Cijfers en Letters 2011 Stichting Lezen & Schrijven

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Cijfers en Letters 2011 Stichting Lezen & Schrijven"

Transcriptie

1 Cijfers en Letters 2011 Stichting Lezen & Schrijven

2

3

4 2 Het Langste Gedicht van Nederland: Taal zweeft trillend door de lucht, en vervaagt... net uitgesproken door trillende stembanden tot

5 3 Voorwoord Laaggeletterdheid raakt zowel mensen zelf - jong en oud - als de samenleving als geheel. Dat maakt een structurele aanpak van laaggeletterdheid urgent en verre van vrijblijvend. Door open te staan voor uiteenlopende kennis en ervaringen, kunnen wij de uitdagingen rondom laaggeletterdheid steeds beter in kaart brengen. De perspectieven van bedrijven, onderwijsinstellingen, overheden en maatschappelijke organisaties zijn alle nodig om tot de beste strategie te komen. Alleen samen zal het ons lukken om laaggeletterdheid te helpen voorkomen en verminderen. Daarbij moeten we niet schromen om buiten gebaande paden te treden en fundamentele vragen te stellen. Hoe komt het dat er nog steeds teveel kinderen de basisschool met een taalachterstand verlaten? Wat maakt het zo lastig voor een volwassene om niet alleen naar een cursus te gaan, maar deze ook af te maken? Wie wordt er direct en indirect door geraakt en heeft dus een medeverantwoordelijkheid voor een oplossing? De inzet van iedereen is nodig: van ouders tot leraren, van werkgevers tot vrijwilligers en laaggeletterden zelf. Daarom blijven wij alle mogelijke spelers oproepen tot actie, zoals ook tijdens de Week van de Alfabetisering 2011, onder het motto Doe mee! Sinds onze oprichting in 2004 hebben wij hard gewerkt om de bekendheid te vergroten en het taboe rondom laaggeletterdheid te doorbreken. Door de hardnekkigheid van het probleem zullen wij dit moeten blijven doen. Nog te weinig mensen zien voorlezen als een cruciale investering in de toekomst van een kind. Bij volwassenen staan gevoelens van schaamte vaak in de weg om daadwerkelijk iets aan hun taalachterstand te doen. Daarnaast moeten wij grote aantallen jongeren en volwassenen bereiken en motiveren om iets aan hun taalachterstand te doen zodat zij niet achterop raken. Eind 2011 namen wij afscheid van Margreet de Vries als Algemeen directeur. Wij danken haar voor haar toewijding, gedrevenheid en daadkracht de afgelopen jaren. De stichting gaat gesterkt en vol vertrouwen de volgende fase in. Wij zullen aandacht blijven vragen voor het belang van geletterdheid en samenwerken met bedrijven in verschillende sectoren om laaggeletterdheid aan te pakken. Wij zien er ook naar uit onze integrale aanpak in een aantal regio s in Nederland in de praktijk toe te mogen passen. Ook dit proefproject draait om samenwerking met bestaande en nieuwe spelers. Het is voor ons allen inspirerend om met onze partners, leden, donateurs en andere betrokkenen te werken aan een gedeeld belang: een samenleving waarin kinderen de nodige basisvaardigheden meekrijgen en waarin volwassenen voldoende en volwaardig kunnen lezen, schrijven en rekenen om een actieve bijdrage te leveren. H.K.H. Prinses Laurentien der Nederlanden Voorzitter Bestuur Stichting Lezen & Schrijven een geluid. Taal vindt zijn weg niet alleen van oor naar oor, als golven op de vlucht maar ook op schrift, als kriebels op papier. De mist zal

6 4 Inhoudsopgave Doelstelling 5 Strategie 6 Netwerk 11 Het Forum AtotZ 15 Hoogtepunten 19 Financieel overzicht 40 Raad van Toezicht, Bestuur en Team 42 Het Langste Gedicht van Nederland: optrekken en de boodschap zal blijven bestaan... Iets schrijven over taal en mijn leven. Laat mij

7 5 Doelstelling Visie Het vermogen om te kunnen lezen en schrijven is een basisrecht voor ieder individu. Geletterdheid is een randvoorwaarde voor een gezonde, veerkrachtige, welvarende en duurzame samenleving waarin burgers actief deelnemen. Missie Wij willen laaggeletterdheid structureel oplossen in Nederland en onze geleerde lessen delen. Dit kan alleen wanneer iedereen jong en oud zich bewust is van het belang van geletterdheid. Om onze missie te bereiken werken wij als aanjager, communicator, uitvoerder en kenniscentrum. Doel Ons doel is het voorkomen en verminderen van laaggeletterdheid op de lange en korte termijn. Wij richten ons primair op Nederland en zijn daarnaast internationaal actief om kennis en te passen. In onze aanpak denken wij altijd vanuit de mens en diens omgeving van kinderen tot volwassenen, van ouders tot leraren en van bedrijven tot maatschappelijke organisaties en overheden. Hierdoor is het duidelijk waar de verantwoordelijkheden liggen en kunnen wij praktische handreikingen bieden en duurzame afspraken maken. nu dit gevoel beleven. Een gevoel van saamhorigheid en ook nijverheid. Wat aanzet tot denken en wat de waarde hiervan is. En voor sommige

8 6 Strategie Onze strategie komt voort uit de overtuiging dat iedereen recht heeft op een goede beheersing van de basisvaardigheden lezen, schrijven en rekenen. Wanneer iedereen zich verantwoordelijk voelt voor een geletterde samenleving en hiernaar handelt, wordt het thema laaggeletterdheid een prioriteit. Wij helpen organisaties inzien hoe laaggeletterdheid ook in hun werkzaamheden van invloed is en waar mogelijkheden liggen om het binnen die kaders aan te pakken. Dit geldt zowel op regionaal, lokaal, nationaal als internationaal niveau. Overkoepelend in alles wat wij doen, willen wij de bekendheid vergroten met de problematiek rond laaggeletterdheid. Binnen de aanpak staan drie hoofdactiviteiten centraal: wij zijn een marktplaats waar kennis en oplossingen aan elkaar worden gekoppeld; wij stimuleren communicatie om het hardnekkige taboe te doorbreken en het thema op de maatschappelijke en politieke agenda te houden; wij initiëren ten slotte projecten om een sneeuwbaleffect teweeg te brengen. Het Langste Gedicht van Nederland: die dit niet kunnen, wat een groot gemis. Taal geeft mijn denken de vrije loop. En dat alleen al

9 7 Marktplaats Krachtenbundeling Rotterdam Verschillende Rotterdamse partijen bundelden hun krachten laaggeletterdheid in de regio. Het Rotterdams Bondgenootschap Laaggeletterdheid bestaat inmiddels uit vijftig organisaties. Ambitie FloraHolland De grootste bloemenveiling ter wereld sprak de ambitie uit om laaggeletterdheid op de werkvloer met honderd procent terug te dringen. Een streven dat zij vastlegde in een convenant en haar cao. Coalitie gezondheidssector Diverse maatschappelijke en gezondheidszorgorganisaties, waaronder NIGZ en Academisch Medisch Centrum Amsterdam, sloten een alliantie om samen de aanpak van laaggeletterdheid binnen de zorgsector te coördineren en uit te werken. Kennis delen in Amsterdam Gemeente Amsterdam organiseerde de conferentie Educatie werkt!, een bijeenkomst over de maatschappelijke relevantie van basisonderwijs voor volwassenen. De gemeente wilde betrokken partijen met elkaar verbinden en hen wijzen op de verantwoordelijkheden. geeft mij hoop. Dit boek vol taal, Is voor ons allemaal. Dit boek vol rekenen, Is niet voor te tekenen. In het alfabet zitten zesentwintig letters.

10 8 Communicatie 223 X VIND IK LEUK 1266 VOLGERS 195 LEDEN NOVEMBER 2011: NIEUWE WEBSITE WACHTKAMER TV: 570 SCHERMEN OP 25 LOCATIES BEREIK: CONTACTEN TOTALE MEDIA-AANDACHT THEMA S STICHTING LEZEN & SCHRIJVEN: UITINGEN Het Langste Gedicht van Nederland: En op school zijn er geen etters. Ik zit dus in de klas, Met een grote tas. Wij zijn vier vriendinnen,

11 9 Projecten Leeslicht Met het project Leeslicht brengen wij samen met Uitgeverij Eenvoudig Communiceren boeken uit in eenvoudige taal voor mensen die moeite hebben met lezen en schrijven. In 2011 verschenen vijf nieuwe boeken in de serie en sinds september verkoopt Gemakswinkel CIGO zes titels in 109 vestigingen in Nederland. Lezen & Schrijven Film Awards Dit jaar organiseerden wij in samenwerking met Starsound Productions de Lezen & Schrijven Film Awards (LSFA). vaak onzichtbare problematiek rond laaggeletterdheid zichtbaar maakt. De prijzen werden uitgereikt op het Nederlands Film Festival. Zie ook pagina 36. Taalkr8! Taalkr8! is een workshopprogramma voor vmbo-scholen waarbij het belang van en plezier in taal centraal staan. Taalkr8! heeft als doel het taalbeleid van de school te verbeteren. In 2011 zijn er twaalf Taalkr8!-dagen georganiseerd. maar we hebben geen vinnen. Dollen doen we veel met elkaar, want dat doen we ieder jaar. Volgend jaar naar een nieuwe school, en dan nog

12 10 A B C D A. Mazars werd donateur van Stichting Lezen & Schrijven B. Eci.nl werd lid van Stichting Lezen & Schrijven C. VriendenLoterij verlengde voor vijf jaar de samenwerking met de stichting D. UMC Utrecht startte samen met de stichting een aanpak van laaggeletterdheid E E. Telegraaf Media Nederland bood Stichting Lezen & Schrijven gratis mediabudget aan Het Langste Gedicht van Nederland: meer kennis in ons bol. Taal is in mijn gezicht een liefdevol gedicht. Woorden vormen zinnen en

13 11 Netwerk Om laaggeletterdheid structureel op te lossen is brede betrokkenheid en inzet nodig vanuit de hele samenleving. Wij stimuleren vele en uiteenlopende organisaties en individuen om laaggeletterdheid gezamenlijk aan te pakken. De grote verscheidenheid aan betrokkenen stimuleert het buiten hokjes denken en handelen. Grondleggers zijn vanaf de start aan de stichting verbonden. Naast hun directe betrokkenheid en Leden ondersteuning en ontwikkelen samen met ons initiatieven die aan onze doelstelling bijdragen. In 2011 hebben wij vijf nieuwe leden verwelkomd en hebben twee organisaties hun lidmaatschap verlengd. Donateurs steunen ons werk incidenteel of voor een langere periode in de vorm van geld, diensten Partners vormen met hun brede expertise en ervaring het essentiële inhoudelijke draagvlak van de stichting. Wij danken iedereen voor hun steun in Ook de vele kleine bedrijven, scholen en individuen die met warme en waardevolle acties een steentje bijdroegen aan onze missie. liedjes voor kleine en grote verdrietjes Zonder woorden, gezegd of geschreven gaat het moeilijk in iemands leven Probeer het in je eigen

14 12 Grondleggers Leden Het Langste Gedicht van Nederland: moerstaal, dan komt er vanzelf een verhaal. De letters kwamen op me af als boze feeksen. Ze

15 13 Partners Donateurs dansten boosaardig in mijn brein. Ik, wanhopig, kwam daar niet meer uit. Aap, noot, Mies brachten redding en Teun, vuur, Gijs deden de rest.

16 14 Inhoudsopgave Voorzitter Frits van Oostrom schrijver, wetenschapper Nurten Albayrak-Temur bestuursvoorzitter Centraal Orgaan Asielopvang Peter Bakker president World Business Council for Sustainable Development (Genève) Frans Bauer zanger Hans de Boer ondernemer, commissaris, initiatiefnemer vakcolleges Daphne Deckers schrijfster, columniste Wendy van Dijk presentatrice, actrice Adriaan van Dis schrijver Huub van Doorne voorzitter Raad van Bestuur Lucas Bols Raphael Evers rabbijn van het Nederlands- Israëlitisch Kerkgenootschap Louise O. Fresco hoogleraar UvA, schrijfster, kroonlid SER Inez de Graaff cursistenbegeleider, ROC Midden Nederland Pieter van den Hoogenband Olympisch kampioen zwemmen Yvon Jaspers presentatrice Tania Kross operazangeres André Knottnerus voorzitter Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid Hendrik de Kubber Taalambassadeur Paul de Leeuw televisiemaker, cabaretier, zanger Paul van Loon kinderboekenschrijver Ed Nijpels bestuurder, voormalig politicus André Rieu violist Paul Rosenmöller televisiemaker, voormalig politicus Paul Scheffer schrijver Raymond Spanjar medeoprichter Hyves Naema Tahir schrijfster Humberto Tan voorzitter Straatvoetbalbond Nederland, sportjournalist Jean-Marc van Tol stripmaker Fokke & Sukke, uitgever Paul Witteman journalist Het Langste Gedicht van Nederland: Mijn schapen eindelijk op het droge! ik ben blij dat ik kan lezen. Abcdefg het alfabet

17 15 Het Forum AtotZ is een onafhankelijk en uniek platform van 28 prominente en aansprekende Nederlanders die een toonaangevende rol spelen in uiteenlopende vakgebieden. Zij zijn begaan met maatschappelijke ontwikkelingen, onderschrijven het belang van geletterdheid en dragen dit met passie uit. Inzet Forumleden in 2011 De leden van Het Forum AtotZ vragen regelmatig aandacht voor laaggeletterdheid. Onder andere tijdens de Week van de Alfabetisering hebben zij zich individueel ingezet voor een geletterd Nederland. Humberto Tan presenteerde op Wereldalfabetiseringsdag, 8 september, in het bijzijn van Prinses Laurentien en Marja van Bijsterveldt (minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap) een bijeenkomst in de Ridderzaal in Den Haag. Op Wereldalfabetiseringsdag vertelden Frits van Oostrom, Frans Bauer, Yvon Jaspers en Naema Tahir in dagblad Metro hun persoonlijke redenen om aandacht te vragen voor het belang van lezen, schrijven en rekenen. doet ook nog mee. Lezen en schrijven daar moet je voor op school blijven. Rekenen en taal dat is veel verhaal. Huiswerk hebben we genoeg, dat

18 16 Voor het magazine Taalkracht voor JGZ professionals 0-4 jaar werkte Daphne Deckers mee aan het item Op het nachtkastje van. Het magazine is tijdens de Week van de Alfabetisering gelanceerd. In de aanloop naar de Week vertelde Wendy van Dijk aan weekblad Vriendin over onzekerheden die zij vroeger had op het gebied van spelling en grammatica. Pieter van den Hoogenband schreef in Skipr magazine de column Cijfers, letters en bijsluiters over de zelfredzaamheid van laaggeletterden in de zorg. Tania Kross verzorgde op Wereldalfabetiseringsdag in de Ridderzaal in Den Haag een muzikaal optreden. Eerder die dag overhandigde zij bij jeugdgezondheidscentrum Jong Florence Den Haag het boek Hoe verzorg je een baby van uitgeverij Eenvoudig Communiceren. Het Langste Gedicht van Nederland: is veel gezwoeg. Op school maak je goede vrienden die je een leuke tijd dienen. Hier heb ik

19 17 Tijdens het kinderevenement in Koninklijk Theater Carré in Amsterdam, de afsluiting van de Week van de Alfabetisering, verzorgde Dolfje Weerwolfje samen met Paul van Loon een optreden. vriendschappen voor het leven gesloten en ik zal mijn vrienden nooit verloten. Een wereld zonder taal, is een wereld zonder leven. Wat zou een

20 18 Het Langste Gedicht van Nederland: wereld zonder woorden zijn? Geen woorden: met geluk, vriendschap en liefde. Geen woorden:

21 19 Hoogtepunten Bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties Bedrijven activeren. Dat is het doel van onze bedrijvenaanpak gericht op negen branches waaronder de catering-, schoonmaak- en uitzendbranche. We maken concrete afspraken met bedrijven, brancheorganisaties en scholingsfondsen en stimuleren hen om laaggeletterdheid onder werknemers aan te pakken. Dit kunnen zij doen door te investeren in lees- en schrijfcursussen en die op te nemen in hun cao en vakopleiding. Bedrijven aan de slag Cateringbedrijf Sodexo gaf vanuit de afdelingen Communicatie en Personeel & Organisatie (P&O) het startsein voor een duurzame aanpak van laaggeletterdheid in al haar Nederlandse vestigingen. UMC Utrecht startte met de aanpak van laaggeletterdheid onder werknemers van het Facilitair Bedrijf. Uitzendbranche ABU en STOOF activeerden en stimuleerden hun ledenorganisaties om laaggeletterde uitzendkrachten beter te leren lezen en schrijven. Ook nam Start People de training Herkennen en doorverwijzen op in een opleiding voor intercedenten. Schoonmaakbedrijven ISS en Asito wierven samen meer dan tweehonderd cursisten onder hun werknemers. CSU bracht de aanpak van laaggeletterdheid extra onder de aandacht bij haar afdeling P&O. Belastingdienst Via het intranet riep de Belastingdienst haar receptiemedewerkers op om de e-learningmodule Herkennen en doorverwijzen voor baliemedewerkers te volgen. Frans Weekers (Staatssecretaris van Financiën) benadrukte het belang hiervan in een videoboodschap. Taalkracht voor bedrijven Het vernieuwde startpakket Taalkracht voor bedrijven is in het voorjaar gelanceerd. Het biedt handreikingen voor de aanpak van laaggeletterdheid op de werkvloer vanuit vijf invalshoeken: brancheorganisaties, hoger management, human resource management, communicatie en maatschappelijk verantwoord ondernemen. Aan de publicatie werkten diverse professionals uit het bedrijfsleven mee, zoals Bernard Wientjes (Voorzitter VNO-NCW), Ronald van Zetten (CEO Hema) en Harry Hendriks (CEO Philips Electronics Benelux). om te schelden! Een wereld zonder pijn? Nee, Zelfs een wereld zonder woorden, is geen wereld zonder pijn. Als je later een goede baan wilt

22 20 Het Langste Gedicht van Nederland: krijgen, moet je eerst heel goed kunnen lezen en schrijven. Taal en rekenen is natuurlijk ook heel

23 21 Kinderen & jongeren Om laaggeletterdheid bij de toekomstige generatie volwassenen te voorkomen, is het belangrijk om een goede taalontwikkeling bij kinderen te waarborgen. Wij richten ons daarom op professionals die veel in aanraking komen met ouders en kinderen, zoals medewerkers in de jeugdgezondheidszorg (JGZ) en de kinderopvang. Wij stimuleren hen om laaggeletterdheid bij ouders te herkennen en ouders goede voorlichting te geven over het belang van voorlezen voor een optimale taalontwikkeling van kinderen. Taalkracht voor de jeugdgezondheidszorg De nascholing Taalkracht voor de jeugdgezondheidszorg informeert medewerkers over laaggeletterdheid, taalstimulering en gezondheidsvoorlichting. In 2011 is de cursus opnieuw geaccrediteerd als erkende nascholingscursus. De doelgroep van deze bijeenkomsten is bovendien uitgebreid van consultatiebureaumedewerkers (0-4 jaar) naar alle JGZ professionals (0-19 jaar). Tijdens een regiotour hebben wij onder andere nascholingen verzorgd in Overijssel, Friesland en Zuid-Holland. Magazine In de Week van de Alfabetisering verscheen het magazine Taalkracht voor JGZ professionals 0-4 jaar; een glossy met achtergrondartikelen, tips en praktische handreikingen over het voorkomen en verminderen van laaggeletterdheid en de rol van de JGZ professional. Met de hulp van GGD Nederland en ActiZ is dit magazine verstuurd naar alle JGZ organisaties in Nederland. Het begint met lezen Om (voor)lezen bij kinderen en ouders te stimuleren, nam Douwe Egberts (lid van Stichting Lezen & Schrijven) dit jaar in alle gratis Sinterklaasboeken onze campagneboodschap Lees 15 minuten per dag op. Het bedrijf ontwikkelde bovendien een bijpassend lespakket voor basisscholen. Schrijvers van de boeken waren dit jaar Ronald Giphart, Arjan Ederveen en Yvon Jaspers (lid van Het Forum AtotZ ). belangrijk, als je niet weet wat 1+1 is, dan gaat het niet goed werken. Op school krijg je natuurlijk veel huiswerk, dat hebben de kinderen hier op

24 22 Het Langste Gedicht van Nederland:school wel gemerkt. Taal lezen en schrijven is niet het enige wat je op school doet, rekenen en

25 23 Overheid Gemeenten hebben de sleutel in handen om de hele geletterdheidsketen te bereiken en organisaties te stimuleren om het belang van taal centraal te stellen. Daarom ondersteunen wij gemeenten bij het opnemen van het belang van basisvaardigheden in hun beleid en begeleiden wij hen bij de uitvoering ervan. In 2011 ondersteunden wij de vijftig grootste gemeenten van Nederland (G50), twee Zeeuwse gemeenten en boden wij extra ondersteuning aan de Stadsregio Rotterdam, de regio West-Brabant en de gemeenten rondom Zwolle. Veranderingen in beleid In 2011 daalden de gemeentebudgetten voor inburgering, re-integratie en volwasseneneducatie. Daarnaast krijgen gemeenten vanaf 2013 te maken met veranderingen in beleid. De Wet Werken naar Vermogen is bijna een feit en de verantwoordelijkheid voor de JGZ en de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ) komt bij gemeenten te liggen. Deze ontwikkelingen dwingen gemeenten tot het maken van belangrijke keuzes. Wij bedenken graag samen met gemeenten en andere betrokken partijen oplossingen om met minder middelen toch meer draagvlak te creëren voor het verankeren van de aanpak van laaggeletterdheid in beleid. Een voorbeeld van zo n oplossing is het samenwerken van gemeenten met de Regionale Platformen Arbeidsmarkt. Bijeenkomsten Om lokale successen en kennis te delen organiseerden wij in 2011 diverse gemeentelijke bijeenkomsten. In de Stadsregio Rotterdam en Zwolle en omringende gemeenten ontbeten wij met de wethouders van Onderwijs, Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en Sociale Zaken. In Zwolle brainstormden wij met René Paas (voorzitter van Divosa) en Theo Rietkerk (gedeputeerde van de provincie Overijssel). In Amsterdam ondersteunden wij de landelijke bijeenkomst Educatie werkt!. Hier waren wethouders en beleidsmedewerkers van de G50 aanwezig, alsmede Sociale Partners, het UWV WERKbedrijf, het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. De deelnemers volgden diverse workshops en programma s. Wij waren ten slotte betrokken bij soortgelijke bijeenkomsten in onder meer Almere, Den Haag, Heerlen, Kerkrade, Medemblik, Deventer en Zutphen. begrijpend lezen is wat je ook zeker moet!! Straat, Nette en Msn taal, het bestaat allemaal. Je krijgt een briefje waarop staat ik vind je leuk,

26 24 Het Langste Gedicht van Nederland: maar jij kan niet lezen en mensen liggen in een deuk. Ze zouden moet helpen en niet lachen de

27 25 Gezondheid Het belang om in de gezondheidssector laaggeletterdheid aan te pakken, groeit. Zorgverleners spelen een grote rol bij de structurele aanpak van laaggeletterdheid en de bevordering van gezondheidsvaardigheden. Iemand is gezondheidsvaardig wanneer hij informatie over gezond leven kan vinden, begrijpen én toepassen. Laaggeletterden maken relatief veel gebruik van zorg, maar hebben vaak moeite met het vinden van hun weg daarin. Herkennen en doorverwijzen Wij activeren zorgprofessionals om mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden te leren herkennen en hun voorlichting af te stemmen op deze groep. Als instrument hiervoor ontwikkelden wij dit jaar de herkenningswijzer Lees- en schrijfproblemen in de gezondheidssector, een handreiking voor medewerkers van de GGD en diverse trainingen. Toolkit voor huisartsen De Landelijke Huisartsen Vereniging (LHV) ontwikkelde een toolkit om laaggeletterdheid in de huisartsenpraktijk sneller te herkennen en hier goed mee om te gaan. Op 2 december nam Prinses Laurentien in de Ridderzaal in Den Haag het eerste exemplaar in ontvangst. Advies Gezondheidsraad Tijdens de Week van de Alfabetisering bracht de Gezondheidsraad het advies Laaggeletterdheid te lijf uit. Hierin schetst zij het belang van de aanpak van laaggeletterdheid voor de gezondheid. Dit was de aanleiding voor een gesprek in debatcentrum De Balie. Deelnemers aan het gesprek waren de Nederlandse Patiënten Consumenten Federatie, zorgverzekeraar CZ, de Gezondheidsraad, een huisarts en Stichting Lezen & Schrijven. Alliantie Gezondheidsvaardigheden In 2011 werd Stichting Lezen & Schrijven voorzitter van de werkgroep communicatie binnen de Alliantie Gezondheidsvaardigheden. De werkgroep neemt initiatief in het agenderen van het belang van gezondheidsvaardigheden en activeert de leden van de alliantie om het bevorderen van gezondheidsvaardigheden structureel onderdeel te maken van hun beleid. In 2011 hebben inmiddels zestig gezondheidsorganisaties de intentieverklaring Gezondheidsvaardigheden hoog op de agenda getekend. wereld zit vol met pijn. Ik hou van vlinders in mijn buik, het voelt voor mij als een warme kruik. Soms zit ik heel de dag te schrijven, en lig heel de

28 26 Nationale Bellijn lezen en schrijven Via het gratis nummer kunnen mensen die beter willen leren lezen en schrijven zich aanmelden voor een taalcursus in de buurt. Wij brengen het telefoonnummer onder de aandacht door middel van de mediacampagne via onder andere televisie en kranten. Ook staat het nummer op de herkenningswijzers en posters die wij verspreiden onder organisaties. In 2011 is er gemiddeld 848 keer per maand naar de Nationale Bellijn lezen en schrijven gebeld. In het eerste kwartaal lag dit gemiddelde hoger, namelijk op 1586 keer per maand. Een mogelijke verklaring hiervoor is dat men toen nog via de bellijn de werkboeken Lees en Schrijf! kon bestellen. Ons voornemen is om deze werkboeken in 2012 weer via de bellijn te verstrekken. Het totaal aantal mensen dat via de bellijn hun interesse toonde voor een cursus lezen en schrijven, bedroeg dit jaar 838. Dit komt neer op gemiddeld 76 mensen per maand. Het Langste Gedicht van Nederland: nacht te peinzen. Mijn gedicht durf ik toch niet aan hem te geven, ik blijf later toch in mijn eentje

29 27 Online onderzoek Hoe bekend zijn inwoners van Nederland met laaggeletterdheid? Dat onderzocht TNS NIPO in december in opdracht van de stichting via een online onderzoek. Welke vaardigheden mist iemand die niet goed mee kan komen in de samenleving? Meest genoemde vaardigheden: Nederlands (25%) Taalbeheersing (51%) (begrijpend) lezen (18%) Normen en waarden (31%) Schrijven (18%) Sociale vaardigheden (31%) 70% van de ondervraagden denkt dat minder dan Nederlanders moeite hebben met lezen en schrijven 7% weet dit aantal beter in te schatten: tussen 1 en 1,5 miljoen Bij welke mensen komen lees- en schrijfproblemen het meest voor? (meest genoemde antwoorden) Het zijn vooral mensen die niet in Nederland geboren zijn (90%) weinig onderwijs hebben gehad (84%) dyslectisch zijn (77%) 60% van de ondervraagden heeft in de afgelopen 6 maanden (mogelijk) iets gezien, gehoord of gelezen over volwassenen die moeite hebben met lezen of schrijven 63% In de meeste gevallen was dit via televisie, radio, krant of via persoonlijke ervaring 96% weet dat er organisaties zijn waar mensen informatie kunnen krijgen over het beter leren lezen en schrijven 23% 14% 14% 20% daarvan weet organisaties te noemen die informatie geven over het onderwerp tv landelijke dagbladen 2% van de ondervraagden zag, hoorde of las iets over het onderwerp via social media radio eigen ervaring Meest genoemde instanties : Gemeente: 19% Prinses Laurentien: 11% Postbus 51: 9% ROC: Stichting Lezen & Schrijven: 8% 7% BRON: Het onderzoek is gehouden onder Nederlanders van 18 jaar en ouder. Basis: n=1.037 (TNS NIPObase). leven. Het leven is een puzzel, het bestaat uit allemaal stukjes. Maar sommige mensen missen en stukje. Een stukje dat voor ons heel belangrijk

30 Het Langste Gedicht van Nederland: is. ze kunnen het vast wel, maar ze hebben het nooit kunnen leren. Het stukje van de puzzel

31 heeft een abc. het leren, schrijven en lezen hoort gewoon in het leven. Hopelijk heeft iedereen in de toekomst dat stukje gevonden. Een mens

32 Het Langste Gedicht van Nederland:

33

34 32 Week van de Alfabetisering 5 september 6 september 7 september Aftrap Week van de Alfabetisering, Groningen Training Herkennen en doorverwijzen voor baliemedewerkers Belastingdienst Oost-Brabant, Eindhoven Bewustwordingstraining Flora Holland, Eelde Voorleessessie met Androulla Vassiliou (eurocommissaris) op International School of The Hague Start verkoop Leeslicht-boeken in CIGO-winkels, Breda Kick-off Voorleesexpress, Medemblik Taalkr8!-dag Lentiz Dalton Mavo, Naaldwijk Aandacht voor laaggeletterdheid Lievensberg ziekenhuis, Bergen op Zoom Gesprek Laaggeletterdheid te lijf, De Balie, Amsterdam UMC Utrecht startte met aanpak laaggeletterdheid Scherm met Het Langste Gedicht van Nederland, o.a. in Rotterdam Het Langste Gedicht van Nederland: spreekt woorden elk in zijn eigen taal. Woorden vol troost, woorden die kwetsen. In straat- of

35 33 8 september 9 september 10 september Marktactiviteit, Zwolle Wereldalfabetiseringsdag, Ridderzaal, Den Haag Gerda Havertong zette handtekening als steun aanpak laaggeletterdheid, Enschede Inspiratiemarkt in samenwerking met Alliantie Gezondheidsvaardigheden, Woerden Lancering magazine Taalkracht voor JGZ professionals 0-4 jaar, GGD Regio Twente Lancering Hoe verzorg je een baby, Jong Florence, Den Haag Training Herkennen en doorverwijzen bij Start People, Almere Kinderevenement inclusief bekendmaking Het Langste Gedicht van Nederland in Koninklijk Theater Carré, Amsterdam boekentaal. Woorden kun je zingen, beïnvloeden je gevoel. Maar ook woordeloos kun je iets zeggen, dan zeg je juist vaak een heleboel. In de

36 34 Inhoudsopgave Het Langste Gedicht van Nederland: diepte van het Woord woont de kracht van al die met nieuwe woorden het gehele universum

37 35 Inhoudsopgave transformeren zal. Met vleugels zult gij spreken om de verstomde muren te doorbreken. Opdat de mens eindelijk zal zijn een engel van licht...

38 TheReader T Het Langste Gedicht van Nederland:

39 [ WK Verwerken in Infographic / Mindmap ] 2011 eerste editie Verfrissende aandacht voor belang van geletterdheid door anderen dan L&S. 27 september Première Film Festival Utrecht Pathé Rembrandt in Utrecht BEKRONING TAALAMBASSADEURS Samenwerking: productiemaatschappij Starsound Productions en Stichting Lezen & Schrijven Awards Alle producties werden gelijktijdig met de première op GoedTV uitgezonden. QR- code teaser eerste Lezen & Schrijven Film Awards uitgereikt door H.K.H. Prinses Laurentien der Nederlanden, scenariste Marieke van der Pol, regisseuse Antoinette Beumer en acteur Barry Atsma. Presentatie Anita Witzier VOX Scripta van Wiebe van den Ende grote winnaar: drie vakprijzen bekroond: Beste Regie, Beste Acteur (Jim Deddes) en Beste Film. De award voor Beste Script: Liefde zonder meer van Lars Damoiseaux. Verslag première o.a. RTL boulevard en Shownieuws stimuleringsprijs van Rotary Club Groningen Bel Campo. Bezoekers ontvangen goody- bag met o.a. The Reader.

40 38 Het Langste Gedicht van Nederland: zonder pijn. Twee woorden zijn het maar. Jij zei altijd: -Ik hou van jou-, maar nu, een koufront

41 39 Internationale ontwikkelingen Laaggeletterdheid is geen typisch Nederlands probleem. Vanaf het eerste begin onderhoudt Stichting Lezen & Schrijven contact met verwante organisaties in Europa en daarbuiten. Wij blijven hierdoor op de hoogte van actuele en relevante ontwikkelingen in het buitenland. Ervaringen elders blijken in toenemende mate een inspiratie voor de Nederlandse praktijk. Tegelijkertijd kijken buitenlandse organisaties met groeiende interesse naar de Nederlandse ketenaanpak van laaggeletterdheid. Prinses Laurentien Speciaal Gezant voor UNESCO In 2009 aanvaardde Prinses Laurentien de functie van Speciaal Gezant Geletterdheid voor Ontwikkeling voor UNESCO. Wereldwijd zijn 759 miljoen volwassenen analfabeet en gaan 72 miljoen kinderen niet naar school. Wij ondersteunen de prinses wanneer zij in deze functie haar nationale en internationale kennis en betrokkenheid op het gebied van alfabetisering inzet voor een geletterde wereld. Prinses Laurentien sprak in 2011 als Speciaal Gezant voor UNESCO onder andere op conferenties in Portugal, Duitsland, Schotland en China. European Basic Skills Network Stichting Lezen & Schrijven is een van de initiatiefnemers van het European Basic Skills Network (EBSN). Het netwerk telt 64 leden uit 34 landen en is in 2010 opgericht om de uitwisseling van kennis en ervaring op het terrein van volwasseneducatie en basisvaardigheden binnen Europa te verbeteren. De eerste algemene vergadering was op 27 juni 2011 in Vaduz, Liechtenstein tijdens de jaarlijkse ESBN conferentie. Daar is voor twee jaar een uitvoerende commissie benoemd en zijn statutaire afspraken gemaakt. Halverwege 2012 vindt de derde conferentie van het European Basic Skills Network plaats in Praag, Tsjechië. Europese High Level Group on Literacy Op initiatief van de Europese Commissie is op 1 februari 2011 de High Level Group on Literacy gelanceerd. Onder leiding van voorzitter Prinses Laurentien kwamen de leden in 2011 vijf keer bij elkaar om ontwikkelingen op het gebied van geletterdheid te analyseren vanuit een Europees maatschappelijk perspectief. Het eindrapport van de High Level Group wordt naar verwachting in september 2012 gepresenteerd. klieft mijn leven, zeg jij erbij: -niet meer-. Twee woorden maar en keer op keer voel ik mij leeg, alsof ik niet besta. Twee woorden zijn het maar; ze

Verankering laaggeletterdheid in gemeentelijk beleid. Soler Berk Stichting Lezen & Schrijven

Verankering laaggeletterdheid in gemeentelijk beleid. Soler Berk Stichting Lezen & Schrijven Verankering laaggeletterdheid in gemeentelijk beleid Soler Berk Stichting Lezen & Schrijven Dinsdag 30 oktober 2012 Stichting Lezen & Schrijven Stichting Lezen & Schrijven initiatief van H.K.H. Prinses

Nadere informatie

Stichting Lezen & Schrijven. Paul Mosterd, directeur Marlies Olthuis, themamanager bedrijven

Stichting Lezen & Schrijven. Paul Mosterd, directeur Marlies Olthuis, themamanager bedrijven Stichting Lezen & Schrijven Paul Mosterd, directeur Marlies Olthuis, themamanager bedrijven Educatie Werkt!, Amsterdam 30 september 2011 Stichting Lezen & Schrijven Stichting Lezen & Schrijven initiatief

Nadere informatie

Cijfers en Letters 2009 Stichting Lezen & Schrijven

Cijfers en Letters 2009 Stichting Lezen & Schrijven Cijfers en Letters 2009 Stichting Lezen & Schrijven Cijfers en Letters 2009 Stichting Lezen & Schrijven 02 03 Voorwoord Ook in 2009 stonden taal, lezen en schrijven veelvuldig in de belangstelling. Na

Nadere informatie

Onze activiteiten in de Week van de Alfabetisering 2009 Maak een nieuwe start! Ineke Berkhout, Cora Brussee, Kockie Neven

Onze activiteiten in de Week van de Alfabetisering 2009 Maak een nieuwe start! Ineke Berkhout, Cora Brussee, Kockie Neven Speciale Nieuwsbrief Onze activiteiten in de Week van de Alfabetisering 2009 Ineke Berkhout, Cora Brussee, Kockie Neven In de Week van de Alfabetisering en het daar direct opvolgende Festival van het Leren

Nadere informatie

Zeg het voort. Werkboek

Zeg het voort. Werkboek Zeg het voort Werkboek In het werkboek Zeg het voort komen verschillende soorten oefeningen voor. De onderstaande plaatjes maken duidelijk om welke oefeningen het gaat. Deze les gaan we... Speel het spel

Nadere informatie

Meer tijd voor taal! Blijvend aandacht voor taal binnen uw team

Meer tijd voor taal! Blijvend aandacht voor taal binnen uw team Meer tijd voor taal! Blijvend aandacht voor taal binnen uw team Stichting Lezen & Schrijven Michiel Sträter Jaarcongres Management Kinderopvang 22-04-2014 Kennismaken - Leidinggevende - Beleidsmedewerker

Nadere informatie

Cijfers en Letters 2010 Stichting Lezen & Schrijven

Cijfers en Letters 2010 Stichting Lezen & Schrijven Cijfers en Letters 2010 Stichting Lezen & Schrijven 2 3 Voorwoord In zowel de digitale als niet-digitale activiteiten die ons leven veelal bepalen, staat het geschreven woord centraal. Ons dagelijks bestaan

Nadere informatie

Hierbij delen wij u mee dat op donderdag 13 februari het Bondgenootschap Laaggeletterdheid regio Nijmegen is opgericht.

Hierbij delen wij u mee dat op donderdag 13 februari het Bondgenootschap Laaggeletterdheid regio Nijmegen is opgericht. Maatschappelijke Ingekomen stuk D1 (PA 12 maart 2014) Ontwikkeling Beleidsontwikkeling Aan de gemeenteraad van Nijmegen Korte Nieuwstraat 6 6511 PP Nijmegen Telefoon 14024 Telefax (024) 323 59 92 E-mail

Nadere informatie

Samen afrekenen... met laaggeletterdheid

Samen afrekenen... met laaggeletterdheid Samen afrekenen... met laaggeletterdheid Stichting Lezen & Schrijven Dagelijks lopen in Nederland ruim 1,5 miljoen volwassenen tegen lees- en schrijfproblemen aan! In alle lagen van de arbeidspopulatie.

Nadere informatie

Welkom bij het VCA Examen

Welkom bij het VCA Examen Welkom bij het VCA Examen Je hebt 2 minuten per vraag stilte tijdens het Examen vereist Vraag 1 Wat is van invloed op het letsel als gevolg van stroomdoorgang door het menselijk lichaam? A. De weg die

Nadere informatie

Taal en rekenen. in de volwasseneneducatie ABC. Standaarden en eindtermen ve 30% en rekenen

Taal en rekenen. in de volwasseneneducatie ABC. Standaarden en eindtermen ve 30% en rekenen 2F Taal en rekenen abc ABC taal 1FHandreiking Standaarden en eindtermen ve in de volwasseneneducatie 30% en rekenen 75 Taal en rekenen in de volwasseneneducatie In opdracht van het ministerie van OCW heeft

Nadere informatie

Aanvalsplan laaggeletterdheid en de toekomst van de volwasseneneducatie

Aanvalsplan laaggeletterdheid en de toekomst van de volwasseneneducatie Aanvalsplan laaggeletterdheid en de toekomst van de volwasseneneducatie Ina den Hollander Weert, 19 mei 2011 Kenniscirkel Leven Lang Leren Brabantse en Limburgse bibliotheken Wat is laaggeletterdheid?

Nadere informatie

Cijfers en Letters 2008 Stichting Lezen & Schrijven

Cijfers en Letters 2008 Stichting Lezen & Schrijven Cijfers en Letters 2008 Stichting Lezen & Schrijven 02 03 Voorwoord Voor velen is laaggeletterdheid nog steeds een ongemakkelijke waarheid. Het grote aantal laaggeletterden in Nederland en elders in de

Nadere informatie

Projectplan. Aanpak laaggeletterdheid bij patienten en/of medewerkers. [Naam organisatie] [auteur] [datum] Werken aan taal heeft veel voordelen

Projectplan. Aanpak laaggeletterdheid bij patienten en/of medewerkers. [Naam organisatie] [auteur] [datum] Werken aan taal heeft veel voordelen Projectplan Aanpak laaggeletterdheid bij patienten en/of medewerkers [Naam organisatie] [auteur] [datum] Werken aan taal heeft veel voordelen [Naam organisatie] vindt het belangrijk om alert te zijn op

Nadere informatie

Workshop Taal Werkt! 11 september 2014

Workshop Taal Werkt! 11 september 2014 Workshop Taal Werkt! 11 september 2014 Programma Wat is laaggeletterdheid? Laaggeletterdheid binnen het bedrijfsleven Taalvrijwilligers binnen bedrijven Brainstorm Wat is laaggeletterdheid? 5 Feiten &

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord van de voorzitter

Inhoud. Voorwoord van de voorzitter Inhoud Voorwoord van de voorzitter Stichting Emetofobie in het kort Wie zijn we? Hoe zijn we ontstaan? Wat willen we bereiken? Wat doen we? Hoe betalen we het? Waarom geen CBF-keurmerk? Beleid en resultaten

Nadere informatie

Democratie verdient een feest

Democratie verdient een feest Democratie verdient een feest Prinsjesfestival viert het feest van de democratie. Met een boordevol programma omlijst dit meerdaagse festival Prinsjesdag. De activiteiten van dit feest werpen licht op

Nadere informatie

Het gaf mij veel energie om een eigen evenement te organiseren.

Het gaf mij veel energie om een eigen evenement te organiseren. Het Cruyff Foundation Community Program De Johan Cruyff Foundation wil jongeren langdurig binden aan het Cruyff Court en de wijk. Wij willen jongeren meer zelfvertrouwen geven, kansen bieden om hun talent

Nadere informatie

stichting Er Zijn Inhoudsopgave: ANBI verantwoording 2013

stichting Er Zijn Inhoudsopgave: ANBI verantwoording 2013 stichting Er Zijn ANBI verantwoording 2013 Inhoudsopgave: 1 De naam 2 2 RSIN/fiscaal nummer 2 3 Contactgegevens 2 4 Bestuurssamenstelling en namen bestuursleden 2 5 De doelstelling 2 6 Het beleidsplan

Nadere informatie

Armoede & Veerkracht: Hoe vinden mensen met weinig geld hun weg?

Armoede & Veerkracht: Hoe vinden mensen met weinig geld hun weg? Armoede & Veerkracht: Hoe vinden mensen met weinig geld hun weg? Ruim 10% van de Nederlandse bevolking leeft in armoede. Ongeveer 7% van de kinderen in de provincie Groningen groeit op in een gezin dat

Nadere informatie

Dr. Maurice de Greef Dr. Jan Nijhuis Prof. Dr. Mien Segers 27-02-2014

Dr. Maurice de Greef Dr. Jan Nijhuis Prof. Dr. Mien Segers 27-02-2014 Evaluatieonderzoek campagne laaggeletterdheid: Duurzame impact van landelijke activiteiten en de regionale campagne van Taal voor het Leven door Stichting Lezen & Schrijven Dr. Maurice de Greef Dr. Jan

Nadere informatie

Gezondheidsvaardigheden in Nederland

Gezondheidsvaardigheden in Nederland Gezondheidsvaardigheden in Nederland ontwikkelingen in onderzoek, beleid en praktijk Jany Rademakers NIVEL, Utrecht Gezondheidsvaardigheden op de agenda in Nederland (1) 2010 Alliantie Gezondheidsvaardigheden

Nadere informatie

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid 18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid Goed, gezond en gemotiveerd aan het werk tot je pensioen? Dat bereik je door kansen te pakken op het werk. Leer aan de hand van onderstaande punten hoe je

Nadere informatie

TAAL: ons een zorg? Laaggeletterdheid in de zorg. Michiel Sträter Stichting Lezen & Schrijven Lions Schiedam sept. 2014

TAAL: ons een zorg? Laaggeletterdheid in de zorg. Michiel Sträter Stichting Lezen & Schrijven Lions Schiedam sept. 2014 TAAL: ons een zorg? Laaggeletterdheid in de zorg Michiel Sträter Stichting Lezen & Schrijven Lions Schiedam sept. 2014 Dit weet u na deze presentatie Taal: ons een zorg? 1. Laaggeletterdheid in de zorg

Nadere informatie

Verlegen om woorden Handleiding ouderbijeenkomst

Verlegen om woorden Handleiding ouderbijeenkomst Verlegen om woorden Handleiding ouderbijeenkomst Tips voor het organiseren van een bijeenkomst over ouderbetrokkenheid en het belang van taal. Verlegen om woorden is een pakket met tips en handvatten om

Nadere informatie

Overzicht activiteiten 2007/2008 Coalitie voor Inclusie

Overzicht activiteiten 2007/2008 Coalitie voor Inclusie Overzicht activiteiten 2007/2008 Coalitie voor Inclusie HET INITIATIEF In het voorjaar van 2007 is er vanuit de Princenhofgroep 1 (een strategische alliantie van zorgaanbieders die samenwerken aan rondom

Nadere informatie

Dementievriendelijke gemeenschap. Iedereen kan een steentje bijdragen. Herman Post Jasper Kimenai Alzheimer Nederland

Dementievriendelijke gemeenschap. Iedereen kan een steentje bijdragen. Herman Post Jasper Kimenai Alzheimer Nederland Dementievriendelijke gemeenschap Iedereen kan een steentje bijdragen Herman Post Jasper Kimenai Alzheimer Nederland Programma 1. Wensen en behoeften 2. Dementievriendelijk Nederland 3. Programma dementievrienden

Nadere informatie

Inhoud. Beleid en resultaten Op het gebied van lotgenotencontact Op het gebied van voorlichting Op het gebied van stimuleren van onderzoek

Inhoud. Beleid en resultaten Op het gebied van lotgenotencontact Op het gebied van voorlichting Op het gebied van stimuleren van onderzoek Inhoud Stichting Emetofobie in het kort Wie zijn we? Hoe zijn we ontstaan? Wat willen we bereiken? Wat doen we? Hoe betalen we het? Waarom geen CBF-keurmerk? Beleid en resultaten Op het gebied van lotgenotencontact

Nadere informatie

symposium Persoonlijke Uitnodiging Rotterdam, 12 mei 2014

symposium Persoonlijke Uitnodiging Rotterdam, 12 mei 2014 Persoonlijke Uitnodiging symposium Rotterdam, 12 mei 2014 De samenleving heeft behoefte aan creativiteit, probleemoplossend vermogen, samenwerking, culturele en morele sensitiviteit, zorgzaamheid en vakmanschap.

Nadere informatie

Op weg naar een dementievriendelijke wijk. Iedereen kan een steentje bijdragen. Jasper Kimenai Alzheimer Nederland

Op weg naar een dementievriendelijke wijk. Iedereen kan een steentje bijdragen. Jasper Kimenai Alzheimer Nederland Op weg naar een dementievriendelijke wijk Iedereen kan een steentje bijdragen Jasper Kimenai Alzheimer Nederland Programma 1. Wensen en behoeften 2. Dementievriendelijk Nederland 3. Programma dementievrienden

Nadere informatie

Ik hoop dus dat dit congres nieuwe ideeën gaat opleveren.

Ik hoop dus dat dit congres nieuwe ideeën gaat opleveren. Alleen de uitgesproken tekst geldt. Toespraak bij de opening van het Innoversum Innovatiecongres door Commissaris van de Koningin, drs. Ank Bijleveld-Schouten, op woensdag 25 mei 2011 om 9:20 te Enschede.

Nadere informatie

Jaarverslag 2010 Wsw-raad Utrecht

Jaarverslag 2010 Wsw-raad Utrecht Jaarverslag 2010 Wsw-raad Utrecht Utrecht, april 2011 Wsw-raad Utrecht Biltstraat 439 3572 AW UTRECHT 030-2331176 1. Inleiding In 2008 is de Wet Sociale Werkvoorziening (Wsw) gewijzigd. Eén van deze wijzigingen

Nadere informatie

Workshop Handleiding. Verhalen schrijven. wat is jouw talent?

Workshop Handleiding. Verhalen schrijven. wat is jouw talent? Workshop Handleiding Verhalen schrijven wat is jouw talent? Inhoudsopgave Hoe gebruik je deze workshop? Hoe kun je deze workshop inzetten in je klas? Les 1: Even voorstellen stelt zich kort voor en vertelt

Nadere informatie

Feniks Campagne. Feniks Campagne. Gemaakt voor: Feniks Group Voorbereid door: Serena Scholte. 17 april 2012 Voorstelnummer: 1.

Feniks Campagne. Feniks Campagne. Gemaakt voor: Feniks Group Voorbereid door: Serena Scholte. 17 april 2012 Voorstelnummer: 1. Feniks Campagne Gemaakt voor: Feniks Group Voorbereid door: Serena Scholte 17 april 2012 Voorstelnummer: 1 Uturnity Aanleiding In Nederland is er een taboe op failliet gaan. En dat terwijl er dagelijks

Nadere informatie

van de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, Jet Bussemaker, tijdens de 4 e Nationale Mantelzorglezing 2009 Rotterdam, 11 juni 2009

van de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, Jet Bussemaker, tijdens de 4 e Nationale Mantelzorglezing 2009 Rotterdam, 11 juni 2009 Directie Voorlichting en Communicatie Parnassusplein 5 Postbus 20350 2500 EJ Den Haag T 070 340 79 11 T 070 340 60 00 F 070 340 62 92 Hebt u 's avonds of in het weekend dringend een voorlichter nodig,

Nadere informatie

Op de Kaart, het congres

Op de Kaart, het congres Nieuwsbrief 3, oktober 2009 Postbus 3364 3502 GJ Utrecht Telefoon: 030 22 99 992 Op de Kaart, het congres Welkom op het congres Op de kaart. Op 10 september was het dan zo ver, het congres Op de kaart

Nadere informatie

FiT. Mastering Financiality. In tien maanden tijd je circle of influence vergroten

FiT. Mastering Financiality. In tien maanden tijd je circle of influence vergroten FiT Mastering Financiality. In tien maanden tijd je circle of influence vergroten Vergroot je circle of influence Niemand kan de financiële gevolgen van strategische beslissingen beter inzichtelijk maken

Nadere informatie

professionele tussenschoolse opvang

professionele tussenschoolse opvang professionele tussenschoolse opvang Bent u medewerker of coördinator tussenschoolse opvang en wilt u meer weten over hoe u het beste kunt omgaan met de leerlingen in uw groep? Kom ook naar een van onze

Nadere informatie

Feniks Campagne. Feniks Campagne. Gemaakt voor: Feniks Group Voorbereid door: Serena Scholte. 1 mei 2012 Voorstelnummer: 2.

Feniks Campagne. Feniks Campagne. Gemaakt voor: Feniks Group Voorbereid door: Serena Scholte. 1 mei 2012 Voorstelnummer: 2. Feniks Campagne Gemaakt voor: Feniks Group Voorbereid door: Serena Scholte 1 mei 2012 Voorstelnummer: 2 Uturnity Aanleiding Dagelijks gaan tientallen bedrijven failliet gaan, onder andere door de financiële

Nadere informatie

Meer kansen door internationaal basisonderwijs

Meer kansen door internationaal basisonderwijs Meer kansen door internationaal basisonderwijs Initiatiefvoorstel D66, VVD en Groenlinks Oktober 2013 Amsterdam is een wereldstad en de meest internationale stad van het land. De haven, het toerisme, de

Nadere informatie

Voorbeeldadvies Cijfers

Voorbeeldadvies Cijfers Voorbeeldadvies GGD Twente heeft de taak de gezondheid van de Twentse jeugd, volwassenen en ouderen in kaart te brengen. In dit kader worden diverse gezondheidsmonitoren afgenomen om inzicht te verkrijgen

Nadere informatie

Convenant Bondgenootschap Laaggeletterdheid regio Nijmegen

Convenant Bondgenootschap Laaggeletterdheid regio Nijmegen Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Convenant Bondgenootschap Laaggeletterdheid regio Nijmegen Programma / Programmanummer Onderwijs / 1073 BW-nummer Portefeuillehouder H. Beerten Samenvatting Laaggeletterdheid

Nadere informatie

Feniks Campagne. Feniks Campagne. Gemaakt voor: Feniks Group Voorbereid door: Serena Scholte. 23 april 2012 Voorstelnummer: 1.

Feniks Campagne. Feniks Campagne. Gemaakt voor: Feniks Group Voorbereid door: Serena Scholte. 23 april 2012 Voorstelnummer: 1. Feniks Campagne Gemaakt voor: Feniks Group Voorbereid door: Serena Scholte 23 april 2012 Voorstelnummer: 1 Uturnity Aanleiding In Nederland is er een taboe op failliet gaan. En dat terwijl er dagelijks

Nadere informatie

PG-monitor 2011. Factsheet. Organisaties van patiënten, gehandicapten en ggz-cliënten. support

PG-monitor 2011. Factsheet. Organisaties van patiënten, gehandicapten en ggz-cliënten. support PG-monitor 2011 Factsheet Organisaties van patiënten, gehandicapten en ggz-cliënten support pg-monitor 2011 Inhoudsopgave Voorwoord Voorwoord 1 1 Organisatie 2 2 Opbouw achterban 3 Organisaties van patiënten,

Nadere informatie

Rotterdams Ambassadrices Netwerk

Rotterdams Ambassadrices Netwerk De ambassadrice als werver van inburgeraars 1. Inleiding; eigen ervaringen 2 A. Wat is werven 2 B. Het belang van werven 2 C. Verwachtingen 3 D. Rollenspel 4 E. Opdracht 4 2. Voortraject: 4 A. Doel 4 B.

Nadere informatie

Dementievriendelijke samenleving. Ontmoeting in de buurt, 20 mei 2015 Julie Meerveld, Alzheimer Nederland

Dementievriendelijke samenleving. Ontmoeting in de buurt, 20 mei 2015 Julie Meerveld, Alzheimer Nederland Dementievriendelijke samenleving Ontmoeting in de buurt, 20 mei 2015 Julie Meerveld, Alzheimer Nederland Programma 1. Dementie: waarom is dit voor mij van belang? 2. Beeldvorming over dementie 3. Hoe kan

Nadere informatie

13 37 38 39 43 100 EXMENVRGEN IJ HET FOTOOEK EN DE FILM NR NEDERLND Nummer Vraagtekst Correcte antwoord vb01 U ziet de Nederlandse vlag. Wat zijn de kleuren van de Nederlandse vlag? vb02 U ziet een foto.

Nadere informatie

Dementievriendelijke gemeenschap. Ontmoeting in de buurt, 25 februari 2015 Jasper Kimenai, Alzheimer Nederland

Dementievriendelijke gemeenschap. Ontmoeting in de buurt, 25 februari 2015 Jasper Kimenai, Alzheimer Nederland Dementievriendelijke gemeenschap Ontmoeting in de buurt, 25 februari 2015 Jasper Kimenai, Alzheimer Nederland Programma 1. Cijfers en Feiten 2. Waarom is dit voor mij van belang? 3. Wat is dementie? 4.

Nadere informatie

Stappenplan laaggeletterdheid op de werkvloer

Stappenplan laaggeletterdheid op de werkvloer 1 Stappenplan laaggeletterdheid op de werkvloer 2 3 4 5 Den Haag, 3 september 2012 Geachte heer/mevrouw, Voor u ligt een boekje met tips en informatie over de aanpak van laaggeletterdheid op de werkvloer.

Nadere informatie

COLLEGEREEKS BOEKEN DIE SPREKEN! 12 april Remco Claassen

COLLEGEREEKS BOEKEN DIE SPREKEN! 12 april Remco Claassen COLLEGEREEKS BOEKEN DIE SPREKEN! 12 april Remco Claassen Boeken die spreken! Op 12 april 2012 zal Remco Claassen de aftrap geven van de collegereeks 2012! Remco Claassen is een rebelse spreker, trainer

Nadere informatie

Een stem voor de toekomst

Een stem voor de toekomst Een stem voor de toekomst 110001659_MCF_Brochure_19Nov_A5.indd 1 07/11/2014 15:54 Kinderen leggen verrassende verbanden en zien de kleinste details. Dankzij hun heldere blik ontstaan bij besluitvormers

Nadere informatie

Lekker lezen, lekker schrijven!

Lekker lezen, lekker schrijven! Nieuwsbrief MAAK EEN NIEUWE START! Campagne laaggeletterdheid Kockie Neven k.neven@rocleiden.nl Regio Holland Rijnland Ineke Berkhout iberkhout@idcollege.nl Nummer 8 - december 2009 Cora Brussee c.brussee@rocleiden.nl

Nadere informatie

Jaarrekening 2007 Stichting Lezen & Schrijven

Jaarrekening 2007 Stichting Lezen & Schrijven Jaarrekening 2007 Stichting Lezen & Schrijven 1 januari 2007 tot en met 31 december 2007 Den Haag 13 februari 2008 1. Inhoudsopgave 1. Inhoudsopgave... 2 2. Bestuursverslag 2007... 3 3. Balans per 31 december

Nadere informatie

Cindy Jaspers VRAGEN. die je op weg helpen naar méér klanten die goed bij jou passen

Cindy Jaspers VRAGEN. die je op weg helpen naar méér klanten die goed bij jou passen Cindy Jaspers 5 VRAGEN die je op weg helpen naar méér klanten die goed bij jou passen 5 vragen die je op weg helpen naar méér klanten die goed bij jou passen Voordat je met de vragen in dit e-book begint,

Nadere informatie

Functieprofiel. Positie Junior Research Consultant. Organisatie Quaestus Executive Leadership

Functieprofiel. Positie Junior Research Consultant. Organisatie Quaestus Executive Leadership Functieprofiel Junior Research Consultant Organisatie Quaestus Executive Leadership Datum 17 June 2016 De organisatie Quaestus is gespecialiseerd in Executive Leadership en heeft een breed aanbod van diensten

Nadere informatie

Brainport 2020 wordt Brainport Network

Brainport 2020 wordt Brainport Network Een soepel draaiende arbeidsmarkt waar overheden, bedrijfsleven, werknemers en onderwijs moeiteloos hun weg kunnen vinden en constant beschikken over de meest actuele informatie, om de afstand tussen vraag

Nadere informatie

Amsterdam Rotterdam UTRECHT

Amsterdam Rotterdam UTRECHT Amsterdam Rotterdam UTRECHT Inleiding Clipit onderzoekt regelmatig de berichtgeving rondom de grootste steden van Nederland. We vergelijken de steden op punten als aantal berichten, PR-waarde en sentiment,

Nadere informatie

Sfeerimpressie netwerkbijeenkomst Preventie in de Buurt 19 maart 2015 in Haarlem

Sfeerimpressie netwerkbijeenkomst Preventie in de Buurt 19 maart 2015 in Haarlem Sfeerimpressie netwerkbijeenkomst Preventie in de Buurt 19 maart 2015 in Haarlem In Haarlem vond de tweede regionale bijeenkomst van het project Preventie in de Buurt plaats. Professionals vanuit de publieke

Nadere informatie

Juryrapport Ambassadeur Heldere Taal 2014

Juryrapport Ambassadeur Heldere Taal 2014 Juryrapport Ambassadeur Heldere Taal 2014 Ambassadeur Heldere Taal 2014 Inleiding Veel ambtenaren zetten zich in om de communicatie van en binnen de overheid te verhelderen. Vaak vechten ze tegen veel

Nadere informatie

Tips voor Succesvolle Productlancering

Tips voor Succesvolle Productlancering Tips voor Succesvolle Productlancering Door Welmoet Babeliowsky 2015-2016 Hallo! Ben je zelfstandige, coach, trainer of adviseur? Dan heb ik gelijk een vraag aan je! Stel je eens voor: Dat je een nieuw

Nadere informatie

Aftellen. Toekomst. naar de. 10 opwindende voorstellen om door te gaan

Aftellen. Toekomst. naar de. 10 opwindende voorstellen om door te gaan Aftellen naar de Toekomst 10 opwindende voorstellen om door te gaan Tekst: Eelco Koolhaas en Kees Le Blansch Vormgeving: Machiel Pleijsier en Dennis Wijmer Video: Jasper Masthoff Muziek: Bart Kiers Leve

Nadere informatie

Stem ook! Woensdag 18 maart kiezen we twee keer

Stem ook! Woensdag 18 maart kiezen we twee keer Provinciale Statenverkiezingen Woensdag 18 maart kiezen we twee keer Stem ook! Op woensdag 18 maart zijn er verkiezingen voor de Provinciale Staten en Waterschappen. Iedereen vanaf 18 jaar mag dan stemmen.

Nadere informatie

Meer succes met je website

Meer succes met je website Meer succes met je website Hoeveel geld heb jij geïnvesteerd in je website? Misschien wel honderden of duizenden euro s in de hoop nieuwe klanten te krijgen. Toch levert je website (bijna) niets op Herkenbaar?

Nadere informatie

Inhoudsopgave van de gehele gids:

Inhoudsopgave van de gehele gids: Inhoudsopgave van de gehele gids: 1. Inleiding 2. De rol van werk 3. Talent 3.1 Wat is talent en toptalent? 3.2 Hoe ontstaat een talent? 4. Talent ontdekking: Ontdek je talenten 4.1 Waaraan herken je een

Nadere informatie

Medewerkers met schulden

Medewerkers met schulden Medewerkers met schulden oplossen en voorkomen Financieel inzicht met de digitale loonstrook We verkeren wereldwijd in een financiële crisis. Deze economische situatie heeft z n weerslag op ieder persoonlijk.

Nadere informatie

Masterclass Aan de slag met zorgverzekeraars: hoe organiseer ik dat? Voorjaar/zomer 2013

Masterclass Aan de slag met zorgverzekeraars: hoe organiseer ik dat? Voorjaar/zomer 2013 Uitnodiging Masterclass Aan de slag met zorgverzekeraars: hoe organiseer ik dat? Voorjaar/zomer 2013 Voor de burger is het straks van belang dat gemeenten en zorgverzekeraars tot een goede afstemming van

Nadere informatie

Laaggeletterdheid THEMADOSSIER BIBLIOTHEEK VLISSINGEN. Inleiding. Artikelen

Laaggeletterdheid THEMADOSSIER BIBLIOTHEEK VLISSINGEN. Inleiding. Artikelen THEMADOSSIER BIBLIOTHEEK VLISSINGEN Laaggeletterdheid Inleiding In Nederland zijn naar schatting anderhalf miljoen volwassenen laaggeletterd. Zij hebben grote moeite met lezen en schrijven, waardoor zij

Nadere informatie

Samenvatting beleidsplan 2014-2018

Samenvatting beleidsplan 2014-2018 Samenvatting beleidsplan 2014-2018 The Nethrelands-Turkey Friendship Foundation Bezoekadres: Pieter Cornelisz. Hooftstraat 47, 1071 BN Amsterdam Tel: 020-7763 09 55 Mobiel; 06-52 627 833 Web: www.ntff.nl

Nadere informatie

Curriculum Vitae. (Femke) Jasmijn Alkemade

Curriculum Vitae. (Femke) Jasmijn Alkemade Curriculum Vitae Persoonlijk Opleidingen 2014 2012 2006-2010: 2010 2010 2008 2009 2009 2007 2005-2006: 2002-2005: 1998-2002: Naam: (Femke) Jasmijn Alkemade Woonplaats: Utrecht Telefoon: 06 34 18 55 77

Nadere informatie

eflectietool Reflectietool Reflectietool Reflectietool Test jezelf op professioneel ondersteunen

eflectietool Reflectietool Reflectietool Reflectietool Test jezelf op professioneel ondersteunen eflectietool Reflectietool eflectietool Reflectietool eflectietool Reflectietool Test jezelf op professioneel ondersteunen Redactie: Marieke Haitsma en Corrie van Dam Eindredactie: afdeling communicatie

Nadere informatie

Kunstgebouw Beleidsplan 2013-2016

Kunstgebouw Beleidsplan 2013-2016 Kunstgebouw Beleidsplan 2013-2016 Kunstgebouw Broekmolenweg 16 2289 BE Rijswijk www.kunstgebouw.nl B e l e i d s p l a n 2 0 1 3-2 0 1 6 Z I C H T B A AR M AK E N W AT E R I S, S T I M U L E R E N W AT

Nadere informatie

Weerbaarheidstraining voor iedereen. Weerbaar met Accres. Accres.nl/weerbaarheid

Weerbaarheidstraining voor iedereen. Weerbaar met Accres. Accres.nl/weerbaarheid Weerbaarheidstraining voor iedereen Weerbaar met Accres Accres.nl/weerbaarheid Stevig in je schoenen leren staan Weerbaarheidstraining voor iedereen! Overtuigend nee durven zeggen Weerbaar zijn betekent:

Nadere informatie

REPUTATIE, RELATIES, TIPS & TRAINING DOOR MICHIEL HOLSHEIMER (CONTENT BRIDGES)

REPUTATIE, RELATIES, TIPS & TRAINING DOOR MICHIEL HOLSHEIMER (CONTENT BRIDGES) REPUTATIE, RELATIES, TIPS & TRAINING DOOR MICHIEL HOLSHEIMER (CONTENT BRIDGES) 16 TRENDS, TRUCS, TIPS & TOOLS DIE JE VERDER HELPEN JE REPUTATIE MOET JE VOEDEN EN VERDEDIGEN; OF JE DAT NU WILT OF NIET

Nadere informatie

Stappenplan. Aanpak laaggeletterdheid bij patiënten

Stappenplan. Aanpak laaggeletterdheid bij patiënten Stappenplan Aanpak laaggeletterdheid bij patiënten Werken aan taal is werken aan gezondheid Leidraad in 5 stappen De vijf stappen in dit boekje bieden u een leidraad om binnen uw organisatie of praktijk

Nadere informatie

GOED BESTUUR VANUIT DRIE PERSPECTIEVEN

GOED BESTUUR VANUIT DRIE PERSPECTIEVEN NVZD najaarscongres 25 november 2015, Nyenrode Business Universiteit, Breukelen GOED BESTUUR VANUIT DRIE PERSPECTIEVEN Naar permanente leiderschapsontwikkeling Ambitie De NVZD wil met dit congres onderstrepen

Nadere informatie

4 - daagse podiumtraining BUSINESS AS UNUSUAL. Dez e t r a i n i n g i s e c h t een

4 - daagse podiumtraining BUSINESS AS UNUSUAL. Dez e t r a i n i n g i s e c h t een 4 - daagse podiumtraining BUSINESS AS UNUSUAL Dez e t r a i n i n g i s e c h t een a a n r a d er o m t e l ere n m e n s e n e c h t t e b e t re k k e n e n t e r a k e n m e t j o u w v er h a a l.

Nadere informatie

Verplicht toetsen en bijspijkeren of eigen verantwoordelijkheid? De basisvaardigheden Nederlands van eerstejaars VU-studenten

Verplicht toetsen en bijspijkeren of eigen verantwoordelijkheid? De basisvaardigheden Nederlands van eerstejaars VU-studenten 7.Taalbeleid hoger onderwijs Ronde 8 Marloes van Beersum & Eline van Straalen Taalcentrum-VU, Vrije Universiteit Amsterdam Contact: mvanbeersum@taalcentrum-vu.nl evanstraalen@taalcentrum-vu.nl Verplicht

Nadere informatie

Als je te weinig van een kind verwacht, komt er niet uit wat er in zit. Onderwijsminister Marja van Bijsterveldt INTERVIEW

Als je te weinig van een kind verwacht, komt er niet uit wat er in zit. Onderwijsminister Marja van Bijsterveldt INTERVIEW INTERVIEW Auteur: René Leverink Fotografie: Rijksoverheid Onlangs hebben minister Van Bijsterveldt en staatssecretaris Zijlstra van OCW drie actieplannen gelanceerd, gericht op een ambitieuze leercultuur

Nadere informatie

Nederlands als basis. 2013-2014 www.rocrivor.nl. Beter leren schrijven, lezen, computer, rekenen

Nederlands als basis. 2013-2014 www.rocrivor.nl. Beter leren schrijven, lezen, computer, rekenen Nederlands als basis 2013-2014 www.rocrivor.nl Beter leren schrijven, lezen, computer, rekenen NEDERLANDS NIVEAUVERHOGING EN STAATSEXAMEN ZOMERCURSUS NEDERLANDS Welkom bij roc rivor ROC Rivor is hét opleidingscentrum

Nadere informatie

26 actieve leden van VET-Vught en ECSchijndel hebben de enquête ingevuld.

26 actieve leden van VET-Vught en ECSchijndel hebben de enquête ingevuld. Resultaat Vragenlijst: Waarom doe je mee met de lokale energiecoöperatie? 26 actieve leden van VET-Vught en ECSchijndel hebben de enquête ingevuld. 1. Ik ben op de volgende manier betrokken bij de lokale

Nadere informatie

Taal: de sleutel naar echt meedoen

Taal: de sleutel naar echt meedoen Taal: de sleutel naar echt meedoen Leren en participeren, hoe doe je dat? www.wmoradar.nl Bewoners die moeite hebben met de Nederlandse taal, kunnen bij Radar Wmo diensten een taalcursus volgen in hun

Nadere informatie

Actielessen. Les 5. Feest in de buurt! Wat leert u in deze les? Veel succes! http://www.edusom.nl

Actielessen. Les 5. Feest in de buurt! Wat leert u in deze les? Veel succes! http://www.edusom.nl http://www.edusom.nl Actielessen Les 5. Feest in de buurt! Wat leert u in deze les? Nieuwe woorden Grammatica: werkwoorden in de verleden tijd Veel succes! Deze les is ontwikkeld in opdracht van: Gemeente

Nadere informatie

De Kies Nu voor Kinderen campagne heeft bijgedragen

De Kies Nu voor Kinderen campagne heeft bijgedragen 1 Widen the circle Beste Mensen Wij zijn trots op Kies nu voor Kinderen De Kies Nu voor Kinderen campagne heeft bijgedragen aan een betere start voor kinderen in Nederland 1. Voor het eerst is er serieus

Nadere informatie

Het (verder) versterken van de leefbaarheid in multiculturele buurten, wijken en regio s, een en ander in de ruimste zin.

Het (verder) versterken van de leefbaarheid in multiculturele buurten, wijken en regio s, een en ander in de ruimste zin. Stichting De Wijk is van ons Allemaal is opgericht op 24 februari 1997. De roepnaam van de stichting is WijkAlliantie. De statuten omschrijven het doel van de stichting als volgt: Het (verder) versterken

Nadere informatie

SAMEN WERKT HET TIPS VAN KINDEREN VOOR DE NOORDZEE IN 2050

SAMEN WERKT HET TIPS VAN KINDEREN VOOR DE NOORDZEE IN 2050 SAMEN WERKT HET TIPS VAN KINDEREN VOOR DE NOORDZEE IN 2050 18 JUNI 2014 Den Haag, 18 juni 2014 Geachte Minister, Wij zijn kinderen van groep 8D van R.K. de Paradijsvogel in Den Haag. Samen met de Missing

Nadere informatie

Rapportage enquête De ggz laat zich horen

Rapportage enquête De ggz laat zich horen Rapportage enquête De ggz laat zich horen Thijs Emons en Fred Leffers, oktober 2011 Inleiding Op 10 september 2008 werd de website De ggz laat zich horen gelanceerd. Met deze site en de bijbehorende mailinglijst

Nadere informatie

Verlegen om woorden Lesbrief voor vmbo

Verlegen om woorden Lesbrief voor vmbo Verlegen om woorden Lesbrief voor vmbo Voor de lessen Nederlands, PSO en LOB. Verlegen om woorden is een pakket met tips en handvatten om een ouderbijeenkomst te organiseren over ouderbetrokkenheid en

Nadere informatie

De IVW, daar heb je wat aan!

De IVW, daar heb je wat aan! De IVW, daar heb je wat aan! Samen In Weesp hebben we een unieke samenwerking, waarmee we zaken ook echt voor elkaar krijgen en onze ambities waarmaken. Samen staan we sterk. Cees van Vliet, voorzitter

Nadere informatie

Waar sta jij? Reflectie- vragen voor de vakantie, zodat je er straks fit en effectief tegen aan kunt. Marischka Setz DNHS

Waar sta jij? Reflectie- vragen voor de vakantie, zodat je er straks fit en effectief tegen aan kunt. Marischka Setz DNHS Waar sta jij? Reflectie- vragen voor de vakantie, zodat je er straks fit en effectief tegen aan kunt. Vragen uit Loopbaan gesprekken waarmee je meteen jouw voordeel kunt doen Marischka Setz DNHS Waar sta

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord van de voorzitter

Inhoud. Voorwoord van de voorzitter 1 Inhoud Voorwoord van de voorzitter Stichting Emetofobie in het kort Wie zijn we? Hoe zijn we ontstaan? Wat willen we bereiken? Wat doen we? Hoe betalen we het? Waarom geen CBF-keurmerk? Beleid en resultaten

Nadere informatie

lesmateriaal Taalkrant

lesmateriaal Taalkrant lesmateriaal Taalkrant Toelichting Navolgend vindt u een plan van aanpak en 12 werkbladen voor het maken van de Taalkrant in de klas, behorende bij het project Taalplezier van Stichting Wereldleren. De

Nadere informatie

De ambassadeurs alfabetisering in Tilburg

De ambassadeurs alfabetisering in Tilburg De ambassadeurs alfabetisering in Tilburg 1. Karakteristieken (Ex)deelnemers aan lees- en schrijfcursussen zijn bij uitstek degenen die laaggeletterden kunnen overhalen om ook een cursus te gaan volgen.

Nadere informatie

Taal maakt gezonder Aanpak van laaggeletterdheid in de zorg. Marieke Wiebing, Stichting Lezen & Schrijven

Taal maakt gezonder Aanpak van laaggeletterdheid in de zorg. Marieke Wiebing, Stichting Lezen & Schrijven Taal maakt gezonder Aanpak van laaggeletterdheid in de zorg Marieke Wiebing, Stichting Lezen & Schrijven Stichting Lezen & Schrijven Initiatief: H.K.H. Prinses Laurentien Voorzitter: Marja van Bijsterveldt

Nadere informatie

Samenstelling bestuur

Samenstelling bestuur Presentatie KvO 2.0 Samenstelling bestuur Krachtteam Peter Beckers : voorzitter Jan van Loon : initiatiefnemer Theo Vinken : initiatiefnemer Paul Jansen : aanvoerder werkorganisatie 2a Karel Jan van Kesteren

Nadere informatie

1.1. Onze missie is: werken aan het normaliseren van hiv door het stigma aan te pakken.

1.1. Onze missie is: werken aan het normaliseren van hiv door het stigma aan te pakken. BELEIDSKADER 2015-2019 STICHTING HELLO GORGEOUS Titel: Doe normaal over hiv! Inleiding In Nederland leven naar schatting 25.000 mensen met hiv, waarvan 6.000 niet op de hoogte zijn van hun hiv-status.

Nadere informatie

Projectmatig werken voor de secretaresse

Projectmatig werken voor de secretaresse Nationale Secretaresse Dag 2009 www.secretary.nl/officemanagement Schriftelijke cursus in vijf lessen met twee bijeenkomsten Startdatum 9 april 2009 Projectmatig werken voor de secretaresse Postzegel niet

Nadere informatie

27 & 28 OKTOBER 2008 UTRECHT

27 & 28 OKTOBER 2008 UTRECHT PRESENTEERT Keynote speakers: LEAN MANAGEMENT SUMMIT - Daniel Jones - Gilberto Kosaka - Dave Brunt - Victor Conde 27 & 28 OKTOBER 2008 UTRECHT C A R LT O N P R E S I D E N T H O T E L LUSTRUM 5 JAAR a

Nadere informatie

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Grijp je Ambities Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Je dromen verwezenlijken in 7 stappen. Grijp je ambities Brengt je dichterbij je ideaal Geeft je inzicht in jouw persoonlijke

Nadere informatie

Ondersteuning van Vrijwilligershulp en Mantelzorg voor kwetsbare burgers in Zuid-Kennemerland in de sector Wonen, Welzijn & Zorg

Ondersteuning van Vrijwilligershulp en Mantelzorg voor kwetsbare burgers in Zuid-Kennemerland in de sector Wonen, Welzijn & Zorg versie 6: werkdocument vastgesteld in de bestuursvergadering d.d. 14 januari 2014 Ondersteuning van Vrijwilligershulp en Mantelzorg voor kwetsbare burgers in Zuid-Kennemerland in de sector Wonen, Welzijn

Nadere informatie

Een enerverend en inspirerend gesprek met Hans Nieuwlands. door Alina Stan en Marieta Vermulm

Een enerverend en inspirerend gesprek met Hans Nieuwlands. door Alina Stan en Marieta Vermulm Een enerverend en inspirerend gesprek met Hans Nieuwlands door Alina Stan en Marieta Vermulm Op 1 augustus spraken Alina Stan en Marieta Vermulm, beiden lid van de Commissie Young Professionals met Hans

Nadere informatie