatie

Bij het na-calculatorische budget bepalen we achteraf wat de kosten hadden mogen zijn op basis van de werkelijke productie/afzet.

Bij het na-calculatorische budget bepalen we achteraf wat de kosten hadden mogen zijn op basis van de werkelijke productie/afzet. www.jooplengkeek.nl Nacalculatie bij homogene productie Berekening van het bedrijfsresultaat Bij het na-calculatorische budget bepalen we achteraf wat de kosten hadden mogen zijn op basis van de werkelijke

Nadere informatie

- Op gebouwen en machines die op 1 januari 2008 aanwezig zijn wordt in 2008 respectievelijk 30.000,- en 20.000,- afgeschreven.

- Op gebouwen en machines die op 1 januari 2008 aanwezig zijn wordt in 2008 respectievelijk 30.000,- en 20.000,- afgeschreven. Management en Organisatie VWO 6 Herhaling CE Begrotingen nummer 2 Opgave 1 Gegeven is de volgende balans van Fitna bv: Balans per 1/1 2008 --------------------------------------------------------------

Nadere informatie