Onderzoekscompetenties

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Onderzoekscompetenties"

Transcriptie

1 Onderzoekscompetenties Een praktijkgetuigenis L.Bresseleers K.Maes L.Pierrart V.Van Caeneghem I.Van Duffel I.Verbiest T.Verheyden

2 Het literatuurproject I. Doelstellingen

3 Het literatuurproject: doelstellingen Leerlingen een vakoverschrijdend eindwerk aanbieden. Profilering van de stroom Latijn-Talen (ASO).

4 Het literatuurproject: doelstellingen Leerlingen laten kennismaken met een vergelijkende literatuurstudie (cfr. Hoger onderwijs) en trainen in onderzoekscompetenties Plezier in het lezen en bij het onderzoeken.

5 1. Vakoverschrijdend eindwerk Naast klassieke taallessen, literatuur belichten. Talen: Duits, Engels, Frans en Nederlands Bespreking per vreemde taal Vergelijkende studie: Nederlands

6 2. Profilering van de stroom Latijn-Talen Latijn-Talen = aso-richting met minimaal wiskundepakket, maximaal talenpakket => profileren als sterke talenrichting Analogie met eindwerken in andere richtingen (vb economie-talen) wildgroei van (identieke) talentaken beteugelen

7 3. Vergelijkende literatuurstudie Ambitieus project traditioneel weinig aandacht voor literatuur, zeker over de vakgrenzen heen. eerste confrontatie voor leerlingen Voorbereiding op hoger talenonderwijs (cfr. profilering studierichting) en training in onderzoekscompetenties (SET)

8 4. Plezier in het lezen en bij het onderzoeken Positieve leeservaring = vertrekpunt Thema = reisgids Inspanning om einddoel te bereiken Eindbestemming = afgerond project Onderweg: veel gezien, geleerd, gelezen.. => onderzoekscompetentie!

9 Literatuurproject II. Praktische organisatie

10 II.1.Wat verwachten we van onze leerlingen? Elke leerling maakt een vergelijkende literatuurstudie en kiest hiervoor eerst een onderwerp: literair thema of motief Hulp: de leerlingen krijgen van de vakleerkrachten suggestielijsten met onderwerpen en literaire werken.

11 Voorbeelden onderwerpen: genres De misdaadroman De liefdesroman De historische roman De autobiografie / de dagboekroman Het reisverhaal De psychologische roman De filosofische roman

12 Voorbeelden onderwerpen: motieven Romeo en Juliet De antiheld Het muziekmotief

13 Wat verwachten we van onze leerlingen? Na de keuze van het thema moet de leerling: - Het gekozen thema specifiëren: welke oorlog? Wat voor soort liefde? Welke psychologische problematiek? - een onderzoeksvraag formuleren: wat wil hij doorheen dit project te weten komen?

14 Wat verwachten we van onze leerlingen? A. Eind november: elke leerling stuurt een mail naar de vakleerkracht Nederlands met een afgelijnde themakeuze met motivatie + eventuele romantitels. = zakelijke mail (schrijfvaardigheid Nederlands)

15 Wat verwachten we van onze leerlingen? B. Begin januari: eerste werksessie - Elke leerling formuleert een onderzoeksvraag - vult op speciaal evaluatieformulier in welke informatie hij al heeft opgezocht en waar + welke romans hij koppelt aan zijn keuze = wordt opgevolgd door de taalleerkrachten

16 Wat verwachten we van onze leerlingen? C. Vanaf januari: elke leerling leest per vreemde taal één werk. = 3 literaire werken (Fr Eng D)

17 Wat verwachten we van onze leerlingen? D. Per onderwerp schrijft de leerling: 1. een theoretische inleiding in het Nederlands (= deel 1 van het gedocumenteerd opstel): 600 woorden eigen tekst waarin thema wordt uiteengezet a.h.v. onderzoeksvraag

18 Wat verwachten we van onze leerlingen? D. Per onderwerp schrijft de leerling: 1. een theoretische inleiding in het Nederlands met citaten en parafrase uit secundaire literatuur + correcte voetnoten: de leerling documenteert zich aan de hand van wetenschappelijke artikels, boeken, websites

19 Wat verwachten we van onze leerlingen? D. Per onderwerp schrijft de leerling: 1. een theoretische inleiding in het Nederlands: gevolgd door een schema waarin de drie romans visueel aan het thema verbonden worden

20 Pia Frankenberg, Nora Twee vrouwen, twee levens: de Amerikaanse Amy verliest haar man bij de aanslagen van 9/11. De Duitse Nora, zelf ooit door terreur achtervolgd, leeft in New York. Kennismaking groeit uit tot obsessie. Yasmina Khadra, L attentat In een restaurant in Tel Aviv laat een kamikaze-vrouw een bom ontploffen; in het ziekenhuis probeert chirurg Amine zoveel mogelijk slachtoffers van deze aanslag te redden, tot men hem het meldt dat de kamikaze zijn eigen vrouw is De terroristische roman De terroristische roman Vroeger: personages opvoeren als (linkse) politieke idealisten - in de periode voor 9/11. Hun doel: de wereld verbeteren. Zo was de rol van de schrijver gelijkaardig aan die van de terrorist: gevestigde waarden ter discussie stellen (cf. DeLillo)! Na 9/11: breuk in die sympathie van auteurs voor terroristen.terrorisme is nu een fundamentalistische misdaad en wil ons terugvoeren naar de middeleeuwen. Gevolg: in post-9/11-romans kruipen we niet in de huid van terroristen. Want: kloof tussen vreemde terrorist en eigen cultuur Mogelijke alternatieven: beschrijven rouwproces van nabestaanden (cf. Extremely loud & incredibly close). Meer afstandelijkheid en nuance. Impact op de eigen levensvisie van personages. Vragen opwerpen omtrent schuld en mentaliteit (cf. DeLillo s Cosmopolis). Kritiek op globalisme. Arnon Grunberg, Tirza Een vader trekt ten strijde tegen het spookbeeld van M. Atta en verwoest daarbij zijn hele leven.

21 Wat verwachten we van onze leerlingen? D. Per onderwerp schrijft de leerling: 2. een bespreking in elk van de drie talen van het gelezen werk voor die taal: 800 woorden eigen tekst per taal

22 Wat verwachten we van onze leerlingen? D. Per onderwerp schrijft de leerling: 2. een bespreking in elk van de drie talen van het gelezen werk voor die taal: de inhoud van het werk wordt hier betrokken op het gekozen thema: toepassing van het theoretisch kader op elk werk => In welke mate beantwoordt het werk aan de criteria?

23 Wat verwachten we van onze leerlingen? D. Per onderwerp schrijft de leerling: 2. een bespreking in elk van de drie talen van het gelezen werk voor die taal: => Antwoord op de onderzoeksvraag

24 Wat verwachten we van onze leerlingen? D. Per onderwerp schrijft de leerling: 2. een bespreking in elk van de drie talen van het gelezen werk voor die taal: dus NIET: een uitgebreide samenvatting van de roman, een klassieke bespreking van personages, vertelperspectief, tijdsgebruik en dergelijke

25 Wat verwachten we van onze leerlingen? D. Per onderwerp schrijft de leerling: 2. een bespreking in elk van de drie talen van het gelezen werk voor die taal:! voorafgaand kan een korte, eventueel van het net geplukte samenvatting dit mits correcte bronvermelding

26 Wat verwachten we van onze leerlingen? D. Per onderwerp schrijft de leerling: 2. een bespreking in elk van de drie talen van het gelezen werk voor die taal: citaten uit/verwijzingen naar de gelezen tekst + secundaire literatuur worden gebruikt om de eigen mening kracht bij te zetten: > cf. lessen Nederlands hoe citeren, hoe parafraseren?

27 Wat verwachten we van onze leerlingen? D. Per onderwerp schrijft de leerling: 3. een vergelijkende studie van de drie werken in het Nederlands (= deel 2 van het gedocumenteerd opstel) op basis van de bespreking van de drie werken

28 Wat verwachten we van onze leerlingen? D. Per onderwerp schrijft de leerling: 3. een vergelijkende studie van de drie werken in het Nederlands (= deel 2 van het gedocumenteerd opstel): met afrondend een algemeen slot

29 Wat verwachten we van onze leerlingen? D. Per onderwerp schrijft de leerling: 3. een vergelijkende studie van de drie werken in het Nederlands: woorden eigen tekst - evenwichtige bespreking -conclusie - nawoord met persoonlijke appreciatie

30 Wat verwachten we van onze leerlingen? D. Per onderwerp schrijft de leerling: 3. Een vergelijkende studie! Natuurlijk zorgt de leerling ook voor een inhoudstafel, een bibliografie, correcte voetnoten en citaten.

31 Wat verwachten we van onze leerlingen? Deze vergelijkende literatuurstudie wordt ten laatste eind mei afgegeven.

32 II.2.Hoe sensibiliseren we onze leerlingen voor dit project? Begin november vrijdagnamiddag van 13u15 tot 15u30: de leerlingen van deze klas worden vrijgeroosterd: zij krijgen dan een algemene introductie op dit project door de vier taalleerkrachten

33 Hoe verloopt deze introductie? 1. Eerst krijgen de leerlingen in een notendop een overzicht van de literaire, filosofische en culturele tendensen van de 19e en de 20e eeuw.

34 Hoe verloopt deze introductie? 2. Hierna worden door middel van een multimediale presentatie een viertal voorbeelden gegeven van vergelijkende literatuurstudies, telkens vanuit een andere invalshoek.

35 Voorbeelden aangebracht door de leerkrachten 1. De oorlogsroman 2. Thema terreur (9/11) 3. De anti-held 4. De stadsroman > aan de hand van enkele fragmenten of titels gaan de leerlingen telkens eerst zelf op zoek naar het thema; daarna volgt een korte toelichting door de leerkracht

36 Uiteindelijke doel van deze introductie-namiddag = de leerlingen tonen hoe ze best aan het werk kunnen gaan > de leerlingen krijgen die dag een syllabus met 1. de uitgewerkte voorbeeld-cases 2. de concrete afspraken (wat? Wanneer?) 3. een bibliografie + inhoudstafel 4. een stappenplan (cf. later) 5. de suggestielijsten

37 II.3.Begeleiding / coaching? Hoe verloopt de procesbegeleiding? 1. permanente coaching * we geven de leerlingen leestips * we helpen de leerlingen bij de afbakening van hun onderwerp

38 II.3.Begeleiding / coaching? Hoe verloopt de procesbegeleiding? 1. permanente coaching * we bewaken de haalbaarheid van de projecten * we leren de leerlingen kritisch omspringen met secundaire bronnen * we leren de leerlingen hun mening te onderbouwen, te structureren en correct te formuleren

39 Procesbegeleiding: hoe? 2. rapportering van het geleverde werk tijdens een drietal werksessies waarvoor de leerlingen een halve dag lesvrij worden gemaakt

40 Procesbegeleiding: hoe? 3. de vier taalleerkrachten briefen elkaar voortdurend over vorderingen en eventuele problemen 4. een concreet stappenplan voor de leerlingen => Voorbeeld in syllabus

41 Literatuurproject III. Evaluatie

42 Evaluatie van het literatuurproject Permanente evaluatie aan de hand van het stappenplan Inhoud: een gemiddeld resultaat van de onderdelen per taal 20% van het eindexamen in juni

43 Evaluatie van het literatuurproject Terugblik op methodiek en product op het mondeling examen Engels en Frans: afzonderlijk resultaat voor proefwerk schrijven Delen 1-2-3: gedocumenteerd opstel Nederlands

44 Literatuurproject IV. Onze ervaringen

45 Aandachtspunten 1. Eigen planning 2. Inhoudelijke uitwerking 3. Praktische aanpak 4. Invulling begeleidersrol

46 1. Eigen planning Vroeg starten Begin november zicht op hele taak Deadline eind mei nog veraf Kerstvakantie benutten

47 1. Eigen planning Blijven verderwerken Onderwerp niet veranderen Niet te lang bij één boek/taal stilstaan Werktijd realistisch inschatten

48 Aandachtspunten 1. Eigen planning 2. Inhoudelijke uitwerking 3. Praktische aanpak 4. Invulling begeleidersrol

49 2. Inhoudelijke uitwerking Onderwerp Keuze niet uitstellen (niet te lang twijfelen of laat veranderen) Afbakenen ( Ik wil wat over liefde lezen moet enger) Niet té specifiek/vergezocht (anders moeilijke zoektocht)

50 2. Inhoudelijke uitwerking Uitwerking Oppervlakkigheid vermijden: Geen synthese, wel typering Evenwicht tussen talen bewaren Voldoende/relevante citaten/verwijzingen Bronnen voldoende gebruiken (stofferen + bibliografie) Copy/paste-gedrag (tijdsdruk)

51 Aandachtspunten 1. Eigen planning 2. Inhoudelijke uitwerking 3. Praktische aanpak 4. Invulling begeleidersrol

52 3. Praktische aanpak Op zoek naar dat boek: Een boek zoeken Bibliotheek (lokaal/centraal/universiteit) Boekhandel (leveringstijd) Tweedehandsboekhandel (geluksfactor) Onlineboekhandel: veelal korte leveringstijd, vaak ook tweedehands, lage portkosten. Leerkracht? en vinden Niet buiten leerkracht om veranderen

53 3. Praktische aanpak Voorbereiding op werksessie Materiaal mee? Tekst/documentatie doorgestuurd?

54 Aandachtspunten 1. Eigen planning 2. Inhoudelijke uitwerking 3. Praktische aanpak 4. Invulling begeleidersrol

55 4. Invulling begeleidersrol Leerkracht als zoekmachine? Leerkracht als bibliotheek? Coachen = stand-by zijn?

56 Vooral positieve ervaringen Grotendeels matige tot knappe resultaten Slechts enkeling scoort bijzonder zwak Enthousiaste leerlingen: Keuzevrijheid (onderwerp, boeken, planning) Leerlinggerichte aanpak Procesbegeleiding Contact leerkracht-leerling

57 Vooral positieve ervaringen Inzet van leerlingen: Kennen gewicht van de hele taak Zien (meer)waarde in (inhoudelijk, vaardigheden, uniek project) Leveren met enige trots verzorgde taak in

58 Vooral positieve ervaringen Positieve keuze voor Latijn-talen: = positieve boodschap in vierde jaar: leerlingen worden uitgedaagd

59 Vooral positieve ervaringen Positieve feed-back van Hogescholen en Universiteiten: deze leerlingen weten hoe ze aan een onderzoeksopdracht moeten beginnen

60 Onderzoekscompetenties: breder schoolkader In januari en in februari: twee voormiddagen onderzoekscompetenties => elke pool = één voormiddag vb Wiskunde wetenschappen = januari: Wizes (OC Wi 6u) februari: wetenschappen

61 Langs rechte en kromme wegen, over heuvels en door dalen

62 Wie luistert, vergeet Wie kijkt, onthoudt Wie doet, leert Confucius

Onderzoekscompetenties. Schooljaar 2015-2016. GO! atheneum Campus Kompas Noordlaan 10 9230 Wetteren 09 365 60 60

Onderzoekscompetenties. Schooljaar 2015-2016. GO! atheneum Campus Kompas Noordlaan 10 9230 Wetteren 09 365 60 60 GO! atheneum Campus Kompas Noordlaan 10 9230 Wetteren 09 365 60 60 Schooljaar 2015-2016 E-mail: ka.wetteren@g-o.be atheneum@campuskompas.be Website: www.campuskompas.be/atheneum Scholengroep Schelde Dender

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad Profilering derde graad De leerling heeft in de eerste en de tweede graad de gelegenheid gehad om zijn of haar interesses te ontdekken. Misschien heeft hij of zij al enig idee ontwikkeld over toekomstige

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad Profilering derde graad De leerling heeft in de eerste en de tweede graad de gelegenheid gehad om zijn of haar interesses te ontdekken. Misschien heeft hij of zij al enig idee ontwikkeld over toekomstige

Nadere informatie

Project wiskunde: iteratie en fractalen. Naam:

Project wiskunde: iteratie en fractalen. Naam: Project wiskunde: iteratie en fractalen Naam: Klas: 6EW-6LW-6WW 1 Doelstellingen De leerlingen leren zelfstandig informatie verwerven en verwerken over een opgelegd onderwerp. De leerlingen kunnen de verwerkte

Nadere informatie

Bachelorexamen Nederlands

Bachelorexamen Nederlands Bachelorexamen Nederlands 1. Richtlijnen Bachelorexamen Nederlands 1.1. Inleiding 1.2. Scriptie 1.3. Lectuurlijst 1.4. Literair essay 1.5. Map taalkunde 1.6. Map land en volk 1.7. Vertaling 1.8. Conclusie

Nadere informatie

Het profielwerkstuk. 2. Eisen en voorwaarden Het profielwerkstuk moet aan een aantal eisen en voorwaarden voldoen:

Het profielwerkstuk. 2. Eisen en voorwaarden Het profielwerkstuk moet aan een aantal eisen en voorwaarden voldoen: -1- Het profielwerkstuk 1. Inleiding Hier staat hoe u te werk gaat bij het maken van het profielwerkstuk. Ook de eisen waaraan het moet voldoen zijn opgesomd. Verder geeft het u een voorbeeld van een plan

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad Profilering derde graad De leerling heeft in de eerste en de tweede graad de gelegenheid gehad om zijn of haar interesses te ontdekken. Misschien heeft hij of zij al enig idee ontwikkeld over toekomstige

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad Profilering derde graad De leerling heeft in de eerste en de tweede graad de gelegenheid gehad om zijn of haar interesses te ontdekken. Misschien heeft hij of zij al enig idee ontwikkeld over toekomstige

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad De leerling heeft in de 1ste en de 2de graad, de gelegenheid gehad zijn/haar interesses te ontdekken en heeft misschien al enig idee ontwikkeld over toekomstige werk- of studieplannen. Vaardigheden, inzet,

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad Profilering derde graad De leerling heeft in de eerste en de tweede graad de gelegenheid gehad om zijn of haar interesses te ontdekken. Misschien heeft hij of zij al enig idee ontwikkeld over toekomstige

Nadere informatie

Syntheseproef kerst 2013 Theoretische richtingen

Syntheseproef kerst 2013 Theoretische richtingen Syntheseproef kerst 2013 Theoretische richtingen Vooraf De syntheseproef bestaat uit een aantal onderdelen. 1. Schriftelijke taalvaardigheid Het verslag dat je maakte van de aidsgetuigenis van Kristof

Nadere informatie

ASO - studierichtingen in VIA-TIENEN

ASO - studierichtingen in VIA-TIENEN ASO - studierichtingen in VIA-TIENEN De onderwijsvorm ASO is een breed algemeen vormende doorstroomrichting waarin de leerlingen zich voorbereiden op een academische of professionele bacheloropleiding.

Nadere informatie

Het eindwerkstuk GGCA Schooljaar 2015-2016

Het eindwerkstuk GGCA Schooljaar 2015-2016 Het eindwerkstuk GGCA Schooljaar 2015-2016 Lucas Sint, Luc van Roemburg en Monique de Hoop September 2015 Inhoudsopgave Inleiding: Wat is het eindwerkstuk?...3 Jaarplanning.4 De beoordeling van het eindwerkstuk.6

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad De leerling heeft in de 1ste en de 2de graad, de gelegenheid gehad zijn/haar interesses te ontdekken en heeft misschien al enig idee ontwikkeld over toekomstige werk- of studieplannen. Vaardigheden, inzet,

Nadere informatie

Onderzoekscompetenties Pool Wetenschappen Infobrochure voor leerlingen

Onderzoekscompetenties Pool Wetenschappen Infobrochure voor leerlingen Onderzoekscompetenties Pool Wetenschappen Infobrochure voor leerlingen Atheneum Wispelberg GENT Robert Vermaerken Lut Rogiers Jouri Van Landeghem Inhoudstafel 1 Inleiding... 3 2 Chronologie...4 3 Stappenplan...5

Nadere informatie

Afdeling VAVO. Praktische opdracht HAVO/VWO. Handleiding

Afdeling VAVO. Praktische opdracht HAVO/VWO. Handleiding Afdeling VAVO Praktische opdracht HAVO/VWO Handleiding Inleiding Voor verschillende vakken dient u een praktische opdracht te maken. In deze handleiding staan instructies voor het maken van een praktische

Nadere informatie

STUDIERICHTINGEN DERDE GRAAD

STUDIERICHTINGEN DERDE GRAAD STUDIERICHTINGEN DERDE GRAAD WICO Campus Sint-Hubertus Stationsstraat 5 90 NEERPELT Tel. + 6 07 0 Fax + 6 6 info@shn.wico.be www.shn.wico.be www.wico.be STUDEREN IN DE DERDE GRAAD VAN HET ASO Het doel

Nadere informatie

2.3 Literatuur. 1.4.2 Schriftelijke vaardigheden 1.4.2.1 Lezen LES GODVERDOMSE DAGEN OP EEN GODVERDOMSE BOL LEERPLAN ALGEMEEN:

2.3 Literatuur. 1.4.2 Schriftelijke vaardigheden 1.4.2.1 Lezen LES GODVERDOMSE DAGEN OP EEN GODVERDOMSE BOL LEERPLAN ALGEMEEN: LES GODVERDOMSE DAGEN OP EEN GODVERDOMSE BOL ALGEMEEN: p.8 2.3 Literatuur In onze leerplannen is literatuur telkens als een aparte component beschouwd, meer dan een vorm van leesvaardigheid. Na de aanloop

Nadere informatie

Voor SE-3 (in de derde SE-periode van het jaar) schrijf je een uiteenzetting aan de hand van documentatie die door de docent is gebundeld.

Voor SE-3 (in de derde SE-periode van het jaar) schrijf je een uiteenzetting aan de hand van documentatie die door de docent is gebundeld. PROGRAMMA VAN TOETSING EN AFSLUITING 2015-2018 Vak: Nederlandse taal en literatuur 2 f vwo Inleiding Voor het vak Nederlands ben je bezig met de onderdelen taalvaardigheid, taalkunde en literatuuronderwijs.

Nadere informatie

SECTORWERKSTUK 2013-2014

SECTORWERKSTUK 2013-2014 SECTORWERKSTUK 2013-2014 1 HET SECTORWERKSTUK Het sectorwerkstuk is een verplicht onderdeel voor alle leerlingen uit het Mavo. Het maken van een sectorwerkstuk is een manier waarop je, als eindexamenkandidaat,

Nadere informatie

WICO Campus Sint-Hubertus Stationsstraat 25 3910 NEERPELT. Tel. +32 11 64 07 01 Fax +32 11 64 41 46. info@shn.be www.shn.be www.wico.

WICO Campus Sint-Hubertus Stationsstraat 25 3910 NEERPELT. Tel. +32 11 64 07 01 Fax +32 11 64 41 46. info@shn.be www.shn.be www.wico. STUDIERICHTINGEN DERDE GRAAD 0-0 WICO Campus Sint-Hubertus Stationsstraat 5 90 NEERPELT Tel. + 6 07 0 Fax + 6 6 info@shn.be www.shn.be www.wico.be STUDEREN IN DE DERDE GRAAD VAN HET ASO Het doel van het

Nadere informatie

De DOELSTELLING van de kunstbv-opdrachten & De BEOORDELING:

De DOELSTELLING van de kunstbv-opdrachten & De BEOORDELING: beeldende vorming De DOELSTELLING van de -opdrachten & De BEOORDELING: Doelstellingen van de opdrachten. Leren: Thematisch + procesmatig te werken Bestuderen van het thema: met een open houding Verzamelen

Nadere informatie

Periode 0 : gewogen gemiddelde van de cijfers in klas 4 havo in 1 decimaal Gewicht : 1

Periode 0 : gewogen gemiddelde van de cijfers in klas 4 havo in 1 decimaal Gewicht : 1 Erratum PTA 5 havo P2: Overzicht toetsperiodes: Vervang de tekst door de onderstaande tekst: Toetsperiode 2: Toetsweek: 18 januari 2016 t/m 26 januari 2016 P4: PTA Nederlands: Programma van toetsing en

Nadere informatie

Afdeling VAVO. Praktische opdracht VMBO. Handleiding

Afdeling VAVO. Praktische opdracht VMBO. Handleiding Afdeling VAVO Praktische opdracht VMBO Handleiding Inleiding In deze inleiding staat hoe u het maken van een praktische opdracht het beste kunt aanpakken. De aanwijzingen, die gegeven worden zijn niet

Nadere informatie

Studieaanbod. 3de graad. in het schooljaar 2014-2015. KLEIN SEMINARIE Klassieke & moderne humaniora

Studieaanbod. 3de graad. in het schooljaar 2014-2015. KLEIN SEMINARIE Klassieke & moderne humaniora Studieaanbod 3de graad in het schooljaar 2014-2015 KLEIN SEMINARIE Klassieke & moderne humaniora adres Zuidstraat 27 8800 Roeselare telefoon 051 26 47 26 fax 051 26 47 27 webadres www.kleinseminarie.be

Nadere informatie

Good Practice. Literatuur onderwijs Bovenbouw IJburg College

Good Practice. Literatuur onderwijs Bovenbouw IJburg College Good Practice Literatuur onderwijs Bovenbouw IJburg College Waarom geef ik literatuur onderwijs? Liefde voor lezen; Ervaringen; Nieuwe inzichten; Geschiedenis; Leren over de wereld; Leren over de menselijke

Nadere informatie

Verslag van dataverzameling in functie van het onderzoek van de NTU naar het schrijfleven van leerlingen

Verslag van dataverzameling in functie van het onderzoek van de NTU naar het schrijfleven van leerlingen Verslag van dataverzameling in functie van het onderzoek van de NTU naar het schrijfleven van leerlingen Data verzameld in de derde graad van de basisschool en verslag opgesteld door Amber Van Geit Opleiding:

Nadere informatie

Het eindwerkstuk GGCA Schooljaar 2013-2014

Het eindwerkstuk GGCA Schooljaar 2013-2014 Het eindwerkstuk GGCA Schooljaar 2013-2014 Lucas Sint, Luc van Roemburg en Monique de Hoop September 2013 Inhoudsopgave Inleiding: Wat is het eindwerkstuk?...3 Jaarplanning.4 De beoordeling van het eindwerkstuk.6

Nadere informatie

informatie profielwerkstuk havo avondlyceum CAL handleiding H5 2015-2016

informatie profielwerkstuk havo avondlyceum CAL handleiding H5 2015-2016 informatie profielwerkstuk havo avondlyceum CAL handleiding H5 2015-2016 Inhoud: Inleiding 2 Tijdsplanning 3 Logboek 4 Voorbeeld logboek 5 Verslag 6 Bronvermelding 7 Weging/ eindcijfer 8 pws-informatieboekje

Nadere informatie

Doel van deze presentatie is

Doel van deze presentatie is Doel van deze presentatie is Oplossingsgericht? Sjoemelen? Evaluatie van de praktische oefening. Verbetersuggesties qua oplossingsgerichtheid (niet met betrekking tot de inhoud van de gebruikte materialen)

Nadere informatie

WORKSHOP: Wat zijn uw eigen competenties?

WORKSHOP: Wat zijn uw eigen competenties? LOGO-congres 15 juni 2012 Onderwijsvernieuwing met Ambitie en Passie WORKSHOP: Wat zijn uw eigen competenties? Theo Bouman & Valerie Hoogendoorn Opleidingsinstituut PPO Groningen 1 Doel Feeling te krijgen

Nadere informatie

Bepaal eerst de probleemstelling of hoofdvraag

Bepaal eerst de probleemstelling of hoofdvraag Bepaal eerst de probleemstelling of hoofdvraag De probleemstelling is eigenlijk het centrum waar het werkstuk om draait. Het is een precieze formulering van het onderwerp dat je onderzoekt. Omdat de probleemstelling

Nadere informatie

Kijkwijzer techniek. Kijkwijzer leerlingencompetenties, materiaal uit traject Talenten breed evalueren, dag 1 Pagina 1

Kijkwijzer techniek. Kijkwijzer leerlingencompetenties, materiaal uit traject Talenten breed evalueren, dag 1 Pagina 1 Kijkwijzer techniek Deze kijkwijzer is een instrument om na te gaan in welke mate leerlingen een aantal competenties bezitten. Door middel van deze kijkwijzer willen we verschillende doelen bereiken: Handvatten

Nadere informatie

de huidige generatie jongeren leest minder dan vroeger (Heesters e.a. 2007)

de huidige generatie jongeren leest minder dan vroeger (Heesters e.a. 2007) Uitdagingen voor de literatuurdidactiek in de lerarenopleiding de huidige generatie jongeren leest minder dan vroeger (Heesters e.a. 2007) 1 Vlaanderen (2011) OIVO: 60% van de jongeren (10-17 jaar) leest

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad De leerling heeft in de 1ste en de 2de graad, de gelegenheid gehad zijn/haar interesses te ontdekken en heeft misschien al enig idee ontwikkeld over toekomstige werk- of studieplannen. Vaardigheden, inzet,

Nadere informatie

Vwo+ en Gymnasium WINKLER PRINS

Vwo+ en Gymnasium WINKLER PRINS Met kop en schouder Vwo+ en Gymnasium OP WINKLER PRINS Grieks en Latijn geven je diploma een gouden randje! Is vwo+ of het gymnasium wat voor jou? Om deze vraag te kunnen beantwoorden, moet je jezelf de

Nadere informatie

5-stappenplan verbetering examenresultaten op sectieniveau

5-stappenplan verbetering examenresultaten op sectieniveau 5-stappenplan verbetering examenresultaten op sectieniveau Aanbod dbp-onderwijs 2012 Ritzema Boskade 7 2101 GL Heemstede 023 5314459 info@dbp-onderwijs.nl www.dbp-onderwijs.nl Overzicht in één pagina dbp-onderwijs

Nadere informatie

Het practicum wiskunde: coöperatief aanleren van vaardigheden en attitudes

Het practicum wiskunde: coöperatief aanleren van vaardigheden en attitudes Het practicum wiskunde: coöperatief aanleren van vaardigheden en attitudes Centrum Nascholing Onderwijs, Wilrijk Koen De Naeghel Onze-Lieve-Vrouwecollege, Brugge woensdag 12 februari 2014 Inhoud Inleiding

Nadere informatie

Vak: Nederlands Klas: 6 vwo 2015-2016 Blok: I

Vak: Nederlands Klas: 6 vwo 2015-2016 Blok: I Vak: Nederlands Klas: 6 vwo 2015-2016 Blok: I WEEK STOFOMSCHRIJVING 35 Literatuur: uitleg wat je dit jaar moet doen. De komende weken (tot week 42) werken aan ondergenoemde punten via opgave en in afspraak

Nadere informatie

Vak: Aardrijkskunde Studie: HAVO 5 Schooljaar: 2013/2014

Vak: Aardrijkskunde Studie: HAVO 5 Schooljaar: 2013/2014 Vak: Aardrijkskunde Studie: HAVO 5 Schooljaar: 2013/2014 Domein/Stofomschrijving (s, m, p, h, e) Tijdsduur (min.) Tijdstip (weeknr.) herkansing (ja/nee) examendossier (waarde) Vaardigheden s 80 SE-1 44/45

Nadere informatie

Doorlopende leerlijnen taal: ervaringen met 3 scholen

Doorlopende leerlijnen taal: ervaringen met 3 scholen Ronde 5 Bert de Vos APS, Utrecht Contact: b.devos@aps.nl Doorlopende leerlijnen taal: ervaringen met 3 scholen 1. Over de drempels met taal Het rapport Over de drempels met taal is al ruim een jaar oud.

Nadere informatie

havo - vwo Maassluis locatie Kastanjedal PTA Nederlands 5 havo cursus 2015-2016

havo - vwo Maassluis locatie Kastanjedal PTA Nederlands 5 havo cursus 2015-2016 PTA Nederlands 5 havo cursus 2015-2016 opleiding havo havo methode Syllabus en stencils uit Nieuw Nederlands (NN) vak Nederlandse taal en letterkunde toetscode leerstofomschrijving soort wijze weging duur

Nadere informatie

Programma van toetsing en afsluiting Schooljaar - 2015 2016 BH5. Bertrand Russell College

Programma van toetsing en afsluiting Schooljaar - 2015 2016 BH5. Bertrand Russell College Schooljaar - 2015 2016 BH5 Bertrand Russell College Studie:BH5 Vak: Nederlands P401 cijfer Moment: per 2/3 Weegfactor: 1 Tijdsduur:25 min Leerstof: Presentatie met discussie in de les in groepjes van 2

Nadere informatie

FORMATION-RELAIS. 1996-2015 C P F B H o g e r o n d e r w i j s v o o r s o c i a l e p r o m o t i e, v e r b o n d e n a a n d e U C L 26/03/2015

FORMATION-RELAIS. 1996-2015 C P F B H o g e r o n d e r w i j s v o o r s o c i a l e p r o m o t i e, v e r b o n d e n a a n d e U C L 26/03/2015 JE HOGERE STUDIES ONDERBREKEN OM DE 1996-2015 C P F B H o g e r o n d e r w i j s v o o r s o c i a l e p r o m o t i e, v e r b o n d e n a a n d e U C L TIJD TE NEMEN VOOR EEN HERORIËNTERING EN EEN HERONTDEKKING

Nadere informatie

Eindkwalificaties van de bacheloropleiding Geschiedenis

Eindkwalificaties van de bacheloropleiding Geschiedenis Eindkwalificaties van de bacheloropleiding Geschiedenis Afgestudeerden van de opleiding hebben de onderstaande eindkwalificaties bereikt: I. Kennis Basiskennis en inzicht: 1. kennis van en inzicht in het

Nadere informatie

1. De leerlingen hebben een positieve houding tegenover ICT en zijn bereid ICT te gebruiken ter ondersteuning van hun leren.

1. De leerlingen hebben een positieve houding tegenover ICT en zijn bereid ICT te gebruiken ter ondersteuning van hun leren. Eindtermen ICT 1. De leerlingen hebben een positieve houding tegenover ICT en zijn bereid ICT te gebruiken ter ondersteuning van hun leren. 2. De leerlingen gebruiken ICT op een veilige, verantwoorde en

Nadere informatie

Examenprogramma Frans 1-2 havo

Examenprogramma Frans 1-2 havo 1 Het eindexamen Het eindexamen bestaat uit het centraal examen en het schoolexamen. Het examenprogramma bestaat uit de volgende domeinen: Domein A Leesvaardigheid; Domein B Luistervaardigheid; Domein

Nadere informatie

Handleiding bij het maken van een profielwerkstuk. april 2012

Handleiding bij het maken van een profielwerkstuk. april 2012 Handleiding bij het maken van een profielwerkstuk april 2012 Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. De tijdlijn 3. De verschillende fasen 4. Onderwerp zoeken 5. Informatie zoeken 6. Nog 10 tips 7. De beoordeling

Nadere informatie

Login eduroam. r0xxxxxx@student.kuleuven.be. (Gebruik je studentennummer en KU Leuven-paswoord)

Login eduroam. r0xxxxxx@student.kuleuven.be. (Gebruik je studentennummer en KU Leuven-paswoord) Login eduroam r0xxxxxx@student.kuleuven.be (Gebruik je studentennummer en KU Leuven-paswoord) Onthaal 2015-2016 BACHELOR GESCHIEDENIS OPBOUW PROGRAMMA/MOTIVATIE Kennismaking Monitoren Charlotte Verrydt

Nadere informatie

Link met het secundair onderwijs

Link met het secundair onderwijs Link met het secundair onderwijs 1. Instroomprojecten 'Tutoraat' en 'Klimop' De moeizame doorstroom in het secundair onderwijs en de instroom naar het hoger onderwijs van kansarme en allochtone jongeren

Nadere informatie

2. In functie van implementatie van onderzoekscompetenties in de lerarenopleiding

2. In functie van implementatie van onderzoekscompetenties in de lerarenopleiding Gebruikswijzer P- Reviews: Hoe kunnen de Reviews op een nuttige manier geïntegreerd worden in de lerarenopleiding? In deze gebruikswijzer bekijken we eerst een aantal mogelijkheden tot implementatie van

Nadere informatie

What s up Zuiderzeeland? maatschappijleer/geschiedenis praktische opdracht

What s up Zuiderzeeland? maatschappijleer/geschiedenis praktische opdracht What s up Zuiderzeeland? Maatschappijleer/ geschiedenis praktische opdracht, 4hv Naam: Klas: Geschiedenis Chronologie In dit onderdeel ga je zelf met je groepje op onderzoek. Je hebt geleerd dat de geschiedenis

Nadere informatie

Taalvaardigheid Preventie en remediëring. -betrokkenheid verhogende werkvormen creëren -een maximale -herformuleren de lln het probleem

Taalvaardigheid Preventie en remediëring. -betrokkenheid verhogende werkvormen creëren -een maximale -herformuleren de lln het probleem Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat 1, 1040 Brussel VOET LEREN LEREN EN GOK Voet@2010 leren leren en thema s gelijke onderwijskansen Socio-emotionele ontwikkeling (1ste graad)

Nadere informatie

Leerlijn van de competentie Binnen een welomschreven

Leerlijn van de competentie Binnen een welomschreven Leerlijn van de competentie Binnen een welomschreven opdracht sociaal-wetenschappelijke en natuurwetenschappelijke onderwerpen onderzoeken (competentie 1) Tweede graad medeleerlingen en leeftijdgenoten)

Nadere informatie

Secundair onderwijs - Tweede graad ASO/KSO/TSO - Natuurwetenschappen - Vakgebonden eindtermen

Secundair onderwijs - Tweede graad ASO/KSO/TSO - Natuurwetenschappen - Vakgebonden eindtermen Eindtermen educatief project Korstmossen, snuffelpalen van ons milieu 2 de en 3 de graad SO Secundair onderwijs - Tweede graad ASO/KSO/TSO - Natuurwetenschappen - Vakgebonden eindtermen I. Gemeenschappelijke

Nadere informatie

PTA Engelse taal en literatuur HAVO Belgisch Park cohort 15-16-17

PTA Engelse taal en literatuur HAVO Belgisch Park cohort 15-16-17 en examen Engels PTA Engelse taal en literatuur HAVO Belgisch Park cohort 15-16-17 Het eindexamen bestaat uit een centraal examen en een schoolexamen. Het examenprogramma bestaat uit de volgende domeinen:

Nadere informatie

Raad Hoger Onderwijs IDR / 12 juni 2012 RHO-RHO-ADV-010. Advies instapprofiel van de student hoger onderwijs

Raad Hoger Onderwijs IDR / 12 juni 2012 RHO-RHO-ADV-010. Advies instapprofiel van de student hoger onderwijs Raad Hoger Onderwijs IDR / 12 juni 2012 RHO-RHO-ADV-010 Advies instapprofiel van de student hoger onderwijs Raad Hoger Onderwijs IDR / 12 juni 2012 RHO-RHO-ADV-010 bijlage 1 Bijlage 1: Algemene instapcompetenties

Nadere informatie

Latijn en Grieks in de 21ste eeuw

Latijn en Grieks in de 21ste eeuw Latijn en Grieks in de 21ste eeuw Kiezen voor Latijn en/of Grieks? Als leerling in het laatste jaar van de basisschool sta jij voor een belangrijke keuze. Welke studierichting moet je gaan volgen in het

Nadere informatie

Bachelorproef. 1 http://www.studielicht.be

Bachelorproef. 1 http://www.studielicht.be Bachelorproef Inhoud Hoe start ik met de voorbereiding van de bachelorproef?... 1 Hoe kies ik een onderwerp voor mijn bachelorproef?... 2 Hoe verzamel ik betrouwbare informatie?... 2 Hoe verhoog ik de

Nadere informatie

1. SCHOOLPROJECT: SST WIJ LEZEN! https://www.youtube.com/watch?v=wixefvta8go

1. SCHOOLPROJECT: SST WIJ LEZEN! https://www.youtube.com/watch?v=wixefvta8go ONZE SCHOOL *634 leerlingen *hoofdzakelijk meisjes *richtingen: - TSO: TW, BS, OC, CM, ES - BSO: RT, HZ - SENSE: MSA, ELV, AAS, CPO - 7 HS 1. SCHOOLPROJECT: SST WIJ LEZEN! https://www.youtube.com/watch?v=wixefvta8go

Nadere informatie

2.5 Seminar Literatur- und Sprachwissenschaft (3. und 4. Semester) 2.5 a Werkcollege met werkstuk (en presentatie) datum:

2.5 Seminar Literatur- und Sprachwissenschaft (3. und 4. Semester) 2.5 a Werkcollege met werkstuk (en presentatie) datum: 2.5 Seminar Literatur- und Sprachwissenschaft (3. und 4. Semester) Die Arbeit mit dem Sprachtagebuch dient in den Seminaren Literatur- und Sprachwissenschaft zur Vertiefung und Erweiterung der erworbenen

Nadere informatie

Junior College EEN INITIATIEF VAN

Junior College EEN INITIATIEF VAN Junior College EEN INITIATIEF VAN Junior College is een initiatief van de KU Leuven en KU Leuven Kulak om wetenschap op hoog niveau tot in de klas te brengen. Modules rond wiskunde, geschiedenis en taal

Nadere informatie

Mogelijke opdrachten voor een vakwerkgroep Moderne Vreemde Talen

Mogelijke opdrachten voor een vakwerkgroep Moderne Vreemde Talen Mogelijke opdrachten voor een vakwerkgroep Moderne Vreemde Talen In kolom 1 vind je 49 items waaraan je eventueel kan werken in de vakgroep MVT (Frans, Engels, Duits). Ze zijn ingedeeld in 8 categorieën.

Nadere informatie

4. Niet de moedertaal maar wel de gekozen taalcategorie bepaalt de taal die zal gebruikt worden doorheen de wedstrijd.

4. Niet de moedertaal maar wel de gekozen taalcategorie bepaalt de taal die zal gebruikt worden doorheen de wedstrijd. Wedstrijdreglement Eustory Doel EUSTORY is een geschiedeniswedstrijd georganiseerd door BELvue, onder toezicht van de Koning Boudewijnstichting. Het wil jongeren van alle onderwijstypes de hand reiken

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding 9. 5 Planning 83 5.1 Leerdoelen en persoonlijke doelen 84 5.2 Het ontwerpen van het leerproces 87 5.3 Planning in de tijd 89

Inhoud. Inleiding 9. 5 Planning 83 5.1 Leerdoelen en persoonlijke doelen 84 5.2 Het ontwerpen van het leerproces 87 5.3 Planning in de tijd 89 Inhoud Inleiding 9 1 Zelfsturend leren 13 1.1 Zelfsturing 13 1.2 Leren 16 1.3 Leeractiviteiten 19 1.4 Sturingsactiviteiten 22 1.5 Aspecten van zelfsturing 25 1.6 Leerproces vastleggen 30 2 Oriëntatie op

Nadere informatie

PWS informatieboekje (4H/5V)

PWS informatieboekje (4H/5V) PWS informatieboekje (4H/5V) 1. Wat is een PWS? Het ProfielWerkStuk (PWS) is een groot werkstuk waarmee je je opleiding op het Havo of Vwo afrondt. Het wordt vaak gezien als de meesterproef van de middelbare

Nadere informatie

Competenties De Fontein

Competenties De Fontein Competenties De Fontein We werken met de volgende 4 competenties: 1. Verantwoordelijkheid 2. Samenwerken 3. Organisatie en planning, zelfstandigheid 4. Motivatie - In klas 1 wordt gewerkt aan de volgende

Nadere informatie

semester 1 semester 2 40% 60%

semester 1 semester 2 40% 60% Nederlands eerste graad 1 ste jaar en 2 de jaar spreken luisteren, kijken schrijven lezen (literair en zakelijk / woordenschat) taalsysteem (spelling, zinsleer, woordleer) 1 spreken luisteren, kijken schrijven

Nadere informatie

ik kies voor mijn talent

ik kies voor mijn talent 2deel 1 Naar de 2 de graad: ik kies voor mijn talent Naam:.. Klas:.. De sterke punten van jouw leven Mijn wensdromen = Mijn energie Jij vandaag Vragen 1. Denk na over volgende vragen. 2. Overleg hierover

Nadere informatie

Informatieboekje Profielkeuze klas 3

Informatieboekje Profielkeuze klas 3 Informatieboekje Profielkeuze klas 3 2014 2015 Voorwoord Aan het einde van de derde klas is het de bedoeling dat je een definitieve keuze maakt voor een bepaald profiel. Er zijn vier profielen: - Natuur

Nadere informatie

ALGEMEEN. Doel & inhoud. Evaluatie

ALGEMEEN. Doel & inhoud. Evaluatie NI04_02 Komunikace v obchodním styku a v zaměstnání Sofie Royeaerd Ústav germanistiky, nordistiky a nederlandistiky Arna Nováka 1 602 00 Brno CZ sofie.royeaerd@gmail.com ALGEMEEN Doel & inhoud In deze

Nadere informatie

Hoe kan de school in het algemeen werk maken van het nieuwe concept (stam + contexten)?

Hoe kan de school in het algemeen werk maken van het nieuwe concept (stam + contexten)? Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat 1, 1040 Brussel VOET EN STUDIEGEBIED ASO STUDIERICHTING : ECONOMIE Hoe kan de school in het algemeen werk maken van het nieuwe concept

Nadere informatie

PROFIELWERKSTUK VWO 2015-2016

PROFIELWERKSTUK VWO 2015-2016 PROFIELWERKSTUK VWO 2015-2016 Beste 5 VWO-er, Onderdeel van je eindexamen is het maken van een profielwerkstuk (kortweg PWS). Het PWS vormt de afsluiting van een kennis- en vaardigheidsproces dat je gedurende

Nadere informatie

Keuzedeel mbo. Voorbereiding hbo. behorend bij één of meerdere kwalificatiedossiers mbo. Geldig vanaf 1 augustus 2013. Crebonr.

Keuzedeel mbo. Voorbereiding hbo. behorend bij één of meerdere kwalificatiedossiers mbo. Geldig vanaf 1 augustus 2013. Crebonr. Keuzedeel mbo Voorbereiding hbo behorend bij één of meerdere kwalificatiedossiers mbo Geldig vanaf 1 augustus 2013 Crebonr. Vastgesteld Penvoerder: Ontwikkeld door: 2 van 7 1. Algemene informatie D1: Voorbereiding

Nadere informatie

Amsterdam, november 2014. Aan de ouders/verzorgers van de vierde klas-leerlingen. Geachte ouders/verzorgers,

Amsterdam, november 2014. Aan de ouders/verzorgers van de vierde klas-leerlingen. Geachte ouders/verzorgers, Amsterdam, november 2014 Aan de ouders/verzorgers van de vierde klas-leerlingen Geachte ouders/verzorgers, Deze maand zijn we begonnen met het maken van de sectorwerkstukken. Een sectorwerkstuk is een

Nadere informatie

Praktijkgericht W&T onderzoek door leerkrachten: een case study

Praktijkgericht W&T onderzoek door leerkrachten: een case study Praktijkgericht W&T onderzoek door leerkrachten: een case study Martijn Weesing, ipabo Amsterdam Erna van Hest, Vrije Universiteit Amsterdam St. Jan School, Amsterdam EWT Conferentie, NEMO, 22 mei 2013

Nadere informatie

Samenvatting Dautzenberg H8

Samenvatting Dautzenberg H8 Samenvatting Dautzenberg H8 Paragraaf 56 Elk boek kun je in drieën verdelen: voorwerk, eigenlijke tekst, nawerk. Onder voorwerk verstaan we alles wat voorafgaat aan het eerste hoofdstuk: omslag, titel,

Nadere informatie

PTA 2008-2009 Vak: AARDRIJKSKUNDE Leerjaar: VMBO-4 MARKENHAGE EXAMENJAAR 2009 Periode Toetsvorm/duur Inhoud Gewicht schoolexamen

PTA 2008-2009 Vak: AARDRIJKSKUNDE Leerjaar: VMBO-4 MARKENHAGE EXAMENJAAR 2009 Periode Toetsvorm/duur Inhoud Gewicht schoolexamen PTA 2008-2009 Vak: AARDRIJKSKUNDE Leerjaar: VMBO-4 MARKENHAGE 1 schriftelijk (S1) 40 minuten schriftelijk (S2) 40 minuten Module 6 Transport en infrastructuur 1 tot en met 7 9 tot en met 11 Toetsweek 1

Nadere informatie

De volgende onderdelen moeten in het verslag worden verwerkt:

De volgende onderdelen moeten in het verslag worden verwerkt: Het maken van een leesverslag in klas 3 en 4 VMBO Basis Voor het examenonderdeel fictie moet je een aantal boeken lezen. Gebruik bij het maken van het leesverslag het schema hieronder. Werk het schema

Nadere informatie

Scriptie over Personal Branding en Netwerking

Scriptie over Personal Branding en Netwerking Scriptie over Personal Branding en Netwerking 1e versie - 16 november 2012 Jana Vandromme Promotor: Hannelore Van Den Abeele 1. Inhoudstafel 1. Inhoudstafel 2. Onderzoeksvragen 2.1 Onderzoeksvraag 1 2.2

Nadere informatie

Voorbeeld: Ik werk het liefst met een tweetal.

Voorbeeld: Ik werk het liefst met een tweetal. & OHHUOLQJHQKDQGOHLGLQJ LQOHLGLQJ Het sectorwerkstuk staat voor de deur. Misschien heb je er al slapeloze nachten van, misschien lijkt het je de leukste opdracht van je hele opleiding. Eindelijk iets leren

Nadere informatie

DEEL 2: Leerdoelenoverzicht (groep 3-4)

DEEL 2: Leerdoelenoverzicht (groep 3-4) Excellente gespreksvoering met excellente leerlingen DEEL 2: Leerdoelenoverzicht (groep 3-4) Deze uitgave maakt onderdeel uit van het product Excellente gespreksvoering met excellente leerlingen. Dit product

Nadere informatie

Plan van Aanpak. en Edutrainers samen op weg. Versie: 151027 EXPEDITIE 2015-2016

Plan van Aanpak. <naam school> en Edutrainers samen op weg. Versie: 151027 EXPEDITIE 2015-2016 Plan van Aanpak en samen op weg Versie: 151027 EXPEDITIE 2015-2016 De Expeditie Er gaan 85 docenten samen op pad. Doel: De docenten en leerlingen ervaren dat de inzet van ICT een meerwaarde

Nadere informatie

HANDLEIDING. Inleiding. 1 e leerjaar groep 3. Schrijfpalet is zeer geschikt als aanvulling op het reeds beschikbare materiaal in bestaande methodes.

HANDLEIDING. Inleiding. 1 e leerjaar groep 3. Schrijfpalet is zeer geschikt als aanvulling op het reeds beschikbare materiaal in bestaande methodes. Schrijfpalet HANDLEIDING Inleiding 1 e leerjaar groep 3 In het onderwijs heeft het traditionele schrijven van een opstel steeds meer plaats gemaakt voor een meer gestructureerde activiteit. Het schrijven

Nadere informatie

Lesbrief docent. 1. Start van de les (5 min)

Lesbrief docent. 1. Start van de les (5 min) Lesbrief docent Deze lessenreeks is in principe bedoeld voor de onderbouw van het vmbo. Door simpele aanpassingen kan hij gebruikt worden voor alle niveaus in de onderbouw. De serie kan als introductie

Nadere informatie

STA STERK TRAINING 1. sta sterk training. www.kinderpraktijklandsmeer.nl info@kinderpraktijklandsmeer.nl

STA STERK TRAINING 1. sta sterk training. www.kinderpraktijklandsmeer.nl info@kinderpraktijklandsmeer.nl STA STERK TRAINING 1 sta sterk training www.kinderpraktijklandsmeer.nl info@kinderpraktijklandsmeer.nl 2 KINDERPRAKTIJK LANDSMEER STA STERK TRAINING 3 De sta sterk training achtergrond sta sterk Training

Nadere informatie

KiVa: Hoe je pesten voorkomt en samen aanpakt als het toch gebeurt! Programma

KiVa: Hoe je pesten voorkomt en samen aanpakt als het toch gebeurt! Programma KiVa: Hoe je pesten voorkomt en samen aanpakt als het toch gebeurt! Peter te Riele 15 maart 2014 Minkema College, Woerden Peter te Riele peterteriele@hotmail.com www.eigenwijsinonderwijs.blogspot.nl www.advieshulpactie.nl

Nadere informatie

Leergang Ambtelijk Secretaris III De invloedrijke OR

Leergang Ambtelijk Secretaris III De invloedrijke OR Leergang Ambtelijk Secretaris III De invloedrijke OR Cursusdag 1 09:30 uur Kennismaking We starten deze module een kennismaking. We inventariseren de verwachtingen van alle deelnemers. U krijgt een toelichting

Nadere informatie

Bronnen en bronvermelding

Bronnen en bronvermelding Bronnen en bronvermelding Bronnen gebruiken Wie een zakelijke tekst schrijft (een essay, een boekbespreking ), zal vaak gebruik maken van bronnen: boeken, artikelen en websites waarop meer informatie te

Nadere informatie

VRIJWILLIGERS OP PROVINCIAAL NIVEAU

VRIJWILLIGERS OP PROVINCIAAL NIVEAU VRIJWILLIGERS OP PROVINCIAAL NIVEAU PRAKTIJKVOORBEELDEN UIT VLAAMS-BRABANT www.vlaamsbrabant.be WAT KOMT AAN BOD? I. INLEIDING II. BURENBEMIDDELING sinds 2002 III. DIEFSTALPREVENTIE sinds 2005 IV. KEUZE

Nadere informatie

ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING. Faculteit der Filosofie, Theologie en Religiewetenschappen. Deel 2 (Opleidingsspecifiek deel): Bachelor Wijsbegeerte

ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING. Faculteit der Filosofie, Theologie en Religiewetenschappen. Deel 2 (Opleidingsspecifiek deel): Bachelor Wijsbegeerte ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING 2015-2016 Faculteit der Filosofie, Theologie en Religiewetenschappen Deel 2 (Opleidingsspecifiek deel): Bachelor Wijsbegeerte Deze onderwijs- en examenregeling (OER-FFTR) treedt

Nadere informatie

Toelatingsexamens en Ondersteunend Onderwijs

Toelatingsexamens en Ondersteunend Onderwijs VOORBLAD NEDERLANDS VOORBEELDEXAMEN De volgende hulpmiddelen zijn toegestaan bij het examen: geen Aantal vragen: 15 meerkeuzevragen Aantal pagina s: 7 Bijlage(n): Geen Beoordeling van het examen Meerkeuzevragen:

Nadere informatie

OP WEG NAAR HET EINDEXAMEN

OP WEG NAAR HET EINDEXAMEN Oktober 2015 INFORMATIEBOEKJE KLAS 3 TL OP WEG NAAR HET EINDEXAMEN VMBO 3 TL Inhoudsopgave 1. Inleiding... blz. 2 2. Welke keuzes moet ik als derdeklasser maken?... blz. 3 3. Wanneer ga ik over van klas

Nadere informatie

PROGRAMMA van TOETSING en AFSLUITING VMBO

PROGRAMMA van TOETSING en AFSLUITING VMBO Schoolexamen: klas 4 (2015 / 2016) vak: Nederlands leerjaar: 4 1 Luister- en Kijkvaardigheid Domeinen Toetsnummer Toetsvorm Werktijd Herkansin g Gewicht K1,K2, K3, K4, SE 1 CITO 100 min. Ja 20% K8 Schrijfvaardigheid

Nadere informatie

Een doorlopende leeslijn voor elke leerling. Alle facetten van leesontwikkeling in het voortgezet onderwijs belicht

Een doorlopende leeslijn voor elke leerling. Alle facetten van leesontwikkeling in het voortgezet onderwijs belicht 2. Taalonderwijs van 12-18 Ronde 5 Regine Bots CED-Groep, Unit VO-BVE, Rotterdam Contact: r.bots@cedgroep.nl 2 Een doorlopende leeslijn voor elke leerling. Alle facetten van leesontwikkeling in het voortgezet

Nadere informatie

Introduceren thema 80 jarige oorlog. Thema: 80 jarige oorlog. centraal: 2. Maak een nieuw eigentijds volkslied.

Introduceren thema 80 jarige oorlog. Thema: 80 jarige oorlog. centraal: 2. Maak een nieuw eigentijds volkslied. Geschiedenis 80 jarige oorlog Omschrijving van de opdracht: Introductie Thema: 80 jarige oorlog In dit thema staan de volgende hogere orde denkvragen centraal: 1. Hoe zou Nederland eruit zien als Nederland

Nadere informatie

2. LOGBOEK. 2.1 Administratieve gegevens stageplaats. Periode van de verpleegstage: Introductiesessie gevolgd op : 2.2 Logboek stageactiviteiten

2. LOGBOEK. 2.1 Administratieve gegevens stageplaats. Periode van de verpleegstage: Introductiesessie gevolgd op : 2.2 Logboek stageactiviteiten Verpleegstage 1 2. LOGBOEK 2.1 Administratieve gegevens stageplaats Naam Student: Periode van de verpleegstage: Introductiesessie gevolgd op : Ziekenhuis: Beëindigd studiejaar: Afdeling: 2.2 Logboek stageactiviteiten

Nadere informatie

Sint-Jozefscollege: studierichtingen 3 de graad ASO

Sint-Jozefscollege: studierichtingen 3 de graad ASO Economie-Moderne Talen Economie Moderne Talen natuurwetenschappen 2 2 Duits 3 3 Engels 3 3 Frans 4 4 economie 5 5 wiskunde 3 3 In deze studierichting wordt inzicht in het economisch gebeuren gecombineerd

Nadere informatie

Beoordeling Stage 2 Code: ST2

Beoordeling Stage 2 Code: ST2 Beoordeling Stage 2 Code: ST2 Student: Saskia Geurds Cijfer docentbegeleider: Studentnummer: 2143427 7 Docentbegeleider: Marieke van Willigen Praktijkbegeleider: Renee Brouwer Cijfer praktijkbegeleider:

Nadere informatie