De federale financiering van de bedienaren der erediensten en de afgevaardigden van de Centrale Vrijzinnige Raad Verslag van de Commissie van Wijzen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De federale financiering van de bedienaren der erediensten en de afgevaardigden van de Centrale Vrijzinnige Raad Verslag van de Commissie van Wijzen"

Transcriptie

1 De federale financiering van de bedienaren der erediensten en de afgevaardigden van de Centrale Vrijzinnige Raad Verslag van de Commissie van Wijzen

2

3 De federale financiering van de bedienaren der erediensten en de afgevaardigden van de Centrale Vrijzinnige Raad Verslag van de Commissie van Wijzen In opdracht van mevrouw Vice-Eerste Minister en Minister van Justitie Laurette ONKELINX. Co-voorzitters: Freddy MORTIER, Marie-Françoise RIGAUX, Leden: Jonny DRIJKONINGEN, Jean-François HUSSON, Kaat LEUS, Noël SMETS

4

5 Dankbetuiging De Commissie dankt de heer Eric Ghysselinckx, waarnemend adviseur, en de heer Wouter Ceulemans, attaché bij het Directoraat-generaal Wetgeving en Fundamentele Rechten en Vrijheden, dienst erediensten en vrijzinnigheid van de FOD Justitie, die alle werkvergaderingen hebben bijgewoond, niet alleen als verslaggevers, maar ook als bevoorrechte deskundigen op dit gebied. Die twee raadgevers hebben voor de hele duur van de werkzaamheden gezorgd voor de omkadering, hebben de nodige contacten gelegd, en er ook zorg voor gedragen dat de werkzaamheden in de beste sfeer verliepen. De Commissie dankt ook de heer Carlos Otte, eerste auditeur bij het Rekenhof, voor zijn substantiële bijdrage aan de werkzaamheden en aan het rapport van de Commissie. Zij drukt haar erkentelijkheid uit ten aanzien van de heer Henri Jamar, attaché bij de FOD Budget en Beheerscontrole, die met veel kennis van zaken heeft bijgedragen tot het uitwerken van de budgettaire voorspellingen. De Commissie dankt verder de heer Beautrix, attaché bij de diensten van de voorzitter FOD Justitie, de heer Janssens, directeur Communicatie en Kennismanagement bij de Pensioendienst voor de overheidssector, en heel in het bijzonder de vertaaldienst van de FOD Justitie die, onder leiding van mevrouw Martine Perpet, een aanzienlijke prestatie heeft geleverd.

6

7 I Inhoudstafel ALGEMENE INLEIDING EN WERKWIJZE EEN REGELGEVING ONAANGEPAST AAN DE SOCIAAL-POLITIEKE ONTWIKKELING DE GRONDWETTELIJKE EN WETTELIJKE GRONDSLAGEN VAN DE REGELGEVING INZAKE DE EREDIENSTEN DE PARADOXEN VAN HET GRONDWETTELIJK EN WETTELIJK STELSEL INZAKE DE EREDIENSTEN DE ERKENNING VAN DE EREDIENSTEN DE JURIDISCHE STAATSORDENING, DE AUTONOMIE VAN DE GODSDIENSTIGE JURIDISCHE ORDENINGEN EN DE AUTONOMIE VAN DE WIJSGERIGE GROEPERINGEN DE FUNDAMENTELE RECHTEN VERLEEND AAN DE BEDIENAARS VAN DE EREDIENSTEN EN AAN DE AFGEVAARDIGDEN VAN DE VRIJZINNIGHEID GEVOLGEN VAN DE STAATSHERVORMING VOOR HET STATUUT VAN DE BEDIENAARS VAN DE EREDIENSTEN EN VAN DE AFGEVAARDIGDEN VAN DE VRIJZINNIGHEID DE PRINCIPIËLE UITGANGSPUNTEN VAN DE COMMISSIE INLEIDING BEHOUD VAN HET BESTAANDE GRONDWETTELIJKE KADER EN VAN DE BEVOEGDHEIDSVERDELING MEER INACHTNEMING VAN DE GRONDWETTELIJKE REGELS INACHTNEMING VAN DE RECHTEN VAN DE MENS EN DE FUNDAMENTELE VRIJHEDEN BREUK EN CONTINUÏTEIT: NOOD AAN EEN NIEUW EVENWICHT INZAKE FINANCIERING NOODZAAK OM FINANCIEEL BEHEERSBARE OPLOSSINGEN VOOR TE STELLEN TRANSPARANTIEBEGINSEL VEREENVOUDIGING EN UNIFICATIE VAN HET FINANCIERINGSSYSTEEM SUBSIDIARITEITSBEGINSEL BIJ HET BEHEER VAN DE FINANCIERING DOOR DE STAAT VERBAND TUSSEN DE FINANCIERING VAN DE EREDIENSTEN EN HET NASTREVEN VAN HET ALGEMEEN BELANG FINANCIERING VAN DE EREDIENSTEN EN KWALITEITSWAARBORGEN VANWEGE DE BEGUNSTIGDEN. DE VRAAG NAAR DE VORMING VAN DE BEDIENAREN VAN DE EREDIENSTEN DE REGELGEVING EN DE ADMINISTRATIEVE PRAKTIJK MET BETREKKING TOT DE WEDDEN VAN DE BEDIENAREN VAN DE EREDIENST EN DE AFGEVAARDIGDEN VAN DE VRIJZINNIGHEID DE RELATIE TUSSEN DE BEDIENAAR VAN DE EREDIENST OF DE AFGEVAARDIGDE VAN DE VRIJZINNIGHEID EN DE OVERHEID WEDDEN EN LONEN Het begrip wedde in het (federale) ambtenarenrecht Algemeen Het begrip wedde in artikel 181 G.W De begrippen wedden en lonen in het sociaal recht Algemeen Het begrip loon volgens artikel 181 GW Het APKB als inspiratiebron voor de toepassing van het begrip wedde in artikel 181 G.W Het begrip wedde in de pensioenwetgeving De wedden van de bedienaren van de erediensten: de wettelijke regeling De vastlegging van het toegekende bedrag...48

8 II i. De wedde...48 ii. De andere toelagen...50 iii. De weddebijslag voor de pastoor en de onderpastoor...51 iv. De vergoeding voor huisvesting De specifieke problemen...54 i. De cumulatie van twee bezoldigde bedieningen...54 ii. De parochieassistenten van de katholieke eredienst...56 iii. Bijkomende opmerkingen DE HUIDIGE REGELGEVING EN PRAKTIJK MET BETREKKING TOT DE PENSIOENEN VAN DE BEDIENAREN VAN DE EREDIENST EN DE AFGEVAARDIGDEN VAN DE VRIJZINNIGHEID INLEIDING DE KERKELIJKE PENSIOENEN: ALGEMEEN De wijze van berekening en de oorsprong van de kerkelijke pensioenen De gemiddelde wedde als grondslag voor de pensioenberekening Enkele specifieke ongelijkheden Het pensioenrecht wegens definitieve lichamelijke ongeschiktheid De vroegere diensttijd De diplomabonificatie De bijzondere berekening ingevolge arbeidsongeval of beroeps-ziekte DE SITUATIE VAN DE PAROCHIEASSISTENTEN VAN DE KATHOLIEKE EREDIENST DE FINANCIERING VAN DE PENSIOENEN VAN DE BEDIENAREN VAN DE EREDIENSTEN DE TOEPASSING VAN DE BEPERKING TOT HET RELATIEF MAXIMUM DE BEREKENING VAN KERKELIJKE RUSTPENSIOENEN MET DIENSTEN NA DE NORMALE LEEFTIJDSGRENS VAN 65 JAAR Pensioen wegens definitieve ongeschiktheid Het pensioencomplement wegens leeftijd BESLUIT DIVERSE PROBLEMEN IN VERBAND MET FINANCIERINGS-, ERKENNINGS- EN VERDEELCRITERIA VOOR DE EREDIENSTEN EN DE GEORGANISEERDE VRIJZINNIGHEID OVERZICHT FINANCIERING EREDIENSTEN Federale financiering Wedden en subsidies (organisatieafdeling 59) Pensioenen Financiering door lokale besturen Grondslagen en aard van de financiering Betrokken bedragen Financiering van gesubsidieerde werkzaamheden en patrimonium Gesubsidieerde werkzaamheden Patrimonium Gespecialiseerde morele en religieuze diensten en radio- en tv-uitzendingen Fiscale maatregelen Levensbeschouwelijke vakken in het verplicht onderwijs Conclusies HUIDIGE TOESTAND VAN DE REPRESENTATIEVE ORGANEN De noodzaak van representatieve organen Erkenning van de representatieve organen...94

9 III Tabel 1 Representatieve organen: wettelijke grondslagen en benoemingswijzen Financieringswijze...95 Overheidsfinanciering van de representatieve organen Conclusies en voorstellen HET NUT VAN EEN INTERNATIONALE VERGELIJKING Belangrijkste financieringsmodellen Verantwoording voor financiering Specificiteit van het Belgische model Specifieke vragen Erkenning van nieuwe erediensten Representatieve organen Juridische vormen van godsdienstige groeperingen Financieringswijze Vorming van bedienaars van erediensten CRITERIA VOOR HET BEPALEN VAN AANTALLEN GELOVIGEN EN AANHANGERS Geloofspraktijk Geloofsidentificatie Alternatieve peilingsmethodes AANBEVELINGEN VAN DE COMMISSIE ALGEMENE AANBEVELINGEN Een efficiënt personeelsbeheer Transparantie m.b.t. de uitgaven ten laste van de overheden en m.b.t. de componenten van de inkomsten van de bedienaren en van de afgevaardigden van de vrijzinnigheid De vorming van de imams van de islamitische eredienst Verzameling van gegevens voor de bepaling van een faire verdeling van de budgettaire middelen BIJZONDERE AANBEVELINGEN Structuur en financiering van de representatieve organen De wedden van de bedienaren en de afgevaardigden Vergoedingen en toelagen voor de bedienaren van de erediensten en de afgevaardigden van de vrijzinnigheid Cumulatie van meerdere bezoldigde bedieningen door de bedienaren van de erediensten Het kader en de wedden van de parochieassistenten Elementen van rechtsbescherming De pensioenen van de bedienaren en de lekenafgevaardigden AANBEVELINGEN VOOR EEN HERVORMING VAN HET STELSEL VAN DE EREDIENSTEN EN DE VRIJZINNIGHEID Weddeniveaus en loopbaanstructuren Modellen Commentaar Evolutie van de uitgaven volgens het model egalisering met afschaffing cumulatie Budgettaire weerslag van de modellen op de huidige pensioenuitgaven Slotopmerkingen bij de egaliseringssimulaties De herstructurering van het kader Enveloppefinanciering Goedkeuring van twee wetten in verband met de financiering van de bedienaars van de erediensten en van de afgevaardigden van de Centrale Vrijzinnige Raad (of van de nietconfessionelelevensbeschouwelijke gemeenschappen) Wet betreffende de erkenning en de financiering van de bedienaars van de erediensten...155

10 IV Wet betreffende de erkenning en de financiering van de afgevaardigden van de Centrale Vrijzinnige Raad of van niet-confessionele levensbeschouwelijke gemeenschappen BIJLAGE 1 UITGANGSPUNTEN EN CONVENTIES VAN DE MODELLEN BIJLAGE 2 OVERZICHT VAN DE VRAGEN VAN DE ERKENDE EREDIENSTEN EN DE GEORGANISEERDE VRIJZINNIGHEID M.B.T. FUNCTIES IN HET KADER BIJLAGE 3 EVOLUTIE VAN DE BUDGETTAIRE UITGAVEN AAN DE HUIDIGE INDEX BIJLAGEN DE COMMISSIE K.B. VAN 10 NOVEMBER 2005 EN M.B. VAN 27 JANUARI VRAGENLIJST EN NOTULEN VAN DE HOORZITTINGEN MET DE VERTEGENWOORDIGERS VAN DE ERKENDE EREDIENSTEN EN DE COVOORZITTERS VAN DE CENTRALE VRIJZINNIGE RAAD DATA DER VERGADERINGEN EN HOORZITTINGEN VAN DE COMMISSIE...237

11 - Inleiding en werkwijze - 1 Algemene inleiding en werkwijze De Commissie belast met het onderzoek van het statuut van de bedienaars van de erkende erediensten 1 heeft als opdracht de ongelijkheden tussen de stelsels toepasselijk op de bedienaren van de erediensten en de afgevaardigden van de vrijzinnigheid in kaart te brengen en voorstellen tot coördinatie van de regelgeving te formuleren conform de grondwettelijke beginselen van gelijkheid en non-discriminatie. Uit de beperkende benaming van de Commissie zou kunnen worden opgemaakt dat zij enkel belast is met het onderzoek van het statuut van de bedienaars van de erediensten. De verwijzingen in de aanhef van het koninklijk besluit tot oprichting ervan (dat verwijst naar artikel 181, 1 en 2, van de Grondwet), evenals het onderzoek van de doelstellingen die aan de Commissie zijn opgelegd inzonderheid omschreven in termen van onderzoek naar de gelijkheid tussen de verschillende statuten laten er nochtans geen twijfel over bestaan dat zij ook het statuut moet onderzoeken van de afgevaardigden van de door de wet erkende organisaties die morele diensten verlenen op basis van een niet-confessionele levensbeschouwing teneinde het onder andere te vergelijken met dat van de bedienaars van de erediensten. De Commissie is als volgt tewerk gegaan. Na onderzoek van de grondwettelijke beginselen van toepassing op de voorliggende materies, heeft zij de vertegenwoordigers van alle erkende erediensten en van de georganiseerde vrijzinnigheid gehoord. Met het oog op die hoorzittingen heeft zij een vragenlijst uitgewerkt die de vertegenwoordigers vooraf hebben ontvangen, zodat de zittingen konden worden voorbereid. De verslagen van die hoorzittingen zijn in dit rapport opgenomen als bijlagen. De verslagen zijn herlezen en goedgekeurd door elk van de gesprekspartners van de Commissie, die ook hun goedkeuring hebben gehecht aan de publicatie van de verslagen. De Commissie heeft vervolgens een grondiger onderzoek gedaan van zowel de wetgeving als van de administratieve praktijken m.b.t. de wedden en pensioenen van de verschillende bedienaren van de erediensten en van de afgevaardigden van de vrijzinnigheid. Op basis van dit werk, samen met de reeds ter gelegenheid van de hoorzittingen verworven informatie, heeft de Commissie zich een beeld kunnen vormen van de volle omvang van de verscheidenheid van de praktijken en gebruiken terzake en van de noodzaak om over te gaan tot hervormingen. 1 De Commissie is opgericht bij het koninklijk besluit van 10 november, bekendgemaakt in het Belgisch Staatsblad van 7 december De aanwijzing van de leden van de Commissie en van de twee medevoorzitters is bepaald in een ministerieel besluit van 27 januari 2006, bekendgemaakt in het Belgisch Staatsblad van 1 februari 2006.

12 2 - Inleiding en werkwijze - De Commissie merkt op dat de werkzaamheden die moesten leiden tot een beoordeling in termen van de gelijkheid van die statuten bemoeilijkt zijn door de afwezigheid van centraal beschikbare gegevens over meer bepaald de samenstelling van de inkomsten van sommige categorieën bedienaren van de erediensten. Die schijnbaar technische moeilijkheid lijkt te liggen aan een algemeen gebrek aan transparantie, dat onder meer het gevolg is van versnipperde en soms onaangepaste of verouderde wetgeving. Na toetsing van de praktijken aan de rechtseisen heeft de Commissie overeenstemming gezocht en bereikt over de beginselen die het opstellen van aanbevelingen dienden te leiden. Bezorgd om de financiële beheersbaarheid van het stelsel heeft de Commissie verder meerdere benaderende budgettaire simulaties gemaakt, met de hulp van een ambtenaar van de FOD Budget en Beheerscontrole en van een ambtenaar van de Pensioendienst voor de overheidssector. Op die manier is een algemeen beeld van de mogelijke financiële impact van min of meer verdergaande hervormingsvoorstellen bekomen. De klaarblijkelijke diversiteit van de nomenclaturen, weddebepalingen en pensioen- en cumulregelingen 2 is één van de juridische gevolgen van aanpassingen van de wetgeving aan een religieuze en wijsgerige context in voortdurende beweging. De basis van waaruit de Belgische wetgever vertrok, was daarbij in essentie napoleontische wetgeving ter regeling van de verhouding tussen voornamelijk de katholieke Kerk en de Staat. De Franse regelgeving, overgenomen door de Belgische Staat, ging uit van de organisatiewijze en het interne recht van de katholieke eredienst: de bedienaar ervan was mannelijk, celibatair, onderscheidbaar van een leek door een wijding, woonde in een pastorie en had neveninkomsten uit enerzijds het casueel en uit anderzijds giften, vaak in natura, van de gelovigen. Wat betreft het aantal gelovigen kon de Belgische (grond)wetgever uitgaan van een bijna homogeen katholieke bevolking. 3 De katholieke gelovigen waren zo sterk over het hele territorium verspreid dat de parochiestructuur, met dekking van het gehele territorium, probleemloos de norm kon zijn. 2 Vastgelegd door de wet van 2 augustus 1974 betreffende de wedden van de titularissen van sommige openbare ambten, van de bedienaars van de erkende erediensten en van de afgevaardigden van de Centrale Vrijzinnige Raad en door de algemene wet van 21 juli 1844 op de burgerlijke en kerkelijke pensioenen. 3 Bij de volkstelling van 1846 bleek 99,76% van de Belgische bevolking godsdienstig. Protestanten en anglicanen maakten 0,17% uit van die bevolking, joden 0,03 % en gelovigen zonder denominatie 0,05%. De rest was katholiek. (P. Mahillon, Le protestantisme dans la jurisprudence belge depuis 1830, J.T., 1982, p. 810).

13 - Inleiding en werkwijze - 3 Gedurende lange tijd kon dit basiskader voor de subsidiëring van de bedienaren van de erediensten worden behouden en minimaal aangepast, vooral omdat de groepen andersgelovigen die in het stelsel werden geïntegreerd, beperkt waren in omvang. De kleine groep protestantse kerken en de Israëlitische eredienst waren al erkend in de Franse en Nederlandse periode. In 1835 werd na lange parlementaire debatten het anglicanisme erkend, zonder dat dit het kader onder noemenswaardige druk zette. Tussen 1970 en 1993 zijn echter op korte termijn de orthodoxe godsdienst en, kwantitatief belangrijker, de islam en de georganiseerde vrijzinnigheid erkend.

14 4

15 - Een onaangepaste regelgeving Een regelgeving onaangepast aan de sociaal-politieke ontwikkeling De ongelijkheden op het stuk van de organisatie van het statuut, van de wedden en pensioenen van de bedienaars van de erediensten en van de afgevaardigden van de vrijzinnigheid worden verderop geanalyseerd en kritisch bestudeerd door de Commissie. Deze verschillende vaststellingen bieden evenwel geen verklaring voor de ontoereikendheid van de huidige terzake geldende regelgeving. Die ontoereikendheid houdt voor een groot deel ook verband met de onaangepastheid van de wetgeving aan diepe veranderingen in het sociale veld waarin de levensbeschouwelijke strekkingen zich situeren. De Commissie wijst in het bijzonder op: - de komst van nieuw geïmmigreerde groepen andersgelovigen, waaronder meer bepaald moslims; - in het verlengde van het vorige: de toenemende religieuze diversiteit op het vlak van de doctrines en op het vlak van de culturele praktijken door immigratie en asielverlening. Die nieuwkomers leiden er soms toe dat er méér diversiteit ontstaat binnen één reeds erkende eredienst. Als zij kunnen aansluiten bij de erkende erediensten vraagt dit aanpassingen (b.v. de integratie van Afrikaanse en Latijns-Amerikaanse evangelische kerken in de organen die de protestantse eredienst vertegenwoordigen; de integratie van anderstalige gemeenschappen, zoals de Poolse, in de katholieke eredienst). In andere gevallen gaat het om de vestiging van nieuwe organisaties van godsdienstige strekking op het Belgische grondgebied. - de realiteit van de erkenning van of de mogelijke vraag naar erkenning van reeds geruimere tijd op het territorium aanwezige levensbeschouwelijke minderheden. - de algemene secularisering van de maatschappij, gepaard gaande met een verminderde invloed van het katholicisme en met een verlies van de godsdienstige beleving in het algemeen. Steeds meer mensen rekenen zich tot geen enkele wijsgerige of godsdienstige strekking. De geloofspraktijk in de ongetwijfeld nog steeds dominante groep gelovigen, met name de katholieke, loopt terug. Behalve op wijzigingen op het vlak van de omvang van de groepen gelovigen, wijst de Commissie ook op problemen bij de rekrutering van bedienaren voor sommige erediensten evenals op de voor sommige erediensten toenemende, en onontbeerlijke, betrokkenheid van leken bij het bedienen van de eredienst. Die veranderingen hebben onder andere een invloed op wat men dient te beschouwen als de componenten van een faire verloning van de diensten geleverd door de bedienaren van de eredienst. Op orthodoxen, moslims, protestanten, anglicanen, Israëlieten en morele consulenten is het model van de bedienaar van de

16 6 - Een onaangepaste regelgeving - eredienst als een celibatair mannelijk lid van een clerus, gehuisvest in een pastorie, niet van toepassing. Zij dragen meestal een gezinslast en hebben - in tegenstelling tot sommige bedienaren van de katholieke eredienst - geen inkomen uit het casueel. Dat model is trouwens ook steeds minder van toepassing op de feitelijke bedienaren van de katholieke eredienst: vaak gaat het om parochieassistenten (vrouwelijke en mannelijke leken), in een enkel geval om gehuwde mannelijke leden van de clerus. De meeste bedienaren hebben géén pastorie als woonst (of een woonstvergoeding) terwijl de dalende geloofspraktijk de inkomsten uit het casueel drukt. Het steeds scherpere tekort aan gewijde bedienaren van de katholieke eredienst leidt tot de vaststelling dat de cumulatie van twee of meer parochies door éénzelfde bedienaar de regel is geworden, terwijl dit voordien de uitzondering was. Het totaalbeeld van de sociologische evoluties werpt ook vragen op bij andere aspecten van de (federale) overheidsbevoegdheden m.b.t. de levensbeschouwelijke strekkingen. De zich wijzigende relatieve gewichten van de erkende levensbeschouwingen kunnen op termijn leiden tot herzieningen van de overeengekomen kaders. Vragen rijzen m.b.t. de erkenningscriteria voor nieuwe erediensten, die zich in de nabije toekomst zullen aandienen. Ten slotte zijn er onmiskenbare relaties tussen enerzijds het principe van de erkenning van de levensbeschouwelijke diversiteit en anderzijds de risico s van radicalisme die gepaard gaan met migratie en met de zelforganisatie van gemeenschappen. Er zijn dus ook veiligheidsaspecten verbonden aan het beleid tegenover de levensbeschouwelijke strekkingen. Een andere belangrijke reden voor een doorlichting van de regeling m.b.t. de wedden en pensioenen van de bedienaren van de erediensten en de afgevaardigden van de georganiseerde vrijzinnigheid heeft te maken met de regionalisering, door artikel 4 van de bijzondere wet van 13 juli 2001, van de bevoegdheden over de kerkfabrieken en de instellingen belast met het beheer van de temporaliën van de erediensten 4. De erkenning van de erediensten en de wedden en pensioenen van hun bedienaren zijn federale bevoegdheden gebleven. De uitoefening van de regionale bevoegdheden kan de persoonlijke inkomsten van sommige bedienaren van de eredienst beïnvloeden, waardoor er specifieke problemen m.b.t. de vergelijkbaarheid en gelijkheid van de wedden en pensioenen van de bedienaren van de erediensten kunnen ontstaan (bijvoorbeeld door de toekenning van een woonstvergoeding). 4 Infra, 3.4.

17 - (Grond)wettelijke grondslagen De grondwettelijke en wettelijke grondslagen van de regelgeving inzake de erediensten 2.1. De Belgische Grondwet bevat verscheidene bepalingen over de relatie tussen de Staat en de levensbeschouwelijke strekkingen. De levensbeschouwelijke strekkingen worden expliciet vermeld in een zestal grondwetsartikelen. Artikel 11 G.W.voorziet: Het genot van de rechten en vrijheden aan de Belgen toegekend moet zonder discriminatie verzekerd worden. Te dien einde waarborgen de wet en het decreet inzonderheid de rechten en vrijheden van de ideologische en filosofische minderheden. Dit artikel moet worden gelezen samen met artikel 10 G.W. op grond waarvan alle Belgen gelijk zijn voor de wet. Deze bepaling beschermt niet alleen individuen maar ook alle vormen van groeperingen. Overigens wordt krachtens deze bepaling, als zij samen wordt gelezen met artikel 191 van de Grondwet, dezelfde gelijke behandeling gewaarborgd aan alle vreemdelingen die regelmatig in België verblijven 5. De artikelen 10 en 11 van de Grondwet, die onlosmakelijk met elkaar zijn verbonden, vormen de noodzakelijke basis voor een goed begrip van de huidige juridische toestand van het statuut van de bedienaars van de erediensten en van de afgevaardigden van de vrijzinnigheid. Zij zijn ook een wezenlijk referentiepunt in het licht van de hervormingsvoorstellen van de Commissie. De alternatieve mechanismen die met betrekking tot dit statuut worden voorgesteld, kunnen immers niet voorbij aan deze fundamentele regels van het Belgisch grondwettelijk recht. De tenuitvoerlegging van deze beginselen veronderstelt dat wordt geopteerd voor objectieve criteria die toelaten vergelijkbare situaties op gelijke wijze te behandelen, maar ook om onderscheiden situaties op verschillende wijze te behandelen 6. Artikel 19 G.W. luidt: De vrijheid van eredienst, de vrije openbare uitoefening ervan, alsmede de vrijheid om op elk gebied zijn mening te uiten, zijn gewaarborgd, behoudens bestraffing van de misdrijven die ter gelegenheid van het gebruikmaken van die vrijheden worden gepleegd. 5 Iedere vreemdeling die zich op het grondgebied van België bevindt, geniet de bescherming verleend aan personen en aan goederen, behoudens de bij wet gestelde uitzonderingen. 6 Volgens een vaste rechtspraak van het Arbitragehof dat sinds 1989 de inachtneming van deze bepalingen waarborgt.

18 8 - (Grond)wettelijke grondslagen - Artikel 20 G.W. luidt: Niemand kan worden gedwongen op enigerlei wijze deel te nemen aan handelingen en aan plechtigheden van een eredienst of de rustdagen ervan te onderhouden. Artikel 21 G.W. luidt: De Staat heeft niet het recht zich te bemoeien met de benoeming of de installatie der bedienaren van enige eredienst of hun te verbieden briefwisseling te houden met hun overheid en de akten van deze overheid openbaar te maken, onverminderd, in laatstgenoemd geval, de gewone aansprakelijkheid inzake drukpers en openbaarmaking ( ). De voorgenoemde artikelen garanderen de vrijheid van eredienst, zowel op het vlak van de uitdrukking als de belijdenis van het geloof, inclusief het recht om niet deel te nemen aan enige eredienst. Het recht op vrijheid van eredienst is trouwens méér dan een verbijzondering van de algemene vrijheden van vereniging en van meningsuiting. De doctrine luidde steeds dat de vertegenwoordigers van de erediensten geen verenigingen vormen van het associatieve type. Art 21 G.W. kent de erediensten een grotere vrijheid toe dan bijvoorbeeld een vereniging met levensbeschouwelijke grondslag die wordt opgericht naar privaatrecht. De soevereiniteit die aan de godsdiensten wordt toegekend vloeit niet voort uit het privaatrecht in het algemeen of uit het contractenrecht in het bijzonder. Zij is de logische consequentie van un principe (purement négatif) d abstention du droit public 7. De Staat mag zich niet bemoeien met de leerstellige inhoud van erediensten, noch met hun organisatie. Het gevolg hiervan is, zo wordt gesteld, o.m. dat de Kerk te allen tijde het recht heeft nieuwe bisschoppen te benoemen en nieuwe bisdommen op te richten zonder dat zij de instemming van het burgerlijk gezag behoeft te vragen of te verkrijgen. Het is ook in dat licht dat algemeen wordt aangenomen dat de bedienaren van de erediensten in geen geval openbare ambtenaren 8 zijn, dat de overheidsdienst geen enkele invloed heeft op hun benoeming, noch op hun afzetting. Artikel. 181 G.W. luidt: 1. De wedden en pensioenen van de bedienaren der erediensten komen ten laste van de Staat; de daartoe vereiste bedragen worden jaarlijks op de begroting uitgetrokken. 2. De wedden en pensioenen van de afgevaardigden van de door de wet erkende organisaties die morele diensten verlenen op basis van een niet-confessionele levensbeschouwing, komen ten laste van de Staat; de daartoe vereiste bedragen worden jaarlijks op de begroting uitgetrokken. 7 L.L. Christians, Chronique de jurisprudence, A.P.T., 1990, p. 206, geciteerd door P. De Pooter, De rechtspositie van erkende erediensten en levensbeschouwingen in Staat en maatschappij, Gent,. Larcier, 2003, p J. Dujardin, E. Vandenbossche,"De regionalisering van de bestuurinstellingen van de erkende erediensten", T.B.P., 2002, p 448

19 - (Grond)wettelijke grondslagen - 9 De bijzondere vrijheid toegekend aan de erediensten door de Belgische Grondwet middels artikelen 19, 20 en 21 wordt gecompleteerd in artikel 181 met een subsidiëringsregeling voor de bedienaren van de erediensten en de afgevaardigden van de vrijzinnigheid. De Belgische Staat opteert niet voor neutraliteit van de Staat tegenover de erediensten, in de zin van een onthouding van financiële tussenkomst. Er heerst integendeel een actief ondersteund wereldbeschouwelijk pluralisme, dat bijdraagt tot een effectief genot van de vrijheid van eredienst. Het Belgische stelsel kan ook daardoor niet worden gekarakteriseerd als één van scheiding van Kerk en Staat. Er is ook geen sprake van eenheid tussen beide, omdat de burgerlijke overheid zich niet mag mengen in religieuze aangelegenheden. Het stelsel is ooit beschreven als één van wederzijdse onafhankelijkheid 9, en, meer recent, van welwillende neutraliteit 10. Een systeem van toelagen voor de bezoldiging van de bedienaren van de katholieke kerk bestond sinds de Franse Revolutie in de Franse Staat als compensatie voor de nationalisering van de kerkgoederen. Het napoleontische regime nam die regeling, met uitbreiding tot de protestantse eredienst, over voor de Belgische departementen. De Nederlandse overheid zette het stelsel verder. Vanaf 1830, ten slotte, voegde de Belgische Staat, die voor de katholieke eredienst als rechtvaardigingsgrond de compensatieoverweging behield, er een sociale rechtvaardiging op grond van het maatschappelijke nut van de erediensten aan toe, wat toeliet het systeem van de financiering van de bedienaren uit te breiden tot eerst de Israëlistische eredienst (1831), later de anglicaanse (1835), de islamitische (1974), de orthodoxe (1985) en ten slotte de niet-confessionele gemeenschappen (1993). Aldus heeft de subsidiëring van de erkende erediensten en de niet-confessionele gemeenschap geleidelijk een andere betekenis gekregen dan die van een compensatie voor geleden onrecht: het betreft een vergoeding voor sociale dienstverlening. De reden in hoofde van de wetgever om bepaalde erediensten actief te steunen, is het morele en maatschappelijke nut dat aan bepaalde religies wordt toegekend, de bijdrage die zij leveren tot het openbare belang en de diensten die zij bieden aan de bevolking, ter bevestiging van het openbare belang 11.Art G.W. is steeds zo geïnterpreteerd dat de verplichting tot het betalen van de wedden en pensioenen van de bedienaren der erediensten enkel geldt t.o.v. erediensten waarvan de wetgever oordeelt dat ze van algemeen maatschappelijk nut zijn. 12 Het erkenningsmechanisme kent duidelijke voordelen toe aan de erkende erediensten en behandelt de 9 H. Wagnon, La condition juridique de l Eglise catholique en Belgique, Ann. dr. sc. pol., 1964, p L.L. Christians, Le financement des cultes en droit belge: bilan et perspectives, Quaderna di diritto e politica ecclesiastica, 2006, 1, p De Pooter, o.c.., p R.v.S., afd. wetg., advies nr /3 van 21 november 2003 over een voorontwerp van decreet betreffende de materiële organisatie en de werking van de erdediensten.

20 10 - (Grond)wettelijke grondslagen - erediensten dus ongelijk. Die ongelijkheid heeft echter een objectieve en in principe toetsbare grondslag: het maatschappelijk nut van de eredienst / levensbeschouwing. Ook al vergt de toepassing van dit criterium een appreciatie, duidelijk is dat het geen verschil maakt tussen erediensten op grond van leerstellige inhouden, maar enkel op basis van seculiere overwegingen Naast de grondwettelijke bepalingen waarin de wijsgerige en godsdienstige strekkingen expliciet worden erkend, zijn er ook verscheidene andere bepalingen, waarin geen sprake is van erediensten, maar die rechtstreeks of onrechtstreeks relevant zijn voor de verhouding tussen de levensbeschouwelijke strekkingen en de Staat. De Commissie vermeldt artikel 22 van de Grondwet, waarin het recht op eerbiediging van zijn privéleven en zijn gezinsleven is bekrachtigd dat inzonderheid wordt verstaan als een waarborg voor het recht op een persoonlijke levenssfeer. Aldus kan, meer in het algemeen, geen wet noch de regelgeving inzake het statuut van de bedienaars van de erediensten en van de afgevaardigden van de vrijzinnigheid, in het bijzonder tot gevolg hebben dat de Belgen of de vreemdelingen die beschermd worden door artikel 191 G.W. onder de ene of de andere vorm hun godsdienstige overtuiging te kennen moeten geven (bijvoorbeeld naar aanleiding van een volkstelling of de invulling van de belastingaangifte) 13 (Het is) de burgerlijke overheid niet veroorloofd na te gaan of iemand een godsdienst belijdt en welke 14 De gegevens m.b.t. iemands levensbeschouwelijke overtuiging worden beschermd door de wet van 8 december 1992 tot bescherming van de persoonlijke levenssfeer. Art. 22 G.W. en de wet van 8 december 1992 beperken de wijze waarop art 181 G.W. mag worden toegepast. Gegeven artikel 181 G.W. bepaalt de wetgever via de begrotingswet finaal voor welk bedrag de Staat tussenkomt. De financiële tegemoetkoming van de overheid aan de erediensten en de georganiseerde vrijzinnigheid is dus niet onbeperkt. Dit blijkt duidelijk uit de samenhang van de artikelen 21, alinea 1, en 181 1, van de Grondwet F. Delpérée e.a.., Les aspects constitutionnels, budgétaires et fiscaux du financement public des cultes. Perspectives belge et comparées Ann. dr. Louvain, 2001/4, pp Vragen en antwoorden, Kamer, , 7 januari 1969, 308 (Vr. nr. 26 Henckens). 15 Zie ook het advies dat de Raad van State op 8 oktober 2001 uitbracht over het wetsontwerp betreffende de Centrale Raad der niet-confessionele levensbeschouwelijke gemeenschappen van België, de afgevaardigden en de instellingen belast met het beheer van de materiële en financiële belangen van de erkende niet-confessionele levensbeschouwelijke gemeenschappen : de Raad van State heeft hier ingestemd, zoals hij reeds deed in zijn advies nr /2 van 15 juli 1998 betreffende een voorontwerp van wet over "de afgevaardigden en de instellingen belast met het beheer van de materiële en financiële belangen van de erkende nietconfessionele levensbeschouwelijke gemeenschappen," dat "het, krachtens grondwettelijke beginselen van vrijheid van vereniging en van mening, niet de taak is van de Staat om tussen te komen in de benoeming en de installatie van afgevaardigden die tot taak hebben om de bevolking morele diensten te bieden volgens een niet-confessionele levensbeschouwing. Dit betekent dat de Staat de juridische aard van de band die de afgevaardigde met de erkende niet-confessionele organisatie bindt, niet mag bepalen. "

De Commissie voor de bescherming van de persoonlijke levenssfeer,

De Commissie voor de bescherming van de persoonlijke levenssfeer, KONINKRIJK BELGIE 1000 Brussel, Postadres : Ministerie van Justitie Waterloolaan 115 Kantoren : Regentschapsstraat 61 Tel. : 02 / 542.72.00 Fax : 02 / 542.72.12 COMMISSIE VOOR DE BESCHERMING VAN DE PERSOONLIJKE

Nadere informatie

De Commissie voor de bescherming van de persoonlijke levenssfeer,

De Commissie voor de bescherming van de persoonlijke levenssfeer, KONINKRIJK BELGIE 1000 Brussel, Zetel : Ministerie van Justitie Poelaertplein 3 Tel. : 02/504.66.21 tot 23 Fax : 02/504.70.00 COMMISSIE VOOR DE BESCHERMING VAN DE PERSOONLIJKE LEVENSSFEER O. ref. : 10

Nadere informatie

CM01-025 Utrecht, 23 oktober 2001. Betreft: implementatie Richtlijn 2001/55 inzake tijdelijke bescherming van ontheemden

CM01-025 Utrecht, 23 oktober 2001. Betreft: implementatie Richtlijn 2001/55 inzake tijdelijke bescherming van ontheemden Permanente commissie Secretariaat van deskundigen in internationaal vreemdelingen-, telefoon 31 (30) 297 42 14/43 28 telefax 31 (30) 296 00 50 e-mail cie.meijers@forum.nl postbus 201, 3500 AE Utrecht/Nederland

Nadere informatie

PASTORAAL WERKERS EN WERKSTERS IN HET AARTSBISDOM MECHELEN-BRUSSEL FINANCIËLE REGELINGEN

PASTORAAL WERKERS EN WERKSTERS IN HET AARTSBISDOM MECHELEN-BRUSSEL FINANCIËLE REGELINGEN PASTORAAL WERKERS EN WERKSTERS IN HET AARTSBISDOM MECHELEN-BRUSSEL FINANCIËLE REGELINGEN 1. Onbezoldigd of bezoldigd... 2 1.1. De parochieassistent(e)... 2 1.2 De pastoraal werk(st)er... 2 2. Verzekering...

Nadere informatie

De Commissie voor de bescherming van de persoonlijke levenssfeer,

De Commissie voor de bescherming van de persoonlijke levenssfeer, 1 COMMISSIE VOOR DE BESCHERMING VAN DE PERSOONLIJKE LEVENSSFEER ADVIES Nr 19 / 94 van 6 juni 1994 ------------------------------------------- O. ref. : A / 94 / 011 BETREFT : Ontwerp van koninklijk besluit

Nadere informatie

A D V I E S Nr. 1.438 ------------------------------- Zitting van woensdag 19 maart 2003

A D V I E S Nr. 1.438 ------------------------------- Zitting van woensdag 19 maart 2003 A D V I E S Nr. 1.438 ------------------------------- Zitting van woensdag 19 maart 2003 Ontwerp van koninklijk besluit tot wijziging van artikel 19 van het koninklijk besluit van 28 november 1969 tot

Nadere informatie

Rolnummer 2847. Arrest nr. 57/2004 van 24 maart 2004 A R R E S T

Rolnummer 2847. Arrest nr. 57/2004 van 24 maart 2004 A R R E S T Rolnummer 2847 Arrest nr. 57/2004 van 24 maart 2004 A R R E S T In zake : de prejudiciële vraag betreffende artikel 394 van het Wetboek van de inkomstenbelastingen 1992, vóór de wijziging ervan bij de

Nadere informatie

Betreft: Ontwerp van koninklijk besluit betreffende de mededeling van informaties in het wachtregister. (A/2009/034)

Betreft: Ontwerp van koninklijk besluit betreffende de mededeling van informaties in het wachtregister. (A/2009/034) 1/6 Advies nr 05/2010 van 3 februari 2010 Betreft: Ontwerp van koninklijk besluit betreffende de mededeling van informaties in het wachtregister. (A/2009/034) De Commissie voor de bescherming van de persoonlijke

Nadere informatie

De bevoegdheidsverdeling inzake sociale zekerheid en sociale bijstand

De bevoegdheidsverdeling inzake sociale zekerheid en sociale bijstand De bevoegdheidsverdeling inzake sociale zekerheid en sociale bijstand Jan Velaers Materiële bevoegdheidsverdeling Federale overheid: residuaire bevoegdheden Gemeenschappen: toegewezen bevoegdheden o.m.

Nadere informatie

A D V I E S Nr. 1.517 ----------------------------- Zitting van donderdag 16 juni 2005 -------------------------------------------

A D V I E S Nr. 1.517 ----------------------------- Zitting van donderdag 16 juni 2005 ------------------------------------------- A D V I E S Nr. 1.517 ----------------------------- Zitting van donderdag 16 juni 2005 ------------------------------------------- Wetsvoorstel tot oprichting van een Fonds voor de asbestslachtoffers x

Nadere informatie

De Commissie voor de bescherming van de persoonlijke levenssfeer,

De Commissie voor de bescherming van de persoonlijke levenssfeer, KONINKRIJK BELGIE 1000 Brussel, Zetel : Ministerie van Justitie Poelaertplein 3 Tel. : 02/504.66.21 tot 23 Fax : 02/504.70.00 COMMISSIE VOOR DE BESCHERMING VAN DE PERSOONLIJKE LEVENSSFEER O. ref. : A /

Nadere informatie

A R R E S T. samengesteld uit voorzitter A. Alen en de rechters-verslaggevers E. Derycke en P. Nihoul, bijgestaan door de griffier F.

A R R E S T. samengesteld uit voorzitter A. Alen en de rechters-verslaggevers E. Derycke en P. Nihoul, bijgestaan door de griffier F. Rolnummer 5970 Arrest nr. 157/2014 van 23 oktober 2014 A R R E S T In zake : het beroep tot gedeeltelijke vernietiging van de bijzondere wet van 6 januari 2014 met betrekking tot de Zesde Staatshervorming,

Nadere informatie

DEEL V Titel I Hoofdstuk V Afdeling III Functietoelage Detachement belast met de onmiddellijke beveiliging van de koninklijke familie

DEEL V Titel I Hoofdstuk V Afdeling III Functietoelage Detachement belast met de onmiddellijke beveiliging van de koninklijke familie Versie 04-03-2011 DEEL V Titel I Hoofdstuk V Afdeling III Functietoelage Detachement belast met de onmiddellijke beveiliging van de koninklijke familie Inhoudstafel 1. Samenvattende tabel 2. Wettelijke

Nadere informatie

Art. 33 van de WZW verplicht elke WG een IDPBW op te richten, waarin minstens één PAwerknemer

Art. 33 van de WZW verplicht elke WG een IDPBW op te richten, waarin minstens één PAwerknemer Nr. 910 Brussel, 12 januari 2010 BETREFT: MOGELIJKHEID VOOR MEERDERE WERKGEVERS TOT OPRICHTING VAN EEN GEMEENSCHAPPELIJKE INTERNE DIENST VOOR PREVENTIE EN BESCHERMING OP HET WERK (GIDPBW). 1. Wetgeving

Nadere informatie

INHOUDSTAFEL. Ten geleide... xv Dankwoord... xvii Inleiding... xxi Lijst van gebruikte afkortingen... xxv

INHOUDSTAFEL. Ten geleide... xv Dankwoord... xvii Inleiding... xxi Lijst van gebruikte afkortingen... xxv Kerk-staatTOC.fm Page i Friday, November 8, 2002 3:35 PM I Ten geleide................................................. xv Dankwoord................................................ xvii Inleiding....................................................

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 26 september 2006 (OR. en) 12758/06 Interinstitutioneel dossier: 2005/0204 (CNS) ASIM 63 OC 655

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 26 september 2006 (OR. en) 12758/06 Interinstitutioneel dossier: 2005/0204 (CNS) ASIM 63 OC 655 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 26 september 2006 (OR. en) 12758/06 Interinstitutioneel dossier: 2005/0204 (CNS) ASIM 63 OC 655 WETGEVINGSBESLUITEN EN ANDERE INSTRUMENTEN Betreft: BESCHIKKING VAN DE

Nadere informatie

A-2015-033-ESR. Minister Gosuin. Aanvrager. Aanvraag ontvangen op 18 mei 2015. Aanvraag behandeld door

A-2015-033-ESR. Minister Gosuin. Aanvrager. Aanvraag ontvangen op 18 mei 2015. Aanvraag behandeld door ADVIES Voorontwerp van besluit van de Brusselse Hoofdstedelijke Regering tot wijziging van het koninklijk besluit van 7 juni 2007 betreffende het opleidingsfonds dienstencheques 16 juni 2015 Economische

Nadere informatie

CULTUURRAAD NEDERLANDSE CULTUURGEMEENSCHAP

CULTUURRAAD NEDERLANDSE CULTUURGEMEENSCHAP ARCHIEF VLAAMSE RAAD TERUGBEZORGEN CULTUURRAAD VOOR DE NEDERLANDSE CULTUURGEMEENSCHAP ZITTING 1971-1972 27 APRIL 1972 VOORSTEL VAN DECREET betreffende de steunverlening voor cursussen maatschappelijk dienstbetoon

Nadere informatie

Gelet op de aanvraag van het Belgische Rode Kruis ontvangen op 11/10/2011;

Gelet op de aanvraag van het Belgische Rode Kruis ontvangen op 11/10/2011; 1/7 Sectoraal comité van het Rijksregister Beraadslaging RR nr 71/2011 van 14 december 2011 Betreft: machtigingsaanvraag van het Belgische Rode Kruis om het Rijksregisternummer te gebruiken zodat zij voor

Nadere informatie

De Commissie voor de bescherming van de persoonlijke levenssfeer;

De Commissie voor de bescherming van de persoonlijke levenssfeer; COMMISSIE VOOR DE BESCHERMING VAN DE PERSOONLIJKE LEVENSSFEER ADVIES Nr 29 / 95 van 27 oktober 1995 ------------------------------------------- O. ref. : 10 / A / 95 / 029 BETREFT : Ontwerp van koninklijk

Nadere informatie

Rolnummer 2704. Arrest nr. 109/2003 van 22 juli 2003 A R R E S T

Rolnummer 2704. Arrest nr. 109/2003 van 22 juli 2003 A R R E S T Rolnummer 2704 Arrest nr. 109/2003 van 22 juli 2003 A R R E S T In zake : de prejudiciële vraag over artikel 1, 3, eerste lid, van artikel III, overgangsbepalingen, van de wet van 14 juli 1976 betreffende

Nadere informatie

Pensioenen lokale besturen: gisteren, vandaag en morgen. www.uantwerpen.be/nl/personeel/ria-janvier/

Pensioenen lokale besturen: gisteren, vandaag en morgen. www.uantwerpen.be/nl/personeel/ria-janvier/ Pensioenen lokale besturen: gisteren, vandaag en morgen www.uantwerpen.be/nl/personeel/ria-janvier/ 0 DE AANBEVELINGEN VAN DE Commissie Pensioenhervorming 2020-2040 www.pensioen2040.belgië.be 1 Wettelijke

Nadere informatie

Relevante feiten. Beoordeling. RECHTBANK VAN EERSTE AANLEG VAN ANTWERPEN Vonnis van 09 oktober 2002 - Rol nr 00/2654/A - Aanslagjaar 1996

Relevante feiten. Beoordeling. RECHTBANK VAN EERSTE AANLEG VAN ANTWERPEN Vonnis van 09 oktober 2002 - Rol nr 00/2654/A - Aanslagjaar 1996 RECHTBANK VAN EERSTE AANLEG VAN ANTWERPEN Vonnis van 09 oktober 2002 - Rol nr 00/2654/A - Aanslagjaar 1996 Relevante feiten Als kaderlid van M heeft eerste eiser in 1993 aandelenopties verkregen op aandelen

Nadere informatie

Rolnummer Arrest nr. 84/2007 van 7 juni 2007 A R R E S T

Rolnummer Arrest nr. 84/2007 van 7 juni 2007 A R R E S T Rolnummer 4100 Arrest nr. 84/2007 van 7 juni 2007 A R R E S T In zake : de prejudiciële vraag betreffende de artikelen 12, 1, en 253 van het Wetboek van de inkomstenbelastingen 1992, gesteld door het Hof

Nadere informatie

PROGRAMMAWET (I) VAN 27 DECEMBER 2006. (B.S. 28 december 2006, 3e editie) Uittreksels

PROGRAMMAWET (I) VAN 27 DECEMBER 2006. (B.S. 28 december 2006, 3e editie) Uittreksels PROGRAMMAWET (I) VAN 27 DECEMBER 2006 (B.S. 28 december 2006, 3e editie) Uittreksels Aangevuld, gewijzigd of aangepast door: - de wet van 21 december 2007 houdende diverse bepalingen (I) (B.S. 31 december

Nadere informatie

Rolnummers 4343 en 4344. Arrest nr. 45/2008 van 4 maart 2008 A R R E S T

Rolnummers 4343 en 4344. Arrest nr. 45/2008 van 4 maart 2008 A R R E S T Rolnummers 4343 en 4344 Arrest nr. 45/2008 van 4 maart 2008 A R R E S T In zake : de beroepen tot vernietiging van artikel 15, 1, b), 3, van de wet van 11 april 2003 houdende nieuwe maatregelen ten gunste

Nadere informatie

Dienst Uw brief van Uw kenmerk Ons kenmerk Datum Bijlage(n) Dienst Juridisch en Beleidsondersteunend Advies

Dienst Uw brief van Uw kenmerk Ons kenmerk Datum Bijlage(n) Dienst Juridisch en Beleidsondersteunend Advies aan Mevrouwen de Voorzitsters en de Heren Voorzitters van de openbare centra voor maatschappelijk welzijn Dienst Uw brief van Uw kenmerk Ons kenmerk Datum Bijlage(n) Dienst Juridisch en Beleidsondersteunend

Nadere informatie

Rolnummer 5855. Arrest nr. 178/2014 van 4 december 2014 A R R E S T

Rolnummer 5855. Arrest nr. 178/2014 van 4 december 2014 A R R E S T Rolnummer 5855 Arrest nr. 178/2014 van 4 december 2014 A R R E S T In zake : de prejudiciële vraag over artikel 13, tweede lid, van de wet van 3 juli 1967 betreffende preventie van of de schadevergoeding

Nadere informatie

Rolnummer 3739. Arrest nr. 79/2006 van 17 mei 2006 A R R E S T

Rolnummer 3739. Arrest nr. 79/2006 van 17 mei 2006 A R R E S T Rolnummer 3739 Arrest nr. 79/2006 van 17 mei 2006 A R R E S T In zake : het beroep tot vernietiging van de artikelen 413bis tot 413octies van het Wetboek van de inkomstenbelastingen 1992, ingevoegd bij

Nadere informatie

A D V I E S Nr. 1.908 ------------------------------- Zitting van dinsdag 15 juli 2014 ------------------------------------------

A D V I E S Nr. 1.908 ------------------------------- Zitting van dinsdag 15 juli 2014 ------------------------------------------ A D V I E S Nr. 1.908 ------------------------------- Zitting van dinsdag 15 juli 2014 ------------------------------------------ Regelgeving inzake betaald educatief verlof Ontwerp van koninklijk besluit

Nadere informatie

!f0.lgemeen ~EHEERSCÇ:OMITE

!f0.lgemeen ~EHEERSCÇ:OMITE !f0.lgemeen ~EHEERSCÇ:OMITE VOOR HET SOCIAAL STATUUT DER ZELFSTANDIGEN Opgericht bij de wet van 30 december 1992 Jan Jacobsplein, 6 1 000 Brussel Tei.:025464340 Fax :02 546 21 53 ABC ADVIES 2010/04 Brussel,

Nadere informatie

Commissie voor de toegang tot en het hergebruik van bestuursdocumenten

Commissie voor de toegang tot en het hergebruik van bestuursdocumenten Commissie voor de toegang tot en het hergebruik van bestuursdocumenten Afdeling openbaarheid van bestuur 27 oktober 2014 ADVIES 2014-83 met betrekking tot de weigering om een kopie te verstrekken van het

Nadere informatie

Statuten. Diensten van de Eerste minister

Statuten. Diensten van de Eerste minister Statuten Diensten van de Eerste minister 3 maart 2000. Ministerieel besluit tot vaststelling van het statuut, de opdrachten en de wijze van beheer van het Studie- en Documentatiecentrum "Oorlog en Hedendaagse

Nadere informatie

Rolnummer 3630. Arrest nr. 174/2005 van 30 november 2005 A R R E S T

Rolnummer 3630. Arrest nr. 174/2005 van 30 november 2005 A R R E S T Rolnummer 3630 Arrest nr. 174/2005 van 30 november 2005 A R R E S T In zake : de prejudiciële vraag betreffende artikel 320, 4, van het Burgerlijk Wetboek, gesteld door de Rechtbank van eerste aanleg te

Nadere informatie

VOOR HET SOCIAAL STATUUT DER ZELFSTANDIGEN

VOOR HET SOCIAAL STATUUT DER ZELFSTANDIGEN !ALGEMEEN rn5eheers(çomite VOOR HET SOCIAAL STATUUT DER ZELFSTANDIGEN Opgericht bij de wet van 30 december 1992 Jan Jacobsplein,6 1000 Brussel Tel. : 02 546 43 40 Fax :02 546 21 53 ABC ADVIES 2011/04 erratum

Nadere informatie

Wet van 3 juli 2005 betreffende de rechten van vrijwilligers (B.S.29.VIII.2005) 1

Wet van 3 juli 2005 betreffende de rechten van vrijwilligers (B.S.29.VIII.2005) 1 Wet van 3 juli 2005 betreffende de rechten van vrijwilligers (B.S.29.VIII.2005) 1 HOOFDSTUK I. - Algemene bepalingen HOOFDSTUK II. - Definities HOOFDSTUK III. - De organisatienota HOOFDSTUK IV. - Aansprakelijkheid

Nadere informatie

De (herziene) Europese Overeenkomst inzake adoptie van kinderen

De (herziene) Europese Overeenkomst inzake adoptie van kinderen De (herziene) Europese Overeenkomst inzake adoptie van kinderen SARiV Advies 2013/19 SAR WGG Advies 11 juli 2013 Strategische Adviesraad internationaal Vlaanderen Boudewijnlaan 30 bus 81 1000 Brussel T.

Nadere informatie

Ook de Memorie van Toelichting moet in die richting worden aangepast.

Ook de Memorie van Toelichting moet in die richting worden aangepast. ADVIES NR 44 VAN 22 MEI 2001 VAN DE VASTE COMMISSIE ARBEID VAN DE RAAD VAN DE GELIJKE KANSEN VOOR MANNEN EN VROUWEN OMTRENT HET VOORONTWERP VAN WET BETREFFENDE DE BESCHERMING VAN DE WERKNEMERS TEGEN GEWELD,

Nadere informatie

Rolnummers 4293, 4294, 4295 en 4296. Arrest nr. 138/2008 van 22 oktober 2008 A R R E S T

Rolnummers 4293, 4294, 4295 en 4296. Arrest nr. 138/2008 van 22 oktober 2008 A R R E S T Rolnummers 4293, 4294, 4295 en 4296 Arrest nr. 138/2008 van 22 oktober 2008 A R R E S T In zake : de prejudiciële vragen over de artikelen 3, 1, b), en 9, 1, van de ordonnantie van het Brusselse Hoofdstedelijke

Nadere informatie

A D V I E S Nr. 1.386 ------------------------------ Zitting van dinsdag 29 januari 2002 --------------------------------------------

A D V I E S Nr. 1.386 ------------------------------ Zitting van dinsdag 29 januari 2002 -------------------------------------------- A D V I E S Nr. 1.386 ------------------------------ Zitting van dinsdag 29 januari 2002 -------------------------------------------- Ontwerp van koninklijk besluit tot wijziging van de artikelen 7, 3

Nadere informatie

Gelet op het auditoraatsrapport van de Kruispuntbank van de Sociale Zekerheid van 25 juni 2007;

Gelet op het auditoraatsrapport van de Kruispuntbank van de Sociale Zekerheid van 25 juni 2007; SCSZ/07/122 1 BERAADSLAGING NR. 07/036 VAN 2 OKTOBER 2007 MET BETREKKING TOT MEDEDELING VAN PERSOONSGEGEVENS DOOR DE PROGRAMMATORISCHE FEDERALE OVERHEIDSDIENST MAATSCHAPPELIJKE INTEGRATIE, ARMOEDEBESTRIJDING

Nadere informatie

REGLEMENT BETREFFENDE HET ONDERSTEUNEN VAN VRIJWILLIGERSWERK DOOR HET AANBIEDEN VAN EEN VERZEKERING

REGLEMENT BETREFFENDE HET ONDERSTEUNEN VAN VRIJWILLIGERSWERK DOOR HET AANBIEDEN VAN EEN VERZEKERING REGLEMENT BETREFFENDE HET ONDERSTEUNEN VAN VRIJWILLIGERSWERK DOOR HET AANBIEDEN VAN EEN VERZEKERING DE PROVINCIERAAD VAN WEST-VLAANDEREN Gelet op artikel 2 en artikel 42 van het Provinciedecreet; Overwegende

Nadere informatie

Commissie voor de toegang tot en het hergebruik van bestuursdocumenten

Commissie voor de toegang tot en het hergebruik van bestuursdocumenten Commissie voor de toegang tot en het hergebruik van bestuursdocumenten Afdeling openbaarheid van bestuur 28 september 2015 ADVIES 2015-70 over de weigering om toegang te geven tot een geregistreerd huurcontract

Nadere informatie

MINISTERIE VAN DE VLAAMSE GEMEENSCHAP. 5 MEI 2000. - Besluit van de Vlaamse regering betreffende de transactiesom inzake ruimtelijke ordening

MINISTERIE VAN DE VLAAMSE GEMEENSCHAP. 5 MEI 2000. - Besluit van de Vlaamse regering betreffende de transactiesom inzake ruimtelijke ordening MINISTERIE VAN DE VLAAMSE GEMEENSCHAP 5 MEI 2000. - Besluit van de Vlaamse regering betreffende de transactiesom inzake ruimtelijke ordening Advies van de Raad van State De raad van State, afdeling wetgeving,

Nadere informatie

A D V I E S Nr. 1.605 ------------------------------ Zitting van dinsdag 24 april 2007 -------------------------------------------

A D V I E S Nr. 1.605 ------------------------------ Zitting van dinsdag 24 april 2007 ------------------------------------------- A D V I E S Nr. 1.605 ------------------------------ Zitting van dinsdag 24 april 2007 ------------------------------------------- Uitvoering van het interprofessioneel akkoord 2007-2008 Outplacement Ontwerp

Nadere informatie

De Commissie voor de bescherming van de persoonlijke levenssfeer,

De Commissie voor de bescherming van de persoonlijke levenssfeer, KONINKRIJK BELGIE 1000 Brussel, Postadres : Ministerie Waterloola Kantoren : Regentsch Tel. : 02 Fax : 02 / COMMISSIE VOOR DE BESCHERMING VAN DE PERSOONLIJKE LEVENSSFEER ADVIES Nr 30 / 97 van 5 november

Nadere informatie

Rolnummer 5633. Arrest nr. 26/2014 van 6 februari 2014 A R R E S T

Rolnummer 5633. Arrest nr. 26/2014 van 6 februari 2014 A R R E S T Rolnummer 5633 Arrest nr. 26/2014 van 6 februari 2014 A R R E S T In zake : de prejudiciële vraag betreffende artikel 4 van het koninklijk besluit van 18 november 1996 «houdende invoering van een sociale

Nadere informatie

HOOFDSTUK I. - Algemene bepalingen. Voor de toepassing van dit besluit wordt met de term «gemeente» ook een «brandweerintercommunale» verstaan.

HOOFDSTUK I. - Algemene bepalingen. Voor de toepassing van dit besluit wordt met de term «gemeente» ook een «brandweerintercommunale» verstaan. KONINKLIJK BESLUIT VAN 12 OKTOBER 2011 TOT OVERPLAATSING NAAR DE FOD BINNENLANDSE ZAKEN VAN DE PERSONEELSLEDEN IN DIENST BIJ DE CENTRA VAN HET EENVORMIG OPROEPSTELSEL. (inw. 31 oktober 2011) (B.S. 21.10.2011)

Nadere informatie

PARITAIRE PARLEMENTAIRE VERGADERING ACS- EU

PARITAIRE PARLEMENTAIRE VERGADERING ACS- EU PARITAIRE PARLEMENTAIRE VERGADERING ACS- EU Commissie politieke zaken 5.3.2009 AP/100.506/AM1-24 AMENDEMENTEN 1-24 Ontwerpverslag (AP/100.460) Co-rapporteurs: Ruth Magau (Zuid-Afrika) en Filip Kaczmarek

Nadere informatie

JURISPRUDENTIE VAN HET HVJEG 1987 BLADZIJDEN 3611

JURISPRUDENTIE VAN HET HVJEG 1987 BLADZIJDEN 3611 JURISPRUDENTIE VAN HET HVJEG 1987 BLADZIJDEN 3611 ARREST VAN HET HOF (DERDE KAMER) VAN 24 SEPTEMBER 1987. BESTUUR VAN DE SOCIALE VERZEKERINGSBANK TEGEN J. A. DE RIJKE. VERZOEK OM EEN PREJUDICIELE BESLISSING,

Nadere informatie

A R R E S T. In zake : de prejudiciële vraag betreffende artikel 307bis van het Burgerlijk Wetboek, gesteld door het Hof van Cassatie.

A R R E S T. In zake : de prejudiciële vraag betreffende artikel 307bis van het Burgerlijk Wetboek, gesteld door het Hof van Cassatie. Rolnummer 2287 Arrest nr. 163/2001 van 19 december 2001 A R R E S T In zake : de prejudiciële vraag betreffende artikel 307bis van het Burgerlijk Wetboek, gesteld door het Hof van Cassatie. Het Arbitragehof,

Nadere informatie

Op 18 november 2009 heeft het raadslid Flos (VVD) onderstaande motie ingediend:

Op 18 november 2009 heeft het raadslid Flos (VVD) onderstaande motie ingediend: Reactie van het College van B en W op de motie inzake Aanpak Discriminatie Amsterdam (openstellen functies voor iedereen bij ingehuurde organisaties) van het raadslid Flos (VVD) van 18 november 2009. Op

Nadere informatie

Datum van inontvangstneming : 13/03/2014

Datum van inontvangstneming : 13/03/2014 Datum van inontvangstneming : 13/03/2014 Vertaling C-65/14-1 Zaak C-65/14 Verzoek om een prejudiciële beslissing Datum van indiening: 10 februari 2014 Verwijzende rechter: Arbeidsrechtbank te Nijvel (België)

Nadere informatie

N Financiële planners A2 Brussel, 27 maart 2014 MH/SL-EDJ/AS 717-2014 ADVIES. over

N Financiële planners A2 Brussel, 27 maart 2014 MH/SL-EDJ/AS 717-2014 ADVIES. over N Financiële planners A2 Brussel, 27 maart 2014 MH/SL-EDJ/AS 717-2014 ADVIES over EEN ONTWERP VAN WET INZAKE HET STATUUT VAN EN HET TOEZICHT OP DE ONAFHANKELIJK FINANCIËLE PLANNERS EN INZAKE HET VERSTREKKEN

Nadere informatie

Gelet op de wet van 15 januari 1990 houdende oprichting en organisatie van een Kruispuntbank van de Sociale Zekerheid, inzonderheid op artikel 15;

Gelet op de wet van 15 januari 1990 houdende oprichting en organisatie van een Kruispuntbank van de Sociale Zekerheid, inzonderheid op artikel 15; SCSZ/07/007 1 BERAADSLAGING NR. 07/004 VAN 9 JANUARI 2007 MET BETREKKING TOT DE MEDEDELING VAN PERSOONSGEGEVENS DOOR DE VERENIGING ZONDER WINSTOOGMERK CIMIRE AAN DE RIJKSDIENST VOOR PENSIOENEN MET HET

Nadere informatie

Stuk 1325 (1998-1999) Nr. 1. Zitting 1998-1999. 26 februari 1999 ONTWERP VAN DECREET

Stuk 1325 (1998-1999) Nr. 1. Zitting 1998-1999. 26 februari 1999 ONTWERP VAN DECREET Stuk 1325 (1998-1999) Nr. 1 Zitting 1998-1999 26 februari 1999 ONTWERP VAN DECREET houdende goedkeuring van het samenwerkingsakkoord van 20 oktober 1998 tussen de Vlaamse Gemeenschap en het Waalse Gewest

Nadere informatie

Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling «Sociale Zekerheid»

Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling «Sociale Zekerheid» Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling «Sociale Zekerheid» SCSZ/10/109 BERAADSLAGING NR 98/60 VAN 13 OKTOBER 1998, GEWIJZIGD OP 7 SEPTEMBER 2010, BETREFFENDE EEN MACHTIGINGSAANVRAAG

Nadere informatie

FAQ. Sleutelwoorden Vragen Antwoord A. ALGEMEEN

FAQ. Sleutelwoorden Vragen Antwoord A. ALGEMEEN FAQ Algemene uitvoeringsbepalingen van de maatregelen ten gunste van de tewerkstelling van jongeren in sociaal profitsector voortspruitend uit de wet van 23 december 2005 betreffende het generatiepact

Nadere informatie

VLAAMSE RAAD ONTWERP VAN DECREET

VLAAMSE RAAD ONTWERP VAN DECREET Stuk 11 - A (1980-1981) - Nr. 1 VLAAMSE RAAD ZITTING 1980-1981 21 OKTOBER 1980 ONTWERP VAN DECREET waarbij nieuwe voorlopige kredieten worden geopend die in mindering komen van de begroting van de Vlaamse

Nadere informatie

Rolnummer 4560. Arrest nr. 21/2009 van 12 februari 2009 A R R E S T

Rolnummer 4560. Arrest nr. 21/2009 van 12 februari 2009 A R R E S T Rolnummer 4560 Arrest nr. 21/2009 van 12 februari 2009 A R R E S T In zake : de prejudiciële vraag over artikel 13 van de wet van 21 april 2007 betreffende de verhaalbaarheid van de erelonen en de kosten

Nadere informatie

DECREET. betreffende het algemeen welzijnswerk

DECREET. betreffende het algemeen welzijnswerk VLAAMS PARLEMENT DECREET betreffende het algemeen welzijnswerk HOOFDSTUK I Algemene bepalingen Artikel 1 Dit decreet regelt een gemeenschapsaangelegenheid. Artikel 2 In dit decreet wordt verstaan onder

Nadere informatie

HOGE RAAD VOOR DE ZELFSTANDIGEN EN DE KMO

HOGE RAAD VOOR DE ZELFSTANDIGEN EN DE KMO HOGE RAAD VOOR DE ZELFSTANDIGEN EN DE KMO N BEROEPSREGL - Onthaalouders A08 Brussel, 25.06.2009 MH/BL/LC A D V I E S over EEN ONTWERP VAN KONINKLIJK BESLUIT BETREFFENDE DE UITSLUITING VAN DE BEROEPSACTIVITEIT

Nadere informatie

Ontwerp van samenwerkingsakkoord

Ontwerp van samenwerkingsakkoord Ontwerp van samenwerkingsakkoord Tussen: de Franse Gemeenschap Vertegenwoordigd door Mevrouw Fadila LAANAN, Minister van Cultuur, Audiovisuele Zaken, Gezondheid en Gelijkheid van Kansen En: de Vlaamse

Nadere informatie

Van deze beschikking werd aan de partijen kennis gegeven.

Van deze beschikking werd aan de partijen kennis gegeven. Rolnummer : 18 Arrest nr. 25 van 26 juni 1986 In zake : het beroep tot gedeeltelijke vernietiging van het decreet van de Vlaamse Gemeenschap van 20 maart 1984 houdende het statuut van de logiesverstrekkende

Nadere informatie

Officieus gecoördineerde versie: oorspronkelijke tekst met opname van alle wijzigingen

Officieus gecoördineerde versie: oorspronkelijke tekst met opname van alle wijzigingen Opschrift Datum Gewijzigd bij Decreet houdende de ondersteuning en stimulering van het lokaal jeugdbeleid en de bepaling van het provinciaal jeugdbeleid 6 juli 2012 Decreet van 19 december 2014 houdende

Nadere informatie

KLACHT TEGEN HET KONINKRIJK BELGIE BIJ DE EUROPESE COMMISSIE

KLACHT TEGEN HET KONINKRIJK BELGIE BIJ DE EUROPESE COMMISSIE PERSCONFERENTIE - Vrijdag 6 december 2013 KLACHT TEGEN HET KONINKRIJK BELGIE BIJ DE EUROPESE COMMISSIE Betreft: Bevoordeling door de Belgische regering van een overheidsbedrijf ten overstaan van een concurrerend

Nadere informatie

A R R E S T. samengesteld uit voorzitter F. Debaedts en de rechters-verslaggevers L.P. Suetens en P. Martens, bijgestaan door de griffier L.

A R R E S T. samengesteld uit voorzitter F. Debaedts en de rechters-verslaggevers L.P. Suetens en P. Martens, bijgestaan door de griffier L. Rolnummer 520 Arrest nr. 31/93 van 1 april 1993 A R R E S T In zake : het beroep tot gehele of gedeeltelijke vernietiging van de wet van 12 juni 1992 tot bekrachtiging van het Wetboek van de inkomstenbelastingen

Nadere informatie

Rolnummer : 26 Arrest nr. 20 van 25 juni 1986

Rolnummer : 26 Arrest nr. 20 van 25 juni 1986 Rolnummer : 26 Arrest nr. 20 van 25 juni 1986 In zake : de prejudiciële vraag gesteld door het Arbeidshof te Antwerpen bij arrest van 26 september 1985 in de zaak van de N.V. TRENAL tegen DE BUSSCHERE

Nadere informatie

Commissie voor de toegang tot en het hergebruik van bestuursdocumenten

Commissie voor de toegang tot en het hergebruik van bestuursdocumenten Commissie voor de toegang tot en het hergebruik van bestuursdocumenten Afdeling openbaarheid van bestuur 13 februari 2012 ADVIES 2012-8 met betrekking tot de openbaarheid van voorbereidende documenten

Nadere informatie

dat organisaties als Sharia4Belgium en steekpartijen in metrostations die vooroordelen in de hand werken.

dat organisaties als Sharia4Belgium en steekpartijen in metrostations die vooroordelen in de hand werken. 1 Toespraak door viceminister-president en Vlaams minister van Bestuurszaken, Binnenlands Bestuur, Inburgering, Toerisme en Vlaamse Rand Geert BOURGEOIS Bezoek aan de Al Fath Moskee Gent, 16 juni 2012

Nadere informatie

De Commissie voor de bescherming van de persoonlijke levenssfeer,

De Commissie voor de bescherming van de persoonlijke levenssfeer, COMMISSIE VOOR DE BESCHERMING VAN DE PERSOONLIJKE LEVENSSFEER ADVIES Nr 10 / 95 van 5 april 1995 ------------------------------------------- O. ref. : A / 95 / 006 BETREFT : Ontwerp van koninklijk besluit

Nadere informatie

Rolnummer 619. Arrest nr. 54/94 van 6 juli 1994 A R R E S T

Rolnummer 619. Arrest nr. 54/94 van 6 juli 1994 A R R E S T Rolnummer 619 Arrest nr. 54/94 van 6 juli 1994 A R R E S T In zake : het beroep tot vernietiging van artikel 1 van het decreet van de Franse Gemeenschap van 5 april 1993 «relatif à la dépolitisation des

Nadere informatie

Wet van 3 juli 2005 betreffende de rechten van vrijwilligers (B.S.29.VIII.2005) 1

Wet van 3 juli 2005 betreffende de rechten van vrijwilligers (B.S.29.VIII.2005) 1 Wet van 3 juli 2005 betreffende de rechten van vrijwilligers (B.S.29.VIII.2005) 1 HOOFDSTUK I. - Algemene bepalingen HOOFDSTUK II. - Definities HOOFDSTUK III. [De informatieplicht] HOOFDSTUK IV. - Aansprakelijkheid

Nadere informatie

A D V I E S Nr. 1.547 ----------------------------- Zitting van dinsdag 31 januari 2006 -----------------------------------------------

A D V I E S Nr. 1.547 ----------------------------- Zitting van dinsdag 31 januari 2006 ----------------------------------------------- A D V I E S Nr. 1.547 ----------------------------- Zitting van dinsdag 31 januari 2006 ----------------------------------------------- Lijfrente arbeidsongevallen - Uitbreiding tot wettelijk samenwonenden

Nadere informatie

Rolnummer 4151. Arrest nr. 80/2007 van 16 mei 2007 A R R E S T

Rolnummer 4151. Arrest nr. 80/2007 van 16 mei 2007 A R R E S T Rolnummer 4151 Arrest nr. 80/2007 van 16 mei 2007 A R R E S T In zake : het beroep tot vernietiging van de wet van 31 januari 2007 inzake de gerechtelijke opleiding en tot oprichting van het Instituut

Nadere informatie

A R R E S T. In zake : de prejudiciële vraag betreffende artikel 579, 1, van het Gerechtelijk Wetboek, gesteld door het Arbeidshof te Bergen.

A R R E S T. In zake : de prejudiciële vraag betreffende artikel 579, 1, van het Gerechtelijk Wetboek, gesteld door het Arbeidshof te Bergen. Rolnummer 5056 Arrest nr. 144/2011 van 22 september 2011 A R R E S T In zake : de prejudiciële vraag betreffende artikel 579, 1, van het Gerechtelijk Wetboek, gesteld door het Arbeidshof te Bergen. Het

Nadere informatie

2 de uitwerking en uitvoering van de in artikel 8 bedoelde openbare dienstverplichtingen

2 de uitwerking en uitvoering van de in artikel 8 bedoelde openbare dienstverplichtingen Advies van de WaterRegulator met betrekking tot het ontwerp Ministerieel besluit houdende nadere regels tot uitvoering van artikel 27/3 van het besluit van de Vlaamse Regering van 8 april 2011 houdende

Nadere informatie

Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling Sociale Zekerheid

Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling Sociale Zekerheid 1 Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling Sociale Zekerheid SCSZ/14/203 BERAADSLAGING NR 11/016 VAN 1 MAART 2011, GEWIJZIGD OP 6 MAART 2012, OP 15 JANUARI 2013 EN OP 2 DECEMBER

Nadere informatie

A R R E S T. samengesteld uit voorzitter M. Melchior en de rechters-verslaggevers J.-P. Moerman en E. De Groot, bijgestaan door de griffier L.

A R R E S T. samengesteld uit voorzitter M. Melchior en de rechters-verslaggevers J.-P. Moerman en E. De Groot, bijgestaan door de griffier L. Rolnummer 2235 Arrest nr. 158/2001 van 11 december 2001 A R R E S T In zake : het beroep tot vernietiging van artikel 41 van de bijzondere wet van 13 juli 2001 houdende overdracht van diverse bevoegdheden

Nadere informatie

VLAAMSE RAAD ONTWERP VAN DECREET. houdende aanvulling van de wet van 26 maart 1971. de bescherming van de oppervlaktewateren tegen verontreiniging

VLAAMSE RAAD ONTWERP VAN DECREET. houdende aanvulling van de wet van 26 maart 1971. de bescherming van de oppervlaktewateren tegen verontreiniging Stuk 228 (1983-1984) - Nr. 1 VLAAMSE RAAD ZITTING 1983-1984 6 DECEMBER 1983 ONTWERP VAN DECREET houdende aanvulling van de wet van 26 maart 1971 op de bescherming van de oppervlaktewateren tegen verontreiniging

Nadere informatie

Datum van inontvangstneming : 22/02/2013

Datum van inontvangstneming : 22/02/2013 Datum van inontvangstneming : 22/02/2013 Vertaling C-32/13-1 Zaak C-32/13 Verzoek om een prejudiciële beslissing Datum van indiening: 22 januari 2013 Verwijzende rechter: Sozialgericht Nürnberg (Duitsland)

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 15 januari 2003 (21.01) (OR. fr) 5252/03 JUR 10 FIN 10 EUROJUST 1

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 15 januari 2003 (21.01) (OR. fr) 5252/03 JUR 10 FIN 10 EUROJUST 1 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 15 januari 2003 (21.01) (OR. fr) 5252/03 10 FIN 10 EUROJUST 1 BIJDRAGE VAN DE IDISCHE DIENST AAN DE BESPREKINGEN VAN HET BEGROTINGSCOMITE nr. Comv.: 12130/02 FIN 333

Nadere informatie

2. In het arrest van 20 september 2001 heeft het Hof uitspraak gedaan over twee prejudiciële vragen die respectievelijk betrekking hadden op:

2. In het arrest van 20 september 2001 heeft het Hof uitspraak gedaan over twee prejudiciële vragen die respectievelijk betrekking hadden op: Conseil UE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 11 juni 2002 (26.06) (OR. fr) PUBLIC 9893/02 Interinstitutioneel dossier: 2001/0111 (COD) LIMITE 211 MI 108 JAI 133 SOC 309 CODEC 752 BIJDRAGE VAN DE IDISCHE

Nadere informatie

ADVIES. 10 maart 2014

ADVIES. 10 maart 2014 ADVIES Voorontwerp van besluit tot wijziging van het besluit van 17 december 2009 tot vaststelling van de lijst van de risicoactiviteiten en Voorontwerp van besluit betreffende de akten van familiale aard

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2009 2010 32 415 (R1915) Bepalingen omtrent de verlening van visa voor de toegang tot de landen van het Koninkrijk (Rijksvisumwet) Nr. 2 VOORSTEL VAN RIJKSWET

Nadere informatie

GECOÖRDINEERDE STATUTEN

GECOÖRDINEERDE STATUTEN GECOÖRDINEERDE STATUTEN Statuten van de vzw Interdiocesane Dienst voor het Katholiek Godsdienstonderwijs zoals gewijzigd door de algemene vergadering op 11 september 2003. N. 4999 [S-C 46030] Interdiocesane

Nadere informatie

NATIONALE KAMER VAN NOTARISSEN

NATIONALE KAMER VAN NOTARISSEN NATIONALE KAMER VAN NOTARISSEN Deontologische Code inzake notariële bemiddeling Aangenomen door de algemene vergadering op 7 oktober 2003 Gewijzigd door de algemene vergadering op 24 oktober 2006) Art.

Nadere informatie

P5_TA(2002)0269. Toekomstige ontwikkeling van Europol

P5_TA(2002)0269. Toekomstige ontwikkeling van Europol P5_TA(2002)0269 Toekomstige ontwikkeling van Europol Aanbeveling van het Europees Parlement aan de Raad over de toekomstige ontwikkeling van Europol en zijn volledige opneming in het institutioneel bestel

Nadere informatie

Rolnummers 2970 en 2971. Arrest nr. 63/2005 van 23 maart 2005 A R R E S T

Rolnummers 2970 en 2971. Arrest nr. 63/2005 van 23 maart 2005 A R R E S T Rolnummers 2970 en 2971 Arrest nr. 63/2005 van 23 maart 2005 A R R E S T In zake : de prejudiciële vraag over de artikelen 15 tot 18 van de wet van 22 juli 1991 betreffende de Nationale Loterij, gesteld

Nadere informatie

Eindexamen filosofie vwo 2011 - I

Eindexamen filosofie vwo 2011 - I Opgave 2 Religieus recht 7 maximumscore 2 een beargumenteerd standpunt over de vraag of religieuze wetgeving en rechtspraak voor bepaalde bevolkingsgroepen tot cultuurrelativisme leidt 1 een uitleg van

Nadere informatie

BEGINSELEN VAN EUROPEES FAMILIERECHT BETREFFENDE OUDERLIJKE VERANTWOORDELIJKHEID

BEGINSELEN VAN EUROPEES FAMILIERECHT BETREFFENDE OUDERLIJKE VERANTWOORDELIJKHEID BEGINSELEN VAN EUROPEES FAMILIERECHT BETREFFENDE OUDERLIJKE VERANTWOORDELIJKHEID PREAMBULE Erkennende dat ondanks de bestaande verschillen in de nationale familierechten er evenwel een toenemende convergentie

Nadere informatie

Gelet op het auditoraatsrapport van de Kruispuntbank ontvangen op 12 mei 2005; A. CONTEXT VAN DE AANVRAAG EN ONDERWERP ERVAN

Gelet op het auditoraatsrapport van de Kruispuntbank ontvangen op 12 mei 2005; A. CONTEXT VAN DE AANVRAAG EN ONDERWERP ERVAN SCSZ/05/69 1 BERAADSLAGING NR. 05/026 VAN 7 JUNI 2005 M.B.T. DE RAADPLEGING VAN HET WACHTREGISTER DOOR DE DIENST VOOR ADMINISTRATIEVE CONTROLE VAN HET RIJKSINSTITUUT VOOR ZIEKTE- EN INVALIDITEITSVERZEKERING

Nadere informatie

Rolnummer 5726. Arrest nr. 135/2014 van 25 september 2014 A R R E S T

Rolnummer 5726. Arrest nr. 135/2014 van 25 september 2014 A R R E S T Rolnummer 5726 Arrest nr. 135/2014 van 25 september 2014 A R R E S T In zake : de prejudiciële vraag over de wet betreffende de verplichte verzekering voor geneeskundige verzorging en uitkeringen, gecoördineerd

Nadere informatie

WET VAN 5 MEI 2014 BETREFFENDE DIVERSE AANGELEGENHEDEN INZAKE DE PENSIOENEN VAN DE OVERHEIDSSECTOR. (B.S. 02.06.2014) Uittreksels

WET VAN 5 MEI 2014 BETREFFENDE DIVERSE AANGELEGENHEDEN INZAKE DE PENSIOENEN VAN DE OVERHEIDSSECTOR. (B.S. 02.06.2014) Uittreksels FEDERALE OVERHEIDSDIENST SOCIALE ZEKERHEID WET VAN 5 MEI 2014 BETREFFENDE DIVERSE AANGELEGENHEDEN INZAKE DE PENSIOENEN VAN DE OVERHEIDSSECTOR. (B.S. 02.06.2014) Uittreksels De Kamers hebben aangenomen

Nadere informatie

de inspecteur van de Belastingdienst[te P], verweerder.

de inspecteur van de Belastingdienst[te P], verweerder. Uitspraak RECHTBANK DEN HAAG Team belastingrecht zaaknummer: SGR 13/6388 proces-verbaal van de mondelinge uitspraak van de enkelvoudige kamer van 7 november 2013 in de zaak tussen [X], wonende te [Z],

Nadere informatie

KEY ISSUES - Corporate Governance COMMISSIE VOOR HET BANK- EN FINANCIEWEZEN

KEY ISSUES - Corporate Governance COMMISSIE VOOR HET BANK- EN FINANCIEWEZEN KEY ISSUES - Corporate Governance COMMISSIE VOOR HET BANK- EN FINANCIEWEZEN Rapportering corporate governance Brussel, 18 november 1999 Mevrouw, Mijnheer, De Commissie voor het Bank en Financiewezen en

Nadere informatie

De Commissie voor de bescherming van de persoonlijke levenssfeer,

De Commissie voor de bescherming van de persoonlijke levenssfeer, COMMISSIE VOOR DE BESCHERMING VAN DE PERSOONLIJKE LEVENSSFEER ADVIES Nr 13 / 96 van 23 mei 1996 ------------------------------- O. ref. : 10 / A / 95 / 022 BETREFT : Advies uit eigen beweging betreffende

Nadere informatie

A R R E S T. In zake : de prejudiciële vraag betreffende artikel 704 van het Gerechtelijk Wetboek, gesteld door het Arbeidshof te Antwerpen.

A R R E S T. In zake : de prejudiciële vraag betreffende artikel 704 van het Gerechtelijk Wetboek, gesteld door het Arbeidshof te Antwerpen. Rolnummer 2268 Arrest nr. 29/2002 van 30 januari 2002 A R R E S T In zake : de prejudiciële vraag betreffende artikel 704 van het Gerechtelijk Wetboek, gesteld door het Arbeidshof te Antwerpen. Het Arbitragehof,

Nadere informatie