B. Startnotities nieuw beleid

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "B. Startnotities nieuw beleid 2013-2014"

Transcriptie

1 B. Startnotities nieuw beleid

2 DUURZAAM EN VEILIG Begin 2011 is de startnotitie Duurzaam en veilig opgeleverd en in februari als een van de vier startnotities aan de raad aangeboden. Bij de behandeling van de Kaderbegroting in juli 2011 en de behandeling van de Programmabegroting zijn wel eerste uitspraken vanuit de raad gedaan, maar er heeft nog geen inhoudelijke discussie plaats gevonden. Ondertussen heeft de tijd niet stil gestaan en zijn er ontwikkelingen die aanleiding geven om de startnotitie Duurzaam en veilig te actualiseren. Om de raad in staat te stellen om keuzes te maken is het tegelijkertijd ook wenselijk om de startnotitie nader te verdiepen en concretiseren. Daartoe dient deze geactualiseerde startnotitie. In het coalitieakkoord is aangegeven dat een leefbare en vooral veilige woonomgeving bijdraagt aan het welzijn en welbevinden van de inwoners. Het aspect duurzaamheid is hierbij steeds meer van belang. Duurzaam en veilig is in de kadernota 2010 aangemerkt als een van de strategisch thema s waar de gemeente de komende jaren op wil inzetten. Deze startnotitie is bedoeld om de kaders vast te leggen en een goed beeld te geven waar voor Borne kansen liggen. Op basis hiervan kunnen keuzes worden gemaakt voor verdere verkenning, uitwerking en uitvoering. De notitie heeft de volgende opbouw: o wat verstaan we onder duurzaam en veilig en welke ontwikkelingen zijn er? o waar staat Borne? o waar willen we naar toe? o visie o wat gaan we doen? o doelen o hoe gaan we het doen? o acties 1. Duurzaam en veilig: afbakening Duurzaam(heid) en veilig(heid) zijn veelomvattende begrippen die op zeer uiteenlopende manieren worden gebruikt. Deze begrippen vragen dan ook om een duidelijke afbakening Wat is duurzaam(heid)? Bij duurzame ontwikkeling wordt rekening gehouden met de behoeften van de huidige generaties, terwijl ook de behoeften van de toekomstige generaties worden gewaarborgd; het heeft zowel een economische, sociale, ecologische, als politieke dimensie. Werken aan duurzaamheid houdt in dat we op een verantwoorde wijze omgaan met ruimte, landschappelijke- en natuurwaarden, grondstoffen, energie en het milieu. Binnen de gemeente Borne kan duurzaamheid dan ook betrekking hebben op alle beleidsvelden en werkzaamheden. Het is geen product, maar een manier van denken en vooral doen om bestaande producten en diensten te verbeteren. Duurzaamheid vraagt dan ook om een duidelijke afbakening. Er is sprake van een toenemend bewustzijn van het belang van duurzaamheid, dat vooral voortkomt uit veranderingen in de directe leefomgeving, zoals het besef van de eindigheid van de beschikbaarheid van fossiele brandstoffen en klimaatverandering. Deze veranderingen leiden er toe dat het duurzaam omgaan met (grond)stoffen, energievormen, wonen, werken en mobiliteit steeds nadrukkelijker op allerlei politiekbestuurlijke agenda s staan, zowel op wereld, Europees, nationaal, provinciaal, regionaal, als ook op lokaal niveau. 120

3 Door experts worden de volgende trends op het gebied van duurzaamheid benoemd: Klimaatverandering en toegenomen aandacht voor waterhuishouding Uitputting fossiele brandstoffen, ontwikkeling van alternatieven Technische innovaties bij bouw energiezuinige woningen, isolatiemaatregelen Ontwikkeling elektrische mobiliteit Toename duurzame productie Afname biodiversiteit 1.2. Wat is veiligheid? Ook veiligheid is een breed begrip: het gemeentelijk veiligheidsterrein omvat een reeks van veiligheidsonderwerpen, van woonoverlast en jeugdcriminaliteit tot verkeersveiligheid en huiselijk geweld. Algemeen worden er vijf veiligheidsvelden onderscheiden: veilige woon- en leefomgeving; bedrijvigheid en veiligheid; jeugd en veiligheid; fysieke veiligheid; integriteit en veiligheid. Voor de aanpak van deze thema s zijn verschillende instrumenten beschikbaar en er kan aan allerlei maatregelen worden gedacht. Vanuit de integrale benadering staat voorop dat bij effectuering van die maatregelen meerdere partijen een rol spelen: niet alleen publieke partijen, zoals politie en justitie, maar ook private partijen, zoals bewoners en ondernemers. In een aantal gevallen loopt de samenwerking langs vaste (wettelijke) lijnen, maar vaak kunnen partijen zelf bepalen op welke wijze de samenwerking wordt ingevuld. De gemeente heeft de regierol hierin. Dat betekent: sturing op de selectie en aanpak van de veiligheidsthema s, sturing op samenwerking en de nakoming van afspraken, sturing op tussentijdse evaluaties en de kwaliteit van de organisatie. 2. Waar staat Borne? 2.1. Duurzaamheid Er zijn in Borne veel voorbeelden van initiatieven, activiteiten en projecten die het predikaat duurzaam kunnen dragen, zonder dat we daar altijd bewust bij stil staan. Te denken valt aan het afkoppelen van regenwater in de Bornsche Maten, het gebruik van regenwater als spoelwater in de Bijenkorf, het gebruik van (energiezuinige) hoogfrequente verlichting in sportzalen, maar ook de aanleg van kunstgrasvelden, die minder onderhoud nodig hebben, terwijl de belastbaarheid hoger is. Daarnaast begint duurzaamheid langzaam maar zeker inhoud te krijgen als een integraal onderdeel van de beleidsontwikkeling, bijvoorbeeld in het formuleren van de ambitie om duurzaam in te kopen, het steeds verder scheiden en hergebruiken van afvalstoffen en het stimuleren van energiebesparing, onder andere door duurzamer te bouwen. Er gebeurt dus wel veel op het gebied van duurzaamheid, maar er is tot op heden nog geen afzonderlijk beleidskader voor duurzaamheid vastgelegd. Ook zijn er nog nauwelijks doelstellingen op dit gebied geformuleerd. Hier ligt een kans om ambities te formuleren en doelen te stellen. Ook de economische situatie kan als kans worden gezien. Weliswaar vraagt duurzaamheid om investeringen, maar deze investeringen leveren wel rendement op en kunnen bijdragen aan structurele besparingen Veiligheid Het beleid op het gebied van veiligheid is vastgelegd in de Nota Integraal veiligheidsbeleid In de programmabegroting is in het programma Veiligheid als maatschappelijk effect aangegeven: inwoners van Borne wonen en leven in een duurzame en veilige leefomgeving. Omdat Borne als een veilige gemeente kan worden gekwalificeerd, is het beleid er vooral op gericht om veiligheid te bewaken en te borgen door intensieve samenwerking met onze veiligheidspartners - onze burgers en 121

4 lokale partners - en door een integrale benadering. Een ander beleidsdoel is het duurzaam inrichten en beheren van de leefomgeving. Concrete activiteiten en projecten worden jaarlijks vastgelegd in het actiejaarplan Veiligheid. In de afgelopen jaren zijn al mooie (duurzame) resultaten bereikt: - Er is sprake van een integrale aanpak van knelpunten op het gebied van leefbaarheid en veiligheid met de strategische veiligheidspartners. Deze aanpak is geborgd in een samenwerkingsconvenant. - Jaarlijks worden, met medewerking van brandweer, politie, Woonbeheer Borne en Welzijn Borne, twee wijkschouwen georganiseerd. Bij de voorbereiding, uitvoering en nazorg wordt de wijk(vertegenwoordiging) direct betrokken. De wijkschouwen zijn direct gericht op de leefbaarheid in de wijken en het voorkomen en zo nodig aanpakken van overlast en verloedering. - De gemeente Borne zet in op het herinrichten van bestaande en creëren van nieuwe speelvoorzieningen met bijhorende spelregels en gebruiksvoorschriften ter voorkoming van overlasten verloederingssituaties door (hang-)jongeren. - Vanaf november 2009 loopt in samenwerking met Woonbeheer Borne een tweejarig project waarbij twee wijkconciërges worden ingezet ter versterking van de toezicht- en handhavingsfunctie. - De gemeente Borne heeft de 1e ster van het Keurmerk Veilig Ondernemen voor het centrum Borne en winkelcentra Nettorama en Stroom Esch ontvangen. - Op het gebied van verkeer wordt er onder andere verkeerseducatie voor ouderen (scootmobiellessen, fietsvaardigheidstrainingen en parkeerlessen parkeergarage) georganiseerd. - Samen met sportverenigingen is er een alcoholmatigingsbeleid voor sportkantines ingevoerd en worden via de scholen, supermarkten en cafetaria s voorlichtingsacties georganiseerd om bewustwording te creëren ten aanzien van de gevaren van alcoholgebruik onder de 16 jaar. - Door aansluiting van de gemeente Borne bij het Veiligheidshuis Midden Twente is een nauwe samenwerking tussen de zorgketen/hulpverlening en Openbaar Ministerie/veiligheid gewaarborgd. - De invoering van de bestuurlijke strafbeschikking en de aanwijzing van een bijzonder opsporingsambtenaar geven de gemeente de mogelijkheid om kleine ergernissen/overtredingen in de openbare ruimte bestuurlijk aan te pakken. - Er is gewerkt aan een sluitende aanpak voor de nazorg ex-gedetineerden - onder andere middels deelname aan Digitaal Platform aansluiting nazorg, samenwerking met het Veiligheidshuis en instellen van procesmanagement - zodat de kans op recidive en overlast en verloedering in de Bornse samenleving wordt verkleind. - Veel inwoners van Borne hebben gehoor gegeven aan de oproep om deel te nemen aan Burgernet. - De politie en de gemeente werken samen aan de preventieve èn repressieve aanpak van fietsdiefstal (in de vorm van voorlichtingscampagnes en strafrechtelijke handhaving door inzet van cameratoezicht). - Door middel van het structureel opleiden en oefenen van de functionarissen binnen de rampenbestrijdingsorganisatie is sprake van een duurzame voorbereiding op de hulpverlening bij crisissituaties. Verkeersveiligheid Aan de inrichting van wegen vanuit het principe duurzaam veilig (Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid) is de afgelopen jaren veel aandacht besteed. Met behulp van subsidies, maar steeds op basis van co-financiering, is fors geïnvesteerd in het realiseren van 30km- en 60km-zones. Er is ook ingezet op de veilige schoolomgeving en verkeerseducatie (ROVO convenant). Het terugdringen van het autogebruik en stimuleren van het gebruik van de fiets en het openbaar vervoer zijn beleidsdoelstellingen waar ook - in beperkte mate - aandacht aan is geschonken. 3. Visie: waar willen we naar toe? 122

5 Duurzaamheid en veiligheid hebben met elkaar gemeen dat het een gezamenlijke verantwoordelijkheid betreft van gemeente, inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners. Werken aan duurzaamheid en veiligheid is nodig om Borne toekomstbestendig te maken. Een verschil is dat duurzaamheid geen afzonderlijk beleidsveld is, maar een manier van denken en doen - die voortdurend gestimuleerd moet worden -, terwijl veiligheid een beleidsprogramma in de begroting is. Het onderwerp duurzaamheid heeft in de visie Mijn Borne 2030 Dynamische Dorpen een prominente plaats gekregen. Duurzaamheid wordt in de visie gekoppeld aan de thema s bouwen, energie, mobiliteit, (openbare) verlichting, biodiversiteit en duurzaam inkopen en aanbesteden. Duurzaamheid is een thema dat zowel afzonderlijk als in combinatie met veiligheid verder kan worden opgepakt. In de visie Mijn Borne 2030 Dynamische Dorpen is de visie op veiligheid als volgt verwoord: Borne is in 2030 op alle fronten een veilige gemeente.. Bij het opstellen van deze visie bleek dat burgers vooral aan veiligheid hechten als het om de woon- en leefomgeving ging. Een samenleving waar inwoners en ondernemers zich bewust zijn van het belang van duurzaamheid, daar naar handelen en kansen verzilveren. Wij willen onze inwoners, ondernemers en partners stimuleren om duurzaam te denken en te handelen. Duurzaam denken betekent bewustwording; er voor zorgen dat duurzaamheid tussen de oren komt (gedrag/cultuurverandering). Duurzame ontwikkelingen komen gemakkelijker tot stand wanneer er bij alle betrokkenen - gemeente, inwoners, ondernemer en partners - bewustzijn en enthousiasme bestaat. Partijen kunnen elkaar dan stimuleren, samenwerking zoeken en ook met nieuwe initiatieven komen. De gemeente kan ook gebruik maken van kennis en initiatieven van(uit) partners in de samenleving. Communicatie over de urgentie, maar ook de voordelen, zoals kostenbesparing en comfort, is van belang. Het gaat dan zowel om interne als externe communicatie. Een duurzame gemeente èn gemeentelijke organisatie Bij duurzaam handelen willen we als gemeente het goede voorbeeld geven en concrete, realistische en meetbare initiatieven nemen die bijdragen aan een duurzame Bornse samenleving. Een duurzame en veilige leefomgeving Op het gebied van leefbaarheid en veiligheid is vooral sprake van het continueren van beleid om veiligheid te borgen. De gemeente heeft een initiërende, regisserende en waar mogelijk ondersteunende rol. In het licht van de verwachte bezuinigingstaakstelling voor de gemeente speelt ook op dit beleidsterrein de vraag wat de prioriteiten zijn als het gaat om de uitvoering van bestaande activiteiten en projecten en eventuele nieuwe initiatieven. Ontwikkelingen, zoals de totstandkoming van de Veiligheidsregio, betekenen dat de gemeente een andere rol gaat vervullen en regionale samenwerking op veiligheidsgebied steeds belangrijker wordt. Bij het maken van keuzes zullen wij inwoners, ondernemers, onderwijs en partners blijven betrekken. De vraag is wat ons betreft ook steeds wat deze partijen zelf op het gebied van leefbaarheid en veiligheid kunnen doen. Wij zien hier veel raakvlakken met de benadering van burgerparticipatie. Bij duurzaamheid in relatie tot veiligheid zien wij vooral kansen met betrekking tot de fysieke woon- en leefomgeving en inrichting van de openbare ruimte. 123

6 Als uitgangspunt nemen wij dat de effecten van eventuele nieuwe maatregelen op het gebied van duurzaamheid en veiligheid direct zichtbaar en merkbaar moeten zijn in de samenleving. We pakken vooral de kansen die zich in de komende jaren gaan voordoen, bijvoorbeeld als het gaat om (Europese en landelijke) subsidieregelingen en stimuleringsmaatregelen. 4. Voorstel: wat gaan we doen? 4.1. Duurzaamheid Deelthema: Energie en woonlasten Een van de aspecten van duurzaamheid betreft het energieverbruik. In 2011 is een Energiescan uitgevoerd naar het verbruik van energie in Borne en het potentieel om het verbruik terug te dringen en te verduurzamen. De resultaten hiervan zijn op 22 september 2011 gepresenteerd aan de raad. De Energiescan geeft aan waar Borne nu staat. In totaal verbruikt Borne 1,5 PJ (PetaJoule) aan energie. De meeste energie wordt in Borne verbruikt door de huishoudens, gevolgd door het zakelijk transport. In potentie kan maximaal 1,2 PJ verduurzaamd worden. Op dit moment is het aandeel duurzame energie 0,05 PJ. Naar verwachting gaat de energieconsumptie in de komende jaren dalen als gevolg van externe (macro) ontwikkelingen, zoals nieuwe energiezuinigere technieken. Het aandeel duurzame energie zal de komende jaren groeien. Zonder verdere maatregelen is het aandeel duurzame energie 9% in In een energievisie zijn de variabelen dus: - het terugdringen van het totale energieverbruik; - het vergroten van het aandeel duurzame energie. Uit de scan komt naar voren dat het interessant is om in te zetten op het energieverbruik van huishoudens. Het gaat dan in de eerste plaats om bewustwording van duurzaamheid. Dat kan door middel van voorlichting, maar ook door inzicht te geven in het energieverbruik en besparingsmogelijkheden. Uit onderzoek 1 blijkt dat het aandeel energielasten in het totaal van de woonlasten blijft stijgen. Er ligt een rechtstreeks verband tussen energiekosten en woonlasten. Energie en water nemen 32 procent van de bijkomende woonlasten voor hun rekening. Afgelopen jaar heeft de gemeente op basis van subsidie energiescans voor huishoudens kunnen aanbieden. Bij die scans worden de verbeter- en bespaarmogelijkheden van huishoudens in beeld gebracht. Ondanks dat hier herhaaldelijk publiciteit aan is gegeven, is er maar beperkt gebruikt gemaakt van deze mogelijkheid. Dit laat zich verklaren door het feit dat de eerste stap weliswaar is om te weten op welke punten verbeteringen mogelijk zijn, maar dat zich dan gelijk de vraag aandient wat dit kost? Er moet ook een (financiële) prikkel zijn om het huis te isoleren of bijvoorbeeld een zonne-boiler te laten plaatsen. Als het rendement niet voldoende is kan er een prikkel worden gegeven door middel van subsidie of een duurzaamheidslening. Uit ervaringen van omliggende gemeenten blijkt dit een zeer effectief middel. Ons voorstel is om het energieloket te continueren en uit te breiden tot een fysiek loket en daarnaast een regeling op te stellen die het doen van duurzame investeringen op gebied van energiebesparing stimuleert. Geld en personele inzet 1 Woonlastenmonitor 2011 van het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (COELO). 124

7 Met betrekking tot het energieloket en een duurzaamheidpremie en -lening zijn afspraken gemaakt met de provincie Overijssel. Deze afspraken worden verwoord in de Overijsselse energiebesparingsaanpak 2.0 en in de Prestatie afspraken Wonen. De Prestatie afspraken Wonen beslaat de periode 2012 tot Voor het energieloket houdt dit in dat de komende 3 jaren in totaal ,- door de provincie beschikbaar is om een fysiek, digitaal en telefonisch energieloket op te zetten voor het beantwoorden van vragen over energiebesparing en financiële instrumenten. Ook van de gemeente wordt een bijdrage gevraagd. Dit kan in de vorm van personele inzet (circa 300 uur/jaar). De inzet past binnen de beschikbare capaciteit voor milieubeleid. Voor het verstrekken van een duurzaamheidpremie en -lening is voor de gehele provincie 13 miljoen aan leenruimte en premie beschikbaar. De duurzaamheidlening is gebaseerd op de techniek van een revolving fund en is gericht op energie gerelateerde duurzaamheidmaatregelen. Daarnaast wordt gedacht aan een duurzaamheidpremie die is gericht op isolatiemaatregelen. De omvang van de extra personele inzet is nu nog niet bekend en wordt betrokken bij de uitwerking van de regeling Deelthema: Samenwerking en bewustwording Duurzaamheid staat op dit moment bij veel maatschappelijke partners op de agenda. Wij willen deze partners betrekken bij initiatieven van de gemeente, maar ook aansluiten bij de initiatieven die deze partners ontplooien. Wij denken bijvoorbeeld aan partijen als Woonbeheer Borne, Cogas, Twence, LTO, maar ook mede-overheden die bezig zijn met het thema duurzaamheid, zoals andere (Twentse) gemeenten, het waterschap Regge en Dinkel en de provincie Overijssel. De provincie heeft ook een ruim budget vrij gemaakt voor duurzame (nieuwbouw)ontwikkelingen. Wij willen zelf als gemeente het goede voorbeeld geven door in te zetten op verduurzaming van de openbare verlichting, het terugdringen van het energieverbruik in bestaande en nieuwe gebouwen, elektrisch rijden faciliteren en duurzaam in te kopen. Onderwerpen die hierbij aandacht hebben zijn het gebruik van zonnepanelen, het verduurzamen van de energievoorziening van het zwembad en energiezuinig bouwen. Geld en personele inzet Omdat de hierboven genoemde ideeën nog nadere uitwerking en concretisering verdienen, is nog niet aan te geven welke middelen hiermee gemoeid zijn. Bij de totstandkoming van de visie Mijn Borne 2030 Dynamische Dorpen was een belangrijk item in de discussie wat publiek gefinancierd kon/moest worden en wat aan de samenleving over gelaten kon worden. Om als gemeente nieuwe initiatieven te kunnen ontplooien, slagvaardig in te spelen op initiatieven van andere partners en ook verbindingen te leggen, moet het thema duurzaamheid op één plaats in de gemeentelijke organisatie worden verankerd. Dit kan alleen met extra personele inzet. Voorgesteld wordt om voor coördinatie rondom duurzaamheid gedurende twee jaar (2013 en 2014) extra capaciteit (0,5 fte) beschikbaar te stellen. Zo kan een goede impuls worden gegeven aan duurzaamheid en kan ook bekeken worden of het de extra inzet een structureel karakter moet krijgen. In de bewustwording rond het thema duurzaamheid speelt communicatie en voorlichting een belangrijke rol. Via onder andere het energieloket, de website en de gemeentepagina in de Bornse Courant willen wij inwoners en ondernemers informeren over energiebesparingsmaatregelen, de mogelijkheden voor het aanwenden van duurzame energie en subsidiemogelijkheden. Geld en personele inzet 125

8 Om in 2013 een extra impuls te geven aan communicatie en voorlichting vragen wij eenmalig 5.000,--. Bij samenwerking kan het ook gaan om kennisoverdracht en -ontwikkeling. Onze Duitse partnerstad Rheine heeft het initiatief genomen voor een Europees project KlimaPartnerschaft. Bij dit project staat de gezamenlijke Europese opgave op het gebied van klimaatbescherming en duurzaamheid centraal. Het partnercomité Borne Rheine ziet hier ook een rol voor zichzelf weggelegd en heeft de bereidheid uitgesproken om zich actief voor het project in te zetten en de samenleving waar mogelijk te betrekken. Voor deelname aan het project KlimaPartnerschaft en in verband met het aanvragen van subsidie heeft de gemeente Borne een letter of intent afgegeven. Op het moment dat de raad zich hierover ook positief uitspreekt kan de intentie worden omgezet in een definitieve deelname. Geld en personele inzet De incidentele kosten / financiële bijdrage voor dit vierjarige project (vanaf najaar 2012) worden geraamd op 6.000,--. Uitgaande van ondersteuning van het partnercomité Borne Rheine, kan het project worden uitgevoerd, mits de hiervoor genoemde tijdelijke extra capaciteit voor coördinatie beschikbaar wordt gesteld Deelthema inkoop In het gemeentelijke inkoop en aanbestedingsbeleid van de gemeente Borne is een duurzaamheidsparagraaf opgenomen. Hieraan zijn echter nog geen concrete doelstellingen verbonden. Uit de Bornse samenleving is in 2011 het initiatief gekomen om te bereiken dat Borne het predicaat fair trade verdient. Dit is een andere invulling van duurzaamheid, met een sociale en economische component. Fair trade zorgt ervoor dat producten onder eerlijke handelsvoorwaarden worden verhandeld met respect voor mens en milieu. De werkgroep vraagt de gemeente om dit traject te ondersteunen en hierbij aan te sluiten. Dit betekent onder meer dat in het inkoop- en aanbestedingsbeleid een fair trade paragraaf moet worden opgenomen en de gemeente waar mogelijk ook fair trade producten inkoopt. Als kapstok kan hierbij Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO) worden gebruikt, dat al in ons inkoop- en aanbestedingsbeleid is opgenomen Deelname aan het project Fair trade is afhankelijk is van een positieve uitspraak vanuit de raad. Geld en personele inzet Aan de deelname aan het project door de gemeente, vanuit een faciliterende rol, zijn geen financiële consequenties verbonden. Wel kan de vertaling van de uitgangspunten van fair trade op het gebied van inkoop leiden tot kostenverhoging. De ambtelijke inzet kan worden geleverd binnen de bestaande capaciteit Deelthema mobiliteit Uit de Energiescan van Twence blijkt dat het energieverbruik op gebied van mobiliteit in Borne relatief hoog is. Woon-werkverkeer heeft hierin een groot aandeel in. Wij willen het (elektrische) fietsgebruik en elektrisch rijden verder stimuleren. Bij het fietsgebruik gaat het om het verbeteren van de infrastructuur. De realisatie van de fietssnelweg is een concreet project dat hieraan bijdraagt. Het elektrisch rijden kan onder meer worden gestimuleerd door middel van de realisatie van elektrische oplaadpunten. Geld en personele inzet Wij verwachten dat het realiseren van oplaadpunten vanuit de markt wordt opgepakt en dat de gemeente een ondersteunende rol kan vervullen door het beschikbaar stellen van ruimte en aansluiting op het openbare verlichtingsnet, zonder dat hiervoor aanvullende middelen nodig zijn Deelthema waterbeheer 126

9 Lopende activiteiten met een duurzaam karakter zijn onder meer het afkoppelen van hemelwater, afspraken waterschap Regge en Dinkel over duurzaam waterbeheer en beheer en onderhoud van de openbare ruimte Duurzaam en veilig Deelthema: Veiligheidsbeleid In 2012 wordt op basis van de uitkomsten van de Veiligheidsmonitor de Nota Integraal veiligheidsbeleid geactualiseerd. Deze actualisatie kan binnen bestaand beleid worden gerealiseerd met inzet van de beschikbare middelen. Dit betekent wel dat er maar beperkt ruimte is voor burgerparticipatie, terwijl het onderwerp zich bij uitstek voor een interactieve benadering, in lijn met de werkwijze van Mijn Borne 2030 en de uitgangspunten van de startnotitie Burgerparticipatie. Er wordt onderzocht of het mogelijk is om de Nota Integraal veiligheidsbeleid interactief tot stand te laten komen en welke extra middelen dit vraagt. Zo nodig wordt hierover separaat aan de raad gerapporteerd. Externe veiligheid heeft betrekking op de omgang met gevaarlijke stoffen. Het gaat hierbij om: - bedrijven waar opslag, gebruik en/of productie van gevaarlijke stoffen plaatsvindt; - vervoer van gevaarlijke stoffen over weg, spoor of water en door buisleidingen. In 2007 is de Beleidsvisie Externe Veiligheid vastgesteld. Wij gaan het externe veiligheidsbeleid actualiseren. De reden hiervoor is de totstandkoming van nieuwe wetgeving en nieuw provinciaal beleid, dat kaderstellend is voor de uitvoering van het externe veiligheid door gemeenten. In een beleidsvisie wordt verwoord wat er speelt binnen Borne aan externe veiligheid gerelateerde projecten, hoe daar mee om wordt gegaan en welke middelen hierbij gebruikt kunnen worden. Het achterliggende doel is het borgen van een adequaat veiligheidsniveau en duidelijkheid voor toekomstige ontwikkelingen. Geld en personele inzet De actualisatie van het externe veiligheidsbeleid kunnen worden uitgevoerd binnen de beschikbare personele capaciteit en voor de actualisatie en uitvoering van beleid is subsidie van de provincie beschikbaar Deelthema: Inrichting openbare ruimte Bij de inrichting van de openbare ruimte wordt al rekening gehouden met duurzaamheidsaspecten: lagere beheer-en onderhoudskosten door de fysieke inrichting en het gebruik van duurzame (milieuvriendelijke) materialen, maar ook duurzame inkoop van straat- en speelmeubilair ( vandalisme-proof, bestand tegen wisselende weersomstandigheden en onderhoudsarm). Vanzelfsprekend blijven wij hier, als onderdeel van ons inkoopbeleid, aandacht aan besteden en willen we op dit punt ook doelen formuleren. In december 2011 is de dynamische led-verlichting langs de parallelweg Borne-Zenderen en het fietspad Weerselosestraat-Hertmerweg in gebruik genomen. Dit is een mooi voorbeeld van een project dat het predikaat duurzaam en veilig verdient. Een weloverwogen keuze voor openbare verlichting draagt zowel bij aan duurzaamheid (energiebesparing) als aan veiligheid (sociale veiligheid en verkeersveiligheid). Wij willen in de komende jaren meer led-verlichting toepassen en openbare verlichting in het buitengebied reduceren. De uitgangspunten hiervoor zijn vastgelegd in het beleidsplan openbare verlichting. Geld en personele inzet De benodigde middelen zijn nog niet geraamd en afhankelijk van de wijze en omvang waarop uitvoering wordt gegeven aan dit beleidsthema Deelthema: Leefbaarheid 127

10 Om overlast en verloedering tegen te gaan en de zogenaamde kleine ergernissen aan te pakken, is voldoende toezicht en handhaving in de openbare ruimte noodzakelijk. Vanaf november 2009 loopt in samenwerking met Woonbeheer Borne een project waarbij twee wijkmeesters worden ingezet ter versterking van de toezichtfunctie. In de stuurgroep Leefbaarheid en veiligheid is in maart 2012 de huidige structuur geëvalueerd. Hieruit volgt dat extra toezicht in de openbare ruimte een toegevoegde waarde heeft en noodzakelijk is. Om echter effectief toezicht te kunnen houden is ook de bevoegdheid nodig om repressief op te kunnen treden. Dit kan middels het aanstellen van zogenaamde Bijzondere Opsporingsambtenaren (BOA s). Voorgesteld wordt om de projectmatige inzet van de wijkmeesters te beëindigen en toezicht en handhaving structureel uit te breiden met 1 fte middels het aanstellen van een BOA. Geld en personele inzet De kosten van uitbreiding van de capaciteit voor toezicht en handhaving met 1 fte worden geraamd op ,-- per jaar, vooralsnog voor een periode van twee jaar (2013 en 2014). Een grote kleine ergernis betreft de overlast van hondenpoep, zo blijkt telkens uit onderzoeken en enquêtes, het meest recent uit het onderzoek van de rekenkamercommissie en de uitkomst van het onderzoek Waar staat je gemeente, waaraan Borne in het najaar 2011 aan mee heeft gedaan. De rekenkamercommissie constateert in haar onderzoek naar de effectiviteit van hondenpoepbeleid dat de gemeente (nog) geen specifiek beleid heeft vastgesteld. De tijdelijke beleidsintensivering in de wijk Stroom Esch enkele jaren geleden was een pilot en heeft niet geleid tot een structureel en gemeentebreed hondenpoepbeleid. Gelet op de aanbevelingen van de rekenkamercommissie en het besluit van de raad in de vergadering van 20 maart 2012, willen wij een voorstel uitwerken voor de aanpak van hondenpoepoverlast. Geld en personele inzet Voor zowel de ontwikkeling, als voor de uitvoering van beleid en de hieraan verbonden maatregelen moeten middelen beschikbaar worden gesteld. De intensiteit van het beleid bepaalt de omvang van deze middelen. In elk geval willen we bezien of de ervaringen die eerder zijn opgedaan met de pilot in de wijk Stroom Esch breder benut kunnen worden. Een eerste raming van de benodigde middelen wordt gegeven bij de kaderbegroting In het kader van de Actiejaarplannen Veiligheid is de afgelopen jaren succesvol invulling gegeven aan de uitvoering van wijkschouwen. Voor deze vorm van burgerparticipatie zijn tot en met 2012 incidentele middelen beschikbaar. Wij willen de uitvoering van wijkschouwen (twee schouwen per jaar) continueren. Door de stuurgroep Leefbaarheid en veiligheid is eind 2011 besloten om de invoering van het Politiekeurmerk Veilig Wonen te koppelen aan de uitvoering van de wijkschouwen. Hierbij worden de bewoners van de betreffende wijk in de gelegenheid gesteld om de woning te laten inspecteren door het inbraakpreventieteam Hengelo (SWB). Geld en personele inzet Om bij wijkschouwen direct acties te kunnen uitvoeren - die verder gaan dan regulier beheer en onderhoud - wordt voorgesteld om een bedrag van ,-- per jaar voor de jaren 2013 en 2014 in de begroting op te nemen Verkeersveiligheid Afgelopen jaren is geïnvesteerd in het duurzaam en veilig inrichten van wegen als 30 km of 60 km zone. Dit heeft direct bijgedragen aan vergroting van de verkeersveiligheid. Voor de herinrichting is gebruik gemaakt van subsidies als cofinanciering. Wij stellen voor om de volgende wegen nog als 30 km zone in te richten: - Letterveld (begrensd door Azelosestraat/Letterveldweg/Seringenstraat en Twickelerblokweg); 128

11 - Spanjaardswijk. Geld en personele inzet Benodigde financiën voor aanpassing infra en bebording: ,- Te ontvangen subsidie Regio Twente (25%): ,- - Bijdrage gemeente Borne: ,- Aangezien de Regionale subsidie voor verkeersprojecten in 2012 en 2013 volledig zal worden besteed aan het Centrumplan, wordt voorgesteld om de verdere aanpak van deze 30 km zones niet voor 2014 te starten. In de bovenstaande berekening is de inrichting van de Seringenstraat en Twickelerblokweg tot 30 km zone niet meegenomen. Door de huidige ruime opzet van deze wegen, is voor de inrichting tot 30 km zone nog eens ,- nodig. Ook hiervoor kan eventueel subsidie worden verkregen van 25% ( ,-), waardoor de gemeentelijke bijdrage op ,- neerkomt. 129

12 5. Tenslotte Tegen de achtergrond van de nog te voeren takendiscussie, hebben wij bij het opstellen van deze startnotitie zo veel mogelijk de bestaande kaders als uitgangspunt genomen. Zoals toegelicht, zijn deze kaders op het gebied van veiligheid scherper dan op het gebied van duurzaamheid. Ook is duidelijk dat er op beide gebieden nog de nodige ambities liggen. Met name bij de uitwerking van het thema duurzaamheid verwachten wij dat dit nieuw geld zal vragen. Er zullen echter ook voorstellen zijn die (op termijn) geld besparen. Als het aankomt op het maken van keuzes, staat voor ons het eerder genoemde uitgangspunt voorop dat de effecten van nieuwe maatregelen op het gebied van duurzaamheid en veiligheid direct zichtbaar en merkbaar moeten zijn in de samenleving. 130

13 STARTNOTITIE IEDEREEN DOET MEE In de kadernota 2010 is de vertaling van het coalitieakkoord nader uitgewerkt. Als gevolg van het goed in evenwicht brengen van de bestuurlijke prioriteiten voor de komende periode worden 4 strategische thema s benoemd. Voor de uitwerking van deze thema s wordt een startnotitie in het vooruitzicht gesteld. Deze notitie beoogt het maatschappelijk effect dat we willen bereiken te benoemen. Iedereen doet mee is benoemd als strategisch thema waarvoor een startnotitie wordt opgesteld. We willen uiteindelijk bereiken dat alle inwoners in staat zijn om volwaardig deel te nemen aan onze samenleving, waarbij de inspanningen vooral gericht zullen zijn op die inwoners die buiten hun schuld niet in staat zijn zelfstandig aan het maatschappelijk leven deel te nemen (maatschappelijk effect). Het doel is om in 2014 een integrale aanpak van de verschillende beleidsvelden gerealiseerd te hebben waarvoor de Wet maatschappelijk ondersteuning (Wmo) leidend is en waarmee maatschappelijke participatie in samenhang wordt ondersteund. Hierbij onderscheiden we 3 beleidsvelden: - Wmo; - Armoedebestrijding en ondersteuning; - Arbeidsparticipatie (in loondienst, werkervaringsplaatsen, werkleerplekken en vrijwilligerswerk). 1. Landelijke ontwikkelingen Wij hebben de ambitie om te werken aan een vitale samenleving waarin alle inwoners van onze gemeente zich herkennen en waarin we kansen oppakken om de kleinschaligheid en betrokkenheid te handhaven en waarin we kiezen voor een moderne Bornse samenleving met een sociaal gezicht. Het nieuwe kabinet heeft een overheid voor ogen die alleen doet wat zij moet doen en dan bij voorkeur zo dicht mogelijk bij de mensen. Op die manier kan de overheid weer bondgenoot worden van de burgers. De kwaliteitsverbetering moet worden gezocht in slimme vernieuwingen en niet in geld en regels. Tegen die achtergrond zetten we belangrijkste aangekondigde ontwikkelingen op een rij. Gezondheid: Er wordt ingezet op betere basiszorg dichter bij huis in de vorm van een netwerk van zorg in wijken en dorpen door een goede samenwerking tussen de belangrijkste spelers in het veld (huisartsen, wijkverpleegkundigen, thuiszorg, apotheek e.d). Jeugd: De effectiviteit van de jeugdzorg wordt verbeterd door een stelselherziening en het voornemen bestaat alle daarmee verbonden taken gefaseerd over te hevelen naar de gemeente (transitie jeugdzorg). Gemeenten, bij voorkeur in samenwerking, worden uitgedaagd zorgvraag en aanbod op elkaar te laten aansluiten. Daarbij gaat het om de bestaande domeinen provinciale jeugdzorg, gesloten jeugdzorg, jeugdbescherming, jeugdreclassering, jeugdgeestelijke gezondheidszorg en jeugd-licht verstandelijk gehandicapten hulp. Er wordt gewerkt aan een bestuurlijk kader om de nieuwe gemeentelijke taken, al dan niet in gezamenlijkheid, te kunnen uitwerken. Het centrum voor jeugd en gezin krijgt een beeldbepalende positie als front office voor alle jeugdzorg. Sport: Samenwerking is het devies om breedtesport en topsport te bevorderen. Voor het verbeteren van de leefbaarheid in wijken en dorpen kan sport en de daarbij horende voorzieningen dienen als integraal bindmiddel. 131

14 Integratie nieuwkomers: Migranten en asielzoekers dragen zelf zorg voor hun inburgering en van hen wordt verwacht dat zij zich houden aan de regels die hier gelden en actief deelnemen aan de samenleving. Er is een vangnet via maatschappelijke begeleiding en vrijwilligerswerk. Onderwijs: Kinderen met een grote taalachterstand gaan met dwang en drang deelnemen aan vroeg- en voorschoolse educatie. Ouders zijn hiervoor medeverantwoordelijk. Het aantal voortijdige schoolverlaters wordt drastisch teruggebracht. Cultuur: Een hoogwaardig cultureel aanbod blijft bestaan, maar er komt meer ruimte voor de samenleving en het particulier initiatief. Overheidsbemoeienis wordt beperkt. Er komt vergrote aandacht voor de verdiencapaciteit van cultuur. Ouderen: Ouderen, langdurig zieken en gehandicapten verdienen bijzondere aandacht. De wensen en (on) mogelijkheden van deze mensen en hun omgeving zijn leidend. De instellingen voor ouderenzorg krijgen meer financiële ruimte en kunnen weer investeren in kwaliteit van zorg en zorgpersoneel. Werk en sociale zekerheid: Mensen worden in staat gesteld een goede balans te vinden tussen betaald werk, zorgtaken, vrijwilligerswerk, scholing en vrije tijd. Werk gaat altijd boven uitkering en mensen mogen daarvan niet afhankelijk worden gemaakt. Wie in staat is om te werken zorgt er zelf voor dat hij/zij in eigen onderhoud kan voorzien en niet afhankelijk hoeft te zijn van een uitkering. Er komt één regeling voor de onderkant van de arbeidsmarkt (Wet Werken Naar Vermogen) waardoor we meer mensen laten participeren, budgetten gerichter en effectiever inzetten en daarmee kosten uitsparen die in de uitdagingsfeer van de gemeente wordt gelegd. AWBZ De Algemene wet bijzondere ziektekosten wordt sterk versoberd. Er worden onderdelen ondergebracht bij de zorgverzekeraars. De begeleidingskosten worden gefaseerd overgeheveld naar de gemeente. 2. Waar staat Borne? Met het vaststellen van het eerste Wmo-beleidsplan eind 2008 zijn er ontwikkelingen in gang gezet die de bouwstenen vormen voor het meedoen in de Bornse samenleving. Enkele belangrijke ontwikkelingen noemen we hier zonder te pretenderen volledig te zijn. We hebben beleid ontwikkeld en vastgesteld rond mantelzorg en mantelzorgondersteuning. Dit thema heeft prioriteit gekregen met als resultaat dat mantelzorg meer bekendheid heeft gekregen en dat diverse ondersteuningsactiviteiten zijn opgepakt, van praktische hulp tot respijtzorg. Het vrijwilligersbeleid heeft een nieuwe impuls gekregen. Het jaar van de vrijwilligers is positief afgesloten en er is op een interactieve manier een nieuwe nota vrijwilligerswerk vastgesteld. We hebben de nota volksgezondheid in uitvoering gebracht met als voorbeeld het (in regionaal verband) opgepakte project Happy Fris, ter preventie van het gebruik van alcohol onder jongeren en aandacht voor leefstijl. Dit jaar zijn wij voornemens in combinatie met het Wmo-beleidsplan een nieuwe nota Volksgezondheid aan de raad voor te leggen. 132

15 Het stimuleren van beweging heeft zich vertaald in allerlei projecten voor jong en oud, waarbij (naast de nota volksgezondheid) de basis wordt gelegd in de sportnota en het uitvoeringsplan sport. Een concreet recent voorbeeld van verbindingen leggen tussen de diverse beleidsvelden is terug te vinden in de functie van de combinatiefunctionaris, waarbij sport, jeugd en cultuur gecombineerd zijn zodat jeugd en jongeren kunnen participeren en bewegen. Op basis van de nota cultuureducatie zijn alle cultuuraanbieders in Borne betrokken bij het cultuureducatieprogramma op de basisscholen. Ter voorkoming van eenzaamheid (onder ouderen) en om mensen sociaal te activeren, is het geluksbudget ingesteld. Hiermee worden concrete resultaten geboekt. We zien diverse partners in het veld samenwerken en tot andere creatieve oplossingen komen met als doel Bornse inwoners die sociaal geïsoleerd zijn geraakt weer mee te laten doen. Het Centrum voor Jeugd en Gezin is in de startblokken gezet. Er is een mooie basis gelegd voor een verdere toekomstige uitwerking. We zijn klaar om, mede gelet op de landelijke ontwikkelingen waarbij de jeugdzorg wordt gedecentraliseerd naar gemeenten, het CJG te positioneren als een spil in de frontoffice. We hebben ingezet op een sluitende (zorg)ketenaanpak, waarbij preventieve signalering van problemen bij jeugdigen en een multidisciplinaire benadering van problemen bij niet alleen jeugdigen 0-12 jaar, maar voor de hele probleemgroep van jaar, inmiddels zijn vruchten begint af te werpen. Met het tot stand komen van het armoedebeleid (o.a. jeugdsportfonds) kunnen meer inwoners meedoen, in het bijzonder kinderen uit arme gezinnen die mee kunnen doen aan sport, cultuur of andere activiteiten. Inmiddels heeft het armoedebeleid een structureel karakter gekregen. 3. Visie: waar willen we naar toe? We zien in de nabije toekomst een integrale aanpak vanuit de verschillende beleidsvelden waarbij de Wmo leidend is zodat maatschappelijke participatie in samenhang wordt ondersteund. Er wordt ingezet op sociale participatie, gezondheidszorg en het in stand houden van de sociale voorzieningen door een integrale aanpak van het Wmo-beleid waarmee gezondheid, sport en jeugd nadrukkelijk met elkaar worden verbonden. Het bestaande niveau van de individuele voorzieningen op het terrein van wonen, vervoer en hulp bij het huishouden wordt zoveel mogelijk gehandhaafd. Hierbij wordt niet uitgesloten dat mogelijk verschuivingen gaan plaatsvinden van individuele voorzieningen naar algemeen voorliggende dan wel collectieve voorzieningen. Er is aandacht voor de toenemende groei van het aantal kwetsbare ouderen. De burger en de zorg voor deze burger staan centraal. We hebben de wettelijke verplichting één keer per 4 jaar het Wmo-beleidsplan op te stellen dan wel te herijken. Dat gaat dit jaar gebeuren zodat er op korte termijn een geactualiseerd en integraal tot stand gebracht Wmo-beleidsplan voorligt. In deze startnotitie wordt de basis gelegd voor een goede aansluiting tussen het programma Meedoen in Borne en het nieuwe Wmo-beleidsplan in wording. Wij willen zorg dragen voor een goed en structureel vangnet in de vorm van armoedebeleid dat is gericht op inkomensondersteuning en participatiebevordering. We onderscheiden drie invalshoeken: Wmo; armoedebestrijding en ondersteuning; en arbeidsparticipatie (in loondienst, werkervaringsplaatsen, werkleerplekken en vrijwilligerswerk). Wmo 133

16 Wij steken in op het ondersteunen van de burger, daar waar hij zijn probleem niet zelf of met behulp van zijn naaste omgeving, kan oplossen. Uitgangspunt is samen met de burger kijken naar dat wat hij nog wel kan en hem adequaat compenseren op de belemmeringen die er voor hem zijn. De samenwerking met onze maatschappelijke partners wordt verder versterkt en uitgebouwd om deze hoofddoelstelling samen te realiseren. Hiertoe hebben we het rapport En noe d ran vastgesteld. We gaan ons nog meer extern oriënteren. Er komt ook meer integraliteit tussen de Wmo en de Wwb. Als kader willen we de participatieladder gaan gebruiken waarbinnen we dat gaan doen. Er zal meer aandacht zijn voor het maatschappelijk verantwoord ondernemen waarin met nadruk zal worden gekeken naar (nieuwe) bedrijfsvestigingen in Borne in relatie tot uitstroom van uitkeringsgerechtigden en social return on investment. Niet alleen bij bedrijven zoals WSW Midden Twente (Fitis), ook bij bedrijven en organisaties die in het kader van aanbestedingen opdrachten gegund krijgen wordt hier met name op gestuurd. Binnen deze hoofddoelstelling gaan we ons actief inzetten door de burger, onze cliënt, proactief integraal te benaderen. Daardoor is hij eerder in staat zelfredzaam te zijn en te participeren in onze samenleving. Armoedebestrijding en ondersteuning We erkennen onze zorgplicht om de leefsituatie van kwetsbare burgers te verbeteren en om hen weer toekomstperspectief te bieden. Daartoe ondersteunen we mensen met afstand tot de arbeidsmarkt en bieden hen de mogelijkheid deel te nemen aan het maatschappelijk verkeer om zichzelf zo optimaal mogelijk te kunnen ontwikkelen. Als instrument wordt hiervoor de participatieladder nadrukkelijk ingezet. We bieden mensen met lage inkomens ondersteuning in de vorm van bijzondere bijstand en activiteiten gericht op maatschappelijke participatie. Arbeidsparticipatie We zetten onze eigen kracht in en benutten die van de regio om meer mensen aan de slag te krijgen. Reïntegratie en activering van uitkeringsgerechtigden wordt nadrukkelijk bevorderd met behulp van het inzetten van meerdere instrumenten. Rekening houdend met de beperkingen van het participatiebudget blijven we ons richten op de ondersteuning van de burger met een grote afstand tot de arbeidsmarkt. Bestaande instrumenten willen we op een vernieuwende wijze inzetten. Vrijwilligerswerk is één van deze instrumenten dat dient als opstap naar arbeidsparticipatie. Hiermee ligt tevens een verbinding met de Wmo. Ook het maatschappelijk verantwoord ondernemen, waarbij wordt gekeken naar (nieuwe) bedrijfsvestigingen in Borne in relatie tot uitstroom van uitkeringsgerechtigden en social return on investment, wordt hier nadrukkelijk ingezet. Daarnaast hebben we volop aandacht voor een aantal belangrijke andere thema s. Onderwijs We streven naar een breed onderwijsaanbod dat, daar waar mogelijk, is gebaseerd op de brede school gedachte. De combinatie van onderwijs, opvang en zorg voor kinderen in de leeftijd van 0-12 jaar speelt hierin een belangrijke rol. We bevorderen daarbij de samenwerking van instellingen op het gebied van onderwijs, voor-, tussen- en buitenschoolse opvang en zorg alsmede van instellingen op het gebied van sport, cultuur, welzijn en muziek. We herijken het integraal huisvestingsplan met als doel dat er een evenwichtige spreiding van onderwijs en opvang voor kinderen van 0-12 jaar over de gemeente Borne wordt bereikt. Daartoe stellen we een streefbeeldennotitie op. Naleving van de leerplicht en het voorkomen van voortijdig schoolverlaten blijft een belangrijk aandachtspunt. Leerlingen moeten een concreet toekomstperspectief zien. Voortijdige schoolverlaters zien over het algemeen niet de toegevoegde waarde van een schooldiploma. We brengen verbindingen aan tussen arbeidsparticipatie en de Wet investeren in jongeren (Wij). Door hen in contact te brengen met diverse banen of vervolgopleidingen bieden we ze weer toekomstperspectief en leren we ze de waarde van een diploma wel zien. Ons beleid zal gericht zijn op het verkrijgen van een goede interactie tussen de school en haar omgeving (ouders). 134

17 We zorgen voor een goede kwaliteit van kinderopvang, waaronder peuterspeelzaalwerk, en zetten in op een dekkend en hoogwaardig aanbod van voor- en vroegschoolse educatie voor kinderen die in een achterstandsituatie verkeren. Sport- en beweging Wij willen sporten en beweging voor iedereen mogelijk maken en hebben de ambitie meer mensen te laten sporten en bewegen. Een laagdrempelig gebruik van goede sportvoorzieningen met een gevarieerd sportaanbod staan hierbij centraal. Wij zien de relatie tussen sport en maatschappelijke thema s en willen sport meer inzetten bij het versterken van sociale cohesie en gezondheid. Voor het uitvoeren van deze voornemens hebben we al verschillende doelstellingen geformuleerd en vastgelegd in de door de raad vastgestelde sportnota (8 december 2009). We zetten in op de begeleiding en ondersteuning van sportverenigingen bij eigen investeringen, op betaalbare tarieven voor het gebruik van de accommodaties en op de uitvoering van bestaande onderhoudsplannen. Gezondheid en sociale cohesie Gezondheid is een groot goed. Daarom willen wij onze burgers optimale kansen op gezondheid bieden. Stimuleren van beweging, bestrijden van overgewicht, preventie van gebruik van genotmiddelen door jongeren, het voorkomen van eenzaamheid onder ouderen en aandacht voor depressie zijn speerpunten van beleid. Er worden meer verbindingen gelegd met de beleidsterreinen sport en jeugd. 4. Voorstel: wat gaan we doen? De komende periode willen we de volgende resultaten bereiken: 1. De samenwerking met onze maatschappelijke partners wordt verder versterkt en uitgebouwd. We gaan ons nog meer extern oriënteren. We hebben daarbij een duidelijk resultaat voor ogen dat we als volgt omschrijven: ons streven is erop gericht dat in 2015 tenminste 60% van de huishoudens in de gemeente in enigerlei vorm van een woonservicegebied woont. Wij hechten eraan te verklaren dat wij problemen zo doelgroepneutraal mogelijk willen benaderen en de mensen in hun woonomgeving centraal gaan stellen. 2. Er zal meer aandacht zijn voor het maatschappelijk verantwoord ondernemen waarin met nadruk wordt gekeken naar (nieuwe) bedrijfsvestigingen in Borne in relatie tot uitstroom van uitkeringsgerechtigden en social return on investment. De accountmanager van sociale zaken en de bedrijfscontact functionaris gaan daartoe het komend jaar een uitvoeringsvoorstel maken. Daarnaast zal er bij de aanbesteding van gemeentelijke werken op worden ingezet dat 5% van de aanbestedingssom besteed zal worden ten behoeve van activering/reïntegratie van uitkeringsgerechtigden. 3. Wij gaan een zo breed mogelijk pakket reïntegratie en participatie-instrumenten inzetten waarbij we het cliëntenbestand dat is aangewezen op een uitkering voortdurend toetsen aan de participatieladder en maatwerk aanbieden op het gebied van uitstroom, werkleerplekken en sociale activering. We erkennen daarmee onze zorgplicht om de leefsituatie van kwetsbare burgers te verbeteren en om hen weer toekomstperspectief te bieden. Het is onze ambitie telkens op jaarbasis 40 uitkeringsgerechtigden die snel bemiddelbaar zijn te laten uitstromen, 20 trajecten gericht op werkervaring, scholing en/of stageplekken met als doel duurzame uitstroom in te zetten voor cliënten met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt en 15 sociale activeringstrajecten in te zetten om mensen te stimuleren deel te nemen aan maatschappelijk verantwoorde activiteiten. We bieden daarmee een vangnet voor hen die het echt nodig hebben. 135

18 4. We gaan de komende periode door middel van maatwerkaanbod inzetten op jongeren die het moeilijk hebben, door hen werk, scholing of een combinatie van beiden aan te bieden. Door middel van het aanbieden van maatwerk, het laten behalen van een startkwalificatie en het aanbieden van vakgerichte trainingen/opleidingen willen we de periode van bijstandafhankelijkheid zo kort mogelijk houden. Daarbij doen we met nadruk een beroep op de eigen verantwoordelijkheid van de jongere. 5. Alle inwoners van Borne nemen zo veel als mogelijk volwaardig deel aan onze samenleving. Wij zetten daarbij in op het ondersteunen van die burger die zijn probleem niet zelf of met behulp van zijn naaste omgeving kan oplossen door hem adequaat te compenseren op de belemmeringen die er zijn. We hebben extra aandacht voor de toenemende groei van het aantal kwetsbare ouderen. Daartoe hebben we het bestaande Wmo- en gezondheidsbeleid geëvalueerd en nemen het initiatief tot het op interactieve wijze opstellen van nieuwe plannen met daarin een herdefiniëring van de speerpunten / activiteiten. 6. We streven naar een combinatie van onderwijs, opvang en zorg voor kinderen in de leeftijd van 0-12 jaar middels een breed onderwijsaanbod. Daartoe herijken we het integraal huisvestingsplan in die zin dat een evenwichtige spreiding over de gemeente wordt bereikt. 7. We willen sporten en beweging voor iedereen mogelijk maken door middel van een laagdrempelig gebruik van goede sportvoorzieningen met een gevarieerd sportaanbod en zetten in op begeleiding en ondersteuning van sportverenigingen, op betaalbare tarieven voor accommodatiegebruik en op de uitvoering van bestaande onderhoudsplannen. 5. Hoe gaan we het doen? Activiteit Opzetten woonservicegebieden Maatschappelijk verantwoord ondernemen Participatieladder gebruiken voor uitstroom 40 uitkeringsgerechtigden per jaar, aanbieden 20 trajecten werkervaring en scholing en inzetten van 15 sociale activeringstrajecten Doorontwikkelen armoedebeleid Personele inzet (uren) u. t/m 2014 Opmerkingen Subsidietoekenning door provincie zonder cofinanciering en regievoering proces Uitvoeren deelplannen vanuit going concerntaken 100 u. 1.sturen op social return on investment bij aanbestedingen 2.relatie vaststellen en inzetten bij bedrijfsvestiging en uitstroom uitkeringsgerechtigden Herprioriteren werkzaamheden accountmanagement -- Herprioriteren werkzaamheden casemanagement 100 u. Voorlichting intensiveren Verscherpte evaluatiecriteria ontwikkelen 136

19 Jongeren door middel van maatwerkaanbod, werk, scholing of een combinatie van beiden aanbieden Nieuwe Wmo- en gezondheidsnota interactief ontwikkelen Breed basisonderwijsaanbod op diverse locaties middels combinatie onderwijs, opvang en zorg vanuit herijking integraal huisvestingsplan / streefbeeldennota Laagdrempelig en gevarieerd sportaanbod Totaal -- Herprioriteren werkzaamheden casemanagement 500 u Geprioriteerd in afdelingsplan 1050 u. t/m u. t/m 2014 Brede schoolcoördinatie 0,5 fte structureel (bestaande vacature thans onder vacaturestop vrijgeven) 137

20 STARTNOTITIE BURGERPARTICIPATIE In het coalitieakkoord wordt uitgegaan van participatie in de breedste zin van het woord. Het gaat om deelname aan de samenleving en deelname aan beleidsontwikkeling (deelnemen = meedoen). In de kadernota wordt burgerparticipatie aangemerkt als strategisch thema en omschreven als Inwoners en organisaties hebben invloed op hun leefomgeving en op beleidsontwikkeling en besluitvorming door (mede)verantwoordelijkheid te nemen voor gemeentelijke plannen en voor de uitvoering hiervan (het maatschappelijk effect). 1. Landelijke ontwikkelingen BZK en VNG In actie met burgers! is een deelproject van het Actieprogramma Lokaal Bestuur (een gezamenlijk initiatief van de VNG en het ministerie van BZK). Het project borduurt in 2010 en 2011 voort op de lessen en ervaringen van proeftuinen en experimenten burgerparticipatie waaraan in 2009 zo n honderd gemeenten meededen. Het doel van de experimenten en proeftuinen was om gemeenten die op een vernieuwende manier met burgers (gaan) samenwerken actief met elkaar in contact te brengen. Overijssel In 2008 is in opdracht van de provincie Overijssel een onderzoek uitgevoerd naar innovatie van burgerparticipatie in Overijssel. Hieruit kwam naar voren dat vrijwel alle Overijsselse gemeenten één of meer vormen van burgerparticipatie organiseerden. Opvallende conclusie in dit rapport is dat de bestaansgrond voor burgerparticipatie heel vaak aan leefbaarheid wordt gerelateerd: Leefbaarheid lijkt de centrale waarde te zijn die burgerparticipatie inspireert, hetgeen de verandering van het eerdere doelgroepenbeleid (en de daarbij horende cliëntparticipatie) naar wijkbeleid illustreert. Nationale Ombudsman Uit het onderzoek van de Nationale Ombudsman naar de klachten over 2008 komt een lijst met grootste ergernissen over burgerparticipatie: - Politiek heeft al besloten - Te laat betrekken van burgers - Negeren inbreng burgers - Bestuur en ambtenaren weigeren een gesprek met burgers over de voorgenomen plannen - Gemeente verstrekt geen informatie over beslissingen die de directe leefomgeving van de burger raken - Door een gebrek aan informatie stroken de verwachtingen van burgers of maatschappelijke groepen niet met de realiteit - Gemeente handelt onzorgvuldig - Onvolledige informatie De Nationale Ombudsman heeft 10 spelregels voor goede burgerparticipatie opgesteld, gebaseerd op drie uitgangspunten: 1) het gemeentebestuur moeten heldere keuzes maken over de inspraak van burgers; 2) bestuurders en ambtenaren moeten zich écht interesseren voor de burgerinbreng, en 3) burgers voortdurend en volledig informeren tijdens het participatieproces. Participatieladder Vrijwel alle gemeenten refereren bij burgerparticipatie aan de participatieladder die in verschillende vormen bestaat. 138

Pagina 1. Startnotities

Pagina 1. Startnotities Pagina 1 Startnotities Inleiding Bij de Kadernota 2010 en de Programmabegroting 2012-2015 is afgesproken het coalitieakkoord 2010-2014 uit te werken aan de hand van een viertal Startnotities, te weten:

Nadere informatie

Pagina 1. Startnotities Nieuw Beleid

Pagina 1. Startnotities Nieuw Beleid Pagina 1 Startnotities Nieuw Beleid 2012-2014 Inhoudsopgave Inleiding 3 Financieel totaaloverzicht 5 Duurzaam en Veilig 9 Iedereen doet mee 20 Burgerparticipatie 27 Hervorming lokale overheid 35 Pagina

Nadere informatie

Ontwikkelprogramma armoede gemeente Leeuwarden 2014

Ontwikkelprogramma armoede gemeente Leeuwarden 2014 Ontwikkelprogramma armoede gemeente Leeuwarden 2014 Inleiding Uit onze gemeentelijke armoedemonitor 1 blijkt dat Leeuwarden een stad is met een relatief groot armoedeprobleem. Een probleem dat nog steeds

Nadere informatie

VISIE WET MAATSCHAPPELIJKE ONDERSTEUNING 2012-2015 BOEKEL, LANDERD, SINT-OEDENRODE UDEN EN VEGHEL

VISIE WET MAATSCHAPPELIJKE ONDERSTEUNING 2012-2015 BOEKEL, LANDERD, SINT-OEDENRODE UDEN EN VEGHEL VISIE WET MAATSCHAPPELIJKE ONDERSTEUNING 2012-2015 BOEKEL, LANDERD, SINT-OEDENRODE UDEN EN VEGHEL Inhoudsopgave: Voorwoord... 1 1. Visie: door KANTELING in BALANS...2 1.1 De kern: Eigen kracht en medeverantwoordelijkheid

Nadere informatie

Startnotitie jeugd- en jongerenbeleid Dalfsen 2009-2012 Segment-groep, J. de Zeeuw september 2008

Startnotitie jeugd- en jongerenbeleid Dalfsen 2009-2012 Segment-groep, J. de Zeeuw september 2008 Startnotitie jeugd en jongerenbeleid Dalfsen 20092012 Segmentgroep, J. de Zeeuw september 2008 1. Inleiding De gemeente wil de huidige nota jeugdbeleid 20052008 evalueren en een nieuwe nota integraal jeugdbeleid

Nadere informatie

Verkiezingsprogramma D66 Maastricht 2014-2018. Samen Sterker

Verkiezingsprogramma D66 Maastricht 2014-2018. Samen Sterker Samen Sterker Samenleven > niet gelijk, maar gelijkwaardig > aantrekkelijke, ecologische woonstad > iedereen een eerlijke kans op de arbeidsmarkt Samenleven Mensen zijn niet allemaal gelijk, maar wel gelijkwaardig.

Nadere informatie

Startnotitie beleidsplan Wet maatschappelijke ondersteuning 2012-2015

Startnotitie beleidsplan Wet maatschappelijke ondersteuning 2012-2015 Startnotitie beleidsplan Wet maatschappelijke ondersteuning 2012-2015 juli 2011: sector Inwonerszaken, team Openbare Orde, Welzijn en Onderwijs 1 Inleiding Voor u ligt de startnotitie beleidsplan Wet Maatschappelijke

Nadere informatie

Voorbeeld Startnotitie Behorend bij Kernbeleid Veiligheid 3.0 d.d. september 2010

Voorbeeld Startnotitie Behorend bij Kernbeleid Veiligheid 3.0 d.d. september 2010 Voorbeeld Startnotitie Behorend bij Kernbeleid Veiligheid 3.0 d.d. september 2010 Ter toelichting: Deze startnotitie vormde het statschot voor integraal veiligheidsbeleid voor de periode 2011-2014 1 Startnotitie

Nadere informatie

Initiatiefvoorstel PvdA-GroenLinks

Initiatiefvoorstel PvdA-GroenLinks Initiatiefvoorstel PvdA-GroenLinks Onderwerp: social return en inbesteden Datum commissie: 6 juni 2013 Datum raad: Nummer: Documentnummer: Steller: Eric Dammingh Fractie: PvdA-GroenLinks Samenvatting Meedoen

Nadere informatie

Vereniging van Nederlandse Gemeenten BAOZW Annelies Schutte en Wim Hoddenbagh wim.hoddenbagh@vng.nl

Vereniging van Nederlandse Gemeenten BAOZW Annelies Schutte en Wim Hoddenbagh wim.hoddenbagh@vng.nl Datum 27 oktober 2010 Onderwerp Feiten en cijfers transitie jeugdzorg Telefoonnummer 070-3738602 Feiten en cijfers transitie jeugdzorg Vereniging van Nederlandse Gemeenten BAOZW Annelies Schutte en Wim

Nadere informatie

Bestuursopdracht Raad

Bestuursopdracht Raad Bestuursopdracht Raad Natuurlijk: gezond! Uitgangspunten notitie lokaal gezondheidsbeleid Naam ambtenaar: P.M. Veldkamp Datum: 18 april 2008 1. Aanleiding. Gemeenten zijn verplicht om iedere vier jaar

Nadere informatie

Aanvullende beleidsdocumenten. Rijksbeleid Wet maatschappelijke ondersteuning

Aanvullende beleidsdocumenten. Rijksbeleid Wet maatschappelijke ondersteuning Aanvullende beleidsdocumenten Onderstaande teksten zijn een aanvulling op Hoofdstuk 3 uit de Toelichting van het bestemmingsplan. Het zijn samenvattende teksten die betrekking hebben op beleidsdocumenten

Nadere informatie

Aan de raad AGENDAPUNT 3. Doetinchem, 10 december 2008. Beleidsplan Re-integratiebeleid 2009-2011

Aan de raad AGENDAPUNT 3. Doetinchem, 10 december 2008. Beleidsplan Re-integratiebeleid 2009-2011 Aan de raad AGENDAPUNT 3 Beleidsplan Re-integratiebeleid 2009-2011 Voorstel: 1. De kaders uit het beleidsplan 'Werken werkt!' vaststellen, zijnde: a. als doelstellingen: - het bevorderen van de mogelijkheden

Nadere informatie

Voorbeeldadvies Cijfers

Voorbeeldadvies Cijfers Voorbeeldadvies GGD Twente heeft de taak de gezondheid van de Twentse jeugd, volwassenen en ouderen in kaart te brengen. In dit kader worden diverse gezondheidsmonitoren afgenomen om inzicht te verkrijgen

Nadere informatie

Startnotitie nota mantelzorg en vrijwilligerswerk Hellevoetsluis 2015

Startnotitie nota mantelzorg en vrijwilligerswerk Hellevoetsluis 2015 Startnotitie nota mantelzorg en vrijwilligerswerk Hellevoetsluis 2015 Datum: maart 2015 Afdeling: Samenlevingszaken In- en aanleiding Voor u ligt de startnotitie voor de aankomende beleidsnota van de gemeente

Nadere informatie

Aan de raad van de gemeente Lingewaard

Aan de raad van de gemeente Lingewaard 11 Aan de raad van de gemeente Lingewaard *14RDS00129* 14RDS00129 Onderwerp Regiovisie - aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling 2015-2019 regio Arnhem & Achterhoek 1 Samenvatting Met dit voorstel

Nadere informatie

De visie in de Wmo beleidsnota sluit aan bij landelijk en regionaal ontwikkelingen. ( SHEET 1)

De visie in de Wmo beleidsnota sluit aan bij landelijk en regionaal ontwikkelingen. ( SHEET 1) Presentatie raad Wmo beleidsnota 2013-2016 Inleiding Ik presenteer u de Wmo beleidsnota voor de periode 2013-2016. De nota is in een turbulente tijd tot stand gekomen. Landelijk wijzigt het beleid bijna

Nadere informatie

Lokaal gezondheidsbeleid 2016-2020. Workshop 18 februari 2016

Lokaal gezondheidsbeleid 2016-2020. Workshop 18 februari 2016 Lokaal gezondheidsbeleid 2016-2020 Workshop 18 februari 2016 Programma 9.30 uur Welkom Toelichting VTV 2014 en Kamerbrief VWS landelijk gezondheidsbeleid Concept Positieve Gezondheid Wat is integraal gezondheidsbeleid?

Nadere informatie

16 april 2012 9 2012/ n.v.t. wethouder J. (Ans) Otterloo-Ripperda

16 april 2012 9 2012/ n.v.t. wethouder J. (Ans) Otterloo-Ripperda Aan de raad van de gemeente Olst-Wijhe. Raadsvergadering d.d. Agendapunt Voorstelnummer Opiniërend besproken d.d. Portefeuillehouder 16 april 2012 9 2012/ n.v.t. wethouder J. (Ans) Otterloo-Ripperda Kenmerk

Nadere informatie

Verder treft u hieronder de integrale teksten van het regeerakkoord aan die van toepassing zijn op het werk van Wmo-raden:

Verder treft u hieronder de integrale teksten van het regeerakkoord aan die van toepassing zijn op het werk van Wmo-raden: Vrijheid en verantwoordelijkheid Regeerakkoord VVD-CDA De Koepel Wmo-raden heeft voor u het huidige regeerakkoord en bijbehorende stukken doorgenomen. Er zijn weinig specifieke opmerkingen over de WMO

Nadere informatie

Startnotitie. Vrijwilligerswerk Vrijwilligers maken het verschil! 2011 2014. Versie: 21 april 2011 1

Startnotitie. Vrijwilligerswerk Vrijwilligers maken het verschil! 2011 2014. Versie: 21 april 2011 1 Startnotitie Vrijwilligerswerk Vrijwilligers maken het verschil! 2011 2014 Versie: 21 april 2011 1 1. Aanleiding 1.1. Voor u ligt de startnotitie vrijwilligersbeleid, directe aanleiding voor deze startnotitie

Nadere informatie

Agendanummer: Begrotingswijz.:

Agendanummer: Begrotingswijz.: Agendanummer: Begrotingswijz.: CS1 Notitie samenwerking en spreiding kinderopvang, peuterspeelzaalwerk en primair Onderwerp : onderwijs 'Een stap in het bundelen van krachten' Kenmerk: 10/0025968 Aan de

Nadere informatie

Initiatiefvoorstel aan gemeenteraad

Initiatiefvoorstel aan gemeenteraad Initiatiefvoorstel aan gemeenteraad n.v.t. W.F. Mulckhuijse (SP), R. Pet (GroenLinks), K.G. van Rijn (PvdA), K. Jongejan (VVD) In te vullen door Raadsgriffie Portefeuillehouder nvt nvt RV-nummer: RV-68/2008

Nadere informatie

Aan de raad van de gemeente LEIDSCHENDAM-VOORBURG

Aan de raad van de gemeente LEIDSCHENDAM-VOORBURG Aan de raad van de gemeente LEIDSCHENDAM-VOORBURG Datum 20 december 2011 Onderwerp Raadsbrief: Sociale structuurvisie Categorie B Verseonnummer 668763 / 681097 Portefeuillehouder De heer Rensen en de heer

Nadere informatie

Riedsútstel. Underwerp Duurzaamheidsbeleid 2014-2018

Riedsútstel. Underwerp Duurzaamheidsbeleid 2014-2018 Riedsútstel Ried : 22 januari 2015 Status : Opiniërend/Besluitvormend Eardere behandeling : Informerend d.d. 6 november 2014 Agindapunt : 10 Portefúljehâlder : M. van der Veen Amtner : mw. R.M.A. van Sonsbeek

Nadere informatie

Gezond meedoen in Sittard-Geleen. Samenvatting Lokaal rapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2014

Gezond meedoen in Sittard-Geleen. Samenvatting Lokaal rapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2014 Gezond meedoen in Sittard-Geleen Samenvatting Lokaal rapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning 214 Dit is de samenvatting van het lokaal rapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning 214 Een nieuwe kijk

Nadere informatie

naar een nieuw Wmo-beleidsplan

naar een nieuw Wmo-beleidsplan naar een nieuw Wmo-beleidsplan gemeente Cranendonck extra Commissievergadering 26 april 2011 Ruud Vos Naar een nieuw Wmo-beleidsplan voor Cranendonck trends en ontwikkelingen bestuursakkoord Rijk en VNG

Nadere informatie

Startnotitie. Voorstelnummer RV/16/00658. Startnotitie leesstimulering en laaggeletterdheid

Startnotitie. Voorstelnummer RV/16/00658. Startnotitie leesstimulering en laaggeletterdheid Datum vergadering gemeenteraad 5 april 2016 Voorstelnummer RV/16/00658 Agendapunt 8 Voorstel ingebracht door Portefeuillehouder Begrotingsprogramma Beheerproduct Onderwerp J.G. Marringa S. van Alfen Samenlevingszaken

Nadere informatie

PROGRAMMABEGROTING 2015-2018

PROGRAMMABEGROTING 2015-2018 PROGRAMMABEGROTING 2015-2018 Programma 1 : Zorg, Welzijn, Jeugd en Onderwijs 1A Lokale gezondheidszorg Inleiding Op grond van de Wet publieke gezondheid (Wpg) heeft de gemeente de taak door middel van

Nadere informatie

Raadsvergadering, 29 januari 2008. Voorstel aan de Raad

Raadsvergadering, 29 januari 2008. Voorstel aan de Raad Raadsvergadering, 29 januari 2008 Voorstel aan de Raad Nr: 206 Agendapunt: 8 Datum: 11 december 2007 Onderwerp: Vaststelling speerpunten uit de conceptnota Lokaal Gezondheidsbeleid Wijk bij Duurstede 2008-2011

Nadere informatie

Sturen op effectiviteit re-integratie Opzet:

Sturen op effectiviteit re-integratie Opzet: Sturen op effectiviteit re-integratie Opzet: 1) Context 2) Drie niveaus van sturing: - bestuurlijk niveau - managementteam niveau - operationeel niveau 3) Vragen en verdiepen Context: maatschappelijke

Nadere informatie

Rapportage doelstellingen 2009 Kadernota Wmo.

Rapportage doelstellingen 2009 Kadernota Wmo. Rapportage doelstellingen 2009 Kadernota Wmo. Overzicht volgens beleidsdoelen uit kadernota Wmo 2008-2012 Mee(r)doen in Dalfsen* 2009 Thema Wmo-loket Informatie geven over wonen, welzijn en zorg Wmo-loket

Nadere informatie

Datum vergadering: Nota openbaar: Ja

Datum vergadering: Nota openbaar: Ja Nota Voor burgemeester en wethouders Nummer: 14INT01753 Datum vergadering: Nota openbaar: Ja 2? MEI 20Í4 Onderwerp: Planning aanpassing minimabeleid Advies:» Kennisnemen van deze nota» Instemmen met de

Nadere informatie

VOORSTEL AB AGENDAPUNT :

VOORSTEL AB AGENDAPUNT : VOORSTEL AB AGENDAPUNT : PORTEFEUILLEHOUDER : F.K.L. Spijkervet AB CATEGORIE : B-STUK (Beleidsstuk) VERGADERING D.D. : 26 november 2013 NUMMER : WM/MIW/RGo/7977 OPSTELLER : R. Gort, 0522-276805 FUNCTIE

Nadere informatie

Gezond meedoen in Stein. Samenvatting Lokaal rapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2014

Gezond meedoen in Stein. Samenvatting Lokaal rapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2014 Gezond meedoen in Stein Samenvatting Lokaal rapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning 214 Dit is de samenvatting van het lokaal rapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning 214 Een nieuwe kijk op gezondheid

Nadere informatie

Nieuwsflits 16 Aandacht voor iedereen. Hervorming Langdurige Zorg en Zorgakkoord. 8 mei 2013

Nieuwsflits 16 Aandacht voor iedereen. Hervorming Langdurige Zorg en Zorgakkoord. 8 mei 2013 Nieuwsflits 16 Aandacht voor iedereen 8 mei 2013 Hervorming Langdurige Zorg en Zorgakkoord Eind april presenteerde staatssecretaris Van Rijn zijn plannen voor hervorming van de langdurige zorg. Daarbij

Nadere informatie

Onderwerp: Verlengen nota Lokaal gezondheidsbeleid Wijk bij Duurstede 2008-2011

Onderwerp: Verlengen nota Lokaal gezondheidsbeleid Wijk bij Duurstede 2008-2011 Raadsvergadering, 31 januari 2012 Voorstel aan de Raad Onderwerp: Verlengen nota Lokaal gezondheidsbeleid Wijk bij Duurstede 2008-2011 Nr.: 483 Agendapunt: 11 Datum: 31 januari 2012 Onderdeel raadsprogramma:

Nadere informatie

Investeringsplan 2015 Krachtig Noordoostpolder

Investeringsplan 2015 Krachtig Noordoostpolder Investeringsplan 2015 Krachtig Noordoostpolder Gemaakt Genop 10/29/2014 12:17:00 PM Gemeente Noordoostpolder 29 oktober 2014 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 1. Inleiding... 3 1.1. Achtergrond... 3 1.2.

Nadere informatie

Stadskanaal: Samen met de burger Integraal beleidskader Sociaal Domein

Stadskanaal: Samen met de burger Integraal beleidskader Sociaal Domein Stadskanaal: Samen met de burger Integraal beleidskader Sociaal Domein Versie: 31 maart 2014 1. Inleiding: Wij kunnen ons in Nederland gelukkig prijzen met een van de sterkste sociale stelsels ter wereld.

Nadere informatie

Uitvoeringsplan Wmo beleid 2013-2016 Samen sterk in de Wmo Gemeente Slochteren

Uitvoeringsplan Wmo beleid 2013-2016 Samen sterk in de Wmo Gemeente Slochteren Uitvoeringsplan Wmo beleid 2013-2016 Samen sterk in de Wmo Gemeente Slochteren 1 Prestatieveld Sociale Samenhang en Leefbaarheid Doel: Versterken van het zorgzaam samenleven Wat deden we al en blijven

Nadere informatie

Gezond meedoen in Nuth. Samenvatting Lokaal rapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2014

Gezond meedoen in Nuth. Samenvatting Lokaal rapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2014 Gezond meedoen in Nuth Samenvatting Lokaal rapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning 214 Dit is de samenvatting van het lokaal rapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning 214 Een nieuwe kijk op gezondheid

Nadere informatie

Integrale veiligheid. Uitvoeringsplan 2013 / 2014

Integrale veiligheid. Uitvoeringsplan 2013 / 2014 Integrale veiligheid Uitvoeringsplan 2013 / 2014 Inleiding In het integraal veiligheidsbeleid is vastgelegd dat er tweejaarlijks een operationeel integraal veiligheidsprogramma wordt opgesteld. Daar is

Nadere informatie

Lokaal Educatieve Agenda Breda samenvatting

Lokaal Educatieve Agenda Breda samenvatting Lokaal Educatieve Agenda Breda samenvatting LEA en partners LEA staat symbool voor de Bredase jeugd van 0 tot 23 jaar die alle kansen krijgt om een goede schoolloopbaan te doorlopen: een kind van 0 tot

Nadere informatie

Uitvoeringsplan Lokaal Gezondheidsbeleid 2013 en 2014

Uitvoeringsplan Lokaal Gezondheidsbeleid 2013 en 2014 Uitvoeringsplan Lokaal Gezondheidsbeleid en 2014 Via de evaluatie Lokaal Gezondheidsbeleid 2010- hebben wij gemeld dat voor Lokaal Gezondheidsbeleid geen afzonderlijke nota meer verschijnt. Dit omdat gezondheid

Nadere informatie

Van : L. de Ridder DMS nr: 11.04347 Aan : Gemeenteraad Datum : 19 mei 2011 Onderwerp : Start duurzaamheidsbeleid c.c. :

Van : L. de Ridder DMS nr: 11.04347 Aan : Gemeenteraad Datum : 19 mei 2011 Onderwerp : Start duurzaamheidsbeleid c.c. : INTERN MEMO Van : L. de Ridder DMS nr: 11.04347 Aan : Gemeenteraad Datum : 19 mei 2011 Onderwerp : Start duurzaamheidsbeleid c.c. : Aanleiding Duurzaamheid is een speerpunt in het coalitieakkoord en het

Nadere informatie

SOCIAAL PERSPECTIEF. sociale structuurvisie Zaanstad 2009-2020

SOCIAAL PERSPECTIEF. sociale structuurvisie Zaanstad 2009-2020 SOCIAAL PERSPECTIEF sociale structuurvisie Zaanstad 2009-2020 SOCIAAL PERSPECTIEF sociale structuurvisie Zaanstad 2009-2020 De sociale ambitie: Zaanstad manifesteert zich binnen de metropoolregio Amsterdam

Nadere informatie

DECENTRALISATIES SOCIAAL DOMEIN. Raadsvoorstellen 2014

DECENTRALISATIES SOCIAAL DOMEIN. Raadsvoorstellen 2014 DECENTRALISATIES SOCIAAL DOMEIN Raadsvoorstellen 2014 Presentatie: 11-12 12-20132013 Planning raadsbesluiten Beleidskader (nieuwe Wmo en Jeugdwet): januari 2014 Transitiearrangement Zorg voor Jeugd: :

Nadere informatie

Geachte lezer, Anne-Corine Schaaps directeur

Geachte lezer, Anne-Corine Schaaps directeur Geachte lezer, Fijn dat u even tijd neemt om kortweg kennis te maken met het beleid van stichting Welcom. Door het beleid voor de komende vier jaren te omschrijven, laat Welcom zien wat ze in de samenleving

Nadere informatie

Onderwerp: Visiedocument Drie decentralisaties: Vooruitzicht op veranderingen in het maatschappelijk domein

Onderwerp: Visiedocument Drie decentralisaties: Vooruitzicht op veranderingen in het maatschappelijk domein Agendapunt : 6 Voorstelnummer : 11-085 Raadsvergadering : 7 november 2013 Naam opsteller : L. Hulskamp/ E. van Braak/ M. Zweers / M. Klaver Blankendaal Informatie op te vragen bij : L. Hulskamp Portefeuillehouders

Nadere informatie

Notitie Onderwijs en LEA 2011

Notitie Onderwijs en LEA 2011 BESPREEKNOTITIE TEN BEHOEVE VAN DE VOORBEREIDENDE RAADSVERGADERING Datum : 24 augustus 2011 Datum vergadering : 6 september 2011 Onderwerp : Notitie Onderwijs en LEA 2011 Geachte raad, Binnen de eerder

Nadere informatie

Beleidsplan Integrale Veiligheid 2016-2020

Beleidsplan Integrale Veiligheid 2016-2020 Beleidsplan Integrale Veiligheid 2016-2020 - Veiligheidsanalyse - Prioritering - Kaderplan integrale veiligheid (4 jaar) - Uitvoeringsprogramma Jaarlijkse evaluatie Jaarlijks programma Tussentijds actualiseren

Nadere informatie

Hervorming Langdurige Zorg. Rian van de Schoot expert wijkgericht werken Vilans

Hervorming Langdurige Zorg. Rian van de Schoot expert wijkgericht werken Vilans Hervorming Langdurige Zorg Rian van de Schoot expert wijkgericht werken Vilans Hervorming langdurige zorg Waarom? 1. Meer voor elkaar zorgen 2. Betere kwaliteit ondersteuning en zorg 3. Financiële houdbaarheid

Nadere informatie

tot eind 2025 - LED verlichting bij vervanging - inzet slimme verlichtingsconcepten

tot eind 2025 - LED verlichting bij vervanging - inzet slimme verlichtingsconcepten Doelstelling Actie Doorlooptijd Wat gaan we doen Eigenaarschap Eigen organisatie 20% energiebesparing t.o.v. 2015 Energiebesparing gemeentelijke gebouwen 20% transitie naar hernieuwbare energie t.o.v.

Nadere informatie

Deelplan Participatiewet Beleidsplan sociaal domein 2015-2018

Deelplan Participatiewet Beleidsplan sociaal domein 2015-2018 Deelplan Participatiewet Beleidsplan sociaal domein 2015-2018 Gemeente Noordoostpolder 19 augustus 2014 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 1. Inleiding... 3 2. groep... 4 3. en en uitgangspunten... 5 3.1.

Nadere informatie

Wijkcentrum De Weijenbelt. Schelto Bus (VVD)

Wijkcentrum De Weijenbelt. Schelto Bus (VVD) Verslag U bent aan de buurt Berkum 29 mei 2013 Aanvang Locatie Aanwezige functionarissen Aanwezig vanuit de politiek 20.00 uur Wijkcentrum De Weijenbelt Hans Kempenaar (voorzitter) Erik Dannenberg (wijkwethouder)

Nadere informatie

Ontwikkelingen. in zorg en welzijn. Wij houden daarbij onverkort vast aan de Koers 2010-2013,

Ontwikkelingen. in zorg en welzijn. Wij houden daarbij onverkort vast aan de Koers 2010-2013, KOERS 2014-2015 3 Het (zorg)landschap waarin wij opereren verandert ingrijpend. De kern hiervan is de Kanteling, wat inhoudt dat de eigen kracht van burgers over de hele breedte van de samenleving uitgangspunt

Nadere informatie

Conceptvisie Brede Scholen in Sliedrecht Samenwerken & verbinden voor de jeugd

Conceptvisie Brede Scholen in Sliedrecht Samenwerken & verbinden voor de jeugd Conceptvisie Brede Scholen in Sliedrecht Samenwerken & verbinden voor de jeugd Opdrachtgever: Hans Tanis, Wethouder Onderwijs Auteurs: Hans Erkens en Diana Vonk Datum: 9 oktober 2013 Inleiding 1.1. Aanleiding

Nadere informatie

Algemeen bestuur Veiligheidsregio Groningen

Algemeen bestuur Veiligheidsregio Groningen AGENDAPUNT 2 Algemeen bestuur Veiligheidsregio Groningen Vergadering 12 december 2014 Strategische Agenda Crisisbeheersing In Veiligheidsregio Groningen werken wij met acht crisispartners (Brandweer, Politie,

Nadere informatie

De bibliotheek actief in het sociale domein. Veranderende wetten en de rol van de bibliotheek daarbij

De bibliotheek actief in het sociale domein. Veranderende wetten en de rol van de bibliotheek daarbij De bibliotheek actief in het sociale domein Veranderende wetten en de rol van de bibliotheek daarbij Programma Wetten op een rij: Wet Langdurige Zorg (Wlz) Wet Maatschappelijke Ondersteuning 2015 (Wmo

Nadere informatie

Bijlage 6 Wettelijke kaders, gemeentelijke taken en nieuwe ontwikkelingen

Bijlage 6 Wettelijke kaders, gemeentelijke taken en nieuwe ontwikkelingen Bijlage 6 Wettelijke kaders, gemeentelijke taken en nieuwe ontwikkelingen Een groot aantal wetten is van invloed op het integrale jeugdbeleid. Als lokale overheid heeft de gemeente Heerenveen een eigen

Nadere informatie

Kinderen/jeugdigen hebben hun plek in de openbare ruimte/de samenleving. Een sterk jeugd- en jongerenwerk gebaseerd op Welzijn Nieuwe Stijl

Kinderen/jeugdigen hebben hun plek in de openbare ruimte/de samenleving. Een sterk jeugd- en jongerenwerk gebaseerd op Welzijn Nieuwe Stijl Vrije Tijd 2012- Optimale ontmoetings- en De jeugd faciliteren om elkaar te ontwikkelingsmogelijkheden voor ontmoeten in de eigen omgeving kinderen en jeugdigen zodat zij hun sociale netwerken opbouwen

Nadere informatie

Taak en invloed gemeenteraad op de. Integrale veiligheid

Taak en invloed gemeenteraad op de. Integrale veiligheid Taak en invloed gemeenteraad op de Integrale veiligheid 1 Definitie veiligheid Veiligheid is de mate van afwezigheid van potentiële oorzaken van een gevaarlijke situatie of de mate van aanwezigheid van

Nadere informatie

HET Loket in TEN BOER. Van bureau naar keukentafel

HET Loket in TEN BOER. Van bureau naar keukentafel HET Loket in TEN BOER Van bureau naar keukentafel Maatschappelijke veranderingen Van verzorgingstaat naar participatiesamenleving Van politiek naar sociaal burgerschap WMO; participeren en eigen verantwoordelijkheid

Nadere informatie

Stelselherziening Jeugdzorg. Platform Middelgrote Gemeenten

Stelselherziening Jeugdzorg. Platform Middelgrote Gemeenten Stelselherziening Jeugdzorg Standpunten van het Platform Middelgrote Gemeenten 12 april 2011 I. Aanleiding Een belangrijk onderdeel van het bestuursakkoord tussen Rijk en gemeenten is de stelselherziening

Nadere informatie

Uitvoeringsprogramma Wmo 2013

Uitvoeringsprogramma Wmo 2013 November 201 Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. Mens & Maatschappij, Volwassenen & senioren en Sociale Zekerheid Uitvoeringsprogramma Wmo 2013 Mens & Maatschappij,

Nadere informatie

EERLIJK DELEN, KRACHTEN BUNDELEN EN NIEMAND AAN DE KANT IN VENLO

EERLIJK DELEN, KRACHTEN BUNDELEN EN NIEMAND AAN DE KANT IN VENLO EERLIJK DELEN, KRACHTEN BUNDELEN EN NIEMAND AAN DE KANT IN VENLO 29 juni 2011 1 / 5 Kadernota 2012-2015 PvdA Venlo 29 juni 2011 Eerlijk delen, krachten bundelen en niemand aan de kant in Venlo. Bezuinigen

Nadere informatie

Speerpunten en kwaliteitscriteria Bijzondere Subsidieverordening Ondersteuning Mantelzorg en Vrijwilligerswerk Amsterdam 2012-2015

Speerpunten en kwaliteitscriteria Bijzondere Subsidieverordening Ondersteuning Mantelzorg en Vrijwilligerswerk Amsterdam 2012-2015 Speerpunten en kwaliteitscriteria Bijzondere Subsidieverordening Ondersteuning Mantelzorg en Vrijwilligerswerk Amsterdam 2012-2015 1. Inleiding Een van de nieuwe punten in de Bijzondere Subsidieverordening

Nadere informatie

Kwaliteit. 1 Inleiding. 2 De wettelijke voorwaarden. 2.1 Jeugdwet

Kwaliteit. 1 Inleiding. 2 De wettelijke voorwaarden. 2.1 Jeugdwet Kwaliteit 1 Inleiding Wat is kwaliteit van zorg en wat willen we als gemeenten samen met onze zorgaanbieders ten aanzien van kwaliteit afspreken? Om deze vraag te beantwoorden vinden twee bijeenkomsten

Nadere informatie

Follow up onderzoek naar minimabeleid

Follow up onderzoek naar minimabeleid Follow up onderzoek naar minimabeleid 1. Inleiding Op 20 mei 2009 is het rapport Onderzoek Minimabeleid Rekenkamercommissie Waterland verschenen. Dit rapport is in de raad van 27 oktober 2009 voor kennisgeving

Nadere informatie

Integrale Veiligheidszorg in Twente

Integrale Veiligheidszorg in Twente Integrale Veiligheidszorg in Twente -Achtergrond -Werkwijze & organisatie Platform IVZ -Actieplan IVZ 2009-2010 - Evaluatietraject -Resultaten Platform IVZ -Vervolg samenwerking in Twente Platform IVZ

Nadere informatie

Ambitie: de doelgroep maatschappelijke zorg woont passend en zo zelfstandig mogelijk, heeft passende ondersteuning en participeert naar vermogen.

Ambitie: de doelgroep maatschappelijke zorg woont passend en zo zelfstandig mogelijk, heeft passende ondersteuning en participeert naar vermogen. Ambitie: de doelgroep maatschappelijke zorg woont passend en zo zelfstandig mogelijk, heeft passende ondersteuning en participeert naar vermogen. Om deze ambitie te realiseren, zetten we in op maatregelen

Nadere informatie

Welzijn Nieuwe Stijl. preventie zorg en opvang. 27 juni 2011

Welzijn Nieuwe Stijl. preventie zorg en opvang. 27 juni 2011 Welzijn Nieuwe Stijl 27 juni 2011 Prestatieveld 7: het bieden van maatschappelijke opvang, waaronder vrouwenopvang Prestatieveld 8: het bevorderen van openbare geestelijke gezondheidszorg, met uitzondering

Nadere informatie

De gemeenteraad aan zet Wat wilt u weten over de jongeren met een beperking in uw regio?

De gemeenteraad aan zet Wat wilt u weten over de jongeren met een beperking in uw regio? De gemeenteraad aan zet Wat wilt u weten over de jongeren met een beperking in uw regio? Transities sociale domein Gemeenten staan zoals bekend aan de vooravond van drie grote transities: de decentralisatie

Nadere informatie

Presentatie Nuenense buurt- en wijkverenigingen 17 november 2014 Wethouder Paul Weijmans, portefeuillehouder coördinatie Transities

Presentatie Nuenense buurt- en wijkverenigingen 17 november 2014 Wethouder Paul Weijmans, portefeuillehouder coördinatie Transities De drie transities Jeugdwet, Wmo 2015 en Participatiewet Presentatie Nuenense buurt- en wijkverenigingen 17 november 2014 Wethouder Paul Weijmans, portefeuillehouder coördinatie Transities Nieuwe verantwoordelijkheden

Nadere informatie

Inhoud. Alcoholpreventie Jeugd 2012-2015. Gemeente Dalfsen

Inhoud. Alcoholpreventie Jeugd 2012-2015. Gemeente Dalfsen Inhoud Alcoholpreventie Jeugd Gemeente Dalfsen 1 Alcoholpreventie Jeugd 1. Inleiding Het alcoholgebruik onder de jongeren is de laatste jaren een landelijk probleem waar steeds meer aandacht voor is, zowel

Nadere informatie

Lokale oplegnota. Vitale coalities 2013-2016

Lokale oplegnota. Vitale coalities 2013-2016 Lokale oplegnota Vitale coalities 2013-2016 Lokaal gezondheidsbeleid Gemeente Enschede 2013-2016 1 1 Aanleiding Een goede gezondheid is waardevol voor het individu en voor de samenleving. Mensen met een

Nadere informatie

Convenant Vitaal Vechtdal

Convenant Vitaal Vechtdal Convenant Vitaal Vechtdal Partijen komen door gezamenlijke regionale inspanning tot een verbetering van de vitaliteit van de individuele burger door o.a. individuele gezondheidszorg te koppelen aan een

Nadere informatie

Welkom. Presentatie wijkteams in de gemeente Leeuwarden en hoe zij de financiële hulpverlening hebben ingericht

Welkom. Presentatie wijkteams in de gemeente Leeuwarden en hoe zij de financiële hulpverlening hebben ingericht Welkom Presentatie wijkteams in de gemeente Leeuwarden en hoe zij de financiële hulpverlening hebben ingericht Inhoud Inrichting werkwijze wijkteams Leeuwarden Verdieping in schuldhulpverlening Verdieping

Nadere informatie

Raadsvergadering van 21 januari 2010. Onderwerp: Uitvoeringsnota Millenniumgemeente. Verantwoordelijke portefeuillehouder: W.J.M. Vissers SAMENVATTING

Raadsvergadering van 21 januari 2010. Onderwerp: Uitvoeringsnota Millenniumgemeente. Verantwoordelijke portefeuillehouder: W.J.M. Vissers SAMENVATTING RAADSVOORSTEL Agendanummer Raadsvergadering van 21 januari 2010 Onderwerp: Uitvoeringsnota Millenniumgemeente Verantwoordelijke portefeuillehouder: W.J.M. Vissers SAMENVATTING Naar aanleiding van een motie

Nadere informatie

De Lokale Duurzame Energie Coöperatie. EnergieCoöperatieBoxtel WWW.ECBOXTEL.NL. Betaalbaar, duurzaam, eigen en onafhankelijk

De Lokale Duurzame Energie Coöperatie. EnergieCoöperatieBoxtel WWW.ECBOXTEL.NL. Betaalbaar, duurzaam, eigen en onafhankelijk De Lokale Duurzame Energie Coöperatie EnergieCoöperatieBoxtel Betaalbaar, duurzaam, eigen en onafhankelijk WWW.ECBOXTEL.NL LDEC: Waarom en waartoe leidt het Samen met leden realiseren van betaalbare, duurzame,

Nadere informatie

Transitie sociaal domein Haarlem Basisinfrastructuur, subsidies en inkoop

Transitie sociaal domein Haarlem Basisinfrastructuur, subsidies en inkoop Transitie sociaal domein Haarlem Basisinfrastructuur, s en Piet Haker Platform Netwerk Vrijwilligerswerk 13 mei 2014 2 Aanleidingen transitie Nieuwe taken voor gemeenten per 2015 Decentralisatie Awbz Decentralisatie

Nadere informatie

De raad van de gemeente Schiermonnikoog,

De raad van de gemeente Schiermonnikoog, De raad van de gemeente Schiermonnikoog, Gelet op artikel 8a, eerste lid, onderdeel b, van de Participatiewet, artikel 35, eerste lid, onderdeel e van de Wet Inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk

Nadere informatie

MEMO AAN DE GEMEENTERAAD

MEMO AAN DE GEMEENTERAAD MEMO AAN DE GEMEENTERAAD Aan T.a.v. Datum Betreft Van Ons kenmerk Bijlagen CC De gemeenteraad 30 januari Uitvoeringsprogramma integrale veiligheid De burgemeester 139126 1 Controller Directie Paraaf Datum

Nadere informatie

Informatie voor duurzaam inkopen van. Hulp in het Huishouden. Datum: 20 mei 2010

Informatie voor duurzaam inkopen van. Hulp in het Huishouden. Datum: 20 mei 2010 Informatie voor duurzaam inkopen van Hulp in het Huishouden Datum: 20 mei 2010 Colofon Dit document voor duurzaam inkopen is ontwikkeld door NL Milieu en Leefomgeving in opdracht van het Ministerie van

Nadere informatie

Ontwikkelingen in het sociale domein

Ontwikkelingen in het sociale domein Ontwikkelingen in het sociale domein Wat zijn de gevolgen van de decentralisaties September 2013 Welkom De 3 decentralistatie in het sociale domein AWBZ naar Wmo Participatiewet Jeugdwet De 3 decentralistatie

Nadere informatie

Quick scan re-integratiebeleid. Een oriënterend onderzoek door de rekenkamercommissie

Quick scan re-integratiebeleid. Een oriënterend onderzoek door de rekenkamercommissie Quick scan re-integratiebeleid Een oriënterend onderzoek door de rekenkamercommissie Doetinchem, 16 december 2011 1 1. Inleiding De gemeenteraad van Doetinchem heeft op 18 december 2008 het beleidsplan

Nadere informatie

Nieuwe koers brede school

Nieuwe koers brede school bijlage bij beleidsvoorstel Brede Talentontwikkeling in de Kindcentra 28 mei 2013 Nieuwe koers brede school (november 2012) 1. Waarom een nieuwe koers? De gemeente Enschede wil investeren in de jeugd.

Nadere informatie

2. Het beleid ten aanzien van ontheffing van de arbeidsverplichting wijzigen en aan

2. Het beleid ten aanzien van ontheffing van de arbeidsverplichting wijzigen en aan Aan de gemeenteraad 26 juni 2007 Onderwerp: Ontheffingen arbeidsverplichting WWB 1. Voorstel 1. Het beleid ten aanzien van ontheffing van de arbeidsverplichting wijzigen en aan alleenstaande ouders met

Nadere informatie

Samen werken aan een duurzaam Hellendoorn. Collegebesluit 14 mei 2013. Raadsbesluit 29 oktober 2013.

Samen werken aan een duurzaam Hellendoorn. Collegebesluit 14 mei 2013. Raadsbesluit 29 oktober 2013. Samen werken aan een duurzaam Hellendoorn Collegebesluit 14 mei 2013. Raadsbesluit 29 oktober 2013. 1 Samenvatting Definitie duurzaamheid volgens Brundtland Aanmelden als Millenniumgemeente Speerpunten:

Nadere informatie

Verkenning probleemstelling. armoedebeleid Heerenveen. Rekenkamercommissie Heerenveen

Verkenning probleemstelling. armoedebeleid Heerenveen. Rekenkamercommissie Heerenveen Verkenning probleemstelling armoedebeleid Heerenveen Rekenkamercommissie Heerenveen April 2011 Inhoud. INLEIDING..2 ARMOEDEBELEID IN HEERENVEEN 3 AFBAKENING PROBLEEMSTELLING...4 3.1 AFBAKENING 4 3.2 OVERZICHT

Nadere informatie

PARTICIPATIEBELEID Eigen kracht eerst

PARTICIPATIEBELEID Eigen kracht eerst PARTICIPATIEBELEID Eigen kracht eerst Inhoudsopgave Participatie: meetellen en meedoen 4 De kernboodschap 6 In gesprek: samen op zoek naar oplossingen 8 Opvoeden en opgroeien 12 Mantelzorg, vrijwilligerswerk

Nadere informatie

Raads informatiebrief (Sociaal-Economische pijler)

Raads informatiebrief (Sociaal-Economische pijler) gemeente Eindhoven Raadsnummer 04.R94O.OOI Inboeknummer o4toooyss Classificatienummer 43I.6oy Dossiernurnmer sp juli aoo4 Raads informatiebrief (Sociaal-Economische pijler) Betreft evaluatie en ontwikkelingen

Nadere informatie

*Z001F59E44 9* Leiderdorp, 16 september 2014. Afdeling: Concernzaken OOV en Rampen Onderwerp: Beleidsplan Integraal Veiligheidsbeleid 2015-2018

*Z001F59E44 9* Leiderdorp, 16 september 2014. Afdeling: Concernzaken OOV en Rampen Onderwerp: Beleidsplan Integraal Veiligheidsbeleid 2015-2018 Afdeling: Concernzaken OOV en Rampen Onderwerp: Beleidsplan Integraal Veiligheidsbeleid 2015-2018 Pagina 1 van 5 Versie Nr.1 Leiderdorp, 16 september 2014 Aan de raad. Beslispunten 1. Akkoord gaan met

Nadere informatie

Naar een Financieel Vangnet

Naar een Financieel Vangnet Naar een Financieel Vangnet Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Achtergrond: een vangnet als voorwaarde voor vernieuwing... 4 3. Huidige armoede beleid... 5 4. Nieuw financieel vangnet... 6 Bijzondere bijstand...

Nadere informatie

Toelichting op de lokale senioren agenda

Toelichting op de lokale senioren agenda Notitie Toelichting op de Lokale Seniorenagenda Kadernota integrale informatie, advies en cliëntondersteuning Toelichting op de lokale senioren agenda 1. Inleiding De lokale seniorenagenda is één van de

Nadere informatie

Evaluatie sportbeleid

Evaluatie sportbeleid Evaluatie sportbeleid 1. Inleiding Het collegeprogramma was aanleiding om in 2007 een evaluatie van het sportbeleid in gang te zetten. Deze nota is de afronding van die evaluatie. De evaluatie is gebaseerd

Nadere informatie

DRENTHE DUURZAAM. 10 punten om met de Drenten te komen tot een nog mooier Drenthe

DRENTHE DUURZAAM. 10 punten om met de Drenten te komen tot een nog mooier Drenthe DRENTHE DUURZAAM 10 punten om met de Drenten te komen tot een nog mooier Drenthe FEBRUARI 2015 Inleiding Duurzaamheid is de pijler voor een vitaal Drenthe. Dat is het uitgangspunt voor de PvdA in Drenthe.

Nadere informatie

Wet Maatschappelijke Ondersteuning ( Wmo) Wmo-raad Westland

Wet Maatschappelijke Ondersteuning ( Wmo) Wmo-raad Westland Wet Maatschappelijke Ondersteuning ( Wmo) Wmo-raad Westland Wmo Wie of wat is de Wmo? Wet maatschappelijke ondersteuning. Deze wet is op 1 januari 2007 ingevoerd. - Zorgt ervoor dat iedereen zo lang mogelijk

Nadere informatie