Preventief trainen voor ziekenhuisopname. Dr. Jaap Dronkers

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Preventief trainen voor ziekenhuisopname. Dr. Jaap Dronkers"

Transcriptie

1 Preventief trainen voor ziekenhuisopname Dr. Jaap Dronkers

2 Wat is het? probleem Themabijeenkomst Bewegen bij ouderen

3 Themabijeenkomst Bewegen bij ouderen

4 Functieverlies tijdens ziekenhuisopname Na 1 maand beperkte activiteit 5,5 keer meer kans op disability Na ziekenhuisopname 61 keer meer kans op disability Gill TM, Allore HG, Holford TR, Guo Z. Hospitalization, restricted activity, and the development of disability among older persons JAMA Nov 3;292(17):

5 Functieverlies na ziekenhuisopname Een verblijf op de intensive care duurt slechts dagen, maar de effecten zijn tien jaar later nog merkbaar. Dat stelt chirurg in opleiding Tim Timmers van het UMC Utrecht in zijn proefschrift. (Persbericht UMCU / promotie mei 2011) Themabijeenkomst Bewegen bij ouderen

6 Hospitalization-associated disability Covinsky 2011 Een derde van de patiënten > 70 jaar heeft na een ziekenhuisopname problemen in het zelfstandig functioneren (ook na succesvol medisch ingrijpen) Covinsky KE, Pierluissi E, Johnston CB. Hospitalization-associated disability :"She was probably able to ambulate, but I'm not sure". JAMA Oct 26;306(16): Themabijeenkomst Bewegen bij ouderen

7 Fysieke conditie Kritische zone operatie time

8 BIJSLUITER? ZIEKENHUISOPNAME

9 INACTIVITEIT 83% van de opnametijd ligt een patiënt in bed. Brown CJ, Redden DT, Flood KL, Allman RM. The underrecognized epidemic of low mobility during hospitalization of older adults. J Am Geriatr Soc Sep;57(9):

10 Effecten van bedrust op spieren jong oud Functionele mobiliteit Kortebein P, et al. Functional impact of 10 days of bed rest in healthy older adults. J Gerontol A Biol Sci Med Sci Oct;63(10):

11 OPERATIE STRESS jong oud operatie Themabijeenkomst Bewegen bij ouderen

12 OPERATIE STRESS jong oud kwetsbaar operatie Themabijeenkomst Bewegen bij ouderen

13 Functieverlies tijdens ziekenhuisopname na operatieve ingreep Lawrence VA, Hazuda HP, Cornell JE, Pederson T, Bradshaw PT, Mulrow CD, Page CP. Functional independence after major abdominal surgery in the elderly. J Am Coll Surg Nov;199(5):762-72

14 English KL, Paddon-Jones D. Protecting muscle mass and function in older adults during bed rest. Curr Opin Clin Nutr Metab Care Jan;13(1):34-9. Review. Themabijeenkomst Bewegen bij ouderen

15 Wat is het Kun je het probleem voorspellen? Themabijeenkomst Bewegen bij ouderen

16 Dagelijks functioneren 100% 80% 60% 30% 0 % Percentage of maximale spierfunctie

17 Dagelijks functioneren 100% 45% 25% 0 % Percentage of maximale functie

18 Dagelijks functioneren Frailty 100% 30% 0 % Percentage of maximale spierfunctie

19 Preoperatieve screening Gebruikelijke factoren Fysieke fitheid en activiteit Mortaliteit Ontslagbestemming Ligduur Dronkers JJ, Chorus AM, van Meeteren NL, Hopman-Rock M. The association of pre-operative physical fitness and physical activity with outcome after scheduled major abdominal surgery. Anaesthesia 2013;68:67-73 Themabijeenkomst Bewegen bij ouderen

20 Preoperatieve screening Gebruikelijke factoren Fysieke fitheid en activiteit Mortaliteit Ontslagbestemming Ligduur Dronkers JJ, Chorus AM, van Meeteren NL, Hopman-Rock M. The association of pre-operative physical fitness and physical activity with outcome after scheduled major abdominal surgery. Anaesthesia 2013;68:67-73 Themabijeenkomst Bewegen bij ouderen

21 Wat is het Kun je het Kun je het probleem voorspellen voorkomen? Themabijeenkomst Bewegen bij ouderen

22 Fysieke conditie Kritische zone operatie tijd Themabijeenkomst Bewegen bij ouderen

23 Fysieke conditie Kritische zone operatie tijd Themabijeenkomst Bewegen bij ouderen

24 Dronkers JJ, Lamberts H, Reutelingsperger IM, Naber RH, Dronkers-Landman CM, Veldman A, van Meeteren NL. Preoperative therapeutic programme for elderly patients scheduled for elective abdominal oncological surgery: a randomized controlled pilot study. Themabijeenkomst Bewegen bij ouderen Clin Rehabil Jul;24(7):

25 Intensiteit training Themabijeenkomst Bewegen bij ouderen

26

27

28 Themabijeenkomst Bewegen bij ouderen

29 EXERCISE IS MEDICINE Themabijeenkomst Bewegen bij ouderen

30 DANK VOOR UW AANDACHT

31 Themabijeenkomst Bewegen bij ouderen

32 Themabijeenkomst Bewegen bij ouderen

33 + _ + _ + _ Themabijeenkomst Bewegen bij ouderen

34 Inactiviteit Operatie Ouderdom Ziekte Themabijeenkomst Bewegen bij ouderen

35 Beademing en diafragma CONCLUSIONS: The combination of 18 to 69 hours of complete diaphragmatic inactivity and mechanical ventilation results in marked atrophy (>50%) of human diaphragm myofibers. These findings are consistent with increased diaphragmatic proteolysis during inactivity. Levine S, Nguyen T, Taylor N, Friscia ME, Budak MT, Rothenberg P, Zhu J, Sachdeva R, Sonnad S, Kaiser LR, Rubinstein NA, Powers SK, Shrager JB. Rapid disuse atrophy of diaphragm fibers in mechanically ventilated humans. N Engl J Med Mar 27;358(13): Themabijeenkomst Bewegen bij ouderen

36 Threshold voor Sportprestatie Warburton D E et al. CMAJ 2006;174: Themabijeenkomst Bewegen bij ouderen

37 Warburton D E et al. CMAJ 2006;174: Themabijeenkomst Bewegen bij ouderen

38 Warburton D E et al. CMAJ 2006;174: Themabijeenkomst Bewegen bij ouderen

39 Operatie

40 Preoperatieve functionele status als voorspeller postoperatief verloop Dependence for the performance of ADLs and impaired cognitive conditions are important predictors of postoperative complications Fukuse T, Satoda N, Hijiya K, Fujinaga T. Importance of a comprehensive geriatric assessment in prediction of complications following thoracic surgery in elderly patients. Themabijeenkomst Bewegen bij ouderen Chest Mar;127(3):

41 ProFyt

42 Themabijeenkomst Bewegen bij ouderen

43 ProFyt operatie Themabijeenkomst Bewegen bij ouderen

44 Methods Risk factors Conventional risk factors Age Metastatic cancer COPD Heart disease Smoking Coughing Physical activity Physical fitness Timed up and go Chair rise time MIP RCEHandgrip strength Outcome measures Mortality Discharge destination Length of stay (LOS) Themabijeenkomst Bewegen bij ouderen

45 MORTALITY 7.7 % n=169 Age (> 80) Metastatic cancer Diabetes Heart diseases COPD Smoking Cough Activity level (LAPAQ) ADL (TUG) Lower leg function (CRT) Respiratory function (MIP) Respiratory function (RCE) Muscle mass (HGS) Odds ratio (p<0.1)

46 MORTALITY 7.7 % n=169 Age (> 80) Metastatic cancer Diabetes Heart diseases COPD Smoking Cough Activity level (LAPAQ) ADL (TUG) Lower leg function (CRT) Respiratory function (MIP) Respiratory function (RCE) Muscle mass (HGS) Odds ratio (p<0.05)

47 DISCHARGE DESTINATION 10 % nursing home n=169 Age (> 80) Metastatic cancer Diabetes Heart diseases COPD Smoking Cough Activity level (LAPAQ) ADL (TUG) Lower leg function (CRT) Respiratory function (MIP) Respiratory function (RCE) Muscle mass (HGS) Odds ratio (p<0.1)

48 DISCHARGE DESTINATION 10 % n=169 Age (> 80) Metastatic cancer Diabetes Heart diseases COPD Smoking Cough Activity level (LAPAQ) ADL (TUG) Lower leg function (CRT) Respiratory function (MIP) Respiratory function (RCE) Muscle mass (HGS) Odds B-value ratio (p<0.05) (p<0.1)

49 LENGTH OF STAY (log transformed) 12 days n=169 Age (> 80) Metastatic cancer Diabetes Heart diseases COPD Smoking Cough Activity level (LAPAQ) ADL (TUG) Lower leg function (CRT) Respiratory function (MIP) Respiratory function (RCE) Muscle mass (HGS) 0 0,1 0,2 0,3 0,4 0,5 0,6 B-value (p<0.1)

50 LENGTH OF STAY (log transformed) 12 days n=169 Age (> 80) Metastatic cancer Diabetes Heart diseases COPD Smoking Cough Activity level (LAPAQ) ADL (TUG) Lower leg function (CRT) Respiratory function (MIP) Respiratory function (RCE) Muscle mass (HGS) 0 0,05 0,1 0,15 0,2 0,25 0,3 0,35 0,4 0,45 0,5 B-value (p<0.05)

51 Mortality Discharge destination Length of stay Age Metastatic cancer Diabetes Heart diseases COPD Smoking X Coughing Activity level (LAPAQ) X OR 5,5 X OR 6,7 X ADL /TUG Lower leg function (CRT) Respiratory function (MIP) Respiratory function (RCE) X OR 5,2 HGS

52 performance World Health Organization International Classification of Functioning, Disability and Health, 2001, Geneva: WHO. capacity

53 LASA Physical Activity Questionnaire (LAPAQ) ADL (KATZ) self reported performance FITHEID Coördinatie Lenigheid Spierkracht UHV capacity ADL TUG HKK CRT MIP RMA Fietstest Traplooptest

54 Wat is het Kun je het Kun je het Kun je het probleem verklaren voorspellen voorkomen? Themabijeenkomst Bewegen bij ouderen

55 Bewegingsgedrag voor operatie Hartoperaties (CABG) AAA Oncologische chirurgie Saegrov S, Halding AG. Related Articles, What is it like living with the diagnosis of cancer? Eur J Cancer Care (Engl) May;13(2): Eigen meting via LAPAQ THP (Oosting et al, 2012)

56 Ademspiertraining

57 Intervention Intervention group Control group Inspiratory muscle training (IMT) Aerobic training Resistance training lower limb extensors Training functional activities Home based exercise program

58 Mortaliteit ontslagen overleden LAPAQ>416 en niet getraind 74 2 (2,6%) LAPAQ<416 en niet getraind 32 9 (22%) LAPAQ>416 en getraind 27 1 (3,6%) LAPAQ<416 en getraind 18 1 (5,3%)

59 Intensiteit training Themabijeenkomst Bewegen bij ouderen

60 KATZ 9,0 Mobiliteit en ziekenhuisopname 8,0 7,0 6,0 nulmeting OudFit 5,0 4,0 T0 T1 T3 Kokenberg F, Strookapppe EW, Mosterd S, Govers F, Dronkers JJ, Veldman A Kwetsbare ouderen tijdens ziekenhuisopname: het belang van vroege activering (in voorbereiding) Themabijeenkomst Bewegen bij ouderen

61 Hospitalization-associated disability Covinsky 2011 HAD Hoe vaak en wanneer? This hospitalization-associated disability occurs in approximately one-third of patients older than 70 years of age and may be triggered even when the illness that necessitated the hospitalization is successfully treated. Screenen Monitoren Interventies We also describe a pragmatic approach toward functional status assessment in the hospital focused on evaluation of ADLs, mobility, and cognition. Based on studies of acute geriatric units, we describe interventions hospitals and clinicians can consider to prevent hospitalization-associated disability in patients. Covinsky KE, Pierluissi E, Johnston CB. Hospitalization-associated disability :"She was probably able to ambulate, but I'm not sure". JAMA Oct 26;306(16): Themabijeenkomst Bewegen bij ouderen

62 Diafragma postoperatief

63 Beademing en diafragma CONCLUSIONS: The combination of 18 to 69 hours of complete diaphragmatic inactivity and mechanical ventilation results in marked atrophy (>50%) of human diaphragm myofibers. These findings are consistent with increased diaphragmatic proteolysis during inactivity. Levine S, Nguyen T, Taylor N, Friscia ME, Budak MT, Rothenberg P, Zhu J, Sachdeva R, Sonnad S, Kaiser LR, Rubinstein NA, Powers SK, Shrager JB. Rapid disuse atrophy of diaphragm fibers in mechanically ventilated humans. N Engl J Med Mar 27;358(13): Themabijeenkomst Bewegen bij ouderen

64 FRC en Closing Volume

65 FRC Preoperatief Risicofactoren Leeftijd COPD Closing volume

66

67 rust inspiratie

68 FRC en houding Themabijeenkomst Bewegen bij ouderen

69 Daling VC na bovenbuikchirurgie

70 VC/TV Postoperatief FRC Houding VC TV Verdiepen ademhaling

71 Sputumtransport Trilharen

72 FRC en diameter van de bronchi

73 Sputumtransport 1 2 Trilharen Ventilatie inspiratie expiratie FET

74 Sputumtransport 1 2 Trilharen Ventilatie inspiratie expiratie FET

75 Incentive spirometrie Effectief? Soorten incentive spirometers Voor elke patiënt? Preoperatieve instructie

76 FRC Houding VC TV Verdiepen ademhaling sputumophoping FET / hoesten

77 conditie kritische zône operatie tijd Bron: Topp R, Ditmyer M, King K, Doherty K, Hornyak J, III. The effect of bed rest and potential of prehabilitation on patients in the intensive care unit. AACN Clin Issues 2002 May;13(2):

78 conditie kritische zône operatie tijd Bron: Topp R, Ditmyer M, King K, Doherty K, Hornyak J, III. The effect of bed rest and potential of prehabilitation on patients in the intensive care unit. AACN Clin Issues 2002 May;13(2):

79 conditie kritische zône operatie tijd Bron: Topp R, Ditmyer M, King K, Doherty K, Hornyak J, III. The effect of bed rest and potential of prehabilitation on patients in the intensive care unit. AACN Clin Issues 2002 May;13(2):

80 Kwetsbaarheid oudere patiënt 100 % functie Kwetsbaarheid 30 % 20 % ADL-problemen 0 % Bortz WM 2nd. A conceptual framework of frailty: a review. J Gerontol A Biol Sci Med Sci May;57(5):M Review

81 mobiliteit 100% 30% function

82 Frailty Kenmerken Er is een beperkte reservecapaciteit en beperkt adaptatievermogen bij blootstelling aan stressoren Gerelateerd aan leeftijd, maar niet veroorzaakt door ouder worden Fysieke activiteit en spierkracht als oorzaak en gevolg. Deze toestand is in veel gevallen (deels) reversibel

83 Sarcopenie Fysieke activiteiten Spier Kracht Power Cardio respiratoir VO 2max Bron: Cycle of frailty (Walston/Fried)

84 Ondervoeding Energie verbruik Sarcopenie Fysieke activiteiten Metabolisme Spier Kracht Power Cardio respiratoir VO 2max Bron: Cycle of frailty (Walston/Fried)

85 Ondervoeding Leeftijd Ziekte Ontstekings processen Energie verbruik Sarcopenie Fysieke activiteiten Metabolisme Levensstijl Spier Kracht Power Cardio respiratoir VO 2max Bron: Cycle of frailty (Walston/Fried)

86 Ondervoeding Leeftijd Ziekte Ontstekings processen Energie verbruik Sarcopenie Fysieke activiteiten Metabolisme Levensstijl Spier Kracht Power Cardio respiratoir VO 2max Bron: Cycle of frailty (Walston/Fried)

87 Bewegingsgedrag voor operatie Literatuur Hartoperaties (CABG) AAA Oncologische chirurgie Saegrov S, Halding AG. Related Articles, What is it like living with the diagnosis of cancer? Eur J Cancer Care (Engl) May;13(2): Eigen meting via LAPAQ Waren de afgelopen twee weken normaal vergeleken bij de rest van het afgelopen jaar? ja nee % 64%

88 Hilkhuysen GL, Oudhoff JP, Rietberg M, van der Wal G, Timmermans DR. Waiting for elective surgery: a qualitative analysis and conceptual framework of the consequences of delay. Public Health Apr;119(4):290-3.

89 conditie kritische zône ZHS tijd Bron: model volgens Topp & Ditmyer (2002)

90 Ligduurmonitor Nederlandse ziekenhuizen 2010 Coppa Consultancy Themabijeenkomst Bewegen bij ouderen

91 profylactisch curatief preklinisch klinisch postklinisch opname Compicatie ontslag

92 profylactisch curatief preklinisch klinisch postklinisch opname Compicatie ontslag

93 Themabijeenkomst Bewegen bij ouderen

94 Kwaliteit & Specialisatie Specialisatie in de fysiotherapie rondom patiëntencategorieën is gerealiseerd (een van de 10 speerpunten voor 2012 uit Gedrag en Gezondheid /KNGF)

95 Trends Taakverschuiving Patiënt centraal Ketenzorg Transmurale zorg Zorgpaden Kortere opname duur Herschikking van zorg 2 e lijn naar 1 e lijn (1,5 e lijn) Specialisatie / profilering Toenemende zorgkosten Themabijeenkomst Bewegen bij ouderen

96 Ziekenhuislandschap 20/20: Niemandsland of Droomland? drs. W.J. Bos, drs. H.P.J. Koevoets, dr. A. Oosterwaal, RVZ, 2011) Themabijeenkomst Bewegen bij ouderen

97 LASA Physical Activity Questionnaire (LAPAQ) self reported performance FITHEID Coördinatie Lenigheid Spierkracht UHV capacity ADL TUG HKK RMA CRT MIP

98 Leeftijd Metastase Comorbiditeiten (diabetes/copd/cad) Roken Productief hoesten Outcome Mortaliteit Ontslag bestemming Ligduur Mobiliteit

99 LASA Physical Activity Questionnaire (LAPAQ) self reported performance FITHEID Coördinatie Lenigheid Spierkracht UHV capacity ADL TUG HKK RMA CRT MIP

100 LASA Physical Activity Questionnaire (LAPAQ) ADL (KATZ) self reported performance FITHEID Coördinatie Lenigheid Spierkracht UHV capacity ADL TUG HKK CRT MIP RMA Fietstest Traplooptest

101 Operatie = marathon

Fysiotherapie en ziekenhuiszorg

Fysiotherapie en ziekenhuiszorg Trends Fysiotherapie en ziekenhuiszorg Taakverschuiving Patiënt centraal Ketenzorg Transmurale zorg Zorgpaden Kortere opname duur Herschikking van zorg 2 e lijn naar 1 e lijn (1,5 e lijn) Specialisatie

Nadere informatie

Kwaliteit van Leven na Hartchirurgie

Kwaliteit van Leven na Hartchirurgie Kwaliteit van Leven na Hartchirurgie 15 april 2014 Thanasie Markou Cardio-thoracaal chirurg A.L.P. Markou Quality of life after cardiac surgery Quality of life after cardiac surgery A.L.P. Markou Kwaliteit

Nadere informatie

Het stellen van functionele doelen bij patiënten na een totale knie artroplastiek wat zijn de consequenties?

Het stellen van functionele doelen bij patiënten na een totale knie artroplastiek wat zijn de consequenties? Het stellen van functionele doelen bij patiënten na een totale knie artroplastiek wat zijn de consequenties? G. van der Sluis, J. Elings, S. Bausch-Goldbohm, R. Bimmel, F. Galindo-Garre, N. van Meeteren

Nadere informatie

Physiological response after major surgery in the Elderly

Physiological response after major surgery in the Elderly Physiological response after major surgery in the Elderly Dr. HJ (Erik) Hulzebos, Medisch FysioloogF & Drs. JJ (Jaap( Jaap) Dronkers, Fysiotherapeut-Onderzoeker Onderzoeker. 2 1 Toronto Model Genetisch

Nadere informatie

Better in, Better out, ervaringen uit de praktijk. Ellen Oosting, 2013

Better in, Better out, ervaringen uit de praktijk. Ellen Oosting, 2013 Better in, Better out, ervaringen uit de praktijk Ellen Oosting, 2013 Ziekenhuis Gelderse Vallei 650 gewrichtsvervangende operaties per jaar 6 orthopeden Zorgpad Joint Care : THP / TKA Opnameduur gemiddeld

Nadere informatie

Better in, better out Peri-operatieve zorg voor kwetsbare ouderen en hoe vind je die?

Better in, better out Peri-operatieve zorg voor kwetsbare ouderen en hoe vind je die? Better in, better out Peri-operatieve zorg voor kwetsbare ouderen en hoe vind je die? Susan Pruijsen, huisarts Els Lambooij, internist-ouderengeneeskunde Judith Wilmer, klinisch geriater http://www.youtube.com/watch?v=lc3jokgni5u

Nadere informatie

CGA als doel of middel? LOAG 20 maart Dr. Nathalie van der Velde Internist-Geriater

CGA als doel of middel? LOAG 20 maart Dr. Nathalie van der Velde Internist-Geriater CGA als doel of middel? LOAG 20 maart Dr. Nathalie van der Velde Internist-Geriater Opdracht 1: negatieve punten CGA Kost veel tijd: moeten we het wel bij iedereen doen? Wat is de juiste doelgroep? Is

Nadere informatie

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa Physical factors as predictors of psychological and physical recovery of anorexia nervosa Liesbeth Libbers

Nadere informatie

Geriatrisch assessment: altijd en bij iedereen?

Geriatrisch assessment: altijd en bij iedereen? Geriatrisch assessment: altijd en bij iedereen? Bianca Buurman, RN, PhD Afdeling ouderengeneeskunde AMC Amsterdam Levensverwachting en beperkingen in functioneren Van huidige generatie: 50 % nog in leven

Nadere informatie

To ventilate or not to ventilate, that s the question

To ventilate or not to ventilate, that s the question To ventilate or not to ventilate, that s the question Prof Jan Bakker Afdelingshoofd Intensive Care Volwassenen jan.bakker@erasmusmc.nl VRAAG Opname op Intensive Care? JA Kan ik nog niet zeggen Doet opname

Nadere informatie

Functieverlies is een frequent probleem onder ouderen

Functieverlies is een frequent probleem onder ouderen Stand van zaken Fysieke training vóór en na een grote operatie* De huidige opinie Jordi Elings, Thomas J. Hoogeboom, Jaap J. Dronkers, Erik H.J. Hulzebos en Nico L.U. van Meeteren Functieverlies vóór,

Nadere informatie

Hulzebos HJ. Thema bewegen voor hart-, vaat-, en CVA-patiënten. In: Harten Zorg Magazine voor Hart- en vaatpatiënten december 1999;4:40-41.

Hulzebos HJ. Thema bewegen voor hart-, vaat-, en CVA-patiënten. In: Harten Zorg Magazine voor Hart- en vaatpatiënten december 1999;4:40-41. Publications Publications Publications Hulzebos HJ. Thema bewegen voor hart-, vaat-, en CVA-patiënten. In: Harten Zorg Magazine voor Hart- en vaatpatiënten december 1999;4:40-41. Verborg CLM, Hulzebos

Nadere informatie

Nutritional Risk Screening (NRS 2002)

Nutritional Risk Screening (NRS 2002) Nutritional Risk Screening (NRS 2002) Bron: Kondrup, J., Rasmussen, H. H., Hamberg, O., Stanga, Z., & ad hoc ESPEN Working Group (2003). Nutritional Risk Screening (NRS 2002): a new method based on an

Nadere informatie

Geriatrische screening / CGA binnen de zorg voor oudere kankerpatiënten: stand van zaken. Cindy Kenis. Geriatrisch Oncologisch Verpleegkundige

Geriatrische screening / CGA binnen de zorg voor oudere kankerpatiënten: stand van zaken. Cindy Kenis. Geriatrisch Oncologisch Verpleegkundige Cindy Kenis Geriatrisch Oncologisch Verpleegkundige UZ Leuven, België Geriatrische screening / CGA binnen de zorg voor oudere kankerpatiënten: stand van zaken Introductie (1) Definitie Comprehensive Geriatric

Nadere informatie

Fast Track Het ontwikkelen van een database: orthopedie TKA en THA.

Fast Track Het ontwikkelen van een database: orthopedie TKA en THA. Fast Track Het ontwikkelen van een database: orthopedie TKA en THA. Isala Anouk Spijkerman & Marieke Hollewand 24 september 2014 Introductie Veel voorkomende operaties in Nederland: Totale knie prothese:

Nadere informatie

Is het concept Better in Better out effectief bij patiënten die in verband met slokdarm kanker een operatie ondergaan?

Is het concept Better in Better out effectief bij patiënten die in verband met slokdarm kanker een operatie ondergaan? Is het concept Better in Better out effectief bij patiënten die in verband met slokdarm kanker een operatie ondergaan? Prof. dr. Raoul Engelbert, afdeling Revalidatie AMC GIOCA congres 10 januari 2014

Nadere informatie

Vergrijzing van de bevolking in België

Vergrijzing van de bevolking in België Frailty / kwetsbaarheid bij ouderen Nele Van Den Noortgate Diensthoofd Geriatrie Universitair Ziekenhuis Gent Oostende, 27 maart 2015 Vergrijzing van de bevolking in België www.statbel.fgov.be/studies/paper10_nl.pdf

Nadere informatie

Risicovolle fysiotherapie

Risicovolle fysiotherapie Risicovolle fysiotherapie Perioperatieve fysiotherapie bij patiënten na een THA of TKA G. van der Sluis; J. Elings; M. Jans; A. Chorus; N. van Meeteren Wie zijn wij. Geert van der Sluis Jordi Elings FT,

Nadere informatie

Ademhalingsfunctie: tussen proefschrift en richtlijn? Karin Postma

Ademhalingsfunctie: tussen proefschrift en richtlijn? Karin Postma Ademhalingsfunctie: tussen proefschrift en richtlijn? Karin Postma fysiotherapeut en onderzoeker Rijndam revalidatie & Erasmus MC te Rotterdam tussen proefschrift en richtlijn? Promotor: Prof.dr. H.J.

Nadere informatie

KWETSBARE OUDEREN IN HET ZIEKENHUIS HOE VOORKOMEN WE COMPLICATIES?

KWETSBARE OUDEREN IN HET ZIEKENHUIS HOE VOORKOMEN WE COMPLICATIES? KWETSBARE OUDEREN IN HET ZIEKENHUIS HOE VOORKOMEN WE COMPLICATIES? E. Meulen, klinisch geriater Inhoud van dit praatje Casus Wat maakt de oudere patiënt kwetsbaar? Het inschatten van kwetsbaarheid Terug

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting * 114 Het eerste hoofdstuk beschrijft het belang van een goede fysieke fitheid van patiënten die een zware operatie moeten ondergaan. Fysieke fitheid geeft een indruk van het vermogen van een patiënt om

Nadere informatie

SCREENING KWETSBARE OUDEREN MULTIDISCIPLINAIRE BEHANDELING! BIJ OPNAME:

SCREENING KWETSBARE OUDEREN MULTIDISCIPLINAIRE BEHANDELING! BIJ OPNAME: SCREENING KWETSBARE OUDEREN BIJ OPNAME: MULTIDISCIPLINAIRE BEHANDELING! Kees Kalisvaart Klinisch geriater Ralph Vreeswijk Verplegingwetenschapper Spaarne Gasthuis Haarlem DE ENE OUDERE IS DE ANDERE NIET

Nadere informatie

Langer leven? LICHAAMSBEWEGING EN Meer bewegen. Marjolein Visser. ACA Congres 2012

Langer leven? LICHAAMSBEWEGING EN Meer bewegen. Marjolein Visser. ACA Congres 2012 ACA Congres 2012 LICHAAMSBEWEGING EN SUCCESVOL OUDER WORDEN Meer bewegen - Afdeling Gezondheidswetenschappen, Faculteit der Aard- en Levenswetenschappen, Vrije Universiteit; - Afdeling Epidemiologie en

Nadere informatie

Towards a hospitalbroad approach of frail older patients / Senior Friendly Hospital

Towards a hospitalbroad approach of frail older patients / Senior Friendly Hospital Towards a hospitalbroad approach of frail older patients / Senior Friendly Hospital 06.12.2011 Herbert Habets Geriatric Clinical Nurse Specialist / Nurse Scientist Orbis Medisch Centrum, Sittard Geleen

Nadere informatie

Cancer prehabilitation, Wat is nieuw aan de horizon?

Cancer prehabilitation, Wat is nieuw aan de horizon? 12 e Post O.N.S. Meeting Cancer prehabilitation, Wat is nieuw aan de horizon? Sophie Bunskoek, verpleegkundig specialist, medische oncologie, UMCG Julie Silver MD, associate professor, Harvard Medical

Nadere informatie

PARAMEDISCH CURSUSSEN & OPLEIDINGEN KWETSBARE OUDEREN & TRAINING. Brochure

PARAMEDISCH CURSUSSEN & OPLEIDINGEN KWETSBARE OUDEREN & TRAINING. Brochure 2017 PARAMEDISCH CURSUSSEN & OPLEIDINGEN KWETSBARE OUDEREN & TRAINING Brochure OPLEIDINGSINSTITUUT CIVA B.V. Organisatie cursus Organiserende instelling CIVA B.V. Adresgegevens Rumpenerstraat 9 / Postbus

Nadere informatie

Joint Care in ZGV. Zorgvernieuwingen. Ellen Oosting & Suzan Appelman oostinge@zgv.nl vriess@zgv.nl

Joint Care in ZGV. Zorgvernieuwingen. Ellen Oosting & Suzan Appelman oostinge@zgv.nl vriess@zgv.nl Joint Care in ZGV Zorgvernieuwingen Ellen Oosting & Suzan Appelman oostinge@zgv.nl vriess@zgv.nl Inhoud Project opzet Pre-operatieve screening Plan van aanpak Ervaringen met de screening & het proces Discussie

Nadere informatie

Klinische fysiotherapie na buikchirurgie met ongecompliceerd verloop

Klinische fysiotherapie na buikchirurgie met ongecompliceerd verloop Klinische fysiotherapie na buikchirurgie met ongecompliceerd verloop Productcategorie Aanbieder Kliniek Fysiotherapie Specialisme Patiëntengroep Chirurgie Patiënten na buikchirurgie met een ongecompliceerd

Nadere informatie

2/2/2016. De oudere patiënt Darmkanker op leeftijd Delft, Veroudering

2/2/2016. De oudere patiënt Darmkanker op leeftijd Delft, Veroudering Disclosure belangen De oudere patiënt Darmkanker op leeftijd Delft, 19-01-2016 (potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven Sponsoring of onderzoeksgeld

Nadere informatie

Respiratoire revalidatie.

Respiratoire revalidatie. Respiratoire revalidatie Iris.coosemans@uzleuven.be Inactiviteit bij COPD Pitta, AJRCCM 2005 Gevolgen van inactiviteit COPD Ventilatoire noden Flow limitatie Air Trapping Hyperinflatie Dyspnoe Deconditionering

Nadere informatie

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur M. Zander MSc. Eerste begeleider: Tweede begeleider: dr. W. Waterink drs. J. Eshuis Oktober 2014 Faculteit Psychologie en Onderwijswetenschappen

Nadere informatie

Hartpatiënten Stoppen met Roken De invloed van eigen effectiviteit, actieplannen en coping plannen op het stoppen met roken

Hartpatiënten Stoppen met Roken De invloed van eigen effectiviteit, actieplannen en coping plannen op het stoppen met roken 1 Hartpatiënten Stoppen met Roken De invloed van eigen effectiviteit, actieplannen en coping plannen op het stoppen met roken Smoking Cessation in Cardiac Patients Esther Kers-Cappon Begeleiding door:

Nadere informatie

Post-EAPC symposium 17 juni 2014

Post-EAPC symposium 17 juni 2014 Post-EAPC symposium 17 juni 2014 Zorg rond het levenseinde Arianne Brinkman, onderzoeker Erasmus MC Geen potentiële belangenverstrengeling / End-of-life care, onderwerpen: - Changes in personal dignity

Nadere informatie

Why do we treat the elderly cancer patient and how do we assess him? Cindy Kenis, Geriatrisch Oncologisch Verpleegkundige, UZ Leuven

Why do we treat the elderly cancer patient and how do we assess him? Cindy Kenis, Geriatrisch Oncologisch Verpleegkundige, UZ Leuven Why do we treat the elderly cancer patient and how do we assess him? Cindy Kenis, Geriatrisch Oncologisch Verpleegkundige, UZ Leuven 1. Introductie (1) 1. Introductie (2) Comprehensive Geriatric Assessment

Nadere informatie

Ademspiertraining: (Inspiratory Muscle Training IMT)

Ademspiertraining: (Inspiratory Muscle Training IMT) Ademspiertraining: (Inspiratory Muscle Training IMT) Meer Lucht, Betere Prestaties.. @trainjelongen Agenda Ademspiertraining; Korte uitleg & ffecten Wetenschappelijk onderzoek Toepassing, Training, Periodisering

Nadere informatie

Vallen en liefst niet breken! Joris Meeuwissen Algemeen interne geneeskunde en geriatrie Zaterdag 21 september 2013

Vallen en liefst niet breken! Joris Meeuwissen Algemeen interne geneeskunde en geriatrie Zaterdag 21 september 2013 Vallen en liefst niet breken! Joris Meeuwissen Algemeen interne geneeskunde en geriatrie Zaterdag 21 september 2013 Inhoudstafel 1. Sarcopenie, frailty en vallen 2. Osteoporose? 3. Hoe stellen we dit

Nadere informatie

Patiënt outcome: 1 jaar na curatieve therapie Harm Rutten, chirurg, Catharina Ziekenhuis, Eindhoven

Patiënt outcome: 1 jaar na curatieve therapie Harm Rutten, chirurg, Catharina Ziekenhuis, Eindhoven Patiënt outcome: 1 jaar na curatieve therapie Harm Rutten, chirurg, Catharina Ziekenhuis, Eindhoven Symposium 19 januari 2016 Theater de Veste Delft Waarom is het van belang om 1 jaars mortaliteit te kennen?

Nadere informatie

Determinanten en Barrières van Seksuele Patiëntenvoorlichting. aan Kankerpatiënten door Oncologieverpleegkundigen

Determinanten en Barrières van Seksuele Patiëntenvoorlichting. aan Kankerpatiënten door Oncologieverpleegkundigen Determinanten en Barrières van Seksuele Patiëntenvoorlichting aan Kankerpatiënten door Oncologieverpleegkundigen Determinants and Barriers of Providing Sexual Health Care to Cancer Patients by Oncology

Nadere informatie

FYSIOTHERAPIE DE ZORGKETEN VAN COMPLEXE ZIEKENHUISPATIËNTEN: - VAN KOOKBOEK NAAR MAATWERK -

FYSIOTHERAPIE DE ZORGKETEN VAN COMPLEXE ZIEKENHUISPATIËNTEN: - VAN KOOKBOEK NAAR MAATWERK - FYSIOTHERAPIE DE ZORGKETEN VAN COMPLEXE ZIEKENHUISPATIËNTEN: - VAN KOOKBOEK NAAR MAATWERK - 1 Gezondheidszorg: nu en in de toekomst Bewegen bij gezonden Bewegen bij chronisch ziek zijn Bewegen rondom geplande

Nadere informatie

Vereniging voor Ziekenhuisgeneeskunde

Vereniging voor Ziekenhuisgeneeskunde Vereniging voor Ziekenhuisgeneeskunde SHELLEY METSELAAR AIOS SOZG Achtergrond Incidentie - 5-11 per 1000 per jaar 1 Diagnose - Combinatie kliniek, lab, X-thorax Sensitiviteit X-thorax 2 - Pneumonie +/-

Nadere informatie

WORKSHOP 21ste symposium voor verpleegkundigen en paramedici Donderdag 11 juni 2015

WORKSHOP 21ste symposium voor verpleegkundigen en paramedici Donderdag 11 juni 2015 WORKSHOP 21 ste symposium voor verpleegkundigen en paramedici Donderdag 11 juni 2015 H.Tefsen, MANP verpleegkundig specialist hoofd-hals oncologie J. de Heij-van den Tweel, hoofd- hals/oncologieverpleegkundige

Nadere informatie

Levenseindezorg op maat : Medische indicaties voor vroegtijdige zorgplanning

Levenseindezorg op maat : Medische indicaties voor vroegtijdige zorgplanning symposium Vroegtijdige Zorgplanning 9 juni 2016 Levenseindezorg op maat : Medische indicaties voor vroegtijdige zorgplanning dr. Anne Beyen Geriater RZ Heilig Hart Tienen Cure model : gevolgen voor (oudere)

Nadere informatie

Ouderen en kanker. Carla Agasi-Idenburg, Fysiotherapeut, Klinisch gezondheidswetenschapper

Ouderen en kanker. Carla Agasi-Idenburg, Fysiotherapeut, Klinisch gezondheidswetenschapper Ouderen en kanker Carla Agasi-Idenburg, Fysiotherapeut, Klinisch gezondheidswetenschapper Wat ga ik bespreken? Relatie kanker en ouderdom Kwetsbaarheid/frailty Comprehensive Geriatric Assessment Intermezzo

Nadere informatie

Fysieke fitheid, fysieke activitiet in relatie tot gezondheid

Fysieke fitheid, fysieke activitiet in relatie tot gezondheid Fysieke fitheid, fysieke activitiet in relatie tot gezondheid Wat is fysieke activiteit? Een door skeletspieren geproduceerde beweging (dynamisch) en/of houding (statisch) die gepaard gaat met een toename

Nadere informatie

IC door de ogen van een ander

IC door de ogen van een ander IC door de ogen van een ander Cathelijne Ziedses des Plantes 1-2-2016 Inhoud Praktische zaken afgewisseld met ervaringen Voorstellen Onderzoek op de IC Post- Intensive Care Syndroom (PICS) PICS- f Wat

Nadere informatie

Active Ageing. Gezondheidsgedrag en self-tracking: Cees van der Schans.

Active Ageing. Gezondheidsgedrag en self-tracking:  Cees van der Schans. Active Ageing Gezondheidsgedrag en self-tracking: Van gezond opgroeien tot gezond oud worden Cees van der Schans c.p.van.der.schans@pl.hanze.nl www.hanze.nl/transparantezorgverlening http://www.qsinstitute.org/

Nadere informatie

HET ZAL JE MOEDER MAAR ZIJN

HET ZAL JE MOEDER MAAR ZIJN HET ZAL JE MOEDER MAAR ZIJN Ouderen in het ziekenhuis: wat weten we? Marieke J. Schuurmans Hoogleraar Verplegingswetenschap UMC Utrecht Lector Ouderenzorg Hogeschool Utrecht HOEVEEL MENSEN BREKEN ER PER

Nadere informatie

Unilaterale diafragma hoogstand. MR Ghamati

Unilaterale diafragma hoogstand. MR Ghamati Unilaterale diafragma hoogstand. MR Ghamati Inleiding Etiologie Risicofactoren en oorzaken Diagnostisering Kliniek Diafragma plicatie Review Conclusie Etiologie Oorzaken van een hoogstand van hemidiafragma

Nadere informatie

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 1 Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 2 Structure of the presentation - What is intercultural mediation through the internet? - Why

Nadere informatie

Met Zorg naar Gezondheid!

Met Zorg naar Gezondheid! Met Zorg naar Gezondheid! dr. Hans Hobbelen Lector Healthy Lifestyle, Ageing and Health Care Kenniscentrum CaRES: Care, Rehabilitatie, Educatie, Sport (CaRES) Lectoraat Transparante Zorgverlening Lectoraat

Nadere informatie

Marlies Snoeck Medisch Spectrum Twente Ventilation Practitioner i.o. 12 oktober 2011

Marlies Snoeck Medisch Spectrum Twente Ventilation Practitioner i.o. 12 oktober 2011 Marlies Snoeck Medisch Spectrum Twente Ventilation Practitioner i.o. 12 oktober 2011 1 Inleiding Probleem-, Vraag-, Doelstelling Onderzoek Resultaten Conclusie en aanbevelingen Rol van Ventilation Practitioner

Nadere informatie

Gender differences in heart disease. Dr Danny Schoors

Gender differences in heart disease. Dr Danny Schoors Gender differences in heart disease Dr Danny Schoors Women are meant to be loved, not to be understood Oscar Wilde (1854-1900) 2 05/01/16 Inleiding Cardiovasculaire ziekte 7 tot 10 jaar later dan bij mannen

Nadere informatie

Een transmuraal ketenzorgmodel voor COPD;

Een transmuraal ketenzorgmodel voor COPD; Een transmuraal ketenzorgmodel voor COPD; COPD-net Utrecht, 15 januari 2015 dr. A.J. (Alex) van t Hul, programmadirecteur Disclosure belangen spreker (potentiële) belangenverstrengeling Zie hieronder Voor

Nadere informatie

De Rol van Sense of Coherence bij de Glucoseregulatie bij Mensen met Diabetes Type 1

De Rol van Sense of Coherence bij de Glucoseregulatie bij Mensen met Diabetes Type 1 De Rol van Sense of Coherence bij de Glucoseregulatie bij Mensen met Diabetes Type 1 The Role of Sense of Coherence in Glucose regulation among People with Diabetes Type 1 Marja Wiersma Studentnummer:

Nadere informatie

Diabetes Mellitus en Beweging

Diabetes Mellitus en Beweging Diabetes Mellitus en Beweging Doelen 0Refresher 0Patient Education 0Exercise and DM Wat betekent het? 0 Diabetes: Door(heen) gaan 0 Mellitus: Honing/Zoet Wat is het? 0 Groep van stoornissen met hyperglycemieën

Nadere informatie

Oud met functiebehoud! Marjolein E.M. den Ouden MSc. Vereniging voor Bewegingswetenschappen Nederland. 15 September 2011

Oud met functiebehoud! Marjolein E.M. den Ouden MSc. Vereniging voor Bewegingswetenschappen Nederland. 15 September 2011 Oud met functiebehoud! Marjolein E.M. den Ouden MSc Vereniging voor Bewegingswetenschappen Nederland 15 September 2011 Introductie Percentage ouderen (> 65 years) stijgt Veroudering Achteruitgang uithoudingsvermogen

Nadere informatie

Het Signaleren van Problemen 3 Maanden na Ontslag van de Intensive. Care en de Noodzaak van een Nazorgprogramma

Het Signaleren van Problemen 3 Maanden na Ontslag van de Intensive. Care en de Noodzaak van een Nazorgprogramma Running head: HET SIGNALEREN VAN PROBLEMEN NA EEN IC-OPNAME 1 Het Signaleren van Problemen 3 Maanden na Ontslag van de Intensive Care en de Noodzaak van een Nazorgprogramma The Screening of Problems 3

Nadere informatie

25 jaar whiplash in Nederland

25 jaar whiplash in Nederland 25 jaar whiplash in Nederland Vanuit een fysiotherapeutisch perspectief Maarten Schmitt M.Sc 1 2 Fysiotherapeut & manueeltherapeut Hoofd van de Divisie Onderwijs Stichting Opleidingen Musculoskeletale

Nadere informatie

Het meetinstrument heeft betrekking op de volgende categorieën Lichaamsregio Algemeen, overig, ongespecificeerd. Overige (overig, ongespecificeerd)

Het meetinstrument heeft betrekking op de volgende categorieën Lichaamsregio Algemeen, overig, ongespecificeerd. Overige (overig, ongespecificeerd) Uitgebreide toelichting van het meetinstrument de Morton Mobility Index (DEMMI) 29 december 2011 review: M.P. Jans invoer: E v. Engelen 1 Algemene gegevens Het meetinstrument heeft betrekking op de volgende

Nadere informatie

De oudere patiënt met kanker. Drs. Diny van Harten, Beleidsmedewerker Geriatrie Maart 2016

De oudere patiënt met kanker. Drs. Diny van Harten, Beleidsmedewerker Geriatrie Maart 2016 De oudere patiënt met kanker Drs. Diny van Harten, Beleidsmedewerker Geriatrie Maart 2016 Kanker en ouderen (1) Stijging van het aantal 80 plussers van 4% (2009) naar 10% (2050). Bijna 60% van de maligniteiten

Nadere informatie

Circuittraining Een nieuwe groepstraining met een functioneel karakter

Circuittraining Een nieuwe groepstraining met een functioneel karakter Circuittraining Een nieuwe groepstraining met een functioneel karakter Drs. Lotte Wevers Dr. Ingrid van de Port Prof. Dr. Eline Lindeman Prof. Dr. Gert Kwakkel Kenniscentrum De Hoogstraat, Utrecht Overzicht

Nadere informatie

Meten is weten. ook. bij collum care

Meten is weten. ook. bij collum care Meten is weten ook bij collum care Presentatie door Leny Blonk nurse practitioner orthopedie Alysis zorggroep 1 Meten een dagelijkse bezigheid Leveren van maatwerk 2 Meten een dagelijkse bezigheid Om ons

Nadere informatie

Het meten van de kwaliteit van leven bij kinderen met JIA

Het meten van de kwaliteit van leven bij kinderen met JIA Het meten van de kwaliteit van leven bij kinderen met JIA Measuring quality of life in children with JIA Masterthese Klinische Psychologie Onderzoeksverslag Marlot Schuurman 1642138 mei 2011 Afdeling Psychologie

Nadere informatie

Welke behandeling voor obese type 2 patiënten? Gewoon insuline?

Welke behandeling voor obese type 2 patiënten? Gewoon insuline? Welke behandeling voor obese type 2 patiënten? Gewoon insuline? Joost Hoekstra, internist, AMC Potentiële belangenverstrengeling Klinische Diabetologie AMC ontvangt sponsoring van cq doet projecten met

Nadere informatie

Casus mevrouw Driebergen. 52 jaar, status na icva mei 2014. Thuiswonend. Goede cognitie. Lopen: FAC 4. Couch potato: overdag veelal inactief

Casus mevrouw Driebergen. 52 jaar, status na icva mei 2014. Thuiswonend. Goede cognitie. Lopen: FAC 4. Couch potato: overdag veelal inactief Fysieke activiteiten; nieuwe inzichten en innovaties in de revalidatie. nothing to declare 52 jaar, status na icva mei 2014 Thuiswonend Goede cognitie Lopen: FAC 4 Couch potato: overdag veelal inactief

Nadere informatie

Type Dementie als Oorzaak van Seksueel Ontremd Gedrag. Aanwezigheid van het Gedrag bij Type Alzheimer?

Type Dementie als Oorzaak van Seksueel Ontremd Gedrag. Aanwezigheid van het Gedrag bij Type Alzheimer? Type Dementie als Oorzaak van Seksueel Ontremd Gedrag Aanwezigheid van het Gedrag bij Type Alzheimer? Type of Dementia as Cause of Sexual Disinhibition Presence of the Behavior in Alzheimer s Type? Carla

Nadere informatie

Selectie van oudere patiënten opgenomen in het ziekenhuis met risico op functieverlies

Selectie van oudere patiënten opgenomen in het ziekenhuis met risico op functieverlies Selectie van oudere patiënten opgenomen in het ziekenhuis met risico op functieverlies Dr. Jita Hoogerduijn Kenniscentrum Innovatie van Zorgverlening Hogeschool Utrecht Jita.hoogerduijn@hu.nl Mw Anna Smit

Nadere informatie

Nienke de Vries MANAGING THE DECLINE. Physical therapy in frail elderly

Nienke de Vries MANAGING THE DECLINE. Physical therapy in frail elderly Nienke de Vries MANAGING THE DECLINE Physical therapy in frail elderly Managing the decline: physical therapy in frail elderly Proefschrift ter verkrijging van de graad van doctor aan de Radboud Universiteit

Nadere informatie

Kwetsbare ouderen in het ziekenhuis: optimale strategie?

Kwetsbare ouderen in het ziekenhuis: optimale strategie? Kwetsbare ouderen in het ziekenhuis: optimale strategie? S N E L L E H E R K E N N I N G & B E H A N D E L I N G O P M A A T J u l i e t t e P a r l e v l i e t K l i n i s c h g e r i a t e r & o n d

Nadere informatie

Sectie Infectieziekten

Sectie Infectieziekten Sectie Infectieziekten 1 December 2015 U kunt helpen de HIV / AIDS epidemie te beëindigen You can help to end the HIV / AIDS epidemic Sectie Infectieziekten Weet uw HIV status Know your HIV status by 2020

Nadere informatie

WELKOM! 1 vrijdag 7 oktober 2016

WELKOM! 1 vrijdag 7 oktober 2016 WELKOM! 1 Programma 18.00 Voeding op leeftijd Aspecten van voeding en metabolisme op oudere leeftijd Ingrid Gisbertz, MDL arts voedingsteam 18.20 Als gewoon eten niet meer lukt; indicaties en procedure

Nadere informatie

10 jaar CARVASZ: Wat brengt de toekomst? Dr Jita Hoogerduijn Lectoraat Verpleegkundige en Paramedische Zorg voor Mensen met Chronische Aandoeningen

10 jaar CARVASZ: Wat brengt de toekomst? Dr Jita Hoogerduijn Lectoraat Verpleegkundige en Paramedische Zorg voor Mensen met Chronische Aandoeningen 10 jaar CARVASZ: Wat brengt de toekomst? Dr Jita Hoogerduijn Lectoraat Verpleegkundige en Paramedische Zorg voor Mensen met Chronische Aandoeningen Trends (VWS, 2011) Demografische verandering: steeds

Nadere informatie

Multiple Sclerose (fysiotherapeutische behandeling)

Multiple Sclerose (fysiotherapeutische behandeling) Multiple Sclerose (fysiotherapeutische behandeling) Remco Muller MNR, Fysiotherapeut Lid MS Zorgnet RMC Groot Klimmendaal Expertisecentrum voor volwassenen Inhoud Inleiding Evidence based practise Fysiotherapeutisch

Nadere informatie

Het Effect van Assertive Community Treatment (ACT) op het. Sociaal Functioneren van Langdurig Psychiatrische Patiënten met. een Psychotische Stoornis.

Het Effect van Assertive Community Treatment (ACT) op het. Sociaal Functioneren van Langdurig Psychiatrische Patiënten met. een Psychotische Stoornis. Het Effect van Assertive Community Treatment (ACT) op het Sociaal Functioneren van Langdurig Psychiatrische Patiënten met een Psychotische Stoornis. The Effect of Assertive Community Treatment (ACT) on

Nadere informatie

Kwetsbaarheid bij ouderen: een uitdaging Risicofactoren, meetinstrumenten en samenhangende zorg

Kwetsbaarheid bij ouderen: een uitdaging Risicofactoren, meetinstrumenten en samenhangende zorg Kwetsbaarheid bij ouderen: een uitdaging Risicofactoren, meetinstrumenten en samenhangende zorg In vergrijzende samenlevingen is de zorg voor het toenemende aantal kwetsbare ouderen een grote uitdaging

Nadere informatie

Zorgpaden: Evidence Based or Wishful thinking?

Zorgpaden: Evidence Based or Wishful thinking? Zorgpaden: Evidence Based or Wishful thinking? Jeroen van Oostrum Hoofd Business Intelligence Center 24 november 2009 Stellingen Stelling 1: Patiëntuitkomstmaten, zoals heropnames, complicaties en patiënttevredenheid,

Nadere informatie

STIGMATISERING VAN PATIENTEN MET LONGKANKER 1. Stigmatisering van Patiënten met Longkanker: De Rol van Persoonlijke Relevantie voor de Waarnemer

STIGMATISERING VAN PATIENTEN MET LONGKANKER 1. Stigmatisering van Patiënten met Longkanker: De Rol van Persoonlijke Relevantie voor de Waarnemer STIGMATISERING VAN PATIENTEN MET LONGKANKER 1 Stigmatisering van Patiënten met Longkanker: De Rol van Persoonlijke Relevantie voor de Waarnemer Stigmatization of Patients with Lung Cancer: The Role of

Nadere informatie

Ir. Herman Dijk Ministry of Transport, Public Works and Water Management

Ir. Herman Dijk Ministry of Transport, Public Works and Water Management Policy Aspects of Storm Surge Warning Systems Ir. Herman Dijk Ministry of Transport, Public Works and Water Contents Water in the Netherlands What kind of information and models do we need? Flood System

Nadere informatie

Bewegingstherapie bij Reumatoïde Artritis

Bewegingstherapie bij Reumatoïde Artritis Bewegingstherapie bij Reumatoïde Artritis Valentin Schroyen, PT Revalidatiewetenschappen en Kinesitherapie Faculteit Geneeskunde en Levenswetenschappen Universiteit Hasselt Wetenschappelijke weetjes RA-specifieke

Nadere informatie

EuroSCORE. Wat kunnen we ermee? Wat doen we ermee? l. Noyez. CNE Thoraxchirurgie 15 april 2014

EuroSCORE. Wat kunnen we ermee? Wat doen we ermee? l. Noyez. CNE Thoraxchirurgie 15 april 2014 Wat kunnen we ermee? Wat doen we ermee? l. Noyez CNE Thoraxchirurgie 15 april 014 Disclosures Cardio-thoracaal chirurg Radboudumc, Nijmegen Bestuurslid NVT voorzitter com kwaliteit Bestuurslid BHN to construct

Nadere informatie

Longfunctie en longproblematiek bij mensen met een dwarslaesie na de klinische revalidatie

Longfunctie en longproblematiek bij mensen met een dwarslaesie na de klinische revalidatie Longfunctie en longproblematiek bij mensen met een dwarslaesie na de klinische revalidatie Karin Postma 1,2 Hans Bussmann 2, Henk Stam 2, Michael Bergen 1, Janneke Haisma 1,2, Maria Hopman 3 1: Rijndam

Nadere informatie

Nurse Specialist in Hartfalen: What s in a name

Nurse Specialist in Hartfalen: What s in a name BWGCVN Nurse Specialist in Hartfalen: What s in a name Jan Vercammen Hartfalenverpleegkundige ZOL Genk Voorzitter Belgian Heart Failure Nurses Wat is hartfalen Definitie: The inability of the heart to

Nadere informatie

! Thema binnen ouderzorg Betere voorspeller voor adverse outcome dan chronologische leeftijd Geen consensus / gouden standaard

! Thema binnen ouderzorg Betere voorspeller voor adverse outcome dan chronologische leeftijd Geen consensus / gouden standaard An De Meulenaere ! Thema binnen ouderzorg Betere voorspeller voor adverse outcome dan chronologische leeftijd Geen consensus / gouden standaard Verschillende definities Operationeel Conceptueel Situering

Nadere informatie

Chemotherapie en stolling

Chemotherapie en stolling Chemotherapie en stolling Therapie, preventie en risicofactoren Karen Geboes UZ Gent 4 december 2015 Avastin en longembolen: hoe behandelen en Avastin al dan niet verder? Chemotherapie en stolling: Therapie,

Nadere informatie

Introduction Henk Schwietert

Introduction Henk Schwietert Introduction Henk Schwietert Evalan develops, markets and sells services that use remote monitoring and telemetry solutions. Our Company Evalan develops hard- and software to support these services: mobile

Nadere informatie

Is screening bij longkanker zinvol?

Is screening bij longkanker zinvol? Is screening bij longkanker zinvol? Dr. Karl Govaert 1 LUNG CANCER Leading cause of cancer-related death among men and women in US Second leading cause of cancer in US 75% present with advanced local or

Nadere informatie

Klassiek ziektemodel vs. geriatrische presentatie

Klassiek ziektemodel vs. geriatrische presentatie Klassiek ziektemodel vs. geriatrische presentatie Klassiek Symptomen 1:1 Ziekte Klassiek Geriatrische ziekte uiting Waarom? Ziektebeloop: Patiënten met bv. kanker, hartfalen, dementie. Lorenz KA Ann Int

Nadere informatie

Hospital Elder Life Program (HELP)

Hospital Elder Life Program (HELP) Hospital Elder Life Program (HELP) Marije Strijbos MSc Promovendus UMC Utrecht, afdeling Revalidatie, Verplegingswetenschap & Sport m.strijbos@umcutrecht.nl Hospital Elder Life Program Amerikaans programma

Nadere informatie

Huisarts of hometrainer?

Huisarts of hometrainer? Huisarts of hometrainer? In het literatuuroverzicht werden zes studies opgenomen. Vier studies onderzochten het effect van training op ziekteverzuim, drie daarvan bestudeerden tevens de effecten op klachten

Nadere informatie

Socio-economic situation of long-term flexworkers

Socio-economic situation of long-term flexworkers Socio-economic situation of long-term flexworkers CBS Microdatagebruikersmiddag The Hague, 16 May 2013 Siemen van der Werff www.seo.nl - secretariaat@seo.nl - +31 20 525 1630 Discussion topics and conclusions

Nadere informatie

Ouderen, kanker en ondervoeding

Ouderen, kanker en ondervoeding Ouderen, kanker en ondervoeding Lisette CPGM de Groot Wageningen Universiteit, Wageningen Malnutrition / ondervoeding Stratton, 2003: a state of nutrition in which a deficiency or excess of energy, protein

Nadere informatie

Toelichting M&I module ouderenzorg Transmuraal

Toelichting M&I module ouderenzorg Transmuraal Toelichting M&I module ouderenzorg Transmuraal Visie zorg voor kwetsbare ouderen over de lijnen heen Aanleiding Jaarlijks wordt 14% van de 65-plussers (acuut) opgenomen in het ziekenhuis. Bij ontslag blijkt

Nadere informatie

Zorg voor Uitkomst Borst- en darmkanker

Zorg voor Uitkomst Borst- en darmkanker Zorg voor Uitkomst Borst- en darmkanker Symposium 17 april 2015 Parallelsessie Luc Strobbe en Anke Smits Doel van ZvU Praktijkvariatie identificeren aan de hand van uitkomsten Voor welke procesonderdelen?

Nadere informatie

De relatie tussen depressie- en angstsymptomen, diabetesdistress, diabetesregulatie en. proactieve copingvaardigheden bij type 2 diabetespatiënten

De relatie tussen depressie- en angstsymptomen, diabetesdistress, diabetesregulatie en. proactieve copingvaardigheden bij type 2 diabetespatiënten De relatie tussen depressie- en angstsymptomen, diabetesdistress, diabetesregulatie en proactieve copingvaardigheden bij type 2 diabetespatiënten The relationship between depression symptoms, anxiety symptoms,

Nadere informatie

Het ac:ef mobiliseren

Het ac:ef mobiliseren Het ac:ef mobiliseren met de bedfiets vooruit Pim Mossel Fysiotherapeut Vervolg plenaire sessie Het aandeel van de fysiotherapeut Trainen Begeleiden Ondersteunen Adviseren Informeren Rol van de Fysiotherapeut

Nadere informatie

Healthy Ageing onderzoek naar leefstijl van mensen met een verstandelijke beperking

Healthy Ageing onderzoek naar leefstijl van mensen met een verstandelijke beperking Healthy Ageing onderzoek naar leefstijl van mensen met een verstandelijke beperking Doorwerking in de beroepspraktijk Drs. Hanneke Vochteloo, de Zijlen Dr. Aly Waninge Lectoraat Healthy Ageing, Allied

Nadere informatie

een geriatriefysiotherapeutisch patiëntonderzoek

een geriatriefysiotherapeutisch patiëntonderzoek een geriatriefysiotherapeutisch patiëntonderzoek 25 September 2012 Marjan Doves, MFt opzet Doel workshop Introductie geriatriefysiotherapie Introductie van de casus Uitwerking van het onderzoek Conclusie

Nadere informatie

BTS- (2001) en ACCP richtlijn (2007) deze limiet aanbevelen. Verbeterde perioperatieve

BTS- (2001) en ACCP richtlijn (2007) deze limiet aanbevelen. Verbeterde perioperatieve Richtlijn: Preoperatieve cardiopulmonale evaluatie Of de patiënt met longkanker heelkundige resectie kan ondergaan, hangt af van meerdere factoren. Preoperatieve functionele evaluatie verloopt systematisch,

Nadere informatie

Workshop Kwetsbaarheid

Workshop Kwetsbaarheid Workshop Kwetsbaarheid werkconferentie KOMPLEET Integrale ondersteuning van kwetsbare ouderen en hun mantelzorgers 10 oktober 2013 Rob Beumer, huisarts Mary Timmermans, Specialist Ouderengeneeskunde Harmke

Nadere informatie